پزشکان بدون مرز درمان
خانه / مشروح اخبار / انار کوير، يک درختچه با کاربردهای فراوان

انار کوير، يک درختچه با کاربردهای فراوان

قسمتهاي وسيعي از سرزمين ما که در محدوده کوير مرکزي (دشت کوير و کوير لوت ) واقع شده داراي شرايط آب و هوايي خشک و نيمه گرمسيري است که کاشت اکثر محصولات باغي از نظر اقتصادي مقرون به صرفه نبوده و کشاورزان نيز رغبتي براي احداث باغها نشان نمي دهند. در نتيجه درخت انار مي تواند در چنين شرايطي اهميت خاصي داشته باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  به همين دليل در تمام استانهاي کشور که در حاشيه کوير مرکزي قرار دارند کشت و کار انار از قديم الايام به عنوان يک محصول اقتصادي رونق ويژه اي داشته است. بطوريکه سطح زير کشت ,تنوع ارقام ,ميزان رشد و باردهي درخت, کيفيت محصول و خبرگي کشاورزان و باغداران در امر کاشت, داشت و برداشت آن قابل توجه است.

شواهد موجود ,نوشته هاي مورخين و اثار به جا مانده و حک شده بر ديوارهاي سنگي تخت جمشيد همه گوياي اين واقعيت است که انار از ميوه هاي بومي ايران بوده و پراکنش آن به ساير ممالک دنيا به مرور زمان توسط مبلغين مذهبي,تجار و جهان گردان صورت گرفته است.

واژه هاي کليدي: انار، آنتي اکسيدان، طب سنتي، چوب.

انار علاوه بر اينکه در نواحي خشک و نيمه گرمسيري داراي رشد و باردهي خوبي مي باشد, مقاومت آن به عوامل اکولوژيکي نيز بسيار زياد است. برخي از مهمترين کاربردهاي متداول و رايج اين درختچه بومي به شرح زير ميباشد:

1-مصرف تازه خوري:

 بيشترين ميزان استفاده از ميوه انار به صورت مصرف تازه مي باشد.

2-مصارف پزشکي:

 انار غني از آنتي اکسيدانهاي قوي پلي فنوليک(POLYPHENOL)، تانن(TANNINS، PUNICALAGINS) و (ANTHOCYANINS)  مي باشد.
 الاژيک اسيد ELLAGIC ACID موجود در اناراز بروز سرطان جلوگيري کرده و رشد تومورهاي سرطاني را کند مي سازد.
 انار براي سلامتي قلب و عروق، جلوگيري از تصلب شريانها و سکته ها، جلوگيري از پيري زودرس و آلزامير و پيشگيري از سرطانها بويژه سرطان پروستات مفيد است.
 آب انار خاصيت ميکروب کشي و ضذ عفوني کنندگي دارد.
 يک انار معمولي 40 درصد نياز روزانه بدن به ويتامين C را تامين ميکند. همچنين انار منبع خوبي از اسيد فوليک، پتاسيم و آهن مي باشد.

 کاهش فشار سيستوليک خون و کلسترول بد نيز از ديگر خواص انار مي باشد.
 آنتي اکسيدان هاي موجود در انار 3 برابر ميزان آنتي اکسيدانهاي موجود در چاي سبز است.
 انار تشکيل پلاک عروق را تا 30 درصد کاهش ميدهد.انار ميزان نيتريک اکسايد بدن را نيز افزايش مي دهد.
 انار خون ساز و تصفيه کننده خون است.
 انارعطش را برطرف کرده و خنک کننده است.
 انار براي درمان اسهال،آرتريت،زردي و بواسير مفيد است.

3- انار وطب سنتي

 دم کرده پوست انار گلودرد را تسکين مي دهد.
 انار قابض است بويژه پوست ريشه درخت و پوست ميوه آن.
 جوشانده پوست ريشه درخت انار کرم معده را نابود مي سازد.
 براي درمان اسهال 30 گرم پوست انار را با 3 گرم دارچين در يک ليوان آب بجوشانيد و بصورت خنک ميل کنيد.
 براي رفع گرفتگي صدا 30 گرم پوست انار را به همراه 2 گرم زاج سفيد جوشانده و غرغره کنيد.
 براي رفع دل درد روي دانه هاي انار نمک و فلفل زده وآن را ميل کنيد.
 براي رفع تب يک ليوان آب انار را به همراه اندکي زعفران ميل کنيد.
 1پوست انار را در زير نور آفتاب خشک کرده و تبديل به پودر کنيد. سپس آن را با اندکي فلفل سياه  و نمک مخلوط کرده و همراه با خمير دندان، دندانها را مسواک بزنيد. اين مخلوط باعث سفيد و درخشان شدن دندانها شده و براي سلامتي لثه ها نيز مفيد است.
4- دباغي:
 در شمال ايران و همچنين در ديگر کشورها از پوست انار که داراي مقدار زيادي تانن و پيگمانهاي رنگي مي باشد جهت ورز دادن چرم و دباغي استفاده مي کنند.
5- رنگرزي :

 پيگمانهاي رنگي موجود در پوست انار نيز بيراي بدست آوردن رنگ ثابت و طبيعي حنايي, قهوه اي, زرد و قرمز مورد استفاده قرار مي گيرد.

6- آب انار:

 آب انار را مي توان به صورت تازه به عنوان يک نوشيدني دلچسب مصرف نمود.
7- رب انار:
 از تغليظ آب انار بدست مي آيد و مي توان به صورت چاشني در غذاهايي مانند آش انار, فسنجان, قليه ماهيو … مورد استفاده قرار داد.
8-فراورده هاي تبديلي :

 اهميت اين بخش در کاهش ضايعات و افزايش بازار پسندي محصولات فراوري شده اي نظير کنسرو, کنسانتره, شربت, آب و رب انار مي باشد.
9- چوب :
 چوب انار معمولا در صنايعي مانند نئوپان سازي , ورزاليت, ترمو تکنيک, فيبر سازي و چيپس چوب استفاده مي گردد.
10-کاربرد در فضاي سبز:
 خصوصيات خاص اين گياه از جمله فرم , رنگ, گل , ميوه و… از يک طرف ومقاومت به شرايط نامساعد محيطي از طرف ديگرباعث شده است که اين درختچه خصوصا در فضاهاي سبز مناطق کويري مورد اقبال خاصي قرار بگيرد.

آري برخي از امتيازات چشمگير اين درختچه که در بالا ذکر شد به همراه ياد اوري هاي مهمي که در آيات 99 و 141 سوره انعام و آيه 68 سوره الرحمن آورده شده است, اشرف مخلوقات را بر استفاده بهينه از اين ياقوت کويري بر مي انگيزد.

علي تهراني فر و يحيي سلاح ورزي

به ترتيب استاديار گروه باغباني و دانشجوي سابق کارشناسي ارشد گروه باغباني دانشگاه فردوسي مشهد

منابع

بهزادي شهر بابکي, ح. پراکندگي و تنوع ارقام انار در ايران. 1377.نشر آموزش کشاورزي.
پنج محصول باغي-آمار و مرايا. 1377. اداره کل آمار و اطلاعات, وزارت کشاورزي.
http://www.abrar.ir
http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Punica+granatum (US)
http://www.pfaf.org/cgi-bin/pfaf/arr_html Punica+granatum (UK)
http://www.henriettesherbal.com/

تلگرام

مطلب پیشنهادی

سر نخ‌های تازه از چگونگی شروع بیماری اوتیسم

دانشمندان جزئیات تازه‌ای از یک مکانیسم سلولی ضروری برای شکل‌گیری مغز پیدا کردند. این یافته‌ها …

دلایل اصلی بی اختیاری ادراری

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که حداقل نیمی از افراد مبتلا به بی اختیاری ادراری درباره شرایط …