نگاهی اجمالی به مهمترین موفقیت های پزشکی ایران در سالی که گذشت

علوم پزشکی در کل جهان در دهه‌های اخیر از پیشرفت‌های قابل توجهی برخوردار بوده که بنا براذعان بسیاری از محققان حوزه علم پزشکی در داخل کشور ایران، این سیر پیشرفت در ایران نیز به خوبی محسوس است نگاهی اجمالی به مهمترین این رویدها این گفته را بیشتر تایید می‌نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایرنا ، از جمله مهمترین رویدادهای پزشکی که به همت محقققین ایرانی در سال ‪ ۸۶‬به انجام رسیده است می‌توان به موفقیت پژوهشگران رویان در تولید موش با استفاده از سلول‌های بنیادی و موفقیت آنها در درمان بیماری پوستی لک و پیس، درمان سوختگی‌های شدید، ساخت نای مصنوعی، انجام نخستین عمل جراحی سیالوآندوسکوپی، رونمایی از داروی زخم پای دیابتی، ساخت رگ مصنوعی و راه اندازی نخستین بانک تخمک در ایران اشاره کرد.

موفقیت محققان پژوهشکده رویان در درمان بیماری پوستی لک و پیس
موفقیت محققان پژوهشکده رویان در درمان بیماری پوستی لک و پیس محققان پژوهشکده رویان با پیوند سلول‌های ملانوسیت موفق به درمان بیماران مبتلا به بیماری پوستی ویتیلیگو شدند پیش بینی می‌شود از اوایل تابستان آینده این درمان در اختیار بیماران کشور قرار گیرد.

بیماری ویتیلیگو (لک و پیس ) بیماری است که با از دست دادن موضعی سلول های رنگدانه و ایجاد لکه‌های سفید رنگ در پوست فرد ظاهر می‌شود.

مشکل اصلی این بیماران ناکارآمد بودن سلول‌های ملانوسیت است که با جایگزینی این سلول‌ها می‌توان درمان مناسبی برای برطرف کردن این ضایعات به کار برد.

در این تحقیق در یک قسمت از پوست بیمار که سلول‌های رنگدانه‌ای آنها سالم بود سلول‌های سالمی را با استفاده از جداسازی آنزیمی تحت شرایط کاملا استریل جدا و برای درمان به بیمار منتقل شد.

یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد در این تحقیق تفاوت روش انتقال سلول در این تحقیق در مقایسه با روش‌های متداول دنیا است .

بیماری پوستی ویتیلیگو بین یک دهم درصد تا دو درصد در کل دنیا شیوع دارد و در ایران نیز حدود ‪ ۶۰۰‬هزار نفر مبتلا به آن هستند که از این بین حدود ‪ ۲۰۰‬هزار بیمار با روشهای متداول قابل درمان نیستند که به کمک این روش جدید می‌توان درمانشان کرد.

تولید موش با استفاده از سلول‌های بنیادی
محققان پژوهشکده رویان ، با استفاده از سلول‌های بنیادی جنینی ، موفق به تولید موش شدند.

در مرحله اول این تحقیق با استفاده از سلول‌های بنیادی جنینی موشی، یک موش کامل تولید شد و قرار است در مرحله بعدی ، موش‌هایی با صفات مورد نظر تولید شود.

دکتر حسین بهاروند مدیر گروه سلول‌های بنیادی پژوهشکده رویان در این خصوص گفت برای تولید این موش سلول‌های بنیادی جنینی موشی که قبلا از موش سیاه تولید شده بودند به داخل بلاستوسیست‌های موش سفید تزریق شد.

وی افزود جنین‌های حاصل شده به داخل رحم موش دیگری انتقال یافت و سپس فرزندی متولد شد که سیاه و سفید (کایمر) بود.

فرض بر آن بود که تعدادی از سلول‌های بنیادی جنینی موشی تزریق شده در تکوین گنادهای (بیضه‌های ) موش سیاه و سفید وارد شوند. موش سیاه و سفید پس از بلوغ با موش سیاه دیگری جفت‌گیری نمود که تعدادی بچه موش به دنیا آمد.

دکتر بهاورند ادامه داد بعضی از بچه موشها سیاه بودند که بیانگر تولید اسپرم از سلول‌های بنیادی جنینی موشی تزریق شده (موش سیاه ) در موش گورخری (موش سیاه و سفید تولید شده ) بود در نتیجه آن بچه موشهای سیاه حاصل سلول‌های بنیادی جنینی موشی بود.

