علت اختلاف انسان ها در مقابل فشارهای عصبی یا استرس به مکانیزم مخصوصی در مغزشان وابسته است

شماری از پژوهشگران می‌گویند سازوکاری در مغز وجود دارد که با توجه به آن می‌توان دریافت چرا برخی از مردم در مقابل فشارهای عصبی یا استرس مقاومند و برخی دیگر از هم می‌پاشند و به افسردگی عمیق دچار می‌شوند.

۵۴۶۷۱.jpg

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از رویترز، دکتر “وایشناو کریشنان” از مرکز پزشکی دانشگاه ساوث‌وسترن تگزاس، به همراه گروه تحقیقاتی به سرپرستی وی، به شیوه‌هایی را که مغز بطور طبیعی برای مقابله با تجربیات استرس آفرین مزمن به کار می‌گیرد، پی برده‌اند.

روانکاوان از سالها قبل دریافته‌اند که برخی از مردم در مقابل استرس آسیب‌پذیرتر از دیگران هستند و این ضعف آنان می‌تواند به افسردگی و حتی اختلال استرس پس از تروما ‪ PRSD‬بیانجامد اما در مورد سازوکارهای مغز که زمینه این آسیب پذیری را فراهم می‌کند، اطلاعات چندانی وجود نداشت.

بر اساس مقاله‌ای که در مجله سلول ‪ Cell‬به چاپ رسید، کریشنان و همکارانش در صدد برآمدند این مشکل را روی مغز موشی که در معرض استرس قرار گرفته بود، مطالعه کنند.

آنان دریافتند در مغز آسیب پذیرترین موشها در مقابل استرس، درناحیه‌ای که علائم یا سیگنالهای پاداش را فرآوری می‌کند، مقدار نوعی ماده شیمیایی بیش از حد است و در انسانهایی که دچار افسردگی هستند نیز همین ماده شیمیایی به میزان قابل توجهی بیشتر از دیگران است.

این مطالعه نشان داد در مغز موشهای مقاوم، نوعی واکنش حفاظتی رخ می‌دهد که باعث می‌شود آنها از استرس نجات پیدا کنند در حالی که موشهای آسیب‌پذیر، فاقد چنین دفاعی هستند.

دکتر اریک نستلر، از دانشگاه ساوث وسترن در بیانیه‌ای گفت ” یکی از ایده‌های تازه که بر اثر این مطالعه به وجود آمد، آنست که مقاومت در برابر استرس، یک فرآیند فعال است.

نستلر، کریشنان و همکارانشان موشهایی را که از لحاظ ژنتیکی مشابه بودند، با یک موش بزرگ و مهاجم که اساسا قلدر بود، در یک قفس قرار دادند سپس توانایی آنها برای تعامل اجتماعی را مطالعه کردند به ویژه زمانی که در مقابل موشهای مهاجم تر قرار می‌گرفتند.

برخی از موشها حتی ‪ ۳۰‬روز پس از روبرو شدن با موش قلدر و مهاجم، رفتاری آمیخته با وحشت داشتند اما برخی دیگر بر ترس خود غلبه کرده و می‌توانستند بطور عادی تعامل کنند.

در این مرحله، پژوهشگران به مطالعه دو قسمت پاداش مغز پرداختند تا ببینند در آن بخش‌های از مغز تفاوتی مشاهده می‌شود یا خیر. دو قسمت (‪ (ventral tegmental area/nucleus accumbens‬بخشهایی از شبکه پاداش مغز هستند و بر اساس اطلاعات موجود، در مشروط کردن ترس نیز نقش دارند.

محققان دریافتند در موشهایی که استرس به شدت روی آنها اثر گذاشته، سلولهای عصبی به سرعت شلیک می‌شدند و از خود یک فاکتور رشد عصبی به نام عامل نوروتروفیک یا ‪ BDNF‬ترشح می‌کنند که ارتباط این عامل با ضعف مهارتهای مربوط به مقابله، مشخص شده است.

در بخش ‪ nucleus accumbens‬موشهای آسیب پذیر، مقدار ‪ BDNF‬بیشتر شده بود در حالی که در موشهای مقاوم چنین چیزی دیده نمی‌شد.

موشهای مقاوم، با افزایش تولید کانال‌های پتاسیم، که سرعت شلیک سلولهای عصبی را تعیین می‌کنند، شلیک سلول‌های عصبی اضافی و در نتیجه افزایش ترشح ‪ BDNF‬را “ترمز” کردند.

کریشنان گفت این یافته از این رو اهمیت زیادی دارد که محققان در بافت‌های گرفته شده از همان بخش مغز در انسان‌های دچار افسردگی، کانون‌های فشرده‌ای از‪ BDNF‬پیدا کردند.

به گفته کریشنان، ظاهرا تجمع این ماده، علامت آسیب پذیری و یا مستعد بودن برای افسردگی است.

این پژوهشگران معتقدند که این یافته می‌تواند به یافتن درمانهای جدیدی کمک کند که قدرت مقاومت انسانها را در مقابل استرس افزایش دهند.

همچنین بررسی کنید

سقط جنین عمدی چه عارضه روانی دارد؟

وقوع هر گونه سقط جنین برای زنان چه به صورت عمدی و چه با تجویز …

افسرده ها کم اشتها هستند

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با اشاره به گسترش خدمات روانپزشکی …