هرم غذایی مناسب سالمندان

سالمندان باید تناسب هرم غذایی خود را حفظ کنند. میزان نیاز سالمندان به پروتئین افزایش می یابد. درعین حال نباید مجموع کالری دریافتی آنها بیشتر شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  سالمندان به میزان دریافت پروتئین موردنیاز بدن خود توجه نمی کنند. این افزایش نیاز به دلیل تغییرات در دستگاه گوارش در دوران سالمندی و این که در کار آنزیم های شکننده پروتئین در دستگاه گوارش اختلالاتی ایجاد می شود و مشکلات جذبی به وجود می آورد روی می دهد.

به علت مصرف نکردن شیر توسط برخی سالمندان به دلیل مشکلات گوارشی به آنان توصیه می شود از منابع دیگری برای دریافت کلسیم استفاده کنند. مصرف روزانه ماست و دیگر مشتقات شیر برای جذب کلسیم ایده آل است.

پزشکان بر مصرف حداقل میزان گوشت قرمز به دلیل داشتن اسید چرب اشباع شده تأکید می کنند. مصرف تنها ۲ تا ۳ بار در هفته گوشت قرمز کم چرب به افراد سالمند توصیه می شود.

در طبخ گوشت سفید باید سرخ کردن گوشت را به حداقل رساند یا حذف کرد.

سالمندان باید در حد نیاز میوه و سبزیجات مصرف کنند. سالمندان علاوه بر مشکلات دندانی برای مصرف سبزیجات در دریافت فیبر و پروتئین های میوه و سبزیجات به دلیل مشکلات گوارشی ناتوان هستند و می توانند به طرق دیگر مانند مصرف آب میوه ها و سبزیجات این مشکلات را حل کنند؛ چراکه مصرف میوه و سبزیجات در کنترل و پیشگیری بیماری ها به اثبات رسیده است.

یبوست در سالمندان، ناشی از تغییراتی که درجدار دستگاه گوارش ایجاد شده می باشد.

تغییر شکل در عضلات و کم تحرکی سالمندان و کهولت سن از عوامل مهم یبوست در این افراد است و مصرف میوه و سبزیجات مناسب و به هنگام می تواند علاوه بر اثرات مفید ذکر شده در رفع یبوست چاره گشا باشد.

به سالمندان توصیه می شود:

از چربی های اشباع شده با منشأ حیوانی کمتر استفاده کنند. روغن زیتون و زیتون جایگزین مناسب برای روغن های اشباع شده است؛ چراکه می تواند جنبه حفاظتی برای عروق سالمندان ایجاد کند و جایگزین مناسب دیگر روغن ها باشد.

مصرف روزانه ۱ تا ۳ گردو به دلیل داشتن امگا ۳ به سالمندان توصیه می شود زیرا: گردو جزء روغن های بافت گیاهی است که می تواند جنبه حفاظتی برای عروق سالمندان داشته باشد.

فراموش نکنیم احتمال ابتلای سالمندان به سوءتغذیه بسیار بالاست. سوءتغذیه می تواند برای سالمندان که در معرض تغییرات سیستم دفاعی هستند، خطر ابتلا به انواع عفونت ها را افزایش دهد.

● ویتامین های موردنیاز

یکی از ویتامین های موردنیاز سالمندان ویتامینD است. افراد سالمند باوجود تغییرات استخوانی وعدم توان حرکت، کمتر در معرض نور خورشید قرار می گیرند و این امر زمینه ایجاد پوکی استخوان در سالمندان را افزایش می دهد.

یکی دیگر از ویتامین های موردنیاز سالمندان ویتامین ب ۱۲ است و یکی از دلایل کمبود این نوع ویتامین در سالمندان اشکالاتی در جذبB۱۲ در دستگاه گوارش است.

به دلیل کهولت سن، موادی که از دیواره معده برای هضم و جذبB۱۲ ترشح می شوند، دچار مشکلاتی می شوند و در درازمدت باعث کمبود ویتامینB۱۲ در سالمندان می شود.

ویتامینB۱۲ در شیر، پنیر و تخم مرغ یافت می شود.

مصرف روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب به سالمندان توصیه می شود. سالمندان به دلیل تغییر در مرکز حساسیت به تشنگی که در اثر کهولت سن به وجود می آید، احساس تشنگی در خود نمی کنند و از مصرف آب خودداری می کنند. درحالی که سالمندان نیز به آب فراوان نیازمند هستند.

● گروه های مختلف غذایی موردنیاز سالمندان کدامند؟

▪ گروه نان و غلات:

این گروه شامل انواع نان به خصوص نوع سبوس دار، برنج، ماکارونی، سیب زمینی و سایرغلات است. توصیه می شود سالمندان طبق نیاز انرژی و فعالیت بدنی، روزانه ۹ ۶ واحد از این گروه غذایی را مصرف کنند. هر واحد از این گروه برابر با یک برش به اندازه کف دست (بدون انگشتان) معادل ۳۰ گرم از انواع نان (در مورد نان لواش ۳ ۴ کف دست) نصف لیوان ماکارونی یا برنج پخته و یا یک عدد سیب زمینی پخته متوسط است.

گروه میوه ها و سبزی ها: این گروه شامل انواع میوه ها و سبزی هاست که تامین کننده ویتامین آ و ث، مقداری از ویتامین های گروه ب، آهن و مقدار قابل توجهی فیبر غذایی هستند. توصیه می شود روزانه حداقل دو واحد از گروه میوه ها و ۳ واحد از گروه سبزی ها در برنامه غذایی سالمندان گنجانده شود.

هر واحد از گروه میوه ها برابر با یک عدد میوه متوسط مانند سیب، پرتقال، هلو یا یک چهارم طالبی متوسط و یا نصف لیوان دانه گیلاس یا حبه انگور و یا ۳ عدد زردآلو یا ۴ عدد خرما و یا ۳ عدد انجیر خشک می باشد.
همچنین هر واحد از گروه سبزی ها برابر است با یک لیوان سبزی برگی شکل مانند کاهو و اسفناج و یا نصف لیوان سبزی پخته یا نصف لیوان از سایر سبزی ها خام خرد شده است.

▪ گروه شیر و فرآورده های آن:

این گروه شامل موادی مانند شیر، ماست، پنیر، کشک، دوغ و بستنی است. مواد غذایی این گروه تامین کننده بخشی از پروتئین، کلسیم، فسفر و برخی مواد مغذی دیگر است. توصیه می شود سالمندان روزانه ۳ ۲ واحد از این گروه غذایی مصرف کنند. هر واحد از این گروه برابر است با یک لیوان شیر یا ماست، یک و نیم لیوان بستنی کم چرب، ۴۵ ۳۰ گرم پنیر.

گروه گوشت، تخم مرغ، حبوبات و مغزها: این گروه شامل انواع ماهی، مرغ، گوشت قرمز، تخم مرغ، انواع حبوبات و مغزها (گردو، بادام، فندق، پسته و…) هستند که تامین کننده پروتئین، آهن، برخی از ویتامینها و املاح هستند به ویژه مغزها که دارای مواد آنتی اکسیدان و چربی های مفیدند. مقدار موردنیاز روزانه برابر با ۲ واحد است که هر واحد معادل ۶۰ گرم از انواع گوشت پخته (۳ تکه خورشتی و یا دو کف دست برش ماهی) یا ۲ عدد تخم مرغ یا یک لیوان حبوبات پخته یا نصف لیوان حبوبات خام یا نصف لیوان از انواع مغزها است.

▪ اهمیت مصرف مایعات:

در دوران سالمندی میزان آب بدن و احساس تشنگی کاهش می یابد که زمینه ابتلا به عفونت های دستگاه ادراری، تنفسی، زخم های بستر و یبوست را افزایش می دهد. بنابراین مصرف ۸ ۶ لیوان آب در روز ضروری است. نوشیدن آب آلو یا آب برگه ها نیز سبب گوارشی بهتر و دفع راحت تر می شود.

▪ توصیه ها:

مصرف روغن های گیاهی مانند روغن زیتون به جای روغن های نباتی جامد و چربی های حیوانی در دوره سالمندی ضروری است. بهتر است تعداد وعده های غذایی روزانه افزایش و حجم هر وعده کاهش یابد.

برای جلوگیری از پوکی استخوان، شیر و فرآورده های کم چرب آن، ماهی و مغزهایی مثل بادام، گردو و سبزیهایی مانند انواع کلم در برنامه غذایی روزانه قرار گیرد.

