خانه / اخبار علمی پزشکی / آئين‌نامه‌هاي آموزشي دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت

آئين‌نامه‌هاي آموزشي دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت

آئين‌نامه‌هاي آموزشي دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت

فصل اول

كليات

 الف . تعريف

      ماده 1. دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت يكي از مقاطع تحصيلي دانشگاهي است كه دارندگان مدرك دكتري ( پزشك ، دامپزشك ، دندانپزشك و داروساز ) مي توانند پس از اتمام آن موفق به اخذ دانشنامه تخصصي در رشته مربوطه گردند.

 ب . هدف

      ماده 2. هدف از ايجاد دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت تربيت متخصصيني است كه با احاطه بر آثار علمي در رشته مربوط و آشنا شدن با روشهاي پيشرفته تحقيق بتوانند ضمن برطرف كردن نيازهاي آموزشي – پژوهشي و خدمات تخصصي پزشكي در تعميم و گسترش سلامت جامعه و اعتلاي دانش پزشكي نقش موثري ايفاء نمايند.

 ج . مراحل دوره :

      ماده 3 . دوره دستياري به دو مرحله آموزشي و پژوهشي تقسيم مي شود:

 مرحله آموزشي از زمان پذيرفته شدن دانشجو در امتحان ورودي آغاز مي شود و پس از طي دوره آموزشي و گذراندن امتحان جامع طبق مواد اين آئين نامه دانشجو وارد مرحله پژوهشي مي شود.

 مرحله پژوهشي پس از قبولي داوطلب در امتحان جامع آغاز مي شود و با تدوين رساله و دفاع از آن پايان مي پذيرد .

تبصره 1. دستيار مي تواند تحقيقات اوليه مرحله پژوهشي خود را در مرحله آموزشي آغاز نمايد ولي ثبت نام رسمي براي مرحله پژوهشي و تدوين رساله منوط به موفقيت در امتحان جامع خواهد بود.

تبصره 2. در مرحله پژوهشي دستيار موظف است نسبت به تدريس حداقل معادل شش واحد دروس نظري و عملي جهت دانشجويان مقاطع پائين تر با نظر گروه آموزشي اقدام نمايد.

 د . طول دوره دستياري

      ماده 4. حداقل مدت دوره دستياري علوم پايه پزشكي و بهداشت 3 سال و حداكثر 5/4 سال بوده و سقف واحدهاي آموزشي و پژوهشي دوره هاي دستياري بين 42 تا 50 واحد مي باشد . علاوه برآن دستيار موظف به ارائه خدمات تمام وقت آموزشي ، پژوهشي و باليني مورد نياز بخش ها مي باشد. 

تبصره الحاقي به ماده 4 آئين نامه آموزشي دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت

مصوبه چهارمين نشست شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي مورخ 10/4/77

تبصره :در رشته هاي دستياري علوم پايه پزشكي و بهداشت كه گذراندن دوره آموزشي  MPH جزو دوره  آموزشي آن رشته ها مي باشد ، تعداد واحد هاي دوره MPH به سقف واحد هاي مجاز دوره دستياري افزوده شده و به حداكثر مدت مجاز تحصيل اين رشته ها نيز يكسال افزوده مي شود.

 فصل دوم

شرايط ورود به دوره دستياري :

    ماده 5 . شرايط پذيرش داوطلبان ورود به دوره هاي دستياري در رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت به شرح زير است :

            1-5- داشتن شرايط عمومي ورود به دوره ، برابر ضوابط مربوطه

2-5- داشتن مدرك دكتري در يكي از رشته هاي پزشكي ، دندانپزشكي ، داروسازي و دامپزشكي از يكي از دانشگاههاي داخل و يا خارج كشور كه به تائيد يكي از وزارتين رسيده باشد .

          3-5- نداشتن منع قانوني از نظر نظام وظيفه

          4-5- پذيرفته شدن در آزمون ورودي دوره

فصل سوم

آزمون ورودي :

      ماده 6 . آزمون ورودي هر رشته براساس مواد درسي هريك از رشته هاي تخصصي و باتوجه به سياست وزارت متبوع كه در آئين نامه هاي مربوطه اعلام مي گردد برگزار خواهد شد.

فصل چهارم

استاد راهنما:

      ماده 7 . گروه آموزشي موظف است بمنظور هدايت آموزشي و رسيدگي به مسائل دستياران در  طول دوره ، يك نفر از اساتيد را به عنوان راهنماي آموزشي دانشجو تعيين نمايد.

      ماده 8 . استاد راهنماي رساله پس از تعيين موضوع تحقيقاتي ، به تقاضاي دانشجو و موافقت كتبي استاد و با تصويب شوراي گروه آموزشي تعيين مي گردد.

تبصره 1- استاد راهنما يكي از اعضاء هيات علمي گروه مربوطه بود و بايد حداقل داراي مرتبه دانشياري باشد .

اصلاحيه تبصره 1 ماده 8 آئين نامه آموزشي دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت

مصوبه سومين نشست شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي مورخ 6/10/76

تبصره 1 : استاد راهنما مي تواند يكي از اعضاء هيات علمي گروه مربوطه ، با حداقل مرتبه استادياري و سه سال سابقه تحقيق و تدريس باشد.

تبصره 2- در موارد ضروري و استثنائي گروه مي تواند بادرخواست دانشجو مبني بر انتخاب استاد راهنما از اعضاء هيات علمي ديگر گروهها ، دانشگاهها و موسسات علمي موافقت نمايد.

  ماده 9 . استاد راهنما مي تواند حداكثر راهنمايي سه دستيار را بطور همزمان بعهده گيرد.

  ماده 10. به پيشنهاد استاد راهنما و تائيد گروه آموزشي مربوط از بين اعضاء هيات علمي و يا ساير صاحب نظران و محققان برجسته حداقل يك نفر بعنوان استاد مشاور تعيين مي شود.

