پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بيماريهاي غير واگير شايع / آب مروارید یا کاتاراکت

آب مروارید یا کاتاراکت

آب مروارید یا cataract نوعی بیماری چشمی با دلایل گوناگون است که با تار شدن عدسی چشم آغاز شده و با افزایش تیرگی و کدر شدن عدسی، بینایی چشم مختل می شود. خوشبختانه بیماری چشمی آب مروارید در بیشتر موارد در زمانی که به آن ” زمان رسیدن ” می گویند با جراحی ساده ای برطرف می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  آب مرواريد یا  كاتاراكت  با عث كاهش بينائي  مي گردد.با افزايش سن احتمال اين بيماري هم بالا مي رود. آب مرواريد مي تواند مادر زادي يا اكتسابي باشد. آب مرواريد مادر زادي مي تواند ناشي از عفونت هاي حين حاملگي مثل سرخجه، برخي بيماريهاي مادر مثل ديابت يا مصرف دارو در دوران بارداري باشد.

علل اكتسابي آب مرواريد شامل ضربه به چشم، صدمات چشمي با مواد شيميائي، قرار گرفتن طولاني مدت با اشعه مادون قرمز و ماوراء بنفش، مصرف دراز مدت برخي از داروها مثل كورتونها، برخي بيماريهاي سيستميك مثل ديابت و برخي از بيماريهاي خود چشم مثل آب سياه يا گلوكوم مي باشد. شايعترين علت اكتسابي آب مرواريد مربوط به افزايش سن مي باشد.

ریشه‌های بیماری

این بیماری به دلایل زیر بروز می‌کند:
کهولت سن و پیری(شایع‌ترین علت)
ضربه به سر که انگیزه اخلال در تغذیه عدسی می‌شود
اشعه‌های یونیزه (اشعه x) اشعه گاما ناشی از تلوزیون های قدیمی
تماس طولانی با نور آفتاب (پرتو فرابنفش)
دیابت
ضربه به چشم و عدسی
نقصان‌های مادرزادی
سوءتغذیه
مصرف طولانی مدت بعضی از داروها مثل کورتون‌ها

 

آب مروارید با این علائم ممکن است بروز کند:

تاری دید.
محو شدن رنگ‌ها.
حساسیت به نور.
اشکال در دید شب.
دوبینی.
تغییرات مکرر نمره چشم.

روش‌های درمان

درمان داروئي موثري براي اين بيماري وجود ندارد. تنها درمان قطعي جراحي است. البته زمان جراحي مبتني بر قضاوت چشم پزشك پس از معاينه دقيق مي باشد. مثلاً در آب مرواريد هاي مادر زادي در اطفال جراحي فوري براي جلوگيري از تنبلي چشم ضروري است.

در آب مرواريد كه ناشي از افزايش سن مي باشد ملاك جراحي ميزان ديد مورد نياز فرد است. در واقع زماني جراحي انجام مي شود كه كاهش بينائي فرد با زندگي روزمره وي با توجه به شغلش مداخله نمايد. در برخي موارد مثلاً در بيماران ديابتي يا بيماران ديگري كه مجبور به معاينه مكرر ته چشم هستيم حتي زودتر از معمول مجبور به جراحي هستيم.

بندرت عدم جراحي مي تواند منجر به تورم عدسي و ايجاد آب سياه و افزايش فشار داخل چشم گردد كه در اين موارد بايد بصورت اورژانس آب مرواريد جراحي شود.

طي جراحي عدسي كدورت يافته خارج مي شود و در صورت امكان يك لنز داخل چشمي با قدرت برابر عدسي چشم فرد در همان محل كاشته مي شود. يا گاهي بعلت مشكلات چشم بيمار يا طي جراحي عدسي در محل  ديگري

جلوي عنبيه جاگذاري مي شود.

تكنيكهاي خروج عدسي كدورت يافته با دو روش عمده قابل انجام مي باشد:

الف) برش بزرگ 12-10 ميليمتر و خارج كردن محتويات عدسي كدورت يافته و جاگذاري لنز داخل چشمي و سرانجام استفاده از بخيه هاي بسيار ظريف كه در طي سه ماه بعد بخيه ها برداشته مي شود.

ب) برش كوچك 5/4-3 ميليمتري و خارج كردن محتويات عدسي توسط دستگاه فيكو (فيكوي سرد يا فيكوليزر) كه نتايج جراحي تقريباً مشابه مي باشد و جاگذاري لنز تا شوند ه از داخل برش كوچك كه معمولاً از بخيه استفاده نمي شود.

تفاوت عمده دو روش در بهبود سريع بينائي و آستيگماتيسم بسيار كمتر و امكان جراحي با بيحسي با قطره در روش با برش كوچك است كه باصطلاح به آن روش فيكو مي گوئيم.

آب مروارید معمولا به کندی بروز می‌کند. تغییر دادن نمره عینک، استفاده از عینک‌های آفتابی ضدنور یا لنزهای بزرگنمایی‌کننده ممکن است در ابتدا به فرد کمک کند.

جراحی نیز یک گزینه درمانی است. در جراحی آب مروارید، عدسی کدرشده خارج می‌شود و یک عدسی مصنوعی به جای آن گذاشته می‌شود.

استفاده از عینک آفتابی و کلاه لبه‌دار برای جلوگیری از رسیدن اشعه ماوراءبنفش به چشم ممکن است بروز آب مروارید را به تاخیر بیندازد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  در گذشته جراح چشم عدسی را هنگامی که کاملاً کدر شده بوداز چشم خارج کرده و دید را توسط عینک اصلاح می‌نمود.اما امروزه متخصصین می‌گویند بهتر است قبل ازاینکه عدسی کاملا سفت شودعمل جراحی انجام گیرد.

در روشی جدیدتر موسوم به اکسترنال از لنزی که از جنس کریستال و گونه ای پلاستیک است استفاده می‌شود و هنوز نیز کاربرد دارد. در این روش لنز مصنوعی جایگزین عدسی چشم می‌شود .

تازه‌ترین روش درمان آب مروارید عمل فیکو است. این روش هم بر مبنای جایگزینی لنز به جای عدسی است اما لنز مورد نیاز از جنس پلاستیک شفاف و قابل انعطاف و یا به اصطلاح (تاشو= foldable) است که آن را توسط ابزار ویژه ای لوله کرده و از سوراخی در قرنیه به اندازه ۳ میلیمتر وارد کپسول عدسی قبلی که اکنون از چشم خارج شده‌است نموده و لنز درون کپسول باز شده به حالت مطلوب در می‌آید .

به یاد داشته باشید که آب مرواريد:

پرده اي بروي چشم نيست
بر اثر استفاده بيش از حد از چشم بوجود نمي آيد
سرطان نيست
از يك چشم به چشم ديگر سرايت نمي كند
سبب كوري قابل برگشت نمي شود .

چگونه آب مرواريد تشخيص داده ميشود؟
معاينه دقيق توسط چشم پزشك ميتواند وجود و وسعت آب مرواريد، و همچنين هر گونه مشكل ديگري كه باعث كاهش ديد يا ناراحتي مي شود را مشخص كند. ممكنست علل ديگري علاوه بر آب مرواريد بويژه مشكلات پرده شبكيه و يا عصب بينايي باعث كاهش ديد شود. چنانچه اين مشكلات وجود داشته باشد، بعد از عمل آب مرواريد ممكنست ديد كامل به دست نيايد. در صورتيكه اين مشكلات شديد باشد، حتي عمل آب مرواريد نيز ممكنست باعث بهبود ديده نشود. چشم پزشك ميتواند به شما بگويد كه چقدر احتمال دارد اين مشكلات در چشم شما وجود داشته باشد.

آب مرواريد با چه سرعتي ايجاد ميشود؟
سرعت ايجاد آب مرواريد نزد افراد مختلف فرق ميكند و حتي ممكنست بين دو چشم نيز متفاوت باشد. اغلب آب مرواريد هائي كه با افزايش سن ايجاد ميشوند در طي چند سال بتدريج بوجود مي آيند. ساير آب مرواريدها بخصوص در افراد جوان و يا در بيماران مبتلا به بيماري قند ممكنست بسرعت و در طي چند ماه باعث كاهش ديد شوند. بنابراين پيش بيني دقيق سرعت پيشرفت آب مرواريد امكانپذير نيست.

آب مرواريد چگونه درمان ميشود؟
تنها راه درمان آب مرواريد جراحي است. بهر حال چنانچه علائم آب مرواريد خفيف باشد تغيير نمره عينك ممكنست موقتا مشكلات شما را حل نمايد. هيچگونه دارو، روش تغذيه، ورزش يا وسائل نوري وجود ندارد كه باعث درمان يا جلوگيري از آب مرواريد شوند. دوري از نور خورشيد ممكن است به جلوگيري يا كند شدن پيشرفت آب مرواريد كمك كند. عينكهاي آفتابي كه نور ماورا بنفش را جذب مي كنند يا عينكهاي طبي با يك پوشش ضد اشعه ماورا بنفش باعث حفاظت چشم مي شوند.

چه موقع بايستي جراحي انجام شود؟
هنگاميكه آب مرواريد بحدي باعث كاهش ديد شود كه مانع انجام فعاليتهاي روزانه بشود. اين عقيده كه آب مرواريد بايستي جهت عمل “رسيده” باشد درست نيست.

وقتي كه آب مرواريد ايجاد مي شود عدسي چشم ضخيم و كدر مي گردد. نور نمي تواند از آن به آساني عبور كند و به اين ترتيب باعث تاري ديد مي شود.

جراحي آب مرواريد هنگاميكه نيازهاي بينايي شما آن را ايجاب كند مي تواند انجام شود. شما بايد ببينيد كه آيا ديد شما در حدي است كه بدون هيچ ناراحتي كارتان را انجام دهيد يا خير؟ بدون خطر رانندگي كنيد؟ آيا مي توانيد براحتي بخوانيد و تلويزيون تماشا كنيد؟ آيا شما مي توانيد فعاليتهاي روزانه مثل پخت و پز، خريد، كارهاي منزل، خوردن داروهايتان را بدون مشكل انجام دهيد.

بر اساس مشكلاتتان، شما و چشم پزشكتان مي توانيد با هم تصميم بگيريد كه چه موقع جراحي لازم است.

انتظار شما از عمل آب مرواريد چه بايد باشد؟
سالانه بيش از دهها ميليون عمل آب مرواريد در كشورهاي پيشرفته جهان انجام مي شود كه حدود 95% اين عمل ها بدون عارضه است. در كشور ما نيز سالانه بيش از 100,000 عمل آب مرواريد با بهره گيري از روشهاي مختلف انجام مي شود.

در طي عمل آب مرواريد كه معمولاً با بي حسي موضعي انجام مي شود، عدسي كدر از داخل چشم بيرون آورده مي شود. در اغلب موارد بجاي عدسي طبيعي يك عدسي يا لنز داخل چشمي دائمي قرار داده مي شود. اين لنز براي هميشه در چشم شما باقي مي ماند و خراب يا فاسد نمي شود. چشم پزشك اين جراحي ظريف را با ميكروسكوپ و وسائل ظريف و تكنولوژي مدرن انجام مي دهد. گذاشتن يا پيوند عدسي مصنوعي توسط جراح ورزيده عوارض بيشتري را به بيمار تحميل نخواهد كرد بلكه باعث مي شود ديد بيمار بعد از عمل بسيار خوب باشد و به عينكهاي ضخيم و سنگين كه مشكلات فراواني ايجاد مي كنند نياز نداشته باشد.

در نزديك به يك پنجم بيمارانيكه عمل آب مرواريد مي شوند كپسول طبيعي كه نگهدارنده عدسي داخل چشمي است كدر مي شود و جراحي ليزر براي باز كردن اين كپسول كدر شده لازم است تا ديد مجدداً بهبود يابد.

بعد از عمل آب مرواريد شما مي توانيد تمامي كارهاي خود بجز فعاليتهاي سنگين را انجام دهيد. شما بايستي قطره هاي تجويز شده توسط جراح را بدرستي و در موقع مقرر استفاده كنيد. چندين ويزيت بعد از عمل براي كنترل كردن وضعيت بهبود چشم شما لازم است.

جراحي آب مرواريد يك عمل بسيار موفقيت آميز است. در بيش از 90% موارد ديد بهبود مي يابد مگر اينكه مشكلي در قرنيه، پرده چشم يا عصب چشم شما وجود داشته باشد. مهم است بدانيد كه ممكنست عوارض در طي عمل جراحي يا بعد از آن پيش بيايد كه باعث كاهش ديد شود. مانند هر عمل جراحي نتيجه صد در صد را نميتوان تضمين نمود.

نتيجه:

آب مرواريد علت شايع كاهش ديد بخصوص در افراد مسن است اما قابل درمان مي باشد. چشم پزشك علاوه بر اينكه مي تواند به شما بگويد كه آيا كاهش ديد شما ناشي از آب مرواريد است و يا علت ديگري دارد. در تصميم گيري در مورد عمل جراحي نيز به شما كمك مي كند.

اقدامات قبل از عمل جراحي:

پس از برنامه ريزي اوليه براي عمل جراحي بايد قدرت لنز درون چشمي محاسبه شود كه اين روش سرپائي با رايانه و دستگاه اولنزاسوند انجام شده و چند دقيقه بيشتر طول نمي كشد. آزمايشات خون، راديوگرافي قفسه سينه و نوار قلب بايد انجام شود و مشورت با متخصص بيهوشي و قلب و عروق متناسب با سن و سلامت بيمار قبل از عمل انجام شود.

همچنين آگاه نمودن پزشك معالج از وجود هر گونه عفونت در بدن بخصوص در سر و صورت و سابقه هر نوع بيماري قلبي، تنفسي، كليوي و … لازم است. شب قبل از جراحي بهتر است حمام كنيد و خواب و استراحت كافي داشته باشيد. اگر جراحي با روش بيهوشي عمومي قرار است انجام شود حداقل 8 -6 ساعت ناشتا باشيد اما اگر عمل با بيحسي موضعي قرار است انجام شود نيازي به ناشتا بودن نيست. در صورتي كه پزشك براي شما قطره يا  دارو تجويز كرده آنها را مرتب مصرف كنيد.

اقدامات لازم پس از عمل جراحي:

1. پس از انتقال بيمار به بخش و به هوش آمدن كامل  مي تواند از مايعات و سپس غذاهاي نرم استفاده كند و مي تواند راه برود و بنشيند.

2. برخي پزشكان پس از به هوش آمدن كامل بيمار آنها را ترخيص مي كنند ولي بيماران بايد روز بعد از عمل مراجعه نمايند.

3. صبح روز بعد از عمل باند چشم برداشته  مي شود و فقط ممكن است با يك محافظ بر روي چشم بيمار به منزل فرستاده شود. محافظ مناسب بر روي چشم تا زمان توصيه پزشك بايد بكار رود.

4.  در صورتي كه بيماري خاصي مانند ديابت نداريد مي توانيد از رژيم غذائي كامل استفاده كنيد.

5. در وقت تعيين شده بعدي به پزشك مربوطه مراجعه كنيد.

6. تا يك ماه پس از عمل از انجام كارهاي سخت و بلند كردن اشياي سنگين و زور زدن و رفتن به سجده و ركوع خودداري كنيد مگر اينكه پزشكتان توصيه ديگري به شما كرده باشد.

7. چشم خود را با انگشت يا دستمال و حوله مالش ندهيد.

8. استحمام چند روز پس از عمل متناسب با توصيه پزشكتان بلامانع است.

9. داروهاي تجويز شده توسط پزشكتان را به طور مرتب و تا تاريخ تعيين شده مصرف كنيد.

10. معمولاً خواندن و نوشتن و ساير كارهايي كه نياز به نشستن در پشت ميز دارند پس از چند روز بلامانع است.

11. فعاليتهاي بيرون از منزل را مي توانيد چند روز پس از عمل ازسر بگيريد.

12. در صورت درد شديد، كاهش ديد، قرمز شدن چشم، يا تورم پلكها بلافاصله به پزشك  مراجعه كنيد.

13. اگر لنز داخل چشمي براي بيمار گذاشته شود پس از يك ماه مي توان عينك ظريفي به جاي عينكهاي سنگين و تيره براي انجام كارهاي نزديك و دور به بيمار تجويز كرد.

14. در بيماران ديابتي معاينات مكرر ته چشم بعد از عمل لازم است تا در صورت نياز ليرز درماني شود.

عوارض پس از عمل:

عمل آب مرواريد عمدتاً موفقيت آميز است و مشكل خاصي براي بيماران ايجاد نمي كند.

درد خفيف و احساس تحريك و حساسيت به نور و تاري ديد از عوارض معمول پس از عمل هستند. از عوارض احتمالي ديگر ميتوان به عفونت داخل چشم، اِدم قرنيه، خونريزي، افزايش فشار داخل چشم، جابجايي لنز كاشته شده و اِدم ته چشم اشاره كرد.

ممكن است براي داشتن ديد كامل پس از عمل استفاده از عينك سبك لازم باشد. معمولترين مشكل پس از عمل كدورت بر روي كپسول باقيمانده است كه با استفاده از ليزر اين كدورت برداشته مي شود. اين عمل سرپايي است و نياز به بستري ندارد.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

رشته ورزشی بی ام ایکس

دوچرخه‌سواری بی‌ام‌اکس (به انگلیسی: BMX racing) از رشته‌های ورزش دوچرخه‌سواری است. این ورزش با استفاده …

طرز تهیه اسموتی گیلاس و شکلات

مواد لازم برای تهیه اسموتی گیلاس و شکلات: گیلاس یخ زده ١ فنجان شکلات تلخ …