خانه / اخبار تغذیه / بدون اطلاعات کافى یا صرفا تحت تاثیر تبلیغات ، پول و سلامت خود را صرف مکمل هاى غذایی نکنید

بدون اطلاعات کافى یا صرفا تحت تاثیر تبلیغات ، پول و سلامت خود را صرف مکمل هاى غذایی نکنید

مکمل هاى غذایی، از تبلیغات تا مصرف واقعی

مکمل هاى غذایى اکنون یکى از داروهایى است که درکشور ایران  بازار داغى دارد اما اکثر افراد بدون اطلاعات کافى یا صرفا تحت تاثیر تبلیغات آن را استفاده مى کنند که این امر سبب به خطر افتادن سلامت آنها و همچنین کاهش توان اقتصادى خانواده و جامعه خواهد بود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از فودنا ، مکمل ها ى غذایى اکنون یکى از داروهایى است که درکشور بازار داغى دارد اما اکثر افراد بدون اطلاعات کافى یا صرفا تحت تاثیر تبلیغات آن را استفاده مى کنند که این امر سبب به خطر افتادن سلامت آنها و همچنین کاهش توان اقتصادى خانواده و جامعه خواهد بود.

علاوه براین بسیارى از افراد نیازمند واقعى دریافت مکمل هاى غذایى هستند که البته تنها مرجع تشخیص آن نه تبلیغات و گفتمان عامه بلکه تشخیص و صلاحدید پزشک متخصص است.

دکتر ربابه شیخ الاسلام مدیر کل سابق دفتر بهبود تغذیه جامعه در وزارت بهداشت موضوع “مکمل هاى دارویی” را مورد بررسى قرار داده است:
مکمل هاى غذایى یا دارویى چیستند و چه کاربردى دارند؟
مکمل یا ‌suplement‌ وقتى به کمک مى آید که مواد غذایى نمى تواند در تامین نیازهاى یک فرد، کامل عمل کند وکامل کننده نیازهاى سلولى انسان به ویتامین ها یا املاح هستند .

در حقیقت پزشکان مکمل هاى دارویى یا غذایى را با توجه به جنبه هاى مختلف فرد ،شامل وضعیت سلامت ، رشد ،‌سن وعوامل دیگر تجویز مى کنند. به دلیل اینکه مواد موجود در مکمل ها اغلب از ویتامین ها و املاح هستند که معمولا در غذا وجود دارند ، به آنها مکمل غذایى گفته مى شود .، ولى الزاما همه مکمل ها جزو این گروه نیستند، ضمن اینکه ممکن است گاهى یک مکمل کاربرد دارویى و گاهى کاربرد غذایى داشته باشد.
مکمل هاى دارویى و غذایى یکى هستند؟
این کاربرد است که نام را تعیین میکند براى روشن شدن مطلب اگر فردى به کم خونى ناشى از فقر آهن مبتلا باشد ،براى او فرآورده هاى دارویى آهن مثل قرص یا شربت یا قطره با توجه به شدت کمبود توسط پزشک تجویز مى شود در این صورت این مکمل نام دارو مى گیرد.

همین فرآورده هاى دارویى زمانى که براى پیشگیرى از ابتلا به فقر آهن در جمعیت یا گروه خاصى تجویز مى شود ،مى تواند به عنوان مکمل غذایى عمل کند. کودکى که شش ماه از شیر مادر تغذیه شده و تا سن شش ماهگى از ذخایر آهن خود و مقدار آهن قابل جذب شیر مادر استفاده کرده بعد از شش ماهگى نیاز به مکمل آهن دارد ، چون سرعت رشد او زیاد است و آهن موجود در غذا براى آن میزان رشد کافى نیست.

بنابراین به کودکان بعد از شش ماهگى مکمل آهن بصورت قطره یا شربت تجویز مى شود در این مورد که هدف پیشگیرى است این مکمل میتواند مکمل غذایى نام مى گیرد.
مصرف مکمل هاى غذایى در ایران از چه زمانى باب شده است ؟
قدمت تولید و یا مصرف مکمل ها کاملا مانند داروهاست از زمان هاى بسیار پیش حتى زمانى که داروسازى به صورت امروز متداول نبود ، گاهى پزشکان موادى را که کمبود آن را موجب بیمارى مى دانستند ، به بیماران و افراد سالم یک منطقه در معرض خطر ، تجویز مى کردند.