به سالمندانی که مشکل جویدن دارند توصیه می شود غذاهایی به شکل خرد شده، پوره آبمیوه طبیعی و آب سبزیها در برنامه غذایی روزانه استفاده شود.

ورزش های سبک مانند پیاده روی و نرمش در فعالیت روزانه قرار داده شود.

قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید به مدت حداقل ۲۰ دقیقه در روز در زمان اوج تابش خورشید نباشد.

مراجعه به متخصص تغذیه و رژیم درمانی برای مشاوره و برخورداری از سلامت تغذیه ای توصیه می شود.

برای پیشگیری و کنترل بیماریهای نظیر دیابت، چاقی، قلبی، عروقی و… کنترل وزن مناسب بدن توصیه می شود.

برای کاهش خطر بیماری های قلبی عروقی از گوشت های سفید بدون چربی و بدون پوست (ماکیان و ماهی) استفاده شود.

نیازهای غذایی زنان سالمند

پژوهشگران از دیرباز عقیده داشته اند که تغذیه بخش مهمی از سبک زندگی سالم در هر سنی است و این ضرورت در سنین بالا هم باقی می ماند . متخصصین تغذیه می گویند هنگامی که سن زنان بالا می رود، نیازهای غذایی آنها تغییر می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، یک رژیم غذایی سالم همیشه مهم است؛ اما برای زنان با افزایش سن حتی مهم تر می شود.

زنان سالمند باید این نکات را در تغذیه خود رعایت کنند:

▪ دریافت روزانه دست کم ۱۵۰۰ میلی گرم کلسیم، که می توان آن لبنیات و سبزی های دارای برگ سبز یا مکمل های غذایی آن به دست آورد.

▪ سالمندان به ۱۰۰۰ واحد ویتامین D در روز نیاز دارند.

▪ دریافت روزانه ۸ میلی گرم آهن که برای کمک به تولید سلول های خونی لازم است.
منابع سالم آهن شامل غلات صبحانه غنی شده، اسفناج و حبوبات است.

▪ محدود کردن دریافت چربی اشباع شده و چربی ترانس.

▪ محدود کردن دریافت نمک و قندهای اضافی.

▪ دریافت مقدار کافی فیبرهای غذایی.

▪ سالمندان باید یک تا دو گرم در روز به ازای هر کیلوگرم وزن شان پروتئین به دست آورند.

برای مثال یک یک شخص ۷۰ کیلوگرمی باید ۷۰ تا ۱۰۰ گرم در روز پروتئین به دست آورد. افراد دچار بیماری مزمن کلیوی باید از دکتر شان در مورد اینکه مصرف چه مقدار پروتئین برای شان ایمن است، سوال کنند.

▪ سالمندان باید به طور خاص مراقبت کنند که یک رژیم غذایی متعادل با مقدار زیاد میوه و سبزی مصرف کنند.

▪ سالمندان در صورتی که رژیم غذایی شان متعادل نیست، دچار بیماری شده اند، یا وزن از دست می دهند، باید مولتی ویتامین دریافت کنند. البته در مولتی ویتامین پروتئینی وجود ندارد.

حفظ سلامت پروستات در سالمندان

پروستات ( Prostate )‏ توده ای از غدد است که شکل حلقه ای دارد. و در پایین مثانه بین مقعد و پایه آلت تناسلی مردان قرار گرفته است و مجرای ادرار را احاطه کرده می کند. این غده به اندازه گردو، و بیشتر مایع موجود در منی را ترشح می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  پروستات عضوی از دستگاه تناسلی مردانه‌است و به اندازه یک گردوی کوچک، در ابتدا مجرای ادراری در لگن قرار دارد.

غده پروستات در موقع انزال منقبض می‌شود و ماده شیری رنگ قلیایی به منی اضافه می‌کند. حالت ژلاتینی منی به‌دلیل همین ماده‌است.

پروستات در تقسیم بندی غدد بدن به درون‌ریز و برون‌ریز، بدلیل اینکه مواد ترشحی آن از راه مجاری به بیرون از بدن می‌ریزد، جز غدد برون‌ریز محسوب می‌شود.

مایع تولید شده بوسیله پروستات به همراه اسپرم در کیسه‌های منی ذخیره می‌شود. مایع ترشح شده بوسیله پروستات یک سوم مایع منی را تشکیل می‌دهد. این مایع درآمیزش کار حمل و تغذیه اسپرم را بعهده دارد. حالت قلیایی این مایع، اسپرم را در محیط اسیدی واژن حفاظت می‌کند.

از مواد تشکیل دهنده ترشحات پروستات می‌توان به کلسیم، روی، ویتامین ث (اسید سیتریک)، اسید فسفاتاز، آلبومین و آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) اشاره کرد.

پروستات چه كاری انجام می‌دهد؟

یكی از كارهای پروستات كمك به كنترل ادرار، با وارد كردن فشار به قسمت ابتدایی پیشابراه است. همچنین پروستات، مایعی ترشح می‌كند كه سلولهای جنسی مرد، یا اسپرمها را فعال نگه می‌دارد. این مایع پیشابراه را مرطوب و لغزنده می‌كند.

این مایع ماهیت قلیایی داشته و نیز مواد مغذی‌ای دارد كه برای فعال باقی ماندن اسپرمها، لازم است.

اعمالی كه پروستات انجام می‌دهد، نشان می‌دهد كه اگرچه بدون پروستات، تقریبا مردان نابارور هستند اما نبود آن نیز تاثیر چندانی در زندگی فرد ندارد.

● آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

پروستات پروتئین مخصوصی به نام آنتی‌ژن اختصاصی پروستات یا پی‌اس‌آ (به انگلیسی: PSA)‏ را تولید می‌کند که وارد مایع انزالی می‌شود و در زمان مناسب به حفظ حالت مایع منی کمک می‌کند و جلوی لخته شدن منی را می‌گیرد.

منی اندکی پس از وارد شدن به مهبل، لخته می‌شود به ماده‌ای ژل مانند تبدیل می‌شود و گردن رحم می‌چسبد. ۱۵ تا ۳۰ دقیقه پس از لخته شدن منی، آنزیم PSA این لخته را حل می‌کند و اسپرم‌ها آزادانه می‌توانند درون رحم شنا کنند.

سه گونه بیماری، غده پروستات را مبتلا می‌کند: دو نوع آنها خوش خیم است و غالباً زندگی فرد را به مخاطره نمی‌اندازند و یک نوع آن بدخیم است.

بیماری‌های پروستات ممکن با هم اشتباه شوند، چون بسیاری از نشانه‌های آن‌ها مانند هم است.

این سه بیماری عبارتند از:

– پروستاتیت (التهاب پروستات) که بیشتر به وسیله یک عفونت میکروبی ایجاد می‌شود.

– هایپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) یا بزرگی خوش خیم پروستات که بزرگی غیرسرطانی غده پروستات و یکی از شایعترین اشکال بیماری پروستات است که تقریباًدر نیمی از مردان بالای پنجاه سال دیده می‌شود.

– سرطان پروستات یک بیماری بالقوه شدید است، زیرا بدخیم می‌باشد.

● عفونت پروستات

بعضی از مواقع عفونت پروستات به طور ناگهانی بروز می کند . پروستاتیت یا عفونت پروستات به معنی التهاب غده پروستات است. برای تشخیص عفونت مزمن پروستات علائم باید حداقل 3 ماه وجود داشته باشند.

دو نوع پروستاتیت وجود دارد.

1- عفونت باکتریایی مزمن پروستات
2- التهاب مزمن پروستات یا CPPS

● نشانه عفونت پروستات:

▪ تب و لرز
▪ درد و سوزش به هنگام ادرار و انزال منی
▪ احساس داشتن ادرار به دفعات زیاد و به شدت، ولی فقط مقدار کمی ادرار دفع می شود.
▪ درد شکم
▪ دیدن خون در ادرار

اگر هر کدام از این نشانه ها را داشتید فوراً به دکتر خود مراجعه کنید این گونه عفونت ها با آنتی بیوتیک می توانند درمان شوند.

▪ چرا عفونت باکتریال مزمن پروستات ایجاد می‌شود؟

عفونت باکتریال مزمن پروستات یک نوع عفونت غده پروستات است که در اثر باکتریها ایجاد می‌شود. باکتری‌های ایجاد کننده آن همان باکتریهای تولید کننده عفونت ادراری هستند.

