پزشکان بدون مرز درمان
خانه / بهداشت روان / روانشناسی وسواس در کودکان

روانشناسی وسواس در کودکان

در این مقاله قصد بررسی تمام جنبه های بیماری وسواس در کودکان از دید علم روانشناسی را داریم.

روانشناسی وسواس در کودکان

در گذشته تصور می‌شد که بیماری وسواس فقط در بزرگسالان دیده می‌شود و بروز آن در کودکان بسیار نادر است.

اما امروزه این باور تغییر کرده زیرا بر طبق گزارش انجمن روان‌پزشکان آمریکا تقریباً از هر ۲۰۰ کودک و یا نوجوان، یک نفر دچار بیماری وسواس فکرى عملى است.

این میزان در میان نوجوانان هم بسیار زیاد است و اغلب بزرگسالانی که به بیماری وسواس مبتلا هستند، زمان آغاز بیماری را از دوران کودکی خود ذکر می‌کنند.

امروزه بیماری وسواس در کودکان به عنوان شاخه ای جدید از بیماری وسواس تعریف شده است.

بیشتر بچه‌ها مایلند کارهای روزمره خود را تکرار کنند. برای مثال:

با همراهی پدر و مادر به رختخواب بروند
با صدای قصه یا لالایی آن‌ها به خواب
صبح با صدای آن‌ها از خواب بیدار شوند
صبحانه بخورند
مسواک بزنند
به مدرسه بروند
این روزمرگی‌ها به خواب رفتن و بیدار شدن را آسان تر می‌کند.

کودکان هم مانند بزرگ‌ترها از تکرار کارهای روزمره در زندگی استقبال می‌کنند.

گر چه جای تعمق دارد اگر کودکی ساعت‌ها وقت خود را صرف شستن دست، مرتّب کردن لباس‌ها یا نظم و ترتیب دادن به وسایل اتاقش بکند.

این رفتارها می‌تواند نشانه آن باشد که کودک از یک اختلال اضطرابی به نام بیماری وسواس در کودکان رنج می‌برد.

علل بروز بیماری وسواس در کودکان
روانشناسان و متخصصان علوم رفتارى تاکنون نتوانسته اند علت و زمان دقیق شروع این اختلال را شناسایى کنند.

ولى همگى بر این نکته اذعان می‌دارند که عوامل چندى اعم از:

وراثت
روش‌هاى تربیتى والدین
ویژگى‌هاى خانوادگى
نابهنجارى کارکرد سیستم عصبى
آشفتگى‌هاى خلقى
در بروز این اختلال در کودکان دخالت دارند.

بیماری بیماری وسواس در کودکان نتیجه ترکیب عوامل مختلف زیستی (ژنتیک)‌، روانی و اجتماعی است

در فردی ممکن است علل عمده این بیماری، عوامل زیستی (ژنتیک) باشند.

در حالی که در فرد دیگر، ممکن است عوامل روانی یا اجتماعی باشند.

شرایط زندگی اجتماعی شامل وقایع بسیار جدی در دوران کودکی و نوجوانی است که فرد ممکن است از نظر عاطفی کمبود داشته باشد.

حتما بخوانید
آشنایی بیشتر و بررسی اختلال وسواس
از طرف دیگر وقایع کم‌ اهمیت دیگری مثل تغییر شغل و مدرسه نیز می‌تواند باعث شدت آن شوند.

اختلال وسواس فکرى و عملى اختلالى است همچون سایر بیمارى‌هاى عادى، تغذیه اى، خواب و جسمى که کودک هیچ کنترلى بر آن ندارد.

والدین و اعضاى خانواده او باید به این نکته توجه کنند.

بروز این گونه افکار و اعمال به هیچ عنوان تقصیر کودک نیست و کاملاً با افکار عادى کودک تفاوت دارد.

براى مثال کودکى که نگران کثیف بودن دست‌هایش است، ممکن است چندین بار دست‌هاى خود را بشوید تا حدى که پوست دست‌هایش حساس و قرمز شوند.

یا کودکى که از درست بودن مشق‌ها و امتحانش شدیداً مضطرب است، ممکن است بارها و بارها آن را پاک کند و دوباره بنویسد.

روان‌شناسان تاکید می‌کنند والدین باید به بیماری وسواس در کودکان خود به عنوان یک اختلال نگاه کنند و از آن به عنوان عادت بد به راحتی نگذرند.

با وجود آن که درمان وسواس در دوران کودکی بسیار راحت تر از دوران بزرگسالی است

اما باز هم بسیاری از والدین ازمراجعه فرزندان خود به روانپزشک خوددداری و عمل آن‌ها را طبیعی تلقی می‌کنند

این اختلال به دلیل آن که توام با درد، ناراحتى و یا بیمارى جسمى خاصى نیست، معمولا تا سنین نوجوانى و جوانى ناشناخته می‌ماند.

از زمانى که کودک به دوران نوجوانى پا می‌گذارد و روابط دوستى و اجتماعى او گسترده تر می‌شود.

به دلیل داشتن چنین افکار و رفتارهایى از بودن در جمع دوستان و همسالانش احساس ناراحتى، فشار و استرس می‌کند.

زیرا نگران است که افکار و رفتارهاى وسواسى او از حد خارج شوند و نتواند خود را کنترل کند و همین امر موجب طردشدگى، انزوا و تنهایى او شود.

براى مثال اغلب کودکان ۹ تا ۸ ساله عادت دارند که بر روى درز سنگفرش‌هاى پیاده رو‌ها راه بروند.

یا اسباب بازى‌های‌شان را مدام چک کنند و یا مراسم خواب‌شان را همیشه طبق آئین خاصى انجام دهند.

چنین رفتارهایى که معمولا در این گروه سنى کودکان رایج است، احتمالا در بهترین شکل خود، نوعى بازى به حساب می‌آید.

اما زمانى که همین کارها بر زندگى کودک تسلط می‌یابد و در عملکرد بهنجار او اخلال ایجاد می‌کند، جاى نگرانى دارد.

متاسفانه هر چه کودک و یا نوجوان بیشتر تحت تاثیر این افکار قرار گیرد، به تدریج در او قوى تر و پایدارتر می‌شود تا حدى که موجب شرمسارى و درماندگى او و خانواده اش می‌شود.

بیماری وسواس کودکان
افکار و رفتارهایی که در بیماری وسواس در کودکان مخفی می‌شوند
شناخت علائم این اختلال در اغلب کودکان وسواسى قدرى مشکل است.

زیرا بچه‌ها قادرند خیلى ماهرانه افکار و رفتارهاى وسواس گونه خود را مخفى نگه دارند.

گاهى نیز والدین توانایى کشف افکار و اعمال وسواسى آنها را ندارند.

حتما بخوانید
اختلال شخصیت وسواسی جبری
گاهى نیز به گونه اى رفتارهاى کلیشه اى خود را اجرا می‌کنند که اطرافیان‌شان تصور می‌کنند، انجام این کارها جزء برنامه روزانه‌شان است.

کودکان و نوجوانانى که دچار اشتغالات ذهنى، خشکى رفتار، اجراى رفتارهاى آئینى و سخت گیرى‌هاى بیش از اندازه می‌شوند.

گاه چنان از اعمال و افکار خود مضطرب و پریشان می‌شوند که تا آن کارها را انجام ندهند، آرام نمى‌گیرند.

حمله به سوی بیماری وسواس در کودکان
روش‌هاى درمان رفتارى زمانى که اعضاى خانواده هم درگیر حل مشکل شوند، بهترین شیوه درمان محسوب می‌شود.

همچنین به یاد داشته باشید استفاده از خدمات مشاوره روانشناسی میتواند گره گشای این مشکل باشد.

طبق نظر روانشناسان و متخصصان علوم رفتارى، کودکانى که براى درمان خود از این گونه شیوه‌ها استفاده می‌کنند، نیاز به حمایت، همکارى و مشارکت تمام اعضاى خانواده دارند.

در حقیقت، درصد بهبودى کودک بدون همراهى خانواده خیلى کم می‌شود.

زیرا شیوه‌هاى درمان شناختى رفتارى اغلب با قدرى اضطراب و نگرانى توام هستند که اگر حمایت روانشناس، والدین و اعضاى خانواده را همراه نداشته باشد، درمان و بهبود کودک را به تاخیر می‌اندازد.

زندگی کودک خود را به عنوان یک باغچه در نظر بگیرید. افکار و اعمال وسواسی به عنوان علف‌های هرز تمام شاخ و برگ و ریشه درختان باغچه را گرفته و هر لحظه به رشد و نمو خود ادامه می‌دهند

به منظور قلع و قمع کردن آنها به طرق مختلف از قبیل هرس کردن (دارو درمانی)‌ یا کاشتن درختان جدید (از قبیل افزایش فعالیت‌ها و کارهای مورد علاقه بیمار)‌ و از همه مهم‌تر تغییر شیوه‌های طرز تلقی اقدام کنید.

یکی از روش‌هایی که احتمال رشد و نمو مجدد علف‌های هرز را از میان می‌برد، این است که وقتی آنها را هرس می‌کنید باید از ریشه قطع کنید.

نه این که فقط شاخ و برگ‌های ظاهری و رویی آنها را از میان ببرید.

قسمت‌هایی از بیماری وسواس در کودکان ممکن است در زندگی کودک شما به صورت خیلی ظریف باقی بمانند.

بکوشید روی آنها کار و به طور کامل آنها را از ریشه نابود کنید.

موفق باشید و باغچه خوب و سبزی داشته باشید.

تلگرام

مطلب پیشنهادی

ارتباط افسردگی و ضایعات استخوانی

افسردگی از بیماری هایی است که مستقیما با جسم و جان در ارتباط است . …

افزایش اعتماد به نفس با ۸ روش

به یاد داشته باشید که هر چه آماده‌تر باشید کمتر اشتباه می‌کنید. تقریبا هیچ متخصصی …