خانه / اخبار علمی پزشکی / رییس مرکز مدیریت بیماری‌های وزارت بهداشت ایران پیش بینی می کنید حداکثر تا 10 سال دیگر بیماری مالاریا از کشور حذف ‌شود

رییس مرکز مدیریت بیماری‌های وزارت بهداشت ایران پیش بینی می کنید حداکثر تا 10 سال دیگر بیماری مالاریا از کشور حذف ‌شود

ریشه كنی مالاریا در ایران، طی دهه آینده
رییس مرکز مدیریت بیماری‌های وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی  ایران گفت: پیش بینی می کنیم، بیماری مالاریا در کشور در کمتر از 10سال آینده حذف ‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  دکتر محمد مهدی گویا افزود: حذف بیماری مالاریا بر اساس برنامه ای ده ساله که در شورای عالی سلامت به تصویب رسیده و از ابتدای امسال به اجرا در آمده است، صورت می گیرد.

وی اضافه کرد: مقایسه شمار موارد ابتلا به مالاریا در ایران که از 18هزار مورد در سال های 86 و 87 ، به 6000 مورد در پارسال رسیده است ؛ حکایت از کنترل این بیماری در کشور دارد.

رییس مرکز مدیریت بیماری ها وزارت بهداشت گفت: جمهوری اسلامی ایران جزو کشورهایی است که اكنون موفق شده است ، مالاریا را مهار كند و امیدورایم به حذف آن نیز نایل شویم.
اداره‌ كل‌ پيشگيري‌ و مبارزه‌ با بيماريهای کشور ایران در مقاله ای در سال 1378  به بررسی وضعیت بيماري‌ مالاریا در ایران پرداخته است که در زیر می خوانید :
    

بيماري‌ مالاريا يكي‌ از مشكلات‌ عمده‌بهداشتي‌ جهان‌ و از موانع‌ مهم‌ توسعه‌اقتصادي‌ اجتماعي‌ بوده‌ و خسارتهاي‌جبران‌ناپذير اقتصادي‌ و انساني‌ برجوامع‌ تحميل‌ مي‌كند. تقريبا نيمي‌ ازجمعيت‌ جهان‌ در بيش‌ از يكصد كشوردر معرض‌ اين‌ بيماري‌ بوده‌ و ساليانه‌حدود 400 تا 500 ميليون‌ نفر مبتلا وحدود 2 تا 3 ميليون‌ نفر تلفات‌ دارد كه‌بيشتر در قاره‌ آفريقا و جنوب‌ صحرااتفاق‌ مي‌افتد.

مالاريا در آفريقا از هر20 كودك‌ جان‌ يكي‌ را قبل‌ از رسيدن‌به‌ پنج‌ سالگي‌ مي‌گيرد و يا با ايجاد كم‌خوني‌ در كودكان‌ و خانم‌هاي‌ حامله‌استعداد آنها را در ابتلا به‌ ساير بيماريهاافزايش‌ مي‌دهد. در ايران‌ نيز مالارياجزو شايع‌ترين‌ بيماريهاي‌ بومي‌ كشوربوده‌ كه‌ بعد از 4 دهه‌ مبارزه‌ پيگير و بازحمات‌ طاقت‌ فرساي‌ همكاران‌بهداشتي‌ اكنون‌ بجز در جنوب‌ شرقي‌كشور كه‌ هنوز يكي‌ از مشكلات‌بهداشتي‌ آنجا را تشكيل‌ مي‌دهد درساير مناطق‌ به‌ مرحله‌ پاك‌ رسيده‌است‌; حفظ وضع‌ موجود و بهبود آن‌ درمنطقه‌ جنوب‌ شرقي‌ هوشياري‌ و تلاش‌همه‌ همكاران‌ بهداشتي‌ و هماهنگي‌ وهمكاري‌ ساير بخش‌هاي‌ كشور راطلب‌ مي‌كند.

در اين‌ گزارش‌ نكات‌ زير قابل‌ذكر است‌:

تعداد موارد بيماري‌ از 32619مورد در سال‌ 1377 به‌ 22912 مورددر سال‌ 1378 تقليل‌ يافته‌ است‌ كه‌كاهشي‌ در حدود 29 درصد را نشان‌مي‌دهد. 
  

