پزشکان بدون مرز درمان
خانه / آموزش سلامت / فشار خون بالا و درمان آن

فشار خون بالا و درمان آن

میزان فشار خون بر پایه دو عدد نشان داده می شود. اولین عدد مربوط به فشار سیستولیك یا ماكزیمم و دومی مربوط به فشار دیاستولیك یا مینیمم است. بالاترین میزان فشار خون، فشار سیستولیك نام دارد. سیستولیك همان فشاری است كه هنگام انقباض ماهیچه قلب موجب می شود تا خون از قلب به سرخرگ اصلی وارد شده و به سایر نقاط بدن برسد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  كمترین میزان فشار خون نیز فشار دیاستولیك است كه فشار بین ضربان های قلب محسوب می شود و مربوط به زمانی است كه قلب در حالت استراحت است. فشار خون بر حسب میلی متر جیوه (mmhg) اندازه گیری می شود.

فشار خون بالا عبارت است از افزایش فشار وارده از جریان خون به دیواره رگ های خونی. فشار خون بالا گاهی «قاتل بی صدا» نامیده می شود چرا كه تا مراحل انتهایی اغلب هیچ علامتی ندارد.

باید توجه داشت كه فشار خون به طور طبیعی در اثر استرس و فعالیت بدنی بالا می رود. اما فردی كه دچار بیماری فشار خون بالا است هنگام استراحت نیز فشار خونش بالاتر از حد طبیعی است.

رژیم های نادرست غذایی، مصرف زیاد غذاهای چرب و پرنمك، بی تحركی و زندگی ماشینی از جمله عوامل مستعد كننده برای ابتلا به بیماری فشار خون بالاست.

بسیاری از افراد كه به فشار خون بالا مبتلا هستند، علامتی نداشته و احساس بیماری ندارند. ۱۵ درصد افراد مسن دارای فشار خون هستند و خودشان خبر ندارند مگر آن كه فشار خون بطور ناگهانی خیلی بالا برود. به این ترتیب تنها راه تشخیص فشار خون بالا، اندازه گیری میزان آن است.

از هر ده نفر مبتلا به فشار خون بالا، در نه نفر آنها، یعنی در۹۰ درصد آنها علت دقیق برای فشار خون شناخته نشده است. این نوع فشار خون، نوع اولیه فشار خون بالا نامیده می شود.

در تعداد كمی از افراد مبتلا به فشار خون بالا (نوع ثانویه فشار خون بالا) عواملی همچون تنگ شدن سرخرگ كلیوی و یا اختلال در تولید هورمون های مترشحه از غدد فوق كلیوی و بیماری های بافت كلیه در ایجاد بیماری نقش دارند.

چاقی و اضافه وزن، سیگار كشیدن، مصرف الكل، رژیم غذایی حاوی نمك یا چربی اشباع شده زیاد، عدم مصرف میوه و سبزی، كم تحركی و نداشتن فعالیت بدنی كافی، استرس و عوامل ژنتیكی از علل مستعد كننده بیماری فشار خون هستند.

اگر یكی از والدین و یا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلای فرد به فشار خون بیشتر است.

سابقه خانوادگی فشار خون بالا، سكته مغزی و حمله قلبی نیز احتمال ابتلا را افزایش می دهد.

پیشگیری از ابتلا به فشار خون بالا

برای پیشگیری از ابتلا به فشار خون، وزن تان را كنترل كنید. اگر اضافه وزن دارید، رژیم بگیرید. كم كردن حتی یك كیلوگرم از وزن تان در این زمینه مفید است. مرتب ورزش كنید. ۳۰ دقیقه ورزش در هر روز بهترین راه مبارزه با پرفشاری خون است.

مصرف روزانه نمك را كم كنید (حداكثر یك قاشق چایخوری). سدیم علاوه بر نمك در بسیاری از غذاهای بسته بندی شده، وجود دارد. برای اطلاع یافتن از مقدار سدیم بكار رفته در مواد غذایی برچسب آنها را قبل از مصرف به دقت مطالعه كنید.

اگر می خواهید از مواد جایگزین سدیم استفاده كنید حتما با پزشك مشورت كنید؛ چرا كه برخی از این مواد برای همه افراد مناسب نیستند.

از رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات فراوان و غذاهای حاوی پتاسیم مانند دانه های سبوس دار و خشكبار استفاده كنید.

پتاسیم از فشار خون بالا جلوگیری می كند. لوبیا، عدس، نخود، آب میوه، میوه جات تازه بویژه زردآلو، موز، گیلاس، طالبی، كیوی، انبه، شلیل، پرتغال، هلو، تشمك و نارنگی حاوی پتاسیم بالایی هستند.

دانه كنجد و سبزی های برگ سبز، منابع كم سدیم و تامین كننده كلسیم هستند. سیر نیز به كاهش فشار خون كمك می كند. از مصرف مشروبات الكی بپرهیزید.

در نظر داشته باشید كه اندازه گیری فشار خون را در برنامه بررسی سلامت خود قرار دهید. زیرا اگر فشار خون بالا زود تشخیص داده شود و درمان به موقع انجام گیرد از عوارض آن پیشگیری می شود.

