استئوآرتریت

استئوآرتریت (بیماری دژنراتیو مفصل )

استئوآرتریت شایعترین نوع آرتریت (التهاب مفصلی)، به خصوص در میان افراد مسن است.  گاهی اوقات از اسامی  DJD )  Degenerative Joint Disease ) و استئوآرتروز (  Osteoarthrosis)  نیز برای نامیدن این بیماری استفاده میشود.

مقدامه :

ازجمله اشکال شایع التهاب مفصلی استئوآرتریت می باشد. این بیماری نوعی بیماری مزمن است که در آن غضروف مفصلی دچار آسیب می شود. در نتیجه استخوانها به راحتی بر روی یکدیگر لغزیده و با هم تماس می یابند و منجر به سفتی ، درد و کاهش حرکت مفصل می شوند.

استئوآرتریت بیماری است که موجب تحلیل غضروف مفصلی و رشد خارهای استخوانی که باعث التهاب بافت های اطراف می گردد.

این عارضه ممکن است هر یک از مفاصل را درگیر سازد ولی شایع ترین مفاصله درگیر عبارتند از مفاصل انگشتان دست ، پا، زانو، ران و ستون فقرات . این عارضه معمولاً بزرگسالان بالای ۴۵ سال را مبتلا می سازد.

معرفی بیماری :

این بیماری از مدتهای بسیار قدیم شناخته شده است و در اسکلت های یافت شده از دوره یخبندان نیز وجود این بیماری مشاهده شده است. علیرغم شیوع بالای این بیماری علت اصلی آن هنوز شناخته شده نیست. فاکتورهای زیادی در بروز این بیماری دخالت دارند نظیر : سن ، چاقی، صدمات، استفاده نامناسب از مفاصل و مسائل ژنتیکی.
این بیماری معمولاً در مفاصل تحمل کننده وزن بدن ایجاد می شود. نظیر مفاصل لگن، زانوها، و مفاصل پشت، بعلاوه ممکن است مفاصل گردن، انگشتان کوچک ، مفصل شست دست و پا نیز رخ دهد. خود فرد در نحوه پیشگیری و درمان این بیماری نقش بسیار اساسی دارد. حتی فرد می تواند با انجام اقدامات خاصی از بروز این بیماری بطور کامل جلوگیری به عمل آورد.

مهمترین کاری که در زمان شک به ابتلای هر نوع از این بیماری، می توان انجام داد تشخیص به موقع و درست و درمان صحیح و به موقع می باشد. بیماریهای دیگری نیز وجود دارند که شبیه به استئوآرتریت هستند، نظیر روماتیسم مفصلی که دارای رژیم درمانی متفاوتی می باشند.

استئوآرتریت بیماریی مفصلی است که در درجه اول غضروف مفصل را درگیر مینماید. غضروف بافتی لغزنده است که انتهاهای استخوانها را در یک مفصل میپوشاند. استخوانها داشتن حرکتی آسان بر روی یکدیگر را مدیون غضروفهای سالم هستند. وظیفه دیگر غضروفها جذب شوک در طی حرکات فیزیکی میباشد (Shock Absorption).

در بیماری استئوآرتریت لایه سطحی غضروفها خرده شده و از بین میرود که باعث میشود استخوانهای زیر غضروفها به همدیگر ساییده شوند و نهایتا درد، ورم، و کاهش حرکت در مفصل به وجود آید. به مرور زمان مفصل شکل طبیعی خودش را از دست می دهد. همچنین اسپور های استخوانی (زوائدی استخوانی که استئوفیت نامیده میشوند) در لبه های مفصل رشد میکنند که خود باعث درد و ناراحتی بیشتر می شوند.

بیماران مبتلا به استئوآرتریت معمولا درد و محدودیت حرکت در مفصل دارند. برعکس دیگر انواع آرتریت که در آنها ممکن است سایر اعضای داخلی نیز درگیر شوند استئوآرتریت تنها مفاصل را درگیر مینماید.