▪ چرا التهاب مزمن پروستات یا سندرم درد مزمن لگن ایجاد می‌شود؟

علت ایجاد این بیماری ناشناخته است. تئوری‌های مختلفی برای علت این بیماری وجود دارد از جمله اینکه علت آن می‌تواند یک میکروب ناشناخته باشد یا بعلت یک مسئله عصبی باشد که پروستات را تحت تأثیر قرار می‌دهد یا در اثر آنتی‌بادی‌هایی می‌باشد که بر علیه سلولهای پروستات عمل می‌کنند.

▪ علائم عفونت باکتریال مزمن پروستات چیست؟

احساس درد و ناراحتی بخصوص در ناحیه مقعد و آلت تناسلی یا در ناحیه پایین کمری از علائم این عفونت است. همچنین ممکن است علائمی مانند سوزش و درد هنگام ادرار کردن، تکرر ادرار و فوریت در دفع ادرار داشته باشد.

▪ علائم التهاب مزمن پروستات یا سندرم درد مزمن لگنی چیست؟

این علائم حداقل باید 3 ماه وجود داشته باشند:

1- درد در ناحیه آلت تناسلی، مقعد، قسمت زیر شکم و پایین کمر که شدت آن روز به روز تفاوت دارد.
2- علائم ادراری مانند درد در هنگام ادرار کردن، فوریت در دفع ادرار، تأخیر در شروع ادرار و جریان ضعیف ادراری
3- ناتوانی جنسی، ممکن است با درد بعد از فعالیت جنسی همراه باشد.
4- سایر علائم: احساس خستگی یا درد عمومی

▪ چگونه عفونت یا التهاب پروستات تشخیص داده می‌شود؟

1- معاینه انگشتی از طریق مقعد:

در این روش پزشک می تواند پروستات حساس و متورم را لمس کند.

2- آزمایش ادرار:

از طریق مطالعه آزمایشگاهی آزمایش ادرار نیز می‌توان عفونت را تشخیص داد. یا می‌توانند از طریق کشت ادرار نوع عفونت را تشخیص دهند.

برای تشخیص التهاب مزمن پروستات یا درد مزمن لگنی پزشک باید سایر علل علائم ادراری مانند سنگ کلیه، اختلالات مثانه و عفونت‌ها را رد کند تا به تشخیص این بیماری برسد.

برای رسیدن به تشخیص این بیماری ممکن است روشهای مختلفی مانند MRI، نمونه برداری پروستات، آزمایش خون و تست‌های عملکرد مثانه لازم باشد.

▪ چگونه التهاب یا عفونت مزمن پروستات درمان می‌شود؟

عفونت مزمن باکتریال پروستات نیاز به درمان طولانی مدت دارد. گاهی اوقات پزشکان دوز بسیار کمی از آنتی بیوتیک را جهت پیشگیری از عفونت مجدد بمدت شش ماه تجویز می‌کنند.

اگر بیمار در فرآیند تخلیه مثانه دچار مشکل باشد، ممکن است نیاز به داروی خاص یا جراحی داشته باشد.

در درمان التهاب مزمن پروستات یا درد مزمن لگنی معمولاً آنتی بیوتیک‌ها تأثیری ندارند.

تغییر دادن رژیم غذایی، حمام گرفتن با آب گرم و پرهیز کردن از مواد غذایی مانند الکل، نوشیدنی‌های حاوی کافئین و غذاهای تند و ادویه دار می‌تواند در درمان مؤثر واقع شوند. مصرف زیاد مایعات نیز می تواند کمک کننده باشد.

▪ بزرگ شدن پروستات (Benign Prostatic Hyperplasia):

پروستات در دو مقطع زمانی بزرگ می شود، اولین مقطع اوایل دوران بلوغ و مرحله دوم حدودا از سن ۲۵ سالگی است. این بزرگ شدن پروستات کاملا بی ضرر است اما اغلب سبب مشکلات ادراری در سنین بالاتر می شود. تا سن ۶۰ سالگی ۸۰ درصد مردان، مشکلات ادراری ناشی از بزرگ شدن پروستات را تجربه می کنند.

بزرگ شدن پروستات یا ( BPH ) خوش خیم است، اما با بزرگ شدن غده پروستات به «میزراه» (مجرای ادراری) فشار وارد می شود که می تواند عامل مشکلات ادراری از جمله تکرر ادرار، اجبار ناگهانی به دفع ادرار، بیدار شدن از خواب (در شب) برای دفع ادرار، مشکل در شروع ادرار و قطره قطره شدن ادرار در انتها، کامل تخلیه نشدن مثانه و گاه حتی قادر نبودن به دفع ادرار باشد.

در بعضی از مردها، یکی از نشانه های پیری بزرگ شدن پروستات با گذشت زمان است. اگر چه این یک بیماری نیست اما همچنان که این غده بزرگ می شود، به مجرای ادرار فشار بیشتری وارد می کند و می تواند موجب بروز مشکلات دفع ادرار شود.

اگر بزرگ شدن پروستات توسط پزشک کنترل نشود، می تواند به مرور زمان فرد را به شدت دچار مشکلات سلامتی کند؛ مشکلاتی از قبیل عفونت دستگاه ادراری، آسیب به کلیه ها یا مثانه، سنگ مثانه و بی اختیاری ادرار.

گاهی برای درمان از عمل جراحی استفاده می شود و کل غده پروستات توسط عمل جراحی برداشته می شود که اغلب هم فرد از علایم و نشانه های بیماری رهایی می یابد، اما این عمل می تواند فرد را دچار ناتوانی جنسی کند، بنابراین بهتر است عمل جراحی آخرین راه حل باشد و از روش های درمانی دیگر کمک گرفت.

بعضی از این مشکلات عبارتند از :

▪ دفع ادرار همراه با درد
▪ احساس می کنید مقدار ادرار شما زیاد شده است.
▪ کاهش فشار ادرار در هنگام دفع
▪ دفع ناقص ادرار
▪ مشکل داشتن در شروع دفع ادرار و متوقف کردن آن

نشانه‌های انسدادی معمولاً زودتر خودشان را نشان می‌دهند و عبارتند از: تکرر ادرار، احتباس ادرار، کاهش قطر و فشار جریان ادرار و قطره قطره شدن انتهای ادرار.

در واقع این علائم ناشی از تورم پروستات اند. در معاینهٔ بالینی تورم پروستات با TR قابل بررسی است. سونوگرافی به شناسایی بیماری کمک می‌کند.

درمان این مشکل به نوع بیماری، عامل و شدت آن بستگی دارد. به هر حال در مراحل اولیه درمان دارویی و در مراحل بالاتر با جراحی با لیزر و مراحل پیشرفتهٔ جراحی باید جلوی بیماری را گرفت.

اگر دفع ادرار برای شما سخت شده است و این نشانه ها را مشاهده کردید حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا راههایی را برای درمان و کنترل بزرگ شدن پروستات به شما ارائه دهد. بعضی از مردها منتظر می مانند و مشاهده می کنند که این علائم شدت بیشتری پیدا کند. اما داروهایی هست که به شما در بهبود این مشکلات کمک می کنند.

فلز روی برای درمان پروستات های ملتهب یا بزرگ بسیار مفید است.

فلز روی یکی از عناصر کمینه (عنصری که مقدار کمی از آن برای رشد طبیعی موجودات زنده لازم است) مهم است و در رشد و تمایز سلول ها نقش حیاتی به عهده دارد.

بررسی ها نشان داده است که کمبود روی بر بزرگ شدن پروستات اثر دارد. بنابراین خوردن غذاهای حاوی روی یا خوردن مکمل های روی توصیه می شود. همچنین خوردن گوجه فرنگی نیز بسیار مفید است.

تحقیقات دانشگاه هاروارد روی ۴۷هزار مرد نشان داد آنهایی که هر هفته ۱۰عدد گوجه فرنگی می خوردند، ۵۰درصد کمتر به سرطان پروستات مبتلا شدند، در واقع خوردن گوجه فرنگی احتمال ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می دهد.

محققان معتقدند که این کاهش احتمال ابتلا به سرطان به دلیل وجود «پیگمان» در گوجه فرنگی است.

«پیگمان» قوی ترین و موثرترین کاروتن است که تاکنون کشف شده و دلیل قرمزی رنگ گوجه فرنگی است.

