ممکن است هرگز به واکسنی برای ایدز دست نیابیم.

یک گام به جلو، دو گام به عقب آیا رؤیای واکسن ایدز تحقق خواهد یافت؟

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از نوین پزشکی ، در آوریل ۱۹۸۴، هنگامی که ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) و ایدز به‌ تازگی شناخته شده بود، یکی از مقامات رسمی وزارت خدمات انسانی و سلامت آمریکا در مصاحبه‌ای مطبوعاتی عنوان داشت که «ظرف ۲ تا حداکثر ۳ سال آینده» واکسن این بیماری به بازار خواهد آمد. این پیشگویی از آن زمان تاکنون کابوسی برای دانشمندان عرصه اکتشاف واکسن ایدز بوده است؛ دانشمندانی که آخرین ناکامی آنها هنگامی رقم خورد که اعلام شد V520، واکسن جدید ارایه شده از سوی شرکت مرک(Merck)، اثربخش نبوده و حتی احتمالاً خطر اکتساب HIV را در برخی افراد افزایش داده است. متأسفانه حدود ربع قرن بعد از کشف HIV، همچنان یک واکسن قابل عرضه در بازار وجود ندارد، و امیدی هم به ارایه آن در آینده نزدیک نیست.

یک واکسن موفق HIV یا باید از عفونت ویروس پیشگیری کند و یا بار ویروسی را در افراد آلوده کاهش دهد و به آنان کمک کند تا سالم بمانند و احتمالاً ویروس را به سایرین انتقال ندهند. اما سازندگان واکسن با چالش‌های علمی فراوانی روبه‌رو هستند، از جمله چالش‌های ناشی از تنوع ژنتیکی و تغییرات سریع پروتئین‌های پوشش(epolevne) ویروسی و ویژگی‌های دیگری که به HIV امکان می‌دهند از کنترل سیستم ایمنی مخفی بماند. پاسخ‌های اساسی ایمونولوژیک پیشگیری کننده از عفونت یا کنترل کننده ویروس به‌طور کامل شناخته نشده‌اند. با این حال، علاقه زیادی معطوف واکسن‌هایی نظیر V520 شده بود که عمدتاً پاسخ‌ سلول‌های T را القا می‌کنند، چراکه شواهد به‌دست آمده از مطالعات متعدد حاکی از نقش ایمنیِ سلول‌های T در کنترل عفونت HIV است.

واکسن V520 شامل ۳ نوبت تزریق یک آدنوویروس نوع ۵ نوترکیب و فاقد قدرت تکثیر است که محتوی ۳ ژن HIV است و طوری طراحی شده که پاسخ‌های سلول‌های T اختصاصی علیه HIV را القا می‌کند (به شکل۱ توجه کنید). آدنوویروس نوع ۵ یک ویروس سرماخوردگی است و عموماً بی‌خطر محسوب می‌شود. این واکسن در ۲ کارآزمایی برروی داوطلبانی که HIV منفی بودند اما در خطر بالای عفونت قرار داشتند مورد ارزیابی قرار گرفت. شبکه کارآزمایی‌های واکسنHIV (1)، که توسط مؤسسه ملی آلرژی و بیماری‌های عفونی (NIAID) (2) تأمین مالی می‌شود، به‌همراه شرکت مرک که تولیدکننده واکسن است، کارآزمایی STEP را در ایالات متحده و خارج از آن اجرا کردند؛ کارآزمایی Phambili نیز در افریقای جنوبی اجرا شد. در سپتامبر ۲۰۰۷ هیأت پایش بی‌خطری و داده‌ها در اولین تحلیل مقطعی خود از کارآزمایی STEP که ۳۰۰۰ نفر وارد آن شده بودند، به این نتیجه رسید که این واکسن نه‌تنها از عفونت HIV پیشگیری نکرده، بلکه مقدار ویروس را در افرادی که آلوده شده‌اند نیز کاهش نداده است و متعاقب آن کارآزمایی متوقف گردید. در ماه اکتبر، کارآزمایی Phambili که تنها ۸۰۱ نفر وارد آن شده بودند نیز متوقف شد؛ هیأت پایش چنین نتیجه‌گیری کرد که دلیلی برای انتظار نتایج مطلوب‌تر وجود ندارد. به شرکت کنندگان در هردو مطالعه اعلام گردید که واکسن دریافت کرده‌اند یا دارونما.

