۲۳‬اردیبهشت(‪ ۱۳‬می‪ ‬) در چنین روزی، “رونالد راس” باکتری شناس انگلیسی و برنده جایزه نوبل پزشکی ‬ به دنیا آمد.

۲۳‬اردیبهشت برابر با ‪ ۱۳‬می‪ ۲۰۰۷‬است . ‪ ۱۵۰‬سال پیش در چنین روزی، “رونالد راس” باکتری شناس انگلیسی و برنده جایزه نوبل پزشکی در سال ‪۱۹۰۲‬ به دنیا آمد. “راس” این جایزه را به دلیل تحقیق در مورد بیماری مالاریا دریافت کرد. وی موفق شد انگل مالاریا را در دستگاه گوارش پشه آنوفل بیابد. این کشف منجر به فهم روش انتقال بیماری از طریق پشه آنوفل شد.

انگل مالاریا با گزش پشه از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود. پشه، پس از گزیدن فرد مبتلا، آلوده به انگل می‌شود. این انگل در بدن پشه تکثیریافته و با گزش بعدی پشه، وارد جریان خون فردی دیگر می‌شود.

انگل، پس از ورود به جریان خون فرد، به کبد مهاجرت کرده و در آنجا به سرعت رشد کرده و تکثیر می‌یابد. پس از چند روز، هزاران انگل از کبد مجددا وارد جریان خون شده و گلبول‌های قرمز خون را تخریب می‌کند . برخی از انگل‌ها درون کبد باقی‌مانده و به تکثیر خود ادامه می‌دهند و به فواصل معین به داخل جریان خون آزاد می‌شوند.

کنترل مالاریا از زمان‌های دور و قبل از آنکه انگل کشف شود، انجام می‌پذیرفته است. یونانی‌ها و رومی‌ها در زمان‌های بسیار قدیم پیشنهاد کرده -اند تا خانه‌ها را به منظور اجتناب از تب در نقاط مرتفع و خشک بسازند.

در آن زمان ارزش بهداشتی خشک کردن باتلاق‌ها شناخته شده بود.

با کشف انتقال مالاریا بوسیله پشه‌ها توسط “رونالد راس” در سال ‪،۱۸۹۷‬ اپیدمیولوژی مالاریا به صورت یک علم درآمد.

راس به سرعت اهمیت اجرایی کشف خود را جهت کنترل و پیشگیری از مالاریا تشخیص داد و شروع به مطالعات عملی در زمینه مبارزه با مالاریا و تجزیه و تحلیل انتقال مالاریا به کمک روش‌های محاسباتی نمود.

به دلیل اینکه چرخه انتقال مالاریا از سه‌جزء انگل مالاریا، انسان و پشه آنوفل ناقل و تحت تاثیر شرایط محیطی تشکیل شده اقدامات مبارزه می‌تواند علیه هرکدام از این اجزاء انجام پذیرد و قطع این زنجیره در هر قسمت مانع انتقال مالاریا می‌شود، اما بدلیل پیچیده و متنوع بودن اکولوژی پلاسمودیوم، پشه و انسان پیش بینی دقیق هر نوع مداخله بسیار مشکل است.

بعنوان مثال معمولا سمپاشی اماکن ، موارد مالاریا را کاهش می‌دهد، ولی گاهی نیز تاثیر این عمل ناچیز و حتی در مواردی نیز ممکن است موارد بیماری را نیز افزایش دهد.

قدرت بیماری مالاریا در توانایی بسیار قابل توجه تکثیر انگل و پشه ناقل آن است و ضعف این بیماری طولانی بودن دوره اسپوروگونی است یعنی مرحله‌ای که پس از آن پشه می‌تواند بیماری را منتقل کند. سابقا تصور می‌کردند اگر ‪DDT‬ و دیگر حشره‌کش‌ها را علیه ناقلین مالاریا بکار ببرند، بیماری مالاریا در عرض چندین سال ریشه کن می‌شود، ‪ ۱۵‬تا ‪ ۲۰‬سال طول کشید (از دهه ‪ ۱۹۵۰‬تا اواخر ‪ (۱۹۶۰‬تا مشخص شد که ریشه‌کنی جهانی مالاریا غیر ممکن است.

کنترل ناقل وعامل بیماری، مشکل‌تر از آن بود که تصور می‌شد. سازمان جهانی بهداشت در ریشه کنی جهانی مالاریا دستاورد مهمی یافته است، اماروشن است که بدون برخی استراتژی‌ها مثل کاهش فقر و مدیریت محیطی صحیح ، موفقیت حاصل نمی‌شود.

با گذشت زمان، عملیات ریشه کنی مالاریا با استراتژی‌های دیگری جایگزین شده است که یکی از مهمترین آنها حفاظت در برابر بیماری است. فناوری موثر برای کنترل جمعیت ناقلین، پیشگیری و درمان مالاریا و کاهش مقاومت دارویی برای کنترل مالاریا لازم است اما کافی نیست.

بروز بیماری مالاریا در یک جامعه، نشان‌دهنده وجود فقر وبی‌عدالتی اجتماعی در آن جامعه است. مالاریا بیشتر در آفریقا روی می‌دهد و مشکل جدی کشورهای فقیر است .

در حقیقت برای اینکه فعالیت‌ها و اقدامات کنترل و پیشگیری از بیماری موثر باشد، باید فقر را از بین برد و عدالت اجتماعی را گسترش داد که این امر مستلزم کمک‌های مالی و بین‌المللی است.

همچنین در چنین روزی ، در سال ‪” ۱۸۸۵‬فریدریش گوستاویاکوب هنله” آسیب- شناس و آناتومیست مشهور آلمانی، چشم از جهان فروبست.

همچنین بررسی کنید

چارلز دیکنز” در رابطه با تغذیه ایتام در انگلیس ( مانند اولیور تویست ) اغراق گویی کرده است

مروری بر تاریخچه علم ژنتیک و نقش گریگور مندل