خطرات رادیوگرافی دندان در دوران بارداری

رادیوگرافی یکی از راهکارهای تشخیصی در دندانپزشکی است مقدار اشعه لازم برای تهیه یک رادیوگرافی از دندان بسیار کم و بدون خطر است ،دانشکده رادیولوژی امریکا اعلام نمود که  میزان پرتوگیری جنین در زمان بارداری تنها  برای  یک بار در رادیوگرافی دندان تهدیدی را متوجه زنان باردار  در زمان رشد جنین نمی سازد.رشد ارگان جنین در طول سه ماه اول بارداری صورت میگیرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از دندانپزشکی 86  ( dentalstudent86.persianblog.ir  ) ،  مادران باردار در سه ماه اول بارداری حد الامکان  نباید تحت تابش اشعه ایکس قرار گیرند. از ماه چهارم به بعد بشرط رعایت کلیه نکات ایمنی برای گرفتن یک تا دو فیلم به دستور دندانپزشک  با رعایت تمامی موارد حفاظتی مانعی ندارد

در صورت ممکن در  طول سه ماه اول بارداری اکیدا باید از هرگونه فاکتورهای ریسک بالقوه اجتناب نمود.درصورت نیاز به رادیوگرافی دندانپزشکی غیراورژانس در طول دوران  بارداری سوم بهتراست برای اجتناب از نارس شدن وخوابیدن طولانی مدت  خانم  باردار روی پشت موکول به  بعد از زمان زایمان گردد.

پرتوگیری  مادران باردار باعث تولد نوزدان با وزن کم میشود. این تاثیر زمانی بیشتر می شود که تیروئید، هیپوتالاموس وهیپوفیز مادران باردار در معرض اشعه x دندانپزشکی قرار می گیرد. زنان باردار باید تا زمان تولد نوزاد به شدت از این اشعه اجتناب کنند.

با اینحال کاربرد اشعه ایکس برای رادیوگرافی از دندان‌ها با رعایت کلیه نکات ایمنی همانند استفاده از  پیش بندهای سربی  بدون خطر است.

اگرچه اشعه ایکس در پزشکی ودندانپزشکی موجب آسیبهای ژنیتکی وسرطان میشود ،لیکن این آسیبها امروزه با توجه به  حفاظتهای پرتوئی در مواقع رادیوگرافی خیلی  ناچیز ونادراست .

از آنجائیکه سلولها رشد سریعی دارند نوزادان متولد نشده  نسبت  به اشعه ایکس خیلی حساس هستند فدرال استاندارد سازی  امریکا حداکثر دوز مجاز دریافتی زنان باردار را در طول 9 ماه بارداری 0.5 رم یا 500 میلی رم دانست در حقیقت ریسک بزرگ پرتوئی از پرتوئهای طبیعی میباشد.

طبق محاسبات علمی  صورت  گرفته میزان اشعه لازم برای تهیه رادیوگرافی از تمام دندان ‌ها بسیار کمتر از مقدار اشعه‌ای است که ممکن است به جنین آسیب وارد کند. استفاده از پیش بندهای سربی که سایر نواحی بدن را از معرض اشعه دور نگه می ‌دارد نگرانی در مورد خطرات جذب اشعه را از بین می‌ برد .

در رادیوگرافی کامل  دندان که  کمک به تشخیص سلامت دندان ها و عصب در بافت دندان و برای تعیین وجود کیست ها ، تومورها و یا آبسه ها , و کسب اطلاعات کامل دهان و استخوان اطراف دندان بین 18 تا 21 فیلم مصرف میشود. که به طور کلی در هر 5-7 سال  اینکار صورت میگیرد مقدار اشعه دریافتی از مجموعه ای از 21 دندان رادیوگرافی حدود 3 millirems است سه millirems معادل حدود 4 روز از قرار گرفتن در معرض تابش نور خورشید میباشد که  به طور طبیعی  این مقدار دز را میتوان  دریافت کرد.

در بررسی که در سال 1983 در ایالات متحد  انجام شده است ناهنجاریهای مادرزادی و سرطان دوران کودکی از این مقدار پرتو  دریافتی عملا گزارش نشده است

اکثر دندانپزشکان انجام رادیوگرافی معمول را  در دوران بارداری در صورت امکان توصیه نمی کنند . البته ممکن است  در تشخیص و درمان دندانپزشکی اورژانس نیاز به رادیوگرافی در دوران بارداری  باشد .

بهتر است خانمهای باردار قبل از باداری جک آپ  کامل دندانپزشکی بشوند تا هرگونه نیاز درمانی به  دندان  قبل از بارداری بعمل آمده باشد.

موارد احتیاطی

خانمهای حامله بهنگام مراجعه به دندانپزشک لازم است دندانپزشک را از بارداری خود مطلع سازند یکی از دغدغه خاطرخانمهای  باردار در موارد دندانپزشکی اثر تابش اشعه ایکس حین تهیه کلیشه رادیوگرافی است که ممکن است فکر کند  برای جنین  اوخطرناک باشد.

اکثر دندانپزشکان  در صورت امکان رادیوگرافی  را در دوران بارداری توصیه نمی کنند ، جزء اینکه در موارد تشخیص و درمان اورژانسی دندانپزشکی نیاز به رادیوگرافی در دوران بارداری  باشد.

در صورتیکه خانم بارداری نیاز به رادیوگرافی دندان دارد باید پزشک خود را از وضعیت حاملگی خود مطلع سازد تا دندانپزشک نیاز مبرم رادیوگرافی دندان را دریابد تا  اگر ضرورتی احساس نشود باید از آن پرهیز کند وبه تکنیسنن رادیوگرافی اعلام گردد تا  موارد حفاظتی ویژه را موقع رادیوگرافی  بکار ببندد.

