خانه / اخبار دندانپزشکی / عادات دهانی در دوران کودکی (مكيدن انگشت، سائیدن دندانها به هم ،تنفس دهاني، Tongue – Thrusting ، پوسيدگي اوليه كودكي )

عادات دهانی در دوران کودکی (مكيدن انگشت، سائیدن دندانها به هم ،تنفس دهاني، Tongue – Thrusting ، پوسيدگي اوليه كودكي )

عادات دهانی در دوران کودکی

دندانپزشكاني كه با كودكان كار مي كنند، اكثراً علتي براي نگراني درباره عادات دهاني بيمارانشان دارند. در مواجهه با يك عادت دهاني بايد اين سؤالات را مورد ملاحظه قرار دهيد:
1) آيا اين عادات مي تواند براي سن يا مرحلة تكاملي بخصوص عادي باشد؟
2) چرا كودك اين عادت را كسب نموده است؟
3) عوارض رواني اينكه بگذاريم كودك به عادت ادامه دهد چيست؟
4) آيا عادت براي دهان يا بافتهاي مربوطه، به طور بالقوه زيان آور است؟
5) در صورت زيان آور بودن عادت، آيا آسيب وارده به دهان و بافتهاي مربوط پس از قطع عادت رفع مي شود يا اينكه نتايج زيان آور عادت باقي مي ماند؟
6) چه موقع رفع عادت مورد علاقه مي باشد؟
7) چه وسايلي جهت مأيوس نمودن كودك در استفاده از آن عادت مناسب است؟

مكيدن انگشت:

– حدود 45-13% كودكان انگشتان خود را مي مكند. اين كار را كودكان در طي سال اول زندگي انجام مي دهند.
– در سن 4-5/3 سالگي اكثر اين كودكان اين عادت را خودبخود ترك مي كنند.
– مكيدن انگشت براي شيرخوار از نظر مواجهه با احتياجات رواني و تغذيه اي مهم است.
– كودكان تحت حالات مختلف، انگشتان خود را مي مكند، وقتي كه خواب هستند، زماني كه گرسنه هستند، وقتي در طي حالت افسردگي و حالت استرس زا هستند.
– توجه به تفاوتهاي فردي بين كودكان و عادت مكيدن آنها را پزشك بايد تشخيص دهد و بايد آگاه باشند كه بعضي از كودكان براي حمايت احساسي و امنيتي به مكيدن انگشت متكي هستند، در صورتي كه بقيه آن را يك عادت پوچ و بيهوده مي دانند كه مي توان آن را بدون ضربه هاي رواني ترك نمود.
– شدت مال اكلوژن حاصله از مكيدن انگشت به وسعت، تعداد دفعات و مدت دوام عادت بستگي دارد.
• وسعت: تا چه حد عادت بطور جدي دنبال مي شود. ممكن است انگشت به طور غيرفعال در دهان قرار گيرد يا اينكه با جديت زياد مكيده شود.
• تعداد دفعات: آيا فقط براي چند دقيقه كه كودك به خواب رفته از اين عادت استفاده مي شود يا اينكه دائماً انگشت در دهان مي باشد.
• مدت دوام: تعداد سالهايي است كه عادت ادامه داشته است.
– مال اكلوژنهاي حاصله از مكيدن انگشت شامل:
• اوپن بايت قدامي، ايجاد اورجت و كاهش اوريابت
• كمتر كراس بايت خلفي دوطرفه
• كام بلند و گنبدي
• تنگي قوس فك بالا
– توصيه به والدين: اگر مكيدن انگشت در حدود 4 سالگي قطع گرديد مال اكلوژنها حاصله، خودبخود و در زمان رويش ثناياهاي دايمي تصحيح مي شود.
– در تنظيم معالجه براي مكيدن انگشت بهتر است دندانپزشك مستقيماً با كودك رابطه برقرار نمايد. والدين ساكت باشند مي توان يك آينه به كودك داده مشكلات دنداني را به او نشان دهيم.
• مهم است كودك درك نمايد كه شما قصد سرزنش يا تنبيه را نداريد بلكه مي خواهيد در معالجه يك عادت زيان آور كمك كنيد.
وقتي كه دندانپزشك متقاعد شد كه كودك حقيقتاً مي خواهد عادت را ترك كند و هيچگونه احساس رواني بعدي پيش نمي آيد.
– مي توان يادآورهايي را به صورت Band-Aids، پاليش ناخن با  مواد بدطعم، روي شست يا انگشت قرار داده شود. وقتي كودك اين انگشتان را در دهانش مي گذارد فوراً به او يادآوري مي شود كه انگشتش را از دهانش بيرون بياورد.
– در صورت بي كفايتي روشهاي فوق الذكر، مي توان به كودك انواع دستگاههاي داخل دهاني را كه مي تواند قدرت مكيدن انگشت را كم نموده و جلوي لذت را بگيرد (ثابت و متحرك) توصيه كرد.
در دوره دندانهاي شيري ناهنجاري ايجاد شود  با ترك عادت، فشارهاي بافت نرم، مشكل را خودبخود برطرف مي كنند.
اگر با رويش دندانهاي دائمي ادامه داشته باشد  درمان ارتودنسي حتماً احتياج است زيرا تنگي قوس بالا خودبخود اصلاح نمي شود ولي با expansion فك بالا، اين بايت قدامي و پروتروژن ثناياها خودبخود اصلاح مي گردد.
براکسیزم (Bruxism  ) ( سائیدن دندانها به هم ) :
– شکایت والدین درمورد گزارش اینکه کودک دندانهایش را بهم می ساید و غالبا در طی خواب، صدای سایش شنیده میشود .
مقدار ملایم از ساییدگی سطح جونده دندانهای شیری ممکن است فیزیولوژیک باشد . ولی در اثر براکسیزم سطح جونده دندانهای شیری خود را طور قابل ملاحظه ای بیش از میزان فیزیولوژیک     می سایند.
– در معاینه دندان های کودک، نه تنها مینای کاسپها ساییده شده است بلکه عاج نیز نمایان  می گردد ولی بندرت این ساییدگی منجر به اکسپوژر پالپ و متعاقب آن آبسه دندانی        می شود.
–  تعیین عامل اتیولوژیک براکسیزم جهت انجام درمان صحیح :
اگر علت تداخل اکلوزالی باشد رفع تماسهای زودرس باید صورت پذیرد.
اگر علت مشکلات روانی باشد، ارجاع به پزشک متخصص لازم است تا درمان صورت گیرد . 
تنفس دهاني:

– وقتي كه مسير بينی حلقي به علت نوع آناتومي صورت تنگ باشد،‌احتمالاً عوامل موضعي بيشتر باعث انسداد بيني مي شوند.
– كودكاني كه به سبب آدنوئيدهاي متورم مجبور به تنفس دهاني هستند.
– اگر تنفس دهان در اثر حساسيت آلرژيك یا انسداد آناتوميكي باشد در آن صورت صلاح است كه يك متخصص گوش و حلق و بيني بیمار را معاینه و درمان نماید.

علائم دهاني صورتي
• صورت كشيده باريك
• بيني باريك، اكثراً نوك بيني در جلو به جهت بالا تمايل داشته به نحوي كه مي توان مستقيماً داخل منخرين را ملاحظه نمود
• لبهاي شل
• لب بالاي كوتاه
• باريك شدن قوس دنداني بالا
• باز شدن دندانهاي ثنايا در جهت لبي و احتمال ايجاد اوپن بايت قدامي

ساير عوارض:
• ژنژيويت در اثر تنفس دهاني
• ازدياد پوسيدگيهاي دنداني

Tongue – Thrusting:
عبارت است از قراردادن نوك زبان بين ثناياها در هنگام بلع

علائم T.T:
• فعاليت عضلاني در لبها تا يكديگر را به هم برسانند
• جدايي دندانهاي خلقي
• پروترود كردن زبان تا خود را بين دندانها قرا ردهد.
• به طور كلي T.T را در دو دسته از افراد مشاهده مي شود:
1) در افرادي كه به علت عادت مكيدن، داراي اپن بايت قدامي (تقريباً هميشه) و پروتروژن ثناياي بالا و اورجت زياد (در اغلب مواقع) مي باشند. در اين افراد T.T يك تطابق فيزيولوژيك مي باشد.
2) در كودكان جوان، بلع نوزادي در سال اول زندگي ناپديد مي شود و معمولاً بلع بالغين در 6 سالگي ايجاد مي شود. حد فاصل اين دو نوع بلع، Transitional Swallowing   مي باشد كه ويژگيهاي T.T را دارد. در اين سنين، حركات هماهنگي زبان خلفي و elevation   منديل، قبل از اينكه به پروتروژن نوك زبان بين دندانهاي قدامي حذف شود، تكامل مي يابد. بنابراين آنچه كه در كودكان جوان T.T ناميده مي شود در حقيقت، مرحله انتقال طبيعي بلع نوزادي به بلع بالغين مي‌باشد.
در اينجا دو نكته را ذكر مي كنيم:
1) تنها د ركودكاني كه دچار فلج مغزي هستند بلع نوزادي باقي مي ماند
2) تا وقتي كه كودك عادت مكيدن دارد،‌در انتقال بلع نوزادي به بالغين به تأخير مي افتد.

در مورد T.T.S به چند نكته توجه شود:

1) فردي كه اين بايت قدامي دارد،‌ بايد داراي T.T.S باشد ولي مي تواند فردي كه اكلوژن قدامي مناسبي دارد هم T.T.S داشته باشد.
2) با ترك عادت، تا زماني كه اپن بايت قدامي بسته نشده است T.T.S ادامه دارد.
3) با بستن اپن بايت قدامي، الگوي بلع، خودبخود اصلاح مي شود و در اين موارد، هيچگونه احتياجي به درمان مايو فانكشنال براي تصحيح عمل بلع نمي باشد.
4) T.T.S عامل جابجايي دندانهاي ثنايا نمي باشد بلكه نتيجه جابجايي ثناياها است. بنابراين زبان، عامل جابجايي نمي باشد مگر آنكه در يك فرد، posture زبان حالت قدامي داشته باشد كه اين امر باعث ايجاد اپن بايت قدامي مي شود.

پوسيدگي اوليه كودكي (ECC) ياCaries  Nursing:
– ECC در كودك 2، 3، 4 ساله تيپيك است.
– الگوي اين نوع پوسيدگي:
• دندانهاي قدامي فك بالا، اولين مولرهاي شيري بالا و پايين و كانينهاي پايين
• ثنايهاي پايين معمولاً گرفتار نمي شوند.
• سابقه شير دادن یا استفاده طولاني از نوشيدنيهاي شيرين بخصوص در طي خواب
در مان پوسيدگي Rampant : اولين قدم، درمان اولية تمام ضايعات پوسيدگي است.
در طي دوره اي 4-6 هفته اي، 4 يا 5 بار تا زماني كه پوسيدگي كنترل شود.
در درمان پوسيدگي rampant ، ‌برداشت عمده پوسیدگی به عنوان روش ابتدايي استفاده مي گردد.

نكته:
اكثراً هيپوپلازي مينايي ثناياها، بطور اشتباهی پوسيدگيهاي شيشه شير تشخيص داده مي شود.
بهترين روش تمایز هيپوپلازي مينا، شكل قرينه و دايره اي آن است كه لبه انسیزالي را شامل مي شود و از طرح رسوب مينا متابعت مي نمايد.

همچنین بررسی کنید

باندینگ دندانی چیست و چطور انجام می شود ؟

باندینگ دندان یکی از روش های زیبایی دندان هاست که به وسیله کامپوزیت موجب سفید …

هر یک از دندان های ما کدام نیاز ما را برطرف می کند؟

یک انسان بالغ دارای ۳۲ دندان است. اما هر یک از دندان های ما کدام …