به عنوان مثال آرتریت روماتوئید علاوه بر مفاصل سایر قسمتها را نیز میتواند درگیر کند، زودتر از استئوآرتریت فرد را مبتلا میکند و ممکن است علاوه بر ورم و قرمزی در مفصل باعث شود که فرد احساس مریضی، خستگی، و یا حتی در مواردی احساس تب نماید.

– چه کسانی به این بیماری مبتلا می شوند؟

در اکثر موارد افراد میانسال و پیر مبتلا می شوند بطوریکه بطور متوسط بیشتر سن بالای ۴۵ سالگی درگیر می شوند. بالای سن ۵۵ سالگی احتمال ابتلای زنان بیشتر است و در کل میزان ابتلای زنان بیش از مردان است. این امر شاید به دلیل بیشتر نشستن زنان در وضعیتی است که زانوهای آنها خمیده است. ولی با اینحال افزایش سن سبب افزایش احتمال ابتلا به این بیماری
می شود.

 استئوآرتریت بیشتر چه کسانی را مبتلا میسازد؟
استئوآرتریت یکی از شایعترین علل ناتوانی در بزرگسالان است.

اگرچه افراد جوانی که دچار سانحه یا جراحت در مفاصلشان شده اند نیز ممکن است دچار استئوآرتریت شوند، اما این عارضه بیشتر افراد مسن را درگیر میکند.

چنانچه رادیوگرافی از مفاصل افراد بالای ۶۵ سال به عمل آید شواهدی مبنی بر وجود این عارضه در حداقل یکی از مفاصل در بیش از نیمی از این جمعیت دیده میشود.

هردوجنس زن و مرد مبتلا میگردند، اگرچه در سن کمتر از ۴۵ این عارضه بیشتر در مردان و در سنین بالای ۴۵ بیشتر در زنان مشاهده میگردد.
علایم شایع
خشکی و درد مفاصل از جمله کمردرد. تغییرات آب وهوا به خصوص سرما و رطوبت ممکن است درد ر افزایش دهند.
– محدودیت حرکت و کاهش انعطاف پذیری مفاصل مبتلا
– نبود قرمزی ، گرما یا تب همراه درگیری مفاصل (معمولاً)
– تورم مفاصل درگیر (گاهی ) به خصوص مفاصل انگشتان دست
– صدای ترق و تروق یا صدای ساییده شدن با حرکت مفصل مبتلا (گاهی )

بطور کلی علائم بروز این بیماری در افراد مختلف، متفاوت می باشد. اما این بیماری دارای یکسری علائم عمومی بوده که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد. حتماً به خاطر داشته باشید از آنجایی که بیماریهای زیادی مشابه این بیماری وجود دارند، حتماً قبل از شروع درمان به پزشک مراجعه کنید زیرا نحوه درمان این بیماریها با هم متفاوت می باشد.

در اغلب موارد استئوآرتریت به آرامی گسترش می یابد. در ابتدا ممکن است با سفتی مفصلی خود را نشان دهد. درد ممکن است متوسط و گهگاهی باشد. در بعضی موارد این بیماری تا همین حد باقی می ماند، اما در بعضی دیگر ممکن است پیشرفت نموده و حتی در فعالیتهای روزمره فرد اختلال ایجاد کند و با راه رفتن یا انجام کارهای دیگر یا حتی در حین خواب دچار درد مفصلی شوند. گاهی فرد مبتلا ممکن است به یکباره دچار علائم التهابی قرمزی ، درد و تورم شود.

شایعترین علائم و نشانه های این بیماری شامل گرفتگی مفصلی بعد از استفاده بیش از حد یا عدم فعالیت در یک مدت نسبتاً طولانی ، سفتی مفصلی بعد از یک دوره استراحت که به تدریج با انجام فعالیت بهبود می یابد، خشکی صبحگاهی که معمولاً بعد از ۳۰ دقیقه بهبودی می یابد، وجود درد ثانویه به ضعف عضلات احاطه کننده مفصل بعد از فعالیت، وجود درد مفصلی که در صبح ها کمتر بوده و در عصرها بعد از فعالیت روزانه تشدید می شود و اختلال در هماهنگی و وضعیت بدن در حین راه رفتن، ثانویه به درد و خشکی می باشد.