تحقیقات علمی  نشان می‌دهند که استفاده خانمهای  باردار از روپوش سربی  وعینک سربی و حفاظ تیروئید در حین انجام رادیوگرافی ، هیچ خطری متوجه جنینی در زمان بارداری نمیکند مخصوصا اگر مادر در سه ماهه میانی بارداری باشد. با این وجود اغلب دندانپزشکان، تا حد امکان، از انجام رادیوگرافی برای خانم ‌های باردار اجتناب می‌کنند.

در دندان درد های شدید که مجبور به عصب کشی هستیم، تا مرحله ای پیش می رویم که نیاز به رادیوگرافی نباشد. به ویژه برای جنین که مراحل رشد خود را می گذراند برای یک عصب کشی خوب، در مراحل مختلف نیازمند رادیوگرافی می باشیم.

در مادران باردار در حدی که درد بیمار را ساکت کنیم و دندان را پانسمان میکنیم کافی است بقیه درمان را به بعد از زایمان موکول کنیم.

در این مورد مادران باید توجه داشته باشند که این پانسمان باید سالم باقی بماند و در صورت افتادن پانسمان، هرچند که دردی هم نداشته باشد،  جهت جلوگیری از عفونت دندان حتما به دندانپزشک خود مراجعه کرده و مجددا دندان خود را پانسمان نمایند.

درمان حساسیت دندان

معمولاً حساسيت دندان (كه حساسيت شديد عاج دندان نيز ناميده مي شود) مي تواند به صورت ناراحتي دندان به طور دائم ،يا درد پس از خوردن غذاي سرد ،نوشيدن مايعات سرد يا تنفس هواي سرد نمايان شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   همه ما حداقل یکبار  با گاز زدن چیزی سرد دچار درد موقتی دندان شده ایم . به این‌ خاطر که دندان‌ها مقداری از پوشش مینای خود را از دست داده‌‌اند. در زیر مینا مجاری لانه زنبوری ریز پر از مایعی وجود دارد که مستقیماً به مغز دندان می‌روند که حاوی گوشتینهٔ و عصب حساس دندان است.

به‌طور طبیعی، بزاق دهان باعث رسوب کلسیم بر مینای دندان شده و مانع باز شدن این مجاری می‌گردد.

اما مسواک زدن شدید و زیاد (مخصوصاً با مسواک زبر)، عقب نشستن لثه‌ها، خوردن غذاهای اسیدی و دندان‌قروچه پوشش محافظتی دندان را از بین می‌برند و انتهای مجاری را لخت می‌کنند. ترک‌خوردگی دندان‌ها و افتادن پرشدگی‌ها نیز مجاری و حتی گاهی خود گوشتینهٔ دندان را لخت می‌کنند.

علت هر چه باشد، وقتی انتهای مجرائی لخت شد، تغییر شدید دمای دهان باعث جابه‌جا شدن سریع مایع درون آن می‌گردد. این حرکت مایع باعث تیر کشیدن دندان می‌شود. خورده شدن مینا باعث واکنش‌های دردناک به خوراکی‌های سرد می‌شود. اگر دندانتان به چیزهای گرم حساس است یا اگر حساسیت به چیزهای سرد بیش از چند لحظه طول می‌کشد، احتمالاً دچار التهاب بازگشت‌ناپذیری شده‌اید که ممکن اتس منجر به آبسه (التهاب پر از چرک) شود.

●  تحليل لثه ها

معمولاً مشكل از زماني آغاز مي شود كه لثه ها تحليل پيدا مي كنند.لثه ها ،ريشه هاي دندان را مي پوشانندودرجلوگيري از نفوذ تحريك كننده ها به منافذ عاج دناني كمك مي كنند .لثه ها مانند يك پوشش محافظ ريشه هاي دندان را مي پوشانند؛با تحليل لثه ها ،ريشه هاي زيرين دندان هابدون محافظ مي مانند.مشاوره با دندانپزشك راجع به شناسايي دليل وتوصيه بهترين راه درمان بسيار مهم است .
عاج دندان نمايان (بدون محافظ)

در دندان هاي سالم ،عاج دندان (لايه دروني دندان ) به كمك لثه ها و لايه محكم ميناي دندان محافظت مي شود . وقتي ميناي دندان از بين مي رود يا هنگامي كه لثه ها بر اثر مسواك زدن محكم يا استفاده از مسواكي با الياف بسيار زير تحليل مي يابند، ممكن است عاج دندان نمايان شود .

عاج دندان از تعداد زيادي منفذ (تيوپ هاي ميكروسكوپي به نام Tubules) تشكيل شده كه با عصب عمق دندان در ارتباط است . سرما ،گرما يا شيريني مي تواند سبب تحريك عاج دندان ومتعاقب آن تحريك عصب هايي شود كه ايجاد حساسيت ،ناراحتي ودرد مي كنند.

●  چگونه از بروز حساسيت دندان پيشگيري كنيم ؟

1- بهداشت مناسب دهان ودندان

به طور كلي رعايت بهداشت دهان ودندان ازبروز حساسيت دندان جلوگيري مي كند . كه اين امر با 2بار مسواك زدن درروز به مدت 2دقيقه وبا استفاده از يكي از مسواك هاي با كيفيت وداراي الياف نرم ويكي از خمير دندان هاي حاوي فلورايد صورت مي گيرد . از دندانپزشك براي نشان دادن روش بهينه مسواك زدن براي رفع نياز هاي دنداني خود كمك بخواهيد.

2-روش هاي صحيح مسواك زدن

راه حل اصلي جلوگيري از حساسيت دندان ،پيشگيري از تحليل لثه هاست . كاستن از فشار در هنگام مسواك زدن ،بسيار مؤثر است . مسواك هاي برقي داراي سيستم هاي حساس به فشار هستند كه درصورت وارد شدن فشار زياد ،مسواك زدن را متوقف مي كنند . ثابت شده است كه مسواك هاي برقي با حركات نوساني ،چرخشي پلاك هاي بيشتري را نسبت به مسواك هاي دستي برمي دارد. به خاطر داشته باشيد درصورتي كه عاج دندان نمايان شود – حتي اگر احساس درد نداشته باشيد – تاپايان عمر بهبود نخواهد يافت . پس رعايت بهداشت دهان ودندان – حتي درزماني كه احساس درد نمي كنيد،درجلوگيري از پوسيدگي ريشه بسيار مهم است .

