خانه / اخبار تغذیه / ماهی ( انواع ، خصوصیات ، ارزش غذایی ، مواد مغذی ، روغن ماهی )

ماهی ( انواع ، خصوصیات ، ارزش غذایی ، مواد مغذی ، روغن ماهی )

ماهی
ماهی به عنوان مهترين منبع پروتين حيوانی برای مردم به شمار می رود. ماهی و ديگر انواع غذاهای دريايی به مقدار زياد در رژيم افرادی که به علت شرايط محيط زندگی مجبور به استفاده از غذاهای دريايی می باشد اهميت ويژه ای دارند. صيد ماهی در دنيا در حال افزايش می باشد و مقدار ماهی در تعدادی از درياها در حال کاهش می باشد که اين امر ناشی از صيد بی رويه و نامناسب ماهی است .ماهی ماده غذايی کامل و مناسبی است و از نظر خصوصيات تغذيه ای نه تنها با گوشت قرمز برابر است بلکه برآن برتری نيز دارد .

8765667987867.jpg

 انواع ماهی:
ماهی ها به سه دسته مهم تقسيم می شوند :
الف ) استخوانی bong
ب) تل استها Teleosts: که به دو دسته ماهی های سفيد و ماهی های و پی دار تقسيم می شوند.
ج) عضروفی Cartilaginous .
 

خصوصيات برخی از انواع ماهی ها
 

ماهی های سفيد
از جمله ماهی های اين گروه می توان به کد (COD) و هاليبوت halibut اشاره کرد از ويژگيهای آنها اينکه مقدار چربی اين گروه از ماهی ها پايين است و دردرجه اول شامل بافتهای ماهيچه ای می باشند که توسط بافت همبند به هم متصلند. ويتامين B۶در اين ماهی ها نسبت به پستانداران بالا است و منبع غنی از يد هستند.اين ماهی ها اگر در آبهای آلوده زندگی نمايند ، فلزات سمی در بدن آنها تجمع می يابد.
 

ماهی های چربی دار

۷۶۵۶۵۴۳۵۶۷۸.jpg
نمونه هايی از ماهی های اين گروه عبارتند از :مار ماهی(eel )، هرينگ(herring) ،تون (Tuna) .گوشت اين ماهی ها چربی زيادی دارد وتيره تر از ماهی های سفيد می باشند. مقدار چربی در بدن اين ماهی ها به چرخه توليد مثل آنها بستگی دارد و بعد از توليد مثل بطور قابل ملاحظه ای مقدار چربی بدن آنها پايين می آيد به عنوان مثال مار ماهی از فوريه تا آوريل فقط ۵ درصد چربی دارد ولی مقدار چربی بدن مارماهی از جولای تا اکتبر به ۲۰ درصد می رسد .
گوشت اين ماهی ها نسبت به ماهی های سفيد از نظر ويتامين B غنی تر می باشد. مقدار ويتامين های A،D نيز در آنها بالاست. چربی اين ماهی ها، غنی از اسيدها ی چرب پلی غير اشباع با زنجيره های دراز می باشد(L.C.PUFA) و به همين علت مستعد فاسد شدن هستند و در جايی که انبار می شوند بوی سرکه به مشام می رسد
 

ماهی های غضروفی
اين ماهی ها درياها يافت می شوند وبه دو دسته قلابداران (sharks) و درخشان (rays) تقسيم می شوند گوشت اين ماهی ها مقدار کمی چربی دارد با اين حال در کبد اين ماهی ها مقدار قابل ملاحظه ای روغن جمع می شود ولی از لحاظ ميزان ويتامين ها ومواد معدنی به ماهی ها ی سفيد شباهت دارند.
مواد مغذی موجود در ماهی :
قسمت اصلی ماهی که به عنوان غذا مصرف می شود و منبع خوبی از پروتين است ،عضله نام دارد. از نظر ترکيبات اسيد آمينه اکثر ماهی ها به هم شباهت دارند و مبع خوبی از آمينو اسيدهای ضروری به شمار می روند . ماهی ها از نظر مقدار اسيدهای آمينه ضروری ، تقريباٌ با گوشت قرمز ، تخم مرغ ، شير ، گوشت طيور برابری می کند.
کلسيم مهمترين ماده معدنی است که در ماهی ها در مقايسه با گوشت قرمز به وفور يافت می شود. در نواحی رودخانه ای در قسمت مشرق ،جايی که زراعت برنج زياد است ومحصولات لبنی کم توليد می شود، مصرف کلسيم هميشه پايين است . بنابراين کلسيم موجود در ماهی ها به مردمان مناطق مزبور از نظر تامين کلسيم کمک می کند. ماهی های اسپارتات (spartat ) و ساردين (Sardine ) اگر با استخوانها يشان خورده شوند در اين صورت منبع مناسبی برای کلسيم خواهند بود.
در گونه هايی دريايی، مقدار سديم بالا و محتوای درون سلولی پتاسيم و فسفر نسبت به گوشت بيشتر است به عنوان مثال حدود ۶۰ گرم از گوشت ماهی ۳۰۰-۲۰۰ ميلی گرم پتاسيم دارد.
ماهي ها يك منبع غني براي فلوئور محسوب مي شوند، ولي ميزان روي وآهن در ماهي ها پايين است.
چربي هايي كه همراه پروتئين در ماهي يافت مي شوند، اغلب از نوع اسيدهاي چرب پلي غير اشباع مي باشد. اين چربي ها منبع مهم ويتامين D محسوب مي گردند.
در مقايسه با ديگر منابع پروتئيني ، ماهي جز مواد غذايي است كه پروتئين آن تقريبآ كامل است و مي تواند اسيدهاي آمينه ضروري را تامين نمايد. ماهي منبع خوبي براي كوبالامين و پيريدوكسين مي باشد.

۵۶۲۳۵۷۵۳۲۶۷۲۳۲.jpg
روغن ماهی :
از دير باز تا کنون انواع ماهی ومحصولات دريايی و رژيم غذايی انسانها نقش مهمی ايفا می کردند. بی شک استفاده مداوم از آنها سببب آشنايی با روغن ماهی و پی بردن به فوايد آن گرديد.
روغن ماهی تنوع زيادی در اسيدهای چرب دارد (۶۰-۵۰ نوع). بطور معمول نسبت اسيدهای چرب از گونه ای به گونه و حتی ازفصلی به فصل ديگر فرق می کند. ماهی ها در فصول مختلف انواع پلانکتونها را مورد استفاده قرار می دهندواين امر ترکيبات اسيدهای چرب رو.غن آنها را تحت تاثير قرار می دهد.
بر خلاف خيلی از منابع گياهی که حاوی مقادير زيادی اسيدلينولئيك از خانواده امگا ۶ می باشند روغن ماهی دارای دسته ای از اسيدهای چرب است که در گياهان ،حبوبات زمينی و يا محصولات لبنی يافت نمی شوند و از نوع اسيدهای چرب امگا ۳ می باشند. اکوزاپنتانوئيك اسيد(EPA) ودكوزانوئيك اسيد(DHA) دو گروه مهم از اسيدهاي چرب در سري امگا۳ مي باشند.
اهميت روغن ماهي به دليل وجود اسيدهاي چرب پلي غيراشباع فوق مي باشد و مي توان گفت كه تمام خواص درماني آن به علت وجود اين اسيدهاي چرب است.
اسيدهاي چرب كه بطور عمده از خانواده امگا ۳ مي باشند، باعث افزايش سيلان خون شده و عوارضي چون سكته قلبي را در انسان كاهش مي دهند. نمونه بارز اين مدعا عدم مشاهده سكته قلبي در اسكيموها به دليل مصرف زيادي ماهي مي باشد.
 

همچنین بررسی کنید

مواد غذایی مفید و مضر در تغذیه بیماران اسکیزوفرنی

منابع غنی اسیدهای چرب امگا 3 نظیر ماهی آزاد و کیلکا برای بیماران اسکیزوفرنی مفید …

رژیم غذایی اوکیناوایی چیست؟

رژیم اوکیناوا در درجه اول از سبزیجات سبز و زرد ، سبزیجات ریشه ای ، …