اگر این بیماری مفصل لگن را درگیر کند، ممکن است فرد دچار درد  در رانها و قسمت داخلی پا و باسن شود، درد به زانوها و کناره های ران تیر بکشد و یا موجب لگنش در حین راه رفتن شود.

اگر آستئوآرتریت در زانو باشد ممکن است سبب بروز درد در حین حرکت زانوها، قفل کردن زانوهادر حین راه رفتن، درد در حین بالا و پائین رفتن از پله ها و ضعف عضلات بزرگ ران شود.

اگر در انگشتان رخ دهد می تواند منجر به درد و تورم مفاصل انگشتان، تشکیل خارهای استخوانی در فواصل انگشتان،  قرمزی و حساسیت و تورم در مفاصل درگیر، افزایش اندازه مفاصل و اختلال در حرکت آن شود.

وجود این بیماری در پا منجر به درد و حساسیت در مفاصل قاعده انگشت شست پا و درد در حین راه رفتن با کفشهای پاشنه بلند می شود.         

 اگر این بیماری سبب درگیری ستون مهره ها شود، ممکن است سبب تخریب دیسکهای بین مهره ای شده یا اینکه منجر به خشکی و درد در گردن و کمر، ایجاد فشار بر روی اعصاب ستون
مهره ها، درد در گردن، شانه ، دست یا پشت کمر یا پاها ، ضعف و بی حسی در دستها و پاها بعلت تحت فشار قرار گرفتن اعصاب شود.
علل
علت دقیق این اختلال ناشناخته است . به نظر می رسد نتیجه ترکیب یا تعامل عوامل مکانیکی ، زیست شناختی ، بیوشیمیایی ، التهابی و ایمنی باشد.

چندین فاکتور خطر جهت ابتلا به این بیماری وجود دارد . اولیه و ثانویه ، نوع اولیه وابسته به سن بوده و با افزایش سن ایجاد می شود. ولی با اینحال هنوز علت خاصی برای بروز این فرم شناخته نشده است.

اما در مقابل زمانیکه فرد دچار فرم ثانویه می شود به دلیل آن است که یک علت خاصی منجر به بروز این حالت شده است. به عبارت دیگر در این فرم تخریب غضروف به علت آسیبها و صدمات، ارثی ، چاقی یا چیزهای دیگر باشد. در ادامه به بعضی از فاکتورهای خطری که منجر به بروز این بیماری خواهد شد، اشاره می شود.

– سن :

با افزایش سن، بروز استئو آرتریت نیز افزایش می یابد. هر چه فرد مسن تر باشد، مدت زمان بیشتری از مفاصل خود استفاده کرده است و شانس ابتلا بیشتر خواهد بود. اگر چه سن فاکتور مهمی  است اما به معنای اجتناب ناپذیر بودن آن نیست.

– چاقی :

 این بیماری یک بیماری جهانی است و هرکسی در ارتباط با مضرات این بیماری اطلاعاتی دارد. افزایش وزن بدن از جمله عوامل مهم بروز استئوآرتریت بخصوص در زانو به حساب می آید. از آنجایی که افزایش وزن و فشار برروی مفاصل به تدریج ایجاد می شود. افزایش وزنی که لااقل یک دهه قبل از بروز علائم استئو آرتریت ایجاد شده باشد. بخصوص در میانسالی نقش مهمی در تعیین ابتلا به این بیماری ایفا می کند.

