پزشکان بدون مرز درمان
خانه / اخبار علمی پزشکی / سال 1391 در جهان علوم پزشکی چه گذشت ؟

سال 1391 در جهان علوم پزشکی چه گذشت ؟

سال 1391 شمسی همچون دیگر سالها در ایران و جهان اتفاقات مهمی در رابطه با علوم بهداشتی و سلامت روی داد . جهان در سال 1391 شمسی به نقاط عطف‌ مهم و کليدي در عرصه سلامت  دست یافت که بسیاری از آنها تحقیقاتی بوده است و تعدادی نیز بهداشتی که مطمئنا موفقیت های بهداشتی حاصل کار گروهی و دسته جمعی در سطح یک کشور بوده است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اخبار مربوط به توليد ترکيبات دارويي جدید ، ریشه کنی بعضی بیماری ها در نقاط خاصی از جهان ، انجام جراحی های موفقیت آمیز خاص در سطح کشور ایران ، ساخت تجهیزات پیشرفته پزشکی در کشور وتولید داروهای نو ترکیبی داخلی و بسیاری از اخبار مهم دیگر پزشکی کشور ایران آنقدر مهم و افتخار آمیز بوده است که ناکامی وزارت بهداشت در اجرای طرح پزشک خانواده شهری را کمرنگ کند .

در زیر به بررسی مهمترین اخبار و رویدادهای پزشکی ایران و جهان می پردازیم :

●    مهم‌ترين رويدادهاي بهداشتي در سال 1391 در سطح جهان :

– از جمله موفقیت های جهانی  در عرصه بهداشت عمومي مي‌توان به ريشه‌کن شدن فلج اطفال در هند و دستيابي به اهداف توسعه هزاره در زمينه تامين آب شرب سالم اشاره کرد.

– دولت‌هاي مختلف، تصميمات مهمي را در جهت مبارزه با تجارت غيرقانوني محصولات دخاني، کنترل بيماري‌هاي غيرواگير و انجام مطالعات بيشتر روي ويروس آنفلوآنزاي H5N1  اتخاذ کردند.

– سازمان جهاني بهداشت،  در سال 1391 کشورهاي جهان را به سرمايه‌گذاري در عرصه آزمايش و رديابي موارد ابتلا به مالاريا تشويق کرده است.

– در سال 1391 شمسی جديدترين آمار سازمان جهاني بهداشت با تاکيد بر رشد آمار مبتلايان به فشار خون بالا و ديابت، تولد 15 ميليون نوزاد زودرس در هر سال و در عين حال پيشرفت کلي و سريع در زمينه نجات شمار بيشتري از کودکان از چنگال بيماري‌ها و مرگ، منتشر شد.

– در ساير دستورالعمل‌ها و توصيه‌هاي بهداشتي بين‌المللي نشان داده شد که چطور مي‌توان از اطلاعات آب و هوايي براي حفاظت از سلامت عمومي استفاده کرد و چطور مي‌توان اطمينان يافت که مبتلايان به مشکلات و اختلالات رواني به مراقبت‌هاي بهداشتي مناسب دست خواهند يافت.

– همچنين در روز جهاني سلامت بر روش‌هايي به منظور اطمينان از بهبود سلامت دوران سالمندي تاکيد شد. در مجمع جهاني بهداشت سال 1391  نيز تصميمات حائز اهميتي در زمينه موضوعاتي شامل تغذيه، نوجواني، بارداري و اعمال اصلاحاتي در سازمان جهاني بهداشت اتخاذ شد.

– هند رکورد اولين سال بدون فلج اطفال را ثبت کرد. نام کشور هند که زماني مرکز جهاني فلج اطفال بود، از فهرست کشورهايي که آمار بالاي انتقال فعال ويروس فلج اطفال را دارند، حذف شد. در حال حاضر فقط سه کشور افغانستان، نيجريه و پاکستان بالاترين آمار آلودگي به ويروس را دارند. موفقيت هند در زمينه مقابله با اين ويروس ثابت مي‌کند که جلوگيري از انتقال آن حتي در آلوده‌ترين نواحي نيز امکان‌پذير است.