●  چه چيز سبب بروز حساسيت دندان مي شود ؟

دلايل اصلي از دست دادن ميناي دندان يا تحليل لثه ها عبارتند از:

1- مسواك نامناسب وفشار بيش از حد به دندان ها هنگام مسواك زدن

2- استفاده از خمير دنداني با قدرت سايندگي بيش از اندازه

نمايان شدن عاج دندان وسپس حساسيت دندان ها مي تواند درپي اين عوامل بروز كند.

دراين مرحله تمام محرك هاي خارجي مانند شيريني غذاهاي اسيدي يا نوشيدني ها ويا نوشيدني ها ويا حتي لمس دندان ها مي تواند ايجاد درد كند .

درصورت عدم رعايت بهداشت ، پيامد بعدی گسترش پوسيدگی ريشه دندان است كه بايد توسط دندانپزشك درمان شود .

از دست دادن ميناي دندان يا تحليل لثه ها ،باعث مي شود عاج دندان بدون محافظ مانده ونسبت به دندان داراي ميناي طبيعي نرم تر وداراي منافذ بيشتري مي شود.

بنابراين ، دسترسي باكتري ها به آن بسيار آسان تر وامكان گسترش پوسيدگي بيشتر است .

استفاده از خمیردندان های ضد حساسیت باعث پوشش مجاری عاجی می شود و از درد جلوگیری می کند. این گونه خمیر دندان ها حداقل ۴ تا ۶ هفته باید استفاده شوند تا اثربخش باشند.

اغلب پرهیز از غذاها و نوشیدنی های خیلی سرد یا اسیدی، عدم استفاده از خمیردندان های ضدجرم، استفاده از مسواک نرم و مسواک زدن ملایم، استفاده از محلول های حاوی فلوراید برای شست وشوی دهان، استفاده از گارد شبانه برای افرادی که دندان قروچه دارند، موثر است. در نهایت اگر این پیشنهادها اثربخش نبود، حتما به دندان پزشک خود مراجعه کنید .

●   درمان حساسیت دندان :

اگر اخیراً دندانی ترمیم کرده‌اید و به خوراکی‌های گرم و سرد حساس شده‌اید، نگران نباشید. این نوع حساسیت طبیعی است و باید ظرف چند هفته از بین برود. در این حالت گوشتینهٔ درون دندان کمی ملتهب شده و مدتی طول می‌کشد تا به حال عادی برگردد. اگر درد بعد از چند هفته برطرف نشود، نزد دندان‌پزشک بروید، زیرا ممکن است عصب دندان آسیب‌دیده باشد.

در موارد دیگر، درمان حساسیت دندان به سرما به آسانی استفاده از خمیر دندان مناسب و خودداری از خوردن برخی غذاها و آشامیدنی‌ها است. دندان حساس را بپوشانید. استفاده از خمیر دندان مخصوص حساسیت مجاری لخت شده را با کلرواسترونسیم می‌پوشاند که مانند فلورورسدیم کلسیم را از بزاق جذب کرده و روی مینا می‌کشد. برای تأثیر بیشتر باید مرتباً و با دقت مسواک بزنید.

دهان‌شویه استفاده کنید. دهان‌شویهٔ حاوی فلورور به پوشاندن مجاری کمک زیادی می‌کند. مسکن بخورید. اگر بعد از مراجعه به‌ دندان‌پزشک دندانتان حساس شده است، برای رفع ناراحتی می‌توانید ایبوپروفن بخورید. آرام مسواک بزنید. همیشه از مسواک نرم استفاده کنید. قبل از استفاده مسواک را با آب گرم خیس کنید و هیچ‌وقت محکم مسواک را روی دندان‌ها نکشید. شاید شایع‌ترین علت حساسیت دندان‌ها استفاده از مسواک زبر و محکم کشیدن آن روی دندان‌ها است. این کار درست مثل ارّه کردن درخت است. حتی گاهی جای بریدن روی دندان پدیدار می‌شود.

روش مسواک زدن را تغییر دهید. شما هم مثل بیشتر مردم با حرارت شروع به مسواک زدن می‌کنید و بعد از مدتی حوصله‌تان سر می‌رود و کار را با سرهم‌بندی به پایان می‌برید؟ همیشه هم مسواک زدن را از یک نقطه شروع می‌کنید؟ معمولاً حساسیت در همین نقطه شروع است. مسواک زدن را از پشت دندان‌های پائین شروع کنید. اینجا دور از دسترس‌ترین نقطهٔ در دهان است که همیشه جرم در آنجا جمع می‌شود. بنابراین، باید بیشترین سعی خود را در تمیز کردن این نقطه به‌کار برید.

خوراکی‌های اسیدی نخورید. غذاها و نوشیدنی‌های اسیدی، مثل گوجه‌فرنگی، لیمو و نوشابه‌های گازدار، خیلی سریع مینای دندان را می‌خورند و باعث حساسیت آنها به تغییر دما می‌گردند. بعضی‌ها در تابستان بیشتر دچار حساسیت دندان می‌شوند، چون بیشتر گوجه فرنگی و لیمو می‌خورند.

– درمان الکتریکی کنید.

اگر هیچ یک از این کارها حساسیت دندانتان را از بین نبرد، دندان‌پزشک ممکن است روش استفاده از جریان الکتریکی برای کشیدن فلورور بر روی مجاری را توصیه کند. این کار در مطب دندان‌پزشک انجام می‌شود.

●  بلافاصله بعد از خوردن غذا مسواک نزنید

مسواک زدن دندان‌ها ظرف نیم ساعت بعد از مصرف یک وعده غذایی یا نوشیدن یک فنجان قهوه، می‌تواند آسیب جدی به دندان‌ها وارد کند.

