خانه / بهداشت روان / علت اختلاف انسان ها در مقابل فشارهاي عصبي يا استرس به مکانیزم مخصوصی در مغزشان وابسته است

علت اختلاف انسان ها در مقابل فشارهاي عصبي يا استرس به مکانیزم مخصوصی در مغزشان وابسته است

شماري از پژوهشگران مي‌گويند سازوكاري در مغز وجود دارد كه با توجه به آن مي‌توان دريافت چرا برخي از مردم در مقابل فشارهاي عصبي يا استرس مقاومند و برخي ديگر از هم مي‌پاشند و به افسردگي عميق دچار مي‌شوند.

۵۴۶۷۱.jpg

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از رويترز، دكتر “وايشناو كريشنان” از مركز پزشكي دانشگاه ساوث‌وسترن تگزاس، به همراه گروه تحقيقاتي به سرپرستي وي، به شيوه‌هايي را كه مغز بطور طبيعي براي مقابله با تجربيات استرس آفرين مزمن به كار مي‌گيرد، پي برده‌اند.

روانكاوان از سالها قبل دريافته‌اند كه برخي از مردم در مقابل استرس آسيب‌پذيرتر از ديگران هستند و اين ضعف آنان مي‌تواند به افسردگي و حتي اختلال استرس پس از تروما ‪ PRSD‬بيانجامد اما در مورد سازوكارهاي مغز كه زمينه اين آسيب پذيري را فراهم مي‌كند، اطلاعات چنداني وجود نداشت.

بر اساس مقاله‌اي كه در مجله سلول ‪ Cell‬به چاپ رسيد، كريشنان و همكارانش در صدد برآمدند اين مشكل را روي مغز موشي كه در معرض استرس قرار گرفته بود، مطالعه كنند.

آنان دريافتند در مغز آسيب پذيرترين موشها در مقابل استرس، درناحيه‌اي كه علائم يا سيگنالهاي پاداش را فرآوري مي‌كند، مقدار نوعي ماده شيميايي بيش از حد است و در انسانهايي كه دچار افسردگي هستند نيز همين ماده شيميايي به ميزان قابل توجهي بيشتر از ديگران است.

اين مطالعه نشان داد در مغز موشهاي مقاوم، نوعي واكنش حفاظتي رخ مي‌دهد كه باعث مي‌شود آنها از استرس نجات پيدا كنند در حالي كه موشهاي آسيب‌پذير، فاقد چنين دفاعي هستند.

دكتر اريك نستلر، از دانشگاه ساوث وسترن در بيانيه‌اي گفت ” يكي از ايده‌هاي تازه كه بر اثر اين مطالعه به وجود آمد، آنست كه مقاومت در برابر استرس، يك فرآيند فعال است.

نستلر، كريشنان و همكارانشان موشهايي را كه از لحاظ ژنتيكي مشابه بودند، با يك موش بزرگ و مهاجم كه اساسا قلدر بود، در يك قفس قرار دادند سپس توانايي آنها براي تعامل اجتماعي را مطالعه كردند به ويژه زماني كه در مقابل موشهاي مهاجم تر قرار مي‌گرفتند.

برخي از موشها حتي ‪ ۳۰‬روز پس از روبرو شدن با موش قلدر و مهاجم، رفتاري آميخته با وحشت داشتند اما برخي ديگر بر ترس خود غلبه كرده و مي‌توانستند بطور عادي تعامل كنند.

در اين مرحله، پژوهشگران به مطالعه دو قسمت پاداش مغز پرداختند تا ببينند در آن بخش‌هاي از مغز تفاوتي مشاهده مي‌شود يا خير. دو قسمت (‪ (ventral tegmental area/nucleus accumbens‬بخشهايي از شبكه پاداش مغز هستند و بر اساس اطلاعات موجود، در مشروط كردن ترس نيز نقش دارند.

محققان دريافتند در موشهايي كه استرس به شدت روي آنها اثر گذاشته، سلولهاي عصبي به سرعت شليك مي‌شدند و از خود يك فاكتور رشد عصبي به نام عامل نوروتروفيك يا ‪ BDNF‬ترشح مي‌كنند كه ارتباط اين عامل با ضعف مهارتهاي مربوط به مقابله، مشخص شده است.

در بخش ‪ nucleus accumbens‬موشهاي آسيب پذير، مقدار ‪ BDNF‬بيشتر شده بود در حالي كه در موشهاي مقاوم چنين چيزي ديده نمي‌شد.

موشهاي مقاوم، با افزايش توليد كانال‌هاي پتاسيم، كه سرعت شليك سلولهاي عصبي را تعيين مي‌كنند، شليك سلول‌هاي عصبي اضافي و در نتيجه افزايش ترشح ‪ BDNF‬را “ترمز” كردند.

كريشنان گفت اين يافته از اين رو اهميت زيادي دارد كه محققان در بافت‌هاي گرفته شده از همان بخش مغز در انسان‌هاي دچار افسردگي، كانون‌هاي فشرده‌اي از‪ BDNF‬پيدا كردند.

به گفته كريشنان، ظاهرا تجمع اين ماده، علامت آسيب پذيري و يا مستعد بودن براي افسردگي است.

اين پژوهشگران معتقدند كه اين يافته مي‌تواند به يافتن درمانهاي جديدي كمك كند كه قدرت مقاومت انسانها را در مقابل استرس افزايش دهند.

همچنین بررسی کنید

چگونه افسردگی بر زنان تاثیر می گذارد؟

زنان به علت تغییرات هورمونی فراوان قبل قاعدگی ، در بارداری و بعد از زایمان …

راه هایی برای کنارگذاشتن حس گناه!

شخصی که به هر دلیلی، چه موجه چه غیرموجه، خود را در اتفاقات گذشته مقصر …