مصوبه يازدهمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مورخ 10/10/1379 در خصوص الحاق يك تبصره به ذيل ماده 10 شرح وظايف استاد راهنماي رساله هاي دكتري , مصوب جلسه 339 شوراي عالي برنامه ريزي مورخ 14/2/1376

  تبصره 3: دانشجوي دوره دكتراي (Ph.D.)   و يا دستيار رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت و داروسازي هنگامي مجاز به دفاع از رساله تحقيقاتي خود مي باشد كه حداقل يك مقاله از كار تحقيقاتي خود را به عنوان مولف اول يا دوم در يك مجله معتبر علمي , پژوهشي داخلي يا حارجي به چاپ رسانده و يا گواهي پذيرش آن را اخذ نموده باشد.

فصل پنجم

مرحله آموزشي :

 ماده 11. دانشجوئي كه براي دوره دستياري رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت ثبت نام مي كند ، در مرحله آموزشي موظف است حداكثر تا 10 واحد پيشنياز و 36-32 واحد تخصصي الزامي را مطابق برنامه مصوب در مدت مجاز دوره با موفقيت بگذراند.

تبصره 1- در اين مرحله دانشجو مجاز است در هر نيمسال تحصيلي بين 6 تا 10واحد ثبت نام نمايد ، مگر آنكه واحدهاي باقيمانده دانشجو كمتر از 6 واحد باشد.

تبصره 2- واحدهاي پيشنياز جزو سنوات تحصيلي دانشجو محاسبه نمي شود .

 ماده 12. حداكثر طول مدت مجاز مرحله آموزشي پنج نيمسال است و چنانچه دانشجو نتواند در اين مدت مرحله آموزشي را به پايان برساند از ادامه تحصيل محروم خواهد شد .

تبصره – دانشجو موظف است در طول دوره دستياري مجموع دوره هاي آموزشي مصوب و فعاليتهاي آموزشي – پژوهشي و خدماتي برنامه ريزي شده از سوي شوراي گروه آموزشي را به انجام رسانده و در هر مورد گواهي انجام موفقيت آميز دوره را دريافت نمايد.

ماده 13 . برنامه درسي هر رشته پس از تصويب در شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي قابل اجرا خواهد بود.

ماده 14 . حداقل نمره قبولي در هر درس 14 از 20 و حداقل ميانگين كل دروس دوره دستياري براي قبولي نبايد از 15 كمتر باشد.

تبصره 1- در صورتيكه دستيار در هر درس نمره كمتر از 14 داشته باشد ملزم به تكرار آن درس    مي باشد . اگر دستيار نتواند براي سومين بار حداقل نمره قبولي را كسب كند از ادامه تحصيل محروم خواهد شد.

تبصره 2- چنانچه دستياري در يك نيمسال معدل كمتر از 15 كسب كند در نيمسال بعد بصورت مشروط ثبت نام مي كند و در صورت تكرار از ادامه تحصيل محروم خواهد شد.

تبصره 3- چنانچه ميانگين كل نمره هاي دستيار در مرحله آموزشي به 15 نرسد به دستيار يك نيمسال فرصت داده مي شود تا نسبت به تكرار برخي از دروسي كه نمره كمتر از 15 گرفته اقدام نمايد و در صورت عدم موفقيت از ادامه تحصيل محروم خواهد شد.

فصل ششم 

امتحان جامع :

      ماده 15 . دستياري كه در امتحانات كليه دروس قبول شده باشد ، بايد در امتحان جامع كه بصورت كتبي و شفاهي برگزار مي شود شركت نمايد.

      ماده 16 . امتحان جامع مطابق دستور العملي كه به تصويب شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي خواهد رسيد ، بعمل مي آيد.
دستور العمل اجرايي امتحان جامع تخصصي ( دستياري ) رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت

مصوبه سومين نشست شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي مورخ 6/10/76

در اجراي فصل ششم ( امتحان جامع ) آئين نامه آموزشي دوره دستياري رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي و بهداشت مصوب 28/7/1375 شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي ، دستور العمل اجرايي زير در 11 بند در سومين نشست شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي مورخ 6/10/76 به تصويب رسيد و از زمان تصويب لازم الاجرا مي باشد.

1-  شرط شركت دانشجويان در امتحان جامع دوره تخصصي ( دستياري ) ، گذراندن تمامي دروس ، اعم از واحدهاي جبراني و واحدهاي درسي مصوب دوره و اعلام نمرات آن به آموزش دانشكده ، با حداقل ميانگين كل 15 مي باشد.

2-    امتحان جامع دوره تخصصي ( دستياري ) از دو مرحله كتبي و شفاهي تشكيل مي شود.

3-    دانشجو براي شركت در امتحان جامع مي بايست 3 ماه قبل از تاريخ مورد نظر براي امتحان در دانشكده ثبت نام نمايد.

4-  در صورتيكه شرايط مندرج در بند يك احراز شده باشد ، دانشگاه موظف است مراتب را حداقل 2 ماه قبل از زمان برگزاري امتحان ، جهت اعزام استاد ممتحن به دبيرخانه شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي اعلام نمايد.

5-  امتحان كتبي مشتمل بر موضوعات اصلي و يك موضوع وابسته ، حسب رشته مي باشد كه موضوع فرعي حداكثر دو هفته بعد از نام نويسي دانشجو براي امتحان جامع توسط گروه آموزشي مربوطه به وي ابلاغ خواهد شد . موضوعات اصلي بايد در برگيرنده تمامي زمينه ها و ابعاد رشته تحصيلي باشند.

6-     حد نصاب نمره قبولي در امتحان جامع تخصصي 15 ( نمره كتبي 70% و شفاهي 30% )    مي باشد.

7-  امتحان جامع توسط هياتي مركب از 4 نفر از اعضاء هيات علمي ذيصلاح گروه آموزشي و 1 نفر از اعضاء هيات ممتحنه و ارزشيابي كه توسط دبيرخانه علوم پايه معرفي مي شود برگزار مي گردد.

8-    امتحان شفاهي حداكثر يك روز پس از امتحان كتبي برگزار مي گردد.

9-  مسئوليت هماهنگي و برگزاري امتحان جامع به عهده مدير گروه آموزشي و با هماهنگي تحصيلات تكميلي دانشگاه مي باشد.

