پزشکان بدون مرز درمان
خانه / اخبار فیزیوتراپی / بررسی علت بی اختیاری ادرار در سالمندان

بررسی علت بی اختیاری ادرار در سالمندان

در بعضی افراد با افزایش سن، سیستم مسوول کنترل و فرمان تخلیه مثانه شان که سیستم اعصاب مرکزی و محیطی هم است، در اثر اختلالات عصبی یا داروهایی که فرد مصرف می کند دچار اختلال می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  اگر هیچ مورد دیگری مانند تروما یا ضربه، شکستگی ستون فقرات، عمل جراحی مغز و… اتفاق نیفتد و فرد مسیر طبیعی زندگی خود را طی کند همان اختلالاتی که به عنوان مثال در گفتار، حافظه و حتی قدم زدن و راه رفتن فرد سالمند ایجاد می شود در سیستم اعصاب مثانه و انتقال حس از مثانه به سیستم مرکزی اعصاب و مجددا انتقال فرمان از آنجا به اعصاب محیطی، نیز ایجاد می شود که در هر دو جنس هم به طور یکسان مشاهده می شود.

ممکن است دریچه هایی که در قسمت خروجی مثانه قرار دارند، شامل اسفنکترهای داخلی و خارجی کارایی خود را از دست داده و قدرت جمع کردن خودشان را نداشته باشند یا اینکه فرمانی که به مثانه وارد می شود، فشار مثانه را بالا برده و سبب بی اختیاری ادرار شود یا اینکه برعکس ادرارشان به علت سیستم های عصبی بند بیاید و مثانه حالت عصبی پیدا کند که شامل دو حالت است؛ مثانه عصبی شل که ادرار را در خودش نگه می دارد و نمی تواند آن را تخلیه کند مگر با سوند یا مثانه عصبی پر انقباض که موجب بی اختیاری ادرار می شود. گاهی همانطور که گفتم دریچه های خروجی یا اسفنکترها از بین می روند و هرچه ادرار وارد مثانه شود به سرعت خارج می شود.

▪ علاوه بر سیستم اعصاب مرکزی و محیطی که مثانه را درگیر می کند، از نظر آناتومیک چه تغییراتی ایجاد می شود؟

ـ آنچه که در دوران جنینی تشکیل شده و پس از تولد وجود دارد شامل کلیه ها، حالب ها، مثانه و مجاری ادرار است که معمولا با افزایش سن تغییر محسوسی در این دستگاه نمی بینیم به جز اینکه در آقایان غده پروستات که در مسیر خروج مثانه قرارگرفته به تدریج از سن ۴۰ سالگی به بعد شروع به رشد می کند و موجب می شود پس از ۵۰ تا ۵۵ سالگی، انسدادی به صورت کامل یا ناکامل در مسیر خروج ادرار پیش بیاید و قطر ادرار و فشار آن کم شود.

در نتیجه فرد برای دفع ادرار نیاز به فشار بیشتری دارد یا پس از ادرار کردن حس می کند که مقداری از ادرارش باقی مانده و باید دوباره خود را تخلیه کند. معمولا ۹۰ درصد آقایان نیاز به مداخله پزشکی پیدا می کنند تا این عامل انسدادی را برطرف کنند

▪ در خانم ها چطور؟

ـ در خانم ها مشکلی که ایجاد می شود به خاطر شلی عضلات کف لگن است که به دو علت ایجاد می شود: ۱) تغییرات هورمونی ۲) حاملگی و زایمان. شلی عضلات کف لگن در خانم ها سبب می شود مثانه افتادگی پیدا کند و در نتیجه موجب می شود که فرد حس کند ادرارش به طور کامل تخلیه نشده و دچار تکرر ادرار می شود.

همین امر میزان عفونت در خانم ها را بالا می برد و درنهایت و به تدریج به دلیل اینکه وضعیت زاویه میان مثانه و مجرای خروجی ادرار از حالت عادی خارج می شود باعث بی اختیاری ادرار هنگام عطسه و سرفه می شود.

اگر این مشکل درمان نشود سبب دفع ادرار از مجرا می شود که البته با روش های متعدد جراحی می توان مثانه را بالا کشید و این وضعیت را اصلاح کرد.

▪ بعضی از سالمندان به دلایلی که گفتید دچار بی اختیاری ادرار می شوند. برای کنترل این مشکل بهترین راه چیست؟

ـ جهت کنترل این بی اختیاری باید دو کار انجام داد

سالمندی که دچار بی اختیاری ادرار باشد لباس، رختخواب، بستر و محیط زندگی اش را با ادرار آلوده می کند بنابراین یک راه این است که فرد سوند را تحمل کند که گاهی اوقات افراد به علت اینکه حتی روی حرکات خودشان هم کنترل ندارند، سوند را تحمل نکرده و آن را با بالونی که دارد کشیده و مجرای ادراری را پاره می کنند.

ما بیمارانی داشتیم که برایشان سوند زدیم تا محیط اطراف شان را به دلیل بی اختیاری ادرار آلوده نکنند اما آنها به دلیل اینکه کنترلی روی حرکات خود نداشته اند، سوندی را که بالون داشته و حدود ۱۰ تا ۱۵ سی سی ادرار در آن بوده و در حالی که قطر لوله سوند از قطر مجرای ادرار بیشتر است را با فشار کشیده و کل مجرا را آزرده کرده اند.

راه حل دوم این است که می توان برای آقایان از سوندهای خارجی یا کاندوم شیت استفاده کرد و در خانم ها هم باید پوشک هایی که مخصوص بزرگسالان است، استفاده شود و هر چند ساعت یک بار آنها را تعویض کرد که خود اینها باعث ایجاد عفونت نشوند.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

کشف پروتئینی برای کاهش خطر نارسایی قلب پس از حمله قلبی

اکنون محققان راهی برای بهبود کیفیت بافت مجروح در حیوانات یافته‌اند که عملکرد قلب را …

کاهش خطر سرطان پوست با جراحی لاغری

یک مطالعه جدید حاکیست افراد چاقی که تحت عمل جراحی لاغری قرار گرفته‌اند، کمتر در …