خانه / اخبار دانشگاه ها / طی 29 سال گذشته ، افزايش ١٠٠ برابري سرمايه‌گذاري در بخش بهداشت و درمان ، منجر به رشد ٤٠٠ درصدي شاخص‌هاي بهداشتي و درماني کشور ایران شده است.

طی 29 سال گذشته ، افزايش ١٠٠ برابري سرمايه‌گذاري در بخش بهداشت و درمان ، منجر به رشد ٤٠٠ درصدي شاخص‌هاي بهداشتي و درماني کشور ایران شده است.

افزايش ١٠٠ برابري سرمايه‌گذاري در بخش بهداشت و درمان در ٢٩ سال گذشته منجر به رشد ٤٠٠ درصدي شاخص‌هاي بهداشتي و درماني طي سال‌هاي پس از پيروزي انقلاب شده است. اميد به زندگي در مقايسه با قبل از انقلاب از ٥٠ به ٧٥ سال رسيده است. قبل از پيروزي انقلاب حدود ٧ دانشكده پزشكي در دانشگاه‌ها ايجاد شده بود اما در حال حاضر حدود ٤٠ دانشگاه علوم پزشكي در سراسر كشور به فعاليت مي‌پردازد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از همشهری  ، دكتر عليرضا مرندي، وزير اسبق بهداشت و درمان و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي كه عضو كميسيون اجتماعي سازمان جهاني بهداشت نيز هست و يكي از معماران نظام سلامت در ايران محسوب مي‌شود،  درباره دستاوردهاي 30‌ساله انقلاب و البته نقايص موجود،  بيشتر توضيح مي‌دهد.

تعداد ظرفيت پذيرش دانشجوي پزشكي از حدود ٦٠٠ نفر قبل از پيروزي انقلاب به حدود ٦ هزار نفر در سال افزايش يافته.

 سال 57،  تعداد كل پزشكان داراي كارت نظام پزشكي حدود ١٧ هزار نفر بود،  در حالي كه طي ٣٠ سال گذشته،  حدود ١٢٠ هزار پزشك در دانشگاه‌هاي علوم پزشكي سراسر كشور تربيت شده اند.

در حال حاضر حدود ٩٧ درصد داروهاي مورد نياز در داخل كشور توليد مي‌شودو در بيمارستان‌هاي كشور حدود ٩٠ هزار تخت وجود دارد درحالي كه قبل از پيروزي انقلاب اسلامي تعداد تخت‌هاي بيمارستاني در كشور در مجموع ١٥ تا ٢٠ هزار تخت بود.

همه اين‌ها از دستاوردهاي باارزش سال‌هاي پس از انقلاب در حوزه بهداشت و درمان بوده است.

«آن زمان در كشور ما 12 تا 14 هزار پزشك داشتيم. به‌خصوص زماني كه جنگ تحميلي شروع شد خيلي از پزشكان از ايران مهاجرت كردند و ما نيرو كم داشتيم وكشور با جنگ و مشكلات مواجه بود و تعدادي پزشك خارجي به ايران آمده و طبابت مي‌كردند.

فرهنگ مردم و روستائيان بسيار پايين بود و ما حتي براي آموزش بهورزي با مشكل رو برو مي‌شديم. چرا كه افراد با سواد كه فقط دوره ابتدايي را گذرانده باشند در روستاها نداشتيم.

با اين اوصاف وقتي تمام كارهاي شبكه‌هاي بهداشتي را طراحي كرديم دولت به‌دليل مشكلات عديدة جنگ اين طرح را تصويب نكرد و بودجه لازم را به ما نداد. بالاخره با تلاش‌هاي بسيار توانستيم مجلس را قانع كنيم كه حداقل بودجه كوچكترين شهر هر استان را به ما بدهند و مجلس بالاخره اين طرح را تصويب كرد.»

به گفته دکتر مرندي،  پس از فراغت از جنگ،  نظام جمهوري اسلامي به بازسازي كشور همت گماشت و در زمينه بهداشت و درمان نيز  تلفيق نظام آموزشي و خدمات درماني و تشكيل وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي و به‌دنبال آن،  ايجاد شبکه بهداشت و درمان با احداث خانه‌هاي بهداشت در روستاها و راه اندازي درمانگاه‌ها در شهرستان و تجهيز بيمارستان‌هاي سراسر کشور گام‌هاي بزرگي در جهت شكل‌دهي نظام نوين سلامت در كشور بودند.

به گفته مرندي، با ايجاد وزارت بهداشت مرزهاي دانش و بيمارستان يکي شد و آگاهي نسبي دانشجويان از علوم پزشکي بالا رفت و شاخص‌هاي بهداشتي،   سلامت،   پژوهشي و آموزشي به سطح استاندارد رسيد.

«در حال حاضر 10 هزار استاد و 100 هزار دانشجوي علوم پزشکي در دانشگاه‌هاي کشور مشغول هستند که نسبت استاد به دانشجو بالاتر از استانداردهاي بين‌المللي – که يک استاد به 18 دانشجو است – است.35 درصد اعضاي هيات علمي را زنان تشکيل مي‌دهند و 72 دانشکده پزشکي کشور به زنان اختصاص دارد.

