بروسلوز

بروسلوز از بیماری هایعفونی واگیرداری است که به لحاظ مشترک بودن بین انسان و دام، جایگاه ویژه ای دارد. این بیماری ضررهای اقتصادی بی شماری به صنعت دامپروری کشورهایی چون ایران تحمیل میکند برجسته ترین این زیان ها سقط جنین و عواقب پس از آن است که گله را از حیزانتفاع خارج می سازد. با وجود این ، درگیر بودن سلامت انسان ها و نیاز به ریشه کنیبیماری در جمعیت های حیوانی به عنوان پایه و اساس محو بیماری در جوامع انسانی ضرورتبرری و تحقیقی هکه جانبه پیرامون این بیماری را بیش از پیش هویدا می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تب مالت (بروسلوزیس) نوعی باکتری عفونی است که از حیوان به انسان و بیشتر از طریق شیر، پنیر و سایر لبنیات غیر پاستوریزه منتقل می شود. به طور نادری باکتری عامل تب مالت می تواند از طریق هوا یا تماس مستقیم با حیوانات آلوده انتقال یابد.

علائم تب مالت می تواند شامل تب، درد مفاصل و خستگی باشد. معمولاً عفونت می تواند با آنتی بیوتیک درمان شود. ممکن است درمان چند هفته تا چند ماه به طول بیانجامد با این حال دوره های عود شایع است.

اگرچه تب مالت در ایالات متحده آمریکا شایع نیست، اما این بیماری صدها هزار انسان و حیوان را در سرتاسر جهان درگیر کرده است. پرهیز از مصرف لبنیات غیر پاستوریزه و احتیاط کردن در برخورد با حیوانات می تواند به پیشگیری از تب مالت کمک کند.

تاریخچه بیماری درجهان:

عامل بیماری بروسلوز برای اولین بار در سال ۱۸۸۷ توسط یک پزشکانگلیسی به نام دیوید بروس از طحال سربازی که در اثر تب مالت یا تب مدیترانه ایمرده بود، جدا گردید. او این باکتری را بروسلا ملی تنسیس نامید. ده سال بعد، یکدامپزشک دانمارکی به نام فردریک بنگ، بروسلا ابورتوس را از جنین سقط شده گاو جدانمود. بروسلا ملی تنسیس در سال ۱۹۰۵ از شیر بز ، در سال ۱۹۴۷ از مزرعه داری کهدارای تعدادی گاو مبتلا به بروسلوز بود، در سال ۱۹۵۲ در شمال فرانسه از خرگوشصحرایی و در سال۱۹۶۳ در آرژانتین از گوسفند جدا گردید و برای اولین بار ثابت شد کهاین باکتری به طور طبیعی عامل بروسلوز گوسفندی نیز است.

در سال ۱۹۱۴ جاکابتراوم میکروبی از همین نوع را به نام بروسلا سوییس از جنین سقط شده خوک جدا کرد. درسال ۱۹۱۸ خانم اوانس شباهت کامل باکتری هایی را که در بیماری انسان و حیوانات دخالتداشته، بررسی و ثابت نمود. در همین سال امکان وجود عفونت در مادیان و اسب به اثباترسید. در سال ۱۹۵۳ بودل و بویز در نیوزیلند و استرالیا، بروسلا اویس را از قوچ جداکردند و در همین سال سیمونز و هال همین را از بره سقط شده جدا نموده، آن را عاملسقط جنین در میش ها دانستند.

بروسلا نئوتوما نخستین بار توسط استینر و لاک ماندر سال ۱۹۵۷ از یک موش جنگلی به نام نئوتومالپیدا جدا شد. در سگ عامل بروسلوز اولینبار در سال ۱۹۶۶ در امریکا و انگلستان جدا گردید و در سال ۱۹۶۸ این ارگانیسم توسطکارمیچل و برونر تشخیص داده شد و آن را بروسلا کنیس نامیدند.

تاریخچه بیماری در ایران:

برای اولین بار در سال ۱۹۳۲وجود بروسلوز در انسان توسط کارشناسان انستیتو پاستور مشخص گردید. دلپی و کاوه درسال ۱۹۴۴ در موسسه رازی به وسیله کشت از شیردان یک گوساله سقط شده بروسلا ابورتوسرا جدا کردند. در سال ۱۹۵۰ در یک واگیری سقط جنین در میش های اطراف اصفهان وجودمیکروب بروسلا ملی تنسیس در جنین های سقط شده و همچنین شیر میش های آن ناحیه توسطموسسه رازی به اثبات رسید.

انتسار و اردلان در سال ۱۹۵۵ این میکروب را از جنینسقط شده گاو در سال ۱۹۶۲ از شیر گاو جدا نمودند. در سال ۱۹۶۲ وجود بروسلا ملی تنسیسدر نیشابور به اثبات رسید و در سال ۱۹۷۱ بروسلا سوییس در حومه حصارک از خوک جداگردید. در ایران اولین گزارش از جداسازی بروسلا ابورتوس از گوسفند بروسلوز عنوانعامل سقط جنین در آن حیوان در سال ۱۹۸۲ توسط ذوقی و عبادی ارائه شد. در سال های۱۹۸۶ و ۱۹۸۷ بروسلا ملی تنسیس از شتر توسط ذوقی و عبادی جدا شد. در سایر نواحیایران وجود بروسلوز در انسان و دام ها به اثبات رسده است.

سبب شناسی:

جنس بروسلا به شش گونه بروسلا آنفلوانزای، بروسلا ملی تنسیس،بروسلا سوییس، بروسلا کنیس، بروسلا نئوتوما و بروسلا اوویس طبقه بندی می گردد. بهاستثنای بروسلا نئوتوما و احتمالاً بروسلا کنیس و بروسلا اوویس دیگر گونه هایبروسلا در اکثر نقاط دنیا منتشرند.

انواع مختلف باکتری بروسلا نسبت به عفونتیکه در میزبان اصلی ایجاد می نمایند از یکدیگر متمایز می گردند و از این نظر بروسلاابورتوس در اصل گاو را آلوده می سازد وبی گاهی اوقات به گاو میش، شتر، آهو، سگ،اسب، گوسفند، بز و انسان انتقال می یابد.

میزبان اصلی بروسلا کنیس، سگ است امابه طور اتفاقی باعث عفونت در انسان نیز می گردد. بروسلا ملی تنسیس باعث عفونت درگوسفند و بز می شود ام ممکن است به گاو و انتسان نیز منتقل گردد.

بروسلانئوتوما تنها نوع شناخته شده ای است که فقط موش جنگلی را آلوده ساخته و هیچ موردیاز عفونت طبیعی در دیگر حیوانات و انسان تا کنون گزارش نشه است.

بروسلا سوییساز نظر میزبان اصلی نسبت به دیگر گونه ها دامنه وسیع تری دارد.

میزبان اصلی بایوتیپهای ۳،۲،۱ بروسلا سوییس، خوک است ولی ممکن است به دیگر حیوانات از جمله سگ، خرگوش،جوندگان و انسان نیز منتقل گردند. بایوتیپ ۴ بروسلا سوییس در اصل باعث ایجاد عفونتدر گوزن شمالی می گردد ولی همچنین ممکن است به سگ و انسان نیز انتال یابد.

خصوصیات باکتری:

بروسلا ها باسل های کوچک یاکوکوباسیل، غیر متحرک، فاقد هاگ و گرم منفی اند. اندازه آن ها متغیر و به طول۶/. تا۲ میکرون و عرض ۳/. تا ۵/. میکرون است. این ارگانیسم ها معمولاَ بصورت گروهی و گاهینیز به صورت انفرادی دیده می شوند و در کشت های آزمایشگاهی به ثورت زنجیر یا رشتهکوتاهی در می آیند. ارگانیسم در مقابل اسید مقاوم نبوده، اما در رنگ زدایی توسطاسیدهای ضعیف مانند اسید استیک ۵/. درصد می توانند مقاومت کند. این خصوصیت باکتریدر تکنیک رنگ آمیزی بروسلا که برای تشخیص استفاده می شود، به کار گرفته می شود.

خصوصیات کشت باکتری:

رشد باکتری بر روی محیط هایآزمایشگاهی کند بوده، اغلب در دمای ۲۷ درجه ساتیگراد قبل از ۴۸ ساعت محسوس نیست. درکشت های اولیه، بروسلا ابورتوس و بروسلا سوییس خیلی ضعیف رشد کرده نیاز به ۵ تا ۱۰درصد CO2 دارند. در حالی که گونه های دیگر در اتمسفر معمولی رشد می کنند.

پرگنهگونه های صاف روی آگار مغذی پس از ۴ ساعت در دمای ۳۷ درجه ساتیگراد حدود ۵/. میلیمتر قطر دارند و به شکل گرد، محدب وکدر با سطح صاف و برّاق هستند. پرگنه ها پساز ۲ تا ۳ روز در گرمخانه بزرگ می شوند پرگنه گونه های ناصاف، بزرگ تر، پهن تر وزرد کم رنگ بوده و ظاهر دانه ای دارند.

محیط های جامد متعددی برای کشت مناسببروسلا ها توصیه شده است که شامل آگار سرم دار، تریپتوز آگار، آگار سرم داراینفیوژن کبد، دکستروز سیب زمینی یا گلیسرول سیب زمینی و محیط های اختصاصی همراه بابا آنتی بیوتیک هستند. سرم استفاده شده در محیط کشت نباید حاوی پادگن علیه بروسلاها باشد.

باکتری ها، محیط های مایع را به آهستگی کدر کرده، به صورت رسوب دانهای نرم که پس از مدت طولانی در گرمخانه به صرت چسبنده در می آیند، دیده می شود.
اگرچه ارگانیسم قند های متعددی را مورد استفاده قرار می دهد، اما مقادیر اسید وگاز تولید شده به حدی کم است که برای تشخیص گونه های بروسلا قابل استفاده نیستند واین خاصیت در تشخیص جنس بروسلا با ارزش است.

آزمایش تولید H2S همراه با سایرخصوصیات برای تشخیص گونه های بروسلا مفید است ، تولید H2S توسط گونه های آمریکاییبروسلا سوییس شدید و توسط گونه های بروسلا ابورتوس خفیف است. گونه های دانمارکیبروسلا سوییس، H2S تولید نمی کنند و بروسلا ملی تنسیس هم معمولاَ H2S منفی است.

فعالیت های اوره آزی در گونه های امریکایی و دانمارکی بروسلا سوییس زیاد، دربروسلا ابورتوس کم و در بروسلا ملی تنسیس متغیر است.

حساسیت بروسلا ها نسبت بهرنگ های مختلف برای تشخیص گونه های متعدد ارگانیسن به کار می رود. رنگ های مورداستفاده تیونین، فوشین بازی، متیل ویولت و پیرونین هستند. اکثر گونه های بروسلاابورتوس توسط تیونین مهار شده ولی فوشین بازی آن ها را مهار نمی کند، در صورتی کهبروسلا سوییس توسط فوشین بازی مهار شده اما به وسیله تیونین مهار نمی شود.

