خانه / اخبار علمی پزشکی / استفاده از روش درماني سونوديناميك تراپي در درمان سرطان پستان‌

استفاده از روش درماني سونوديناميك تراپي در درمان سرطان پستان‌

استفاده از روش درماني سونوديناميك تراپي در درمان سرطان پستان‌
اميدهاي ‌‌تازه در‌درمان بزرگ‌ترين قاتل زنان‌

سرطان پستان يكي از بيماري‌هاي شايع در ميان زنان است كه براساس آمار اعلام شده هر سال بيش از ۲۰۰ هزار نفر به نوع حاد اين بيماري و بيش از ۶۰ هزار نفر به نوع مزمن آن مبتلا مي‌شوند. ممكن است چنين تصور شود كه اين سرطان تنها در ميان سالمندان شيوع پيدا مي‌كند.
البته بايد گفت اگرچه با افزايش سن احتمال خطر ابتلا به سرطان پستان افزايش خواهد يافت اما بدون ترديد اين طور نيست كه تنها خانم‌هاي مسن به اين بيماري مبتلا شوند.

بررسي‌هاي انجام شده نشان داده است كه احتمال ابتلا به اين بيماري از تولد تا ۳۹ سالگي ۵/۰ درصد است، در حالي كه احتمال خطر بروز چنين بيماري‌اي در زناني كه بيش از ۴۰ سال داشته باشند به مراتب افزايش مي‌يابد و در ۹۰ سالگي به ۸ درصد مي‌رسد.

اما افزايش آگاهي افراد نسبت به اين بيماري مي‌تواند نقش مهمي در تشخيص بموقع آن و انجام اقدامات درماني مناسب داشته باشد. اگرچه اين بيماري تاكنون عامل مرگ بسياري از زنان در سراسر دنيا بوده است، اما در سال‌هاي اخير، محققان به روش‌هايي دست يافته‌اند كه مي‌تواند اميدبخش درمان افراد مبتلا به اين نوع سرطان باشد و زمينه مناسبي براي جلوگيري از افزايش شمار قربانيان مبتلا به آن فراهم كند.
امروزه گروه وسيعي از بيماران به علت ابتلا به سرطان جان خود را از دست مي‌دهند. اين بيماري در حقيقت رشد، تكثير و همچنين انتشار غيرطبيعي سلول‌هاي بدن است كه منجر به بروز اختلالاتي در عملكرد طبيعي بدن مي‌شود.

در شرايط طبيعي سلول‌هاي تشكيل‌دهنده بدن در واكنش به عوامل محرك داخلي و خارجي رشد و توليدمثل كرده و در نهايت از بين مي‌روند. چنين فرآيندي نقش مهمي در حفظ عملكرد طبيعي بدن دارد.

اين در حالي است كه اگر يك سلول طبيعي دچار جهش يا دگرگوني شود، به يك سلول سرطاني تبديل شده و مشكلاتي را در بدن به وجود مي‌آورد. سلول‌هاي سرطاني از نظرويژگي‌هاي ظاهري و عملكردشان با سلول‌هاي طبيعي بدن تفاوت دارند.

سلول‌هاي تغيير يافته از نظر ژنتيكي نيز با سلول‌هاي طبيعي و سالم متفاوت هستند و دستورات و علايم مشابهي را دريافت نمي‌كنند.

چنين شرايطي سبب ايجاد اختلال در رشد سلول‌ها و عدم هماهنگي آنها با روند رشد طبيعي سلول‌ها در بدن مي‌شود. به اين ترتيب سلول جهش يافته در اثر تقسيم سلول‌هاي جهش يافته بيشتري را به وجود مي‌آورد و در نهايت يك سلول سرطاني به توده‌اي از سلول‌ها تبديل مي‌شود كه به آن تومور سرطاني گفته مي‌شود.

اگرچه گاهي تومورهاي سرطاني به اصطلاح خوش‌خيم هستند و رشد بيشتري ندارند، اما گاهي سلول‌هاي سرطاني كه به تومور تبديل شده‌اند، همچنان به رشد خود ادامه مي‌دهند و در نتيجه تقسيم سلولي، سبب از بين رفتن سلول‌هاي اطراف مي‌شوند و حتي گاهي در قسمت‌هاي ديگر بدن نيز گسترش مي‌يابند.

اختلال در رشد سلول‌ها

به گفته دكتر اميرهوشنگ ترابي، دانش‌آموخته فيزيك پزشكي از دانشگاه تربيت‌مدرس و مجري اين طرح تحقيقاتي، سلول‌هاي تشكيل‌دهنده بافت پستان نيز مانند ديگر سلول‌هاي بدن به طور متناوب در حال رشد هستند. دوره رشد اين سلول‌ها توسط عوامل ژنتيكي موجود در مغز تحت كنترل قرار مي‌گيرد.

در صورتي كه ژن‌ها عملكرد طبيعي و مناسبي داشته باشند، بخوبي از عهده كنترل فرآيند رشد سلولي برمي‌آيند. اما اگر به هر دليلي نوعي ناهنجاري يا بي‌نظمي در چرخه رشد سلولي ايجاد شود، در رشد سلول‌ها اختلالاتي ايجاد خواهد شد. سلول‌هاي سرطاني بافت طبيعي پستان را هدف قرار مي‌دهند و گاهي حتي در ديگر بخش‌هاي بدن نيز گسترش مي‌يابند.

اگرچه گفته مي‌شود كه عدم عملكرد صحيح عوامل ژنتيكي منجر به ايجاد سلول‌هاي سرطاني در بافت مي‌شود، اما تنها ۱۵۱۰ درصد اين سرطان‌ها ارثي هستند و در ۹۰ درصد افراد مبتلا به اين نوع سرطان افزايش سن و شيوه زندگي افراد عامل مهمي در بروز اين بيماري محسوب مي‌شود. اين بيماري يكي از شايع‌ترين سرطان‌ها در زنان است و ميزان ابتلا به آن در ميان مردان كمتر از ۱/۰ درصد بوده است.

احتمالا ابتلا به سرطان پستان در هر زني وجود دارد و دارا بودن يكي از عوامل موثر در بروز اين بيماري مانند عوامل ژنتيكي نمي‌تواند عامل موثري در ابتلا به اين بيماري محسوب شود.

چنانچه بررسي‌ها نشان مي‌دهد، تنها بيش از ۵۰ درصد اين افرادكه ناهنجاري‌هاي ژنتيكي را مادرزادي و به صورت موروثي دريافت كرده‌اند به اين بيماري مبتلا شده‌اند و در اين ميان ساير افراد بدون وجود سرطان پستان، سراسر زندگي خود را در سلامت سپري مي‌كنند. احتمال بروز اين بيماري در زماني كه در خانواده آنها  پيش‌زمينه ابتلا به اين نوع سرطان وجود داشته است، مي‌تواند كم يا زياد بوده يااين كه اصلا هيچ‌گونه تفاوتي نداشته باشد.

به عبارت ديگر مي‌توان گفت سرطان پستان بيماري‌اي است كه به نژاد، طبقه، زمان و مكان خاصي اختصاص نداشته و تاكنون سبب مرگ ۲۵ ميليون زن در سراسر دنيا شده است.

امروزه در كشور ما نيز سالانه ۱۷ درصد زنان به اين بيماري مبتلا مي‌شوند. در صورتي كه بافت سرطاني ايجاد شده متمركز باشد، مي‌توان اميدوار بود كه استفاده از روش‌هاي درماني تركيبي مانند جراحي، شيمي‌درماني و راديوتراپي نقش موثري در درمان بيماري و جلوگيري از گسترش بيماري در بدن خواهد داشت.

در برخي از كشورها از روش غربالگري كه شامل انجام معاينات پزشكي منظم در فواصل زماني ۴ تا ۶ ماهه است براي تشخيص بموقع اين بيماري استفاده مي‌شود. علاوه بر اين به افرادي كه بيش از ۳۵ سال دارند توصيه مي‌شود هر سال يا هر دو سال يك بار ماموگرافي انجام دهند تا در صورت ابتلا به اين بيماري بتوان در مراحل اوليه آن را تشخيص داد.

توده‌هاي سرطاني هدف امواج فراصوتي‌

به گفته براتي، در اين طرح تحقيقاتي، دستيابي به روش درماني مناسبي براي درمان توده‌هاي سرطاني ايجاد شده در بدن بويژه سلول‌هاي سرطاني پستان مورد بررسي قرار گرفته است.

ايجاد حفره‌هاي صوتي گذرا عامل موثري در انجام واكنش‌هاي سونوشيميايي از تابش امواج فراصوتي كم‌انرژي است كه مي‌تواند با استفاده از عوامل دارويي موسوم به حساس‌كننده صوتي، در درمان توده‌هاي سرطاني به روش سونوديناميك‌تراپي موثر باشد.

به همين علت در اين طرح، ابتدا چگونگي ايجاد حفره‌هاي صوتي در حضور امواج فروصوتي براي بهبود عملكرد براي هر يك از فركانس‌هاي امواج صوتي و تركيبات مختلف آن مورد بررسي قرار گرفته است.

در مراحل بعدي تحقيق، اثر درماني تركيب بهينه تابش‌دهي امواج فراصوتي متشكل از ۲ فركانس مختلف در حضور ماده دارويي حساس‌كننده فراصوتي به نام فتوفرين در درمان مدل حيواني تومورهاي سرطاني پستان موش مورد بررسي و مطالعه قرار گرفته است.

براي دستيابي به مطلوب‌ترين و مناسب‌ترين وضعيت تابش امواج كه بتواند حداكثر القاي حفره‌سازي صوتي را تامين كند و ميزان دما را تحت كنترل قرار دهد، انواع مختلف عوامل موثر در تابش مانند شدت و زمان تابش ارزيابي شده و براساس بررسي و مقايسه آماري نتايج به دست آمده مجموعه قوانين و استانداردهاي تابش‌دهي بهينه براي فاز درماني انتخاب شد.

در مرحله بعدي تحقيق كه همان فاز سونوديناميك‌تراپي است، پس از القاي تومور سرطاني به روش پيوند بافت، حيوانات حامل تومور به ۱۰ گروه ده تايي تقسيم شدند و مورد مطالعه قرار گرفتند.

در اين بررسي، معيار تاثير استانداردهاي مختلف درماني در نظر گرفته شده براساس پارامترهاي مختلفي مانند تاثير در روند رشد تومورها يعني بررسي حجم و درصد حجم نسبي تومورها در روزهاي مختلف پس از درمان، مدت زمان بقاي حيوان مبتلا به تومور، زمان مورد نياز براي رسيدن حجم تومور به اندازه ۲ تا ۵ برابر حجم اوليه در شروع درمان و همچنين درصد توقف رشد تومورها در روزهاي مختلف پس از درمان مورد مقايسه قرار گرفته و بر اين اساس، گروه‌هاي درماني نسبت به يكديگر سنجيده شده‌اند.

نتايج به دست آمده از اين تحقيقات نشان مي‌دهد روند تاخير در رشد تومورها در گروه‌هاي درماني با تزريق دارو به صورت داخل وريدي و موضعي همراه با تابش امواج فراصوتي دو فركانسي بهينه، موثرتر از ديگر گروه‌هاي درماني است و ميان روش تزريق داخل وريدي و موضعي حساس كننده، تفاوت معني‌داري از نظر آماري وجود ندارد.

بر اين اساس، ميانگين مدت زمان بقاي حيوانات حامل تومور در گروه‌هاي درمان شده با تزريق دارو همراه با تابش امواج فراصوتي دو فركانسي بهينه نيز در مقايسه با گروهي كه تنها با استفاده از تابش امواج تحت درمان قرار گرفته‌اند نيز به مراتب بيشتر خواهد بود.

جالب است بدانيد يكي از قديمي‌ترين موارد ابتلا به سرطان پستان، در سطح جهان به كشور ما مربوط مي‌شود. آتوسا، دختر كوروش كبير و همسر داريوش اول يكي از نخستين زناني است كه در ۷۵‌سالگي به علت ابتلا به اين نوع سرطان از دنيا رفت.

ژان لوئيس پتي، جراح فرانسوي و بنجامين بل، جراح اسكاتلندي از نخستين پزشكاني بودند كه توانستند براي نخستين‌بار غدد لنفاوي، بافت پستان و عضلات بسيار كوچك توده سرطاني ايجاد شده را در پستان جراحي كنند و اين موفقيت را به نام خود به ثبت برسانند.

در سال ۱۸۸۲ نيز دكتر ويليام استوارت‌هالستر توانست بر اساس تجربيات اين دو پزشك جراح، روش جديدي را در جراحي پستان ابداع كند كه روش راديكال ماستكتومي هالستر نامگذاري شده است.

در دهه ۱۹۳۰ ميلادي نيز روش درماني مانند؛‌ شيمي‌درماني و پرتودرماني به عنوان روش‌هاي درماني موثر براي از ميان بردن توده‌هاي سرطاني مورد توجه قرار گرفتند كه اميدهاي تازه‌اي را در درمان اين بيماري به وجود آوردند.

از سال ۱۹۷۰ نيز روش‌هايي مانند ماموگرافي و هورمون‌ درماني به‌عنوان روش‌هاي تشخيص زودهنگام سرطان‌پستان مطرح شدند. امروزه نيز محققان همچنان در تلاشند بر اساس تحقيقات خود بتوانند به شيوه‌هاي موثرتري براي درمان توده‌هاي سرطاني دست يابند.

فرانك فراهاني جم‌
جام جم آنلاين

همچنین بررسی کنید

ابداع کِرم‌های رباتیک که به طور مستقیم تومورها را از بین می ببرند

تومورهای مغزی بیماری‌های نادری هستند که ۲٪ از کل مرگ‌ومیرهای ناشی از سرطان را به …

ارتباط آلودگی هوا با شیزوفرنی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا در دوران کودکی با خطر …