خانه / اخبار علوم پايه / شعار امسال جامعه بين‌المللي انتقال خون “خون سالم، مادر سالم، نوزاد سالم” است

شعار امسال جامعه بين‌المللي انتقال خون “خون سالم، مادر سالم، نوزاد سالم” است

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، شعار امسال جامعه بين‌المللي انتقال خون “خون سالم، مادر سالم، نوزاد سالم” است كه نشان مي‌دهد اهداكنندگان خون چگونه مي‌توانند در حفظ زندگي مادران و نوزادان آنها نقش حياتي داشته باشند.

روز تولد “كارل لنداشتاينر” كاشف گروه‌هاي خوني ‪” A ،B ،O‬چهاردهم ژوئن”، مصادف با ‪ ۲۴‬خرداد ماه به عنوان روز جهاني اهداكننده خون نامگذاري شده است.

براساس گزارس سازمان بهداشت جهاني، خونريزي شديد درصورتي كه به آن توجه نشود در عرض دو ساعت حتي زن سالمي را به كام مرگ فرو مي‌كشاند، اين علت بيش از ‪۴۴‬درصد مرگ‌هاي مادران در آفريقااست، بطوري كه دراين قاره از هر ‪۱۶‬ زن باردار يك نفر به همين دليل جان خود را از دست مي‌دهند.

دربخش ديگري از اين گزارش آمده‌است: در حالي كه اين رقم در آسيا يك مورد براي هر ‪ ۵۶‬مورد و در آمريكاي شمالي هر دو هزار و ‪ ۷۰۰‬نفر است. 
هرسال در جهان بيش از ‪۵۰۰‬هزار زن هنگام بارداري و زايمان جان خود را ازدست مي‌دهند كه ‪ ۹۹‬درصد آنها در كشورهاي در حال توسعه هستند كه حدود ‪ ۲۵‬درصد آن به از دست دادن خون مربوط مي‌شود. در حالي كه با اهداي خون سالم براحتي از اين مرگ و ميرها پيشگيري خواهد شد.

لازم به ذکر است  اهداي خون ضرر وهزينه‌اي ندارد و درعوض احساس رضايتمندي و تقويت قواي روحي و معنوي را به همراه دارد.  همچنین  براساس يافته‌هاي علمي اهداي مستمر خون باعث كاهش ابتلا به سكته‌هاي قلبي و مغزي مي‌شود. 

 اهداكنندگان خون بايد برخي شرايط پايه سلامتي را دارا باشند كه شامل سن‌بالاتر از ‪ ۱۸‬سال و كمتر از ‪۶۵‬سال، وزن نبايد كمتر از ‪ ۵۰‬كيلوگرم باشد، طبيعي بودن درجه حرارت بدن و فشار خون هنگام اهداي خون و مبتلا نبودن به هيچ بيماري هنگام اهداي خون است.

خانم‌هاي باردار، شيرده و افرادي كه سقط داشته‌اند، افرادي كه از داروهاي خاص و استروئيد استفاده مي‌كنند و افرادي كه در شش ماه گذشته تحت عمل جراحي قرار گرفته‌اند بايد ازاهداي خون اجتناب كنند.

افرادي كه مبتلا به‌حمله عفوني مانند زردي، سرخچه، تيفوئيد يا مالاريا هستند، بيماراني كه هرگونه بيماري سيستميك مانند قلبي، كليوي، كبدي، اختلال‌هاي خوني يا آسم دارند و بيماراني كه مبتلا به عفونت‌هاي منتقله از راه تزريق خون هستند مانند ايدز، هپاتيت و سيفليس نبايد خون اهدا كنند.

بطور معمول در هر اهدا، ‪ ۴۵۰‬ميلي‌ليتر خون گرفته مي‌شود و يك فرد به طور متوسط ‪ ۴/۵‬تا ‪ ۵/۵‬ليتر خون در بدن دارد. از نظر حجم، اين خون از دست رفته طي ‪ ۲۴‬تا ‪۴۸‬ ساعت پس از اهدا توسط بدن جبران و شمارش گلبول‌هاي قرمز خون در مدت ‪ ۵۶‬روز تصحيح مي‌شود.

عمل جمع‌آوري خون و خونگيري هفت تا ‪ ۱۰‬دقيقه بطول مي‌انجامد، و پيش از خونگيري يك معاينه پزشكي به عمل مي‌آيد و پس‌از خونگيري نيز توصيه مي‌شود كه فرد اهداكننده پنج تا ‪۱۰‬دقيقه استراحت كرده و خوراكي ميل كند كه كل اين پروسه ‪ ۳۰‬تا ‪ ۳۵‬دقيقه طول مي‌كشد.

آقايان هر سه ماه يكبار و خانم‌ها هر چهار ماه يكبار مي‌توانند خون اهدا كنند اين دوره زماني به اين دليل است كه شمارش هموگلوبين خون به حد طبيعي باز گردد.

خوني كه اهدا مي‌شود از نظر عفونت‌هاي ‪ ،HIV‬هپاتيت ‪ B‬و ‪ ،C‬سيفليس و برخي ديگراز عفونت‌ها غربالگري و گروه بندي مي‌شود و بصورت خون كامل يا فرآورده‌هاي خوني همچون گلبول قرمز فشرده شده، پلاسما يا پلاكت ذخيره و سپس بر حسب نياز به بيمارستان‌ها ارسال مي‌شود.

باتوجه به عمر كوتاه خون و فرآورده‌هاي آن مانند پلاكت، بايد هميشه ذخيره خوني مناسب در مراكز انتقال خون وجود داشته‌باشد.

