هاری چیست ؟

هاری ( rabies ) یک بیماری عفونی حاد( آنسفالیت ) و کشنده ویروسی است که به دوشکل تحریکی (هاری خشمگین) و ساکت (هاری فلجی) ظاهر می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این بیماری مخصوص گوشتخوران اهلی و وحشی بوده ، انسان و سایر حیوان های خونگرم پستاندار، بطور تصادفی و اغلب از طریق حیوان گزیدگی به آن مبتلا می شوند.

اهمیت بیماری هاری به دلایل زیر است :

۱- میزان کشندگی بالا(۱۰۰%)، بطوری که پس از ظهور علایم بالینی چه در انسان و چه در حیوان، قابل درمان نبوده و بیمار محکوم به مرگ خواهد بود .

۲- افزایش روند موارد حیوان گزیدگی در انسان ، بطوری که به ناچار سالانه مبالغ زیادی صرف خرید سرم و واکسن ضد هاری جهت درمان پیشگیری آسیب دیدگان می شود .

۳- تلفات دام و خسارت های اقتصادی ناشی از این بیماری که در دام ها ایجاد می شود.
روند سالانه حیوان گزیدگی در ایران روبه افزایش است، بر اساس بررسی های آماری در استانهای مختلف بیش از ۸۵%از موارد حیوان گزیدگی توسط سگ اتفاق می افتد که بیشتر این موارد به سگ های خانگی و سگ های گله اختصاص دارد و متاسفانه علت اصلی آن عدم قلاده گذاری است .

عامل بیماری:

عامل هاری ، ویروسی از گروه RNA و نروتروپ متعلق به رابدو ویروس ها و جنس لیا ویروس ها است .حلال های چربی ، ویروس را از بین می برد .

این ویروس تحت تاثیر خشکی و حرارت  ۵۶ درجه سانتی گراد طی یک ساعت ، اشعه ماورا بنفش ، فرمالین و اتانول ۷۰ – ۴۰ % ، ترکیب های آمونیوم چهار ظرفیتی ، آب و صابون بنزالکانیوم کلراید یک درصد غیر فعال می شود .

راههای سرایت بیماری به حیوان و انسان:

۱٫ گاز گرفتن:اصلی ترین راه سرایت بیماری ، گاز گرفتن بوسیله حیوان هار است . البته از طریق کشیدن شدن پنجه آغشته به بزاق حاوی ویروس هاری ( بویژه در گربه و گربه سانان )نیز بیماری منتقل می شود.

۲٫ پوست :از طریق پوست سالم ، هاری سرایت پذیر نیست؛ ولی از راه کوچک ترین خراش یا زخم در پوست ، این بیماری منتقل می شود.

۳٫ نسوج مخاطی :سگها و گربه های به ظاهر سالم که در اواخر دوره نهفتگی بیماری هاری هستند و هنوز علایم بالینی در آنها ظاهر نشده ، از طریق لیسیدن لب ،چشم و بینی کودکانی که با آنها بازی می کنند بیماری هاری را انتقال می دهند .

۴٫ تنفس :بویژه در غارهای محل زندگی خفاش های آلوده ، امکان پذیر است .

۵٫ دستگاه گوارش :انتقال از این راه بعید است؛ ولی حیوان گوشتخوار ممکن است به ندرت از طریق خوردن لاشه حیوان مرده در اثر ابتلا به هاری به این بیماری مبتلا شوند. به هر حال باید از خوردن گوشت و فرآورده های دام های مبتلا به هاری خودداری کرد.

۶٫ جفت :از آنجا که در یک بررسی ویروس هاری را از جنین ، رحم و تخمدان های یک حیوان ماده جدا کردند ، انتقال هاری از طریق جفت نیز بعید نیست .

۷٫ وسایل آلوده :از آنجا که ویروس در برابر نور و خشکی حساس است انتقال از این راه در موارد استثنایی رخ می دهد .

۸٫ انسان به انسان :تا به حال موارد معدودی انتقال هاری از انسان به انسان از طریق پیوند اعضا در دنیا گزارش شده است .

علایم بیماری در حیوان:

دوره نهفتگی در سگ و گربه معمولا ۳ – ۲ هفته و گاهی چند ماه است . در خصوص بروز علایم هاری در حیوان باید به این نکته توجه داشت که در برخی موارد ، ۱۰ – ۳ روز قبل از بروز علایم بالینی در سگ و گربه ویروس موجود در بزاق حیوان می تواند بیماری را منتقل کند .

اگر بزاق حیوان در زمان گاز گرفتن  آلوده به ویروس باشد علایم بالینی حد اکثر ۱۰ روز بعد در حیوان ظاهر شده و حیوان خواهد مرد. به همین دلیل ، پس از هر گاز گرفتن توسط این دو حیوان ، باید آنها را تا ۱۰ روز در قرنطینه نگه داشت .

پس طی دوره نهفتگی اولین علامت بیماری ، تغییر در رفتار و عادت های حیوان است؛ به نحوی که یا بیش از اندازه به صاحب خود انس و الفت پیدا می کند و مثل این که از او کمک می طلبد یا عصبانی و بد خو شده ، غذای خود را به دلیل اختلال در بلع به خوبی نمی خورد .

پیشرفت بیماری در حیوان به دو صورت می توند باشد :

•هاری ساکت یا فلجی :حیوان به گوشه ای پناه می برد و ابتدا دست ها سپس پاها و بعد سایر اندامها فلج شده و در نهایت حیوان به علت فلج دستگاه تنفسی می میرد .

•هاری خشمگین :پس از دوره تغییر رفتار ، حیوان پریشان و مظطرب و کم کم وحشی و درنده می شود و به گاز گرفتن سنگ و چوب و اشیای مختلف پرداخته و محل زندگی خود را ترک می کند و بدون هدف به هر جایی می رود و به هر کس و هر حیوان سر راه خود حمله می برد .

در نهایت پس از مدتی در اثر دوندگی زیاد و گرسنگی و تشنگی به علت عدم قدرت بلع ، کف از دهانش سرازیر شده و پی در پی زمین می خورد .صدای پارس حیوان ، خشن ، ناموزون و بریده بوده و درندگی در چهره اش هویداست .

علایم بالینی در انسان :

دوره نهفتگی در انسان بطور معمول ۱۵ روز تا ۳ ماه و بطور متوسط ۱ تا ۲ ماه (۷۵% موارد کمتر از ۳ ماه )به طول می انجامد . ولی از چند روز تا بیش از ۳ ماه ، حتی تا چند سال هم مشاهده شده است .طول دوره نهفتگی به شدت زخم ، تعداد جراحت و محل آنها بستگی دارد . به نحوی که گاز گرفتن صورت زودتر موجب بروز علایم بیماری می شود .سوش ویروس آلوده کننده ،همچنین سن و گاز گرفتن از روی لیاس یا وسایل حفاظتی نیز در طول دوره  نهفتگی تاثیر دارد .

پس از دوره نهفتگی علایم اولیه غیر اختصاصی( تب، لرز ، سردرد، ضعف ،درد عضلانی ،اشکال در بلع و…) و اختصاصی (سوزش ، گزگز و مورمور در محل گاز گرفتن ) همچنین مرحله حاد عصبی به دو شکل تحریکی یا خشمگین (ترس از آب علامتی است که در این شکل در بیشتر موارد دیده می شود ) و ساکت یا فلجی ( این دوره طولانی تر از هاری خشمگین است و کمتر شایع می باشد ) بروز پیدا می کند و در نهایت بیمار به مرحله کما می رسد و به علت نارسایی و آپنه یا کلاپس قلبی عروقی می میرد .از شروع علایم بالینی تا مرگ بطور متوسط ۴ تا ۷ روز طول می کشد .

تعاریف و طبقه بندی موارد

اقدامات لازم در خصوص افراد حیوان گزیده :

• زودن و خارج کردن ویروس هاری از محل زخم؛ شستشوی‌ عمقی‌ با آب‌تمیز و محلول‌ صابون‌ حداقل‌ به‌ مدت‌ ۵تا ۱۰ دقیقه‌ که‌ می‌توان‌ ادعا کرد درصدبالایی از پیشگیری‌ مربوط به‌ رعایت‌کامل‌ همین‌ نکته‌ است‌.بنابراین‌ تأکیدمی‌شود در صورت‌ مواجهه‌ با حیوان‌گزیدگی‌ قبل‌ از ارجاع‌ به‌ مرکز درمان‌پیشگیری‌ در خانه‌ بهداشت‌ اقدام‌ فوق‌را انجام‌ دهید.

• خارج‌ کردن‌ کف‌ صابون‌از لابلای‌ زخم‌:با استفاده‌ از شیلنگ‌آب‌ یا آبپاش‌ باید کف‌ صابون‌ باقیمانده‌ در لابلای‌ زخم‌ کاملا شسته‌شود زیرا باقیماندن‌ صابون‌،اثر بعضی‌ موادضدعفونی‌ کننده‌ را که‌ بعد از شستشومورد استفاده‌ قرار خواهد گرفت‌ خنثی‌می‌نماید.

• قطع کامل قسمت های له شده و نکروزه

• ضد عفونی‌ با الکل‌ اتیلیک ۴۰ تا۷۰%‌ یا محلول‌ بتادین ۱ %‌ ویا سایر مواد ویروس کش.

• خودداری از بخیه زدن زخم

• تزریق سرم ضد هاری :سرم فقط به کسانی تزریق می شود که دارای یک یا چند گزیدگی یا خراش عمیق جلدی (خراشی که در آن خون دیده شود )یا آلوده شدن غشاء مخاطی با بزاق و یا خراش های سر و صورت و گردن باشند .

• تزریق واکسن ضد هاری

• تزریق سرم و واکسن ضد کزاز ( توام یا ثلاث )

• آنتی بیوتیک تراپی به مدت ۱۰ – ۷ روز برای پیشگیری از عفونت ثانویه ضروری است .

• تحت مراقبت قرار دادن حیوان مهاجم به مدت ۱۰ روز

• نمونه برداری از حیوان مهاجم مشکوک

نکات‌ مورد توجه‌:

۱- در صورتی‌ که‌ حیوان‌ مهاجم‌سگ یا گربه و در دسترس‌ باشد‌بایستی‌ آن‌ را به‌ مدت‌ ۱۰ روزبستری‌ و تحت‌ نظر قرار داد (ضمناآب‌ و غذای‌ کافی‌ به‌ او داده‌ شود).درصورتی‌ که‌ طی‌ مدت‌ فوق‌ حیوان‌ تلف‌شد و یا علایم‌ هاری‌ در او بروز کرد به‌احتمال‌ زیاد مبتلا به‌ هاری‌ می‌باشد وبایستی‌ واکسیناسیون‌ ضدهاری‌ تانوبت‌ آخر جهت‌ فرد حیوان‌ گزیده‌انجام‌ شود و نمونه بافت مغزی حیوان جهت آزمایش به انستیتو پاستور ایران ارسال گردد.

در صورت‌ عدم بروز علایم هاری و نمردن حیوان،در دوره تحت نظر ، بطور قطع حیوان هار نیست‌ و باید ازادامه‌ واکسیناسیون‌ شخص‌ خودداری‌شود.

