خانه / اخبار علمی پزشکی / کلید سلامتی قلب ، مراقبت از شریانهای آن است

کلید سلامتی قلب ، مراقبت از شریانهای آن است

شريان‌هاي قلب (شريان‌هاي کرونري) وظيفه خونرساني به عضله قلب را به عهده دارند. پلاک‌ها (تشکيل ذرات چربي) به اين شريان‌ها آسيب رسانده و پلاکت‌هاي خوني (سلول‌هاي در خون که به انعقاد خون کمک مي‌کنند) بعد از چسبيدن به اين پلاک‌ها به شريان صدمه وارد کرده و به انسداد جريان خون منجر مي‌شوند.

 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز   ،  شریانهای کرونری از آئورت بیرون می‌آیند. آئورت ، شریان یا سرخرگ اصلی بدن می‌باشد که از بطن چپ ، خون را خارج می‌سازند. شریانهای کرونری از ابتدای آئورت منشا گرفته و بنابراین اولین شریانهایی هستند که خون حاوی اکسیژن زیاد را دریافت می‌دارند. دو شریان کرونری (چپ وراست ) نسبتا کوچک بوده و هر کدام فقط 3 یا 4 میلیمتر قطر دارند.

این شریانهای کرونری از روی سطح قلب عبور کرده و در پشت قلب به یکدیگر متصل می‌شوند و تقریبا یک مسیر دایره‌ای را ایجاد می‌کنند. وقتی چنین الگویی از رگهای خونی قلب توسط پزشکان قدیم دیده شد، آنها فکر کردند که این شبیه تاج می‌باشد به همین دلیل کلمه لاتین شریانهای کرونری (Coronary یعنی تاج) را به آنها دادند که امروزه نیز از این کلمه استفاده می‌شود. از آنجایی که شریانهای کرونری قلب از اهمیت زیادی برخوردار هستند، پزشکان تمام شاخه‌ها و تغییراتی که می‌تواند در افراد مختلف داشته باشد را شناسایی کرده‌اند. شریانهای کرونری چپ دارای دو شاخه اصلی می‌باشد که به آنها اصطلاحا نزولی قدامی و شریان سیرکومفلکس یا چرخشی می‌گویند و این شریانها نیز به نوبه خود به شاخه‌های دیگری تقسیم می‌شوند.

این شریانها ، باعث خونرسانی به قسمت بیشتر عضله بطن چپ می‌شوند. بطن چپ دارای عضلات بیشتری نسبت به بطن راست می‌باشد زیرا وظیفه آن ، تلمبه کردن خون به تمام قسمتهای بدن است. شریانهای کرونری راست ، معمولا کوچکتر بوده و قسمت زیرین قلب و بطن راست را خونرسانی می‌کند . وظیفه بطن راست تلمبه کردن خون به ریه‌ها می‌باشد. شریانهای کرونری دارای ساختمانی مشابه تمام شریانهای بدن هستند اما فقط در یک چیز با آنها تفاوت دارند که فقط در زمان بین ضربانهای قلب که قلب در حالت ریلکس و استراحت قرار دارد، خون دراین شریانها جریان می‌یابد.

آرترواسكروزيس چيست؟   

 
آرترواسكروزيس بيماري است كه در طي آن پلاكهايي در داخل شريانهاي شما تشكيل مي شود. شريانها عروق خوني هستند كه خون غني از اكسيژن را به قلب و ديگر قسمتهاي بدن شما حمل مي كنند.

 

پلاكها از چربي، كلسترول، كلسيم و ديگر مواد موجود در خون ساخته مي شوند. به مرور زمان، پلاكها شريانها را سخت و باريك مي كنند. جريان خون غني از اكسيژن به ارگانها و ديگر قسمتهاي بدن شما كاهش پيدا مي كند و اين كاهش جريان خون مي تواند منجر به مشكلاتي جدي از جمله حمله قلبي، سكته و حتي مرگ شود.

 

آرترواسكلروزيس مي تواند هر شرياني از بدن را شامل شريانهاي قلب، مغز، بازوها، پاها و لگن را تحت تاثير قرار دهد. در نتيجه بيماريهاي مختلفي ممكن است بر اساس عروق متاثر به وجود آيد. بعضي از مردم نسبت به آرترواسكلروزيس هيچ نشانه يا علامتي ندارند. بيماري اين گونه افراد بعد از يك سكته يا حمله قلبي كشف مي شود.

 

عوامل خطر يعني چيزهايي که فرد را مستعد ابتلا به بيماري‌هاي عروقي قلب مي‌کند بسيار متفاوت هستند. و مهم اين است که درمان و رفع اين عوامل خطر قابل کنترل مي‌تواند شانس يک فرد را براي ابتلا به بيماري‌هاي عروقي قلب کاهش دهد.

 

اگر شما اين شرايط را داريد بيشتر مراقب باشيد!·

 سن (بالاتر از 40 سال براي مردان، 45 سال براي زنان)·

جنس مذکر· تاريخچه خانوادگي بيماري‌هاي عروقي قلب· سيگار کشيدن·

فشارخون بالا· ديابت· چاقي·

کاهش سطح HDL (کلسترول خوب) و افزايش سطح LDL (کلسترول بد) و افزايش تري‌گليسيريد·

کاهش فعاليت‌هاي جسمي· تجمع چربي شکمي (بدن سيبي شکل)بياييد با رعايت اين نکات از قلبتان محافظت کنيد·

سيگار کشيدن را ترک کنيد·

حداقل 30 دقيقه در اغلب روزهاي هفته ورزش کنيد· اگر مبتلا به فشارخون بالا هستيد آن را درمان کنيد·

اگر مبتلا به ديابت هستيد قند‌خون‌تان را کنترل کنيد·

در رژيم‌غذايي خود مقدار زيادي غذاهاي حاوي فيبر، ميوه و سبزي و حبوبات بخوريد·

از چربي‌هاي حيواني اسيدهاي چرب، قند و نشاسته استفاده کنيد· با رژيم غذايي،‌ ورزش و در صورت نياز دارو کلسترول خون خود را کاهش دهيد·

براي داشتن قلبي سالم، رويه زندگي‌تان را تغيير دهيدبا کمي تغيير در رويه زندگي مي‌توانيد زندگي بهتر و سالم‌تري داشته باشيد و خطر بيماري‌هاي عروقي قلب را کاهش دهيد.

حتي کاهش 10 درصدي وزن مي‌تواند به طور قابل‌توجهي خطر بيماري‌هاي قلبي را در شما کاهش بدهد.

کمي قدم زدن حين کار، برنامه‌ريزي براي ورزش، ورزش کردن با يک دوست يا يکي از اعضاي خانواده،‌ بازي با فرزند خود و استفاده از پله به جاي آسانسور قدم‌هاي کوچکي براي سلامت کلي بدن است.

بيشتر روزهاي هفته 30 دقيقه به فعاليت بدني بپردازيد و 2 روز در هفته ورزش‌هاي قدرتي و انعطاف‌پذيري انجام دهيد.

همسر و اعضاي خانواده مي‌توانند در تغيير رويه زندگي شما نقش موثري داشته باشند و اين کار براي سلامت همه افراد خانواده مفيد است.

حبوبات کامل را به رژيم غذايي خود اضافه کنيد بدون اينکه طعم آنها عوض شود. از گوشت قرمز کمتر استفاده کنيد و بيشتر گوشت سفيد مرغ، جوجه و يا ماهي آن هم به ميزان اندک استفاده کنيد.

از خشکبار استفاده کنيد و از مصرف غذاهاي فرآيند شده پرهيز کنيد.

روزانه 5 وعده ميوه و سبزي مصرف کنيد.

فاکتورهاي خطرناک که اکثرا قابل پیشگیری هستند :
فاکتورهاي خاصي  که فاکتورهاي خطر ناميده ميشوند ; خطر حمله قلبي را افزايش مي دهند. اين فاکتورها به تشکيل ناخواسته پلاک ها در شريان کمک ميکنند. اين فاکتورهاي خطر عبارتند از :
سيگار: کشيدن سيگار و يا در معرض دود سيگار به مدت طولاني بودن باعث صدمه به جدارهاي داخلي عروق ( خصوصا عروق قلب ) شده که باعث تجمع کلسترول و کاهش جريان خون مي شود. همچنين کشيدن سيگار خطر تشکيل لخته هاي کشنده را افزايش داده و باعث بروز حمله قلبي ميشود.
بالا بودن فشارخون : فشار خون با مقدار خوني که بوسيله قلب پمپ ميشود و مقاومتي که در مسير جريان خون قرار دارد تعريف مي شود. با گذشت زمان بالا بودن فشارخون باعث صدمه به شريانهاي تغذيه کننده قلب مي شود. بالا بودن فشارخون ميتواند ارثي باشد. با بالا رفتن سن خطر افزايش فشار خون نيز زياد ميشود اما عامل اصلي فشارخون در اغلب افراد خوردن غذاي پر نمک و چاقي بيش از حد عنوان شده است.
بالا بودن سطح کلسترول يا تري گليسريد خون : کلسترول مهمترين رسوبي است که باعث تنگ شدن شريانها در بدن خصوصا شريانهاي خونرسان به قلب مي شود. سطح بالاي کلسترول در خون خطر حمله قلبي را افزايش مي دهد. چربيهاي با دانسيته کم (LDL) ( کلسترول خطرناک) تمايل زيادي به تنگ کردن شريانها دارند. سطح بالاي LDL  بطور ناخواسته و غالبا در اثر رژيم غذايي حاوي چربيهاي اشباعي و کلسترول ايجاد مي شود. اما سطح بالاي چربيهاي با دانسيته بالا ( HDL ) ( کلسترول خوب ) به دفع کلسترول اضافي کمک مي کند و خطر حمله قلبي را کاهش ميدهد.
کاهش فعاليت فيزيکي: سبک زندگي غير فعال به افزايش سطح کلسترول و چاقي کمک ميکند. برعکس;  افراديکه بطور مرتب تمرينات ورزشي انجام ميدهند سلامتي قلبي عروقي بهتري دارند و در مجموع خطر حمله قلبي در اين افراد کاهش مي يابد. همچنين ورزش اثر مفيدي درکاهش فشارخون دارد.
چاقي: چاقي با داشتن مقادير زيادي چربي در بدن همراه مي باشد . چاقي خطر ايجاد بيماريهاي قلبي را افزايش ميدهد زيرا باعث افزايش کلسترول خون ; بالابودن فشارخون و ديابت مي شود.
ديابت: ديابت با عدم توانايي بدن در توليد و يا مصرف صحيح انسولين شناخته مي شود.انسولين هورموني است که توسط لوزالمعده ( پانکراس) ترشح شده و در جذب گلوکز مصرف شده در رژيم غذايي کمک مي کند. اگر چه ديابت مي تواند در دوران کودکي ايجاد شود اما غالبا در ميان سالي و افراد چاق بيشتر بروز مي کند. ديابت با سرعت دادن روند ايجاد آترواسکلروز واثرات مضر سطح کلسترول خون ; خطر حمله قلبي را زياد مي کند.
استرس: نحوه عکس العمل به استرس مي تواند خطر حمله قلبي را زياد کند. زمانيکه تحت استرس قرار ميگيريد  دچار پرخوري ويا کشيدن سيگار ناشي از تنش مي شويد. استرس زياد همانند عصبانيت ; باعث بالا رفتن فشارخون مي شود.
الکل: نوشيدن زياد الکل باعث بالا رفتن فشارخون و سطح کلسترول شده و خطر حمله قلبي را افزايش مي دهد.
سابقه خانوادگي حمله قلبي: اگر خواهر و برادر ; والدين و يا پدرومادربزرگ شما قبلا دچار حملات قلبي شده اند شما نيز در خطر بروز خواهيد بود. بصورت ژنتيکي و ناخواسته ممکن است در معرض کلسترول و فشارخون با لا باشيد. همچنين وجود بعضي از عادات تضعيف کننده سلامتي مانند سيگار کشيدن و يا مصرف رژيم غذايي پرچربي به بروز بيماريهاي قلبي کمک مي کند.
شما ميتوانيد با شناسايي يا محدود کردن اين فاکتورهاي خطرناک شانس داشتن يک حمله قلبي را کاهش دهيد. اگر چه بعضي از ريسک فاکتورها مانند وراثت و يا جنسيت را نمي توانيد تغيير دهيد . مردان عموما بيشتر از زنان در معرض خطر هستند اما ميزان خطر در  زنان بعد از سن يائسگي و عموما بعد از 55 سالگي زياد مي شود. اگر پدرتان قبل از سن 55 سالگي و مادرتان قبل از سن 65 سالگي دچار حمله قلبي شده اند ; خطر ابتلا به بيماري قلبي در شما نيز زيادتر خواهد .

همچنین بررسی کنید

توصیه سازمان بهداشت‌جهانی به استفاده نکردن از تست­‌های تشخیص سریع مبتنی بر آنتی­‌بادی

سرپرست تیم پاسخ سریع بیماری­‌های عفونی انستیتوپاستور با بیان اینکه سازمان بهداشت جهانی (WHO) استفاده …

طرز تهیه مرجو خورش

طرز تهیه مرجو خورش برای کسانی مناسب است که می خواهند یک خورشت سنتی جدید …