اگر سابقه خانوادگی فشار خون بالا وجود داشته باشد، فشار خون باید حداقل سالی یكبار كنترل شود.

اگر باردار هستید، مرتب برای انجام مراقبت های دوره بارداری به مراكز درمانی مراجعه كنید تا ضمن انجام سایر مراقبت ها فشار خون شما نیز به موقع كنترل شود.

اگر از قرص های ضد بارداری حاوی استروژن استفاده می كنید یا تحت هورمون درمانی هستید، فشار خون تان را به طور منظم كنترل كنید.

عوارض فشار خون بالا چیست؟

سكته مغزی، حمله قلبی، نارسایی احتقانی قلب، نارسایی كلیه و آسیب چشمی و مشكل بینایی از عوارض اصلی فشار خون بالا هستند. هرچه فشار خون بالاتر باشد، طول عمر افراد پایین تر خواهد بود.

اگر فشار خون بالا به مدت طولانی بدون درمان باقی بماند ممكن است نارسایی كلیوی رخ دهد و یا حتی به بینایی آسیب وارد شود.

در ضمن امكان دارد كه قلب بطور غیر طبیعی بزرگ شده و كارایی آن كم شود كه چنین وضعیتی می تواند منجر به نارسایی قلبی و اختلال در پمپاژ خون توسط قلب شود.

اگر فشار خون بالا درمان شود، از خطر ابتلا به حملات قلبی كاسته خواهد شد. فشار خون بالا از ابتدایی ترین عوامل بروز بیماری های قلبی و سكته است.

طبق آمارهای جهانی، از هر ۵ مورد نارسایی قلبی در زنان، ۳ مورد به دلیل كنترل نكردن فشار خون بالا ایجاد می شود.

فشار خون بالا به كلیه ها آسیب می رساند و موجب نارسایی كلیوی، سكته مغزی، حمله قلبی و بیماریهای مرگبار دیگری می شود.

همچنین، افرادی كه علاوه بر فشار خون بالا به بیماری دیابت مبتلا هستند به مراتب بیشتر از سایرین به نارسایی كلیوی و سكته مغزی دچار می شوند.

درمان فشار خون بالا

علاوه بر اندازه گیری فشار خون، ممكن است بنا به تشخیص پزشك، برخی بررسی های تشخیصی دیگر برای تعیین علت ابتلا به فشار خون بالا یا بررسی عوارض و آسیب های احتمالی آن لازم باشد.

اقدامات درمانی با توجه به ویژگی های هر فرد تعیین خواهند شد و ممكن است شامل كم كردن وزن، ترك دخانیات، برنامه ورزش مناسب و تغییر شیوه زندگی برای كاهش استرس باشند.

در صورتی كه اقدامات غیر دارویی اثر نداشته باشند، با استفاده از داروهای ضد فشار خون می توان فشار خون را پایین آورد. این داروها باید بطور مستمر و تحت نظر پزشك مورد استفاده قرار گیرند.

اگر فرد علاوه بر فشار خون بالا به بیماری دیگری نیز مبتلا باشد، به عنوان مثال به دیابت نیز مبتلا باشد درمان دارویی فشار خون بالا از همان ابتدای تشخیص شروع خواهد شد.

پیگیری افراد مبتلا به فشار خون بالا

افراد مبتلا به فشار خون بالا باید برای بررسی پیشرفت بیماری یا تعیین ابتلا به عوارض احتمالی از طریق بررسی های زیر با فواصل زمانی خاص مراجعه كنند:

اندازه گیری فشار خون، معاینه قفسه سینه، معاینه چشمها كه با دستگاه مخصوصی انجام و وضعیت عروق شبكیه چشم نیز بررسی می شود. فشار خون بالا می تواند موجب آسیب عروق شبكیه شود.

فعالیت الكتریكی و ریتم قلب توسط الكتروكاردیوگرام (ECG) یا نوار قلب بررسی می شود. آزمایش خون جهت اندازه گیری میزان كلسترول و قند خون نیز حائز اهمیت است.

میزان بالای كلسترول و قند خون، خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش می دهد. آزمایش ادرار نیز برای بررسی وضعیت كلیه ها اهمیت دارد. رادیوگرافی قفسه سینه در بررسی عوارض قلبی بیماری مورد استفاده قرار می گیرد.

با فشار دادن دكمه ای روی قسمت دیجیتالی دستگاه، بازوبند شروع به باد شدن می كند تا به یك سطح معینی برسد.

سپس بطور اتوماتیك باد آن می خوابد. در بازوبند یك گیرنده خاص الكترونیكی وجود دارد كه نسبت به نبض حساس است و میزان فشار خون را روی صفحه نمایشگر نشان می دهد.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

کارهایی که نمی توانید با معده خالی انجام دهید

در این مطلب در مورد کارهایی که نمی توانید با معده خالی انجام دهید (حداقل …

چگونه می‌توانیم اچ‌دی‌ال (چربی خوب) خون را افزایش بدهیم؟

دکتر مجید ولی‌زاده: بالا رفتن چربی خون، علامتی ایجاد نمی‌کند. بعضی‌ها علائمی مانند گزگز دست …