● سرطان پروستات

سرطان پروستات، رشد بدخیم سلولهای پروستات است كه معمولاً آهسته و در درون پروستات در طی سالها رشد می‌كند و در این مدت علائم كمی ‌ایجاد می‌كند. اما به مرور زمان به بیرون از پروستات گسترش می‌یابد.

ممكن است به بافتهای دورتر مانند استخوانها، ریه‌ها و كبد نیز دست‌اندازی كند. علائم و نشانه‌ها به میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد. این بیماری شایعترین بدخیمی‌منجر به مرگ، بعد از سرطان ریه است.

هیچ کس علت دقیق سرطان پروستات را نمی داند. متخصصین نمی دانند که چرا سرطان پروستات در بعضی از مردها پیشرفت می کند و چرا در بعضی این گونه نیست.

سرطان پروستات اغلب بدخیم بوده در سنین بالا مشاهده می‌شود با علائم انسداد ادراری و… که سطح خونی آنزیم PSA نیز بالا می‌رود. این بیماری معمولا به دنبال هایپرپلازی خوش خیم پروستات و با افزایش سن رخ می‌دهد.

تحقیقات نشان داده است که عوامل مشخصی وجود دارد که مردان را مستعدخطر سرطان پروستات می کند. به طوریکه سرطان در آنها پیشرفت می کند. این عوامل عبارتند از:

▪ پیری: داشتن سن ۵۰ سال و بیشتر

▪ سابقه خانوادگی: داشتن برادر، پدر یا پسری که سرطان پروستات داشته است.

▪ رژیم غذایی: خوردن غذاهای پرچرب و نوشیدن مشروبات الکلی خطر ابتلا را بالا می برد.

▪ نژاد: نژاد آمریکایی آفریقایی بیشترین استعداد ابتلا را دارند.

جراحی و در صورت متاستاز شیمی درمانی، هورمون درمانی و رادیوتراپی از روش‌های درمان این بیماری اند.

● پیشگیری از سرطان پروستات

1_ به  مردان بالای 40 سال برای غربالگری این بیماری، سالیانه آزمایش‌( PSA ‌از طریق آزمایش خون) و معاینه توسط پزشک توصیه می‌گردد.

2 _ رعایت رژیم غذایی : بر اساس تحقیقات اخیر دیده‌شده‌است که مصرف بعضی از مواد غذایی مانند سلنیوم، ویتامین D، سویا، چای سبز، لیکوپن (ماده موجود در گوجه فرنگی ) در پیشگیری و حتی کاهش رشد این تومور موثر بوده است.

در انتها مجددا تاکید می کنیم که مردان به خصوص در سن بالا و کسانیکه سابقه خانوادگی داشته اند مرتباً (سالی یکبار) آزمایشهای لازم را انجام دهند چون تشخیص زود هنگام سرطان پروستات می تواند به درمان مؤثرتر و حفظ جان مریض کمک کند.

انحراف تیغه بینی ( Septal Deviation )

انحراف تیغه بینی (Septal Deviation)، كج شدگی یا سایر ناهنجاریهای تیغه بینی ، دیواره ای كه بینی را از وسط به دو قسمت مساوی تقسیم می كند. تیغه بینی از دو قسمت غضروفی (نزدیك نوك بینی ) و استخوانی (نزدیك پیشانی ) تشكیل شده است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  در انحراف بینی معمولاً کجی تیغه بینی در قسمت داخلی بینی است و تاثیری روی شکل ظاهری بینی نمی گذارد.

تیغه بینی دیواره ای است که که فضای داخل بینی را به دو حفره مجزای راست و چپ تقسیم می کند. قسمت پایینی این تیغه غضروفی و قسمت بالایی آن استخوانی است . تیغه بینی نیز مانند سایر اجزای دستگاه اسکلتی تا پایان بلوغ رشد می‌کند و بزرگتر می‌شود .

چندین مرکز غضروف سازی واستخوان سازی در رشد هماهنگ تیغه بینی موثرند . بدیهی است اگر به هر دلیلی یکی یا چندتا از این مراکز غضروف‌سازی یا استخوان‌سازی کمتر و یا بیشتر از حد معمول رشد کنند، تیغه بینی ممکن است از خط وسط منحرف شده و در ناحیه ای به سمت راست یا چپ کج شود . ضربه به بینی یا شکستگی تیغه میانی بینی نیز می تواند موجب انحراف بینی شود.

در برخی بیماران انحراف بینی باعث گرفتگی یک یا هردو مجرای بینی ودر نتیجه بروز مشکل تنفسی می‌شود که به شکل انسداد تنفسی، خرخر شبانه، کاهش حس بویایی، خشکی بینی و خون دماغ بروز می‌کند والبته در دراز مدت می تواند علایم وعوارض دیگری ازجمله سینوزیت، مشکلات گوش و مشکلات ریوی را باعث شود .

● علایم شایع

كجی واضح بینی، انسداد راه هوای بینی، ترشح بینی، بدون علامت در اكثر موارد

● علل

رشد سریع به خصوص هنگام بلوغ، ضربه به بینی، جراحی بینی

●  عوارض و ناراحتی‌های حاصل از انحراف تیغه بینی کدامند؟

از مضرات گرفتگی بینی می‌توان به اختلاف کیفیت هوای تنفسی از راه بینی و دهان اشاره کرد که از نظر تمیزی  و درجه حرارت بسیار با هم اختلاف دارند و این می‌تواند عاملی در به‌وجود آوردن ناراحتی‌هایی در دراز مدت برای افرادی که دچار گرفتگی راه تنفسی هستند، گردد. از آن جمله می‌توان به خشکی دهان و مشکلات بویایی اشاره کرد. از طرف دیگر افرادی که دچار گرفتگی راه تنفسی هستند پس از مدتی به دلیل مشکلات تنفسی ممکن است که از نظر روانی دچار ناراحتی‌هایی شوند.

در برخی موارد انحراف بینی می‌تواند بر روی دهانه سینوس‌های فرد تاثیر بگذارد و باعث شود که فرد مستعد سرماخوردگی و سینوزیت‌های مزمن گردد.

سردردها هم در پاره‌ای از موارد مربوط به انحراف بینی می‌باشند به گونه‌ای که در موارد متعددی بعد از برطرف کردن مشکل انحراف بینی فرد، مشاهده شده که مشکل سردرد او هم کاملا مرتفع گردیده است.

● پیشگیری :

از وارد آمدن ضربه به بینی پیشگیری كنید. برای ورزشهای پربرخورد و دوچرخه سواری از كلاههای محافظ استفاده كنید. هنگام سوار شدن در اتومبیل كمربند ایمنی خود را ببندید.

● عواقب مورد انتظار :

معمولاً با جراحی قابل علاج است . اگر علایم برای بیمار مشكل زا نباشد، معمولاً جراحی ضرورتی ندارد.

● عوارض احتمالی
▪ خونریزی مكرر بینی
▪ عفونت مكرر بینی یا سینوسها

● راههای تشخیص انحراف بینی :

تشخیص انحراف بینی معمولا با یک معاینه بسیار ساده بینی صورت می‌پذیرد، این معاینه می‌تواند با آندوسکوپ انجام شود زیرا این امکان را به پزشک می‌دهد که تمامی قسمت‌های تیغه بینی را به دقت مشاهده کرده و مورد معاینه قرار دهد. اگر فرد فقط دچار انحراف بینی باشد برای تشخیص آن احتیاج به کار خاص دیگری نمی‌باشد ولی در مواردی با انجام سی تی اسکن هم می‌توان به خوبی مشکلات را مشاهده کرد و اگر شخص به عوارضی همچون سینوزیت گرفتار باشد آن را تشخیص داد.

● درمان

از لحاظ درمانی اگر کسی دچار عوارض انحراف بینی شده باشد نیاز به جراحی دارد. جراحی به این صورت انجام می‌گیرد که کاملا از ناحیه داخل بینی لایه‌های مخاطی محافظ را کنار زده و قسمتی را که دچار مشکل می‌باشد برداشته و یا ترمیم می‌کنند.

در بسیاری از موارد در حین برطرف کردن انحراف تیغه بینی لازم است که پزشک توربین‌های بینی را هم مرتب و درست کند. برای مثال وقتی که انحراف بینی به سمت راست وجود دارد توربین‌های حفره سمت چپ به صورت جبرانی بزرگتر شده و می‌توانند در این طرف بینی هم انسداد ایجاد کنند.

در روش‌های قدیمی جراحی هنگامی که لایه مخاطی برداشته می‌شد کل محتویات زیر آن یعنی غضروف و استخوان را تخلیه می‌کردند که باعث بروز مشکلاتی از جمله افتادگی نوک و فرورفتگی پشت بینی می‌شد که این روش‌ها امروزه منسوخ شده است.

الف) اصولی كلی

▪ این وضعیت با مشاهده داخل بینی با استفاد از یك چراغ، واسپكولوم بینی تشخیص داده می شود.

▪ جراحی برای اصلاح انحراف تیغه بینی (گاهی )

روشهای جراحی عبارتند از:
۱) برداشت زیرمخاطی كه انسداد را كاهش می دهد.
۲) رینوپلاستی كه بدشكلی كالبدشناختی بینی را اصلاح می كند.
۳) سپتوپلاستی كه انسداد بینی را كاهش داده و نمای آن را بهبود می بخشد.
ب) داروها

بعد از عمل ممکن است که داخل بینی توسط پدهای خاصی پانسمان بشود که این پدها فقط جلوی خونریزی را می‌گیرند و برای تنفس بیمارمشکلی ایجاد نخواهند کرد.

بیمار معمولا بعد از عمل احتیاج به یک تا دو روز استراحت دارد و معمولا اگر چیزی درون بینی او قرار گرفته باشد بعد از دو روز خارج خواهد شد و او قادر خواهد بود که به زندگی عادی خود برگردد.

▪ برای ناراحتی خفیف ، استفاده از داروهای بدون نسخه نظیر ضداحتقانها برای كاهش ترشحات بینی ممكن است كافی باشد.

▪ آنتی بیوتیكها برای مقابله با عفونت در صورت لزوم تجویز می شود.

● هشدار

از مصرف اسپریهای بینی غیرنسخه ای خودداری كنید.

● فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

پس از جراحی به تدریج فعالیتهای طبیعی خود را از سر گیرید.

● رژیم غذایی

رژیم خاصی نیاز نیست .

● درچه شرایطی باید به پزشك مراجعه كرد؟

اگر شما یا یكی از اعضای خانواده تان دارای علایم انحراف تیغه بینی به خصوص خونریزی بینی یا عفونتهای بینی و سینوس بوده و تمایل به اصلاح آن را با جراحی داشته باشید.

روش های پیشگیری از کمردرد در مادران بچه‌ دار

اکثر مادران در هنگام انجام فعالیت هایی نظیر بغل کردن و بلند كردن كودكان، توجه زیادی به سلامت خود ندارند و حتی با وجود درد در ناحیه کمر ،  كمردرد خود را جدی نمی گیریم. مادران نمی دانند كه كمردردها در نتیجه صدماتی است كه با رفتارهای روزانه ما تشدید می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  نتایج بررسی ها نشان داده است که کمردرد یکی از مشکلات شایع در میان مادران در تمام نقاط جهان است .

ممکن است که درد این زنان بطور ناگهانی شروع شود، اما شروع این درد معمولا بطور مخفیانه و کم کم صورت گرفته است .

محققین تاکید دارند که با نشستن یا ایستادن در حالت غلط، فشار زیادی به فقرات وارد می شود. یک مادر تنها با یک خم شدن نا مناسب موقع بلند کردن فرزند خود می تواند بیش از آنکه فکر کنید به فقرات کمری خود فشار وارد کند .

▪ برای پیشگیری از کمردرد در زنانی که به تازگی بچه‌دار شده‌اند، موارد زیر توصیه‌ می شود:

ـ به محض آنکه دکترتان ورزش را برای شما بی‌خطر اعلام کرد، ورزش منظم و تمرینات کششی را برای تقویت عضلات در شکم و کمر را آغاز کنید.

ـ هنگامی که کودک را بلند می‌کنید، به جای اینکه بازوهای‌تان را باز کنید، بازوهای‌تان را نزدیک به قفسه سینه نگاه دارید و بلندکردن را انجام دهید.

ـ هنگام بلندکردن کودک از کف اتاق، به جای اینکه از کمر خم شوید، زانوهای‌تان را خم کنید و با باز کردن زانوها بلند شوید.

ـ از حمل کردن کودک در پشت و روی لگن‌تان اجتناب کنید.

ـ سعی کنید که کودک را در “کوله جلویی” حمل کنید.

ـ مراقب باشید که هنگامی که کودک را از صندلی‌های بلند، صندلی ماشین یا کالسکه بلند می‌‌کنید، به کمرتان فشار نیاورید.

هموکروماتیس یا هموکروماتوزیس چیست؟

وقتی بدن آهن بیش از اندازه ایی از غذا و منابع دیگر مثل ویتامین هایی كه حاوی آهن هستند ، جذب كند هموکروماتیس رخ می دهد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   این بیماری بتدریج موجب ساخت آهن مفرط در بافتها و اعضا می شود كه اگر ساخت آهن درمان نشود به مرور پس از چند سال می تواند به اعضا بدن آسیب برساند.

● دلایل هموکروماتوزیس چیست؟

بروز هموکروماتیس دلایل دیگری نیز می تواند داشته باشد در آمریكا معمولا این بیماری از ناهنجاریهای ژ‍نتیكی به وجود می آید . فردی كه ژ‍ن ناقص و معیوب را از والدین به ارث می برد بیشتر احتمال می رود كه به آن دچار شود .

نواقص ژ‍نتیكی در بدو تولد بوجود می آید اما نشانه ها و علایم آن به مرور در دوران جوانی و بزرگسالی ظاهر می شود . چون هر فردی ژ‍ن ها را از پدر و مادرش به ارث می برد به آن هموکروماتیس ارثی می گویند .

– اکثر موارد هموکروماتوزیس، ژنتیکی می باشد
– اختلالات خونی
– هپاتیت مزمن که باعث افزایش مقدار جذب آهن می شود
– مصرف بیش از اندازه آهن (بیشتر به شکل مکمل)
برای کاهش سطح آهن خون بیمار، معمولا از حجامت استفاده می شود. حجامت به سادگی خون را از بدن بیرون می برد.

● از نشانه ها و علایم آن چیست ؟

علائم اولیه هموکروماتوزیس عبارتست از :

۱- افسردگی احساس خستگی بیش از اندازه
۲- ضعف
۳- كاهش وزن
۴- درد شكم
۵- درد مفصل

چون این علایم در بیماریهای دیگر نیز ظاهر می شود به همین دلیل تشخیص هموکروماتیس در مراحل اولیه بسیار مشكل است .

در مرحله بعدی، علائم زیر نمایان می شود:

– علائم نقصان غده جنسی
– ناراحتی در تنفس و تنگی نفس

●  علائم و عوارض تجمع زیاد آهن(هموکروماتوزیس) در بدن :

مقدار زیاد آهن در بافت هایی مانند قلب، لوزالمعده و کبد تجمع می یابد و باعث افزایش بار آهن می شود.

اضافه بار آهن یکی از شرایط جدی و مزمنی است که باید به درستی تشخیص و درمان شود. اگر درست تشخیص داده نشود، منجر به بیماری هموکروماتوزیس می شود و زندگی فرد را تهدید می کند.

از آنجا که از دست دادن خون به معنای از دست دادن آهن می باشد، لذا هموکروماتوزیس در زنان به دلیل خونریزی عادت ماهانه، کمتر از مردان اتفاق می افتد.

●  علل :

– اکثر موارد هموکروماتوزیس، ژنتیکی می باشد
– اختلالات خونی
– هپاتیت مزمن که باعث افزایش مقدار جذب آهن می شود
– مصرف بیش از اندازه آهن (بیشتر به شکل مکمل)
برای کاهش سطح آهن خون بیمار، معمولا از حجامت استفاده می شود. حجامت به سادگی خون را از بدن بیرون می برد.

علائم

علائم اولیه هموکروماتوزیس عبارتست از :
– خستگی
– کمبود انرژی
– ضعف
– کاهش وزن
– درد عضلانی
– درد شکمی
– توقف خونریزی ماهیانه

در مرحله بعدی، علائم زیر نمایان می شود:
– علائم نقصان غده جنسی
– ناراحتی در تنفس و تنگی نفس

اگر بازهم هموکروماتوزیس پیشرفت کند، دارای علائم زیر می شود:

– آرتریت
– نامنظم بودن عملکرد کبد
– عدم تحمل گلوکز
– تخریب پانکراس و ایجاد دیابت
– خستگی شدید
– کم کاری هیپوفیز
– کم کاری تیروئید
– هایپوگنادیسم
– کاردیومیوپاتی و آریتمی قلب
– سیروز کبدی
– سرطان کبد
– نارسایی قلبی
– پانکراتیت
– رنگدانه های پوست، خاکستری رنگ و یا برنزی

● عوامل موثر بر پیشرفت بیماری هموکروماتوزیس :

– افزایش مصرف آهن در رژیم غذایی
– مصرف الکل
– مصرف ویتامین C
– عفونت ها
– از دست دادن آهن از طریق خون دادن و یا عادت ماهانه
– عوامل محیط زیستی

● عوامل خطر :

– بزرگترین عامل خطر برای هموکروماتوزیس، ارثی می باشد.
– سابقه فامیلی و خانوادگی
– اصل و نسب: انگلیسی ها، اسکاندیناوی هلندی، آلمانی ها، ایرلندی ها و فرانسوی ها بیشتر در معرض خطر این بیماری قرار دارند.
– جنسیت: مردان نسبت به زنان بیشتر در معرض خطر قرار دارند. زنان به خاطر عادت ماهیانه و بارداری، کمتر به این بیماری دچار می شوند. اما این بیماری در زنان بعد از یائسگی و یا هیسترکتومی (برداشتن رحم با عمل جراحی)، افزایش می یابد.
بدون مشورت پزشک، مکمل آهن را مصرف نکنید.

● تشخیص اضافه بار آهن :

تشخیص این بیماری به سختی صورت می گیرد.
– با دو آزمایش خون می توان مقدار آهن موجود در بدن را اندازه گرفت: در حالت ناشتا، آزمایش ترانسفرین اشباع و آزمایش فریتین سرم.
– اگر یکی از خانواده شما دچار هموکروماتوزیس بود، به پزشکتان اطلاع دهید تا برای شما آزمایش ژنتیک را انجام دهد.
– بیوپسی کبد نیز یکی از راه های اندازه گیری آهن در کبد می باشد.

● چگونه تشخیص داده میشود ؟

انباشته شدن آهن اضافی بیش از اندازه كه مرتبط با هموکروماتیس است از طریق دو آزمایش خون قابل تشخیص می باشد . آزمایشی كه میزان آهن بدن را اندازه می گیرد كه این آزمایش ساده حتی در مطب دكتر نیز قابل انجام است .

اگر آهن اضافی در مراحل نخست تشخیص داده شود درمان، می تواند روند آن را كند كرده و از مشكلات جدی پیشگیری كند.

اما اگر در مراحل نخست و اولیه تشخیص داده نشود و درمان نشود موجب بروز یك سری مشكلات جدی میشود كه این مشكلات شامل ورم مفاصل، نارسایی های قلبی ، مشكلات كبدی مثل سرطان كبد می باشند.

● درمان آن چیست ؟

درمان هموکروماتیس ،خون دادن مرتب ومتناوب از بازو می باشد مانند اهدا خون. این نوع درمان بسیار سالم و موثر است . بیمار اگر درمان را قبل از آسیب دیدن اعضا شروع كند ، زندگی معمول وطبیعی در انتظارش خواهد بود .

برای کاهش سطح آهن خون بیمار، معمولا از حجامت استفاده می شود. حجامت به سادگی خون را از بدن بیرون می برد.
هنگامی که این بیماری مشخص شد و بافت و یا اعضای بیمار دچار تخریب نشده بود، می توان با حجامت به زندگی معمولی برگشت.

در بیمارانی که تخریب در بافت و یا عضوی از بدن صورت گرفته است، می توانیم با استفاده از حجامت از پیشرفت هموکروماتوزیس و تخریب بیشتر بافت جلوگیری کنیم.

یکی از معمولی ترین درمان ها شامل: 1 تا 2 بار در هفته و به مقدار 500 میلی لیتر خون، حجامت می باشد.
حجامت تا زمانیکه خون اضافی در بدن موجود است، ادامه دارد.

مقدار آهن موجود در خون را در هر مرحله از درمان اندازه می گیرند.

طول درمان و مدت درمان بستگی به سن، جنس، دلیل برای تشخیص و شدت علائم دارد.

هنگامیکه سطح آهن خون، طبیعی و نرمال شود، حجامت را 3 تا 4 بار در سال و با توجه به علائم فرد، سطح هموگلوبین و فریتین انجام می دهند.

همچنین افراد مبتلا لازم است موارد زیر را رعایت نمایند :

– مصرف نکردن مکمل های آهن
– مصرف نکردن مواد غذایی دارای آهن، از قبیل انواع گوشت
– مصرف نکردن مواد غذایی دارای ویتامین C. این ویتامین به جذب بیشتر آهن کمک می کند.
– مصرف نکردن الکل

تحقیقات جدید ارتباط ابتلا به پارکینسون در سنین سالمندی و استفاده از سموم آفت کش را تائید می کند

پژوهشگران علوم پزشکی در آزمایشات اخیر خود به شواهد پزشکی جدیدی مبنی بر وجود ارتباط بین خطر ابتلا به پارکینسون و میزان تماس با آفت کش ها دست یافته اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این متخصصان دریافته اند که تماس زیاد با سموم دفع آفت و حشره کش ها خطر ابتلا به پارکینسون را تشدید می کند.

پارکینسون نوعی بیماری پیشرونده مغزی است که با لرزش اندام ها ، کندی حرکات ، سفتی بدن و اختلال تعادل تظاهر می کند.

آزمایشات نشان داده است مواد شیمیایی موسوم به پاراکوآت، مانب و زیرام که بویژه در حجم زیاد در زمین های زراعی و محل زندگی کشاورزان در نزدیکی مزاع یافت می شوند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند.

بعلاوه در آزمایشات جدید نوعی ماده شیمیایی دیگر موسوم به «بنومیل» شناسایی شده که این ماده نیز به نوبه خود در افزایش خطر ابتلا به پارکینسون نقش دارد.

به گفته کارشناسان سلامت عمومی، حتی با وجودی که آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا، ۱۰ سال استفاده از این ماده شیمیایی را ممنوع کرد اما هنوز آثار «بنومیل» در محیط زیست یافت می شود.

این ماده شیمیایی موجب بروز مجموعه ای از فرایندهای شیمیایی می شود که حاصل آن افزایش خطر ابتلا به پارکینسون است. پارکینسون یک اختلال تحلیل برنده سیستم اعصاب مرکزی است که شایعترین علائم آن شامل لرزش دست ها، کندی حرکات و دشواری در راه رفتن است.

عامل بروز بيماري پاركينسون كه بعد از آلزايمر دومين بيماري‌ مهم مربوط به تخريب سيستم عصبي به شمار مي‌آيد، هنوز ناشناخته است اما محققان معتقدند كه در بيشتر موارد تركيبي از فاكتورهاي خطرزاي محيطي و همچنين عوامل ژنتيكي در افزايش خطر ابتلا به اين بيماري دخيل هستند.

آفت‌کش‌ها بر دوپامين که نوعي نوروترانسميتر است تاثير گذاشته و زمينه ابتلا به پارکينسون را فراهم مي‌سازند. اين موضوع به ويژه در ميان باغبانان و کشاوزران شايع‌تر است.

مشروح نتایج این تحقیق در نشریه دستاوردهای آکادمی ملی علوم منتشر شده است.

پیش از این نیز تحقیقات متعدد نشان داده بودافرادی که در معرض سموم آفت کش به خصوص مواد آلی با ترکیبات کلرات و مواد آلی با ترکیبات فسفات قرار داشته اند با افزایش خطر ابتلا به پارکینسون در حدود یک برابر و نیم مواجه هستند.

لازم به ذکر است سموم مورد بررسی در این تحقیق و دیگر سموم انگل کش می توانند به عنوان یکی از فرایندهای بیولوژیکی مسئول توسعه پارکینسون معرفی شوند.

تحقیقات در این رابطه معمولا بر اساس پرسش نامه ای از افراد مبتلا به پارکینسون، مشتمل بر سوالاتی از قبیل اینکه آیا در منطقه ای سکونت دارید که در آنجا از سموم آفت کش استفاده می شود و یا در کارخانه تولید این مواد کار می کرده اید و آیا از آب کنترل شده و یا تصفیه نشده نوشیده اید یا خیر، استوار بوده است.

نتایج تحقیقات گوناگون تاکید می کند که ریسک ابتلا به پارکینسون در افرادی که با هر نوع سموم آفت کش در ارتباط هستند بسیار بالا است و کشاورزانی که با این سموم تماس مستقیم داشته‌اند بیشتر به این بیماری مبتلا شده‌اند.

افرادی که سابقه وراثتی ابتلا به صرع دارند بیشتر در خطر ابتلا به میگرن هستند

متخصصان علوم پزشکی در رشته مغز و اعصاب دانشگاه کلمبیا در نیویورک می گویند در مراحل انجام یک آزمایش جدید به وجود ارتباط ژنتیکی قوی و اساسی بین دو بیماری میگرن و صرع پی برده اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  میگرن و صرع شایع ترین اختلالات مزمنی هستند که منجر به مشاوره نورولوژی می شوند. حدود ١١ درصد افراد جامعه مبتلا به میگرن و حدود ٢ ١ درصد مبتلا به صرع هستند.

بر اساس نتایج این مطالعه جدید، افرادی که سابقه وراثتی قوی ابتلا به صرع دارند بیشتر با خطر ابتلا به میگرن شدید مواجه هستند.

متخصصان علوم پزشکی دانشگاه کلمبیا در نیویورک برای دستیابی به این نتایج، اطلاعات پزشکی ۵۰۰ خانواده را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.

این یافته نشان می دهد: ژن های مشترکی وجود دارند که هم می توانند عامل ابتلا به صرع و هم عامل میگرن باشند.

متخصصان تاکید دارند: این نتایج می تواند آنها را به سوی درمان های مشترک و هدفمند رهنمون سازد.

در مطالعات قبلی معلوم شده بود که مبتلایان به صرع در مقایسه با جمعیت کلی بیشتر مستعد ابتلا به سردردهای میگرنی هستند اما علت این ارتباط تاکنون آشکار نشده بود. در مطالعه جدید معلوم شد که یک عامل ژنتیکی مشترک این ارتباط را موجب می شود.

دکتر «ملودی ویناور» که سرپرستی این مطالعه را در دانشکده پزشکی دانشگاه کلمبیا بر عهده داشته یادآور شد: یافته های جدید می تواند در آینده کاربردهای مفیدی برای بیماران صرعی داشته باشد.

نتایج این تحقیق در مجله صرع ( epilepsia journal ) به چاپ رسیده است .

مروری بر سرطان کولورکتال

سرطان کولون و رکتوم که به سرطان کولورکتال نيز معروف است، دومين علت اصلى مرگ از سرطان در مردان و سومين علت اصلى مرگ از سرطان در زنان است. به‌طور کلى ميزان بقاء ۵ ساله براى سرطان کولورکتال ۵۸% است، با ميزان ۸۹% براى سرطان‌هائى که در مرحله موضعى تشخيص داده مى‌شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   در حال حاضر، به‌علت فقدان مطالعه‌هاى مبتنى بر جمعيت با روش‌هاى صحيح، ميزان‌هاى بروز و شيوع آن در ايران مشخص نمى‌باشد.

●  سير بيمارى:

سير طبيعى سرطان کولورکتال به‌روشنى درک نشده است. برخى پژوهشگران پيشنهاد کرده‌اند تأخير در زمان انتقال مواد مدفوعى ممکن است زمان تماس عوامل سرطان‌زا را با ديوارهٔ روده زياد کند و خطر سرطان کولورکتال را افزايش دهد. اين تأخير در زمان انتقال مواد مدفوعى ممکن است به رژيم غذائى کم الياف و يا عدم فعاليت فيزيک و يا هر دو مربوط باشد. نوع بيشترين ياخته‌اى که در سرطان کولورکتال ديده مى‌شود، آدنوکارسينوم است (بيش از ۹۶% تمام موارد).

●  عوامل خطر

باوجود مطالعه‌هاى اپيدميولوژى بسيار، عوامل خطر قابل اصلاح معدودى براى سرطان کولورکتال به ‌طور قطع مشخص شده است (جدول عوامل خطر قابل اصلاح سرطان کولورکتال). به ‌رابطهٔ بين رژيم غذائى و سرطان کولورکتال توجه زيادى شده است.

اگرچه هنوز اجزاء دقيق رژيم غذائى و سازوکارهاى زيست‌شناختى (مکانيسم‌هاى بيولوژيک) آن به‌ روشنى معلوم نشده است، افزايش خطر سرطان کولورکتال با رژيم غذائى سرشار از چربى (به‌ويژه با مصرف گوشت) همبستگى دارد. به‌علاوه، مصرف کم سبزى‌ها و حبوبات پُرالياف، به‌طور پيوسته با افزايش خطر سرطان کولورکتال همراه بوده است.

مطالعه‌هاى رژيم غذائى و سرطان کولورکتال با مشکل‌هاى زيادى از قبيل همبستگى شديد بين اجزاء رژيم غذائى و مسائل راجع به توانائى شخص در يادآورى رژيم غذائى گذشته روبرو است. مطالعه‌هاى زيادى نشان داده‌اند عدم فعاليت فيزيکى هنگام کار يا تفريح خطر سرطان کولورکتال را افزايش مى‌دهد.

●  خطر منتسب:

 تا نصف موارد سرطان کولورکتال ممکن است به ‌رژيم غذائى مربوط باشد. برآوردهاى بيشتر نشان داده‌اند ۱۵ تا ۲۵% سرطان‌هاى کولورکتال ممکن است به مصرف چربى و ۲۵ تا ۳۵% ممکن است به‌مصرف کم ميوه‌ها و سبزى‌ها مربوط باشد. برآورد شده ۳۲% سرطان‌هاى کولورکتال ممکن است به‌عدم فعاليت فيزيکى مربوط باشد.

●   اپيدميولوژى توصيفى سرطان کولورکتال

گروه‌هاى پُرخطر

 مرگ از سرطان کولورکتال در مردان ۴۴% بيشتر از زنان است و در سياه‌پوستان آمريکا ۱۴% بيشتر از سفيدپوستان مى‌باشد. بروز سرطان کولورکتال پس از ۵۰ سالگى به‌شدت زياد مى‌شود، به‌طورى که دوسوم تمام بيماران بيش از ۵۰ سال سن دارند. ميانگين سن در هنگام تشخيص ۶۲ سال است. موارد بسيار معدودى از سرطان کولورکتال در کودکان گزارش شده است و در جوانان نيز نادر است.

عوامل ژنتيک و بيمارى‌هاى متعددى افراد را مستعد ابتلاء به سرطان کولورکتال مى‌کنند، هرچند اين عوامل در کل جمعيت به ‌نسبت نادر هستند. سابقهٔ سرطان کولورکتال در بستگان درجهٔ اول خطر را افزايش مى‌دهد. استعداد خانوادگى به ‌پوليپ‌هاى متعدد آدنومائى (پوليپوزيس خانوادگي) مى‌تواند خطر سرطان کولورکتال را در جوانى افزايش دهد.

يک مطالعه ژن خانوادگى خاصى را براى سرطان کولورکتال شناسائى کرده است که ممکن است فرصت جديدى را براى کشف به‌ موقع و درمان آن فراهم کند. به‌علاوه، مبتلايان به بيمارى التهابى روده (کوليت اولسروز، بيمارى کروز) در خطر زيادترى هستند.

افراد طبقه‌هاى اقتصادى – اجتماعى بالاتر در خطر بيشتر سرطان کولورکتال مى‌باشند.

●  توزيع جغرافيائى

ميزان‌هاى سرطان کولورکتال در کشورهاى پيشرفته، در آمريکاى شمالي، اروپاى شمالى و غربى و نيوزيلند بيشترين است. ميزان‌ها در ژاپن فوق‌العاده کم است، اگرچه ژاپنى‌هائى که به آمريکا مهاجرت کرده‌اند، ميزان‌هاى سرطان کولورکتال را مثل آمريکائى‌ها و ساکنان ساير کشورهاى غربى تجربه مى‌کنند. اين امر نشان مى‌دهد که عوامل خطر شيوه زندگى در ايجاد سرطان کولورکتال نقش مهمى ايفاء مى‌کنند.