۲- برای‌ خراشها و زخم‌های‌ کوچک‌ و دور از مرکز اعصاب‌ یا لیسیدن‌شخص‌ به‌ وسیله‌ حیوانات‌ مشکوک‌ به‌هاری‌ تنها از تزریق‌ واکسن‌ استفاده‌شود.

۳- واکسن‌ ضدهاری‌ در اطفال‌ (زیر۲ سال‌) حتما باید در ناحیه‌ بالا و جانبی‌ران‌ تزریق‌ شود.

۴- افرادی‌ که‌ توسط موش‌ خانگی‌ وصحرایی‌ و خرگوش‌ مورد گزش‌ قرارمی‌گیرند احتیاج‌ به‌ درمان‌ پیشگیری‌ندارند.البته درباره آسیب دیدگان گازگرفته توسط موش خرما و راسو درمان پیشگیری ضروری است .

۵- افرادی‌ که‌ واکسیناسیون‌ کامل‌شده‌اند اگر مجددا مورد گزش‌ حیوان‌قرار گیرند تزریق‌ سرم‌ به‌ آنان‌ توصیه‌نمی‌شود.

۶- کلیه‌ موارد حیوان‌ گزیدگی رابایستی‌ هاری تلقی‌ کرد و فورا تحت‌اقدامات‌ درمان‌ پیشگیری‌ قرار داد تاخلاف‌ آن‌ ثابت‌ شود.

۷- دز مصزفی سرم ضدهاری ۲۰ واحد به ازای هرکیلوگرم وزن بدن است که نیمی از آن در داخل جراحت و نیم دیگر به صورت عضلانی تزریق می‌گردد.

۸- این سرم بایستی در داخل یخچال در برودت ۸-۰ درجه سانتی‌گراد نگهداری گردد و نبایستی سرم در درجات زیر صفر قرار گیرد.

۹- اگر بیش از ۵ میلی‌لیتر از سرم ضدهاری (مقدار تزریق عضلانی) برای فرد مجروح مورد نیاز باشد به منظور جلوگیری از آزردگی عضلانی باید سرم بصورت منقسم در دو محل جداگانه تزریق گردد.

۱۱- افراد گاز گرفته توسط سگ واکسینه به علت عدم اعتماد به ایمنی و امکان انتقال بیماری هاری باید طبق دستورالعمل تحت درمان پیشگیری قرار گیرد .

۱۲- تزریق واکسن ضدهاری در پنج نوبت در روزهای:صفر، ۳، ۷، ۱۴ و ۳۰ که تزریق در عضله دلتوئید انجام می‌شود .

۱۳- واکسیناسیون پرسنل در معرض خطر هاری (ایمنسازی قبل از مواجهه)؛ برای حفاظت از کسانی که به سبب شغلی در معرض خطر ابتلای بیماری هاری می باشند مانند دامپزشکان ، تکنسین ها ی دامپزشکی ، کارگران کشتارگاه ها ، خدمه باغ وحش ، شکارچیان ، شکاربانان محیط زیست ،چوپانان ، پرسنل مسئول هاری و کار کنان آزمایشگاههایی که با ویروس هاری سر و کار دارند ، سه نوبت واکسن ضد هاری در روزهای صفر ،۷ و ۲۱ و ۲۸ و اگر مصون سازی فوریت نداشته باشد سه نوبت در روزهای صفر ، ۲۸ و ۵۶ تزریق می گردد .

در این افراد لازم است تیتر آنتی‌کور ضدهاری سالانه اندازه‌گیری شود و در صورت نقصان آنتی‌کور و یا عدم امکان انجام این اندازه‌گیری برای حفظ مصونیت سالانه یک تزریق یادآور انجام گیرد.

پنومونی مایکوپلاسمایی

مایکوپلاسما باکتری گرم منفی است که دیواره بسیار نازکی دارد. در انسان گونه مایکوپلاسما پنومونیه باعث سینه پهلو و یا  ذات الریه آتیپیک اولیه می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  در ابتدا مایکوپلاسما به سلولهای محافظ غشای مجرای هوایی نفوذ می‌کند. مایکوپلاسما با کشتن این سلولها شروع به ایجاد یک واکنش التهابی در سراسر ناحیه و در برخی از موارد نیز بدرون جریان خون نفوذ می‌کند

این بیماری بیشتر به صورت یک عفونت قسمتهای پایین دستگاه تنفس تظاهر می کند ولی گاهی هم به صورت فارنژیتی که پیشرفت کرده و به برونشیت یا ذات الریه انجامیده ، تظاهر می کند .

●   علائم :

نشانه های بیماری تدریجی با سردرد ، بی قراری ، سرفه ( اغلب با حمله های ناگهانی ) ، گلودرد و گاهی ناراحتی سینه ، که ممکن است بیشتر مربوط به پرده های جنب باشد ، برو زمی کند .  خلط که در مراحل اولیه کم است ممکن است بعداً زیاد شود.

نقاط ملتهب ریه که در رادیوگرافی سینه دیده می شود بسیار بیشتر از آنچه که علائم بالینی نشان می دهد می باشد .

یک هفته پس از آغاز بیماری در حدود یک سوم از بیماران دچار افزایش شمار گلبولهای سفید خون می شوند . دوره بیماری بین چند روز تا یک ماه و گاهی هم بیشتر ادامه خواهد داشت .

پنومونی مایکوپلاسمایی را بایستی از سایر پنومونیهای ناشی از عوامل غفونی مثل باکتریها ، آدنوویروسها ، آنفلوانزا ، ویروس سن سی شیال تنفسی ، پاراآنفلوانزا ، سرخک ، پستیاکوز ، تب کیو ، گروهی از قارچهای بیماریزا و سل تشخیص داد .

●   یافته های بالینی :

پنومونی مایکوپلاسما، عموماً بیماری خفیفی است . عفونت ممکن است به صورت بدون علائم تا پنومونی شدید، گرفتار شدن سیستم عصبی و کم خونی ( مانند کم خونی همولیتیکی ) و ضایعات پوستی ظاهر شود . در موارد تجربی و بالینی، التهاب پرده صماخ گوش هم مشاهده شده است .

دوره کمون این پنومونی حدود یک تا سه هفته است . سپس بیماری به آهستگی به صورت سستی ، تب، سردرد، گلودرد و سرفه شروع می شود . در ابتدا سرفه بدون خلط و ترشح است ولی گاهی به صورت حمله ای بروز می کند .

بعدها خلط ممکن است دارای رگه های خون باشد و درد قفسه سینه بروز کند . در مراحل ابتدایی، بیمار کمی بد حال و ناخوش به نظر می رسد و علائم فیزیکی تراکم ریوی در مقایسه با تراکم های مشاهده در رادیوگرافی، بسیار ناچیز است . بعدا وقتی انفیلتراسیون در اوج خود است ، بیماری ممکن است شدید باشد .

پس از یک الی ۴ هفته که ترشحات ریه حل و جذب شد ، علائم بیماری هم به تدریج رفع می شود . با این که دوره ی بیماری متفاوت است، اما میزان مرگ کم بوده و اغلب با نارسایی قلبی ارتباط دارد .

عوارض بعد از بیماری معمولا وجود ندارد اما کم خونی همولیتیکی گاهی مشاهده می شود . ضایعات آسیب شناسی به صورت پنومونی بینابینی ، پری پرونشیال و برونشیولیت نکروزه ظاهر می شوند .

بیماری های دیگری که با مایکوپلاسما پنومونیه در ارتباط هستند، شامل اریتمای مولتی فرم ، گرفتار شدن سیستم عصبی مرکزی به صورت مننژیت، مننژوانسفالیت، مونو و پلی نوریت و همچنین میوکاردیت ، پری کاردیت، آرتریت و پانکراتیت می باشند .

علل عمده پنومونی باکتریال کسب شده از اجتماع ، علاوه بر مایکوپلاسما پنومونیه ، شامل استرپتوکوک پنومونیه ، لژیونلا پنوموفیلا ، کلامیدیا پنومونیه و هموفیلوس آنفلوانزا هستند . سایر باکتری ها علل غیرمعمول پنومونی هستند و در شرایط خاصی رخ می دهند :

پنومونی کلبسیلا پنومونیه در مردان الکلی مسن و پنومونی استافیلوکوک اورئوس تمایل دارد پس از عفونت های ویروس استافیلوکوک اورئوس تمایل دارد پس از عفونت های ویروس انفلوانزا بروز کند .

●   عامل عفونت :

مایکوپلاسما پنومونید

●   تشخیص آزمایشگاهی :

تشخیص پنومونی مایکوپلاسما پنومونیه بیشتر بر اساس شناسایی علائم بالینی انجام می گیرد و بررسی های آزمایشگاهی دارای ارزش ثانوی می باشند . تعداد گلبول های سفید خون ممکن است مختصری افزایش یابد . رنگ آمیزی گرم از خلط با ارزش نبوده ، زیرا سایر باکتری های بیماری زا ( مانند استرپتوکوک پنومونیه ) را نشان می دهد . مایکوپلاسماها را می توان با کشت از ترشحات حلق و خلط بدست آورد، اما کشت آن بسیار اختصاصی بوده و برای شناسایی عفونت با مایکوپلاسما پنومونیه بکار نمی رود . در ۵۰ درصد از بیماران درمان نشده ، هم آگلوتینین سرد در برابر گلبول های قرمز گروه Oانسان به وجود می آید.

این ماده به تدریج افزایش یافته و در سومین یا چهرمین هفته ی بیماری به حداکثر می رسد. تیتر  ۱/۶۴  یا بیشتر این ماده ، تشخیص عفونت مایکوپلاسمایی را تأیید می کند . افزایش میزان آنتی بادی اختصاصی در برابر مایکوپلاسما پنومونیه را به وسیله آزمایش های ثبوت کمپلمان (CF) می توان اثبات کرد . سرم های مرحله حاد و دوره نقاهت برای اثبات ۴ برابر افزایش در آنتی بادی CFضروری است .

EIA، برای مشاهده آنتی بادی در برابر مایکوپلاسما پنومونیه مصرف محدودی دارد . کیت هایی برای مشاهده RNA ریبوزومی مایکوپلاسما پنومونیه با استفاده از RNA برچسب دار شده همچنین مورد مصرف محدودی دارد .

●   وقوع :

وقوع این بیماری همه جایی است وبه صورت تک گیر ، بومی و گاهی همه گیر به خصوص در اجتماعات نظامی بروز می کند . همه گیری بیماری بیشتر در اواخر تابستان و پائیز است .

جنس و نژاد در ابتلا به این بیماری بی تأثیر است .

●   مخزن :

انسان مخزن این عامل عفونی است .

●   روش انتقال :

مایکوپلاسما پنومونیه از قطرات آلوده مجرای تنفسی از فردی به فرد دیگر انتقال می یابد .

عفونت با اتصال باکتری بیماری زا به گیرنده هایی در سطح سلول های پوششی مجرای تنفسی آغاز می گردد.

