معاون غذا و داروی وزارت بهداشت ، بخشی از سیاستها و برنامه‌های دارویی کشور را در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا اعلام کرد. ۲۲/۸/۸۴

ارایه سیاستها و برنامه‌های دارویی دولت درگفت وگو با معاون وزیر بهداشت، ‪۸۴/۰۸/۲۲‬

معاون غذا و داروی وزارت بهداشت ، بخشی از سیاستها و برنامه‌های دارویی کشور را در گفت وگوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا اعلام کرد.

دکتر “رسول دیناروند” دانشیار دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، دارای دکترای داروسازی از دانشکده داروسازی این دانشگاه و ‪PHD‬ تخصصی فارماسوتیکس از دانشگاه منچستر انگلیس و سابقه فعالیت اجرایی در بخش درمان و دارو از سال ‪ ۱۳۷۴‬است.

* تولیدات داخلی ( از نظر کمی )
از دیناروند سووال شد که هم‌اکنون تولید دارو در داخل کشور چه میزان است و آیا رقم ‪ ۹۸‬درصد برای تولیدات داخلی داروهای مورد نیاز بیماران که طی سالهای اخیر مطرح شده، درست است؟
دکتر دیناروند پاسخ داد: اگر چه اعلام این رقم در زمان دولت پیشین صورت گرفت اما از یک زاویه، واقعی است زیرا ‪ ۹۵‬درصد از داروهای مورد نیاز از نظر “حجم” در داخل تولید می‌شوند.

” سهم این ‪ ۹۵‬درصد در بازار ایران فقط ‪ ۵۵‬درصد از داروهای مورد نیاز است .”
” توانایی تولید دارو در کشورمان بالاست ، وقتی می‌گوییم از نظر حجمی فقط پنج درصد داروهای مصرفی وارداتی است ، خوشبختانه برای تولید همان پنج درصد نیز در حال افزایش ظرفیتهای تولیدی هستیم.”
” در سال آینده قرار است خط تولید داروهای ضد سرطان راه‌اندازی شود و ایران در آینده‌ای نزدیک به چرخه تولید داروهای بیولوژیک و گرانقیمت وارد شده و رشد خواهد داشت و این بخشی از برنامه‌های آتی معاونت داروی وزارت بهداشت خواهد بود”.

* قیمت دارو
از وی سووال شد که ” آیا تاثیر بالا رفتن قیمت نفت در جهان و افزایش درآمدزایی دولت می‌تواند منجر به کاهش قیمت دارو در کشور شود ؟ دیناروند در جواب گفت: ” خیر، بالا رفتن قیمت نفت نمی‌تواند در ارزانی دارو مداخله کند زیرا بخشی از مواد اولیه دارویی از فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی فراهم می‌شود.”
” به‌همان نسبت که قیمت این فرآورده‌های پتروشیمی افزایش می‌یابد، قیمت دارو نیز بالا می‌رود ، اما این مساله که بالا رفتن قیمت نفت توانایی دولت را نسبت به تهیه داروهای مناسب تر افزایش می‌دهد ، قابل انکار نیست.” خبرنگار ایرنا مجددا این سووال را مطرح کرد که آیا وزارت بهداشت ، راهکاری برای کاهش قیمت دارو پیش بینی کرده است ؟
معاون غذا و داروی وزارت بهداشت گفت : ” سهم هزینه دارو در سبد خانوار هر ایرانی بسیار مختصر است یعنی فقط دو دهم درصد هزینه‌های یک خانوار به تهیه دارو اختصاص یافته‌است و این رقم حتی از هزینه مصرف دخانیات در هر خانوار نیز کمتر است .”
” البته این رقم الزاما به این معنا نیست که فقط این میزان دارو در هر خانوار صرف می‌شود بلکه بخش زیادی از قیمت دارو در کشور توسط سازمانهای بیمه‌گر و یا از محل یارانه‌های دولتی پرداخت می‌شود.”
” مهمترین و اساسی‌ترین وظیفه معاونت دارو و غذا ، ارتقای سلامت شهروندان است و این درحالی است که برخی از داروها، جنبه درمانی ندارند بلکه همچون واکسنها، جنبه پیشگیرانه داشته و مهمترین وظیفه ما قابلیت دسترسی مردم به این فرآورده‌ها با قیمتی است که از توانایی مالی آنان فراتر نرود.”
” ما در قیمت‌گذاری داروهای تولید داخل، سخت‌گیری بسیاری به خرج می‌دهیم و اصرار داریم که حتما فرآورده دارویی ارزان بدست مصرف‌کننده برسد اما متاسفانه در خصوص قیمت‌گذاری داروهای تولید خارج از کشور، نمی‌توانیم دخالتی داشته باشیم.”
” قیمت دارو در ایران به نسبت سایر کشورها بالا نیست و بخش اعظمی از نگرانی مردم در خصوص قیمت دارو نیست بلکه عمده‌ی نگرانی‌ها از کیفیت داروهای مصرفی است.”
” خوشبختانه دولت توانسته است ‪ ۲۲۰‬میلیارد تومان یارانه دارویی برای کمک به مردم در نظر بگیرد که این مبلغ از هزینه مردم می‌کاهد.”

* تولیدات داخلی ( از نظر کیفیت )
از دیناروند سووال شد که ” در سیاست گذاریهای وزارت بهداشت ، چه راهکارهایی برای حمایت از تولید دارو در داخل کشور درنظر گرفته شده‌است ؟ وی پاسخ داد: ” اگر چه ما از تولیدات داخلی حمایت می‌کنیم اما این حمایت به قیمت تولید هر دارویی و با هر کیفیتی نیست.”
” مهمترین و اساسی‌ترین هدف ما، تولید دارو با کیفیت و جلب رضایت مردم است و این مهم محقق نمی‌شود مگر با تعیین سیاستهایی در جهت حمایت از تولیدکنندگان دارو و افزایش ظرفیت کیفی و کمی کارخانه‌ها.”
” امروزه سیاست کلان وزارت بهداشت بنفع کامل صنعت داروسازی و مردم است و ما هرگز دنبال تصدی گری دولت در زمینه دارو نیستیم.”
” عمده تولیدکنندگان ، واردکنندگان و متصدیان اصلی دارو در کشور از بخش خصوصی هستند و همین که ما شاهد فعالیت چشمگیر بخش خصوصی در این زمینه هستیم، نشان‌دهنده عدم تمایل دولت برای انحصار دولتی دارو است.” “امروزه هیچ شرکت توزیع‌کننده، تولیدکننده و واردکننده‌ی دارو در بخش دولتی وجود ندارد، البته این امکان وجود دارد که برخی از تولیدکنندگان به نوعی به یکی از موسسات و نهادهای دولتی وابسته باشند اما انحصارات صرف برای دولت ، مدت زمان مدیدی است که شکسته شده‌است.”
” آماده‌سازی بستر لازم برای ایجاد رقابت فشرده، عاملی برای بالا رفتن کیفیت دارو محسوب می‌شود و افزایش کیفیت دارو نیز به رفاه و آسایش مردم کمک شایانی می‌کند زیرا در آن شرایط است که امکان انتخاب مردم افزایش می یابد.”
” افزایش کیفیت دارو، مستلزم ایجاد اختلاف قیمت در میان داروهای تولید داخل است و لزوما رقابت در قیمت بدون برقراری تسهیلات میسر نیست.” ” امروزه جهان عرصه رقابت داروهای “برند ژنریک” است و یک داروی برند ژنریک بایستی لزوما دارای کیفیتهای گوناگون و قیمت‌های مختلفی باشد تا مصرف‌کننده حق انتخاب داشته باشد.”
” برای تحقق ورود داروهای ” برند ژنریک ” به بازار دارویی ایران و تا دستیابی به تنوع در کیفیت دارو، راه درازی در پیش داریم.”
” سخت‌گیری برخی از دستگاههای ذیربط مثل وزارت بازرگانی تا حدی مانع تحقق این مساله می‌شود که بایستی هماهنگی میان دستگاهها و نهادهای ذیربط وجود داشته باشد.”
” پیش از آن که دولت فعلی متهم به خصوصی‌سازی شود، در پی حمایت از سازوکارهایی است که متضمن ارتقای کیفیت تولید در داخل کشور است.” ” سیاست حمایت ازتولید را مساوی با دخالت دولت در امور تولیدکنندگان نمی‌دانیم ، بلکه معتقدیم که بسترسازی و زمینه‌سازی این شرایط ، با دولت است و حتی از تولیدکنندگانی که خواهان دستیابی به بازارهای جهانی هستند، حمایت می‌شود.”
” اگر یک تولیدکننده بتواند به بازار بین‌المللی دست یابدطبعا داروهای داخلی را هم با همان کیفیت صادراتی ، روانه بازار می‌کند و این دقیقا همان مقصودی است که دولت دنبال می‌کند.”