10 – شركت در امتحان جامع باتوجه به سنوات تحصيلي حداكثر تا دوبار مجاز مي باشد و فاصله دوآزمون حداقل 3 و حداكثر 6 ماه تعيين مي گردد.

11- دانشجويئ كه براي مرتبه دوم نيز نتواند در امتحان جامع نمره قبولي كسب كند از ادامه تحصيل محروم مي شود.

لغو موضوع اعزام استاد ناظر ( نماينده دبيرخانه شوراي آموزش علوم پايه پزشكي بهداشت و تخصصي ) جهت حضور در جلسات امتحان جامع علوم پايه دانشجويان دوره دستياري رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت

 مصوب هشتمين اجلاس مورخ 17/2/80 شوراي آموزش علوم پايه پزشكي , بهداشت و تخصصي

  دستورالعمل اجرايي امتحان جامع تخصصي دوره دستياري رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت مصوب سومين نشست مورخ 6/10/76 شوراي آموزش علوم پايه پزشكي , بهداشت  و تخصصي بررسي و مقرر شد موضوع اعزام نماينده از دبيرخانه شوراي آموزش علوم پايه پزشكي , بهداشت و تخصصي جهت حضور در جلسات امتحان جامع علوم پايه دانشجويان دوره دستياري رشته هاي ذيربط لغو و در اين راستا ماده 2 دستورالعمل اجرايي آزمون جامع دوره دكتراي تخصصي (Ph.D.) مصوب نهايي جلسه 336 مورخ 19/12/1375 شوراي عالي برنامه ريزي به شرح ذيل به اجرا در آيد:

 آزمون جامع زير نظر شوراي تحصيلات تكميلي گروه يا دانشكده و توسط هياتي مركب از 5 نفر به شرح ذيل برگزار مي شود:

– استاد راهنما

– چهار نفر هيات علمي , داراي حداقل مرتبه استادياري يا استاديار پژوهشي با 3 سال سابقه تدريس يا تحقيق در دوره هاي تحصيلات تكميلي كه دو نفر آنان توسط شوراي تحصيلات تكميلي گروه يا دانشكده و دو نفر ديگر توسط معاونين آموزشي و پژوهشي دانشگاه تعيين مي شوند . اين دو نفر به عنوان نمايندگان معاونين آموزشي و پژوهشي در هيات برگزار كننده آزمون شركت مي نمايند و حتما” بايد حداقل استاديار و با درجه دكترا باشند.

الحاقيه مصوبه هشتمين اجلاس شوراي آموزش علوم پايه پزشكي , بهداشت و تخصصي در مورد نحوه برگزاري امتحان جامع دوره دستياري رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت

  مصوب نهمين اجلاس مورخ 20/3/81 شوراي آموزش علوم پايه پزشكي , بهداشت و تخصصي

 در آزمون جامع دوره دستياري رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت كه طبق مصوبه فوق الذكر براساس ماده 2 دستورالعمل اجرايي آزمون جامع دوره دكترا (Ph.D.)  مصوب نهايي جلسه 336 مورخ 19/12/1375 شوراي عالي برنامه ريزي به اجرا در مي آيد, چهار نفر هيات علمي بايستي با درجه دكتراي تخصصي(Ph.D.)  و يا تخصص در رشته مربوطه باشند.

فصل هفتم

مرحله پژوهشي و تدوين رساله :

      ماده 17 . تعداد واحد هاي رساله دوره دستياري بين 10 تا 14 واحد برحسب برنامه مصوب رشته تخصصي مي باشد كه دستيار موظف به گذراندن آن است .

      ماده 18 . دستيار موضوع رساله خود را با نظر استاد راهنما تعيين و پس از تصويب شوراي گروه آموزشي ، مرحله پژوهش را آغاز مي كند.

      ماده 19. فعاليت هاي علمي و تحقيقي دستيار در ارتباط با تهيه و تدوين رساله بايد با هدايت و نظارت استاد راهنما باشد و دستيار موظف است در هر زماني كه استاد راهنما تعيين كند نتيجه تحقيقات خود را به وي گزارش نموده و هر 6 ماه يكبار گزارش تحقيقات خود را به استاد راهنما و اساتيد مشاور و شوراي گروه ارائه نمايد.

تبصره – كيفيت علمي و صحت مطالب رساله دانشجو بايد به تائيد استاد راهنما و اساتيد مشاور برسد و همچنين برگه تائيديه در صفحات پاياني رساله درج شود.

      ماده 20 . دستياران رشته هاي تخصصي علوم پايه ، پس از گذراندن امتحان جامع و با تائيد گروه آموزشي مي توانند مدت 6 ماه تا يكسال از دوره خود را به منظور كسب تجربه بيشتر و ارتقاء علمي در يكي از دانشگاهها و مراكز علمي معتبر داخل يا خارج از كشور طي نمايند. بديهي است هزينه هاي مربوطه طبق مقررات اداره كل بورسها و دانشجويان خارج پرداخت خواهد شد.

تبصره – دستيار موظف است در طول مدت ماموريت هر سه ماه يكبار و در پايان نيز گزارش جامعي از پيشرفت فعاليتهاي خود را به دانشگاه و وزارتخانه تسليم نمايد.

ضمنا” اين قبيل افراد موظفند گواهي معتبري مبني بر اتمام موفقيت آميز دوره را از موسسه مورد نظر ارائه نمايند .