پس از مصرف مایعات یا مواد غذایی اسیدی، این اسید می‌تواند مینای دندان و حتی لایه زیرین آن موسوم به دنتین را تخریب کند.

اگر زمان مسواک زدن دندانها مناسب نباشد یعنی ظرف 20 دقیقه تا نیم ساعت پس از صرف غذا یا نوشیدنی‌ها، اسید موجود در مواد غذایی به سطح عمیق‌تر دندان‌ها راه پیدا می‌کند و در نتیجه خیلی سریعتر موجب پوسیدگی و تخریب دندان‌ها می‌شود.

دکتر هووارد آر.گامبل، رییس آکادمی دندانپزشکی عمومی در انگلیس تاکید کرد: اگر بلافاصله بعد از غذا خوردن، مسواک بزنید در واقع باعث می‌شوید که اسید از مینای دندان عبور کرده و به لایه‌های عمیق تر آن برسد که حاصل آن پوسیدگی سریع‌تر دندان است. به این ترتیب دندانپزشکان توصیه می‌کنند بویژه در مواردی که از مایعات اسیدی یا مواد غذایی ادویه دار استفاده می‌کنید حتما بین نیم تا یک ساعت صبر کنید و پس از آن مسواک بزنید تا بتوانید به اندازه کافی از اثرات منفی مصرف مواد اسیدی بر روی دندان‌ها جلوگیری نمایید.

●  چه وقت به پزشک مراجعه کنیم:

۱. بعد از خوردن یا نوشیدن چیزی خنک دندان درد می‌گیرد.
۲. دندان‌ها در پاسخ به گرما درد نمی‌گیرند.
۳. حساسیت در یک دندان متمرکز است.
۴. خمیر دندان در رفع حساسیت دندان مؤثر نیست.

استفاده از سیستمی مشابه بدن صدف خوراکی، روشی برای کاهش حساسیت دندان ها است

پژوهشگران علوم پزشکی در جستجوی ماده چسبناکی هستند که شبیه به سیستم بدن صدف خوراکی بتواند به سطوح بچسبد و به این ترتیب همزمان مینا و عاج دندان را با تامین املاح معدنی مورد نیاز آنها، ترمیم و بازسازی کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  خورده شدن مینا باعث واکنش‌های دردناک به خوراکی‌های سرد می‌شود. معمولاً حساسيت دندان (كه حساسيت شديد عاج دندان نيز ناميده مي شود) مي تواند به صورت ناراحتي دندان به طور دائم ،يا درد پس از خوردن غذاي سرد ،نوشيدن مايعات سرد يا تنفس هواي سرد نمايان شود .

در دندانهای سالم عاج دندان توسط بافت دیگری به نام مینا در قسمت تاج و سمنتوم در قسمت ریشه دندان محافظت می شود. چنانچه به هر دلیل مینا و سمنتوم دندان روی عاج دندان را نپوشاند، عاج عریان شده و در معرض عوامل ومحرک های خارجی قرار می گیرد و در نتیجه دندان دچار حساسیت می شود که این حساسیت به دلیل شکل آناتومیکی دندان اغلب در ناحیه طوق دندان ها مشاهده می گردد.

متخصصان در یک مطالعه جدید و با الهام از طبیعت به پیشرفتی مهم در زمینه پیشگیری از حساسیت های دندانی دست یافته اند مشکلی که امروزه میلیونها نفر از مردم جهان با آن مواجه هستند.

دندانپزشکان می گویند تقریبا از هر چهار نفر، سه نفر با مشکل حساسیت دندانها در برابر گرما و سرما و غذاها و نوشیدنی های ترش و شیرین مواجهند. این مشکل زمانی بروز می کند که مینای سخت دندانها و لایه نرم تر زیر آن موسوم به عاج دندان تحلیل می روند و این وضعیت موجب تحریک پذیر شدن اعصاب داخلی دندان می شود.

برخی از آدامس های بدون قند یا خمیر دندان های خاص می توانند به کاهش حساسیت دندانها کمک کنند. اما این بار متخصصان تلاش کرده اند که با الهام از حالت چسبندگی بدن صدف خوراکی به روش نوین و طبیعی برای کاهش حساسیت دندانی دست یابند.

آنها با کشف تاثیر این تکنیک هم اکنون در جستجوی ماده چسبناکی هستند که شبیه به سیستم بدن صدف خوراکی بتواند به سطوح بچسبد و به این ترتیب همزمان مینا و عاج دندان را با تامین املاح معدنی مورد نیاز آنها، ترمیم و بازسازی کند.

آنها استدلال کرده اند که تکنیک فوق در واقع موجب تماس دائمی املاح معدنی با مینا و عاج دندان می شود و مدت این تماس برای آغاز فرایند ترمیم دندان کافی است.

این متخصصان نتیجه گرفتند که تکنیک استفاده از ماده چسبنده ممکن است در آینده به یک روش ساده جهانی برای بازسازی همزمان مینا و عاج دندان تبدیل شود.

شرح این مطالعه در مجله «میانجی ها و مواد کاربردی» انجمن شیمی آمریکا گزارش شده است.

جرم گیری دندان موجب کاهش خطر حمله قلبی و سکته مغزی در افراد مسن می شود

پژوهشگران علوم پزشکی با بررسی ۲۲ هزار بزرگسال ۵۰ ساله و مسن تر در مدت هفت سال متوجه شدند احتمال ابتلاء به حمله قلبی و یا سکته مغزی در افرادی که در سال قبل از انجام این مطالعه دندان های خود را جرم گیری کرده بودند کمتر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  مطالعه ای که به تازگی انجام شده است نشان می دهد افراد مسنی که به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت می دهند نسبت به هم سن و سالان خود که به این موضوع توجهی ندارند کمتر در معرض خطر حمله قلبی یا سکته مغزی قرار می گیرند.