* داروهای خارجی و تبلیغات آنها
از معاون داروی وزارت بهداشت سووال شد که ” تا چه میزان تفاوت کیفیت میان داروهای ایرانی با خارجی وجود دارد و آیا علت تمایل مردم به مصرف داروهای خارجی در کیفیت بالای آنها است ؟”
وی پاسخ داد: ” این تمایل صرفا نشان‌دهنده ی کیفیت بالای آنها نیست ، بلکه فعالیت بازاریابی تولیدکنندگان خارجی و توان هزینه برای معرفی داروهای خودشان بسیار بیشتر از قدرت تبلیغات کمپانیهای داخلی است.” “تولیدکنندگان داروهای خارجی هزینه‌های گزافی را برای ورود داروهایشان به منازل مردم صرف می‌کنند، حمایت‌کنندگان آنان نیز مدام با پزشکان و متخصصان در حال تعامل هستند و طبیعی است که پزشک در آن شرایط ترجیح می‌دهد که از داروی معرفی شده برای بیمارش تجویز کند.”
” این درحالی است که تولیدکننده‌ی داخلی ناچار است تحت فشار دولت “مولتی ویتامین” خود را ‪ ۱۲۰‬تومان بفروشد و با سختگیری دولت برای تعیین نرخ‌گذاری مواجه است. او دیگر شانس تبلیغات ندارد چون سودی بابت تولیداتش عایدش نمی‌شود.”
” تولیدکننده ی داخلی قادر نیست با ساخت تیزر و بروشور و عکسهای آنچنانی محصولش را به مردم معرفی کند اما چه بسا همین محصول با مشابه تولید خارجی آن ، از نظر کیفیت برابر و یا حتی برتر باشد.”
” مثلا، یکی از معضلات بخش درمانی ما تهیه دارو برای بیماران “ام اس” است که هرچند سالانه فقط ‪ ۳/۵‬میلیون تومان دارو برای هر بیمار مبتلا به “ام اس” خریداری شده‌است ، اما بخش دردناک ماجرا در این است که هیچ کدام از داروهای موجود در بازار جهان برای درمان “ام اس” ، داروی موثر و درمانگری نبوده و فقط از گسترش بیماری ، جلوگیری می‌کنند.”
” با همه این تفاصیل، دولت برای پیشگیری از گسترش همین بیماری و تدارک داروهای مصرفی ، حاضر به صرف این هزینه شده‌است و این مساله فقط یک مثال ساده است که می‌توان به بیماریهای دیگر نیز تعمیم داد.”

* معضل قاچاق دارو و نظارت دولت بر بازار آن
از معاون وزیر بهداشت سووال شد که ” چه راهکارهایی برای نظارت و کنترل بازار دارو در کشور و پیشگیری از قاچاق آن ، پیش بینی شده‌است ؟” دکتر دیناروند پاسخ داد: ” حتی سختگیرانه‌ترین قوانین و قوی‌ترین بازو و اهرم نظارت قادر نیست به طور صد درصد ریشه قاچاق را در حوزه دارو برکند و متاسفانه رانت اقتصادی کماکان رشد می‌کند.”
“این مساله اختصاصا به حوزه دارو تعلق ندارد بلکه شامل همه‌ی حوزه‌هایی می‌شود که با نیازهای گوناگون بشر سرو کار دارد و برای کم رنگ کردن قاچاق دارو باید بستر به گونه‌ای فراهم شود که یارانه دارو به فرد مورد نیاز برسد و مصرف‌کننده ی واقعی از آن بهره‌مند شود.”
” عمدتا داروهایی قاچاق می‌شود که گرانقیمت بوده و از سوی دولت برای آن یارانه تعیین شده‌است.”
” این داروها کمیاب و گران هستند و دولت برای رفع نیاز بیماران ، آنها را با قیمت گرانی وارد کشور کرده و با مبلغ کمی در اختیار مصرف کننده می‌گذارد.”
” داروی گرانقیمتی که در کشورهای دیگر با قیمت گزاف بدست مصرف‌کننده می‌رسد با مبلغ ناچیزی وارد سیستم توزیع دارویی کشور می‌شود و طبعا این اختلاف قیمت و شکاف عمیق باعث ایجاد پدیده قاچاق می‌شود.”
” البته هم‌اکنون مانور قاچاقچیان دارو بسیار محدود شده است زیرا در گذشته حدود ‪ ۳۰۰‬دارو بود که در چرخه قاچاق کشور دست بدست می‌شد اما امروزه حداکثر با ‪ ۲۰‬یا ‪ ۳۰‬نوع دارو مواجهیم که قاچاق می‌شود.”
” در گذشته عمده قاچاق بر سر داروهای نایاب ، حیاتی و اساسی بود اما خوشبختانه امروزه قاچاق دارو بیشتر حول محور داروهای مکمل غذایی، تقویتی و فرآورده‌های بهداشتی و آرایشی می‌چرخد که البته حجم وسیعی از نظر حجم ریالی و ارزی را دربرمی‌گیرد و بشدت نیز در این حوزه درحال گسترش است.” ” برخی از داروها و اقلام بهداشتی موجود در بازار توسط کارشناسان این وزارتخانه تایید نشده‌اند و بدون نظارت وزارت بهداشت دست بدست می‌شوند.” ” شهروندان باید آگاه باشند ، اقلامی که توسط این وزارتخانه تایید شده‌اند دارای برچسب فارسی و مجوز واردات هستند راخریداری کنند اما متاسفانه اقلام غیر قانونی بیشتر از موارد قانونی است و حجم بالاتری را شامل می‌شود.”
” متاسفانه برخی از اقلام بهداشتی و آرایشی تایید نشده را می‌توان در سوپرمارکتها یافت و طبعا برخورد با سوپرمارکتها از حیطه اختیارات ما خارج است و ما فقط به تنهایی قادریم بر عملکرد داروخانه‌هایمان نظارت داشته باشیم.”
” کنترل وضعیت فعلی ، بخشی از وظایف نیروی انتظامی را تشکیل می‌دهد که البته تعبیه یک سیستم نظارتی در وزارت بهداشت نیز ضروری به‌نظر می‌رسد، خصوصااینکه ما در مورد کنترل بازار اقلام بهداشتی و آرایشی در داروخانه‌ها ، ضعیف عمل کرده‌ایم و لازم است در این زمینه نقش نظارتی وزارت بهداشت را تقویت کنیم.”

همچنین بررسی کنید

مصرف اشتباه و خودسرانه دارو خطرناک است

دارو یکی از مهمترین ابزارها در اکثر مداخلات پزشکی است که استفاده صحیح، موثر و …

آسپیرین می‌تواند احتمال سکته را کاهش دهد

بیمارانی که مشکلات قلبی دارند لازم است از آسپیرین استفاده کنند زیرا بیشتر پزشکان اعتقاد …