همچنين راه اندازي دوره‌هاي فوق تخصصي در سال 66 باعث شد که کشور ما در زمينه اعزام بيمار به خارج خودکفا شود.»

وزير اسبق بهداشت و درمان در خصوص انتزاع آموزش پزشكي از وزارت علوم توضيح مي‌دهد: «در آن سالها 1900 عضو هيات علمي وجود داشت و ساليانه 700 دانشجوي پزشكي براي آموزش جذب مي‌شدند كه طي يك‌سال و نيم مذاكره با وزارت علوم لايحه ادغام آموزش پزشكي به وزارت بهداشت از سوي دولت ارائه شد. آن سالها،  با توجه به كمبود نيروي انساني در بهترين شرايط براي هر 2800 نفر يك پزشك و در بدترين شرايط به ازاي هر 48 هزار نفر يك پزشك تربيت شده بود كه براي جبران اين كمبودها لايحه ادغام آموزش پزشكي با وزارت بهداشت ارائه شد و با وجود مخالفت‌هاي فراوان در مجلس شوراي اسلامي به تصويب رسيد.

بدين ترتيب و با ادغام آموزش پزشكي به وزارت بهداشت مرزهاي دانشگاه‌ها و استان‌ها يكي شد و افزايش تعداد نيروي انساني تحصيل كرده از ديگر مزاياي اين ادغام بود كه در آن زمان،  نياز شديدي به آن احساس مي‌شد.

در راستاي اين ادغام رشته‌هاي تخصصي نيز گسترش يافت و رشته‌هاي فوق تخصصي براي نخستين بار در سال 66 پايه ريزي و 21 رشته فوق تخصصي راه اندازي شد و بدين ترتيب از اعزام بيمار به خارج از كشور بي‌نياز شديم.

به گفته مرندي،  در سالهاي پيش از انقلاب در ايران صرفا يك دوره پي‌اچ‌دي وجود داشت،  در حالي كه هم اكنون اين دوره پي‌اچ‌دي به 35 رشته ارتقا يافته است.

وي وجود 121 مركز تخصصي همراه با نيروي انساني تربيت‌شده كافي جهت ارائه خدمات تخصصي و فوق تخصصي پژوهشي در حوزه‌هاي گسترده‌ نظير سلولهاي بنيادين،  ضايعات نخاعي، ‌ تهيه و توليد داروي ايدز و… را نتيجه ادغام آموزش پزشكي به وزارت بهداشت عنوان كرده و مي‌افزايد: بايد دانست كه همه اين دستاوردها به بركت نظام مقدس جمهوري اسلامي و در سايه اسلام و اعتقادات ديني حاصل شده است.

وي مي‌گويد: هرچند شبكه بهداشت زمينه را براي دسترسي به عدالت فراهم كرد و مثلا هم اكنون 86 درصد روستاييان به آب آشاميدني سالم دسترسي دارند اما هنوز با عدالت فاصله زيادي است و در نظام اسلامي بايد عدالت در سلامت به مفهوم واقعي خود و در تمام ابعاد رعايت شود و بايد كوشيد تا پرداخت از جيب مردم كاهش يابد.

مرندي در خصوص شاخص‌هاي بهداشتي ايران نيز مي‌گويد: آمار مرگ كودكان زير يكسال از 129 در 1000 تولد زنده قبل از انقلاب به 6/28 در 1000 مرگ كودكان زير 5 سال نيز از 174 در 1000 تولد زنده قبل از انقلاب به 36 در 1000 كاهش يافت.

 ميزان مرگ مادران ايراني نيز (MMR) از 245 در 100 هزار تولد در قبل از انقلاب به 5/35 تنزل يافته است. در حالي كه ايران در سالهاي قبل از پيروزي انقلاب اسلامي از رشد جمعيت 9/3 درصد برخوردار بود هم اكنون رشد جمعيت به 2/1 رسيده و اميد به زندگي مردان ايراني 13 و زنان ايراني 16 سال افزايش يافته است.

برنامه‌هاي كنترل جمعيت

دكتر مرندي،  كنترل جمعيت را گام مهم ديگري در سال‌هاي پس از انقلاب ذكر مي‌كند و معتقد است: قبل از انقلاب مردم تصور غلطي از كنترل جمعيت داشتند و آن‌ را خلاف شرع مي‌دانستند كه اوايل انقلاب رشد جمعيت به 9/3 درصد رسيد و هر 17 سال جمعيت 2 برابر مي‌شد كه اگر ما در زمينه كنترل جمعيت خوب عمل نمي‌كرديم مشكلات فعلي بيكاري،  ترافيك و  مسكن، با محدوديت اعتبارات فعلي ما چندين برابر مي‌شد و امنيت جامعه را به هم مي‌زد كه با حركت جدي كه دراين خصوص صورت گرفت در ظر ف 10 سال رقم 9/3 درصد به 4/1 درصد كاهش يافت و مورد توجه محافل بهداشتي قرار گرفت.

گفتني است جايزه سازمان ملل در سال 1999و جايزه سازمان جهاني بهداشت در سال 2000 نيز به‌دليل انجام همين اقدامات به دكتر مرندي اهدا شد.

دكتر مرندي از دستاوردهاي ديگر عرصه بهداشت و درمان پس از انقلاب به لايحه بيمه همگاني اشاره مي‌كند و با بيان اين‌كه اصل قانون بسيار ارزشمند است،  ابراز اميدواري مي‌كند در اجرا هم به گونه‌اي باشد كه مردم فقير هم از اين طرح بهره‌مند شوند.

وي همچنين به گسترش تخصص‌ها در كشور و بي‌نيازي در اعزام بيماران به خارج از كشور براي درمان،  اشاره مي‌كند و مي‌گويد: در يك مقطع تنها يك جراح قلب براي كل كشور داشتيم ولي خوشبختانه در حال حاضر كمبودي در اين خصوص نداريم.

كاهش 90درصدي مرگ و مير زنان بعد از انقلاب

از نظر شاخص‌هاي سلامت زنان نيز به گفته وزير اسبق بهداشت و درمان به ارقام افتخار آميزي پس از انقلاب رسيده‌ايم؛ از جمله كاهش 90 درصدي مرگ و مير زنان باردار و كاهش زايمان توسط افراد دوره نديده به كمتر از 3 درصد.

مرندي مي‌گويد: ميزان مرگ و مير زنان به علت زايمان قبل از انقلاب،  240 در هزار تولد زنده بود،  اما امروز اين ميزان به حدود 20 مرگ به ازاي هر هزار تولد زنده كاهش يافته است كه در 9 دانشگاه علوم پزشكي كشور اكنون اين ميزان به صفر رسيده است.

 ميزان زايمان توسط افراد دوره نديده نيز كه قبل از انقلاب بيش از 50 درصد بود امروز به كمتر از 3 درصد كاهش يافته است يعني بيش از 97 درصد زايمان‌ها توسط افراد دوره ديده انجام مي‌شود. كاهش مرگ و مير كودكان زير 5 سال،  نوزادان،  افزايش اميد به زندگي،  از دستاوردهاي پس از انقلاب اسلامي ايران در 29 سال گذشته است.

رتبه شاخص‌هاي بهداشتي

دكتر مرندي در خصوص شاخص‌هاي جهاني در مورد وضعيت بهداشت و سلامت كشورها مي‌گويد: رتبه بندي شاخص‌ها  زماني بر اساس مرگ و مير كودكان زير يكسال و پنج‌سال و مادران بود كه بر اساس آن با توجه به خدمات مهمي كه در نظام سلامت كشور انجام شد رتبه ما وضعيت بسيار پاييني داشت اما به سرعت صعود كرد.

قبل اجراي اين برنامه‌ها از نظر اين شاخص‌ها جزو ۳۰ كشور آخر دنيا (از ميان حدود ۱۹۰ كشور) بوديم،  اما پس از چند سالي كه شبكه بهداشت روستايي راه افتاد و دانشگاه‌هاي علوم پزشكي به سراسر كشور رفت،  رتبه ما ناگهان جزو ۳۰ كشور اول دنيا قرار گرفت و اميد به زندگي در ايران به سرعت رشد كرد.

به گفته وي،  آن زمان بيشتر بار بيماري‌ها متعلق به بيماري‌هاي واگير بود،  ولي الان وضع خيلي تغيير كرده است و بيماري‌هاي واگير به مدد واكسيناسيون‌هاي متعدد در كشور و بهبود وضعيت آب آشاميدني كنترل شده است كه البته متأسفانه روز به روز بر حجم بيماري‌هاي غير واگير و مزمن كه حاصل زندگي شهري است،  افزوده مي‌شود.

مرندي مي‌گويد: سوء تغذيه در سالهاي اول انقلاب در كشور ما خيلي شايع بود و علت اصلي آن هم رشد بي‌رويه جمعيت،  بدي وضع اقتصادي مردم و محدوديت منابع بود. در آن سالها جزو كشورهايي بوديم كه در گروه سوء تغذيه شديد جاي مي‌گرفت،  اما خوشبختانه در طول سالهاي پس از انقلاب شرايط بهتر شد و از آن وضعيت شديد بيرون آمديم و در گروه كشورهاي با سوء تغذيه خفيف قرار گرفتيم.

آخرين اطلاعاتي كه از سوي وزارت بهداشت در اين زمينه منتشر شده،  نشان مي‌دهد از نظر وضعيت تغذيه بهبود چشمگيري داشته‌ايم كه البته در اين زمينه بسيار بهتر از اين مي‌توانستيم كار كنيم

همچنین بررسی کنید

زگیل تناسلی چیست؟

زگیل‌ها، زائده‌های پوستی غیر سرطانی‌ای هستند که به علت یک عفونت ویروسی بر روی سطح …

بروسلوز

بروسلوز از بیماری هایعفونی واگیرداری است که به لحاظ مشترک بودن بین انسان و دام، …