اتصال توسط یک پروتئین اتصالی اختصاصی روی ساختار انتهایی تمایز یافته ارگانیسم است، صورت می گیرد . در هنگام عفونت ، ارگانیسم به صورت خارج سلولی باقی می ماند .

انتقال از طریق تنفس قطرات معلق بزاق آلوده در هوا صورت می گیرد . تماس مستقیم با بیماران یا وسائل آلوده به ترشحات بینی و حلقی نیز منجر به انتقال بیماری می شود .

●   دوره کمون :

بین ۶ تا ۳۲ روز است .

●  واگیری :

احتمالاً کمتر از ۲۰ روز است . درمان بیماری ، مجاری تنفسی را عاری از عامل عفونی نکرده وممکن است میکوپلاسما تا ۱۳ هفته در بدن باقی بماند .

ممکن است ابتلای مجدد به این نوع ذات الریه نیز دیده شود ، مصونیت مربوط به حضور پادتنهای خونی که تا یکسال دوام خواهند داشت ، می باشد .

●  گندزدایی :

گندزدایی بینی و گلو و شستشوی نهایی صورت می گیرد .

* قرنطینه ومصون سازی تماسها : ندارد .

●   درمان اختصاصی :

شامل مصرف آنتی بیوتیک خاص با تجویز پزشک می باشد .

استفاده از تتراسایکلین یا اریترومایسین موجب بهبودی علائم بیماری می شود ، اما مایکوپلاسما را از بدن فرد ریشه کن نمی کند .

سایتو مگالو ویروس ( CMV ) چیست ؟

CMV ویروسی است که می تواند به جنین در حال رشد انتقال پیدا کند عفونت CMV معمولا بی ضرر است و بندرت ایجاد بیماری می کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   برای بیشتر افراد سالمی که بعد از تولد دچار این عفونت می شوند عوارض و علائم کمی وجود دارد و اثر طولانی مدتی بر سلامتیشان نمی گذارد وقتی شخص برای بار اول دچار عفونت CMV می شود ویروس بصورت ساکن و به اصطلاح در حال کمون در بدن او باقی می ماند .

این بیماری به دو نوع است :

عفونت اولیه و عفونت ثانویه  که عفونت اولیه مشکلات بسیار جدی تری نسبت به نوع ثانویه ایجاد می کند  . بهرحال اگر سیستم ایمنی فرد ضعیف باشد ویروس می توند فعال شود و بیماری ایجاد کند .

نشانه های CMV چیست ؟

بیشتر نوزادان و بالغینی که دچار عفونت می شوند علائم زیادی ندارند با این حال ممکن است بعد از ۳ تا ۱۲ هفته بعد از مواجهه نشانه های ذیل را تجربه کنند .

تب

متورم شدن غده ها

تحلیل رفتن نیروی جسمانی بدن

ویژگی های CMV چیست ؟

CMV  عضو گروه هرپس ویروس هاست و مشخصه آن این است که توانایی باقی ماندن و سکون را در بدن افراد به مدت طولانی دارد. این ویروس می توانددر مایعات بدن افراد مثل ( ادرار ، بزاق ، خون ، اشک ، مایع منی و شیر ) بطور متناوب جاری شود .

شیوع CMV چقدر است ؟

۸۵-۵۰ % از بالغین ایالات متحده به این عفونت مبتلا می شوند .

در کشور های در حال توسعه و مناطقی که سطح اجتماعی – اقتصادی پایینی دارند بسیار قابل انتشار و گسترده است .

افراد زیر احتمال خطر بیشتری دارند :

جنین های در درون رحم

افرادیکه با کودکان سروکار دارند .

افرادیکه سیستم ایمنی بدنشان به علت هایی مثل ( پیوند اعضا و یا ابتلا به CMV ) به خطر افتاده است .

چگونه تشخیص داده می شود ؟

در بیشتر مواقع عفونت ناشی از CMV بندرت تشخیص داده می شود زیرا ویروس بندرت ایجاد نشانه و علائم می کند . انجام آزمایش خون برای اندازه گیری میزان آنتی بادیهای بدن افراد و یا کشت ویروس گرفته شده از ادرار ، سواپ دهان و نمونه بافت از کارهای تشخیصی قابل اجراست . البته این تست های آزمایشکاهی برای تشخیص CMV گران هستند و در دسترس عموم قرار ندارند . راه های کمی برای تشخیص ابتلای جنین در مادرانی که به این عفونت مبتلا می شوند وجود دارد . آمنیوسنتز یکی از این راه های تشخیصی است .

علائمی که در این جنین ها وجود دارد شامل : کاهش مایع آمنیوتیک ، کاهش رشد داخل رحمی ، افزایش بافت مغز . که البته بعد از بدنیا آمدن نوزاد ، ادرار و خون او مورد آزمایش قرار می گیرد .

CMV چه تاثیراتی بر بارداری دارد ؟

زنان حامله سالم در معرض خطر خاصی برای دچار شدن به عفونت CMV قرار ندارند در واقع شیوع عفونت اولیه CMV در زنان حامله آمریکایی از ۴-۷/۰ % متفاوت است و میزان انتقال بیماری به جنین این مادران بین ۷۵-۲۴ درصد برطبق گزارش (OTIS ) متغیر است . از حدود ۴۰% نوزادانی که دچار عفونت می شوند تنها ۱۰% نشانه های CMV مادرزادی را از خود بروز می دهند .

همچنین زنانی که دست کم ۶ ماه قبل از لقاح دچار عفونت شده اند میزان عفونت نوزادشان در حدود ۱% است و این نوزادان هیچ بیماری مهم و یا ناهنجاری خاصی را ظاهر نمی کنند .
وقتی CMV در حین زایمان در اثر تماس نوزاد با ترشحات ناحیه تناسلی مادر و یا کمی بعد از آن در حین شیرخوردن انتقال پیدا کند علائم و عوارض خاصی در بدن نوزاد ایجاد نمی کند .

در ایلات متحده در حدود نیمی از مادران حامله هرگز به عفونت CMV دچار نمی شوند ولی در حدود ۱تا۴ درصد از آنان برای بار اول در طول بارداریشان به عفونت CMV دچار می شوند . بیشتر این بیماران علائمی ندارند ولی برخی از آنان علائم بیماری MONONUCLEOSIS  را از خود نشان می دهند در حدود یک سوم مادرانی که برای بار اول در طول بارداری به این بیماری دچار می شوند عفونت را به جنین خود منتقل می کنند .

همچنین دربیمارانی که قبل از حاملگی به این عفونت دچار می شوند نیزاحتمال انتقال ویروس وجود دارد که البته شایع نیست .هرساله در ایالات متحده از هر ۷۵۰ کودکی که متولد می شود یک نفر با ناتوانائی های وسیعی که در نتیجه عفونت CMV بوجود می آید متولد می شود .
این عوارض وسیع شامل موارد ذیل هستند :

کاهش شنوایی

کاهش بینایی

عقب ماندگی ذهنی

مشکلات ریه ، کبد ، طحال

مشکلات خونریزی

محدودیت رشد

این عوارض ۸۰-۹۰ % در سال های اولیه زندگی بروز پیدا می کنند و کسانی که در اوایل تولد هیچگونه علائمی ندارند در سال های بعد دچار درجات متغیری از ناتوانایی های ذهنی و شنوایی می شوند . خانم های باردار در حین  روابط جنسی ، انتقال خون ، تماس نزدیک با افراد عفونی بخصوص بچه های کوچک به این ویروس مبتلا می شوند . کودکان نیز قبل از تولد ، در حین زایمان ، در حین شیرخوردن ، انتقال خون یا تماس با بچه هایی که مبتلا به CMV هستند به این بیماری دچار می شوند

لازم به ذکر است که کودکانی که بعد از تولد به این عفونت دچار می شوند هیچ علائم یا عوارضی از خود بروز نمی دهند .

چه درمان هایی وجود دارد ؟

برای درمان مادرانی که به این عفونت دچارند در موارد شدید از یک یا دو دارو استفاده می کنند ولی در مراحل پیش از بارداری و پس از زایمان هیچ دارویی برای مقابله وجود ندارد و ساخت واکسن نیز برای درمان این بیماری در مرحله تحقیق است .

چه توصیه هایی برای زنان باردار راجع به عفونت CMV وجود دارد ؟

اگر علائمی شبیه یک بیماری ویروسی در بدن شما وجود دارد حتما خود را از نظر عفونت CMV چک کنید .

دیگران را از خوردن و نوشیدن در ظروف غذای خود منع کنید .

اگر در حال حاضر به عفونت CMV دچار شده اید پزشک می تواند آنتی بادیهای بدن شما را با انجام آزمایش خون تعیین کند .

شیردادن نوزاد خیلی مهم تر است از احتمال اندکی که در انتقال CMV وجود دارد .
چه توصیه هایی برای افرادی که از نوزادان و کودکان مراقبت می کنند وجود دارد ؟

بیشتر زنان سالمی که با نوزادان و کودکان کار می کنند در معرض خطر عفونت CMV نیستند ولی بهرحال برای زنانی که در سن باروری هستند و سابقا به عفونت CMV دچار نشده اند یک احتمال خطر بالقوه وجود دارد تا ویروس را به درون رحم خود عبور دهند .

این عفونت بطور شایع در میان کودکان از طریق مایعات بدن مثل ادرار و بزاق انتقال می یابد . بنابراین افرادی که در مهد کودک ها کار می کنند باید در مورد این عفونت آموزش ببینند . پوشیدن دست ها با آب و صابون و پوشیدن دستکش هنگام تعویض پوشک و لباس کودکان از جمله مواردی است که باید برای پیشگیری از این بیماری انجام شود

منابع :

CDC – CENTERS FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION

ویروس پاپیلوم انسانی و سرطان

ویروس پاپیلوم انسانی (HPV یا Human Papillomavirus) ویروسی است که بیش‌تر از همه در طول آمیزش جنسی و از طریق تماس مستقیم بین پوست افراد انتقال می‌یابد. بیش از ۱۰۰ نوع یا سوش مختلف از HPV وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از مؤسسه تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان،  اکثر مردان و زنانی که دچار این عفونت هستند از این موضوع بی‌اطلاع می‌باشند، زیرا در بدن آنها علائم یا مشکلات بهداشتی ایجاد نمی‌شود. اما در برخی از موارد، انواع خاصی از HPV می‌توانند در قسمت‌های مختلف بدن باعث ایجاد زگیل (توده غیرطبیعی و غیرسرطانی بر روی پوست) بشوند.در موارد دیگر، انواع خاصی از HPV می‌توانند ضایعات پیش سرطانی (یعنی نواحی دارای بافت‌های غیرطبیعی) یا سرطان ایجاد نمایند.

●   نحوه گسترش HPV

تقریباً ۶۰ نوع HPV این قابلیت را دارند که باعث ایجاد زگیل‌های معمولی بشوند، که این زگیل‌ها در برخی از نواحی بدن مانند دست و پا به‌وجود می‌آیند. تقریباً ۴۰ نوع از این ویروس‌ها را HPV های «نوع تناسلی» می‌نامند. این ویروس‌ها به هنگام تماس اندام‌های تناسلی، معمولاً در طول آمیزش جنسی از راه مهبل یا مقعد، از شخصی به شخص دیگر پخش می‌شوند. این ویروس می‌تواند از راه آمیزش جنسی از راه دهان هم منتقل شود. HPV رایج‌ترین بیماری است که از طریق آمیزش جنسی انتقال می‌یابد.

انواع تناسلی HPV می‌توانند ناحیه تناسلی زنان، از جمله فرج (بخش بیرونی مهبل)، آستر مهبل، و گردن رحم (قسمت پایینی و باریک رحم زن)، و همچنین ناحیه تناسلی مردان، از جمله آلت تناسلی مردانه، را آلوده کنند. هم در زنان و هم در مردان، HPV های تناسلی می‌توانند مقعد و برخی از نواحی سر و گردن را آلوده سازند.

گاهی اوقات نژادهای «کم‌خطر» HPV های تناسلی، از همه بیش‌تر HPV – ۶ و HPV – ۱۱، می‌توانند باعث شوند زگیل‌ها یا ضایعات تناسلی بر روی یا در اطراف این مکان‌ها به وجود آید. اندازه، شکل، و تعداد این توده‌ها ممکن است متغیر باشد، و این توده‌ها به‌ندرت به سرطان منتهی می‌شوند.

●   سرطان‌های مرتبط با HPV

احتمال ایجاد سرطان توسط برخی از انواع HPV تناسلی بیش‌تر است، و این انواع را HPV های «پرخطر» می‌نامند. معمولاً دستگاه ایمنی زن یا مرد آلوده به HPV کم‌خطر یا پرخطر از شر این عفونت خلاص می‌شود و ویروس صدمه‌ای وارد نمی‌کند. اما در برخی از افراد عفونتی دائمی (ماندگار) به‌وجود می‌آید که به‌کندی، اغلب در طول چندین سال، باعث ایجاد تغییراتی در سلول‌های طبیعی می‌شود که امکان دارد این تغییرات به ایجاد ضایعات پیش سرطانی یا سرطان منتهی شود.

سرطان‌های مرتبط با HPV شامل موارد زیر است:

سرطان گردن رحم: اصولاً، تمام سرطان‌های گردن رحم در اثر عفونت HPV ایجاد می‌شود. اینکه آیا زنی که به HPV آلوده است دچار سرطان گردن رحم خواهد شد به تعدادی از عوامل، از جمله نوع HPV، بستگی دارد. از بین سرطان‌های گردن رحم مرتبط با HPV، تقریباً ۷۰% توسط دو نژاد HPV – ۱۶ و HPV – ۱۸ ایجاد می‌شوند. در زنانی که به HPV آلوده هستند، امکان دارد کشیدن سیگار خطر سرطان گردن رحم را افزایش دهد. گرچه تقریباً تمام سرطان‌های گردن رحم توسط HPV ایجاد می‌شود، به یاد داشتن این نکته اهمیت دارد که اکثر عفونت‌های HPV تناسلی باعث ایجاد سرطان نمی‌شوند.

سرطان دهان: ویروس HPV می‌تواند در زنان و در مردان باعث ایجاد سرطان دهان (سرطان دهان و زبان) و سرطان حلق دهانی (حلق دهان یا قسمت میانی گلو که از لوزه‌ها تا نوک حنجره ادامه دارد) بشود. این سرطان‌های مرتبط با HPV پیوسته در مردان افزایش می‌یابد.

در واقع، بر طبق یافته‌های مطالعه‌ای که اخیراً صورت گرفته است، اینک ویروس HPV به اندازه استعمال دخانیات و مصرف مشروبات الکلی باعث ایجاد سرطان‌های قسمت بالایی گلو می‌شود. شاید تغییر در رفتار جنسی، از جمله افزایش در آمیزش جنسی از راه دهان، یکی از دلایل این افزایش باشد.

سرطان‌های دیگر: ویروس HPV با سرطان‌هایی که شیوع کم‌تری دارند هم مرتبط می‌باشد. تقریباً نیمی از موارد سرطان فرج با HPV ارتباط دارد. انواعی از HPV که باعث ایجاد سرطان گردن رحم می‌شوند با سرطان مقعد هم مرتبط می‌باشند. انواع پرخطر HPV با سرطان مهبل و سرطان آلت تناسلی مردانه هم ارتباط دارند.

●   درمان

درمانی برای HPV وجود ندارد. اما اکثر عفونت‌های HPV در واقع به مرور زمان برطرف می‌شوند یا به اندازه‌ای ضعیف می‌شوند که بر بدن تأثیری نمی‌گذارند. عفونتی که فعال نمی‌باشد ممکن است، به هنگامی‌که دستگاه ایمنی شخص به دلیل درمان بیماری‌های دیگر مانند سرطان ضعیف می‌شود، به صورت فعال درآید.

مشکلات بهداشتی که توسط HPV ایجاد می‌شود را می‌توان درمان نمود. زگیل و ضایعات پیش سرطانی را می‌توان از طریق درمان انجمادی (منجمد کردن یا Cryotherapy)؛ از راه برداشتن با حلقه الکتریکی (LEEP یا Loop Electrosurgical Excision Procedure)، که در آن از جریان برق برای برداشتن بافت‌های غیرطبیعی استفاده می‌کنند؛ یا با عمل جراحی برداشت. داروهای موضعی (مانند کرم‌هایی که مستقیماً روی پوست مالیده می‌شوند) را هم می‌توان برای درمان زگیل‌های تناسلی تجویز نمود. اما برطرف کردن زگیل‌های تناسلی به این معنی نمی‌باشد که شخص دیگر بهHPV آلوده نیست. امکان دارد زگیل‌ها بعداً برگشت کنند، زیرا ممکن است ویروس هنوز در سلول‌ها زنده مانده باشد. شخص آلوده به HPV که هیچ زگیل آشکاری نداشته باشد هم می‌تواند شریک جنسی خود را به این ویروس آلوده سازد.

●   راهبردهای پیشگیری

راه‌هایی برای کم کردن خطر آلوده شدن به HPV وجود دارد، از جمله واکسینه شدن با واکسن HPV. محدود نمودن تعداد کسانی که شخص با آنها رابطه جنسی دارد راه دیگری برای کاهش دادن خطر است، زیرا داشتن رابطه جنسی با تعداد زیادی از افراد خطر آلوده شدن به عفونت HPV را افزایش می‌دهد. استفاده از کاپوت نمی‌تواند در طول آمیزش جنسی به‌طور کامل از شخص در برابر HPV محافظت نماید.

سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) دو واکسن به نام‌های گارداسیل و سرواریکس را تأیید نموده است که در پیشگیری از آلوده شدن به HPV مفید هستند. گارداسیل به جلوگیری از آلوده شدن به دوHPV کمک می‌کند که می‌دانیم باعث ایجاد اکثر موارد سرطان گردن رحم و ضایعات پیش سرطانی در گردن رحم می‌شوند.

این واکسن از آلوده شدن به دو HPV کم‌خطر هم جلوگیری می‌کند، که می‌دانیم این دو HPV عامل ایجاد ۹۰% از موارد زگیل‌های جنسی می‌باشند.

گارداسیل برای پیشگیری سرطان‌های گردن رحم، مهبل، و فرج در دختران و زنان ۹ تا ۲۶ ساله؛ و همچنین برای پیشگیری از سرطان مقعد در زنان و مردان و زگیل‌های تناسلی در پسران و مردانی که در همان دامنه سنی قرار دارند تأیید شده است. ضمناً، سرواریکس برای پیشگیری از سرطان گردن رحم در دختران و زنان ۱۰ تا ۲۵ ساله تأیید شده است.

چون واکسن تنها می‌تواند از عفونت پیشگیری کند، و قادر نیست عفونت موجود را درمان نماید، واکسیناسیون افراد باید پیش از آغاز فعالیت جنسی آنها صورت گیرد. افرادی که قبلاً از نظر جنسی فعال شده و شاید به HPV آلوده شده باشند، باید با پزشک خود مشورت نمایند. امکان دارد این واکسن از آنها در برابر سویه‌هایی از HPV محافظت کند که به آنها آلوده نیستند.

زنان باید، علاوه بر استفاده از این واکسن، با انجام پاپ اسمیر از خود محافظت نمایند، که پاپ اسمیر رایج‌ترین تست برای کمک به ردیابی سرطان گردن رحم است. با انجام پاپ اسمیر می‌توان سلول‌های پیش سرطانی را پیدا نمود و آنها را پیش از تبدیل شدن به سلول‌های سرطانی از بدن خارج کرد.

محققان دریافته‌اند که با ادغام نمودن پاپ اسمیر و تستی که برای ردیابی HPV در زنان طراحی شده است می‌توان دقیق‌ترین نتایج را به‌دست آورد. لازم است زنان درباره انجام پاپ اسمیر، و احتمالاً انجام تست HPV، با پزشکان خود مشورت نمایند.

●   آنچه که زنان باید از پزشکان خود بپرسند

خطر آلوده شدن من به HPV چه اندازه است؟
چگونه می‌توانم خطر آلوده شدن خود به HPV را کاهش دهم؟
آیا امکان دارد بدون آمیزش جنسی به HPV تناسلی آلوده شوم؟
HPV چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟
چه مدت پس از آمیزش جنسی علائم HPV ظاهر می‌شود؟
آیا برای تشخیص آلودگی به HPV باید مرا تست کنند؟
آیا باید از واکسن HPV استفاده کنم؟ در چه صورت واکسینه شدن من لازم خواهد بود، و در چه صورت به این واکسن احتیاج نخواهم داشت؟
آیا واکسن HPV بی‌خطر است؟ عوارض جانبی آن چیست؟
واکسیناسیون چگونه انجام می‌شود؟ آیا بیش از یک تزریق لازم است؟
تأثیر واکسن HPV تا چه مدت باقی می‌ماند؟
آیا بیمه درمانی من هزینه واکسیناسیون HPV را می‌پردازد؟
من باردارم و به HPV آلوده می‌باشم. آیا این واکسن به جنین صدمه می‌‌زند؟

ncii.ir

مروری بر نکات مهم بیماری آبله مرغان

آبله مرغان‌، از بیماری‌های خفیف و بسیار واگیردار است. این بیماری که در کودکان شایع‌تر است، توسط ویروس واریسلازوستر منتقل می شود و بیشترین شیوع آبله مرغان اواخر زمستان و اوایل بهار و در سن ۵ تا ۱۰ سالگی است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  ویروس آبله مُرغان‌ از راه قطره‌های ریز در هوا یا تماس با ضایعات پوستی، از فرد بیمارانتقال می‌یابد.

وقتی این ویروس وارد بدن شود، برای همیشه در عقده‌های عصبی- حسی باقی می‌ماند و فعال شدن مجدد آن موجب بروز بیماری «زونا» می‌گردد.

این بیماری اغلب یک بیماری خفیف و شایع در کودکان می‌باشد، ولی در برخی افراد به خصوص بالغین و افراد دچار نقص ایمنی و نوزادان می‌تواند موجب بیماری شدید نیز شود.

بیماری معمولا ۱۴ تا ۱۶ روز پس از تماس با فرد مبتلا به آبله مرغان یا زونا شروع می شود ابتدا علائمی مانند تب، خستگی، بی اشتهایی، سردرد و به ندرت درد شکم در بیمار مشاهده می شود و پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت دانه های پوستی قابل مشاهده خواهند بود این علائم معمولا ۲ تا ۴ روز پس از ظهوردانه های پوستی ادامه می یابند.

ظهور دانه های پوستی اغلب از ناحیه سر، صورت وتنه آغاز شده و بتدریج به سایر قسمتهای بدن منتشر می شود دانه های پوستی اولیه بصورت لکه های کوچک قرمز و شدیدا خارش دار هستند که بتدریج تبدیل به تاول های حاوی مایع روشن شده و در نهایت دلمه بسته و سپس بهبود می یابند.

عفونت پوستی شایعترین عارضه آبله مرغان است و قرمزی و تورم ضایعات همراه با افزایش تب می تواند علامت عفونت ثانویه باشد و در صورت مشاهده این علائم باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه شود.

در اکثر موارد درمان آبله مرغان تنها برای کاهش تب و خارش می باشد و نیاز به داروی ضد ویروس (آسیکلوویر) نیست تنها در افراد بالای ۱۳ سال، نوزادان، کودکان مبتلا به بیماریهای ریوی یا پوستی مزمن مانند اگزما، افراد تحت درمان با انواع خوراکی یا اسپری های کورتون، افرادی که بطور دراز مدت از آسپرین استفاده می کنند و افراد با نقص ایمنی از آسیکلوویر استفاده می شود و این دارو در افراد فوق باید هر چه سریعتر و ترجیحا در ۲۴ ساعت اول ظهور دانه های پوستی شروع شود.

برای کاهش تب می توان از استامینوفن به همراه پاشویه استفاده کرد.

باید توجه داشت که خصوصا در کودکان به هیچ عنوان نباید از آسپرین برای کاهش خارش استفاده کرد.

علاوه بر آنتی هیستامین خوراکی مانند دیفن هیدرامین و هیدروکسی زین، می توان از لوسیون و پماد کالامین نیز بصورت موضعی در مناطق ملتهب تر استفاده کرد همچنین کمپرس با حوله مرطوب و سرد می تواند در کاهش خارش موثر باشد.

شپش سر

پدیکلوز سر  (شپش  سر) یا ( پدیکولوس هومانوس کاپیتیس)

شپش یک انگل خارجی است که قدمت آلودگی با آن به دوران پیش از تاریخ برمی گردد. شپش از خون انسان تغذیه میکند و بزاق آن حاوی مواد ضد انعقادی است و از لخته شدن خون جلوگیری میکند و خارش شدیدی را موجب می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  آلودگی به شپش به دنبال تماس نزدیک بین فردی یا هنگامی که افراد خانواده در فصل های سرد و برای تامین گرما لباس بیشتری می پوشند شایع میشود .

شپش در آب نمیتواند زندگی کند، به همین دلیل در مکانهایی مانند استخر نمی تواند زندگی کند و از طریق شنا در استخر منتقل نمیشود.

شپش ها انگل اختصاصی انسان بوده و خونخوار می باشد و در روز دو یا سه بار از خون انسان به کمک نیش خود تغذیه می نماید .

مقاومت آنها در خارج از بدن انسان کم و نسبت به تغییرات درجه حرارت خیلی حساس بوده و اشخاص تب دار را ترک می کند و در درجه حرارت ۵۲ درجه سانتیگراد در عرض چند دقیقه از بین می رود .

تشخیص افتراقی

گاهی ممکن است پوسته های سفید و ریزه شوره مانند با تخم شپش اشتباه شوند باید توجه داشت که تخم های شپش چون به قسمت ساقه مو می چسبند به سختی کنده می شوند در حالی که شوره سر یا سایر پوسته ها به راحتی با برس از مو جدا شوند.

راههای انتقال:

- تماس مستقیم افراد سالم با آلوده
- تماس غیر مستقیم مانند استفاده از وسایل شخصی آلوده ( لباس ها ، پتو، ملحفه، شانه، برس،حوله کلاه و روسری)

درمان :

شپش بسیار سخت از روی موهای افراد برطرف می شود. راه های بسیاری برای از بین بردن شپش وجود دارد، ولی تنها چند نوع راه وجود دارد که به طور واقعی جواب می دهد.

دو بار درمان با فاصله ۱۰-۸ روز لازم است اگر چه با درمان نخست شپش های سر و اکثر تخم های آن از بین می روند اما از آن جا که امکان خروج آنها از تخم تا ۸ روز بعد وجود دارد بنابر این به فاصله ۱۰-۸ روز درمان مجدد انجام شود.

تا پیش از آنکه شپش های جدید بالغ شوند و توانایی حرکت پیدا کنند ازبین بروند.

تمام موارد تماس احتمالی باید درمان شوند در غیر این صورت احتمال آلودگی مجدد وجود دارد.درآلودگی مجدد دو دوره درمان ( به فاصله ۱۰-۸) روز هم لازم است.
برای جداکردن رشکها ، استفاده از شانه های دندانه ریز ضروری است.

نحوه مصرف شامپو پرمترین:

- شستشوی موها با یک شامپوی غیر دارویی؛
- آبکشی و خشک کردن موها؛
- آغشته کردن تمام مو و پوست سر با مقدار کافی از شامپو پرمترین؛
- باقی ماندن ۱۰دقیقه در همان حالت؛
- شستشو و آبکشی کامل موها و پوست سر؛

از بین بردن شپش به وسیله سرکه

۱- سرکه را گرم کرده و آن را روی سر خود بمالید. حوله یا کلاهی روی سر خود بگذارید و ۳۰ دقیقه صبر کنید و بعد بشویید.

۲- روغن معدنی را با سرکه مخلوط کنید و آن را روی موهای خود بمالید تا شپش هایی که به سختی به موها چسبیده اند جدا شوند. می توانید روغن معدنی را از داروخانه تهیه کنید. این مخلوط شوره سر را هم برطرف می کند.

مخلوط های بالا را هر شب روی سر خود قرار دهید تا شپش ها به طور کامل برطرف شوند. حتی بعد از برطرف شدن کامل شپش، ۳ تا ۵ روز بعد هم، از این مخلوط برای موهای خود استفاده کنید. به این دلیل که کاملا مطمئن شوید شپش ها دیگر برنمی گردند.

برای پیشگیری از ابتلا به شپش چه کارهایی می‌توان انجام داد؟

• وقتی برای شانه زدن موهایتان با شانهِ مخصوص تشخیص شپش اختصاص دهید. فراموش نکنید که همهِ اعضای خانواده باید اینکار را انجام دهند! هر چه زودتر مشکل تشخیص داده شود، رفع آن سریعتر انجام خواهد شد.

• در تعطیلات آخر هفتهِ  بدون شپش درهفته‌های دهم و سی و پنجم شرکت کنید و همسایگان خود را نیز به شرکت در آن تشویق کنید.

• هنگام شانه زدن دقیق باشید. شپش‌ها و تخم‌های  آنها بسیار کوچک هستند و دیدن آنها سخت است.

• از کلاه، شانه و یا برس دیگران استفاده نکنید.

• از مواد شیمیایی برای پیشگیری از شپش‌ها استفاده نکنید، چراکه این کار می‌تواند باعث مقاوم شدن شپش‌ها در برابر داروها شود.

• بچه‌هایی با موهای بلند باید یا موهایشان را جمع کنند و یا ببافند.

در صورت ابتلا باید چه کنیم؟

• موهای دیگر اعضای خانواده را هم شانه بزنید تا از ابتلا و یا عدم ابتلای آنان مطمئن شوید.

• در صورت ابتلای دیگر اعضای خانواده هزمان به معالجهِ آنها نیز بپردازید.

• دستورالعمل داروها را به دقت دنبال کنید.

• برهم زدن چرخهِ زندگی شپش‌ها در اسرع وقت بسیار مهم است. بنابراین روش درمانی‌ای را انتخاب کنید که برای شما مناسب باشد و از بین بردن شپش‌های موهایتان را به صورت موثر تضمین کند.

• اگر پوسته‌های تخم بسیاری در موهایتان باشد، بدین معناست که مدت زیادی از ابتلای شما گذشته است. اما اگر تخم‌های جدید زیادی در سرتان باشد، معنای آن این است که شما جدیدا مبتلا شده اید.

• استفاده از شانهِ مخصوص تشخیص شپش را پس از ۱۰ تا ۱۴ روز بعد از رهایی از شپش ادامه دهید. بعد از آن زمان شما می‌توانید مطمئن شوید که از روشی مناسب برای درمان استفاده کرده‌اید.‌

• به عنوان راهی برای پیشگیری متناوبا از شانه استفاده کنید.

• شانه و یا برس را با استفاده از آب جوش و یا فریز کردن ضدعفونی کنید تا دیگر اعضای خانواده مبتلا نشوند.

• به دنبال علت آلودگی باشید. به سایر افراد نیز در مورد این آلودگی اطلاع دهید تا آنها به بررسی وضعیت اعضای خانوادهِ خود بپردازند، در غیر این صورت خطر سرایت افزایش می‌یابد. داشتن شپش سر چیزی نیست که کسی از آن خجالت بکشد. دلیل ابتلای افراد به شپش عدم رعایت بهداشت نیست بلکه در واقع موهای تمیز  محل مناسب‌تری برای شپش‌ها هستند.

• ملافه‌ها را در دمای ۶۰ درجهِ سانتیگراد بشویید. کلاه‌ها، اسباب‌بازی‌ها و کوسن‌ها و بالش‌ها را می‌توان در طول شب در فریز گذاشت و یا اینکه آنها را در خشک کن در دمای ۶۰ درجهِ سانتیگراد برای مدت ۵ دقیقه قرار داد.

• داشتن شپش خجالت ندارد، اگر کاری در مورد آن انجام ندهیم باید خجالت بکشیم!

• کلیه وسایل شخص آلوده که با آنها تماس  داشته (ملحفه،پتو، روسری، کلاه ،چادر، مقنعه،گل سر، شانه و…) جمع آوری گردد و داخل یک نایلون بزرگ ریخته و در آن را بسته و بعد از ۲۴  ساعت وسایل را بیرون آورده وتمام آنها را با آب گرم شسته و جلوی آفتاب خشک نموده و سپس اطو گردد .

• استفاده از شامپو پرمترین برای از بین بردن شپشها که باید بصورت زیر مصرف گردد:

- ابتدا سر را با آب و شامپو معمولی بشویید سپس ۲ قاشق شامپو پرمترین بر روی سر ریخته و سر را بمدت ۱۰ دقیقه ماساژ بدهید و در نهایت موها را آبکشی نمایید . لازم به ذکر است، باید یک بار دیگر این عمل را ۷ تا ۱۰ روز بعد تکرار نمایید .

• برای از بین بردن رشکها (تخم شپش) باید یک شانه دانه ریز تهیه نموده وآن را به سرکه آغشته نموده وبمدت ۳۰دقیقه موها را با آن شانه نمود

بلاستومیکوز

بلاستومایکوز عبارت‌ است‌ از یک‌ بیماری‌ عفونی‌ قارچی‌ که‌ در ریه‌ها پدیدار می‌شود. گاهی‌ از راه‌ خون‌ به‌ سایر نقاط‌ بدن‌، به‌ خصوص‌ پوست‌، گسترش‌ می‌یابد. بلاستومیکوز مستقیماً از انسان‌ به‌ انسان‌ انتقال‌ پیدا نمی‌کند، اما امکان‌ دارد از راه‌ گاز گرفتن‌ سگ‌های‌ بیمار انتقال‌ یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   عفونت‌ می‌تواند در ریه‌ها، دهان‌، پوست‌ و بافت‌های‌ زیر پوستی‌، پروستات‌، و اپیدیدم‌ گسترش‌ پیدا کند.

علایم‌ شایع

علایم‌ ممکن‌ است‌ به‌ آهستگی‌ آغاز شوند، یا برعکس‌ عفونت‌ ممکن‌ است‌ خیلی‌ ناگهانی‌ خود را نشان‌ دهد.

سرفه‌، که‌ امکان‌ دارد خشک‌ و بدون‌ خلط‌، یا خلط‌دار باشد.

درد قفسه‌ سینه‌

لرز، تب‌، و عرق‌ریزش‌ فراوان‌

تنگی‌ نفس‌

خستگی‌، بی‌اشتهایی‌

ضایعات‌ پوستی‌ یا آبسه‌، در صورت‌ درگیری‌ پوست‌

علل‌

عفونت‌ با قارچ‌ بلاستومیسِس‌ درماتیتیدیس‌ ، که‌ در چوب‌ و خاک‌ پیدا می‌شود. امکان‌ دارد ارتباطی‌ باخانه‌ سگ‌های‌ آبی‌ وجود داشته‌ باشد.

ضایعات‌ پوستی‌ عمدتاً در باغبانان‌ یا کشاورزان‌ رخ‌ می‌دهد، اما منشأ اصلی‌ این‌ قارچ‌ در طبیعت‌ هنوز مشخص‌ نشده‌ است‌.

عوامل تشدید کننده بیماری

باغبانی‌ و کشاورزی‌

دیابت‌ شیرین‌

مصرف‌ داروهای‌ سرکوب‌کننده‌ ایمنی‌

پیشگیری‌

در حال‌ حاضر نمی‌توان‌ از آن‌ پیشگیری‌ کرد.

عواقب‌ مورد انتظار

این‌ قارچ‌ می‌تواند باعث‌ بیماری‌ شدید و ناتوان‌کننده‌ شود، که‌ بدون‌ درمان‌ ممکن‌ است‌ مرگبار باشد. با درمان‌ مجدانه‌، معمولاً در عرض‌ چند هفته‌ معالجه‌ می‌شود.

عوارض‌ احتمالی‌

گسترش‌ به‌ سایر نقاط‌ بدن‌، که‌ باعث‌ بیماری‌ جدی‌ و احیاناً مرگ‌ می‌شود. در اثر گسترش‌ عفونت‌ امکان‌ دارد علایم‌ زیر ظاهر شوند:

درد در استخوان‌های‌ دراز

ضایعات‌ پوستی‌ که‌ اول‌ به‌ صورت‌ جوش‌های‌ کوچک‌ غیرچرکی‌ یا چرکی‌ در نواحی‌ باز بدن‌ پدیدار می‌شوند. این‌ جوش‌ها به‌ آهستگی‌ گسترش‌ می‌یابند. با گذشت‌ زمان‌، ضایعات‌ تبدیل‌ به‌ زخم‌های‌ دلمه‌ بسته‌ می‌شوند که‌ حاشیه‌ آنها فرو رفته‌ و رنگ‌ بنفش‌ رو به‌ قرمز است‌.
تورم‌ کیسه‌ بیضه‌ و ظاهر شدن‌ برجستگی‌های‌ دردناک‌ و حساس‌ به‌ لمس‌ روی‌ آن‌

درمان‌

اصولی‌ کلی‌

ممکن‌ است‌ آزمایشات‌ تشخیصی‌ شامل‌ موارد زیر باشند: کشت‌ از ضایعات‌ پوستی‌، چرک‌، خلط‌، یا ترشحات‌ ریوی‌؛ نمونه‌برداری‌ از بافت‌ پوست‌ یا ریه‌؛ عکس‌ قفسه‌ سینه‌، و سایرآزمایشات‌

درمان‌ با دارو. در صورت‌ لزوم‌، سایر اقدامات‌ حمایتی‌ انجام‌ می‌پذیرد.

بیمار معمولاً در بیمارستان‌ بستری‌ می‌شود و درمان‌ در آنجا آغاز می‌شود.

استفاده‌ از گرما شاید درد مفصلی‌ را تخفیف‌ دهد.

بیمار باید روزانه‌ وزن‌ شود و مقادیر آن‌ در یک‌ برگه‌ ثبت‌ گردد. در صورت‌ کاهش‌ وزن‌ بدون‌ توجیه‌، باید به‌ گسترش‌ یافتن‌ عفونت‌ مشکوک‌ شد.

بیمار حتماً باید به‌ قرارهای‌ ملاقاتی‌ که‌ جهت‌ پیگیری‌ وضع‌ وی‌ ترتیب‌ داده‌ می‌شود پایبند باشد. بررسی‌ اینکه‌ آیا درمان‌ اثربخش‌ بوده‌ است‌ یا خیر، و نیز بررسی‌ وجود اثرات‌ جانبی‌ داروها اهمیت‌ زیادی‌ دارند.

داروها

داروهای‌ ضد قارچ‌، داروهای‌ انتخابی‌ برای‌ مبارزه‌ با این‌ بیماری‌ هستند.

فعالیت در زمان بیماری

به‌ هنگام‌ مرحله‌ حاد بیماری‌، در رختخواب‌ استراحت‌ کنید. با برگشت‌ تدریجی‌ قوای‌ جسمانی‌، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های‌ خود را تدریجاً از سر گیرید.

رژیم‌ غذایی

هیچ‌ رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.

در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ کنید:

۱. اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ بلاستومیکوز را دارید.

۲. اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل کنترل شده اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌، عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ دارند.

۳. اگر یکی‌ از مشکلات‌ زیر به‌ هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد: کاهش‌ وزن‌، تب‌، اسهالی‌ که‌ با درمان‌های‌ خانگی‌ قابل‌ کنترل‌ نباشد، سردرد شدید و سختی‌ گردن.

شیستوزوما (Schistosoma)

کرم‌هاى شیستوزوما از دستهٔ ترماتودهائى بوده که داراى پیشینه تاریخى مى‌باشند. این کرم‌ها عامل بیمارى شیستوزومیازیس یا بیلارزیوز در انسان است که ازجمله بیمارى‌هاى مهم دنیا مى‌باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  چهارگونه شیستوزوما در انسان بیمارى ایجاد مى‌کند که عبارتند از: هماتوبیوم (Hematobium)، مانسونى (Mansoni)، ژاپونیکوم (Japonicum) و انترکالاتوم (Entercalatum). گونهٔ اول، عامل شیستوزومیاز مثانه و سه گونهٔ دیگر عامل شیستوزومیاز گوارشى است. آلودگى در کشور ما منحصر به شیستوزوما هماتوبیوم است

- شیستوزوما هماتوبیوم:

شیستوزوما هماتوبیوم کرمى است که نر و ماده از هم جدا هستند. نرها ۱۰ تا ۱۵ میلى‌متر طول دارند و داراى برجستگى تکمه‌مانند هستند. در این کرم بیضه‌ها از سه تا پنج لوب تشکیل شده است. ماده بزرگتر از نر بوده و درازاى آن به بیست میلى‌متر مى‌رسد و تخمدان در نیمه تحتانى بدن قراردارد. تخم کرم، بیضی، داراى خار انتهائى و اندازه آن بین ۱۱۲ تا ۱۷۰ میکرون است که از راه ادرار دفع و همراه ادرار وارد آب مى‌شود. در مدت کوتاهى به جنینى به‌نام میراسیدیوم تبدیل و آزاد مى‌شود. سپس وارد بدن حلزون میزبان واسط که از جنس بولینوس است مى‌شود. گونهٔ میزبان، در کشور ما بولینوس ترانکاتوس (Bulinus trancatus) مى‌باشد. در بدن این بى‌مهره مراحل اسپیروسیست ۱ و ۲ را طى‌کرده، بصورت سرکرى با دم دوشاخه (فورکوسرکر) از بدن حلزون آزاد و وارد آب مى‌شود. انسان وقتى با آب آلوده به سرکر تماس پیدا کرد، لارو وارد پوست شده، طى سه روز به ریه مى‌رسد و از آنجا وارد کبد شده، در مدت سه ماه به کرم بالغ تبدیل مى‌شود. کرم ماده پس از بارور شدن در کبد به‌سوى رگ‌هاى اطراف مثانه روان مى‌شود و تخم‌گذارى مى‌کند. این کرم – همان‌طور که پیش از این نیز اشاره شد – عامل شیستوزومیاز مثانه است.

- مراحل سه‌گانه بیمارى:

۱. مرحله حمله:

با ورود سرکر به پوست شروع شده، با مهاجرت به ریه و بعد کبد پایان مى‌یابد. به لارو کرم در زمان مهاجرت، شیستوزومولا گفته مى‌شود. ورود سرکر در پوست بصورت درماتیت پوستى خفیف تظاهر مى‌کند. شیستوزومول سپس به ریه رفته، با خونریزى و التهاب مختصر بافتى همراه مى‌شود. در کبد بدون علایم خاص و بندرت با ارتشاح بافت کبد همراه مى‌باشد. در مجموع این مرحله را دورهٔ نهفتگى (کمون) بیمارى مى‌نامند.

۲. مرحله استقرار کرم و ایجاد عفونت:

این مرحله با اولین تخم‌گذارى در کبد و سپس عضو اصلى شروع مى‌شود. از عوارض مهم کرم، کمخونى و سپس ضایعه‌هاى بافتى است که براثر تخم‌گذارى و شروع آسیب‌هاى گرانولوماتوز عارض مى‌شود.

۳. مرحله مزمن:

به‌علت حضور کرم و تخم هر دو در اعضاء، باعث آسیب‌هاى پاتولوژیک و ضایعه‌هاى گرانولوماتوز و فیبروز مى‌شود. علایم بالینى بصورت بزرگى کبد و طحال، کمخونى آشکار، درد ناحیه زیر شکم و مثانه و اشکال در دفع ادرار بروز مى‌کند. امکان مهاجرت تخم کرم به سایر اعضاء مانند دستگاه تناسلى و روده‌ها وجود دارد. از عوارض دیگر شیستوزوما ضایعه‌هاى پوستى است که به‌علت ورود سرکر شیستوزوماى حیوانى – بخصوص پرندگان – در پوست بوجود مى‌آید. نوع دیگر به نام درماتیت سرکرى معروف است که عامل ایجاد شیستوزوماى گاومیش است و اورینتوبیلارز یا ترکستانیکوم نام دارد و از شمال کشور و سواحل دریاى خزر گزارش گردیده است.

- اپیدمیولوژى شیستوزوما هماتوبیوم در دنیا و ایران:

انسان تنها میزبان شیستوزوما هماتوبیوم است. آلودگى از راه پوست و تماس با آب‌هاى آلوده به سرکر صورت مى‌گیرد. بیمارى در کشورهاى آفریقائى و بعضى از کشورهاى آسیائى مانند ایران، عراق، سوریه، لبنان، عربستان سعودی، جنوب پرتغال، یونان و در بمبئى هندوستان انتشار دارد. میزان آلودگى در بعضى از کشورها، مانند مصر تا ۹۵% گزارش شده است. در ایجاد آلودگى به این کرم عوامل مختلفى دخالت دارند، از قبیل وجود حلزون میزبان واسط، کشاورزى و آبیارى و شرایط اقلیمى و غیره. این عارضه یک بیمارى شغلى است که بیشتر در کشاورزان شیوع دارد. سنین آلودگى بین ۱۰ تا ۲۰ و حداکثر ۳ تا ۱۵ سالگى است. انتقال به‌طور معمول در فصل گرم صورت مى‌گیرد. با توجه به اقدام‌هاى صحیح پیشگیرى و کنترل در ۵۰ سال اخیر در چارچوب طرح سازمان جهانى بهداشت در کشور توسط انستیتو تحقیقات بهداشتى و دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و مرکز مبارزه با بیمارى‌هاى واگیر، آلودگى به‌ این کرم رفته‌رفته کاهش پیدا کرد به‌طورى که در چند سال اخیر هیچ ‌مورد از آلودگى جدید گزارش نگردیده است. مراتب کنتزل قطعى بیمارى به سازمان جهانى بهداشت گزارش شده است تا مورد تأئید قرار گیرد.

- پیشگیرى و کنترل:

با توجه به زیست‌شناختى انگل و چرخه آن در طبیعت اولین اقدام براى پیشگیری، مبارزه با میزبان واسط، یعنى حلزون مى‌باشد. از روش شیمیایى و بکاربردن حلزون‌کش‌هایى مثل فرسکان ۵ppm، پنتاکلروفنیل ۱۰ppm و بایر ۱ppm73 علیه میزبان واسط استفاده مى‌شود. بهسازى محیط و ایجاد تسهیل‌هاى بهداشتی، مانند آب سالم و توالت بهداشتى و آموزش بهداشت و درنهایت درمان با داروى مناسب همراه با هم، مى‌تواند در پیشگیرى نتیجهٔ بهترى داشته باشد. نتیجه این اقدام‌ها منجر به کنترل انگل در مناطق آلوده در کشور شده است.

فاسیولا (Fasciola)

این کرم از دستهٔ ترماتودها است. میزبان این کرم حیوان‌هاى علف‌خوار نشخوارکننده مانند بُز، گوسفند، گاو، شتر، گاومیش، آهو، خرگوش و … مى‌باشند. این ترماتود از دستهٔ فلوک‌هاى کبدى است و کرم بالغ در مجارى صفراوى بسر مى‌برد. این جنس شامل دوگونه هپاتیکا و ژایگانتیکا است. انسان به‌طور تصادفى گرفتار این کرم مى‌شود.

کرم بالغ فاسیولا هپاتیکا کرمى پهن، برگى‌شکل و هرمافرودیت است که درازى آن ۳۰ و پهنا ۵ تا ۱۰ میلیمتر است و رأس آن مخروطى‌شکل مى‌باشد. گونهٔ ژایگانتیکا بزرگتر و تا ۷۰ میلى‌متر مى‌رسد. کرم‌ها تخم‌گذار و اندازه تخم کرم ۱۲۰ تا ۱۵۰ میکرون و داراى دریچه بوده، به رنگ زرد متقارن است.

تخم کرم ازطریق مجراى صفراوى میزبان نهائى وارد روده شده، با مدفوع خارج مى‌شود. وقتى تخم‌ها در آب قرار گیرند، میراسیدیوم آزاد و به درون بدن حلزون میزبان واسط که لیمنه نامیده مى‌شود، نفوذ مى‌کند. در نهایت سرکر، در بدن حلزون تشکیل و آزاد مى‌شود، در محیط خارج بصورت متاسرکر (سرکر درون‌پوشش) در مى‌آید و روى گیاه‌هاى حاشیه مسیر آب‌هاى جارى قرار مى‌گیرد. میزبان نهائى با مصرف گیاهان آلوده به متاسرکر، عامل آلوده‌کننده را مى‌خورد. متاسرکر در روده آزاد مى‌شود. سپس به‌طور فعال به محوطه عمومى شکم رفته، از راه کپسول گلیسون وارد کبد و مجارى صفراوى مى‌شود و طى ۲ تا ۳ ماه به کرم بالغ تبدیل شده، تخم‌گذارى مى‌کند. بیمارى ناشى از این کرم را فاسیولوز مى‌نامند. علایم بالینى بصورت درد ناحیه زیر جناغ سینه و سنگینى شکم، ترشى و نفخ روده، سرفه‌هاى شبانه و بالارفتن ائوزینوفیل خون و ایجاد دانه‌هاى جلدى و بندرت کمخونى بروز مى‌کند.

کرم‌هاى جوان به داخل بافت پارانشیم کبد مى‌رود و باعث افزایش فعالیت سنتز پرولین در کبد مى‌گردد. در آلودگى شدید و مراحل پیشرفته بیمارى امکان فیبروز بافت کبد وجود دارد. در بعضى موارد در سطح کبد، به‌علت وجود کرم امکان دارد آبسه تشکیل شود. تخم‌هاى کرم در قسمت‌هاى مختلف بافت کبد به‌چشم مى‌خورند. این کرم‌ها در مرحله‌اى که وارد بافت مى‌شوند ممکن است خونخوارى کنند. با توجه به نشانه‌ها و پیشینه بیمار، لازم است که آزمایش اختصاصى صورت گیرد. در این روش با کشیدن (درناژ) مایع دوازدهه، تخم در زیر میکروسکوپ تشخیص داده مى‌شود. چنان‌چه این روش امکان‌پذیر نباشد، باید با آزمایش مدفوع در سه نوبت و سه روز متوالى با استفاده از روش مستقیم و فرمالین اتر اقدام نمائیم. در پاره‌اى از موارد از روش‌هاى سرم‌شناختى استفاده مى‌شود. تا چند سال پیش درمان این کرم، بسیار مشکل بود، ولى در حال حاضر با بهره‌گیرى از داروهاى تریکلابمدازول (Triclabemdazole) انسانى یا حیوانى به‌مقدار ۱۰ میلى‌گرم به ‌ازاء هر کیلوگرم وزن بدن در یک نوبت و درموارد شدید بیماری، تکرار آن به‌فاصلهٔ ۲۴ ساعت بعد، به‌آسانى درمان مى‌شود؛ به‌طورى که در همه‌گیرى وسیع بیمارى در شمال ایران و اولین همه‌گیرى آن در کرمانشاه به‌وفور مصرف شده و تأثیر سریع و قاطعى را نشان داده است.

- اپیدمیولوژى بیمارى فاسیولوز در دنیا و ایران:

آلودگى به این کرم براثر مصرف سبزى‌ها، سالاد و آب آلوده عارض مى‌شود. این آلودگى در بیشتر نقاط و بخصوص در کشورهائى که به کار پرورش دام‌هاى اهلى اشتغال دارند، شایع است. میزبان اصلى کرم؛ گاو، گوسفند، بز، خوک، خرگوش و آهو مى‌باشند.

آلودگى به این انگل در نقاط مختلف کشور در حیوان‌هاى علف‌خوار گزارش شده است. نسبت آلودگى در مناطق شمال و غرب بیشتر از سایر نقاط است. شدت آلودگى در دام‌ها به‌ترتیب در گوسفند، بز گاو و گاومیش مى‌باشد. حلزون میزبان واسط در کشور انواع لیمنه و گونه‌هاى ژدروزیانا، ترانکاتولا، پرگرا، اوریکولاریا و استاگنالیس مى‌باشد.

در طى سال‌هاى ۶۸-۱۳۶۷ اپیدمى قابل‌توجهى از فاسیولیازیس در کشور و در شهرهاى انزلی، رشت، لاهیجان از استان گیلان و در جمعیتى بین ۲۰۰۰ تا ۱۰،۰۰۰ نفر اتفاق افتاد که پس از پى‌گیرى لازم ازطرف دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و انستیتو پاستور و دانشگاه علوم ‌پزشکى گیلان بیمارى مهار گردیده و آلودگى کاهش پیدا کرد. درضمن اولین همه‌گیرى انسانى فاسیولیازیس، در غرب کشور، در سال ۱۳۷۸ در استان کرمانشاه به‌وقوع پیوست که با همکارى دانشگاه علوم پزشکى کرمانشاه، انستیتو پاستور و دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و اداره کل پیشگیرى و مبارزه با بیمارى‌ها کنترل گردید.

- پیشگیرى و کنترل:

درزمینه پیشگیرى و کنترل کرم، با توجه به راه انتقال، اقدام‌هاى زیر الزامى است:

- مبارزه با میزبان واسط حلزون، با حلزون‌کش‌هاى مناسب

- آموزش بهداشت و آشنا نمودن ساکنان مناطق به نحوه آلودگى

- رعایت کردن اصول بهداشتى در مصرف سبزى‌هاى تازه و آب آشامیدنى

دیکروسلیوم دندریتیکوم (Dicrocoelium dendriticum)

این انگل نیز از دسته ترماتودهاى کبدى بوده، از بسیارى جهت‌ها شبیه فاسیولا است. میزبان‌هاى واسط این کرم، حلزون‌هاى خشک‌زى هستند. میزبان قطعى و اصلى این کرم نیز علف‌خواران مى‌باشند. کرم بالغ ۱۵ میلى‌متر درازا و ۵ میلى‌متر پهنا دارد و کناره بدن دندانه‌هائى دارد. شکل آن شبیه سرنیزه با پیکان است. تخم کرم به‌اندازه ۳۰ تا ۴۰ میکرون و دریچه‌دار است.

تخم‌هاى حاوى میراسیدیوم در خشکى توسط حلزون‌هاى خشک‌زى از جنس زیرینا، هلیسلا و … خورده مى‌شود و پس از طى مراحل اسپوروسیت یک و دو به اجسامى به نام ژرم‌بال که داراى پوشش ژله‌اى مى‌باشند، تبدیل مى‌شود و از حلزون خارج شده، در محیط بیرون توسط مورچه‌اى به نام فورمیکافوسکا (Formica Fusca) خورده مى‌شود و در بدن مورچه به متاسرکر تبدیل مى‌گردد. میزبان نهائى پس از خوردن مورچهٔ آلوده به متاسرکر آلوده‌شده، سرکر از روده عبور کرده، به کبد مى‌رود. بیمارى‌زائی، تشخیص، درمان، پیشگیرى و کنترل این کرم، شبیه فاسیولا مى‌باشد.

ویـروس خـطـرنـاک اید‌ز

اید‌ز یکی از بیماری‌های ویروسی واگیرد‌ار است.  لازم است که بدانید در حال حاضر اید‌ز، واکسن و د‌ارو ند‌ارد‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  خطر اید‌ز از بین برد‌ن قد‌رت د‌فاعی بد‌ن است.

ویروس اید‌ز به تد‌ریج قد‌رت د‌فاعی بد‌ن را کم می‌کند‌، به‌طوریکه انسان مبتلا حتی د‌ر مقابل بیماری‌ها و یا عفونت‌های خیلی سبک هم نمی‌تواند‌ مقاومت کند‌ و د‌ر نتیجه از بین خواهد‌ رفت.

▪ اید‌ز چگونه سرایت می‌کند‌؟

ـ ویروسی که موجب ابتلا به اید‌ز می‌شود‌ از ۳ راه اصلی به بد‌ن سرایت می‌کند‌:
۱) روابط ناسالم
اگر زن یا مرد‌ به ویروس آلود‌ه باشند‌، ویروس را به طرف مقابل خود‌ انتقال می‌د‌هد‌و سن، جنس و نژاد‌ د‌ر انتقال تاثیری ند‌ارد‌. د‌ر ایران ۱۲ د‌رصد‌ همه موارد‌ آلود‌ه به اید‌ز از این طریق آلود‌ه شد‌ه‌اند‌.
۲) از راه انتقال خون و فرآورد‌ه‌های خونی
اگر خون یا فرآورد‌ه‌های خونی آلود‌ه به ویروس باشد‌ به هر شکل که به بد‌ن شخص سالم وارد‌ شود‌، او را آلود‌ه می‌کند‌.مثلاً اگر د‌ر تزریقات از سرنگ و سر سوزنی استفاد‌ه شود‌ که قبلاً برای شخص آلود‌ه به ویروس به‌کار رفته است، احتمال د‌ارد‌ فرد‌ سالم را آلود‌ه کند‌، یا اگر خونی که به شخص تزریق می‌شود‌ آلود‌ه باشد‌، سرایت تقریبا حتمی است.
۳) از ماد‌ر به کود‌ک
ماد‌رانی که به ویروس آلود‌ه‌اند‌ د‌ر یک سوم از موارد‌ د‌ر هنگام زایمان یا کمی قبل از وضع حمل و یا بلافاصله پس از وضع حمل، ویروس را به کود‌کان خود‌ انتقال می‌د‌هند‌. از سال ۱۳۶۴ به بعد‌ که خون و فرآورد‌ه‌های خونی د‌ر اغلب کشورهای د‌نیا از نظر آلود‌گی به ویروس اید‌ز مورد‌ بررسی قرار می‌گیرد‌، انتقال از راه خون و فرآورد‌ه‌های آن تقریبا منتفی است.
▪ آیا از ظاهر اشخاص می‌توان به بیماری آنها پی برد‌؟
هیچگونه علامت و نشانه‌ ظاهری د‌ر شخص آلود‌ه به ویروس د‌ید‌ه نمی‌شود‌. حتی ممکن است انسان از آلود‌گی خویش هم بی خبر باشد‌، اما همین شخص می‌تواند‌ به آسانی ویروس را از راههای ذکرشد‌ه، به د‌یگران منتقل کند‌ و بیشترین خطر سرایت و انتقال ویروس به همین افراد‌ مربوط است.
▪ خطر آلود‌ه شد‌ن به ویروس اید‌ز بیشتر متوجه چه کسانی است؟
ـ افراد‌ی که روابط ناسالم برقرار می‌کنند‌.
ـ کسانی‌که به مواد‌ مخد‌ر تزریقی معتاد‌ هستند‌ و از سرنگ و سر سوزن مشترک استفاد‌ه می‌کنند‌. علت بی‌اطلاعی فرد‌ و ند‌اشتن نشانه آلود‌گی این است که اید‌ز هم مانند‌ د‌یگر بیماری‌ها، د‌ارای د‌وره‌ نهفتگی مشخصی است.
یعنی از ورود‌ ویروس به بد‌ن تا بروز علائم بیماری‌ مد‌تی طول می‌کشد‌. د‌وره نهفتگی اید‌ز از زمان آلود‌گی شخص به ویروس تا ظهور علائم ممکن است از چند‌ ماه تا د‌ه سال متغیر باشد‌. آیا روابط عاد‌ی اجتماعی با اشخاص آلود‌ه به ویروس اید‌ز موجب سرایت و آلود‌گی می‌شود‌؟ ویروس اید‌ز از راه هوا، غذا، آب، د‌ست د‌اد‌ن ، حرف زد‌ن، تماس‌ها و روابط عاد‌ی اجتماعی مانند‌ سوارشد‌ن د‌ر اتوبوس و تاکسی از شخص آلود‌ه به شخص سالم سرایت نمی‌کند‌.
▪ چه راه‌هایی برای پیشگیری از بیماری اید‌ز وجود‌ د‌ارد‌؟
۱) با توجه به اینکه شایع‌ترین راه سرایت اید‌ز از طریق روابط ناسالم است، تنها راه مطمئن برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری، پایبند‌ی به اصول اخلاقی و خانواد‌گی و اجتناب از بی‌بند‌ و باری‌ها است. و هرگز به زنا نزد‌یک نشوید‌ که کاری بسیار زشت و راهی بسیار ناپسند‌ است. سوره اسرا، آیه ۳۲
۲) استفاد‌ه اختصاصی از لوازمی که ممکن است د‌ر قسمتی از بد‌ن به‌وسیله‌ آنها برید‌گی ایجاد‌ شود‌، مانند‌ تیغ خود‌ تراش.
۳) استفاد‌ه از سوزن و سرنگ یک بار مصرف د‌ر تزریقات.

نکاتی در رابطه با بیماری وبا

یک بیماری سمی و عفونی انحصاراً انسانی است ، بسیار مسری بوده توسط ویبریون وبا ( ویبریوکلرا ) ایجاد می شود . مرکز اصلی آن دلتای رودخانه گانک وبرهماپوترا در هند و پاکستان می باشد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  در ابتدای قرن ۱۹ وبا در هندوستان ملاحظه گردید . سپس شرق آسیا و بعد خاورمیانه و اروپا را آلوده کرد . شش پاندمی ( عالم گیر ) مهلک و وحشتناک ایجاد کرد که آخرین آن بین ۱۸۹۹ ۱۹۲۲ بود .

باسیل مسئول مرض را کخ پیدا کرد . نوع التور اول در قسمت محدودی از اندونزی ( سلیس ) مشاهده شد . این نوع میکروب را در قرنطینه التور یا الطور پیدا کرده بودند . سپس در افراد سالم هم التور را پیدا کردند و خیال می کردند که بیماری زا نیست .

پس از همه گیری های زیاد فصلی و یا ناگهان در ۱۹۶۱ در اندونزی و جنوب شرقی آسیا شعله ور شد و در هند ، پاکستان و عراق و ایران و روسیه و آفریقا منتشر گردید .

اکنون در کشور ما بشکل بومی در آمده و هر سال تعدادی را مبتلا می سازد .موارد منفردی از آن در اروپا هم ملاحظه گردید ( وارداتی )

 علت بیماری

ویبریون وبا را کخ در اسکندریه کشف کرد خمیده و خیلی متحرک می باشد . در محیط های معمولی بخوبی رشد می کند . یک سم پروتئینی تراوش می کند که مسئول تراوش زیاد مایع در روده باریک می باشد این سم احتمالاً اثر مهمی دارد و به این سبب کم اثر بودن واکسن تزریقی وبا را توجیه می کند .
میکرب وبا می تواند مدت یک هفته در آب زنده بماند که اثر مهمی در انتشار به افراد آدمی دارد . ویبریون التور مدت بیشتری در آب زندگی می کند .

علائم بالینی

پس از یک دوران پنهانی کوتاه که همیشه کمتر از ۵ روز است ، به ناگهان با استفراغ و اسهال بندنیامدنی آغاز می شود . مدفوع آبکی و مشابه به آب برنج و حاوی دانه های سفید برنجی شکل است ، مدفوع بدون فشار و زور و بدون اختیار خارج می شود و بزودی سبب یک کم آبی شدید خارج سلولی شده و باعث سردی بدن ، کبودی رنگ گردیده بسرعت منجر به بند آمدن ادرار می گردد . علائم کاهش حجم خون ، از بین رفتن کلرورسدیم ، غلیظ شدن خون ، اسیدوز متابولیکی که نتایج آن در کودکان و خردسالان وحشتناک می باشد

سیر بیماری منوط بسرعت درمان و اصلاح مواد از دست رفته و بی آبی بدن است . اگر درمان مناسب انجام شود بیمار در مدت کوتاهی ( چندین روز ) بدون هیچ عارضه ای بهبود پیدا می کند . در غیاب درمان مرگ و میر در حدود ۵۰ درصد می بشد . با تجویز سم خارجی میکرب هم می توان علائم بالینی را در انسان و در دام ها پدید آورد .

تشخیص باکتری شناسی وبا آسان است ( شکل حاد ) و با آزمایش مدفوع به آسانی میتوان مسئول را یافت .

 درمان

باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کرد و کاملاً تحت نظر بود . درمان کلی عبارتست از : اصلاح کم آبی و الکترولیت ها با تزریق فراوان و سریع محلول های ایزوتونیک حاوی مقدار لازم کلر ، سدیم ، بی کربناتها همچنین پتاسیم است در صورتی که اسهال طول بکشد در صورت امکان می توان تزریقات داخل سیاهرگی را با قرار دادن لوله معدی و تجویز محلول گلوکز و الکترولیتها جانشین و تکمیل کرد ، مقدار مایعات دفع شده و تجویز شده می باید حساب شود و مساوی به کار برده شود تا از تجویز اضافی مایع احتراز گردد .

مصرف کورتون ، اکسیژن ، پلاسما یا خون ، محرک های قلب ، تنفس و داروهای ضد اسهال معمولی بدون فایده حتی زیانبار است .

پیش گیری

در مواقع شیوع تمام بیماران اسهالی را می باید جدا کرده و در بیمارستان و در بخش جداگانه ای بستری و درمان کرد و وجود بیماران را به مراکز بهداری گزارش نمود .

افراد واکسن زده در تماس بیماران هم باید جدا گردیده و مدت ۵ روز تحت نظر باشند و در مدفوع آنان به جستجوی ویبریون وبا پرداخت و پیش گیری یا درمان شیمیائی برای آنها انجام داد . اجرای قرنطینه در موقع شیوع بیماری در ممالک آلوده و همجوار مفید است .

تزریق واکسن در دو نوبت به فاصله یک هفته در زیر جلد یا داخل جلد بیش از ۶ ماه ایمنی ایجاد نمی کند . به نظر سازمان بهداشت جهانی تزریق واکسن از نظر پیش گری سودی نداشته بلکه به واسطه زیانهای کاهش ایمنی عوارضی هم دارد . تحقیقات لازم برای بدست آوردن واکسن مؤثری در جریان است .

Next Page »