بر اساس آخرین آمار، از 124 کشور که گزارش هایی در زمینه انتقال خون ارایه داده اند، در 56 کشور خون مصرفی تست نمی شود به همین دلیل با پدیده فروش خون روبرو هستند.

در حال حاضر، 82 درصد جمعیت جهان در کشورهای در حال توسعه به سر می برند که فقط 38 درصد اهدا کنندگان خون دنیا را تشکیل می دهند و این در حالی است که بیشتر نیازمندان به خون به لحاظ جمعیت و نوع بیماری و نحوه مصرف، در کشورهای در حال توسعه ساکن هستند.

وضعیت انتقال خون در ایران :
قبل از تاسیس سازمان انتقال خون ایران، تهیه خون مورد نیاز بیماران به عهده سرویس های پراکنده در بخش های خصوصی یا مراکز دولتی مانند ارتش، دانشکده پزشکی تهران و شیر و خورشید سرخ بود. در آن زمان خون گیری تابع هیچ نوع ضابطه علمی نبود و اهدا کنندگان این مراکز غالبا به فروش خون خود مبادرت می نمودند. در نهم مرداد 1353، سازمان انتقال خون ایران تاسیس و شروع به کار نمود.

از همان ابتدا هدف سازمان انتقال خون ایران، تهیه خون کافی و سالم بود. بنابراین استفاده از اهدا کنندگان پولی (Paid Donors) که عمده اهدا کنندگان قبل از تاسیس سازمان بودند، ممنوع گردید و به جای آن مقرر شد از اهدا کنندگان داوطلب و جایگزین استفاده شود.

با شناخت ویروس ایدز و هپاتیت C و احتمال انتقال آنها از طریق تزریق خون، مطالعات زیادی در جهت کاهش انتقال این عفونتها صورت گرفت. در همین مطالعات نشان داده شد که درصد بیشتری از اهدا کنندگان خون جایگزین از نظر ایدز، هپاتیت B و C مثبت هستند. به همین منظور در سال 1376 برنامه حذف خون جایگزین در کشور به اجرا در آمد و تا پایان سال 1379، 9 استان کشور موفق به حذف خون جایگزین گردیدند. در اوایل دهه 80 شاخص اهدای خون داوطلبانه به 95 درصد رسید و 33 درصد از این خون های اهدایی توسط اهداکنندگان مستمر تامین شد.

از سال 1355 خون های دریافتی در کشور ایران به لحاظ ویروس هپاتیت B ، از سال 1386 به لحاظ ویروس HIV و از سال 1375 به لحاظ ویروس هپاتیت C چک و بررسی می شوند.

در حال حاضر فقط در یک استان جنوب شرقی کشور ایران به دلیل حوادث زیاد، از خون جایگزین استفاده می شود.

اهدای خون در کشورایران  15 برابر شده و اهدای فرآورده‌‏ های خونی نیز از رشد قابل توجهی برخوردار شده است.  بر اساس اعلام سازمان انتقال خون ایران، در نیمه اول سال 85، 854 هزار و 633 نفر اهدا کننده خون در کشور وجود داشته است که 6/0 درصد از این افراد مبتلا به هپاتیت C بوده اند که 49 درصد هنگام خون گیری، بیماری خود را عنوان کرده بودند. همچنین 45/0 درصد از اهدا کنندگان خون مبتلا به هپاتیت B و 002/0 درصد نیز مبتلا به ایدز بوده اند که 04/0 درصد بیماری خود را عنوان کرده بودند.

با توجه به کاهش 28 درصدی شیوع هپاتیت C در بیماران تالاسمی کشور ایران ، و کاهش  شیوع هپاتیت C در بیماران تالاسمی از 30 درصد به کمتر از 2 درصدمی توان گفت که اهدای خون در ایران  از سلامت بیشتر ی برخوردار گشته است.

شیوع هپاتیت C در بیماران دیالیزی کشور از 5/14 درصد در سال 78 به کمتر از 5/4 درصد رسیده است که این کاهش چشمگیر حاکی از سلامت خون در بیماران خاص است.

هر ساله در جهان بیش از 500 هزار زن در حین بارداری و زایمان جان خود را از دست می دهند که 99 درصد آنان در کشورهای در حال توسعه هستند. در حالی که به راحتی می توان از این مرگ و میرها پیشگیری کرد. خونریزی شدید در صورتی که به آن توجه نشود می تواند در عرض 2 ساعت حتی زن سالمی را به کام مرگ فرو بکشاند.

این مورد، علت بیش از 44 درصد مرگ و میرهای مادران در آفریقا است، جایی که خطر مرگ مادران یک مورد به ازای هر 16 مورد است. در حالی که این خطر در آسیا یک مورد به ازای هر 65 مورد و در امریکای شمالی یک مورد به ازای هر 2700 مورد است. بیش از 4/1 مرگ و میرهای مادران در صورت دستیابی به انتقال خون سالم، قابل پیشگیری است.

همچنین بررسی کنید

استفاده موفقیت آمیز سلولهای بنيادين برای درمان آسيب نخاعی یک بیمار

شركت گرون تحت ليسانس سازمان غذا و داروي آمريكا(FDA) از نخستين نتايج موفقيت آميز درمان …

پروتئينی کشف شده که در صورت کاهش آن مي توان رشد تومور سرطاني را متوقف ساخت

دانشمندان دانشگاه كويينزلند  در استراليا به موفقيت مهمي در عرصه درمان سرطان سينه دست يافتند.  …