از آنجا که تنها یک مورد HIV در یک زن شرکت کننده در کارآزمایی STEP وجود داشت (با آن که بیش از ۱۱۰۰ زن وارد مطالعه شده بودند)، تحلیل‌های ثانوی(۱) داده‌ها بر مردان متمرکز شدند. تا ۱۷ اکتبر ۲۰۰۷، ۴۹ مورد عفونت HIV در مردانی که هنگام تصادفی‌سازی ازنظر HIV از نظر سرمی منفی بودند و حداقل یک دوز واکسن گرفته بودند ایجاد شده بود، در مقابل ۳۳ مورد عفونت در مردان متناظری که دارونما گرفته بودند مشاهده گردید. بالاترین خطر عفونت HIV در مردانی مشاهده شد که هم واکسن دریافت کرده بودند و هم پیش از ورود به مطالعه سطح بالاتری از ایمنی علیه آدنوویروس نوع ۵ داشتند. علی‌رغم نتایج تکان دهنده تحلیل‌های اولیه، معلوم نیست که آیا تجویز واکسن واقعاً خطر آلودگی به HIV را افزایش می‌دهد یا خیر. این موضوع حداقل تا زمانی که مطالعات درحال انجام و تحلیل داده‌ها به اتمام نرسند، روشن نخواهد شد و شاید هم برای همیشه نامعلوم باقی بماند.

اما همین یافته‌های ابتدایی نیز بر کارآزمایی‌های آینده واکسن ایدز تأثیری مستقیم خواهند داشت، به‌خصوص مطالعه‌ای شامل ۸۵۰۰ بیمار که قرار بود در پاییز ۲۰۰۷ آغاز شود اما فعلاً حداقل تا تابستان ۲۰۰۸ به تعویق افتاده است. این کارآزمایی با عنوان «شرکت در ارزیابی واکسن ایدز ۱۰۰»(۲) (PAVE100) قرار است یک راهبرد تجویز واکسن را که در مؤسسه ملی سلامت(۳) (NIH) تدوین شده مورد آزمون قرار دهد. این راهبرد شامل ۴ جزء است: سه تزریق از یک واکسن HIV DNA، و سپس یک یادآور با واکسن HIV با حامل آدنوویروس (به شکل۱ توجه کنید). این واکسن چندجزیی(edalcitlum) عمدتاً ایمنی سلول‌های T را القا می‌کند و یک آزمون مهم دیگر برای نظریه واکسن‌های مبتنی بر عملکرد سلول‌ T است.

واکسن NIH از بسیاری جهات با محصول شرکت مرک تفاوت دارد؛ از جمله این که شامل یک بار تزریق حامل آدنوویروسی است، نه سه بار، و سایر تزریق‌ها تنها پلاسمیدهای DNA هستند. حامل واکسن NIH نیز یک آدنوویروس نوع ۵ نوترکیب فاقد قدرت تکثیر است، هرچند که نسبت به V520 ژن‌های بیشتری از آن حذف شده است و از برخی جهات تفاوت‌های ساختاری با آن دارد. به گفته گَری نابِل(Gary Nabel)، مدیر مرکز تحقیقات واکسن NIAID که واکسن در آنجا تولید شده، به دلیل نگرانی از خطر، پروتکل کارآزمایی به‌دقت درحال بازبینی است. هرچند هنوز تصمیمی اتخاذ نشده، طراحی مجدد پروتکل در دستور کار قرار گرفته است. به‌عنوان مثال، احتمال دارد افرادی وارد مطالعه شوند که شواهدی از عفونت قبلی با آدنوویروس نوع ۵ نداشته باشند. ممکن است براساس ملزومات جدید، از برخی مناطق پیش‌بینی شده افراد وارد مطالعه نشوند؛ در شرق آفریقا، بالغ بر ۹۵% جمعیت آنتی‌بادی علیه آدنوویروس نوع ۵ دارند، درحالی که کمتر از نیمی از جمعیت ایالات متحده چنین هستند. ممکن است نوع دیگری از آدنوویروس به‌عنوان حامل مورد استفاده قرار گیرد، البته ایجاد این تغییرات ممکن است شروع مطالعه را چندین سال دیگر به تعویق بیندازد و لازمه آن بازبینی سایر جنبه‌های واکسن مرک هم هست.

نخستین کارآزمایی‌های بزرگ واکسن ایدز نشان دادند که واکسن گلیکوپروتئین ۱۲۰ نوترکیب (مبتنی بر پوشش ویروسی) که آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده را القا می‌کرد قادر به حفاظت افراد دربرابر عفونت HIV نیست. تنها مطالعه بزرگِ درحال انجام برروی یک واکسن ایدز، در تایلند درجریان است در این مطالعه راهبرد «القا (gnimirp)» دستگاه ایمنی توسط نوعی ویروس زنده آبله قناری نوترکیبِ که حامل ژن‌های HIV است، و متعاقباً «تقویت (gnitsoob)» آن با یک گلیکوپروتئین ۱۲۰ که به ایجاد ایمنی سلول‌های B و نیز سلول‌های Tمنجر می‌شود برروی ۱۶۴۰۰ فرد بزرگسال HIV منفی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. این مطالعه در ۲۰۰۳ شروع شده و انتظار می‌رود تا ژوییه ۲۰۰۹ ادامه یابد. هیأت پایش بی‌خطری و داده‌ها در آخرین جلسه خود در ژوییه ۲۰۰۷ توصیه به ادامه کارآزمایی نمود.

بعید است تا قبل از اثبات اثربخشی بالای یک واکسن آزمایشی در پیشگیری از عفونت HIV، نتایج یک مطالعه مرحله ۲B یا مرحله ۳ منجر به صدور پروانه ساخت برای آن شود. مطالعات انجام شده درزمینه واکسن ایدز، زمانی «موفق» قلمداد خواهند شد که برخی از اطلاعات کشف نشده را درمورد واکنش‌های اختصاصی ایمنی محافظت کننده افراد دربرابر عفونت ارایه کنند، و کارآزمایی‌های بزرگ دیگری را به دنبال داشته باشند که به‌طور خاص با هدف کسب پروانه ساخت یک واکسن تخلیص شده طراحی شده‌اند. به نتیجه رسیدن چنین کارآزمایی‌هایی حداقل ۵ سال یا بیشتر طول خواهد کشید.

در سال ۲۰۰۵، سرمایه‌گذاری جهانی در تحقیقات و توسعه واکسن ایدز به حدود ۷۵۹ میلیون دلار بالغ گردید، که ۸۸% آن ازسوی دولت‌ها، ۱۰% ازسوی شرکت‌های تجاری و ۲% ازمحل کمک‌های نوع‌دوستانه تأمین شده است. NIH سالانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار برای تحقیقات برروی چنین واکسن‌هایی هزینه می‌کند؛ تا مارس ۲۰۰۷ این مؤسسه از ۹۹ کارآزمایی واکسن HIV که دربرگیرنده ۵۵ محصول مختلف، ۲۲ ادجوانت، و بیش از ۲۶۰۰۰ فرد داوطلب بوده، حمایت مالی کرده است. کارآزمایی ۱۰۰ PAVE یک بودجه فدرال حدوداً ۵/۱۳۷ میلیون دلاری دارد، درحالی که سهم دولت

در آوریل ۱۹۸۴، هنگامی که ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) و ایدز به‌ تازگی شناخته شده بود، یکی از مقامات رسمی وزارت خدمات انسانی و سلامت آمریکا در مصاحبه‌ای مطبوعاتی عنوان داشت که «ظرف ۲ تا حداکثر ۳ سال آینده» واکسن این بیماری به بازار خواهد آمد. این پیشگویی از آن زمان تاکنون کابوسی برای دانشمندان عرصه اکتشاف واکسن ایدز بوده است؛ دانشمندانی که آخرین ناکامی آنها هنگامی رقم خورد که اعلام شد V520، واکسن جدید ارایه شده از سوی شرکت مرک(Merck)، اثربخش نبوده و حتی احتمالاً خطر اکتساب HIV را در برخی افراد افزایش داده است. متأسفانه حدود ربع قرن بعد از کشف HIV، همچنان یک واکسن قابل عرضه در بازار وجود ندارد، و امیدی هم به ارایه آن در آینده نزدیک نیست.

یک واکسن موفق HIV یا باید از عفونت ویروس پیشگیری کند و یا بار ویروسی را در افراد آلوده کاهش دهد و به آنان کمک کند تا سالم بمانند و احتمالاً ویروس را به سایرین انتقال ندهند. اما سازندگان واکسن با چالش‌های علمی فراوانی روبه‌رو هستند، از جمله چالش‌های ناشی از تنوع ژنتیکی و تغییرات سریع پروتئین‌های پوشش(epolevne) ویروسی و ویژگی‌های دیگری که به HIV امکان می‌دهند از کنترل سیستم ایمنی مخفی بماند. پاسخ‌های اساسی ایمونولوژیک پیشگیری کننده از عفونت یا کنترل کننده ویروس به‌طور کامل شناخته نشده‌اند. با این حال، علاقه زیادی معطوف واکسن‌هایی نظیر V520 شده بود که عمدتاً پاسخ‌ سلول‌های T را القا می‌کنند، چراکه شواهد به‌دست آمده از مطالعات متعدد حاکی از نقش ایمنیِ سلول‌های T در کنترل عفونت HIV است.

واکسن V520 شامل ۳ نوبت تزریق یک آدنوویروس نوع ۵ نوترکیب و فاقد قدرت تکثیر است که محتوی ۳ ژن HIV است و طوری طراحی شده که پاسخ‌های سلول‌های T اختصاصی علیه HIV را القا می‌کند (به شکل۱ توجه کنید). آدنوویروس نوع ۵ یک ویروس سرماخوردگی است و عموماً بی‌خطر محسوب می‌شود. این واکسن در ۲ کارآزمایی برروی داوطلبانی که HIV منفی بودند اما در خطر بالای عفونت قرار داشتند مورد ارزیابی قرار گرفت. شبکه کارآزمایی‌های واکسنHIV (1)، که توسط مؤسسه ملی آلرژی و بیماری‌های عفونی (NIAID) (2) تأمین مالی می‌شود، به‌همراه شرکت مرک که تولیدکننده واکسن است، کارآزمایی STEP را در ایالات متحده و خارج از آن اجرا کردند؛ کارآزمایی Phambili نیز در افریقای جنوبی اجرا شد. در سپتامبر ۲۰۰۷ هیأت پایش بی‌خطری و داده‌ها در اولین تحلیل مقطعی خود از کارآزمایی STEP که ۳۰۰۰ نفر وارد آن شده بودند، به این نتیجه رسید که این واکسن نه‌تنها از عفونت HIV پیشگیری نکرده، بلکه مقدار ویروس را در افرادی که آلوده شده‌اند نیز کاهش نداده است و متعاقب آن کارآزمایی متوقف گردید. در ماه اکتبر، کارآزمایی Phambili که تنها ۸۰۱ نفر وارد آن شده بودند نیز متوقف شد؛ هیأت پایش چنین نتیجه‌گیری کرد که دلیلی برای انتظار نتایج مطلوب‌تر وجود ندارد. به شرکت کنندگان در هردو مطالعه اعلام گردید که واکسن دریافت کرده‌اند یا دارونما.

از آنجا که تنها یک مورد HIV در یک زن شرکت کننده در کارآزمایی STEP وجود داشت (با آن که بیش از ۱۱۰۰ زن وارد مطالعه شده بودند)، تحلیل‌های ثانوی(۱) داده‌ها بر مردان متمرکز شدند. تا ۱۷ اکتبر ۲۰۰۷، ۴۹ مورد عفونت HIV در مردانی که هنگام تصادفی‌سازی ازنظر HIV از نظر سرمی منفی بودند و حداقل یک دوز واکسن گرفته بودند ایجاد شده بود، در مقابل ۳۳ مورد عفونت در مردان متناظری که دارونما گرفته بودند مشاهده گردید. بالاترین خطر عفونت HIV در مردانی مشاهده شد که هم واکسن دریافت کرده بودند و هم پیش از ورود به مطالعه سطح بالاتری از ایمنی علیه آدنوویروس نوع ۵ داشتند. علی‌رغم نتایج تکان دهنده تحلیل‌های اولیه، معلوم نیست که آیا تجویز واکسن واقعاً خطر آلودگی به HIV را افزایش می‌دهد یا خیر. این موضوع حداقل تا زمانی که مطالعات درحال انجام و تحلیل داده‌ها به اتمام نرسند، روشن نخواهد شد و شاید هم برای همیشه نامعلوم باقی بماند.

اما همین یافته‌های ابتدایی نیز بر کارآزمایی‌های آینده واکسن ایدز تأثیری مستقیم خواهند داشت، به‌خصوص مطالعه‌ای شامل ۸۵۰۰ بیمار که قرار بود در پاییز ۲۰۰۷ آغاز شود اما فعلاً حداقل تا تابستان ۲۰۰۸ به تعویق افتاده است. این کارآزمایی با عنوان «شرکت در ارزیابی واکسن ایدز ۱۰۰»(۲) (PAVE100) قرار است یک راهبرد تجویز واکسن را که در مؤسسه ملی سلامت(۳) (NIH) تدوین شده مورد آزمون قرار دهد. این راهبرد شامل ۴ جزء است: سه تزریق از یک واکسن HIV DNA، و سپس یک یادآور با واکسن HIV با حامل آدنوویروس (به شکل۱ توجه کنید). این واکسن چندجزیی(edalcitlum) عمدتاً ایمنی سلول‌های T را القا می‌کند و یک آزمون مهم دیگر برای نظریه واکسن‌های مبتنی بر عملکرد سلول‌ T است.

واکسن NIH از بسیاری جهات با محصول شرکت مرک تفاوت دارد؛ از جمله این که شامل یک بار تزریق حامل آدنوویروسی است، نه سه بار، و سایر تزریق‌ها تنها پلاسمیدهای DNA هستند. حامل واکسن NIH نیز یک آدنوویروس نوع ۵ نوترکیب فاقد قدرت تکثیر است، هرچند که نسبت به V520 ژن‌های بیشتری از آن حذف شده است و از برخی جهات تفاوت‌های ساختاری با آن دارد. به گفته گَری نابِل(Gary Nabel)، مدیر مرکز تحقیقات واکسن NIAID که واکسن در آنجا تولید شده، به دلیل نگرانی از خطر، پروتکل کارآزمایی به‌دقت درحال بازبینی است. هرچند هنوز تصمیمی اتخاذ نشده، طراحی مجدد پروتکل در دستور کار قرار گرفته است. به‌عنوان مثال، احتمال دارد افرادی وارد مطالعه شوند که شواهدی از عفونت قبلی با آدنوویروس نوع ۵ نداشته باشند. ممکن است براساس ملزومات جدید، از برخی مناطق پیش‌بینی شده افراد وارد مطالعه نشوند؛ در شرق آفریقا، بالغ بر ۹۵% جمعیت آنتی‌بادی علیه آدنوویروس نوع ۵ دارند، درحالی که کمتر از نیمی از جمعیت ایالات متحده چنین هستند. ممکن است نوع دیگری از آدنوویروس به‌عنوان حامل مورد استفاده قرار گیرد، البته ایجاد این تغییرات ممکن است شروع مطالعه را چندین سال دیگر به تعویق بیندازد و لازمه آن بازبینی سایر جنبه‌های واکسن مرک هم هست.

نخستین کارآزمایی‌های بزرگ واکسن ایدز نشان دادند که واکسن گلیکوپروتئین ۱۲۰ نوترکیب (مبتنی بر پوشش ویروسی) که آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده را القا می‌کرد قادر به حفاظت افراد دربرابر عفونت HIV نیست. تنها مطالعه بزرگِ درحال انجام برروی یک واکسن ایدز، در تایلند درجریان است در این مطالعه راهبرد «القا (gnimirp)» دستگاه ایمنی توسط نوعی ویروس زنده آبله قناری نوترکیبِ که حامل ژن‌های HIV است، و متعاقباً «تقویت (gnitsoob)» آن با یک گلیکوپروتئین ۱۲۰ که به ایجاد ایمنی سلول‌های B و نیز سلول‌های Tمنجر می‌شود برروی ۱۶۴۰۰ فرد بزرگسال HIV منفی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. این مطالعه در ۲۰۰۳ شروع شده و انتظار می‌رود تا ژوییه ۲۰۰۹ ادامه یابد. هیأت پایش بی‌خطری و داده‌ها در آخرین جلسه خود در ژوییه ۲۰۰۷ توصیه به ادامه کارآزمایی نمود.

بعید است تا قبل از اثبات اثربخشی بالای یک واکسن آزمایشی در پیشگیری از عفونت HIV، نتایج یک مطالعه مرحله ۲B یا مرحله ۳ منجر به صدور پروانه ساخت برای آن شود. مطالعات انجام شده درزمینه واکسن ایدز، زمانی «موفق» قلمداد خواهند شد که برخی از اطلاعات کشف نشده را درمورد واکنش‌های اختصاصی ایمنی محافظت کننده افراد دربرابر عفونت ارایه کنند، و کارآزمایی‌های بزرگ دیگری را به دنبال داشته باشند که به‌طور خاص با هدف کسب پروانه ساخت یک واکسن تخلیص شده طراحی شده‌اند. به نتیجه رسیدن چنین کارآزمایی‌هایی حداقل ۵ سال یا بیشتر طول خواهد کشید.

در سال ۲۰۰۵، سرمایه‌گذاری جهانی در تحقیقات و توسعه واکسن ایدز به حدود ۷۵۹ میلیون دلار بالغ گردید، که ۸۸% آن ازسوی دولت‌ها، ۱۰% ازسوی شرکت‌های تجاری و ۲% ازمحل کمک‌های نوع‌دوستانه تأمین شده است. NIH سالانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار برای تحقیقات برروی چنین واکسن‌هایی هزینه می‌کند؛ تا مارس ۲۰۰۷ این مؤسسه از ۹۹ کارآزمایی واکسن HIV که دربرگیرنده ۵۵ محصول مختلف، ۲۲ ادجوانت، و بیش از ۲۶۰۰۰ فرد داوطلب بوده، حمایت مالی کرده است. کارآزمایی ۱۰۰ PAVE یک بودجه فدرال حدوداً ۵/۱۳۷ میلیون دلاری دارد، درحالی که سهم دولت در کارآزمایی STEP تنها ۳۲ میلیون دلار بود. هرچند STEP و مطالعات دیگری که نتوانسته‌اند به پیامد مطلوب خود دست یابند دانش نوینی را به ارمغان آورده‌اند، هر ناکامی به‌نوبه خود تقویت کننده این دیدگاه است که تا عرضه یک واکسن ایدز دارای پروانه ساخت حداقل یک دهه فاصله هست – البته درصورتی که همه‌چیز درست پیش رود، درحالی که تاکنون چنین نبوده است. در عین حال، افراد و مسوولین سلامت عمومی تنها می‌توانند ازطریق ابزارهایی که تاکنون در دسترس هستند، شامل آموزش و اصلاح رفتار، کاربرد کاندوم، برنامه‌های تعویض سوزن، و سایر روش‌های موثر اما غیربهینه، درجهت پیشگیری از انتقال HIV تلاش کنند.

به گفته انتونی فاوسی(Anthony Fauci)، مدیر NIAID، «اگر نخواهیم حقیقت تلخ را پنهان کنیم، باید این احتمال را مردود ندانیم که … ممکن است هرگز به واکسنی برای ایدز دست نیابیم. افراد از گفتن این جمله هراس دارند چون تصور می‌کنند شاید چنین برداشت شود که ما نا امید شده‌ایم. ما نا امید نشده‌ایم. ما این برنامه را با شدت و انرژی تمام، آن‌گونه که قبلاً هم چنین بوده، به پیش خواهیم بُرد. اما این احتمال وجود دارد (یک احتمال روشن و محدود) که ساخت واکسن ممکن نباشد.»

 در کارآزمایی STEP تنها ۳۲ میلیون دلار بود. هرچند STEP و مطالعات دیگری که نتوانسته‌اند به پیامد مطلوب خود دست یابند دانش نوینی را به ارمغان آورده‌اند، هر ناکامی به‌نوبه خود تقویت کننده این دیدگاه است که تا عرضه یک واکسن ایدز دارای پروانه ساخت حداقل یک دهه فاصله هست – البته درصورتی که همه‌چیز درست پیش رود، درحالی که تاکنون چنین نبوده است. در عین حال، افراد و مسوولین سلامت عمومی تنها می‌توانند ازطریق ابزارهایی که تاکنون در دسترس هستند، شامل آموزش و اصلاح رفتار، کاربرد کاندوم، برنامه‌های تعویض سوزن، و سایر روش‌های موثر اما غیربهینه، درجهت پیشگیری از انتقال HIV تلاش کنند.

به گفته انتونی فاوسی(Anthony Fauci)، مدیر NIAID، «اگر نخواهیم حقیقت تلخ را پنهان کنیم، باید این احتمال را مردود ندانیم که … ممکن است هرگز به واکسنی برای ایدز دست نیابیم. افراد از گفتن این جمله هراس دارند چون تصور می‌کنند شاید چنین برداشت شود که ما نا امید شده‌ایم. ما نا امید نشده‌ایم. ما این برنامه را با شدت و انرژی تمام، آن‌گونه که قبلاً هم چنین بوده، به پیش خواهیم بُرد. اما این احتمال وجود دارد (یک احتمال روشن و محدود) که ساخت واکسن ممکن نباشد.»

همچنین بررسی کنید

حمام، فضای مناسبی برای نگهداری وسایل نیست

حمام، فضای مناسبی برای نگهداری بعضی وسایل شخصی مانند حوله، مسواک و لوازم آرایشی نیست، …

پاک کردن سرامیک حمام از قارچ و کپک

قبل از هر چیز باید بگوییم هنگام تمیز کردن حمام با مواد سفیدکننده و ضد …