– درک بهتر از مطالعات انجام شده روي ويروس آنفلوآنزاي H5N1 ، سازمان جهاني بهداشت کارشناسان جهاني را گرد هم آورد تا درباره توقف يا ادامه تحقيقات براي درک بهتر از نحوه فعاليت و انتقال ويروس H5N1 (آنفلوآنزاي پرندگان) تصميم‌گيري کنند چون اين دغدغه همواره وجود داشته که نتايج اين تحقيقات ممکن است عليه بشريت مورد استفاده قرار گيرد، لذا سازمان جهاني بهداشت توصيه‌هاي فني را در اختيار کشورهاي جهان درباره امنيت زيستي و اطلاعات مربوط به چگونگي استفاده از اين نتايج، تحقيقات براي حفاظت بهتر از سلامت انسان‌ها، قرار دارد.

– دستيابي به اهداف توسعه هزاره در زمينه دستيابي به آب شرب سالم در روز ششم ماه مارس، در سال 1391  سازمان جهاني بهداشت و يونيسف اعلام کردند که جهان به هدف خود براي کاهش تعداد افرادي که به آب شرب سالم دسترسي ندارد، رسيد.

– موضوع روز جهاني بهداشت  نيز رعايت اصول بهداشتي براي افزودن به طول عمر افراد تعيين شد. موضوع اين روز سالمندي و سلامت ناميده شد و پيش‌بيني شد که براي اولين بار ظرف چند سال آينده جمعيت افراد بالاي 60 سال در جهان از کودکان زير پنج سال فراتر خواهد رفت.

– در روز جهاني مالاريا نيز سازمان جهاني بهداشت بر ضرورت افزايش سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي آزمايش، رديابي و درمان براي مقابله با اين بيماري تاکيد کرد. آمارهاي اخير حاکيست امروزه سيستم‌هاي نظارت بر شيوع مالاريا يک دهم کل آمار جهاني موارد ابتلا به اين بيماري را تشخيص مي‌دهند.

– در گزارش سالانه سازمان جهاني بهداشت همچنين تاکيد شد که هر سال حدود 15 ميليون نوزاد زودرس در جهان متولد مي‌شوند.

– طبق گزارش سال1391 آمار سلامت جهاني که در 16 ماه مه 2012 منتشر شد،‌ آمار ابتلا به بيماري‌هاي غيرواگير بويژه فشار خون بالا و ديابت رو به افزايش است که هر دو از عوامل موثر در بروز بيماري‌هاي قلبي و ساير امراض مزمن هستند. رشد اين آمار به ويژه در کشورهاي کم درآمد و در حال توسعه مشاهده مي‌شود.

– در سال 1391 همچنين در شصت و پنجمين مجمع جهاني سلامت که 26 ماه مه  2012 برگزار شد اجراي اقدامات جديد بين‌المللي در زمينه پوشش دهي مسائل مهم بهداشتي جهاني براي مقابله با بيماري‌هاي غيرواگير، اختلالات رواني، تغذيه، ريشه‌کني فلج اطفال و موارد ديگر و روند اصلاح سازمان جهاني بهداشت از سوي کشورهاي مختلف پذيرفته شد.

•  ديگر موضوعات و رويدادهاي مهم بهداشتي و پزشکي در سال 1391 به طور فهرست‌وار عبارتند از:

– مقابله با بي‌توجهي و سهل‌انگاري در مورد مبتلايان به اختلالات رواني.

– ارائه اولين دستورالعمل کارآمد براي استفاده از داروهاي ايدز براي افرادي که تست ايدز در آنها منفي است اما با وجود سالم بودن در معرض خطر ابتلا به اين عفونت هستند.

– تلاش براي توقف شيوع ابولا در اوگاندا.

– پيشرفت جهاني در زمينه کاهش نرخ جهاني مرگ و مير کودکان.

– ارائه اطلس سلامت و تغييرات جوي.

– موافقت کشورها در زمينه ارائه چارچوبي براي کنترل بيماري‌هاي غيرواگير.

– توافق بر سر يک معاهده بين‌المللي جديد در جهت مبارزه با تجارت غير قانوني محصولات دخاني.

در سال 1391 شمسی همچنين خبر توليد ترکيبات دارويي مختلفي براي مقابله با انواع بيماري‌هاي خطرناک منتشر شد که از جمله آنها مي‌توان به توليد داروي جديد براي درمان سرطان پيشرفته پروستات، توليد آنتي اکسيدان جديد براي مقابله با اختلالات چشمي و استفاده از هورمون گياهي براي درمان آنفلوآنزا اشاره کرد .