در آفريقا هرچند بروز سرطان کولورکتال کم مى‌باشد، بيشتر موارد سرطان روده بزرگ و رکتوم به‌ طور معمول در افراد جوان‌تر ديده مى‌شود. در حال حاضر توزيع جغرافيائى بيمارى در ايران مشخص نشده است.

 ●  روند زمانى

در آمريکا از سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۹ ميزان مرگ از سرطان کولورکتال ۱۳% کاهش يافته است. اين کاهش تنها در سفيدپوستان روى داده است. در سياه‌پوستان مرگ از سرطان کولورکتال در همين مدت ۵% افزايش يافته است.

●   اقدام پيشگيرى و کنترل

پيشگيرى

اگرچه هنوز رابطه بين رژيم غذائى با سرطان کولورکتال به‌طور کامل معلوم نشده، تغيير رژيم غذائى عامل بالقوه‌اى در کاهش اساسى مرگ از سرطان کولورکتال است. اطلاعات بين‌المللى و مهاجران نشان داده است که ۵۰% برآورد کاهش در بروز سرطان کولورکتال را مى‌توان در عرض ده سال تنها از طريق رژيم غذائى انجام داد. اين کاهش را مى‌توان با افزايش مصرف سرانهٔ الياف از ميوه‌ها و سبزى‌ها ۲۰ تا ۳۰ گرم در روز و با کاهش سرانهٔ مصرف چربى تا کمتر از ۳۰% کالرى انجام داد. اين کار را مى‌توان با مصرف ۵ وعده يا بيشتر در روز ميوه‌ها و سبزى‌ها، پنج وعده يا بيشتر در روز حبوبات و يا غلات و انتخاب گروه غذاهائى که کمترين چربى را دارند، انجام داد.

براى نيل به هدف‌هاى پيشگيرى از سرطان‌هاى وابسته به رژيم غذائى راهبردهاى مکمل متعددى لازم است. اين راهبردها عبارتند از: آموزش تغذيه در مدارس به‌عنوان قسمتى از آموزش بهداشت، اصلاح ترکيب غذاهائى که در مدرسه ارائه مى‌شوند، مشاورهٔ تغذيه‌اى به‌طور معمول با متخصصان بهداشت و اصلاح برچسب‌هاى روى مواد غذائى به‌طورى که مصرف‌کنندگان بتوانند رژيم غذائى بهترى را انتخاب کنند.

به ‌علاوه مرگ از سرطان کولورکتال را مى‌توان با افزايش فعاليت‌هاى فيزيکى در جامعه کاهش داد.

غربالگرى و تشخيص به‌موقع

آزمون‌هاى غربالگرى اصلى براى کشف به‌موقع سرطان کولورکتال عبارتند از: معاينهٔ انگشتى مقعد، آزمايش براى يافتن خون مخفى در مدفوع و سيگموئيدوسکوپي. هريک از اين آزمون‌ها غربالگرى محدوديت‌هائى دارند. اين محدوديت‌ها عبارتند از: عدم دسترسى کامل به ناحيهٔ مقعد با معاينهٔ انگشتى مقعد، وجود يافته‌هاى مثبت و منفى کاذب در آزمايش براى پيداکردن خون مخفى در مدفوع، و ميزان تمکين کم و هزينه بالاى سيگموئيدوسکوپي.

هنوز معلوم نيست، آيا اين آزمون‌هاى غربالگرى مى‌توانند مرگ از سرطان کولورکتال را کم کنند يا نه؛ هرچند کاهشى که با گذشت زمان در ميزان‌هاى مرگ از سرطان کولورکتال حاصل‌شده ممکن است با افزايش مصرف اين آزمون‌هاى غربالگرى مربوط باشد. انجمن سرطان آمريکا توصيه مى‌کند، تمام بزرگسالان در سن ۴۰ سالگي، سالانه معاينهٔ انگشتى مقعد را شروع کنند و در سن ۵۰ سالگى آزمايشى براى يافتن خون مخفى در مدفوع آغاز نمايند.

افرادى که در خطر بيشتر سرطان کولورکتال هستند (مانند مبتلايان به پوليپوزيس خانوادگى يا کوليت اولستراتيو) ممکن است به غربالگرى مکررترى که در سن پائين‌ترى شروع شود، نياز داشته باشند. انستيتوى ملى سرطان آمريکا نيز توصيه‌هاى مشابهى نموده است.

●   درمان، توانبخشى و بهبود

 مؤثرترين روش درمان سرطان کولورکتال جراحي، گاهى همراه با پرتودرمانى است. مبتلايان به سرطان کولورکتال پس از درمان موفقيت‌آميز بايد به‌دقت پيشگيرى شوند، زيرا در خطر زياد عود بيمارى يا سرطان‌هاى جديد در کولون و رکتوم هستند.

●   راهبردهاى آينده در پژوهش و پيشگيرى

 براى تعيين بهتر عوامل خطر سرطان کولورکتال در رابطه با عوامل تغذيه‌اى به مطالعه‌هاى اپيدميولوژى و بالينى نياز است. بررسى‌هاى بيشتر براى تعيين کارائى روش‌هاى کشف به‌موقع بيمارى نظير آزمايش براى پيداکردن خون مخفى در مدفوع و سيگموئيدوسکوپى لازم است.

به علاوه، جامعه به راهبردهاى باثبات و علمى نياز دارد که چگونه رژيم غذائى را مى‌توان تغيير داد. نياز به تأسيس مراکز ثبت آمار سرطان مبتنى بر جمعيت جهت تسهيل مطالعه‌هاى اپيدميولوژى و بالينى در مراکز دانشگاهى احساس مى‌شود.

مصرف آسپرين باعث كاهش ميزان بروز مرگ و مير ناشی از سرطان كولوركتال می شود

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتايج يك تحقيق در تعدادي از افراد مبتلا به سرطان كولوركتال نشان داد كه كاهش ميزان وقوع مرگ و مير با تجويز آسپرين فقط در مجموعه‌اي از افراد با سرطان كولوركتال كه در ژن PIK3CA‌ آنها يك جهش شناسايي شده است، اتفاق مي‌افتد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، آسپرین ” استیل سالسیلیک اسید ” یکی از پر طرفدارترین دارو ها در دنیاست . هر سال ۵۰۰۰۰ میلیون قرص آسپرین در جهان مصرف میشود .

محققان به دنبال يك پيگيري 12 ساله افزودند كه طي اين زمان تجويز آسپرين در افراد مبتلا به سرطان كولوركتال كه دچار اين جهش ژنتيكي شده بودند توانست تا 80 درصد باعث كاهش ميزان بروز مرگ و مير ناشي از اين سرطان نسبت به افراد مشابه كه از آسپرين استفاده نكردند، شود.

در بریتانیا هر فرد سالانه ۷۰ قرص آن را جدا یا همراه با مسکنهای دیگر ، کافیین یا ویتامین “ث” مصرف میکند .

آسپرین علاوه بر خاصیت تسکین دهندگی ، تب بر و ضد التهاب هم هست ، ضمن اینکه اثرهایی نظیر ایجاد زخمهای گوارشی و جلوگیری از لخته شدن خون را نیز از خود نشان میدهد .

اما مصارف امروزه آسپرین عبارتند از :پیشگیری از بیماریهای قلبی ۳۷.۶% ورم مفاصل ۲۳.۳% سر درد ۱۳.۸% بدن درد ۱۲.۲% و دردهای دیگر ۱۴.۱%

نتايج ديگر اين مطالعه حاكي است اين روند كاهشي ميزان مرگ و مير با دريافت آسپرين در افراد ديگري كه دچار اين جهش ژنتيكي نشده بوده مشاهده نشده است.

سرطان کولون و رکتوم که به سرطان کولورکتال نيز معروف است، دومين علت اصلى مرگ از سرطان در مردان و سومين علت اصلى مرگ از سرطان در زنان است. به‌طور کلى ميزان بقاء ۵ ساله براى سرطان کولورکتال ۵۸% است، با ميزان ۸۹% براى سرطان‌هائى که در مرحله موضعى تشخيص داده مى‌شوند.

گفتني است: پيروي از يك رژيم غذايي مناسب مانند مصرف غذاهاي كم چرب، خوردن فيبر و ميوه‌ها و سبزيجات و همچنين انجام فعاليت بدني مي‌تواند از ابتلا به سرطان كولوركتال (روده بزرگ و مقعد) جلوگيري كند.

نتایج این تحقیق در نشريه پزشكي نيو انگلند ژورنال منتشر شده است .

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »