پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بهداشت محیط و حرفه ای / كنترل بهداشتی ميوه و سبزيجات در كشور به عهده چه ارگانی است ؟

كنترل بهداشتی ميوه و سبزيجات در كشور به عهده چه ارگانی است ؟

مصرف خوراكي سبزي و ميوه جات به دليل دارا بودن انواع ويتامين ها و مواد معدني فراوان، براي حفظ سلامتي انسان بسيار مفيد است و در برخي موارد، داراي خواص درماني است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ماهنامه دام، کشت و صنت ، اهميت مصرف اين گونه مواد غذايي به حدي است كه در صورت عدم استفاده از آنها عوارض منفي زيادي را براي انسان به دنبال دارد.

عليرغم فوايد فراوان ميوه و سبزي براي تقويت سلامت، چنانچه توليد آنها با رعايت اصول بهداشتي همراه نباشد، مصرف خوراكي اين نعمات الهي، مي تواند منشاء بسياري از بيماريها در انسان باشد.

امروزه با پيشرفت علوم و بكارگيري روش هاي نوين در توليد محصولات كشاورزي، استفاده از مواد شيميايي براي افزايش توليدات زراعي و باغي بسيار رايج است، به طوري كه گاهاً استفاده بي رويه و غيراصولي اين گونه مواد در كشاورزي جان انسانها را به مخاطره مي اندازد.

در گذشته به لحاظ عدم شناخت و استفاده نكردن از مواد شيميايي، محصولات كشاورزي توليدي ارگانيك (طبيعي) محسوب مي شد و مصرف آنها توسط انسان فاقد هرگونه خطري بود و مردم بدون دغدغه مورد استفاده خوراكي قرار مي دادند.

در حال حاضر به لحاظ تعدد مواد شيميايي نظير انواع سموم دفع آفات نباتي و كودهاي شيميايي و مصرف بي رويه آنها توسط توليدكنندگان محصولات كشاورزي، سلامتي انسانها دچار تهديد جدي گشته است و متاسفانه هيچ كس هم پاسخگوي اين گونه مسايل نمي باشد.

علاوه بر اينها در حواشي شهرهاي بزرگ و از جمله اراضي جنوب شهر تهران، عمده سبزيجات با استفاده از فاضلاب و پساب هاي شهري تصفيه نشده توليد مي گردد. اين گونه اراضي كه با فاضلاب آبياري مي شود زمينه سياه و كثيفي را به خود مي گيرد، در همين زمين ها سبزيجات با جذب مواد مضره توليد شده و بدون هر گونه نظارتي به بازار مصرف عرضه مي شود.

مردم نيز بي خبر از چگونگي توليد، اين گونه سبزيجات را خريداري و مصرف مي نمايند. توليد خيار و گوجه فرنگي در هواي آزاد، جاي خود را به توليد در گلخانه هاي پلاستيكي و شيشه اي داده است.

عملكرد محصول در گلخانه به دليل قابليت كنترل عوامل محيطي و مهيا بودن فضاي مناسب رشد و نمو چندين برابر عملكرد در محيط باز است ضمن اينكه توليد گلخانه اي در چهارفصل سال به شرط رعايت نكات لازم امكان پذير مي باشد. البته اين پديده نقطه قوتي است كه مي بايست مدنظر قرار گيرد و در توليدات كشاورزي از آن استفاده شود اما با رعايت مصلحت جامعه و ملحوظ داشتن سلامت مردم كه در اولويت اول قرار دارد.

عده اي از گلخانه داران كه خيار و گوجه فرنگي توليد مي كنند و شايد با نحوه استفاده از سموم آشنا نيستند، از كاشت تا مرحله برداشت محصول چندين و چندبار، بدون در نظر گرفتن دوره ماندگاري سموم مبادرت به انجام سمپاشي در گلخانه مي نمايند و محصولات توليدي را با شكل و ظاهري مطلوب و مشتري پسند به بازار عرضه مي كنند.

اين در حالي است كه باقيمانده سموم هنوز در نسوج اين گونه سبزيجات وجود دارد و مردم نيز غافل از هر اتفاق حتي خيار را شستنه و با پوست مورد تغذيه قرار مي دهند. استفاده خوراكي از اين گونه توليدات موجب بروز اختلالات جسماني و حتي رواني در انسان مي شود. شيوع انواع سرطا ن ها و ساير بيماري هاي انساني كه امروزه شاهد آن هستيم چه بسا به علت اين گونه سهل انگاري ها باشد.

توليدكنندگان محصولات زراعي و باغي، لازم است با عواقب وخيم استفاده بي رويه از سموم نه تنها آشنا شوند، بلكه در مواردي از انجام عمليات سمپاشي با استفاده سمومي كه داراي خاصيت ماندگاري زياد مي باشد منع گردند.

از طرفي نبايد اجازه داد هر فرد ناآگاه از چگونگي رعايت موارد فني به احداث گلخانه مبادرت ورزد و سلامتي جامعه را به خطر اندازد. علاقمندان به توليد محصولات گلخانه اي خوراكي بايستي ضوابط بهداشتي را براي حفظ سلامت مردم رعايت كنند.

لازم به ذكر است كه سمپاشي هاي بي رويه و خارج از موارد توصيه شده در مزارع و باغات كشور به وفور مشاهده مي گردد.

با اين اوصاف چنين استنباط كه جلوگيري از اين گونه مسائل و همچنين افزايش فرهنگ عمومي در ارتباط با موضوعات مورد بحث به عهده چه سازمان يا ارگاني است؟ آيا وزارتخانه يا وزارتخانه هاي خاصي مسئول پي گيري چنين مسائلي هستند؟ براستي وظيفه رسانه ملي در جهت آگاهي بيشتر مردم در اين خصوص چيست؟

در هر حال چون سلامت جامعه مدنظر است، بايستي موضوع مطرح شده قوياً مورد توجه مسئولين ذيربط قرار گرفته و برنامه ريزي هاي لازم صورت پذيرد.

ارائه پيشنهادات و راهكارهاي زير شايد بتواند تا حدي مشكلات موجود در زمينه توليد محصولات زراعي، غيربهداشتي را كاهش دهد:

1- توصيه استفاده از سموم در موارد كاملا اضطراري
2- در صورت نياز اضطراري به سمپاشي، حتي المقدور از سمومي كه خاصيت ماندگاري كمتري دارند استفاده شود.
3- آموزش و ترويج روش مبارزه بيولوژيك عليه آفات در مزارع و باغات.
4- پرورش پرداتورها (مانند كفشدوزك) و پارازيت ها (مانند زنبور آسولكوس) و رهاسازي آنها در مزارع و باغات براي مبارزه با آفات.
5- ايجاد محيط هاي مناسب براي فعاليت دشمنان طبيعي آفات و بيماريها.
6- تشويق بخش خصوصي و حمايت دولت از دانش آموختگان كشاورزي خصوصا رشته گياهپزشكي به منظور تاسيس آزمايشگاه پرورش حشرات مفيد.
7- آموزش و ترويج برقراري تناوب زراعي و نيز رعايت الگوي كاشت مناسب
8- فروش هر گونه سم به كشاورزان با ارائه نسخه صادره از سوي گياهپزشكان و ارگانهاي ذي صلاح
9- موظف نمودن گلخانه داران به عدم استفاده از سموم پايدار
10- تاسيس آزمايشگاه به منظور تشخيص ميزان سم در نسوج ميوه و سبزيجات در مبادي ورودي شهرها و يا ميادين بزرگ ميوه و تره بار كه توزيع كننده مي باشند.
11- نمونه برداري از محموله هاي ورودي ميوه و سبزي به ميادين.
12- صدور مجوز مصرف از سوي آزمايشگاه براي محموله هاي سبزي و ميوه جات عاري از سم.
13- عدم صدور مجوز تخليه ميوه و سبزيجات آلوده در ميادين و معدوم نمودن آن.
14- ايجاد تصفيه خانه به منظور تصفيه فاضلاب و پساب هايي كه براي آبياري مزارع مورد استفاده قرار مي گيرد.
15- استفاده از آب سالم و فاضلاب هاي تصفيه شده براي آبياري مزارع سبزي در شهر هاي بزرگ
16- تشكيل كميته كنترل بهداشتي سبزي و ميوه در شهرها با عضويت ارگانهاي ذي ربط به منظور نظارت بر انجام امور محوله

نويسنده
مهندس مسعود فرهمند ـ كارشناس كشاورزي

تلگرام

مطلب پیشنهادی

سر نخ‌های تازه از چگونگی شروع بیماری اوتیسم

دانشمندان جزئیات تازه‌ای از یک مکانیسم سلولی ضروری برای شکل‌گیری مغز پیدا کردند. این یافته‌ها …

دلایل اصلی بی اختیاری ادراری

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که حداقل نیمی از افراد مبتلا به بی اختیاری ادراری درباره شرایط …