      ماده 21 . دفاع از رساله پس از تدوين و تائيد استاد راهنما در حضور هيات داوران صورت       مي گيرد . تركيب هيات داوران بشرج زير است :

1-    مدير گروه

2-    استاد راهنما ، رئيس هيات داوران

3-    اساتيد مشاور

4-    يك نفر از اعضاء هيات ممتحنه و ارزشيابي رشته به انتخاب دبير شورا

5-    يك نفر از متخصصين رشته به عنوان نماينده معاون آموزشي دانشكده

هيات داوران پس از شور و بررسي رساله ، امتياز آن را به شرح ذيل تعيين مي نمايد:

1-    با درجه ممتاز نمره 20-19

2-    با درجه بسيار خوب 99/18-17

3-    با درجه خوب 99/16-15

4-    غير قابل قبول كمتر از 15

مصوبه جلسه بيستم شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مورخ 25/8/81 درخصوص اصلاح ماده 23 آيين نامه دوره دكتري (Ph.D) مصوب جلسه 274 مورخ 8/12/72 شوراي عالي برنامه ريزي

شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي به منظور يكسان سازي نحوه نمره دهي پايان نامه هاي رشته هاي گروه پزشكي مصوب نمود پايان نامه هاي دانشجويان با تاكيد بر دوره دكتـــــراي (Ph.D.)    بر رتبه ( در كارنامه رتبه قيد مي گردد و در معدل كل تاثير ندارد ) به شرح ذيل سطح بندي مي شود:

رتبه                          نمره

عالي                       20-19

بسيار خوب               99/18 – 18

خوب                       99/17 – 5/16

قابل قبول                 49/16- 15

غير قابل قبول            كمتر از 15

ماده 22 . سه ماه قبل از دفاع از رساله ، دستيار بايد در جلسه پيش دفاع با حضور استاد راهنما و اساتيد مشاور گزارشي از كار تحقيقاتي و رساله خود را عرضه و از آن دفاع نمايد.

 ماده 23. چنانچه هيات داوران رساله رااز جهاتي ناقص تشخيص دهند ، موارد نقص را در راي خود ذكر مي كنند و از دستيار مي خواهند در مدتي كه از حداكثر مجاز دوران تحصيل تجاوز نكند رساله را كامل و در صورت نياز مجددا” از آن دفاع نمايد.

فصل هشتم

حضور و غياب :

 ماده 24 . حضور دستيار در تمامي برنامه هاي درسي و ساير فعاليتهاي آموزشي و پژوهشي مربوط بطور تمام وقت الزامي است و عدم حضور وي در هريك از جلسات ، غيبت محسوب مي شود .

غيبت دانشجو در هر درس نبايد از  4/17  مجموع ساعات درس نظري و عملي و 1/10 ساعات كارورزي بخشها تجاوز كند . در غير اينصورت نمره دانشجو در آن درس صفر خواهد بود.

تبصره – در صورتيكه غيبت دستيار از نظر گروه آموزشي موجه تشخيص داده شود ، درس حدف مي گردد . در اين صورت رعايت حد نصاب 6 واحد الزامي نيست .

ماده 25 . نمره دروسي كه دستيار در امتحان آن غيبت غير موجه داشته است صفر منظور خواهد شد.

تبصره –در صورتيكه غيبت دستيار درجلسه امتحان از نظر شوراي گروه آموزشي مربوط موجه تشخيص داده شود و به تائيد آموزش دانشكده برسد، به دستيار در آن درس نمره ناتمام داده خواهد شد و هر زمان كه گروه تعيين كند از وي امتحان مجدد بعمل خواهد آمد . زمان امتحان مجدد حداكثر تا پايان نيمسال بعدي است .

فصل نهم

مرخصي تحصيلي :

ماده 26 . دستيار در طول دوره تحصيلي مي تواند حداكثر تا دو نيمسال با كسب موافقت دانشكده مربوط از مرخصي تحصيلي استفاده كند.

تبصره 1- مدت مرخصي تحصيلي براي يك نيمسال جزو سنوات تحصيل دانشجو محسوب نمي شود.

تبصره 2- دستياران مي توانند در هرسال با موافقت مدير گروه يك ماه از مرخصي استحقاقي استفاده نمايند.

 مصوبه بيست و يكمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مورخ 28/10/81 در خصوص مرخصي دانشجويان دوره دكتري (Ph.D.)

شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي در بيست و يكمين جلسه مورخ 28/10/81 مصوب نمود , كليه دانشجويان دوره دكتري (Ph.D.) اعم از بورسيه , مامور آموزشي و آزاد مي توانند در طول سال از يك ماه مرخصي استفاده نمايند.

ماده 27 . ترك تحصيل يا انصراف دستيار موجب انفصال از خدمت دستيار مي شود و با وي برابر مقررات مربوط رفتار خواهد شد .

 ماده 28 . بازگشت به تحصيل دستيار منصرف در صورتيكه مدت انفصال وي از تحصيل بيشتر از يك ماه نباشد ، به تقاضاي ذينفع ، موافقت گروه آموزشي و تائيد دانشكده مربوطه بلامانع خواهد بود . اما در صورتيكه مدت انفصال بيش از يكماه باشد ، بازگشت به تحصيل دستيار ، تنها در صورت شركت و قبولي در آزمون ورودي دوره دستياري ممكن خواهد بود.

فصل دهم

ساير مقررات :

ماده 29. حداقل مدت مجاز تحصيل در دوره تخصصي رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت سه سال و حداكثر آن 5/4 سال مي باشد . در صورتيكه دستيار در مدت مجاز تحصيل نتواند از رساله خود دفاع كند از ادامه تحصيل در آن رشته محروم مي شود.

تبصره – شوراي آموزشي دانشگاه مي تواند در موارد استثنائي به پيشنهاد استاد راهنما و تائيد گروه آموزشي رشته مربوط و تائيد دانشكده حداكثر يك نيمسال تحصيلي به مدت مجاز تحصيل دستيار اضافه نمايد.

 ماده 30 . عدم نام نويسي و انتخاب واحد در زمان مقرر و عدم ثبت رساله در مدت مجاز بمنزله انصراف از تحصيل خواهد بود . در موارد استثنائي كه دستيار عذر موجه داشته باشد در شوراي آموزشي دانشگاه در اين مورد تصميم گيري خواهد شد.

ماده 31. تعداد واحدها و سرفصل دروس هر دوره تخصصي در هريك از رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت توسط هيات هاي ممتحنه و ارزشيابي
رشته هاي مربوط تهيه و پس از تصويب شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي به دانشگاهها و يا موسسات مربوط ابلاغ خواهد شد.

ماده 32 . به دستياران رشته هاي علوم پايه ماهانه مبلغي به عنوان حق الزحمه پرداخت مي گردد . ميزان اين حق الزحمه 50 درصد بالاتر از حق الزحمه دستياران باليني تعيين مي شود.

 ماده 33 . تغيير رشته دستياران ممنوع مي باشد.

 ماده 34 . اين آئين نامه در ده فصل ،34 ماده و 17 تبصره در اولين نشست شوراي آموزش علوم پايه پزشكي ، بهداشت و تخصصي مورخ 28/7/75 به تصويب رسيد.
آئين نامه اعطاي بورس تحصيلي داخل دوره هاي دكتراي تخصصي (Ph.D) (موضوع ماده 3 پيوست شماره 6 آئين نامه استخدامي هيئت علمي دانشگاه تهران)

هدف :

      به منظور تامين نيازهاي آموزشي و تخصصي دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي، درماني و موسسات آموزشي وابسته و به ويژه در مناطق محروم كشور از طريق تربيت دانشجو در دانشگاههاي داخل در مقطع دكتراي تخصصي (Ph.D) رشته هايي كه امكان تربيت آنها در داخل وجود دارد و
بهره گيري از اين نيروي انساني در امور آموزشي و تحقيقاتي مورد نياز كشور و نهايتا” كاهش تعداد دانشجوي اعزامي در مقطع فوق الذكر به خارج از كشور در جهت جلوگيري از صرف هزينه هاي ارزي و نفوذ فرهنگ غير اسلامي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي همه ساله تعدادي از پذيرفته شدگان سهميه آزاد آزمون دوره هاي دكتري تخصصي (Ph.D) را به بورس تحصيلي داخل اختصاص مي دهد.

 شرايط استفاده از بورس تحصيلي داخل :

ماده 1 :

پذيرش دانشجو در مقطع دكتراي تخصصي (Ph.D) در رشته هاي تخصصي علوم پايه پزشكي، بهداشت و تخصصي داروسازي پس از شركت در آزمون با توجه به سهميه هاي تعيين شده از طرف معاونت آموزشي انجام خواهد پذيرفت و صلاحيت علمي متقاضيان براساس ضوابط آزمون كه با نظارت دبيرخانه هاي مذكور اجرا مي شود، تعيين مي گردد.

 تبصره :

مربيان پذيرفته شده وزارت متبوع با توجه به ضوابط و مقررات موجود مي توانند از ماموريت آموزشي استفاده نمايند. ضمنا” سهميه رزمندگان طبق قانون مصوب در كليه سهميه هاي تعيين شده از طرف دبيرخانه شوراي اموزش علوم پايه پزشكي، بهداشت و تخصصي و آموزش داروسازي و تخصصي اعمال
مي شود.

 ماده 2 :

حداكثر سن جهت استفاده از بورس داخل 35 سال مي باشد كه با احتساب دوره خدمت نظام وظيفه و نيز  خدمت داوطلبانه در جبهه هاي نبرد حق عليه باطل 40 سال تمام مي باشد.

 ماده 3 :

مدت استفاده از بورس تحصيلي براساس حداكثر سنوات مجاز دوره تحصيلي مصوب شوراي عالي برنامه ريزي خواهد بود و طي مدت فوق هر زماني كه طرف تعهد تعيين كند موظف به ارائه گزارش تحصيلي و پيشرفت كار خود مي باشد.

 ماده 4 :

آن دسته از متقاضيان بورس كه از سهميه آزاد پذيرفته مي شوند و هيچگونه رابطه استخدامي با مراكز دولتي، نهادها و سازمانهاي ديگر ندارند در قبال سپردن تعهد محضري متعهد مي گردند پس از اتمام تحصيل به ميزان دو برابر مدت استفاده از بورس در يكي از دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني و يا سازمانهاي وابسته كه توسط معاونت آموزشي وزارت تعيين مي گردد، خدمت نمايند.

تبصره :

مدت تعهد خدمت افرادي كه بدون استفاده از مقرري بورس تحصيل نموده اند يك برابر مدت تحصيل (تعهد آموزش رايگان) مي باشد و اين امر در سند تعهد محضري جداگانه اي قيد گرديده است.

 ماده 5 :

چنانچه بورسيه از انجام تعهد محضري امتناع ورزد و يا در پايان دوره تحصيل با توجه به مقررات آموزشي دانشگاه محل تحصيل نتواند به اخذ درجه دانشگاهي مورد نظر نايل آيد و يا از بورس انصراف نمايد خود و يا ضامن وي موظف است و دو برابر هزينه هاي مصروفه اعم از هزينه تحصيلي (شهريه) و مقرري تحصيلي را يكجا به حساب وزارت پرداخت نمايد.

 ماده 6 :

مقرري تحصيلي دانشجويان دكتراي تخصصي Ph.D بورسيه داخل برابر مربي پايه يك در تهران خواهد بود لذا چنانچه هرگونه افزايشي در حقوق مذكور صورت گيرد اين تغيير با نظر شوراي اجرايي بورس انجام مي پذيرد.

 ماده 7 :

پذيرفته شدگان بورس تحصيلي و مستخدمين ساير وزارتخانه ها و موسسات دولتي كه از ماموريت آموزشي استفاده مي كنند در طول تحصيل خود بطور تمام وقت در اختيار دانشگاه محل تحصيل بوده و موظفند حداكثر 3 ساعت در هفته به امر تدريس تئوري يا 6 ساعت به كار عملي و آزمايشگاهي در گروه آموزشي محل تحصيل بپردازند.

ماده 8 :

چنانچه ادامه تحصيل بورسيه به دلايل مندرج در آيين نامه انضباطي دانشجويان جمهوري اسلامي ايران مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي نامطلوب تشخيص داده شود بورس وي قطع و نامبرده موظف به پرداخت دو برابر هزينه هاي مصروفه اعم از هزينه تحصيلي (شهريه) و مقرري تحصيلي خواهد بود.

 ماده 9 :

كليه دانشجويان بورسيه مي توانند در طول سال از يك ماه مرخصي استفاده نمايند و در صورت نياز به مرخصي بيش از يك ماه و نيز هرگونه فعل و انفعال بايستي از طريق اداره كل بورسها و دانشجويان خارج اقدام نمايند و پس از اتمام تحصيل موظف هستند در محل تعهد خدمت شروع به كار نمايند.

 ماده 10 :

مقرري تحصيلي مستخدمين وزارتخانه‌ها و موسسات دولتي غيردانشگاهي كه در مقطع دكتري تخصصي (Ph.D) پذيرفته مي‌شوند و از ماموريت آموزشي استفاده مي نمايند معادل حقوق و مزايايي است كه طبق مقررات استخدامي خاص آنها تعلق مي گيرد و تامين آن تماماً به عهده وزارتخانه يا موسسه دولتي مطلوب مي باشد.

اين آيين نامه در 10 ماده و 2 تبصره به پيشنهاد شوراي اجرايي بورس به تصويب رسيد.

اصلاحيه و متمم آئين نامه اعطاي بورس تحصيلي داخل دوره هاي دكتراي تخصصي (Ph.D.)

( موضوع ماده 3 پيوست شماره 6 آئين نامه استخدامي هيئت علمي دانشگاه تهران )

 اصلاحيه ماده 6 – دانشجويان دكتراي تخصصي (Ph.D.) در طول دوره تحصيل از مزاياي مقرري تحصيلي برابر با حقوق و مزاياي مربي پايه يك دانشگاه محل تعهد خدمت , كمك هزينه خريد كتاب, انجام رساله , اجاره مسكن , شركت در كنفرانسهاي داخلي و خارجي و نيز بيمه خدمات درماني بهره مند مي گردند . ميزان و نحوه پرداخت هر يك از موارد فوق  طبق دستورالعملي كه در ابتداي هر سال توسط وزارت ابلاغ مي گردد مشخص مي شود.

  ماده 11 – دانشگاههاي داراي دوره دكتراي تخصصي (Ph.D.) مي توانند به ازاي تربيت هر دانشجو طبق قراردادي كه با دانشگاه محل تعهد خدمت فرد منعقد مي نمايند شهريه سالانه دريافت نمايند نحوه انعقاد قرارداد , مبلغ شهريه سالانه و نحوه پرداخت طبق دستورالعملي است كه در ابتداي هر سال توسط وزارت تهيه و ابلاغ مي گردد , مشخص مي شود.

آيين نامه اعزام دانشجويان دكتري (Ph.D) داخل و دستياري دوره فوق تخصصي جهت دوره‌هاي تحصيلات تكميلي

هدف :

به منظور تقويت دوره هاي دكترا (Ph.D) و فوق تخصصي داخل و گسترش روابط علمي با ساير كشورها و استفاده از تجربيات، تخصصها و امكانات موسسات آموزش عالي مربوطه، دانشجويان دوره دكتراي داخل و دستياران فوق تخصصي با توجه به شرايط و ضوابط مندرج در اين آيين نامه مي‌توانند حداكثر بمدت 6 ماه به مراكز علمي و تحقيقاتي معتبر خارج از كشور اعزام شوند.

 ماده 1 : شرايط متقاضيان :

الف- گذراندن امتحان جامع براي دانشجويان Ph.D

ب- اعزام دستياران فوق تخصصي بايد به گونه اي باشد كه شش ماهه اول و اخر تحصيل در داخل كشور حضور داشته باشند.

ج- آشنايي كافي به زبان دوره آموزشي مربوطه به تاييد دانشگاه محل تحصيل

د- داشتن پذيرش از يكي از دانشگاههاي معتبر و يا موسسه آموزش عالي و پژوهشي مورد تاييد وزارت. بديهي است تاييد كيفيت و سوابق علمي استاد و آزمايشگاه معتبر توسط دانشگاه مربوطه انجام مي شود.

هـ – ارائه معرفي نامه از گروه مربوطه به تاييد دانشگاه

 ماده 2 : نحوه اعزام :

الف- احراز صلاحيتهاي عمومي

ب- موافقت محل خدمت جهت صدور حكم بورس

 ماده 3 : تعهدات وزارت

الف- پرداخت كليه هزينه هاي دانشجويان و دستياران اعزامي و همراهان شامل هزينه صدور گذرنامه، خروج از كشور، بليط رفت و برگشت، مقرري مربوطه به زندگي و بيمه در طول دوره و شهريه در حد متعارف با تشخيص شوراي اجرايي بورس قابل پرداخت است.

تبصره :

در مورد مستخدمين ساير دستگاهها پرداخت معادل ريالي ارز به عهده دستگاه مربوطه خواهد بود.

ب- ارائه تسهيلات دانشجويي از قبيل صدور معافيت تحصيلي، گذرنامه و مهر خروج نيز از طريق وزارت انجام خواهد شد.

ج- مقرري تحصيلي بورس داخل دانشجويان اعزامي  (Ph.D) و حقوق دستياران فوق تخصصي از تاريخ خروج از كشور قطع مي گردد و در مورد بورسيه هاي داخل طي صدور پيرو ابلاغيه به دانشگاه محل تحصيل و مراكز مربوطه اعلام مي گردد. كليه حقوق و مزاياي افرادي كه در اين مدت از ماموريت آموزشي استفاده مي نمايند نيز به حساب وزارت واريز مي گردد.

 تبصره :

پس از بازگشت دانشجو به كشور. در مورد بورسيه هاي داخل تا زماني كه از پايان نامه خود دفاع ننموده و مهلت بورس داخل به اتمام نرسيده است مقرري بورس مجددا” برقرار و پرداخت مي گردد و در مورد دستياران فوق تخصصي نيز پس از بازگشت مجددا” حقوق دستياري با معرفي نامه اداره كل بورسها و دانشجويان خارج تا پايان دوره برقرار مي گردد.

 ماده 4 :

كليه دانشجويان مي توانند به همراه همسر و فرزندان خود اعزام شوند و مراحل صدور بليط و پرداخت حق تاهل و تكفل براي اين افراد نيز همانند بورسيه هاي بلند مدت صورت مي گيرد.

 ماده 5 :

مهلت استفاده از بورس كوتاه مدت يك سال مي باشد چنانچه دانشجو يا دستيار در پايان مهلت مذكور فارغ التحصيل گردد امكان استفاده از بورس ميسر
نمي باشد.

 ماده 6 :

مدت بورس با رعايت ساير شرايط اين آيين نامه جزء سنوات تحصيلي دانشجو يا دستيار محسوب مي‌گردد.

 ماده 7 :

اين آيين نامه شامل كليه دانشجويان دوره دكترا و فوق تخصصي رشته هاي گروه پزشكي دانشگاههاي دولتي مي شود.

 ماده 8 :

مبلغ وثيقه ملكي كه از اين افراد اخذ مي گردد توسط شوراي اجرايي بورس و براساس شرايط اعزام دانشجو تصميم گيري و مشخص مي شود.

 ماده 9 : ارائه گزارش :

الف- دانشجويان بورسيه موظف هستند پس از پايان دوره در خارج به كشور مراجعت و گزارش جامعي از فعاليتهاي علمي كه به تاييد استاد راهنما و دانشگاه ذيربط رسيده است به وزارت متبوع ارسال نمايند.

ب- دانشجويان Ph.D مي بايست پايان نامه خود را با سرپرستي استادان راهنما از محل اصلي آموزش خود در داخل انجام دهند.

اين آيين نامه در 9 ماده و 2 تبصره به پيشنهاد شوراي اجرايي به تصويب رسيد.

با توجه به پيشنهاد معاونت محترم آموزشي مبني بر افزايش و تمديد مدت اعطا بورس و همچنين بررسي هاي صورت گرفته در كميسيون هماهنگي مصوبات هيات امنا، اصلاحيه ماده 3 پيوست شماره 6 آئين نامه استخدامي هيات علمي دانشگاهها و موسسات آموزش عالي و پژوهشي كشور باستناد بند ن ماده 7 قانون تشكيل هيات هاي امناء جهت طرح و تصويب در هيئت امناء آن دانشگاه به شرح ذيل پيشنهاد مي گردد.

 ماده 3 پيشنهادي :

“دانشگاه مي تواند به منظور بالا بردن كفايت علمي و فني اعضاي علمي به تعدادي از مربيان، استادياران و دانشياران رسمي و تمام وقت كه حداقل 3 سال در دانشگاه خدمت كرده باشند بورس بلند مدت براي طي دوره هاي آموزشي و اخذ مدرك تحصيلي بالاتر يا جديد در داخل يا خارج از كشور در رشته ها و دانشگاهها و موسساتي كه مورد تاييد و قبول دانشگاه باشد اعطا نمايد. مدت اينگونه بورس ها حداكثر 4 سال است و بنا به پيشنهاد دانشگاه يا موسسه محل تحصيل  و موافقت دانشگاه محل خدمت (و با تصويب شوراي بورس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در مورد بورسهاي خارج از كشور كه از ارز تحصيلي استفاده مي كنند) براي يكسال ديگر قابل تمديد و افزايش است. به اعضا هيات علمي كه از اين بورسها استفاده مي كنند علاوه بر حقوق، فوق العاده مخصوص ماده 20 آيين نامه استخدامي، كمك هزينه عائله مندي و اولاد و در صورت ضرورت هزينه رفت و برگشت، عوارض خروج از كشور، ثبت نام و شهريه دانشگاهي قابل پرداخت خواهد بود.”

بدينوسيله به اطلاع مي رساند پيشنهاد افزايش مبلغ هزينه پايان نامه دانشجويان بورسيه داخل مقطع P h.D. اين مركز و نيز پرداخت هزينه كتاب ساليانه اين دانشجويان تا پايان تحصيل در شوراي اجرايي بورس مورخ 8/8/81 مطرح و مقرر گرديد هزينه پايان نامه از مبلغ 1500000 ريال به مبلغ 2500000 ريال افزايش يابد و پرداخت مبلغ 1500000ريال آن پس از تائيد دانشگاه محل تحصيل مبني بر گذراندن امتحان جامع و مبلغ 1000000 ريال باقيمانده آن پس از اتمام كار و ارائه يك نسخه از پايان نامه صورت گيرد. ضمنا” مقرر گرديد كه مبلغ 500000 ريال هزينه كتاب هر سال تا پايان تحصيل دانشجو پرداخت گردد و فقط محدود به سه سال در طول دوره استفاده از بورس داخل نباشد بديهي است اين بخشنامه از اول سال مالي 82 قابل اجرا مي باشد.

ضوابط برگزاري و انعقاد قرارداد دوره هاي مشترك دكتراي (Ph.D.) رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت , داروسازي و دندانپزشكي دانشگاههاي علوم پزشكي داخل با دانشگاهها و موسسات علمي معتبر خارج

به منظور روشن نمودن هر چه بهتر شيوه اجرايي دوره هاي مشترك دكتري   رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت , داروسازي و دندانپزشكي دانشگاههاي علوم پزشكي داخل با دانشگاهها و موسسات معتبر علمي خارج در مواردي همچون  Ph. D.)

       ¨  شرايط دانشگاههاي متقاضي دوره

       ¨  نحوه انعقاد قرارداد في مابين دانشگاهها

       ¨   تعيين رشته هاي مورد نظر

       ¨    لزوم صدور مجوز برگزاري دوره هاي مشترك

       ¨   ارزشيابي مدرك تحصيلي و محل اخذ مدرك

       ¨    نحوه انتخاب و تحصيل دانشجو

ضوابط ذيل تنظيم گرديده است:

1.  دانشگاههايي كه داراي حداقل ضوابط تاسيس رشته در مقطع دكتري (Ph.D.) بوده و يا مجوز راه اندازي دوره مذكور را كسب نموده اند ميتوانند با دانشگاهها و مراكز علمي معتبر خارج نيز مشاركت نمايند.

بديهي است گروه هايي در اولويت انتخاب مي باشند كه به زبان خارجي دانشگاه مورد نظر مسلط بوده و حداقل يك يا دو نفر دانش آموخته خارج از كشور در رشته مورد نظر داشته باشند.

2.  در صورتي كه دانشگاهي داراي مجوز ياد شده در بند اول باشد نياز به اخذ مجوز مجدد جهت راه اندازي دوره هاي مشترك با دانشگاههاي خارج ندارد و دانشگاههاي فاقد مجوز بايستي جهت كسب محوز لازم از طريق شوراي نظارت , ارزشيابي و گسترش دانشگاههاي علوم پزشكي اقدام نمايند.

3.  دانشگاههاي و مراكز علمي خارجي طرف قرارداد بايستي معتبر و مورد تائيد وزارت متبوع باشند.

 4. قرارداد تربيت دانشجو براساس فرم قراردادي كه از طريق وزارت متبوع اعلام مي گردد و همچنين توافق دو دانشگاه داخل و خارج منعقد ميشود .

 5. تربيت دانشجو در رشته هايي صورت ميگيرد كه در داخل برگزار مي شود و از طريق دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي تربيت كننده داخل در اولويت ميباشند.

 6. دانشجوياني كه از طريق آزمون دكتري (Ph..D.) براي تحصيل در داخل و يا خارج كشور پذيرفته شده اند مي بايست در ابتدا مرحله Course Work  را در دانشگاه مبداء ( ايران ) بگذرانند و پس از آن براي انجام مرحله يا مراحل تحقيقاتي به دانشگاه خارج اعزام شوند.

همچنين انتخاب دانشجو براي آن دوره خاص براساس معرفي فرد ( از بين افراد پذيرفته شده در آزمون ( Ph.D. به شوراي بورس دانشگاه و با توجه به ظرفيت پذيرش همان دانشگاه ميباشد ( براساس نمرات ورودي (Ph.D.) , نمره زبان , نمرات Course work   , نمره امتحان جامع و مقالات ارائه شده)

 7.  مدت زمان حضور دانشجو در خارج با در نظر گرفتن طول دوره بورس هاي كوتاه مدت حداكثر 2 سال است .

 8.  مدارك فراغت از تحصيل دانشجو ترجيحا” بصورت مشترك و يا توسط دانشگاه مبداء صادر ميگردد.

ضوابط انعقاد قرارداد:

9.    داوطلبان متقاضي ورود به اين دوره بايستي مطابق مقررات و قوانين موجود در آزمون دوره دكتري (Ph.D.) داخل شركت و پذيرفته شوند.

10.  اجراي مرحله آموزشي دوره مطابق موضوعات و سرفصل هاي برنامه درسي مصوب در ايران مي باشد.

تبصره 1- در مرحله آموزشي در صورتي كه نياز به تدريس برخي از دروس توسط استادان خارجي وجود داشته باشد , دانشگاه يا موسسه علمي معتبر خارجي بايستي امكان اعزام استاد مربوطه را به ايران فراهم نمايد.

تبصره 2- مباحثي كه بعنوان پيش نياز مرحله پژوهشي محسوب ميگردند بايستي توسط دانشگاه يا موسسه علمي معتبر خارجي در مرحله پژوهشي ( در كشور خارجي مورد نظر ) تدريس شوند.

  11. پس از اتمام دوره آموزشي , امتحان جامع براساس مقررات وزارت متبوع برگزار شده و پذيرفته شدگان ميتوانند مرحله پژوهشي را آغاز نمايند.

  12. پايان نامه دوره تحت نظر مشترك دو استاد راهنما ( يك نفر از دانشگاه داخل و يك نفر از دانشگاه خارج ) ارائه و انتخاب موضوع و نحوه انجام آن براساس موافقت طرفين صورت خواهد گرفت.

 13. كليه مقالات مربوط به پايان نامه مي بايست با نام هر دو دانشگاه يا موسسه ايراني و خارجي , استادان راهنما و دانشجو به انتشار برسد.

 14. كليه حقوق كسب شده از طريق پايان نامه متعلق به طرفين مي باشد.

 15. هزينه هاي مرحله آموزشي دوره دكتري بعهده دانشگاه داخل و هزينه هاي مرحله پژوهشي ( پايان نامه ) بعهده دانشگاه خارج مي باشد.

 16. دانشجوي اين دوره در مرحله پژوهشي حداكثر ميتواند بمدت 2 سال در دانشگاه خارجي به تحقيق در مورد پايان نامه خود بپردازد.

 17. به دانشجو يك بليط رفت و برگشت به كشور مورد نظر و ارز براساس مصوبه هيات دولت تعلق مي گيرد.

       18.   استادان راهنماي داخل و خارج در طول انجام طرح و زمان دفاع از پايان نامه مي توانند يكبار از مزاياي بليط رفت و برگشت و هزينه هاي
مربوطه بهره مند گردند.

 19. نحوه اجرا و پرداخت هزينه هاي دوره دكتري مشترك براساس ضوابط و مقررات مربوطه و مصوبات شوراي اجرائي بورس صورت خواهد گرفت.

اين ضوابط در 19ماده و 2 تبصره در هجدهمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مورخ 11/3/81 به تصويب رسيد.

نحوه صدور گواهي جهت دانشجويان دوره دستياري رشته هاي علوم پايه پزشكي و بهداشت

  مصوبه دهمين اجلاس مورخ 19/9/81 شوراي آموزش علوم پايه پزشكي , بهداشت و تخصصي

 ماده 27 از فصل هفتم آئين نامه دوره دكتراي (Ph.D.) مصوب جلسه 274 مورخ 8/12/72 شوراي عالي برنامه ريزي بصورت ذيل اصلاح مي گردد:

صدور انواع گواهي طبق روال عادي از قبيل ارائه گزارش وضعيت تحصيلي دانشجو صرفا” به محل تعهد نامبرده بلامانع مي باشد و ليكن صدور گواهي شخصي مبني بر گذراندن امتحان جامع جهت اين دسته از دانشجويان ممنوع مي باشد

همچنین بررسی کنید

ابدع هِدستی که افسردگی را درمان می‌کند

هدستی ابداع شده که با استفاده از الکتریسیته افسردگی را درمان می کند. این هدست …

آلودگی هوا ، افزایش خطر افسردگی و اختلال دوقطبی

نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد رابطه قابل توجهی بین قرارگیری در معرض آلودگی …