مقاومت باکتری ها در مقابل عوامل فیزیک و شیمیایی:

بروسلا ها در دمای۶۰درجه سانتیگراد در مدت ۱۰ دقیقه از بین می روند.

پاستوریزاسیون شیر نیز آن ها رااز بین می برد. بروسلا به PH اسیدی، مواد ضد عفونی کننده و نور مستقیم خورشید حساسهستند؛ اما در جنین هایی که در معرض نور خورشید نباشند، ماه ها زنده می می مانند.

ارگانیسمبه مدت طولانی در دمای پایین، به مدت یکسال یا بیشتر در دمای ۸ درجهسانیگراد در مدفوع زنده می ماند و برای مدت خیلی طولانی در دمای ۴۰- درجه ساتیگرادمی توان آن را نگهداری کرد.

برسلوز درانسان:

بیماری در انسان به دلیل تماس با حیوانات عفونی و یا بلع شیر ومحصولات لبنی آلوده حادث می گردد. علائم بروسلوز در انسان غیر اختصاصی می باشد.

سبب شناسی:

چهار گونه از بروسلا موجب بروز عفونت در انسانمی گردد که به ترتیب شدت بیماری زایی شامل بروسلا ملی تنسیس ، بروسلا سوییس ،بروسلا ابورتوس و بروسلا کنیس مطرح می باشد.

اپیدمیولوژی:

موارد آلودگی با بروسلا به مراتب بیشتر ازدیگر آلودگی های باکتریایی است که دلالت بر حساسیت ویژه انسان دارد. بیماری درحیوانات هم به طریق جنسی و هم از راه بلع مواد آلوده بروز می نماید اما در انسان بهدنبال بلع محصولات دامی آلوده یا تماس پوست ناسالم با باکتری رخ می دهد.

در امریکا میزان ابتلای مردان به زنان ۶ به ۱ گزارش شده است. چنین به نظر می رسد که تنها حدود۴ درصد از موارد ابتلا به بروسلوز شناخته و گزارش می شود. بروسلوز عمدتا یک بیماریشغلی است. دامپزشکان برر حسب اتفاق ممکن است با باکتری تخفیف حدت یافته و زندهبروسلا ابورتوس در حین واکسیناسیون آلوده شده وبیم خفیفی را نشان دهد. در سطح جهانبروسلا ملی تنسیس مهم ترین عامل بروسلوز محسوب می شود.

مطالعات اپیدمیولوژیبیماری در انسان نشان داده است در مناطق روستایی بیماری به صورت مستقیم و غیرمستقیم به انسان سرایت می کند در حالی که در مناطق شهری محصولات پاستوریزه نشدهباعث سرایت بیماری به انسان می شود.

در صورت استفاده از کود آلوده، سبزیجاتتازه ممکن است به بروسلا آلودگی داشته باشد که از موارد انتقال بروسلوز انسانی بامنشاء ناشناخته است.

تغییرات فصلی بیماری در موارد انسانی بیشتر در اواخرزمستان و اوایل بهار و در ارتباط با دوره پایانی آبستنی اتفاق می افتد.

بیماری زایی و آسیب شناسی:

با تهاجم باکتری به بدن توسطلوکوسیت ها ی پلی مورفونوکلور و ماکروفاژها برخی از باکتری ها نابود شده اما گروهیدیگر در این سلولها تکثیر یافته و سپس از طریق سیستم لنفاوی به غدد لنفاوی ونهایتاَ به خون راه می یابند و نتیجه باکتریمی که به سیستم رتیکلو اندو تلیال درکبد، طحال و مغز استخوان و سایر اندام ها چون کلیه ها سرایت می نماید.

بروسلا هاموجود در درون سلول در برابر پادتن و آنتی بیوتیک ها مصون خواهد ماند. واکنش بافتیدر برابر بروسلا با تشکیل گرانولوما می باشد. بروسلا ابورتوس بیماری ملایمی همراهگرانولوماهای غیر پنیری در کبد و اندام های رتیکلواندوتلیال به دنبال دارد.

بروسلا سوییس بیماری شدیدتری همراه با ضایعات موضعی چرکی و گرانولوماهای پنیریایجاد می کند. بروسلا ملی تنسیس شدیدترین نوع بیماری را ایجاد می کند. بروسلا کنیسبیماری مشابه بروسلا ابورتوس ایجاد می کند. شواهد مستندی در مورد سقط جنین هایانسانی در بروسلوز به دست نیامده است.

نشانه ها

علائم تب مالت می تواند هر زمانی از چند روز تا چند ماه پس از ابتلا به عفونت بروز نماید. علائم و نشانه ها مشابه آنفولانزا بوده و عبارتست از:

• تب
• لرز
• تعریق
• ضعف
• خستگی
• درد کمر، مفاصل و عضلات
• سردرد

علائم تب مالت می تواند پس از چند هفته تا چند ماه از بین رفته و مجدداً عود کند. در برخی افراد، تب مالت می تواند مزمن باشد و علائم تا چند سال حتی پس از درمان پایدار باقی بماند. علائم و نشانه های بلند مدت شامل خستگی، تب، آرتریت و ورم مهره های ستون فقرات است.

علت

تب مالت بر حیوانات وحشی و اهلی اثر می گذارد. گله های گاو، بزها، گوسفند، خوک، سگ، شتر، گراز، گوزن شمالی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری قرار دارند. نوعی از تب مالت بر پورپوس، سیل بی گوش و نوع خاصی از وال ها اثر می گذارد. باکتری می تواند از حیوان به انسان به سه طریق انتقال یابد:

• محصولات لبنی غیرپاستوریزه. باکتری بروسلا در شیر حیوانات آلوده می تواند از طریق شیر، بستنی، کره و پنیر غیرپاستوریزه به انسان منتقل شود. همچنین باکتری می تواند از طریق گوشت خام یا نیم پز شده حیوانات آلوده به انسان منتقل گردد.

• اسنتشاق. باکتری بروسلا به راحتی در هوا پراکنده می شود. کشاورزان، تکنسین های آزمایشگاه و کارگران کشتارگاه ها می توانند این باکتری را استنشاق کنند.

• تماس مستقیم. باکتری در خون، مایع منی یا جفت حیوانات آلوده می تواند از طریق زخم وارد جریان خون شود. از آنجایی که تماس معمول با حیوانات – لمس کردن، شانه کردن موی حیوانات و بازی کردن با آنها – سبب آلودگی نمی شود، به ندرت افراد از طریق حیوانات اهلی خود آلوده می شوند. همچنین افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند هم باید از تماس با حیوانات آلوده پرهیز نمایند.
معمولاً تب مالت از فردی به فرد دیگر منتقل نمی شود، اما در موارد نادر زنان از طریق بارداری یا شیردهی می توانند بیماری را به نوزادان خود منتقل کنند. به طور نادری تب مالت از طریق تماس جنسی یا انتقال خون آلوده یا پیوند مغز استخوان انتقال می یابد.

عوامل خطر

تب مالت در ایالات متحده آمریکا نادر است. سایر مناطق جهان شیوع بالاتری از این بیماری دارند، به ویژه:

• مناطق اطراف دریای مدیترانه
• اروپای شرقی
• آمریکای لاتین
• آسیا
• آفریقا
• سرخپوستان
• خاورمیانه

در افرادی که در این مناطق زندگی کرده و یا به آنجا سفر می کنند، احتمال مصرف پنیر بز غیرپاستوریزه وجود دارد که به آن پنیر محلی نیز می گویند. پنیر غیرپاستوریزه از مکزیک وارد می شود و با بسیاری از انواع تب مالت در آمریکا در ارتباط است.

مشاغل در معرض خطر

افرادی که با حیوانات کار می کنند یا با خون آلوده تماس دارند، در معرض خطر بیشتری برای تب مالت قرار دارند، از جمله:

• دامپزشکان
• کارگران مزارع دامداری
• گاوچرانان
• کارگران کشتارگاه ها
• شکارچیان
• میکروبیولوژیست ها

عوارض

تب مالت می تواند بر هر عضوی از بدن از جمله سیستم باروری، کبد، قلب و سیستم اعصاب مرکزی اثر بگذارد. تب مالت مزمن می تواند سبب ایجاد عارضه در یک عضو یا در کل بدن شود. عارضه ممکن این بیماری عبارتست از:

• عفونت لایه درونی قلب (اندوکاردیت). این مشکل یکی از جدی ترین عوارض تب مالت است. اندوکاردیت درمان نشده می تواند به دریچه های قلب آسیب زده و یا آنها را تخریب کند که مهمترین عامل مرگ و میر مرتبط با تب مال است.

• آرتریت. عفونت مفاصل با درد، سفتی و تورم در مفاصل به ویژه در زانو، لگن، قوزک، مچ و کمر مشخص می گردد. درمان عفونت مفاصل بین مهره های کمری یا لگنی می تواند مشکل تر باشد و منجر به آسیب های دائمی گردد.

• التهاب و عفونت بیضه ها. باکتری هایی که سبب تب مالت می شوند می توانند منجر به عفونت بیضه ها و کلاف پیچیده ای شود که مجرای وابران را به بیضه ها متصل می کند. از این مسیر، عفونت به بیضه ها رسیده و سبب درد و تورم شود که گاهی شدید است.

• التهاب و عفونت کبد و طحال. تب مالت می تواند سبب آسیب به کبد و طحال گردد و سبب بزرگتر شدن آنها نسبت به اندازه نرمال گردد.

• عفونت سیستم اعصاب مرکزی. این مشکل شامل بیماری های تهدید کننده زندگی از جمله مننژیت (التهاب پرده اطراف مغز و نخاع) و انسفالیت (التهاب مغز) است.

آمادگی برای ویزیت پزشک

اگر احتمال می دهید که تب مالت دارید ابتدا به پزشک خانواده خود و یا یک پزشک عمومی مراجعه نمایید. ممکن است به متخصص بیماری های عفونی ارجاع داده شوید.

تشخیص تب مالت به فهمیدن زمان و چگونگی مواجهه با باکتری عامل بیماری بستگی دارد. شما می توانید با آمادگی برای پاسخگویی به اطلاعات مورد نیاز به پزشک کمک نمایید.
آنچه می تواند انجام دهید

پیش از ملاقات با پزشک، ممکن است از شما خواسته شود به چنین سؤالاتی پاسخ دهید:

• چه زمانی برای اولین بار متوجه علائم خود شدید؟
• آیا لبنیات غیرپاستوریزه از جمله پنیرهای محلی مصرف کرده اید؟
• آیا شغل شما به گونه ای است که با حیوانات یا امعاء و احشاء حیوانی در ارتباط هستید؟
• آیا طی سال گذشته به کشورهای خارجی سفر کرده اید؟
• آیا در آزمایشگاهی کار می کنید که ارگانیسم های عفونی وجود دارد؟
• آیا اخیراً به شکار رفته اید؟

آنچه از پزشک خود انتظار دارید

طی معاینات بالینی ممکن است پزشک چنین سؤالاتی بپرسد:

• از شما بخواهد مفاصل خود را تکان داده تا درد و سفتی را بررسی نماید.
• شکم شما را فشار می دهد تا بررسی کند آیا ارگان های شما بزرگ شده یا احساس درد دارید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

تشخیص تب مالت به ویژه در مراحل اولیه می تواند مشکل باشد، چرا که علائم آن مشابه بیماری های دیگر از جمله آنفولانزا است. اگر تب به شدت بالا رفت، درد یا ضعف عضلانی یا سایر عوامل خطر بیماری را داشتید یا تب شما پایدار بود به پزشک مراجعه نمایید.