محققان با بررسی ۲۲ هزار بزرگسال ۵۰ ساله و مسن تر در مدت هفت سال متوجه شدند احتمال ابتلاء به حمله قلبی و یا سکته مغزی در افرادی که در سال قبل از انجام این مطالعه دندان های خود را جرم گیری کرده بودند کمتر است.

در جرم گیری دندان پلاک های بسته شده بر روی دندان و یا لثه پاک می شود. این پلاک ها محل تجمع باکتری هایی است که می تواند به بیماری لثه منجر شود.

دکتر ‘زو- یین چن’ متخصص قلب و عروق در بیمارستان عمومی ‘تایپه ویترانز’ در تایوان گفت: این مطالعه در راستای تحقیقی است که بیماری لثه را با افزایش خطر بیماری قلبی ارتباط داده است.

از آنجا بیماری لثه توسط عفونت باکتریایی ایجاد می شود محققان تصور می کنند که این بیماری می تواند با حمله قلبی و یا سکته مغزی ناشی از بیماری مزمن التهاب رگ های خونی ارتباط داشته باشد.

چن به ‘رویترز هلث’ گفت: مطالعات نشان داده است که درمان بیماری لثه می تواند سطح مواد التهابی در خون را کاهش دهد.

با این وجود هنوز کسی مطمئن نیست که آیا معاینه مرتب توسط دندانپزشک می تواند از بروز حمله قلبی پیشگیری کند یا خیر.

در این مطالعه که به تازگی انجام شده است، حدود نیمی از افراد سال قبل از آغاز این تحقیق، دندان های خود را جرم گیری کرده بودند و بقیه افراد این کار را انجام نداده بودند.

در طول هفت سال بعد از آغاز این مطالعه، ۶/۱ درصد از افراد گروهی که دندان های خود را جرم گیری کرده بودند به حمله قلبی و ۹/۸ درصد به سکته مغزی مبتلا شدند.

این در حالی است که در گروهی که دندان های خود را جرم گیری نکرده بودند ۲/۲ درصد به حمله قلبی و ۱۰ درصد به سکته مغزی مبتلا شدند.

محققان سپس سایر عوامل خطر ساز مانند بیماری های مزمن از جمله دیابت، فشار خون بالا و بیماری کلیه را بررسی کردند.

این مطالعه نشان داد که جرم گیری دندان با ۳۱ درصد کاهش خطر حمله قلبی در آینده و ۱۵ درصد کاهش سکته مغزی ارتباط دارد.

این مطالعه در شماره ۵ آوریل ۲۰۱۲ مجله “American Journal of Medicine” منتشر شده است.

علم دندانپزشکی قدمتی نه هزارساله دارد!

پژوهشگران باستان شناس می گویند نتایج بررسی های باستانشناسی آنان نشان داده است که انسان‌های عصر حجر هم دندان‌های خود را پر می‌کردند . آنان دندانی قدیمی از ۶۵۰۰ سال پیش کشف کرده‌اند که با موم زنبور عسل پر شده است و به نظر می‌رسد که این قدیمی‌ترین سند دندانپزشکی در اروپا باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  تکه‌ای موم بر روی دندانی از زمان ما قبل تاریخ نشان می‌دهد که حتی در دوران عصر حجر نیز انسان‌ها دندان‌های خود را پر می‌کردند. دانشمندان این سند را با کمک تکنولوژی اشعه‌ی مادون قرمز و توموگرافی مورد بررسی قرار دادند.

●  موم زنبور عسل به عنوان کاهش دهنده‌ی درد

پژوهشگران در کشور اسلوونی یک استخوان فک همراه با یک دندان از ۶۵۰۰ سال پیش یافتند که با موم زنبور عسل پر شده بود. فردریکو برناردینی، مدیر تیم علمی مرکز بین المللی فیزیک نظری در شهر تریست (ایتالیا) در این‌باره گفت: «این کشف، قدیمی‌ترین سندی است که نشان می‌دهد دندانپزشکی در اروپای ما قبل تاریخ وجود داشته است. علاوه بر این، این تکه‌ تاریخی نشان می‌دهد که ماده‌ی پرکننده‌ی دندان عملکرد درمانی داشته و درد را کاهش می‌داده».

پژوهشگران نتایج کشفیات خود را در نشریه‌ی علمی „PlosOne“ منتشر کرده‌اند.

●  مته‌ دندانپزشکی حدود ۹۰۰۰ سال پیش در پاکستان

دندانهای کشف شده در یک عملیات حفاری باستانشناسی در پاکستان – در نواحی مرز ایران و افغانستان- بیانگر این نکته است که علم دندانپزشکی قدمتی ۹۰۰۰ ساله دارد. محققین ضمن حفاری بقایای گورستانی ازعصر حجر، ۱۱ عدد دندان تراشیده شده یافتند. این اکتشاف به تکنولوژی پیشرفته و مهارت فن دندانپزشکی در آن زمان، اشاره دارد.

دانشمندان معتقدند که دندان مورد نظر، یا کمی قبل و یا کمی پس از مرگ صاحب آن با موم پر شده اما آنها قادر به نام بردن زمانی دقیق نیستند. پژوهشگران می‌گویند، اگر این عمل قبل از مرگ فرد انجام شده باشد، نشان دهنده‌ آن است که ماده‌ پرکننده‌ دندان به منظور خاصی به کار گرفته شده است: کاهش درد و جلوگیری از ترک دندان.

پژوهش‌های قبلی نشان داده ‌بودند که حدود ۹۰۰۰ سال پیش دندانپزشکان از مته‌‌ دندانپزشکی استفاده می‌کردند.

تیمی علمی از دانشگاه Poitiers فرانسه در منطقه‌ بلوچستان در پاکستان، دندان‌هایی آسیا پیدا کردند که دارای سوراخ‌های ایجاد شده توسط مته دندانپزشکی بودند.

آنها نتایج تحقیق خود را سال ۲۰۰۶ در نشریه‌ علمی «Nature» منتشر کردند. پرکردن دندان یا ترمیم دندان به بازگرداندن عملکرد و شکل ظاهری دندان آسیب‌دیده با مواد ترمیم کننده دندان گفته می‌شود.