ميزان‌ بروز ساليانه‌ بيماري‌ (API)در سال‌ 78 نسبت‌ به‌ سال‌ قبل‌ 16 دريكصد هزار نفر كاهش‌ داشته‌ است‌ كه‌بيانگر موفقيت‌ برنامه‌ اجرايي‌ در كشورمي‌باشد. 
 

در سال‌ 78 بيشترين‌ موارد مالاريايعني‌ 10918 مورد در استان‌ سيستان‌و بلوچستان‌ كشف‌ شده‌ و دانشگاه‌زنجان‌ و دانشكده‌هاي‌ سبزوار و گنابادداراي‌ كمترين‌ موارد يا صفر بوده‌اند.

عمده‌ موارد انتقال‌ در سال‌ گذشته‌در استانهاي‌ سيستان‌ و بلوچستان‌ -هرمزگان‌ و كرمان‌ در جنوب‌ شرقي‌ واستانهاي‌ گيلان‌ (شهرستان‌ آستارا)،استان‌ اردبيل‌ (شهرستان‌ پارس‌ آبادمغان‌)، استان‌ آذربايجان‌ شرقي‌(شهرستان‌ كليبر) و استان‌ آذربايجان‌غربي‌ (شهرستان‌ ماكو) در شمال‌ كشوربوده‌ است‌.

در استانهاي‌ شمالي‌ از سال‌1374 به‌ بعد و پس‌ از جدايي‌ كشورآذربايجان‌ از اتحاد جماهير شوروي‌سابق‌ انتقال‌ صورت‌ گرفته‌، اگر چه‌ اين‌استانها در سالهاي‌ قبل‌ از سال‌ ياد شده‌در مرحله‌ نگهداري‌ و پاك‌ بوده‌ و مواردانتقال‌ نداشته‌ است‌. تعداد مواردبيماري‌ در اين‌ استانها در سال‌ 1378 ،431 مورد بود كه‌ نسبت‌ به‌ سال‌ 77 كه‌644 مورد وجود داشته‌ 32 درصدكاهش‌ را نشان‌ مي‌دهد.

در بقيه‌ نقاط كشور انتقال‌ محلي‌چنداني‌ وجود نداشته‌ يا به‌ عبارتي‌موارد كشف‌ شده‌ عمدتا از نوع‌ وارده‌بوده‌ كه‌ از طريق‌ كشورهاي‌ همسايه‌ درشرق‌ كشور وارد شده‌اند(افغانستان‌بطور عمده‌).

درصد انگل‌ فالسيپارم‌ نسبت‌ به‌سالهاي‌ گذشته‌ كاهش‌ چشمگيري‌ رانشان‌ مي‌دهد و ميزان‌ آن‌ در ده‌ سال‌گذشته‌ به‌ يك‌ سوم‌ رسيده‌ است‌ (از 34درصد در سال‌ 68 به‌ 14 درصد درسال‌ 78) كه‌ اين‌ مسأله‌ باعث‌ اميدواري‌است‌، چرا كه‌ با اين‌ حساب‌ تعداد مواردمرگ‌ و مير ناشي‌ از مالاريا در سال‌ نيزكاهش‌ مي‌يابد. 
  

همانطور كه‌ قبلا اشاره‌ شد تعدادموارد مالاريا و ميزان‌ بروز آن‌ در سال‌78 نسبت‌ به‌ گذشته‌ كاهش‌ نسبتا خوبي‌داشته‌ است‌ و اين‌ در صورتي‌ اتفاق‌افتاده‌ است‌ كه‌ درصد لام‌ تهيه‌ شده‌تقريبا همانند سالهاي‌ گذشته‌ بوده‌است‌; در حقيقت‌ ميزانهاي‌ لام‌ خون‌تهيه‌ شده‌ به‌ جمعيت‌ (ABER) و لام‌مثبت‌ به‌ كل‌ لام‌هاي‌ تهيه‌ شده‌ (SPR)تغيير چنداني‌ نداشته‌ در حالي‌ كه‌ ميزان‌لام‌ خون‌ مثبت‌ در هزار نفر جمعيت‌(API) كاهش‌ داشته‌ است‌.(*)
 

 تقسيم‌ بندي‌ موارد مثبت‌ از نظرجنسي‌ به‌ نحوي‌ بوده‌ است‌ كه‌ 66درصد آنان‌ را مردان‌ و 34 درصد بقيه‌را زنان‌ تشكيل‌ مي‌داده‌اند.

موارد مثبت‌ مالاريا از نظرتقسيم‌بندي‌ اپيدميولوژيك‌* به‌ گونه‌اي‌است‌ كه‌ 68 درصد موارد انتقال‌ محلي‌،29 درصد موارد وارده‌، 2/4 درصدموارد انتقال‌ از وارده‌ و 0/9 درصدموارد عود مي‌باشند.

اگر چه‌ ميزان‌ موارد وارده‌ خود درصدبالايي‌ را در مجموع‌ تشكيل‌ مي‌دهندلكن‌ در نقاطي‌ از كشور كه‌ بيماري‌ درمرحله‌ نگهداري‌ يا پاك‌ مي‌باشد اين‌رقم‌ به‌ بيش‌ از 85 درصد مي‌رسد كه‌نكته‌ قابل‌ توجهي‌ است‌.

از نظر گروه‌ سني‌ نزديك‌ به‌ 10درصد موارد در گروه‌ سني‌ صفر تا 4سال‌ و 40 درصد موارد در گروه‌ سني‌ 5تا 14 سال‌ بوده‌ و 50 درصد بقيه‌ نيزبالاي‌ 15 سال‌ سن‌ داشته‌اند. 
 

فعاليتها و اقداماتي‌ كه‌ جهت‌پيشگيري‌ و مهار بيماري‌ دركشور به‌ كار برده‌ شده‌ است‌:
    1- تحت‌ پوشش‌ قرار دادن‌ تمامي‌جمعيت‌ از نظر مراقبت‌ يعني‌ بيماريابي‌و كشف‌ موارد مثبت‌ ازطريق‌ تهيه‌ لام‌خون‌ و آزمايش‌ بموقع‌ آن‌.
    2- درمان‌ موارد مثبت‌ پيدا شده‌ بطوركامل‌ و در اسرع‌ زمان‌ ممكن‌
    3- مبارزه‌ با لارو از طريق‌:
    مبارزه‌ شيميايي‌ (استفاده‌ از سموم‌ ومواد شيميايي‌).
    مبارزه‌ بيولوژيك‌ (توزيع‌ ماهي‌كامبوزيا).
    مبارزه‌ مكانيكي‌ (جاري‌ ساختن‌ آبهاي‌راكد و از بين‌ بردن‌ لانه‌هاي‌ لاروي‌).
    4- از بين‌ بردن‌ ناقلين‌ بالغ‌ از طريق‌استفاده‌ از حشره‌ كشهاي‌ ابقايي‌بصورت‌ عمليات‌ سمپاشي‌ اماكن‌ داخلي‌و پناهگاههاي‌ خارجي‌.
    5- آموزش‌ مردم‌ از نظر رعايت‌حفاظتهاي‌ فردي‌ نظير:
    – استفاده‌ از دور كننده‌ها
    – به‌ كاربردن‌ توري‌ جلوي‌ پنجره‌ها
    – استفاده‌ از پشه‌ بند آغشته‌ به‌ سم‌

مشكلات‌ و موانع‌ موجود در امرپيشگيري‌ و كنترل‌ بيماري‌ مالاريادر كشور:

همسايگي‌ با كشورهايي‌ كه‌ از نظربهداشتي‌ به‌ دلايل‌ مختلف‌ دچار آسيب‌شده‌اند يا فاقد امكانات‌ بهداشتي‌درماني‌ هستند مثل‌ افغانستان‌، عراق‌ وآذربايجان‌ شوروي‌ سابق‌.

تردد مرتب‌ و خارج‌ از تصور ازمرزهاي‌ شرقي‌ و شمالي‌ و وجودمهاجرين‌ و اتباع‌ بيگانه‌ كه‌ اغلب‌ بدون‌مجوز وارد مي‌شوند و فاقد رواديدقانوني‌ اقامت‌ در كشور مي‌باشند. اين‌مسأله‌ يكي‌ از عمده‌ترين‌ مشكلات‌موجود بر سر راه‌ مهار بيماري‌ است‌. 
 

عدم‌ تحقق‌ شاخصهاي‌ اقتصادي‌ -اجتماعي‌ – فرهنگي‌ توسعه‌ كه‌مي‌توانند بطور مستقيم‌ و غير مستقيم‌در كاهش‌ موارد بيماري‌ و مهار آن‌مؤثر باشند. اين‌ مسأله‌ در استانهاي‌جنوبي‌ و جنوب‌ شرقي‌ كه‌ كانون‌ عمده‌آلودگي‌ بيماري‌ مالاريا مي‌باشند بيشتراز ساير نقاط قابل‌ مشاهده‌ است‌.
 

كامل‌ نبودن‌ نظام‌ شبكه‌ بهداشت‌درمان‌ در استانهاي‌ محروم‌ بويژه‌ درروستاها كه‌ برنامه‌ مراقبت‌ بيماري‌بناچار بصورت‌ ادغام‌ نيافته‌ انجام‌مي‌شود و هزينه‌ بيشتري‌ در برخواهدداشت‌. 
 

كافي‌ نبودن‌ همكاريهاي‌ بين‌ بخشي‌از طريق‌ بخشهاي‌ مختلف‌ توسعه‌ كه‌مي‌توانند مستقيم‌ يا غيرمستقيم‌ درمهار بيماري‌ نقش‌ داشته‌ باشند.

عدم‌ تخصيص‌ منابع‌ كافي‌ جهت‌اجراي‌ فعاليتها و برنامه‌ها. اين‌ مسأله‌در اعتبارات‌ سرمايه‌اي‌ بيشتر ديده‌مي‌شود. بطوري‌ كه‌ وسايل‌ مورداستفاده‌ مثل‌ اتومبيل‌ و ابزار يدكي‌ آن‌ ولوازم‌ آرايشگاهي‌ و غيره‌ مستعمل‌ ومستهلك‌ و كم‌ كم‌ از دور خارج‌مي‌شوند.

ريزش‌ شديد نيروي‌ انساني‌ بدليل‌بازنشسته‌ شدن‌ آنان‌ و عدم‌ جايگزيني‌لازم‌.

كمرنگ‌ شدن‌ انگيزه‌هاي‌ نيروي‌ كاربه‌ دلايل‌ عديده‌ از جمله‌ مكفي‌ نبودن‌حقوق‌ آنان‌ و عدم‌ تعادل‌ بين‌ درآمد وهزينه‌ها.
 

در پايان‌ اين‌ نكته‌ قابل‌ ذكر است‌ كه‌علي‌ رغم‌ وجود موانع‌ و مشكلات‌ يادشده‌ بدليل‌ تلاشهاي‌ شبانه‌ روزي‌همكاران‌ زحمتكش‌ و صديق‌ بخش‌بهداشت‌ و علاقه‌ و وابستگي‌هاي‌حرفه‌اي‌ كه‌ در بين‌ آنان‌ وجود دارد.

خوشبختانه‌ موارد بيماري‌ در سالهاي‌اخير سير نزولي‌ داشته‌ و برابر اهداف‌تعيين‌ شده‌ بيماري‌ تحت‌ كنترل‌مي‌باشد. به‌ اميد موفقيتهاي‌ بيش‌ ازپيش‌. ان‌ شاءا…
   
    پاورقي‌
    (*) نسبت‌ لام‌ خون‌ آزمايش‌ شده‌ به‌ جمعيت‌ Anualسs Blood Examination Rate (ABER)
    نسبت‌ لام‌ مثبت‌ به‌ كل‌ لام‌ تهيه‌ شده‌ Slide Positive Rate (SPR)
    نسبت‌ لام‌ خون‌ مثبت‌ در هزار نفر جمعيت‌ Anualسs Parasite Incidence (API)
    (*) اپيدميولوژيك‌: علم‌ شناخت‌ توزيع‌ عوامل‌ تعيين‌ بيماريها و آسيبها در جامعه‌ بشري‌

همچنین بررسی کنید

علت وجود مثلث گوشه ی چشم یا ” پلیکا سمیلوناریس “

مثلث صورتی شکل در گوشه چشم با نام ” پلیکا سمیلوناریس ” شناخته می شود. …

توصیه سازمان بهداشت‌جهانی به استفاده نکردن از تست­‌های تشخیص سریع مبتنی بر آنتی­‌بادی

سرپرست تیم پاسخ سریع بیماری­‌های عفونی انستیتوپاستور با بیان اینکه سازمان بهداشت جهانی (WHO) استفاده …