●    مهم‌ترين رويدادهاي علوم پزشکی در سال 1391 در سطح جهان

سال 1391 یادآوری لحظات بزرگی در دنیای علوم و مخصوصا علم پزشکی بوده است . که یادآوری مهمترین اخبار حوزه علوم پزشکی در سال 1391 در سطح ایران و جهان خالی از لطف نیست :

– سلولهای بنیادی در تخمدان انسان شناسایی شد که نشان‌دهنده تولید تخمکهای جدید در طول زندگی یک زن است. این یافته‌ها می‌تواند در آینده درمانهای لقاح خارج رحمی را ارتقا بخشد.

– مرکز سرن اعلام کرد که نتایج تکان‌دهنده سال گذشته در مورد امکان سفر سریعتر نوترینوها نسبت به سرعت نور احتمالا در اثر یک کابل فیبر نوری معیوب بوده است.

– زیست‌شناسان سنتزی دریافتند که شش مولکول دیگر بجز دی‌ان‌ای می‌توانند اطلاعات ژنتیکی را ذخیره و منتقل کنند.

– فیزیکدانان ذرات در پی کشف احتمالی ذره گریزان بوزون هیگز توسط دانشمندان مرکز سرن تیتر تمام اخبار جهان را به خود اختصاص دادند. این ذره گریزان که بنظر می‌رسد جرم تمام ذرات ابتدایی را تامین کرده، با بررسی ضایعات چندین تریلیون برخورد بین ذرات پروتون در آشکارسازهای اطلس و CMS در برخورددهنده بزرگ هادرونی شناسایی شد. این کشف 50 سال پس از پیش‌بینی وجود این ذره توسط پیتر هیگز بدست آمده است.

– کاوشگر کنجکاوی ناسا در یکی از جاه‌طلبانه‌ترین و پیچیده‌ترین فرودهای فضایی تاکنون در سطح مریخ قرار گرفت. و به نتایجی جالب در رابطه با احتمال وجود حیات در کره مریخ دست یافت. اولین تحلیل از خاک مریخ توسط کاوشگر کنجکاوی نشانگر یک ترکیب کربنی اسرارآمیز بود. و سپس نشانه های وجود یخ و حیات اولیه در مریخ کشف شد .

– یخ قطب شمال تا کمترین سطح آن در تاریخ کاهش یافت و اگر این کاهش ادامه داشته باشد، تا دهه 2050 تابستانهای قطب می‌تواند برای اولین بار در سه میلیون سال گذشته بدون یخ باشد.

– توفان سندی به ساحل شرق آمریکا اصابت کرده که منجر به ویرانی و قطع برق گسترده و فرو رفتن بخشهای عظیمی از شهر نیویورک در آب شد. اخبار رسیده نشان می دهد که جهان در سال 1392 با بدتر شدن تغییرات آب‌وهوایی با سیلها و افزایش دمای بیشتر روبرو خواهد شد.

●    مهم‌ترين رويدادهاي علوم پزشکی در سال 1391 در کشور ایران :

براساس رتبه بندی جهانی کشور ایران در ۱۰ سال گذشته از رتبه ۵۱ به رتبه ۲۶ پزشکی در دنیا صعود کرده است که این نشان دهنده روند صعودی کشورمان در علم پزشکی است.

–   موفقیت پزشکان ایرانی در انجام جراحی های بزرگ

– جراحی موفقیت آمیز قلب جنین در رحم مادر از افتخارات غرور آفرین پزشکان و متخصصان ایرانی در سال ۹۱ بود که در این عمل جراحی پزشکان ایرانی موفق شدند قلب یک جنین هفت ماهه را در درون رحم مادر جراحی کنند .این جنین دارای تنگی شدید دریچه قلب بود، از این رو قلب وی باید تا قبل از ۲۷ تا ۲۹ هفتگی جنینی جراحی می شد.

پزشکان پس از تشخیص این بیماری، با استفاده از روش سونوگرافی، سوزنی را از راه شکم مادر وارد محوطه رشد جنین کردند و از سر این سوزن بالونی را وارد دریچه قلب جنین کرده و با استفاده از این بالون تنگی شدید دریچه قلب جنین را رفع کردند.

–   انجام عمل موفقیت آمیز جایگزینی بخشی از روده بزرگ به جای مری

با تلاش متخصصان گروه جراحی قفسه سینه دانشگاه علوم پزشکی مشهد عمل جایگزینی بخشی از روده بزرگ به جای مری با موفقیت انجام شد.

این عمل بر روی یک بیمار ۵۶ ساله انجام شد . این بیمار سه سال قبل به دلیل سرطان مری تحت شیمی درمانی و جراحی قرار گرفته و دچار عود مجدد در باقیمانده معده در قفسه سینه شده بود. حال این بیمار با این جراحی موفقیت آمیز روبه بهبودی است .

–  انجام نخستین پیوند دست در خاورمیانه توسط پزشکان ایرانی

این پیوند دست در بیمارستان فوق تخصصی جراحی پلاستیک ۱۵ خرداد وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با موفقیت انجام شد.

تیم پزشکی پس از شش ساعت عمل جراحی اعلام کرد که شریان ها، عصب و سایر نسوج دست را پیوند زده و این عمل موفقیت آمیز بوده است.

–   عمل جراحی مایوتومی مری به روش لاپاروسکوپیک در کودکان

امسال نخستین عمل جراحی مایوتومی مری به روش لاپاروسکوپیک در کودکان در بیمارستان میلاد تهران با موفقیت انجام شد. این عمل جراحی از جدید ترین روش های درمانی است .

هم اکنون در ۲۵ استان کشور مرکز جراحی قلب وجود دارد که در هشت مرکز آن پیوند قلب انجام می شود . ایران هم اکنون جزو ۱۰ کشور برتر جهان در زمینه عمل قلب است .

–   ساخت و تولید داروهای جدید

با توجه به پیشرفت های ایجاد شده در صنعت داروسازی کشور، برای اولین بار در تاریخ داروسازی ایران، داروهای نو ترکیبی همچون سینووکس (برای بیماران ام اس )، اینترفرون بتا، گاما و آلفا ( برای بیماران خاص ) و اینترفرون پگنیله ( برای مبتلایان به هپاتیتc ) توسط متخصصان داخلی ساخته و وارد بازار شده است.

در واقع ساخت نخستین داروی نو ترکیب انسانی به نام گاما اینترفرون ( گاما ایمونکس) سرآغاز ورود ایران به عرصه تولید داروهای نوترکیب به عنوان سومین کشور تولیدکننده این دارو پس از آلمان و آمریکاست وبدین ترتیب ایران قادر خواهد بود به تولید صنعتی این دارو در سطح بین المللی برسد و انحصار تولید این دارو را بشکند .

–   تولید داروی ایرانی برای پیشگیری و بهبود بیماری ایدز

این دارو نیز حاصل تلاش محققان ایرانی است. این دارو سیستم دفاعی بدن فرد مبتلا را در برابر عوارض عفونی بیماری ایدز تقویت می کند.

–    ساخت نوعی ترکیب دارویی گیاهی برای درمان ام اس

محققان ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نوعی ترکیب دارویی گیاهی برای درمان بیماری ام .اس (M .S) ساختند. این مکمل گیاهی به صورت شربت و از روغن گیاهان خاصی تهیه شده است .استفاده از این ترکیب دارویی برای بیماران ام اس بی خطر است و عوارضی جانبی به همراه ندارد .

–    ساخت داروی ضد سرطان «تاکسوتئر»

این دارو توسط محققان پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی دانشگاه شهید بهشتی در مقیاس آزمایشگاهی تولید شد.

دوسه تاکسل ( با نام تجاری تاکسوتنر) یکی از پرمصرف ترین، گران قیمت ترین و پرکاربردترین داروهای مورد استفاده در کنترل و درمان سرطان هایی نظیر تخمدان، پروستات، سینه و ریه است.در حال حاضر مواد اولیه این دارو در کشورهای فرانسه، سوئیس وآمریکا تولید می شود.

–   رونمایی از چهار ماده اولیه دارویی در دانشگاه علوم پزشکی تهران

رونمایی از این چهار ماده دارویی نیز موفقیتی بزرگ برای کشور به شمار می آید. این چهار ماده اولیه دارویی شامل بوسنتان برای ساخت داروهای جدید فشار خون و ریوی است .

انوکساپارین برای ساخت داروهای درمان مشکلات انعقادی ، ارلوتین و گرانیست برای ساخت داروهای شیمی درمانی است.

–   رونمایی از هشت داروی بیولوژیک راهبردی (نوترکیب جدید) وهشت کیت آزمایشگاهی

این داروها برای درمان سرطان سینه، پروستات، بیماری های خونی و نازایی کاربرد دارد.

–   ساخت و تولید نخستین نانوداروی تزریقی ضدسرطان خاورمیانه

این نانو دارو با نام تجاری سینا دوکسوزوم یکی از اقدامات مهم محققان کشورمان درسال جاری بوده است . این نانو دارو نوعی آنتی بیوتیک قابل استفاده در انواع سرطان ناحیه شکمی است.

سینا دوکسوزوم مشابه داروی خارجی داکسیل داروی شیمی درمانی تزریقی است که هم اکنون تولید این دارو در انحصار یک شرکت آمریکایی است .

–  ابداع روش های جدید درمانی در کشور

پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی مشهد برای نخستین بار در کشور دستگاه انتقال انواع مایعات درعمل های جراحی بسته و باز اورولوژی ساخت .

در عمل های اورولوژی به روش بسته ، به منظور افزایش دید جراح و رقیق شدن خونریزی ها ،مایعی باید در مسیر جراحی تزریق شود که این اقدام با فشار دستی و به وسیله سرم نمکی توسط کمک جراح انجام می شد ولی با استفاده از این دستگاه جدید ، امکان تزریق مایعات به صورت خودکار و با توجه به پارامترهای مشخص امکان پذیر شده است.

–  راه اندازی دستگاهی دقیق برای تشخیص سرطان در کشور

امسال با راه اندازی دستگاه پت سی تی در بیمارستان مسیح دانشوری، ایران به دستگاهی دقیق برای تشخیص سرطان مجهز شد.

تا قبل از این بسیاری از بیماران برای تشخیص سرطان به خارج از کشور اعزام و متحمل هزینه های گزافی می شدند .

–  ارایه روشی نوین برای درمان بدخیمی های چشمی

امسال محققان ایرانی برای نخستین بار در کشور روش نوینی برای درمان بدخیمی های سطح چشم ارایه کردند. در حال حاضر ضایعات بدخیم ملتحمه از بیماری های نسبتا شایع چشم در کشوراست . هم اکنون با استفاده از قطره « اینترفرون آلفا ۲ بی » در بیمارستان خاتم الانبیا (ص) به درمان بدخیمی سطح چشم، بدون عمل جراحی اقدام می شود .

–   تولید دهان شویه از عصاره گل محمدی

پژوهشگران ایرانی از عصاره گل محمدی ، دهان شویه ای تولید کردند که در التیام آفت دهانی بسیار موثر است .بر اساس تحقیقات انجام شده مصرف این دهان شویه در کوتاه مدت موجب ترمیم زخم های ناشی از آفت دهانی و کاهش درد و سوزش آن می شود .

–  موفقیت در ساخت تجهیزات پیشرفته پزشکی

ساخت دستگاه سامانه راهبری جراحی هوشمند یکی دیگر از موفقیت های ایران در تولید تجهیزات پزشکی است . سامانه راهبری جراحی هوشمند به جراح کمک می کند تا در حین عمل جراحی موقعیت ابزار خود را با دقت بسیار بالا روی نقاط آناتومیکی بدن مشاهده کند. به این ترتیب این سامانه می تواند نقش مهمی در افزایش دقت و کیفیت عمل های جراحی پیچیده و خطرناک ایفا کند .

–   ساخت دستگاه ثابت کننده قلب (اختاپوس) در ایران

متخصصان ایرانی امسال دستگاه ثابت کننده قلب (اختاپوس) را در کشور ساختند و بدین ترتیب انحصار ساخت این دستگاه در جهان شکسته شد. دستگاه ثابت کننده قلب که در عمل های جراحی کرونر قلب، کاربرد زیادی دارد تاکنون تنها در کشور آمریکا ساخته می شد.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

عوارض دوزهای بالای ماهانه ویتامین D برای سالمندان

محققان در مقاله‌ای که در نشریه JAMA Internal Medicine منتشر کردند، مدعی شده‌اند که دوزهای …

اختراع محرک عصبی برای درمان پارکینسون

محققان یک دستگاه محرک عصبی ساخته اند که می‌تواند امواج مغزی را شبیه سازی کند …