خرابی ساختار دندان معمولاً در اثر پوسیدگی دندان یا آسیب‌های خارجی به‌وجود می‌آید. تا هنگامی که پوسیدگی به پالپ دندان ( که عوام به آن عصب دندان می‌گویند) نرسد، می‌شود دندان را بدون درمان ریشه ( که عموما به آن عصب‌کشی می‌گویند) پر کرد و این ربطی به عمق پوسیدگی ندارد. پس بهتر است هرچه زودتر دندانهای پوسیده را پر کرد تا پوسیدگی به عصب نرسد.

ترمیم دندان در دو مرحله انجام می‌شود.

۱ – آماده کردن دندان برای جاگذاشتن مواد ترمیمی در آن
۲ – جاگذاری کردن مواد ترمیمی در داخل دندان. مرحله آماده کردن دندان برای جاگذاشتن مواد ترمیمی شامل برش دندان با مته‌های مخصوص دندان است که بعد از آن مواد ترمیمی در دندان جایگزین می‌شوند.

همچنین در این مرحله قسمت‌های پوسیده دندان که از لحاظ ساختاری از بین رفته‌اند خارج می‌شوند. با روند پیچیده‌ای كه پركردن یك دندان دارد، به دست آمدن شواهدی مبنی بر پركردن دندان از 6500 سال پیش بسیار جالب توجه است.

● علت تراشیدن دندان ها

باستان شناسان معتقدند : ” از آنجائیکه بر طبق شواهد، تعدادی از این دندان ها چندین بار تراشیده شده اند، احتمالا این کار اهداف درمانی داشته و به منظور زیبایی انجام نشده. ” اما انگیزه اصلی از این کار هنوز به صورت قطعی مشخص نشده است.

طبق بررسی های انجام شده، سطح همه این دندان ها صاف و نرم هستند، بدین معنی که صاحبان این دندان ها افرادی زنده بودند که برای غذا خوردن از دندان های تراشیده شده شان استفاده می کردند.

طبق نظریات محققین، در آن زمان، همان وسیله ای که برای برپایی آتش استفاده می شد – ابزاری کمانی شکل که از پیچیدن مقداری ریسمان به دور تکه چوبی باریک ساخته می شد و در نوک آن سنگ چخماق قرار می گرفت – برای سوراخ کردن دندان ها نیز به کار می رفت.

در حقیقت این وسیله به شکل مته ای بود که با فشار دادن سنگ چخماق در نوک آن و چرخاندانش به حالت دورانی، در دندان سوراخ ایجاد می کرد.

برطبق اظهارات محققین، سوراخ کردن و تراشیدن دندان‌ها، بسیار سریع انجام می‌شده و تولید حرارت نیز می‌کرده. دندانپزشکان با استفاده از این روش، قادر بودند حفره‌هایی به قطر ۰.۰۴ اینچ در دندان بیماران ایجاد کنند.

محققین اکنون در جستجوی شواهدی هستند که نشان دهد این سوراخ ها توسط چه نوع ماده ای پر می‌شده؟ هرچند اظهارات برخی از آنان، از وجود ماده ای خمیری شکل که از علف تهیه می شده و برای پر کردن پوسیدگی دندان به کار می رفته ، خبر می دهد، اما این فرضیه هنوز به اثبات نرسیده است.

دهمین کنگره بین المللی انجمن ارتودنتیست های ایران سوم تا پنجم آبان ماه 1391 برگزار می شود

دهمین کنگره بین المللی انجمن ارتودنتیست های ایران سوم تا پنجم آبان ماه امسال در مرکز همایش های بین المللی صدا و سیما برگزار می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از انجمن ارتودنتیست های ایران ،  دکترˈحمید عادلی نجفی ˈ رییس کنگره بین المللی انجمن ارتودنتیست های ایران با بیان این مطلب افزود : این کنگره با شعار ˈ تحول در ارتدنسی از ادعا تا واقعیت ˈ با حضور میهمانانی از سه قاره آمریکا ، اروپا و آسیا برگزار می شود و از مهم ترین اهداف برپایی آن مبادله اطلاعات علمی میان متخصصان ایرانی و دنیاست.

 وی خاطرنشان کرد : هم اکنون ایران در زمینه درمان های ارتدنسی در منطقه گام های مهمی را برداشته است و برپایی این کنگره فرصتی مغتنم است تا ضمن آشنایی با دانش و تجارب متخصصان میهمان با معرفی توانمندی ها ، تجارب و قابلیت های بزرگان علمی کشورمان در سطوح بین المللی و انتقال این تجربیات به دیگر دندانپزشکان جهان، جایگاهی شایسته را در دنیا احراز کنیم.

وی گفت : در این کنگره ارتودنتیست هایی از کشورهای امریکا، برزیل، انگلستان، آلمان، دانمارک، ترکیه و هند شرکت دارند. این کنگره با همکاری انجمن ارتودنتیست های ترکیه برگزار می شود از این رو مسئولان بلند پایه ارتدنسی ترکیه از جمله رییس انجمن ارتدنسی این کشور و رییس کنگره ارتدنسی اروپا نیز در این کنگره حضور دارند.

رییس دهمین کنگره بین المللی انجمن ارتودنتیست های ایران ، ارایه روش های جدید ˈ ارتدنسی زبانیˈ و آموزش های کارگروهی با مشارکت و همکاری جراحان دهان، فک و صورت ، گوش و گلو و بینی ، جراحان پلاستیک ، پوست ، مغز و اعصاب ، ارتوپدی و چشم را از مهمترین برنامه های این کنگره اعلام کرد.

عادلی نجفی افزود: در این کنگره همچنین شرکت کنندگانی از کشورهای همجوار مانند عراق، امارات متحده عربی و هند نیز حضور دارند.