وی افزود در نظر است در گام بعد با دستکاری ژنتیکی سلول‌های بنیادی جنینی موشی ، موش‌هایی با صفات ژنتیکی خاص تولید شود.

از جمله این ویژگی‌ها و صفات خاص مورد نظر در تولید موش‌های ترانس، ژن تولید موشهایی که مدل یک بیماری انسانی هستند و همچنین بررسی عملکرد یک ژن در موجود زنده است .

در توضیح این امر باید گفت به عنوان مثال اگر شما قصد دارید نقش یک ژن را در یک فرایند در موجود زنده بررسی نمایید می‌توانید ژن مورد نظر را در سلول‌های بنیادی جنینی موشی خاموش کنید و یا بیان آن را زیاد کنید و سپس از آنها موشی را با صفات مورد نظر بوجود آورید .

حتی به این ترتیب می‌توان بخش عملکردی یک ژن را مشخص کرد.

درمان سوختگی‌های شدید  به ساخت پوست پیوندی آلوژنیک انسانی
موفقیت محققان ایرانی در درمان بیماران دچار سوختگی‌های شدید پوستی محققان ایرانی موفق به ساخت پوست پیوندی آلوژنیک انسانی شدند که جانشین مناسبی برای پوست در بیماران دچار سوختگی‌های شدید به شمار می‌رود.

در کل جهان سالانه یک میلیارد و ‪۳۰۰‬میلیون سال ، عمر از دست رفته وجود دارد که از این بین ‪۱۰‬میلیون و ‪۵۰۰‬هزار سال عمرهای از دست رفته ناشی از سوختگی است .

سالانه حدود ‪۵۰‬هزار مورد سوختگی به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند این در حالیست که آمار واقعی بیشتر از این میزان است .

با استفاده از فیبروبلاست‌های کشت داده شده آلوژنیک می‌توان از عوارضی همچون نفوذ میکروب از محیط بیرون زخم و از دست دادن آب و الکترولیت جلوگیری کرد و بیماران مبتلا به سوختگی را از مرگ نجات داد.

علاوه بر این از این سلول‌ها می‌توان در درمان زخم‌های مزمن سیاهرگی ساق پا و دیابتیک استفاده نمود.

ساخت نای مصنوعی
محققان و پزشکان ایرانی برای اولین بار در جهان به کمک تکنیک‌های مهندسی بافت موفق به ساخت نای مصنوعی شدند.

در این طرح تحقیقاتی که برروی مدل حیوانی با ‪ ۷۰‬درصد موفقیت به اتمام رسیده است با استفاده از بافت‌های خود بیمار بافت غضروفی نای ساخته شد.

براساس اعلام پژوهشکده سل و بیماریهای ریوی دانشگاه علوم پزشکی شهدی بهشتی، با توجه به اینکه در ساخت نای مصنوعی از سلول‌های خود بیمار و از هر کدام از اجزای بدن او می‌توان استفاده کرد ، پیوند آن راحت تر صورت می گیرد و احتمال پس زدن پیوند تقریبا به صفر می‌رسد.

نای مجرای تنفسی است که از حلق شروع می‌شود و به طول حدودا ‪ ۱۲‬سانتی متر به ریه‌ها ختم می‌شود. این عضو حیاتی‌ترین بخش تنفس است .

در این روش بافت‌های غضروفی نای به کمک مهندسی بافت و با استفاده از سلول های گرفته شده از خود شخص ساخته می‌شود و نای تولید شده همان بافت نای طبیعی را دارد و از هیچ گونه سلول اضافی برخوردار نیست .

دستیابی به تکنیک ساخت نای مصنوعی که هیچ تفاتی با نای طبیعی ندارد نوید بخش تحولی در آینده علم پزشکی و بیماری‌های مرتبط با دستگاه تنفسی و نای خواهد بود.

نخستین عمل جراحی سیالوآندوسکوپی (جراحی غدد بزاقی با استفاده از آندوسکوپ )
نخستین عمل جراحی سیالوآندوسکوپی (جراحی غدد بزاقی با استفاده از آندوسکوپ ) در بخش گوش و حلق و بینی و جراحی سر و گردن بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص ) تهران انجام شد.

دکتر احمد دانشی جراح و متخصص گوش و حلق و بینی بیمارستان حضرت رسول گفت : غدد بزاقی غدد کوچک موجود در ناحیه بناگوش هستند که ترشحات آنزیمی دهان را بر عهده دارند.

وی افزود گاهی اوقات وجود لخته ، سنگ و یا عفونت موجب مسدود شدن مجرای این غدد می‌شود که متورم و دردناک شدن آنها را در پی دارد.

دانشی خاطرنشان کرد، پزشکان برای درمان این بیماری به عمل جراحی متوسل می شوند که ناگزیر باید کل غده را از بدن بیمار خارج کنند که این اقدامات پیامدهایی را برای بیمار در پی دارد.
رونمایی از داروی درمان زخم پای دیابتی
داروی آنژی پارس (برای درمان زخم پای دیابتی ) بهمن ماه در بیمارستان امام خمینی رو نمایی شد. این دارو به صورت خوراکی ، تزریقی و موضعی توسط محققان کشور در مدت هفت سال تولید شده است .

این دارو منشا گیاهی دارد و با تلاش محققان داخلی ساخته و تولید شده است آنژی پارس بدون عارضه است و اختلالات سلولی ایجاد نمی‌کند.

این دارو در فازهای مختلف تزریقی ، خوراکی و موضعی مورد بررسی قرار گرفته است ، فاز اول مطالعات آنژی پارس به صورت تزریقی که بر روی تعدادی از بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی انجام شد، نشان داد که با تزریق روزانه ‪ ۱۰۰‬سی سی دوز از این دارو هیچ عارضه‌ای در افراد ایجاد نشد.

فاز دوم مطالعات این دارو به صورت تزریقی توسط محققان دیابت در شیراز و فاز سوم نیز توسط محققان مرکز تحقیقات غدد دانشگاه علوم پزشکی تهران و تبریز انجام شد که موفقیت آمیز بود.

استفاده از این دارو باعث کاهش قطع عضو و هزینه‌های ناشی از بستری بیمارمی شود.

بر اساس تحقیقات صورت گرفته در مناطق مختلف کشور ، شیوع زخم پای دیابتی بین ‪ ۶/۲‬درصد تا ‪ ۴/۳‬درصد برآورد شده که ‪ ۱۵‬تا ‪ ۲۰‬درصد از این بیماران نیاز به قطع عضو پیدا می‌کنند در حالی که می‌توان از ‪ ۵۰‬درصد موارد زخم پای دیابتی پیشگیری کرد.

ساخت رگ مصنوعی با استفاده از نانو الیاف
برای اولین بار در دنیا، محققان ایرانی موفق به ساخت رگ مصنوعی با استفاده از نانو الیاف شدند.

دکتر یوسف محمدی دارای دکتری مهندسی پزشکی از دانشگاه امیرکبیر و رئیس گروه پژوهشی بایومتریال و نانوتکنولوژی مرکز تحقیقات بن یاخته مسئولیت این طرح پژوهشی را به عهده داشته است .

وی در خصوص این طرح پژوهشی گفت نمونه اولیه این رگ مصنوعی از حدود ‪ ۹‬ماه پیش در گردن یک گوسفند پیوند زده شده که پس از گذشت این مدت کارکرد مطلوبی داشته است و این گوسفند همچنان به حیات طبیعی خود ادامه می‌دهد.

محمدی گفت از جمله امتیازات خاص این نوع رگ مصنوعی نسبت به انواع دیگر آن که در جهان ساخته شده است ، می‌توان به نانوساختاری بودن ، دولایه بودن و به کار بردن مواد کامپوزیتی در ساخت آن اشاره کرد.

ساخت این نوع از رگ با استفاده از فناوری مهندسی بافت صورت گرفته است در فناوری مهندسی بافت در محیط آزمایشگاهی می‌توان انواع مختلف بافت را ساخت رییس گروه پژوهشی بایومتریال و نانوتکنولوژی مرکز تحقیقات بن یاخته اضافه کرد محققان این مرکز سال گذشته نیز با بهره‌گیری از تکنیک‌های مهندسی بافت و تولید بسترهای نانومتری زیست تخریب پذیر موفق به کشت و تکثیر سلول های بنیادی و تولید بافت پوستی به منظور بازسازی آسیب‌های پوستی شده بودند.

بعد از موفقیت در ساخت بافت پوست ، محققان مرکز تحقیقات بن یاخته فعالیت های پژوهشی خود را برای ساخت عروق شروع کردند و امروز موفق به دستیابی به تکنیک ساخت رگ مصنوعی زیست سازگار شده اند.

همچنین بررسی کنید

از مصرف فست‌فود در مسافرت پرهیز کنند

یک استاد دانشگاه تغذیه گفت: مسافران در طول سفر از رستوران‌های بین‌راهی و نامعتبر استفاده …

توزیع مکمل آهن در سطح دبیرستان های کشور

معاون بهداشت وزارت بهداشت، گفت: مکمل یاری ویتامین D برای حدود ۹۹ درصد دختران و …