–  صدمات استفاده بیش از حد و نادرست از مفاصل :

کسانیکه در شغلشان نیاز به استفاده مکرر از مفاصل خود دارند و ورزشکاران دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به این بیماری
می باشند . در نتیجه چنین اشخاصی باید یاد بگیرند که چگونه می توان از بروز صدمات بی مورد به مفاصل و بروز این بیماری می توان جلوگیری نمود. در نتیجه فعالیتهای این افراد باید به نحوی تعدیل شود. در ضمن به خاطر داشته باشید که تعدیل فعالیتها به معنای عدم انجام آنها بطور کامل نمی باشد.

– مسائل ارثی و ژنتیکی  :

نقش ژنتیک نیز دربروز این بیماری بخصوص در مفاصل دست روشن و آشکارتر شده است. اختلالات ارثی که بر روی شکل استخوانها و پایداری مفاصل اثر
می گذارد، می تواند در بروز این بیماری نقش مؤثری داشته باشد. البته لازم به ذکر است که وجود اختلالات ارثی تنها به معنای ابتلای قطعی به این بیماری نخواهد بود. بلکه به معنای آن است که فرد باید تحت نظارت و معاینات دقیقتری جهت ارزیابی بروز این بیماری قرار گیرد.

– ضعف عضلات :

مطالعات نشان می دهد که ضعف عضلات اطراف ران سبب افزایش استعداد ابتلا به این بیماری در این مفصل می شود. به گونه ای که تقویت این عضلات با تمرینات خاص نقش مؤثری در کاهش ابتلا به این بیماری خواهد داشت.

–  سایر بیماریها و اختلالات التهاب مفصل :

افراد مبتلا به روماتیسم مفصلی دارای شانس بیشتری جهت ابتلا به استئوآرتریت می باشند. به علاوه تجمع بیش از حد آهن در بدن نیز
(هموکروماتوزیس) می تواند سبب تخریب غضروف مفصلی شود و شانس ابتلا را افزایش
می دهد. ترشح بیش از حد هورمون رشد (آکرومگالی) نیز می تواند بر روی مفاصل و استخوانها اثرات سویی گذاشته و منجر به بروز استئوآرتریت شود.
عوامل افزایش دهنده خطر
چاقی
پرداختن به طور حرفه ای به فعالی هایی که با فشار به مفاصل همراهند نظیر رقص ، فوتبال ، موسیقی یا قالی بافی
فشار بر مفاصل ناشی از فعالیت و بالارفتن سن . تقریباً همه افراد بالای ۵۰ سال به درجاتی از استئوآرتریت مبتلا هستند.
آسیب به آستر مفصل

تشخیص:

تشخیص و درمان به موقع، کلید اصلی کنترل این بیماری می باشد. بعد از اخذ شرح حال و معاینات کامل ممکن است، جهت قطعیت تشخیص عکسبرداری از مفاصل نیز درخواست شود.
تشخیص صحیح و به موقع و شروع درمان این بیماری، بسیار مهم می باشد. در ابتدا شروع درمان با پزشک بوده که دارای نقش اساسی در رویکرد درمانی می باشد اما شخصی که دارای نقش اساسی در درمان است خود بیمار بوده علاوه بر دریافت دارو تغییر عادات خاص زندگی، کاهش استرسهای عصبی و افسردگی ، اجتناب از آسیب های مفصلی و تعدیل خواب و استراحت و فعالیت نیز به فرآیند درمانی بسیار کمک می کنند.
پیشگیری
حفظ وزن در حد مناسب برای قد و ساختار بدن
داشتن فعالیت فیزیکی و در عین حال خودداری از فعالیت هایی که منجر به آسیب مفاصل می گردند، به ویژه پس از سن ۴۰ سالگی . به طور منظم به نرمش های کششی یا یوگا بپردازید.
عواقب مورد انتظار
علایم معمولاً قابل تسکین است ولی تغییرات مفصلی دایمی هستند. درد ممکن است در آغاز خفیف باشد، ولی می تواند به قدری شدید گردد که فعالیت های روزمره و خواب بیمار را دچار اختلال کند.
عوارض احتمالی
لنگیدن (گاهی )
تحلیل رفتن و ضعیف شدن عضلات اطراف مفصل مبتلا در اثر به کارگیری کمتر آنها به علت درد
پیشرفت بیماری (به دلیل ماهیت پیشرونده بیماری )

استئوآرتریت چطور افراد را مبتلا می کند؟
نحوه بروز استئوآرتریت در افراد مختلف متفاوت است. در برخی از افراد سیر بیماری سریع است و در برخی دیگر علایم جدیتر و شدیدتر هستند.

علت دقیق شروع این فرآیند هنوز مشخص نشده است ولی دانشمندان مجموعه اس از عوامل را در پیدایش این عارضه دخیل می دانند که عبارتند از: اضافه وزن، فرآیند پیری، صدمات مفصلی، و فشارهایی که در بعضی از مشاغل یا بعضی فعالیتهای ورزشی بر مفاصل وارد میشوند.
استئوآرتریت معمولا در مفاصل انتهایی انگشتان، شصت، گردن، کمر، زانوها، و در مفاصل لگن خود را نشان میدهد.
استئوآرتریت تنها باعث بروز مشکل در مفاصل افراد نمیشود بلکه به نحوی روی وضعیت مالی و اقتصادی و همچنین نحوه و شیوه زندگی آنها نیز تاثیر دارد.چنان: تاثیرات مالی ( هزینه های درمان ، عدم بازدهی مالی فرد در حین درمان ) تاثیرات بر روی نحوه زندگی ( افسردگی ، اضطراب  احساس درماندگی، محدود شدن فعالیتهای روزانه ، محدودیتهای شغلی ، بوجود آمدن مشکل در پذیرش مسئولیتها و شرکت جستن در فعالیتهای فرحبخش).
با وجود تمامی این مشکلها افراد مبتلا به استئوآرتریت “می توانند” زندگی فعال و ثمربخشی داشته باشند که از طریق پیروی از استراتژیهای خاصی است که اهم آنها عبارتند از:
 استفاده از داروهای ضد درد ، ورزش و استراحت به میزان کافی ، آموزش به بیمار و اجرای برنامه های حمایتی ، آموزش مراقبت از خود و ایجاد نگرشی خوب از سلامت
درمان

اصول کلی
بررسی های تشخیصی ممکن است شامل بررسی آزمایشگاهی مایع مفصل (برای ردکردن احتمال آرتریت التهابی ) و رادیوگرافی مفاصل درگیر باشد.
– یک طرح درمانی جامع در بردارنده شناخت اختلال ، توانبخشی ، برنامه ریزی برای فعالیت های روزمره ، و داروها می باشد.
– برای تخفیف درد، مفاصل دچار درد و سفتی را به مدت ۲۰ دقیقه ۳-۲ بار در روز گرم کنید. برای گرم کردن مفصل از حوله داغ ، وان آب داغ ، لامپ های مادون قرمز، بالشتک های گرم کننده برقی ، یا پمادها یا محلول های ایجادکننده گرمای عمقی استفاده کنید. شنا در یک استخر آب گرم یا حرکت در یک چشمه معدنی دارای جریان گردابی سودمند است .
– اگر استئوآرتریت گردن باعث درد در بازوها شده باشد از یک گردن بند نرم بی حرکت کننده گردن استفاده کنید. اگر این اقدام مؤثر نبود، یک وسیله کشش گردن برای استفاده در منزل خریداری کنید.
– عضلات اطراف مفاصل درگیر را ماساژ دهید. ماساژ خود مفاصل فایده ای ندارد.
– در مورد استئوآرتریت ستون فقرات ، هنگام خواب به پشت بخوابید و از یک تشک سفت استفاده کنید یا یک تخته چند لایه به قطر ۲ سانتی متر بین تخت فنری و تشک خود قرار دهید. تشک های مواج در این زمینه برای برخی افراد مفید است .
– از شرایطی که باعث لرزیدن می شود دوری کنید. از زیرپوش گرم کن استفاده کنید یا از فعالیت در محیط باز خودداری کنید.
– نگاه مثبت خود به زندگی را حفظ کنید، اعتماد به نفس خود را از دست ندهید. برای جلوگیری از تحلیل عضلات به فعالیت های طبیعی خود ادامه دهید.
– طب سوزنی گاهی کمک کننده است .
– جراحی های توصیه شده برای استئوآرتریت شدید شامل آرتروپلاستی (تعویض مفصل ) و آرترودز (بی حرکت کردن مفصل می باشد)

·اهداف درمان ناشی از موارد ذیل است

شامل کنترل درد و سایر علائم ، بهبود توانایی عملکردی فعالیتی فرد و کاهش پیشرفت بیماری است . اکثر روشهای درمانی نیز شامل ترکیبی از فعالیت های منظم ، کنترل وزن، حفاظت از مفصل و درمان دارویی می باشد. در موارد شدیدی که یکی از روشهای درمانی مذکور موفق نباشد، می توان از روشهای جراحی استفاده نمود.
داروها
– آسپیرین یا سایر داروهای ضدالتهابی ، یا استامنیوفن جهت تسکن درد و ناراحتی بیمار

– تزریق کورتون به داخل مفاصل دچار درد و سفتی .( این اقدام ممکن است به طور موقت باعث درد و ناراحتی گردد.)
سایر داروها نیز برحسب نیاز ممکن است تجویز شوند (نظیر شل کننده های عضلانی ، مسکن های قوی تر، داروهای ضدافسردگی و غیره )

اکثر مردم از داروها جهت کاهش علائم ناشی از استئوآرتریت استفاده می کنند. اکثر داروها سبب کاهش درد می شوند اما  بعضی دیگر نیز جهت بهبود سایر علائم و کاهش پیشرفت بیماری مورد استفاده قرار می گیرند. همکاری پزشک و بیمار منجر به یافتن بهترین رژیم دارویی جهت درمان این بیماری خواهد شد.

–  مسکنها :

مسکنها بدون کاهش التهاب یا تورم سبب کاهش درد می شوند. اگر تنها به دنبال کاهش درد هستید این داروها دارای کمترین اثرات جانبی خواهد بود. استفاده از این داروها در موارد خفیف تا متوسط توصیه می شود. مثالهای این دسته شامل : استامینوفن یا ترامادول می باشند.

–  مسکنها موضعی :

این داروها به فرم پماد و یا ژل بوده و بدون نسخه نیز تهیه می شوند و می توان همراه با داروهای خوراکی جهت کاهش درد از آنها استفاده نمود. ترکیب آنها با هم منجر به سوختگی های شدید می شود. از این دسته می توان به ایبوپروفن، ناپروکسان و پیروکسیکام یا دیکلوفناک اشاره نمود.

– کورتونهای تزریقی :

از این داروها جهت کاهش سریع درد استفاده می شود. از این داروها جهت تسکین درد زانو در موارد متوسط تا شدید که به درمانهای خوراکی پاسخ نداده اند، استفاده می شود. 
فعالیت
استراحت تنها در مرحله حاد بیماری که مفاصل خیلی دردناکند ضروری است . به محض بهبود علایم ، فعالیت های طبیعی خود را از سر بگیرد.
درمان فیزیکی برای توانبخشی عضلات و مفاصل (تنها برای موارد شدید)
ممکن است جلوگیری از حرکت زیاد مفصل لازم باشد (با استفاده از چوب های زیربغل ، عصا، واکر و زانوبند کشی )
رژیم غذایی
رژیم برای کاهش وزن در موارد اضافه وزن
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم درد یا سفتی مفصلی باشید.
اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید. داروهای تجویزی ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد.

همچنین بررسی کنید

ارتباط آلودگی هوا با شیزوفرنی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا در دوران کودکی با خطر …

زنجبیل، نابودگر تومورهای مغزی

گلیوبلاستوما یا GBM، رایج‌ترین تومور بدخیم مغزی در افراد بزرگسال است و در بین انواع …