اول بهمن (‪ ۲۱‬ژانویه ) ، در چنین روزی “‬هوراس ولز” از پیشگامان بیهوشی با گاز خنده ، متولد شد ؛ همچنین “محمد قریب” از بنیانگذاران طب اطفال ایران،در این روز درگذشت

اول بهمن برابر با‪ ۲۱‬ژانویه ‪ ۲۰۰۸ ‬است. ‪ ۳۳‬سال پیش در چنین روزی، دکتر “محمد قریب” از بنیانگذاران طب جدید اطفال در ایران، چشم از جهان فروبست.

او از جمله نخستین دانشجویان ایرانی بود که برای تحصیل طب به فرانسه رفت و با موفقیت چشمگیر به ایران بازگشت.

دکتر قریب به سبب فعالیت‌های ثمر بخش در زمینه بیماری‌های کودکان، ریاست انجمن پزشکان کودکان ایران را از بدو تاسیس به عهده داشت و بدین ترتیب بنیانگذار طب اطفال در ایران شناخته می‌شود.

همچنین در چنین روزی در سال ‪” ۱۸۱۵‬هوراس ولز” دندانپزشک آمریکایی و یکی از پیشگامان بیهوشی با گاز خنده (اکسید نیترو) متولد شد.

ولز برای ارایه اختراع خود در ژانویه ‪ ۱۸۴۵‬نمایشی در دانشکده پزشکی دانشگاه “هاروارد” ترتیب داد که با عدم موفقیت همراه بود و باعث شد کشف بیهوشی توسط او به رسمیت شناخته نشود.

نخستین بی‌حسی دندانی با اکسید نیترو (گاز خنده) توسط “جان ام ریگز” در نهم اوت ‪ ۱۸۹۸‬بود که “گاردنر کوینسی کولتون”، دندانپزشک آمریکایی به صورت گسترده از این گاز استفاده کرد.

اکسید نیترو را “جوزف پریستلی” در سال ‪ ۱۷۷۲‬کشف کرده بود.بعدها معلوم شد که این گاز سمی نیست،اما وقتی استنشاق شود آثار عجیبی به بار می‌آورد و افراد مشغول کارهای غریبی مثل آواز خواندن، دعوا کردن، و خندیدن می‌شوند.

همین خندیدن باعث شد که اکسید نیترو را “گازخنده‌آور” بنامند.

در سال ‪” ،۱۷۹۹‬همفری دیوی” کشف کرد که استنشاق طولانی‌تر اکسید نیترو باعث بیهوشی موقت می‌شود. دیوی این گاز را روی خودش امتحان کرد و گزارش داد پس از آنکه حدود ‪ ۱۶‬لیتر گاز را در مدت هفت دقیقه استنشاق کرد، “کاملا مسموم” شد.

اگرچه دیوی گفت که شاید بتوان از اکسید نیترو در اعمال جراحی استفاده کرد، اما کسی پیشنهاد او را پیگیری نکرد و در سال‌های نخست سده نوزدهم تنها مصرف اکسید نیترو، در سرگرمی‌ها بود.

‪ ۲۰۸‬سال پیش درچنین روزی، نخستین واکسیناسیون جهان (بر ضد آبله) توسط “ادوارد جنر” انجام شد.

جنر پزشک انگلیسی در یادداشتهای خود می‌نویسد: علم پزشکی هیچ راهی برای مقابله با این غول وحشتناک نمی‌شناسد.

مطب ادوارد جنر نیز مانند مطب تمامی پزشکان آن دوران هر روز مملو از بیماران مبتلا به آبله بود. جنر شروع به تحقیق و بررسی دقیق بر روی آبله و جمع آوری اطلاعات از بیماران کرد.

او متوجه شد بیماری تمامی افراد جامعه را در بر می‌گیرد، اما آمار مبتلایان به آبله در جمعیت روستایی کمتر است. روستاییان و به خصوص گاوداران کمتر به آبله مبتلا می‌شدند،در حالی که اغلب این افراد قبلا یک بار به ابله گاوی دچار شده بودند.

آبله گاوی در انسان با علائمی مانند تب خفیف و کمی التهاب پوست همراه است و بیمار به سرعت بهبود می‌یابد.

ادوارد جنر حدس می‌زد ابتلا به آبله گاوی سبب ایمنی این افراد نسبت به آبله انسانی شده است. پس از مدتی تحقیق، جنر مطمئن شد که حدس او درست است و تصمیم گرفت برای اثبات نظریه خود دست به آزمایش خطرناکی بزند.

جنر چاقوی کوچک جراحی خود را با چرک آبله گاوی آلوده کرد و سپس بازوی “جیمز فلیپ”،پسربچه هشت ساله باغبانش را با چاقوی آلوده به چرک خراشید.با با ورود عامل بیماریزا، پسرک مبتلا به آبله خفیف گاوی شد و به سرعت بهبود یافت.

شش هفته بعد نوبت مهمترین قسمت آزمایش فرا رسید. این بار جنر چرک آبله انسانی را به پسرک تزریق کرد. با وجود آنکه این آزمایش با خطر مرگ همراه بود،اما باغبان ادوارد جنر و خانواده او افتخار می‌کرد که بهترین پزشک منطقه پسر آنها را برای مهم‌ترین آزمایش تاریخ پزشکی انتخاب کرد.بعد از تزریق چرک هیچ اثری از ابتلا به ابله در پسرک دیده نشد.

ادوارد جنر آزمایش خود را دو ماه بعد نیز تکرار کرد. این بار نیز هیچ نشانه‌ای از بیماری دیده نشد و بدین ترتیب درستی نظریه او را ثابت شد.

جنر آزمایش خود را واکسن نامید که برگرفته از نام علمی آبله گاوی ‪ variolae vacciniae‬در زبان لاتین است.

انتشار نتیجه تحقیق او با سر و صدای زیادی در سراسر اروپا همراه شد.

موسسه تحقیقاتی سلطنتی لندن، نتیجه آزمایش ادوارد جنر را ارزشمند ارزیابی و از این پزشک دهکده حمایت کرد. در مدت زمان کوتاهی تمامی مراکز پزشکی دنیا خواستار ارتباط با جنر و دستیابی به نتایج تحقیقات او شدند.

نتیجه تحقیقات جنر به زبانهای مختلف دنیا ترجمه و منتشر شد. شش سال بعد از واکسینه شدن جمیز فلیپ هشت‌ساله، تنها در انگلستان نزدیک به نیم میلیون نفر علیه آبله واکسینه شدند و واکسیناسیون به سرعت در تمام دنیا گسترش یافت.

ادوارد جنر تمام عمر و ثروت خود را صرف ریشه کن کردن بیماری آبله کرد، اما آرزوی بزرگ او ‪ ۲۰۰‬سال بعد، در سال ‪ ۱۹۸۰‬میلادی و زمانی به حقیقت پیوست که سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که آبله برای همیشه در تمامی جهان ریشه‌کن شد.

همچنین در چنین روزی در سال ‪” ،۱۹۱۲‬کنرادامیل بلوخ” بیوشیمیدان آلمانی الاصل آمریکایی و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ‪ ۱۹۶۴‬به خاطر کشف چگونگی سنتز طبیعی کلسترول و اسیدهای چرب ، متولد شد.

همچنین بررسی کنید

چارلز دیکنز” در رابطه با تغذیه ایتام در انگلیس ( مانند اولیور تویست ) اغراق گویی کرده است

مروری بر تاریخچه علم ژنتیک و نقش گریگور مندل