آزمایش های تشخیصی

معمولاً پزشک تشخیص تب مالت را با استفاده از نمونه های خون یا مغز استخوان برای بررسی باکتری بروسلا تأیید می کند و یا با استفاده از آزمایشات خون آنتی بادی باکتری را بررسی می نماید. برای کمک به تشخیص عوارض تب مالت، ممکن است تست هایی از این قبیل لازم شود:

• اشعه ایکس. اشعه ایکس می تواند تغییرات مفاصل و استخوان ها را مشخص نماید.

• سی تی اسکن یا MRI. این روش های تصویربرداری به تعیین التهاب یا آبسه های در مغز یا سایر بافت ها کمک می کند.

• کشت مایع مغزی نخاعی. در این تست نمونه کوچکی از مایع اطراف مغز و نخاع برداشته می شود تا عفونت هایی از جمله مننژیت یا انسفالیت بررسی شود.

• اکوکاردیوگرافی. در این تست از امواج صوتی برای ایجاد تصویر از قلب استفاده می شود تا نشانه های عفونت یا آسیب قلبی بررسی شود.

درمان دارویی

درمان با هدف تسکین علائم، پیشگیری از عود بیماری و عوارض انجام می گیرد. احتمالاً لازم است بیمار برای حداقل ۶ هفته آنتی بیوتیک دریافت نماید و علائم پس از چند ماه از بین می رود. البته ممکن است این بیماری پس از مدتی برگشته و مزمن شود.

پیشگیری

برای کاهش خطر ابتلا به تب مالت، به این نکات توجه نمایید:

• از مصرف لبنیات غیر پاستوریزه خودداری نمایید. در سالهای اخیر در آمریکا، تعداد اندکی بیمار مبتلا به تب مالت شناسایی شد که با محصولات لبنی غیرپاستوریزه در ارتباط بود. هنوز بهترین راه پیشگیری از این بیماری پرهیز از مصرف شیر، پنیر و بستنی غیرپاستوریزه است. اگر به کشورهای خارجی سفر کرده اید از مصرف لبنیات پرهیز نمایید.

• گوشت ها را به طور کامل طبخ نمایید. تمام گوشت ها را تا زمانی حرارت دهید تا دمای درونی آن به ۱۶۵-۱۴۵ درجه فارنهایت (۷۴-۶۳ درجه سانتی گراد) برسد. در زمانی که بیرون غذا میل می کنید گوشت هایی را سفارش دهید که بخوبی پخته شده باشد. بعید است که گوشت حیوانات اهلی در آمریکا آلوده به باکتری بروسلا باشد اما طبخ صحیح سبب می شود باکتری های مضر مثل سالمونلا و اشریشیاکلی از بین برود. در زمانی که به کشورهای خارجی سفر می کنید از خرید گوشت از بقالی ها پرهیز نموده و گوشت هایی را سفارش دهید که بخوبی پخته شده باشد.

• دستکش بپوشید. اگر دامپزشک، کشاورز، شکارچی یا کارگر کشتارگاه هستید باید در زمان کار با حیوانات مرده یا بیمار و یا بافت حیوانات و همچنین در زمان کمک به تولد نوزاد حیوانات از دستکش های پلاستیکی استفاده نمایید.

• به نکات ایمنی در مکان های پرخطر دقت نمایید. اگر در آزمایشگاه هستید در شرایط ایمنی مناسب با نمونه ها کار کنید. تمام کارگرانی که با آلودگی مواجهه داشته اند را فوراً درمان نمایید. کشتارگاه ها نیز باید از اقدامات پیشگیرانه مثل جداسازی محل کشتار از سایر نواحی و استفاده از لباس محافظ پیروی نمایند.

• واکسیناسیون حیوانات اهلی. در آمریکا، برنامه های واکسیناسیون برای ریشه کنی تب مالت در گله ها انجام می شود. از آنجایی که واکسن تب مالت، باکتری زنده استفاده شده است می تواند سبب ایجاد بیماری در افراد شود. اگر شخصی به طور اتفاقی در زمان واکسیناسیون حیوانات با سوزن واکسن آلوده شود باید فوراً تحت درمان قرار گیرد.

سوزاک

سوزاک‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ بیماری‌ عفونی‌ در دستگاه‌ تناسلی‌ که‌ از راه‌ آمیزشی‌ منتقل‌ می‌شود. در مردان‌، این‌ عفونت‌ در پیشابراه‌ رخ‌ می‌دهد، در زنان‌، در پیشابراه‌ (مجرایی‌ که‌ ادرار را از مثانه‌ به‌ بیرون‌ هدایت‌ می‌کند) و نیز دستگاه‌ تولید مثل‌، و در هر دو جنس‌ ممکن‌ است‌ راست‌روده‌، گلو، مفاصل‌، یا چشم‌ها نیز درگیر شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این‌ عفونت‌ در تمام‌ سنین‌ رخ‌ دهد (حتی‌ کودکان‌ کم‌ سن‌ و سن‌ سال‌ که‌ مورد تجاوز قرار می‌گیرند). حداکثر شیوع‌ این‌ عفونت‌ بین‌ ۲۰تا۳۰ سالگی‌ است‌. دوره‌ کمون‌ بیماری‌ (از زمان‌ ورود میکرب‌ تا بروز علایم‌) ۲ تا۱۰ روز است‌..

عامل عفونت سوزاک نوعى باکترى است که به مخاط مجارى ادرار و مخاط دهانه رحم زنها صدمه ‍ وارد میکند. حلق و مقعد هم ممکن است آسیب ببیند. در سوئد موارد اندکى از این بیماری مشاهده می شود، البته این موارد در سالهاى اخیر افزایش‌ یافته اند. بسیارى از افرادی که ‍ در سوئد دچار بیماری سوزاک هستند در کشورهاى دیگری به این بیماری مبتلا شده اند. در ‍ صورتیکه فرد احتمال دهد که به سوزاک مبتلا شده بایستی براى معاینه و رسیدگی به پزشک مراجعه کند .

سوزاک چگونه سرایت میکند؟

سوزاک از طریق همخوابگى مهبلـى و یا مقعدى و همچنین نزدیکی جنسى دهانى سرایت میکند . ‍

سوزاک چه علائمى دارد؟

هم مرد و هم زن بیمار ترشح زرد مایل به سبز رنگى از مجراى ادرار خواهند داشت و ممکن ‍ است موقع دفع ادرار احساس‌ سوزش‌ کنند. بعضى اوقات زن ممکن است ترشحات خون آلودى پیدا ‍کند. این علائم معمولا بین ٣ تا ۵ روز پس‌ از سرایت ظاهر می گردند. در بعضى موارد ممکن ‍ است تا ٢٠ روز پس‌ از واگیری هم علائمى ظهور نکنند. بعضى افراد دچار هیچ ناراحتى نمیشوند .

آزمایش‌ چگونه انجام میشود؟

معمولا از مجراى ادرار و از دهانه رحم و بعضى مواقع از حلق و مقعد نیز با یک چوب گوش‌ ‍ پاک کن آزمایش‌ گرفته می شود. بعضى از پزشکان میتوانند بلافاصله بگویند که فرد به این ‍ بیماری مبتلا شده است. البته معمولا فرد بایستی چند روز منتظر جواب بماند. فرد تا ‍ تشخیص‌ درست بیماری نبایستی نزدیکی جنسى داشته و همخوابه او نیز تا قبل از کنترل نبایستی ‍ با کسى همخوابه شود .

سوزاک چگونه درمان میشود؟

بسیارى از باکتری هاى سوزاک که در سوئد مشاهده می گردند با پنیسیلین درمان میشوند. البته اغلب باکتری هائی پیدا میشوند که مقاوم هستند. در اینصورت بایستی انواع دیگری از آنتى ‍ بیوتیکها استفاده شوند. ١ تا ٢ هفته پس‌ از خاتمه درمان آزمایش‌ جدیدى براى کنترل کردن ‍ از بین رفتن عفونت گرفته میشود. انجام آزمایش‌ و درمان هزینه اى ندارد .

در مورد همخوابه خود چگونه بایستی عمل نمود؟

هم همخوابه احتمالـى جدید و هم همخوابه هاى سابق که ممکن است مبتلا شده باشند بایستی ‍ مورد معاینه و احتمالا مداوا قرار گیرند. طى مدتى که فرد تحت درمان است نبایستی همخوابگی ‍ داشته باشد. فرد مبتلا براى پیشگیری از سرایت بیماری به دیگران بایستی دستورالعمل پزشک ‍ را رعایت کند .

سوزاک باعث بروز چه بیماریهای دیگری میشود؟

زنانی که بیماری سوزاک آنها درمان نشده ممکن است دچار التهاب لوله هاى تخمدان شوند. ‍مردها ممکن است دچار التهاب غدد فوق بیضوی و یا غده پروستات شوند. این بیماری میتواند ‍ باعث عقیم شدن هر دو جنسیت شود .

بخاطر داشته باشید !

اگر در خارج از کشور و یا از کسی که به تازگى در خارج از کشور بوده این بیماری به شما سرایت ‍ کرده است مراتب را به پزشک اطلاع دهید. این امر اهمیت دارد که شما بطرز صحیحى مورد ‍ درمان قرار گیرید . همیشه بخاطر داشته باشید که کاندوم محافظ خوبى در مقابل بیماری سوزاک است .

همانطور که در بالا ذکر شد این بیماری از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود و عامل آن گنوکوک می‌باشد . در مردان ۷-۲ روز پس از تماس جنسی با فرد آلوده ترشحات چرکی از مجرای ادرار خارج شده و میزان دفع ادرار نیز کاهش و با سوزش می‌باشد. . درصد کمی‌از مردان بدون نشانه بالینی هستند .

در خانمها پس از آلودگی ، التهاب دهانه رحم به وجود آمده که در بیشتر موارد بدون نشانه است ولی در برخی از خانمها پس از نزدیکی ترشحات غیرعادی یا خونریزی وجود دارد.

در بیست درصد از موارد ، عفونت در مراحل عادات ماهانه به رحم رسیده و باعث التهاب رحم ، ‌لوله های زهدان و برخی نواحی لگن می‌شود که گاهی چنین حالتی منجر به عقیم شدن و یا حاملگی خارج از رحم می‌شود .

دختران در سنین قبل از بلوغ ممکن است در اثر تماس جنسی مستقیم با ترشحات بالغین آلوده ، دچار التهاب گنوکوکی واژن و رحم شوند . نوزادان و ندرتاً بالغین ممکن است مبتلا به عفونت کنوکوکی ملتحمه چشم شوند که اگر به سرعت و به مقدار کافی درمان نشوند ممکن است منجر به کوری گردد . در صورتیکه آلودگی به صورت سیستمیک در بدن پخش شود منجر به درگیری مفاصل و پوست و گاهی بندرت قلب و پرده های مغزی می‌شود . در صورتیکه درمان آلودگی و التهاب مفصلی به تأخیر افتد منجر به ضایعات دائمی‌مفصلی میشود .

التهابهای غیرگنوکوکی مجاری ادراری – تناسلی و التهاب چرکی مخاطی رحم که ممکن است با عوامل دیگر غیر از گنوکوک ایجاد شده باشند ، در اغلب موارد با عفونت گنوکوکی همراه بوده و تشخیص بالینی سوزاک را دچار اشکال می‌کند .

تشخیص بیماری از طریق آزمایش میکروسکوپی گسترش ترشحات دستگاه تناسلی رنگ آمیزی شده با روش گرم یا کشت این ترشحات در محیطهای اختصاصی کشت … صورت می‌گیرد.
حداکثر شیوع این بیماری در طبقات اقتصادی پائین جامعه وجود دارد.در حال حاضر موارد مقاوم به داروهای قدیمی‌افزایش یافته است و داروهای جدید تنها کاربرد درمانی دارند .

مخزن :

انسان تنها مخزن شناخته شده این عامل عفونی است .

دوره واگیری :

این زمان نزد موارد درمان نشده(در حالیکه با مراجعه سریع و به موقع چند ساعت بعد از شروع درمان مؤثر ، واگیری بیماری خاتمه می‌یابد) ممکن است برای ماهها ادامه داشته باشد.

علایم‌ شایع‌

زنان‌ معمولاً علایم‌ کمی‌ دارند یا اصلاً علامتی‌ ندارند. اما علایم‌ در مردان‌ معمولاً برجسته‌تر هستند.

* سوزش‌ به‌ هنگام‌ ادرار
* ترشحات‌ غلیظ‌ به‌ رنگ‌ سبز ـ زرد از آلت‌ تناسلی‌ مردان‌ یا مجرای‌
* تب‌ خفیف و یا لرز بدون‌ تب
* گاهی‌ درد به‌ هنگام‌ مقاربت
* درد مفاصل به خصوص در ناحیه مچ دست و مچ پا‌
* ورم مفاصل به همراه بثورات
* بثورات‌ (نقاط قرمز وصورتی خصوصاً روی‌ کف‌ دست‌)
* گاهی‌ گلو درد خفیف

‌علل‌

عفونت‌ ناشی‌ از باکتری‌های‌ گنوکک‌ که‌ در بافت‌ نرم‌ و مرطوب‌ به‌ خوبی‌ رشد می‌کنند. باکتری‌ها معمولاً از راه‌ آمیزشی‌ انتقال‌ می‌یابند،اما در بعضی‌ از موارد منشأ عفونت‌ مشخص‌ نیست‌. در صورت‌ مقاربت‌های‌ غیرطبیعی‌، ممکن‌ است‌ راست‌روده‌ یا دهان‌ نیز دچار عفونت‌ شوند.

عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر

* داشتن‌ شرکای‌ جنسی‌ متعدد
* خودفروشی‌
* سوءاستفاده‌ جنسی‌ از کودکان‌
* عبور نوزاد از کانال‌ زایمانی‌ مادری‌ که‌ دچار عفونت‌ است‌.

پیشگیری :

اولین اصل مبتنی بر رابطه جنسی سالم می‌باشد . پس بهتر است از بی‌بند و باری‌ جنسی‌ خودداری‌ کنید و به ارتباط با یک نفر اکتفاء کنید.

جهت جلوگیری از ابتلا در اشخاصی که مشکوک به آلودگی به این بیماری می‌باشند حتماً بایستی از کاندوم استفاده شود.

اقدامات دیگری که خاص پیشگیری از ابتلا به سوزاک است مثل پیشگیری داروئی در چشم نوزادان و توجه به تماسهای بیماران مبتلا به سایر بیماریهای عفونی نیز اجرا می‌گردد.

ترشحات بیمار و اشیایی که به آنها آلوده شده اند بایستی گندزدایی شود

موارد این‌ عفونت‌ باید گزارش‌ شود تا از گسترش‌ آن‌ جلوگیری‌ شود. این‌ عفونت‌ گاهی‌ همزمان‌ با سیفلیس‌ و عفونت‌ کلامیدیایی‌ رخ‌ می‌دهد. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ همکاری‌ مناسب‌ اهمیت‌ زیادی‌ دارد و مطمئن‌ باشید که‌ هویت‌ شما نزد پزشک شما محرمانه‌ خواهد ماند.

عواقب‌ مورد انتظار

با درمان‌ معمولاً در ۱-۲ هفته‌ خوب‌ می‌شود.

عوارض‌ احتمالی

* عفونت‌ گنوککی‌ چشم‌. این‌ عفونت‌ می‌تواند باعث‌ نابینایی‌ در کودکان‌ شود.
* مسمومیت‌ خون‌ (سپتی‌ سمی‌ گنوککی‌)
* رتریت‌ عفونی‌ (عفونت‌ مفصل‌)
* بیماری‌ التهابی‌ لگن‌ (منظور عفونت‌ احشای‌ تناسلی‌ در زنان‌)
* آندوکاردیت‌
* در صورت‌ عدم‌ درمان‌، گاهی‌ در مردان‌ ناتوانی‌ جنسی‌ رخ‌ می‌دهد.
* ناباروری‌ در زنان‌

تب کریمه کنگو (CCHF)

بیماری ویروسی تب خونریزی دهنده کریمه کنگو (CCHF) با گزش یک کنه از خانواده Bunyaviridae منتقل می شود و گرچه میزبان اصلی آن حیوانات است، ولی موارد پراکنده آن در انسان نیز دیده می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این بیماری برای اولین بار در سال ۱۹۴۴ در شبه جزیره کریمه توسط یک دانشمندان روسی شناسایی شد و تب هموراژیک کریمه نام گرفت. در سال ۱۹۶۹ مشخص شد عامل تب خونریزی دهنده کریمه مشابه عامل بیماری است که در جریان اپیدمی سال ۱۹۵۶ در کنگو پیدا شد و ترکیب نام این دو منطقه علت نامگذاری این بیماری قرار گرفت

CCHF بیشتر در آفریقا، بالکان، خاورمیانه و کشورهای آسیای جنوبی دیده می شود. طیف وسیعی از حیوانات وحشی و حیوانات اهلی مانند گاو، گوسفند و بز میزبان اصلی این ویروس هستند. پرندگان معمولا نسبت به ویروس مقاوم هستند؛ ولی شیوع آن در شتر مرغ و کشتارگاه های مرغ در آفریقا نیز دیده شده است.

***راه های انتقال
ویروس CCHF بر اثر گزش کنه و تماس با خون و بافت آلوده بوجود می آید. بیشتر قربانیان کارگران کشتارگاه ها، دامپزشکان و کشاورزان هستند.

***علایم و نشانه های بیماری
دوره نهفته بیماری بسته به عمق نیش کنه متفاوت است. در صورت گزش عمیق، دوره نهفته بین یک تا سه روز و حداکثر ۹ روز است. اگر بیماری بر اثر تماس با خون یا بافت آلوده باشد، دوره نهفته پنج تا شش روز و حداکثر ۱۳ روز است.
تب، درد عضلانی، گردن درد، سفت شدن بافت گردن، درد چشم، حساسیت چشم نسبت به نور، تهوع، استفراغ، اسهال، شکم درد، گلودرد، نوسانات خلقی شدید و خواب آلودگی از مهمترین علایم تب خونریزی دهنده کنگو هستند.
در برخی بیماران افزایش ضربان قلب، تورم غدد لنفاوی، بزرگ شدن کبد، خونریزی داخلی قابل مشاهده از روی پوست، نارسایی کبد و ریه نیز دیده می شود.داروهای ضد ویروسی تنها راه درمان بیماری هستند که به صورت خوراکی و وریدی استفاده می شوند.

***روش های پیشگیری
دامپروری ها و دامداری های سنتی زیستگاه اصلی کنه محسوب می شوند. بنابراین حذف ناقل از طریق رعایت بهداشت و اصول بهداشتی ضروری است. پوشیدن لباس مناسب و دستکش و جلوگیری از تماس کنه با بدن مهمترین روش جلوگیری محسوب می شود. ایزوله کردن بیماران مبتلا و جلوگیری از تماس با منابع آلوده از مهمترین روش های پیشگیری به شمار می آیند.کنترل آلودگی دامی و قرنطینه کردن دام های آلوده نیز در مواقع بروز این بیماری ویروسی ضروری است.

بیماری زگیل تناسلی (Human papillomavirus)

بیماری زگیل تناسلی (HPV) رنج می‌برد. بیماری کمتر شناخته‌شده Human papillomavirus، راه اصلی انتقالش رفتارهای جنسی پرخطر است و از قضا در کشور ما قربانی اصلی و خاموش آن زنان هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عفونت با HPV یا زگیل تناسلی شایعترین عفونت منتشره از طریق سکس در دنیاست. امروزه جوانان زیادی را در مطب و کلینیک ارولوژی ویزیت می کنم که مبتلا به زگیل تناسلی شده و با نگرانی جهت درمان مراجعه می نمایند. در راستای پیشگیری بهتر از درمان است، اطلاع رسانی نحوه ی انتقال ویروس نقش مهمی در جلوگیری از انتقال و انتشار آن دارد.

زنانی که بعد از ازدواج با همسرانی که از گذشته و روابط خارج از ازدواج آنها بی‌اطلاع هستند، به این ویروس انسانی مبتلا می‌شوند و اگر از بد حادثه نوع خطرناک آن را بگیرند، به سرطان دهانه رحم مبتلا خواهند شد. هرچند زنان تنها قربانیان زگیل تناسلی نیستند و زن و مرد بیشتر اوقات زمانی متوجه می‌شوند به این ویروس مبتلا شده‌اند که کار از کار گذشته و گرفتار سرطان شده‌اند.

پزشکان می‌گویند ٩٩ درصد بیمارانی که به سرطان رحم مبتلا می‌شوند، بدون آنکه بدانند ویروس Human papillomavirus در بدن داشته‌اند. ویروسی که همان زگیل تناسلی است و با آزمایش‌های ابتدایی می‌شود آن را مهار کرد و اتفاقا واکسنی دارد که افراد زیادی از آن مغفول مانده‌اند و به قول محبوبه، آدم‌های زیادی حتی از وجود این بیماری بی‌اطلاعند، چه برسد به اینکه بدانند زگیل تناسلی واکسن دارد.

تاکنون حدود صد گونه از زگیل تناسلی شناخته شده و حدود ۴٠ گونه از آن می‌تواند از راه تماس جنسی منتقل شود.

تا قبل از این تنها روش شناخته‌شده انتقال این ویروس، روش تماس جنسی بود، اما حالا پزشکان متخصص دریافته‌اند که تماس پوست با پوست نیز می‌تواند این ویروس را منتقل کند. کارهایی مانند اپیلاسیون، رفتن به اماکن عمومی مثل استخر که در آن دستگاه تناسلی ممکن است ارتباط مستقیم با ویروس پیدا کند، می‌تواند باعث ابتلا به «اچ‌پی‌وی» شود».

همچنین از نظر اپیدمیولوژی یا وسعت مشکل، در مناطق مختلف شیوع متفاوتی دارد، مثلا در چین ١۵ درصد است و از هر صد زن ١۵ نفر مبتلا به این بیماری هستند. در کشور ما مطالعه‌ای با کمک آژانس بین‌المللی در سال ٢٠١٢ انجام شد و مشخص شد ٧/٧ درصد زنان به این بیماری مبتلا هستند.

اهمیت این ویروس به دو مسئله بستگی دارد. اول اینکه ابتلا به ویروسی مثل تیپ ۶ و ١١ و ٣١ می‌تواند زگیل تناسلی ایجاد کند که از نظر ظاهری مشکلاتی را برای مریض ایجاد می‌کند، ولی از همه بدتر، انواع پرخطر آن؛ یعنی ویروس ١٨، ١۶، ۵۴ ، ٣٣، ۵٨ و… است که می‌توانند باعث ابتلا به بروز سرطان دهانه رحم در خانم‌ها و سرطان پروستات، مقعد و آلت تناسلی در آقایان شوند و در هر دو جنس می‌توانند باعث ایجاد سرطان حلق، مری و ارگان‌های دیگر شود.

مطابق آمار به‌دست‌آمده، در جوامعی که رفتارهای پرخطر نهادینه است و بی‌بندوباری جنسی وجود دارد، این ویروس بیشتر دیده می‌شود. خوشبختانه کشور ایران تاکنون جزء کشورهایی است که میزان شیوع این بیماری در آن بالا نیست، اما نمی‌توان کتمان کرد که نگران‌کننده است. خداکرمی تأکید می‌کند: «برای مثال در منطقه، در پاکستان شیوع این بیماری کمتر از ایران است.

در اسپانیا که یک کشور اروپایی است شیوع این بیماری کمتر از ماست، اما در کشورهای منطقه و عربی، ما تقریبا مثل آنها یا گاهی بیشتریم. مهم‌ترین روش پیشگیری از این ویروس، اجتناب از رفتارهای پرخطر و پایبندی و وفاداری به خانواده و همسر است. روش دوم پیگیری واکسیناسیون است، اما واکسیناسیون علیه هشت نوع از این ویروس ایمنی ایجاد می‌کند به شرطی که این واکسن قبل از شروع روابط جنسی تزریق شود؛ یعنی بهتر است در دخترهای ١٢ تا ٢۶ ساله تزریق شود، ولی بعد از آن دیگر کارآیی خود را از دست می‌دهد.

روش پیشگیری دیگر پاپ‌اسمیر است؛ یعنی تشخیص زودهنگام ضایعات سرطانی و ابتلا به آن که خانم‌ها بعد از ٣٠ سالگی، هر پنج سال می‌توانند این آزمایش را بر پایه مایع انجام بدهند که اگر جوابش مثبت بود، راه‌های کنترل بیماری شروع می‌شود، اما متأسفانه در آقایان معمولا نوع پرخطر هیچ علامتی ندارد و معمولا وقتی مراجعه می‌کنند که مبتلا به سرطان شده باشند».

نکته‌ای که درباره زگیل تناسلی تمامی پزشکان بر آن تأکید می‌کنند آگاهی‌دادن به جوانان است . نه تنها درباره زگیل تناسلی، بلکه درباره  بقیه ویروس‌ها و عفونت‌هایی که از طریق رابطه جنسی منتقل می‌شود، باید به جوانان آگاهی داده شود. بیشتر مبتلایانی که به ما مراجعه می‌کنند، اصلا روش محافظت از خود را نمی‌دانند و بنابراین وقتی مبتلا می‌شوند، چون می‌دانند این بیماری انگ بزرگ بی‌بندوباری را برای آنها به همراه دارد، به‌دلیل فشار ناشی از این مشکل افسرده می‌شوند و گاهی دست به خودکشی می‌زنند. و از همه بدتر اگر فرد مبتلا، ازدواج کند می‌تواند این ویروس را منتقل کند.

بنابراین می‌طلبد که به ازای هر دو، سه دبیرستان دخترانه، یک مامای مدرسه داشته باشیم تا دختران ما را برای خودمراقبتی از رفتارهای پرخطر توانمند کند و همین‌طور آنها را با ایفای نقش مادری و همسری آشنا کند. درباره دبیرستان‌های پسرانه نیز ما می‌توانیم برای هر سه، چهار دبیرستان پسرانه یک کارشناس ارشد بهداشت عمومی داشته باشیم که دوره دیده باشند و سؤال‌های پسران جوان را پاسخ دهند و خودمراقبتی و توانمندسازی برای پیشگیری از این بیماری‌ها را به آنها آموزش دهند.

گاهی زگیل تناسلی بدون هیچ عارضه خاصی باعث توده‌های خوش‌خیم زگیل می‌شود که معمولا سرطانی نمی‌شود، اما هنوز دارویی که بتواند این ویروس را از بین ببرد کشف نشده است. زگیل را می‌شود بسته به اینکه در کجای بدن قرار دارد، درمان کرد، اما وقتی زگیل‌ها بزرگ یا مکرر باشند لازم است از پایه ویروس تکه‌برداری شود تا تشخیص داده شود ضایعه پیش‌سرطانی دارند یا نه.

زگیل تناسلی معمولا علامت بالینی‌ای به صورت درد، سوزش و ترشح ندارد و معمولا وارد خون نمی‌شود و به صورت موضعی رشد می‌کند. این زگیل می‌تواند روی هر بافت مخاطی و پوستی که خراشیده شده باشد، بنشیند و وارد سلول و هسته آن شده و تکثیر شود و متأسفانه با وسایل جلوگیری جنسی هم منتقل می‌شود، در واقع تماس پوستی ساده باعث انتقال این ویروس خواهد شد.

تقریبا ٩٩,٩ درصد سرطان‌های دهانه رحم از طریق این ویروس ایجاد می‌شود. شما هیچ سرطانی را پیدا نمی‌کنید که علت آن به این خوبی پیدا شده باشد. تنها سرطانی که صددرصد با ویروس ارتباط دارد و می‌توان ویروس آن را کنترل‌ کرد، سرطان دهانه رحم است.

زگیل تناسلی را می‌‌توان کنترل کرد و جلوی رشد آن را در جامعه گرفت، اما مسئله اصلی اینجاست که هنوز به طور جدی، درباره آن فرهنگ‌سازی نشده است. عده‌ای معتقدند با آموزش درباره رشد این بیماری می‌توان جلوی بروز آن را گرفت و نباید بگذاریم دیر شود. شاید اگر عجله نکنیم، روزی این بیماری از ایدز پیشی بگیرد و آن وقت مانند «اچ‌آی‌وی» هیچ کمپینی به ما کمک نخواهد کرد.

واکسن زگیل تناسلی از سال ١٣٩٠ در دسترس عموم قرار گرفته، اما تحت پوشش بیمه نیست. برای پیشگیری از بیماری، دختران باید سه نوبت واکسینه شوند و هزینه این سه نوبت ٧٨٠‌ هزار تومان است .

سالَک ،لیشمانیوز پوستی یا “سال دانه”

“سال دانه” یا “دانه سال” شایع ترین نوع بیماری پوستی لیشمانیاز است که بر اثر گزش جنس ماده نوعی پشه خاکی به انسان منتقل می شود. عامل این بیماری انگلی به نام لیشمانیا است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سالک نوعی بیماری پوستی است که بیشتر در مناطق گرمسیری مشاهده می شود.

این بیماری از راه گزش نوعی پشه خاکی که در مکان های گرم و مرطوب مثل زیر زمین خانه ها، فضاهای متروک، پشت لوازم و اشیای ثابت منزل و… زندگی می کنند، به انسان منتقل می شود. یکی دیگر از راه های انتقال این بیماری، تماس زخم های عادی با ترشحات زخم سالک است.

عامل بیماری سالک انگلی به نام لیشمانیا است که در زخم های سالک وجود دارد که با خونخواری پشه از محل زخم سالک، وارد بدن پشه می شود و چرخه انتقال آن طی می شود.

زخم سالک به دو نوع خشک و مرطوب تقسیم می شود. در سالک خشک تعداد زخم ها کم و بدون درد است و زخم ها از نظر ظاهری هم خشک هستند اما سالک مرطوب دردناک است یا گستره وسیع تری از زخم ها که این نوع سالک بیشتردر دست و پا دیده می شود.

سالک خشک به نوعی بیماری مشترک انسان و سگ به شمار می رود به طوری که سگ ها مقالات پزشکی و بهداشتی – این بیماری به شمار می روند.

مهم ترین مقالات پزشکی و بهداشتی – بیماری سالک مرطوب جوندگانی مثل موش های صحرایی هستند.

در ایران 2 نوع از این بیماری وجود دارد که توسط 2 گونه انگل ایجاد می شود. نوع خشک یا شهری و نوع مرطوب یا روستایی.

• سالک خشک یا شهری که توسط گونه انگل لیشمانیا تروپیکا ایجاد می شود. در این نوع پس از یک دوره کمون بیش از دو ماه، ندول کوچکی درمحل گزش به رنگ قرمز قهوه ای ظاهر می شود و بتدریج طی 6 ماه بزرگتر می شود و معمولا در مرکز آنها زخم سطحی ایجاد می شود و دلمه می بندد. در صورت عدم درمان معمولا طی 12-8 ماه ضایعه روبه بهبودی می رود و از خود جوشگاه به جای می گذارد دوره زمانی این نوع سالک از نوع مرطوب طولانی تر است.

• سالک مرطوب یا روستایی توسط گونه لیشمانیا ماژور ایجاد می شود. در این بیماری پس از دوره کمون کمتر از دو ماه در محل گزش دانه جوش مانندی ایجاد می شود. طی 3-2 ماه زخم بزرگتر شده و گاهی اطراف آن ندول های کوچک و متعدد ظاهر می شود که از عوارض این بیماری محسوب می شود. گاهی ممکن است انگل از طریق مسیر لنفاتیک گسترش پیدا کند. بهبود معمولا طی 6-2 ماه دیده می شود و جوشگاهی از آن باقی می ماند.

روشهای تشخیص

در صورت پیدایش یک یا چند زخم جلدی در مناطقی که سالک به عنوان بیماری بومی وجود دارد و در مناطقی که پشه خاکی دیده می شود بایستی به احتمال وجود بیماری توجه شود.تشخیص قطعی بر اساس مشاهده انگل لیشمانیا در ضایعات حاصله  پس از تهیه نمونه و رنگ آمیزی و همچنین استفاده از محیط کشت مخصوص می باشد.

روشهای پیشگیری از بیماری سالک

در حال حاضر اقدامات پیشگیری کننده شامل موارد زیر می باشد:
1- حذف عوامل مساعد کننده
· بهسازی و ترمیم شکاف دیوارها در مناطق مسکونی و نگهداری دام و طیور
· بهسازی کانالهای روباز،دفع صحیح فاضلاب و تفاله های ساختمانی
· جمع آوری و دفع صحیح فاضلاب و نخاله های ساختمانی
· اتلاف سگهای ولگرد و مبارزه با جوندگان
· تخریب و تسطیح اماکن مخروبه و متروکه

2- محافظت در برابر نیش پشه

· نصب توری ریز بر روی پنجره ها و دربهای ورودی
· استفاده از پشه بند معمولی و ترجیحا آغشته به حشره کش که برای مدت طولانی اثر آن باقی می ماند.

· استفاده از پمادها و مواد دور کننده حشرات هنگام استراحت و خواب در مناطق آلوده
· پوشانیدن زخمهای سالکی به منظور جلوگیری از آلوده شدن پشه خاکی های جدید و انتشار بیماری به دیگران

3- سمپاشی

با توجه به عوارض زیست محیطی سم و تاثیر کم آن در کنترل بیماری فقط در نوع شهری می توان در کنار دیگر اقدامات بهسازی و پیشگیری در شرایط خاص گاهی از این روش استفاده نمود. معمولا سمپاشی موجب مهاجرت پشه ها به مناطق مجاور و پیدا شدن انواع مقاوم ناقل می شود و بهترین راه برای از بین بردن رشد و تکثیر پشه خاکی بهسازی محیط است.

چگونه از انتقال بیماری به افراد خانواده و سایرین پیشگیری کنیم؟

درمان منظم و به مدت لازم موجب از بین رفتن انگل در زخم و بهبودی می شود و مانع از انتقال بیماری به دیگران می شود. بعلاوه پیشگیری ازگزش پشه و پوشاندن دائمی زخم می باشد. سایر اقدامات لازم شامل استفاده از دورکننده های حشرات در اطراف زخم، اسپری حشره کش داخل خانه،استفاده از پشه بند آغشته به سم بخصوص در زمان غروب و طلوع خورشید، نصب توری در پنجره ها، استفاده از پرده های آغشته به سم در مقابل پنجره ها و دربهای ورودی، معدوم و مدفون کردن صحیح زباله ها و نخاله های ساختمانی ، بهسازی محیط.

درمان سالک

انتخاب روش درمان در صلاحیت پزشک متخصص پوست مو است. بهتر است هم زمان از چند روش بهره گرفته شود تا از ایجاد مقاومت دارویی جلوگیری شود. داروهای موثر به اجمال عبارتند از : تزریق آمپول گلوکانتیم در حاشیه زخم، سرمادرمانی یا کرایوتراپی ، تزریق عضلانی آمپول گلوکانتیم و پمادپارومومایسین.

واکسن و لشمانیزاسیون

هنوز واکسن موثری برعلیه سالک وجود ندارد.لشمانیزاسیون به معنی تلقیح انگل زنده و ایجاد زخم در مناطق پوشیده بدن است .با این روش از بروز زخم در صورت پیشگیری می شود. بیماری که یک بار به سالک مبتلا می شود تا 90% نسبت به انگل ایمنی پیدا می کند.

تب خال

تب خال عبارت است از یك عفونت ویروسی مسری و شایع که بوسیله ویروس هرپس سیمپلكس رخ می دهد تبخال گاهی با زرد زخم اشتباه گرفته میشود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در این بیماری، معمولاً لبها، لثه ها و ناحیه دهان، ندرتاً قرنیه، و گاهی ناحیه تناسلی گرفتار میشوند.

عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به تب خال

تب، آنفلوآنزا ، سرماخوردگی، فشارهای روحی و روانی ، صدمات به لب یا جراحی‌های روی نواحی دهان و لب، قاعدگی، سوء تغذیه ،مراجعه به دندانپزشكی كه معمولاً دهان حین انجام كار بیش از حد معمول باز میشود و قرار گرفتن در معرض نورخورشید از جمله شرایطی هستند که فرد را مستعد بروز تب خال می کند

علائم بیماری تب خال : پیدایش تاولهای بسیار كوچك و دردناك معمولاً در اطراف دهان، و گاهی روی ناحیه تناسلی. این تاولها گروهی ظاهر میشوند و در اطراف هر كدام یك حلقه قرمز وجود دارد. داخل این تاولها مایع وجود دارد اما پس از مدتی تاولها خشك شده و ناپدید میشوند. اگر چشم نیز دچار عفونت شود، علایمی چون درد و قرمزی چشم، احساس این كه در چشم چیزی وجود دارد، حساسیت به نور، و اشك ریزش بروز میكنند

بهبود خود به خودی در عرض چند روز تا یك هفته و گاهی بیشتر اتفاق می افتد عود تبخال امری معمول است. ویروس برای تمام عمر در بدن باقی میماند اما معمولاً در حالت خفته قرار دارد.

برای درمان بیماری:

1- مایعات خنك بنوشید یا بستنی یخی بجوید تا ناراحتی كمتر شود.

2- در 24 ساعت اول پس ظاهر شدن ضایعات پوستی، یك تكه یخ را تا حدود یك ساعت روی محل قرار دهید. این كار ممكن است باعث تسریع بهبودی شود.

3- به هیچ وجه چشم دچار عفونت هرپسی را نمالید

4- برای پیشگیری از عود مجدد بیماری، زمانی كه قرار است مدت زیادی را در بیرون از خانه بگذارنید، روی لبهای خود پماد اكسید روی یا كرم ضدآفتاب بمالید.

5- استفاده از كرم ضد ویروس آسیكلوویر و قرار دادن لایه نازكی از آن با استفاده ازگوش پاك كن بر روی تب خال هر شش ساعت در بهبود آن موثر است.

6- دستكاری نكردن ضایعات یکی از راههای درمان بیماری است

7- از خود درمانی چشم دچار عفونت با ویروس هرپس اجتناب کنید

8- دراین حالت مسواكی نو برای شستشوی دندانها انتخاب كنید و بعد از بهبود بیماری حتماً آن را دور بیندازید.

9- مصرف لبنیات و سیب زمینی به دلیل دارا بودن لیزین باید افزایش یابد و از خوردن شكلات، كاكائو، غلات، بادام زمینی و ژله خودداری كنید.

10- در نهایت ورزش، تمدد اعصاب و دوركردن افكارمنفی و كاهش فشارعصبی واسترس در درمان و پیشگیری از تب خال موثرند

اگر در موقع زدن تب خال این شرایط را داشتید به پزشك مراجعه نمائید: ۱. ظاهر شدن ضایعاتی روی پوست ناحیه تناسلی، شبیه آنچه در اطراف دهان زده است.

اگر یكی از موارد زیر همراه با تبخال رخ دهد: علایم عفونت باكتریایی ثانویه، مثل تب، وجود چرك به جای مایع روشن در داخل تاولها، سردرد، و درد عضلانی.

نکاتی درباره تبخال ناحیه تناسلی عفونت اعضاء تناسلى و نواحى مقعد با ویروس تبخال ساده یکى از شایع‌ترین بیمارى‌هاى مقاربتى است. علائم ۴ تا ۷ روز بعد از تماس جنسى شروع مى‌شود که ابتدا به‌صورت سوزش موضعى است. مدت کوتاهى بعد از آن تاول‌هاى کوچک پر از مایعى بروز مى‌کنند که در صورت پارگی زخمى مى‌شوند. این زخم‌ها دردناک هستند و پوست ختنه‌‌گاه، نوک و جسم آلت در مردان و لب‌هاى فرج، کلیتوریس، مهبل، و دهانه رحم در زنان ظاهر مى‌شوند.

تاول‌ها ۳ تا ۵ روز باقى مى‌مانند و طى ۱۰ روز با گذاشتن اثر زخم یا بدون آن ناپدید مى‌شوند. هنگام عفونت، غدد لنفاوى کشاله ران ممکن است متورم و دردناک شوند. علائم عمومى مثل تب و کوفتگى ممکن است با این عفونت همراه باشند. بعد از بهبودى ویروس در عقده‌هاى عصبى ناحیه مخفى مى‌شود و و در فواصل زمانى مختلف پوست را دوباره عفونى کند. حملات عود بیمارى ممکن است توسط تب بالا، بیماری، آفتاب سوختگی، یا فشارهاى روحى برانگیخته شوند.

درمان بیماری تب خال

براى درد ناشى از تبخال مسکن‌هائى مثل آسپیرین و استامینوفن مناسب هستند. کمپرس با سرم نمکى (یک قاشق چایخورى نمک در یک لیوان آب تسکین‌دهنده است و به پاکیزه نگه داشن تاول‌ها کمک مى‌کند. پزشک داروى آسیکلوویر را به‌صورت موضعى یا خوراکى تجویز خواهد کرد. این دارو در کاهش شدت علائم در عفونت‌هاى اولیه و ثانویه مؤثر است .

علت بوجود آورنده بیماری تب خال: عفونت با ویروس هرپس كه به پوست تهاجم میكند و غالباً پیش از ایجاد عفونت فعال، تا ماه ها یا سالها در آنجا باقی می ماند ویروس از طریق تماس فرد به فرد یا تماس با ترشحات بزاقی، چشمی، ادرار یا مدفوع انتقال می یابد. تاولها و زخمهای تبخال تا زمانی كه بهبود نیافته باشند مسری هستند، چه در موقع اولین بروز تبخال و چه در بروز مجدد آن
برای پیشگیری از بیماری تب خال باید :

از تماس فیزیكی با افرادی كه ضایعات فعال دارند خودداری كنید. به هنگام تبخال، برای جلوگیری از انتقال ویروس، دستان خود را مرتب بشویید. با مالیدن روزانه داروی آسیكلوویر می توان بیماری درمن کرد .

کرم آسکاریس

آسكاريس مشهورترين كرم حلقوي است كه بعد از کرمک بالاترين نسبت آلودگي را در سطح جهان دارا مي باشد. كرمي است بزرگ و گرد شبیه کرم خاکی ، به رنگ زرد كه در درون روده كوچك بسر مي برد و اندزه آن بين 35 . 15 سانتيمتر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  كرم‌هاي‌ گرد در لوله‌ گوارش‌ رشد مي‌كنند اين‌ انگل‌ها مسري‌ بوده‌ و در همه‌ سنين‌ ديده‌ مي‌شوند، ولي‌ در كودكان‌ شايعترند.

عوارض آسکاریس

وجود تعداد زیاد کرم آسکاریس ،‌ مهاجرت و یا تجمع آنها در روده‌ها گاهی سبب ایجاد عوارض شدید می‌شود. این عوارض عبارتند از انسداد روده‌ها ، ابتلای کیسه صفرا ، آپاندیست و سوراخ شدن روده‌ها. علایم انسداد روده ها شامل درد ناگهانی و پیچش شکم همراه با استفراغ و مشاهده انسداد در عکس‌برداری است

سير تکاملي

اگر تخمهاي بوسيله ميزبان ضمن غذا يا آب خورده شود، به طرف معده حرکت مي‌کند و در آنجا لاروها از تخم بيرون مي‌آيند و به داخل سياهرگها يا عروق ديواره روده نفوذ مي‌نمايند.

سپس به طرف کبد و قلب و ريه به گردش در مي‌آيند ظرف چند روز لاروها به داخل راهها يا گذرگاههاي هوايي آمده از ناي ، مري و معده مجددا به طرف روده حرکت مي‌کنند.

در روده به صورت کرم رسيده و بالغ در مي‌آيند. براي تکميل و اتمام دوره زندگي کرم روده ميزبان واسطه لازم نيست.
علائم را به دو مرحله تقسيم كرد :
1 – مسير حمله و مهاجرت لارو

عبور لاروها از كبد بر اين عضو تأثير مي گذارد و گاهي باعث بزرگي و دردناكي آن مي شود ،‌جايگزني آنها در ريه ، ناراحتي هاي تنفسي ايجاد مي كند علائم آن عبارتند از سرفه هاي خشك ،‌تنگي نفس و ‌تب. اين مسير بيشتر از دو هفته طول نمي كشد .

در طي مهاجرت ريوي ،‌لارو ممكن است با توليد حساسيت ميزبان سبب بروز تظاهرات آلرژيك مانند ‌حملات آسمي گردد .

2 – مرحله استقرار كرم بالغ در روده

علائم معمولي اين مرحله درد ناحيه شكم ، بي اشتهايي و سوء‌هاضمه مي باشدعلائم دیگر شامل بيخوابي ، تشويش و ساييدن دندانها هنگام خواب است . شايعترين شكايت بيماران مبتلا به آسكاريس ، درد مبهم شكمي است .

نکاتی در باره انگل آسکاریس

1. تشخيص دقيق بر دیدن تخم در مدفوع يا دفع كرم بالغ استوار است
2. آسكاريس در مناطق معتدل و گرم شايعتراست
3. در مناطقي كه بهداشت ناكافي است شيوع فراواني دارد .
4. بيشترين در سن 5 تا 9 سال يعني كودكان سنين دبستان و قبل از دبستان دیده می شود
5. شيوع آلودگي در دختر و پسر تقريباً يكسان است
6. طبقات فقيرتر شهري و روستا بدليل بهداشت نامناسب ‌بيشتر مبتلا مي شوند
7. در صورتی که یک فرد خانواده مبتلا شود بقیه هم مبتلا می شوند .
8. در مناطقي  كه از كود انساني در مزارع سبزيجات استفاده مي شود ، آلودگي در تمام سنين از مصرف سبزيجات آلوده ایجاد میشود
9. تخمها به  نور مستقيم خورشيد و گرما حساسند
‌پیشگیری و کنترل انگل آسکاریس : موثرترين راه كنترل انگل آسکاریس تأمين بهداشت عمومي ،تامین آب بهداشتی و سالم ، دفع مناسب  فاضلاب و رعايت اصول زير می باشد
1 – دفع بهداشتي مدفوع و جلوگيري از آلودگي خاك ، بخصوص در اطراف محل بازي و ورزش كودكان
3 – محفوظ نگه داشتن غذاها از آلوده شدن با فضولاتي كه امكان دارد به تخم انگل آلوده باشند .
4 – كوتاه كرد ن مرتب ناخن ها بخصوص در كودكان،و جلوگیری از وارد کردن دست به دهان در کوردکان
5 – از آنجا كه انسان ميزبان نهايي آسكاريس مي باشد تشخيص و درمان افراد آلوده نه تنها موجب بهبود آنان مي شود ، بلكه اقدام موثري در جهت قطع زنجيره انتقال بیماری است.
اصول كلي درمان
6- نواحي مقعد و تناسلي را حداقل روزي دوبار با صابون و‌ آب گرم بشوييد
7- در صورت امكان همه لباسهاي راحتي ، لباسهاي خواب ،‌زير پوشها و حوله هاي آلوده را كه توسط فرد مبتلا استفاده شده بجوشانيد
در صورت تشخیص آلودگی به آسکاریس درمان در منزل امكان پذير بوده و شامل داروهاي ضد كرم مانند مبندازول و لواميزول و ساير مراقبتهاي بهداشتي زیر نظر پزشک است

سیاه سرفه

سیاه سرفه یكی از خطرناك ترین بیماری های كودكان بخصوص در سنین زیر یك سال است. این بیماری توسط یك باكتری به نام بوردتلاپرتوسیس ایجاد می شود. این باكتری سبب انسداد مجاری هوایی توسط ترشحات مخاطی ( موكوس ) می گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این بیماری شديداً مسري بوده و شدت عارضه در اين بيماري در ريه ها و به شكل التهاب مجاری هوایی مي باشد

علائم و نشانه ها :

علائم : اين بيماري با علائم سرماخوردگي شروع مي شود که شامل آبريزش بيني ،‌قرمزي و آبريزش چشم ، تب خفيف و سرفه خشک مي باشد .

پس از ۲-۱ هفته سرفه هاي خشک تبديل به سرفه خلط دار مي شود . در طول سرفه هاي پشت سرهم که به بيمار دست مي دهد بيمار دچار قرمزي حتي سياه شدن مي شود . کودکان درانتهاي سرفه هاي خود دچار تنفس تندتند به همراه ايجاد صدايي فرياد مانند مي شوند .

سرفه هاي شديد منجر به استفراغ در کودکان و سختي نوشيدن مايعات و خوردن غذا مي شود . سرفه ها براي هفته ها مي تواند ادامه يابد . در بزرگسالان و نوجوانان علائم خفيف تر است به طور شايع کودکان ۲ هفته علائم سرماخوردگي ، ۲ هفته علائم توأم با سرفه شديد و ۲ هفته هم دوره نقاهت را مي گذرانند که ۲ هفته دوره نقاهت گاهي تا ماهها طول مي کشد .

عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر

· افراد واکسینه‌نشده‌
· همه‌گیری‌های‌ اواخر زمستان‌ و بهار گسترش‌ باکتری‌ها باعث‌ افزایش‌ شدت‌بیماری‌ زایی‌ آنها می‌گردد.
· شرایط‌ زندگی‌ شلوغ‌ یا غیربهداشتی‌
·  بارداری‌

پیشگیری و کنترل بیماری سیاه سرفه :تزريق واکسن مؤثرترين روش حفاظت در برابر سیاه سرفه است در کشور ما از دوماهگی واکسن سیاه سرفه به نوزادان در قالب واکسن ثلاث در خانه های بهداشت و پایگاه های بهداشتی بصورت رایگان تزریق می شود این واکسن می تواند نوزاد را علیه سه بیماری دیفتری ،کزاز و سیاه سرفه ایمن کند این واکسن در 5 نوبت داده می شود .

این واکسن در دو ، چهار ،شش ،هجده ماهگی زده می شود و در 6 سالگی آخرین نوبت واکسن تزریق می شود .واکسن سیاه سرفه ممکن است بعد از تزریق در کودکان با عوارضی همراه باشد از جمله :

درد محل تزریق، تورم و قرمزی و واكنش های سیستمیك مثل تب، گریه مداوم ، گیجی و استفراغ، بسیار به ندرت دیده می شود. این عوارض در طی چند ساعت پس از تزریق واكسن مشاهده می شوند و خود بخود و بدون بر جای گذاشتن عارضه ای پایدار برطرف می شوند.

به مادران توصیه می شود برای کاهش این عوارض به کودک قطره استامینوفن بدهند میزان قطره بستگی به وزن بچه دارد به این ترتیب که اگر کودک 10 کیلوگرم وزن داشته باشد به او 20 قطره استامینوفن هر 6 ساعت داده می شود

همچنین ممكن است از هر 1750 نفر دچار تشنج شود. تشنج معمولاً 48 ساعت پس از تزریق واكسن رخ می دهد و خود به خود محدود شونده است و تقریباً در تمام موارد در كودكان تب دار دیده می شود. این عارضه در كودكانی كه سابقه فامیلی تشنج دارند بیشتر رخ می دهد.

موارد منع مصرف واكسن

سیاه سرفه:  سابقه فامیلی تشنج- سابقه فامیلی عوارض به دنبال واكسن- سابقه فامیلی مرگ ناگهانی نوزاد- در كودكانی كه یك بیماری عصبی زمینه ای شناخته شده یا مشكوك دارند.

نکته مهم : واکسن سياه سرفه نبايستي پس از پايان ۵ سالگي تزريق شود .

نخستین اقداماتی كه شما می توانید در زمینه سیاه سرفه انجام دهید:

1- اگر مشكوك به سیاه سرفه در كودك هستید، هر چه سریعتر با پزشك تماس بگیرید
3- اگر مشكوك به سیاه سرفه در كودك هستید تا قبل از مشاوره با پزشك، از رفتن وی به مدرسه ممانعت كنید
4- اگر كودك دچار حملات سرفه قطاری شده ، او را مستقیم بنشانید و كمی به جلو خم كنید، سپس ظرفی را زیر دهان وی قرار دهید تا بتواند خلط خود را خارج كند.
5- سعی کنید کودک را آرام نگهدارید زیرا اضطراب و وحشت، حملات سرفه را بدتر می كند. همچنین كودك را تشویق كنید تا خلط خود را خارج كند زیرا این كار به پاك سازی مجاری تنفسی كمك می كند
6- اگر كودك به دنبال یك حمله سرفه استفراغ كرد، پس از آن كمی غذا و مایعات به وی بدهید تا به این ترتیب مواد ضروری و مایعات به بدن وی برسد
7- تا زمان بهبود كامل اجازه بازی های سنگین به كودك ندهید زیرا فعالیت زیاد مجدداً حملات سرفه را تحریك كرده و وی را خسته می كند
8- كودك را از دود سیگار و هوای آلوده دور نگه دارید

كيست هيداتيك چیست؟

بيماري كيست هيداتيك يكي از خطرناكترينبيماريهاي قابل انتقال از حيوانات به انسان است واژه هيداتيس به معني يك قطره آب است بیماری توسط نوزاد یک انگل روده ای  سگ که وارد بدن  انسان و دام می شود بروز می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کرم بالغ در روده سگ و نوزاد در بدن انسان و حیوانات اهلی نشخوارکنندهزندگی می کند.

عامل ایجاد بیماری مرحله نوزادی انگل اکینوکوکوس گرانولوزوس است.

اهمیت بیماری کیست هیداتیک:

پراکندگي انگل در سطح جهان وسيع بوده ولي شايعترين مناطق درگير ساحل مديترانه، جنوب روسيه ، ايران، استراليا وبلغارستان ميباشد. ميزبانان اصلي آن گوشتخواران بويژه سگ سانان هستند اما انگل در ساير حيوانات اهلي و وحشي از جمله گاو، گوسفند، روباه، خوك و شتر نيز ديده مي شود
چرخه زندگی انگل کیست هیداتیک :

چرخه زندگي اين انگل بين سگ سانان و گياهخواران تكميل مي شود. كرم بالغ در رودة كوچك گوشتخواران مخصوصا سگ ها زندگي مي كند و تخم هاي خود را از طريق مدفوع به محيط بيرون مي رساند. تخم هاي دفع شده در مدفوع سگ بلافاصله براي دام و انسان آلوده كننده است.

گوسفند، گاو و بز نيز به هنگام چريدن و خوردن علف های آلوده تخم هاي اكينوكوك را همراه علوفه آلوده وارد دستگاه گوارش خود مي كنند و تخم ها پس از ورود به دستگاه گوارش ميزبان باز شده و جنين قلابدار به درون بافت روده مهاجرت نموده و از طريق عروق روده يا مجاري لنفاوي، به كبد مي رسند.

تعدادي از آنها در كبد مي مانند و تعدادي به ريه مي رسند، تعداد كمتري نيز به ساير ارگانها مانند كليه، طحال، عضلات و مغز حمل مي شوند در اين مرحله انگل پس از استقرار در بافت شروع به رشد و نمو كرده و طي چند ماه كيست هاي در اندازه هاي مختلف ايجاد مي كنند حال درصورتی که سگ سانان از احشاء آلوده به اين كيست نشخوار کنندگان تغذیه نمایند دوباره سیکل بیماری تکرار می شود

علائم بیماری کیست هیداتیک :

پس از بلع تخم هر اندامی از بدن می تواند محلبوجود آمدن کیست باشد و بسته به اینکه در چه اندامی کیست ایجاد شده اختلال درعملکرد همان عضو را داریم.

کیست های ریوی و کبدی شایع تر هستند. علايم اين بيماري از دردساده در محوطه راست شكمي گرفته تا تنگی نفس ، سرفه های خشک، عفونتهای ثانویه بدنبال پاره شدن کیست در اعضای داخلی و شوک آنافیلاکسی متغییر است گاهي تعداد اين كيست ها به حدي در كبد افزايشمي يابند كه موجب از كار افتادن كبد خواهد شد که در صورت درمان نشدن منجر به مرگ می شود.

علائم اين بيماري بستگي به محل استقرار كيست (كبد، ريه، مغز، استخوان) ، بزرگي كيست و موقعيت كيست دارد. به عنوان مثال در مغز و چشم سريعاً ايجاد علامت مي كند در حاليكه در كبد سالها طول مي كشد تا ايجاد علامت نمايد.

در حال حاضر جراحي كيست هاي هيداتيك در انسان تنها راه اساسي معالجه بيماري است اما این بیماری به راحتی از طریق جلوگيري از كشتار دام به روش غير بهداشتي، كنترل تعداد سگهاي ولگرد، درمان مستمر سگهاي گله، جلوگيري از ورود سگهاي ولگرد به زمينهاي كشاورزي و آموزش همگاني مردم به پيشگيري و كنترل اين بيماري قابل پیشگیری است.
نكات ساده پيشگيري از اين بيماري:
1-      رعایت بهداشت فردی و محیط
2-      ضد عفونینمودن سبزیجاتبا توجه به اينكه سبزيجات،صيفي جات و ميوههاي بوته دار زميني مثل توت فرنگي از عمده ترين فاكتورهاي آلودگي به تخم اين انگلمي باشند حتما بايد قبل از مصرف به خوبي با آب شستشو گرديده و براي اطمينان از جداشدن تخم انگل از سبزيجات، چند قطره مايع ظرفشوپي به داخل ظرف شستشو اضافه شود،سبزيجات چند لحظه در داخل آب تكان داده شود تا آب كف نمايد.

نکته :

يكي از اشتباهاتي كهدر موقع شستشوي سبزيجات وجود دارد اين است كه بعد از شستشو ،كل ظرف محتوي سبزيجاترا روي آبكش ميريزند كه با اين كار تخمهاي انگل ته نشين شده در داخل ظرف دوباره رويسبزيجات پخش ميشود،بايد سبزيجات را از سطح آب برداشته شوند و آب باقيمانده دورريخته شود.

3- در صورتی که سگ دارید داروهای ضد انگلی به سگها داده و برای آنها شناسنامه تهیه نمایید و هر چند وقت یکبار آنها به دامپزشک ببرید

4- اگر كشتار دام مثل قرباني كردن و نذري داريد در صورت مشاهده كيست هاي كبدي در گاو و بخصوص گوسفند هرگز آنها را پاره نكنيد چون باعث كيست هيداتيك چشمي در انسان ميشوند و همچنين كبد حيوان را بطور بهداشتي دفن كنيد چون اگر سگي اين احشاء آلوده را بخورد دوباره سيكل انگل تكرار مي گردد.

5-محصور نمودن مزراع و جلوگیری از ورود سگ ها به آنها

6-عدم تماس با سگ ها

بیماری بروسلوز یا تب مالت

بیماری تب مالت (بروسلوز) میکروبی واگیردار مشترک بین انسان و دام است که از گاو، گوسفند و یا بزهای آلوده به انسان انتقال می یابد. این بیماری به نام ˈدیوید بروسˈ پزشک اسکاتلندی کاشف این بیماری بروسلوز و به علت مشاهده اولین مورد در جزیزه مالت، بیماری تب مالت نامیده گرفته است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  تب مالت شایعترین بیماری مسری در کشور ما تب مالت و سل است که به ترتیب 300 نفر و 6 هزار نفر به آن مبتلا هستند.

تب مالت از جمله شایع ترین بیماری های واگیردار در کشور ما به شمار می رود به طوری که به گفته دکتر ایرج خسرونیا رییس انجمن متخصصان داخلی تعداد 300 نفر به آن مبتلا هستند.

به رغم شیوع این بیماری در کشورما، خوشبختانه تعداد کمی به آن مبتلا هستند؛ این بیماری از سالیان قبل به صورت بومی در ایران وجود داشته و اکنون بیشتر در مناطق کردنشین و لرستان شایع است.

تب مالت در صورتی که به موقع تشخیص داده و درمان شود، به سرعت در 10 تا 15 روز درمان می شود و جلوی انتقال آن به افراد دیگر گرفته می شود.

اما اگر تشخیص و درمان آن با تاخیر مواجه شود به گفته خسرونیا درمان آن حتی ممکن است تا حدود 3 ماه به طول انجامد.

مهمترین راه ورود میکروب عامل بروز تب مالت به بدن حیوان از طریق دستگاه گوارش است که به وسیله علوفه آلوده و زباله به حیوان سرایت می کند و سبب شیوع بیماری می شود. همچنین این بیماری از طریق مصرف شیرآلوده به صورت خام و فرآورده های شیری آلوده مانند پنیر تازه، سرشیر، خامه و بستنی به انسان سرایت می کند.

این بیماری در دام ها به صورت سقط جنین و در انسان به صورت تب ظاهر می شود.

● علایم تب مالت

مهمترین علامت این بیماری تب بین 38 تا 40 درجه است که با احساس سرما یا لرز همراه باشد. دردهای عضلانی و استخوانی، سر درد، تعریق شدید به ویژه در هنگام شب، ضعف و خستگی، بی اشتهایی، لاغری و افسردگی، بزرگ شدن کبد و طحال نیز ازجمله علایم تب مالت به شمار می رود.

درصورتی که این بیماری مزمن شود، حالاتی مانند خستگی های دایمی، دردهای عضلانی، کمردرد، یبوست، کاهش وزن، افسردگی و ناتوانی جنسی نیز به تدریج ظاهر و مزمن می شود.

تب مالت به لحاظ ویژگی های عامل مولد آن که نوعی میکروب است، به بیماری هزار چهره معروف است، بنابراین شناخت، مبارزه و ریشه کنی آن با دشواری های خاصی همراه است.

یکی از دلایل شیوع این بیماری در کشورما عدم رعایت اصول بهداشتی در بین برخی روستائیان و دامداران است؛ کشاوری و دامپروری با زندگی روستایی و عشایری مردم ما بسیار آمیخته است. هنوز آغل و چادر دام ها در کنار اتاق و چادر صاحبان آنها دایر می شود و به محض تولد دامی جدید، کودکان خردسال آنها را در آغوش می گیرند و نوازش می کنند.

هنوز لبنیات محلی غیرپاستوریزه در روستاها و حتی شهرها خریدار فراوان دارد و همین امر به عنوان عامل دیگری در انتشار این بیماری همچنان حتی در بین افراد تحصیلکرده جامعه خودنمایی می کند.

● عوارض تب مالت

بیماری تب مالت عوارض متعددی دارد که ازجمله آن می توان التهاب مفاصل را به عنوان شایع ترین عارضه این بیماری برشمرد.

کبد و کیسه صفرا نیز در اثر این بیماری متاثر می شوند؛ کبد همیشه در بیماری تب مالت درگیر می شود و معمولا بزرگ می شود.

التهاب کیسه صفرا ناشی از بروسلوز نیز یکی دیگر از عوارض نادر این بیماری است.

حالاتی مانند تهوع، استفراغ، کاهش وزن، یبوست، اسهال و درد شکم نیز ازجمله عوارضی است که دستگاه گوارش را درگیر می کند.

علایم بروسلوز شامل کم خونی، کاهش پلاکت ها، کاهش سلول های سفید خون و اختلالات انعقادی نیز از عوارض این بیماری به شمار می رود.

التهاب پوشش داخلی قلب (اندوکاردیت) در کمتر از 2 درصد بیماران بروسلوزی اتفاق می افتد و شایع ترین عارضه ای است که سبب مرگ این بیماران می شود.

تب مالت همچنین سبب بروز سردرد و افسردگی در بیشتر بیماران می شود؛ سندرم های عصبی شامل التهاب پرده های مغزی و اختلالات اعصاب محیطی نیز در بروسلوز دیده شده است.

بروز مشکلات پوستی مانند راش های سرخکی شکل یا کهیری شکل و خارش دار، بروز اختلالات کلیوی، عوارض چشمی مانند التهاب صلبیه، شبکیه و اعصاب بینایی از دیگر عوارض این بیماری به شمار می رود.

● راه های پیشگیری

مصرف شیر و لبنیات پاستوریزه و عدم تماس با حیوانات آلوده به تب مالت از عمده ترین راه های پیشگیری از ابتلا به این بیماری به شمار می رود.

عدم مصرف شیر دامی که تازه سقط جنین کرده و به ابتلا به این بیماری مشکوک است، شستن ظروف مخصوص دوشیدن شیر، ضدعفونی کردن اصطبل های آلوده، واکسیناسیون دام ها علیه این بیماری، مصرف گوشت حیوانات مبتلا به این بیماری به صورت کاملا پخته شده

و رعایت کامل اصول بهداشتی در دامداری ها از دیگر راه های پیشگیری از این بیماری است.

برگه‌ی بعد »