پزشکان بدون مرز درمان
خانه / آموزش سلامت / کمبود ويتامين D

کمبود ويتامين D

ويتامين دي به جذب كلسيم و فسفر از روده كمك كرده و موجب به كارگيري اين مواد معدني در ساختمان استخوان ها و دندان ها مي شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کمبود ويتامين دي در کودکان باعث نرمي استخوانهاوبيماري راشي تيسم مي شود که به صورت تغيير شكل استخوان هاي ستون فقرات، لگن و انحناي پاهاديده مي شود .

درکودکاني که دچار کمبود ويتامين دي هستند ،ملاج ديرتربسته مي شود. دندانهاي آنهاديرتر ظاهر وزودتر فاسد مي شود. بزرگسالان هم ممکن است به علت کمبود ويتامين دچار نرمي استخوان بشوند که باعث درد مزمن استخوانها بخصوص درناحيه کمروپشت وخستگي مزمن مي شود.

درافرادبزرگسال کمبود ويتامين دي زمينه براي پوکي استخوان فراهم مي شود.

چرا کمبود ويتامين D ايجاد مي شود؟

به هر دليلي که فردي ازنور آفتاب محروم شود ، دچار کمبود اين ويتامين مي شود. نورآفتاب وقتي به پوست بدن مي تابد ، ماده ايي که درزير پوست وجوددارد مي تواند ويتامين مورد نياز بدن را بسازد. کمبود ويتامين دي در شهرها بيشتراز نواحي روستايي ديده مي شود.

دود، گردوغبار ، آلودگي هوا ، هواي ابري واستفاده از کرمهاي ضدآفتاب مانع رسيدن نورآفتاب به پوست بدن شده ودرنتيجه ويتامين دي ساخته نمي شود.

افرادي که شب کار هستند وروزها مي خوابند،کساني که در آب وهواي سرد زندگي مي کنند و مجبورند داخل منزل بمانند،افراد ناتوان که قادربه حرکت نيستدونمي توانند در معرض نور خورشيد قرار گيرند وافرادي که تمام سطح بدن خود رابالباس مي پوشانند بيشتر درمعرض خطر کمبود ويتامين دي قرارميگيرند.

کمبود ویتامین D در افراد زیر متداول‌تر است:

– افرادیکه بالای 50 سال هستند.
– افرادیکه خیلی کم دربرابر خورشید هستند.
– افرادیکه مشکلات کلیه و یا سایر بیماری ها جذب مواد معدنی را برای آنها سخت کرده است.
– افرادیکه پوست تیره‌ای دارند.
– افرادیکه با مصرف لاکتوز مشکل دارند.
– افرادیکه گیاهخوار هستند.
– کودکانیکه فقط شیرمادر دریافت می‌کنند.

منابع غذايي ويتامين D :

بهترين منبع ويتامين دي نور مستقيم آفتاب است. دراثر تابش اشعه خورشيد به پوست ويتامين دي در پوست توليد مي شود .

نورآفتاب از پشت شيشه اين خاصيت را ندارد. روغن کبد ماهي که بصورت دارومصرف مي شود نيز منبع غني ويتامين ديمي باشد.

چگر ، تخم مرغ ،کره وشير وماهي هاي چرب مثل ماهي آزاد،کپور ، قزل آلا ، ساردين هم منابع خوبي از ويتامين ديهستند.

درصورتي که شير غني شده با ويتامين دي دردسترس باشد ، بخشي از ويتامين مورد نياز بدن را تامين مي کند.

بر طبق يافته‌هاي مطالعات اخير كمبود دريافت ويتامين دي در دوران بلوغ باعث توقف رشد و نيز افزايش بروز چاقي در دوران بلوغ بويژه در دختران مي‌شود.

چندين سال است كه اثرات سوء كمبود ويتامين دي در افراد بالغ شناخته شده است و همان‌طور كه مي‌دانيد كمبود و فقدان ويتامين دي در بزرگسالان با بيماري‌هايي مانند پوكي استخوان، سرطان و چاقي در ارتباط است.

نتايج به‌دست آمده از مطالعه اخير حاكي از آن است كه كمبود ويتامين دي سبب ايجاد توده بدني بالا و كوتاهي قد دختران در اوج دوران رشدشان مي‌شود.

در اين مطالعه محققان ميزان ويتامين دي دختران جوان 16-22 ساله را با يك آزمايش خوني ساده ‌اندازه‌گيري كردند.آنها در ضمن براي تعيين اثر كمبود ويتامين  دي روي سلامتي زنان جوان ميزان چربي بدن و قد افراد مورد مطالعه را اندازه‌گيري كردند.

بر طبق نتايج به‌دست آمده، شيوع كمبود ويتامين دي  در جوانان مورد مطالعه اگرچه در منطقه‌اي آفتاب خيز زندگي مي‌كردند، حيرت‌آور بود.

در اين مطالعه شاخص توده بدني و همچنين چربي ناحيه شكمي در افراد با كمبود ويتامين دي در مقايسه با زنان جوان با سطح طبيعي ويتامين دي بالاتر بود و به‌عبارت ديگر در خانم‌هاي جوان كه از كمبود ويتامين  رنج مي‌بردند شيوع چاقي بويژه چاقي شكمي بيشتر بود.

از طرف ديگر نتايج اين مطالعه نشان داد دختران در سنين بلوغ با ميزان ويتامين دي طبيعي نسبت به همسالان خود كه از كمبود ويتامين دي رنج مي‌برند، بلند قدتر هستند.

اهميت دريافت ويتامين دي در تامين قدرت استخواني در زنان ميانسال و مسن بويژه پس از يائسگي به اثبات رسيده بود، ولي مطالعه اخير اين اهميت را در دوران بلوغ نيز تاكيد مي‌كند لذا بر اين اساس مي‌توان گفت مصرف كافي ويتامين دي نه تنها يك فاكتور مهم در حفظ سلامتي افراد مسن است بلكه در رشد و سلامت جوانان نيز داراي اهميت بسيار است.

از طرف ديگر در معرض آفتاب بودن به تنهايي بويژه بدليل عدم دريافت مستقيم نور خورشيد در خيلي از موارد، تضمين‌كننده دريافت كافي ويتامين دي حاوي ويتامين دي مصرف شود

چقدر ویتامین D باید دریافت کنید؟

میزان مصرف ویتامین D در زیر پیشنهاد داده شده است. دریافت این میزان ویتامین D از طریق رژیم غذایی به کمک مکمل‌ها و یا رژیم غذایی تنها برای حفظ سلامتی شما کافی می باشد.

– 600 IU درروز برای افراد بین 1 تا 70 سال
– 800 IU در روز برای افراد بالای 70 سال

بعضی از متخصصان معتقدند این مقدار بخصوص برای افرادیکه در خطر آرتروز هستند، بسیار کم است. برای تخمین ویتامین D مورد نیازتان با پزشک مشورت نمایید.

البته مصرف زیاد ویتامین D لازم نبوده و حتی می‌تواند مضر باشد. محققین اخطار می‌دهند که مصرف بیشتر از 4000 IU در روز می‌تواند بصورت بلقوه خطرناک بوده و میزان بیشتر از 10000 IU در روز با آسیب های کلیه و بافت‌ها همراه است.

مصرف زیاد ویتامین D می‌تواند باعث از درست دادن اشتها، ادرار پی در پی و کاهش وزن شود. همچنین میزان زیاد ویتامین D می‌تواند باعث ایجاد مشکلات کلیوی و قلبی شود.

البته در مقادیر نرمال بنظر می‌رسد ویتامین D عوارض جانبی کمی داشته باشد. مصرف روزانه بیشتر از 4000 IU ویتامین D می‌تواند خطراتی را بهمراه داشته باشد.

ویتامین D می‌تواند با خیلی از داروها از جمله داروهایی که برای فشارخون بالا و مشکلات قلبی تجویز می‌شوند، تداخل داشته باشد.اگر روزانه دارو مصرف می‌کنید، قبل از دریافت مکمل‌های ویتامین D با پزشکتان مشورت نمایید.

نكته عملي:

با توجه به اهميت كمبود ويتامين در بروز چاقي و نيز كوتاهي قد در دوران بلوغ كه خود باعث شيوع بيماري‌هاي قلبي و عروقي در سال‌هاي آتي عمر مي‌شود، اندازه‌گيري ساده اين ويتامين در خون براي افراد در معرض خطر مي‌تواند مفيد باشد.

دريافت كافي لبنيات بويژه از نوع كم چرب آن از دوران كودكي تاثير قابل توجهي در جلوگيري از بروز كمبود اين ويتامين ضروري خواهد داشت.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

تشخیص آفات «موز» با گوشی‌ های هوشمند

محققان برای کمک به جلوگیری از آسیب به محصولات موز، برنامه‌ای را طراحی کردند که …

ارتباط استرس با کمردرد

همه ما در زندگی خود گاهی با استرس مواجه می شویم که می تواند بر …