در حقیقت مکمل یارى یعنى جبران کمبود یک ماده مغذى که بدن به آن نیاز دارد و غذا هاى موجود به هر دلیلى نمى توانند آنرا تامین کنند از زمانهاى بسیار قدیم این روش استفاده در طب سنتى وجود داشته است. ‌
آیا مى توان مکمل ها را به دو نوع دارویى و گیاهى تقسیم کرد ؟
بسیارى از داروها یا منشا گیاهى دارند یا همان ماده موثره گیاه بعدها به صورت سنتز تولید شده است و در ترکیب دارو وجود دارد.
مثلا ویتامین ث به عنوان یک دارو مى تواند به صورت یک مکمل غذایى به حساب آید و منشا آن هم گیاهى مى تواند باشد و هم شیمیایى . در گذشته هاى دور براى درمان اسکوربوت ( بیمارى خاص دریانوردان ) که به دلیل عدم دسترسى به سبزیجات تازه در سفرهاى طولانى در ملوانان رخ مى داد ، از لیموى تازه که حاوى ویتامین ث است استفاده مى کردند ولى حالا همین ویتامین ث به صورت سنتتیک نیز تولیدمى شود .
مکمل ها روز به روز بیشتر مطرح میشوند و در همه جا در دسترس هستند آیا مصرف آنها عوارضى ندارد؟
در چند دهه اخیر به تدریج در کشورهاى توسعه یافته و بعد ها در سایر کشورها و اخیرا با شتابى فزاینده در کشور خودمان مصرف مکمل ها رو به فزونى گذاشته است و حتى تبلیغات گسترده اى توسط تولید کنندگان این محصولات صورت میگیرد.

گاهى این تبلیغات با پشتوانه علمى مراکز تحقیقاتى صورت مى گیرد ولى هدف اصلى اغلب کسب درآمد بیشتر است. به نظر من در زمینه ورود مکمل ها بهتر است شرایطى با نظر یک کمیته علمى مد نظر قرارمى گرفت تا تنوع زیاد و تبلیغات به روش هاى متفاوت نتواند مصرف کننده را سرگردان و عوارض مصرف نابجا را افزایش دهد .
اگر با مواد غذایى میتوان کلیه نیاز ها را برطرف کرد مصرف مکمل ها چه ضرورتى دارد؟
علت اصلى تولید مکمل ها نیاز انسان ها است و بخش عظیمى از مکمل هاى غذایى و دارویى با هدف کمک به ارتقا سلامت افراد تهیه مى شودو از این نظر تولید این محصولات خودارزش بالایى دارد. ‌مکمل هاى غذایى خصوصا در مناطق محروم کشورهاى فقیر که سوء تغذیه رواج دارد و در بحران ها مانند زلزله و سیل که ممکن است مردم منطقه اى را براى مدتى در معرض خطر کمبود هاى تغذیه اى بگذارد ، بسیار حیاتى و ارزشمندند.

علاوه بر این با توجه به افزایش امید به زندگى ، مکمل ها اگر درست مصرف شوند ،‌مى توانند تا حد زیادى به توانمندى بهتر افراد در سال هاى بعدى زندگى کمک کنند ، براى مثال در بسیارى از کشورها مصرف مکمل کلسیم همراه با ویتامین دى ، به صورت همگانى توصیه میشود نباید فراموش کنیم که تغذیه مناسب اصل است ولى اگر به دلایلى تغذیه ما نتواند نیاز هاى مارا تامین کند مصرف مکمل ها ضرورى و حیاتى هستند.
عوارض بیشترمصرف مکمل ها چیست ؟
مکمل ها همانند داروها ، اگر درست و به جا مصرف نشوند عوارض خود را دارند.، در تجویز مکمل هایى که باید با نظر پزشک صورت گیرد ، منافع مکمل در مقابل ضرر و زیان احتمالى سنجیده مى شود و اگر منافع آن بیش از ضرر احتمالى باشد ،‌تجویز مى شود .

نکته مهمى که باید در نظر داشت ، اطمینان گروههاى پزشکى به منابع علمى فراوانى است که این روزها خصوصا از طریق اینترنت به سرعت جهان را تحت تاثیر قرار مى دهد ، ‌گاهى این تحقیقات که ممکن است خود ساخته باشند ملاک تصمیم گیرى پزشک است .

اعتبار سایت هاى اینترنى باید مورد توجه قرار گیرد هر فرد یا هر کمپانى مى تواند با استفاده از شبکه هاى وب سایتى را دایر کند ویا اطلاعات را از طریق اینترنت براى مشترى ارسال کند اطلاعاتى که ممکن است پایه علمى صحیح نداشته باشد و تنها براى فروش بیشتر محصول و کسب درآمد سامان دهى شده باشد، بنابراین منبع خبر بسیار مهم است و نباید این تصور شود که هر چه از طریق سایت و اینترنت ارایه میشود کاملا صحیح است.
ولى یک مکمل خوب هم باید در جاى خود و با مقدار معین تجویز شود وگرنه ممکن است عوارض نامطلوبى بجا گذارد. حتى ما در تعریف غذا ، دارو و سم ،مرز کاربردى داریم ، یعنى یک ماده غذایى مثل زعفران مى تواند به عنوان یک خوش طعم کننده غذایى یا یک فرآورده با خواص مشخص دارویى مصرف شود ، همین زعفران اگر به مقدار زیاد مصرف شود، می تواند ایجاد مسمومیت کند.بنابراین درتعاریف مکمل ها باید به نوع استفاده توجه شود

همچنین بررسی کنید

7 کاری که قبل از صبحانه باعث لاغری سریع می‌شود!

لاغری سریع یکی از مواردی است که همه افراد دارای اضافه وزن به دنبال آن …

چگونه مرغ سالم را تشخیص دهیم؟

وقتی مرغ فریز شود و بعدا استفاده شود ارزش غذایی خود را تا حدودی از …