به گفته وی در کنگره امسال 12 کارگاه آموزشی تخصصی برگزار می شود وشرکت در این کنگره 65 امتیاز بازآموزی برای شرکت کنندگان دارد.

مسواک زدن ، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته، دیابت و جنون را کاهش می دهد

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج مطالعات جدید نشان می‌دهد، افرادی که با مسواک زدن مرتب از لثه و دندان‌های خود محافظت می کنند، ممکن است کمتر در معرض خطر احتمال ابتلا به بیماری جنون قرار داشته باشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  دانشمندان در  دانشگاه کالیفرنیای آمریکا در بررسی‌ها و تحقیقات خود که با بررسي پرونده پزشکي پنج هزار و پانصد فرد مسن در دوره اي هجده ساله صورت گرفت دریافتند: افرادی که کمتر از یک بار در روز مسواک می زنند در مقایسه با آنهایی که مرتبا و روزانه بهداشت دهان و دندان را رعایت می کنند، 65 درصد بیشتر در معرض خطر احتمال ابتلا به بیماری جنون قرار دارند. پژوهشگران نتیجه گرفتند سلامت دندان با کاهش خطر احتمال ابتلا به جنون ارتباط  دارد .

پژوهشگران در اين تحقيقات پرونده پزشکي پنج هزار و چهارصد و شصت و هشت نفر از ساکنان خانه هاي سالمندان کاليفرنيا را با ميانگين سني هشتاد و يک سال، در سالهاي هزار و نهصد و نود و دو تا دو هزار و ده مورد بررسي قرار دادند.

التهاب لثه‌ای بوجود آمده بر اثر باکتری‌های مرتبط با بیماری لثه، عامل بیماری‌های قلبی، سکته و دیابت است.

همچنین تحقیقات به دست آمده حاکی از این است افراد مبتلا به آلزایمر که باکتری‌های عامل بیماری‌های لثه‌ای موجود در مغزشان بیشتر از افراد سالم است از بیماری جنون بیشتر رنج می‌برند. این باکتری‌ها باعث التهاب و آسیب‌های مغزی می شوند.

محققان نتایج این مطالعات را بین 5468 نفر از اعضای انجمن سالمندان کالیفرنیا بدست آورده‌اند.

آناليا پاگيني هيل سرپرست محققان در اين خصوص گفت طبق تحقيقات پيشين، التهاب ناشي از باکتريهاي مرتبط با بيماريهاي لثه در ابتلا به بيماريهايي همچون بيماريهاي قلبي، سکته مغزي و ديابت تاثيرگذار است.

وي افزود برخي تحقيقات نيز نشان دادند باکتريهاي مرتبط با بيماريهاي لثه در مغز افراد مبتلا به آلزايمر  شايع ترين بيماري مرتبط با زوال عقل  بيشتر از افراد عادي وجود دارد.

وي در ادامه تصريح کرد پژوهشگران بر اين باورند که باکتريهاي بيماريهاي لثه پس از راه يافتن به مغز سبب التهاب مي شوند و به مغز آسيب مي رسانند.

از شروع تحقیقات تا پایان آن، از هر 78 زن که کمتر از یک بار در روز مسواک می‌زدند 21 نفر به بیماری جنون مبتلا شدند و این درحالی است که از هر 6 مردی که به طور نامرتب مسواک می‌زنند یک نفر به بیماری جنون مبتلا می‌شود.

دندانهای انسان به اندازه دندان كوسه محكم است

پژوهشگران رشته دندانپزشكی در دانشگاه «دویزبرگ ـ اسن» در کشور آلمان با انجام آزمایشات جدید دریافته اند كه دندانهای انسان اگرچه از نظر تعداد و اندازه با دندانهای كوسه قابل مقایسه نیست اما به لحاظ استحكام از دندان كوسه چیزی كم ندارد و به همان اندازه محكم است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، این متخصصان پس از مقایسه ساختار میكروسكوپی دندان انسان و كوسه به نتایج شگفت انگیزی دست یافتند.

آنها متوجه شدند با وجودی كه دندانهای این شكارچیان هولناك اقیانوس ها با لایه ای فوق العاده مستحكم از مینای دندان پوشیده شده اما استحكام آن بیشتر از استحكام دندان های انسان نیست.

پروفسور ماتیاس ایپل، استاد دانشگاه «دویزبرگ – اسن» می گوید: علت اینكه دندانهای انسان به اندازه دندان كوسه محكم است ساختار میكروسكوپی خاص و استثنایی دندان های انسان است.

وی می گوید: بلورهای موجود در دندانهای انسان شامل چیدمان ویژه ای است و این بلورها بوسیله پبروتئین هایی خاص به هم محكم می چسبند و از ترك خوردگی در دندان جلوگیری می كنند.

با این وجود این متخصصان می گویند كه دندانهای كوسه هرگز دچار پوسیدگی نمی شود و علت آن این است كه دندانهای كوسه همواره غرق در آب شور دریا است و بالاخره اینكه كوسه ها هرگز قند و شیرینی نمی خورند.

پلاک دندانی چیست؟

پلاك باكتريايي يا پلاك دندان ها ماده اي سفيد رنگ و خميري است كه پس از صرف غذا و هرگونه خوراكي روي دندان ها ايجاد مي شود. باكتري ها بي وقفه در محيط دهان رشد كرده بنابر اين پلاك دندان ها مشكلاتي را براي تمام محيط دهان به وجود مي آورد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   پلاك دندان ها به ويژه از پروتئين هاي موجود در بزاق، باكتري ها ، مواد سمي و باقيمانده مواد غذايي  تشكيل شده و به طور مداوم ايجاد مي شود. اگر پلاك دندان ها روزانه تميز نشده و از بين نرود تبديل به جرم دندان مي شود.

از بين بردن پلاك دندان ها در هنگام تشكيل شدن  امري ضروري است. اين ماده در واقع اسيدهايي را توليد مي كند كه به دندان ها و لثه حمله مي كنند. اين اسيدها روي ميناي دندان اثر گذاشته ، لثه ها را مجروح كرده و عامل اغلب كرم خوردگي‌ها و بيماري هاي دهان و دندان است.

علاوه بر اين اگر روزانه پلاك دندان ها تميز نشود ، سفت شده و به جرم تبديل مي شود. در اين صورت مسواك زدن بر آن بي اثر بوده و قادر به از بين بردن آن نمي شود. در اين هنگام براي از بين بردن آن ناگزير بايد يك جرم گيري كامل را انجام داد.

براي رهايي از پلاك دندان بايد پس ار نوبت غذا خوردن دستكم به مدت سه دقيقه  و حداقل دو بار در روزدندان ها را به خوبي مسواك زد.

چرا مبارزه با پلاک دندانی مهم است؟ پلاک دندانی چیست؟

پلاک دندانی رسوب روی دندان هاست.
این پلاک بعد از هر وعدۀ غذایی ساخته می‌شود و به شکل یک خمیر یا یک شورۀ سفید یا کمی زرد روی دندان ها می‌چسبد.

پلاک دندانی از تکه های مواد خوراکی و بزاق دهان ساخته می‌شود.
به محض اینکه باکتری ها توانستند در دهان حضور پیدا کنند، آن را به استعمار خود درمی‌آورند.

پلاک دندانی چه تغییراتی می‌یابد؟
بعد از اینکه پلاک دندانی شکل می‌گیرد، باکتری ها چند برابر می‌شوند، از قند موجود در مواد غذایی و بزاق دهان تغذیه می‌کنند.

این باکتری ها موادی اسیدی می‌سازند که این مواد اسیدی به مینای دندان ها حمله ور می‌شوند و به لثه ها آسیب می‌زنند.
اگر پلاک دندانی از بین نرود، می‌تواند آهکی و بعد از آن سخت شود و در نهایت رسوب دندانی به وجود می‌آید.

پلاک دندانی چه طور شما را آزار می‌دهد؟
اگر بعد از هر وعدۀ غذایی پلاک دندانی پاک نشود، مواد اسیدی تولید می‌کند، که پوسیدگی و التهابات لثه ای یا همان عفونت ها را با خود به همراه دارد.
اگر پلاک دندانی محکم و به رسوب تبدیل شود، مسواک دیگر نمی‌تواند آنها را از بین ببرد. در این مواقع باید به دندانپزشک و جرم  گیری متوسل شد.

پلاک دندانی چگونه از بین می‌رود؟
بهترین حالت این است که بعد از خوردن هر وعدۀ غذایی دندان های تان را مسواک بزنید، و نه فقط یک بار در روز! با این کار می‌توانید پلاک های دندانی را از بین ببرید به شرطی که از لثه به سمت دندان ها مسواک بزنید.
در صورت مسواک زدن در جهت های دیگر (از طرف دندان ها به سمت لثه)، احتمال دارد که پلاک های دندانی به زیر لثه برود و باعث ایجاد التهاب شود.

دندانپزشکان توصیه می‌کنند که سه بار در روز و هر بار به مدت سه دقیقه دندان های تان را مسواک کنید.
یک بار استفاده از نخ دندان در روز برای از بین بردن پلاک های دندانی نیز بسیار مفید است.

مصرف مواد قندی تان را کاهش دهید. مواد قندی مانند آب نبات، شیرینی، نوشیدنی های شیرین، کیک و… باکتری های پلاک دندانی را تغذیه می‌کنند.
به طور مرتب دندان های تان را جرم گیری کنید و حداقل یک بار در سال سری به دندانپزشک تان بزنید.

بهداشت ضعیف دهان، می تواند شاخصی از عوامل محیطی مرتبط با سرطان باشد

بر اساس یافته های محققان سوئدی، مسواك نزدن موجب انباشتگی پلاك های دندانی مرتبط با بیماری های مزمن و درنتیجه بروز سرطان می شود. آنان تاکید می کنند که مسواك زدن خطر ابتلا به سرطان را كاهش می دهد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   محققان می گویند عفونت ها و التهابات نقش مهمی را در بروز سرطان ها دارند. از سوی دیگر مهمترین عامل در بیماری های لثه نیز در واقع همین پلاك های دندانی هستند.

افرادی كه بیشترین میزان باكتری را بر روی سطح دندان و لثه خود دارند 80 درصد بیشتر در خطر مرگ زودهنگام هستند.

با این حال محققان می گویند یافته های آنها تایید كننده ارتباط میان سرطان و پلاك های دندانی نیست. اما بهداشت ضعیف دهان، می تواند شاخصی از عوامل محیطی مرتبط با سرطان باشد.

بیماری های لثه موجب بوی بد دهان و خونزیری لثه می شوند و در صورتی كه پلاك های ایجاد شده بین دندانها و لثه درمان نشوند، پوسیدگی ، از دست دادن دندانها و تحلیل لثه ها را در پی خواهد داشت.

علاوه براین عدم رعایت بهداشت دهان ودندان با بروز مشكلات مزمن برای سلامت از جمله بیماری قلبی مرتبط است. محققان دلیل این امر را التهاباتی می دانند كه از طریق لثه به جریان خون راه می یابد . این در حالی است كه محققان آمریكایی اخیرا اعلام كرده اند چنین ارتباطی می تواند تصادفی باشد.

دراین مطالعه محققان، سلامت 1390 شهروند سوئدی را از سال 1985 به مدت 24 سال مورد بررسی قرار دادند.

تمامی شركت كنندگان در ابتدای تحقیقات در دهه 30 سالگی و 40 سالگی بودند.

اگرچه در آن زمان بیماری لثه در این افراد مشاهده نشد اما همگی آنها دارای سطوح مختلفی از پلاك بر روی دندان و سطح لثه بودند.

در سال 2009 ، 58 نفر از این تعداد جان خود را از دست دادند كه حدود یك سوم آنها زن(35 درصد) بودند. ازمیان این 58 نفر 35 نفر بر اثر سرطان مرده بودند.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »