عفونتهای دستگاه تنفس

دستگاه تنفس بدن انسان سیستمی پیچیده و نسبتا عظیم است که از بینی تا حبابچه های هوایی ریه را شامل میشود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بر اساس محل عفونت میتوان بیماریهای عفونی این دستگاه را طبقه بندی کرد :

1) رینیت :

التهاب و یا عفونت مخاط بینی تا ناحیه نازوفارنکس را شامل میشود. مخاط سطح  پوشاننده سطوح داخلی دستگاههایی است که به نحوی با محیط بیرون ارتباط دارند مثل دستگاه تنفس یا دستگاه گوارش. مخاط شبیه پوست است با این تفاوت که ضخامت لایه مخاط کمتر از پوست است و سلولهای کراتینیزه پوست کمتر در آن دیده میشوند.

مویرگهای خونی در مخاط بیشتر از پوست وجود دارند و لذا رنگ مخاط صورتی یا متمایل به قرمز دیده میشود.

به این دوعلت مخاط بیشتر از پوست مستعد عفونت با عوامل ویروسی یا باکتریال است. چه در مخاط دستگاه تنفس فوقانی و چه مخاط دستگاه گوارش ( فوقانی ) ویروسها یا باکتریهایی بصورت ساپروفیت زندگی میکنند که بعنوان فلور طبیعی شناخته میشوند. وجود این باکتریها برای بدن مفید است چون از رشد سایر باکتریهای بیماریزا جلوگیری میکند.

گاه ممکن است میکروبهای بیماریزا در مخاط جایگزین شده ولی بیماریزایی نداشته باشند و تحت کنترل سیستم دفاعی بدن یا سایر فلور دستگاه تنفس یا گوارش بطور موقت بیماریزایی خود را از دست بدهند ولی تحت شرایط خاصی مجددا بیماریزا شده به  مخاط تهاجم کنند و بیماری ایجاد شود

رینیت ها عموما بصورت احساس گرفتگی بینی – کیپ شدن بینی – احساس خارش و تیرکشیدن در بینی تظاهر می یابند . احساس وجود خلط پشت حلق در اکثر موارد وجود دارد. ترشح ( در صورت وجود ) عموما شفاف است .  علت اصلی اکثر رینیت ها حساسیت یا آلرژی است.

بنابراین عموما ماهیت فصلی دارد یا پس از استنشاق آلرژن ( مواد معلق در هوا که میتواند برای فرد حساسیت ایجاد کند ) تشدید میشوند.

در موارد شدید ارگانهای اطراف بینی نظیر چشم نیز درگیر میشود و علائمی نظیر اشک ریزش از چشم – سرخی و خارش چشمها پدید می آید. گاه ممکن است عوامل ویروسی عامل ایجاد رینیت حاد باشند. علائم تقریبا شبیه موارد فوق است ولی احساس خارش و تیرکشیدن در بینی کمتر دیده میشود و آبریزش یا ترشح بینی شایعتر است.

در مواردیکه رینیت حالت مزمن بخود میگیرد میتواند علائم سینوزیت مزمن را تقلید کند. یعنی بدون داشتن درد واضحی در ناحیه صورت یا پیشانی فقط خلط پشت حلق داشته باشد. تفکیک این حالت از سینوزیت دشوار است و حتما باید با اقدامات پاراکلینیک نظیر رادیوگرافی سینوس یا سی تی اسکن تایید شود.

درمان رینیت ها عموما علامتی است. بیماری خود محدود شونده است و نیاز چندانی به مداخله دارویی ندارد. در موارد شدید میتوان از آنتی هیستامین های خوراکی یا استنشاقی استفاده کرد.

اسپری استروئید استنشاقی در اکثریت موارد میتواند علائم را بخوبی کنترل کند. شستشوی بینی حداقل 4 بار در روز بسیار موثر است. در موارد شدید ترکیبات ضدالتهابی غیر استروئیدی ( نظیر ایبوپروفن یا ناژروکسن ) سبب تخفیف علائم میشود.

در رینیت های مزمن عود کننده میتوان بعنوان پروفیلاکسی ( پیشگیری از ایجاد بیماری ) از ترکیبات مهار کننده لوکوترین نظیر مونته لوکاست یا زفیرلوکاست استفاده کرد.

توصیه ها :

۱) از آلرژن بپرهیزید . آلرژن برای هر فردی خاص است. خود بیمار باید تشخیص دهد به چه گونه موادی حساسیت دارد

2) به محض شروع علائم شستشو با سرم نرمال سالین 9/0 درصد با درجه حرارت ولرم را آغاز کنید. شاید با همین کار ساده بتوان علائم را برطرف کرد

3) در صورت ادامه علائم از آنتی هیستامین نظیر ستیریزین – کلرفنیرامین – لوراتادین با دوز کافی استفاده کنید

4) در صورتیکه آنتی هیستامین نتوانست علائم را تخفیف دهد از ناپروکسن با دوز 250 میلی گرم 3 بار در روز استفاده کنید ( افرادیکه ناراحتی معده دارند قرص را با احتیاط و بعد از غذا استفاده کنند

5) در صورت وجود ترشح چرکی از بینی ( ترشحات غلیظ و سبز رنگ و زیاد ) باید از آنتی بیوتیک سیستمیک استفاده شود. انتخاب نوع آنتی بیوتیک را به تجویز پزشک واگزار کنید

6) برای پیشگیری از ایجاد مجدد رینیت آلرژیک استفاده از ماسک با کیفیت بالا ( N95 ) تاثیر نسبی دارد. گرچه عموما آلرژن ها قطری ریزتر از 5 میکرون دارند و میتوانند از الیاف ماسک عبور کنند ولی باز استفاده از ماسک در محیط کار یا قبل از ورود به منطقه ای که احتمال آلرژی دارد توصیه میشود.

دکتر منصور ملاعابدین
متخصص بیماریهای عفونی و تب دار

ایدز هنوز یک بیماری کشنده است

ويروس ايدز بتدريج قدرت دفاعي بدن را كم مي‌كند، بطوريكه انسان مبتلا حتي در مقابل بيماري‌ها و يا عفونت‌هاي خيلي سبك هم نمي‌تواند مقاومت كند و در نتيجه از بين خواهد رفت.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  ايدز يكي از بيماري‌هاي ويروسي واگير دار است. که در حال حاضر برای آن واكسن و داروی مناسب وجود ندارد. مهمترین خطر ايدز در برخورد با انسانها از بين بردن قدرت دفاعي بدن فرد آلوده است.

ايدز چگونه سرايت مي‌كند؟

ويروسي كه موجب ابتلا به ايدز مي‌شود از 4 راه اصلي به بدن سرايت مي‌كند:

1- آميزش جنسي با افراد آلوده به ويروس ايدز

2- استفاده مشترك از سرنگ و سوزن آلوده

3- انتقال خون و فرآورده‌هاي خوني آلوده به ويروس

4- مادر آلوده به كودك

1- آميزش جنسي

اگر زن يا مرد به ويروس آلوده باشند از طريق آميزش جنسي، ويروس را به طرف مقابل خود انتقال مي‌دهد. يعني ويروس از زن به مرد و يا از مرد به زن و يا از مرد به مرد سرايت مي‌كند و سن، جنس و نژاد در انتقال تاثيري ندارد.

در ايران درصد موارد آلوده به ايدز از طريق آميزش جنسي در حال افزایش است .

2- از راه انتقال خون و فرآورده‌هاي خوني

اگر خون يا فرآورده‌هاي خوني آلوده به ويروس باشد به هر شكل كه به بدن شخص سالم وارد شود، او را آلوده مي‌كند.

مثلاً اگر در تزريقات از سرنگ و سر سوزني استفاده شود كه قبلاً براي شخص آلوده به ويروس بكار رفته است، احتمال دارد فرد سالم را آلوده كند، يا اگر خوني كه به شخص تزريق مي‌شود آلوده باشد، سرايت تقريبا حتمي است.

3- از مادر به كودك

مادراني كه به ويروس آلوده‌اند در يك سوم از موارد در هنگام زايمان يا كمي قبل از وضع حمل و يا بلافاصله پس از وضع حمل، ويروس را به كودكان خود انتقال مي‌دهند.

از سال 1364 به بعد كه خون و فرآورده‌هاي خوني در اغلب كشورهاي دنيا از نظر آلودگي به ويروس ايدز مورد بررسي قرار مي‌گيرد، انتقال از راه خون و فرآورده‌هاي آن تقريبا منتفي است.

آيا از ظاهر اشخاص مي‌توان به بيماري آنها پي برد؟

هيچگونه علامت و نشانه‌ ظاهري در شخص آلوده به ويروس ديده نمي‌شود.

حتي ممكن است انسان از آلودگي خويش هم بي خبر باشد، اما همين شخص مي‌تواند به آساني ويروس را از راههاي ذكرشده، به ديگران منقل كند و بيشترين خطر سرايت و انتقال ويروس به همين افراد مربوط است. ( از ابتداي شروع همه‌گيري ايدز تا ابتداي دي‌ماه 1379 دو هزار و دويست و هفتاد و يك نفر در كشورمان به ويروس آلوده شده‌اند.)

خطر آلوده شدن به ويروس ايدز بيشتر متوجه چه كساني است؟

1- افرادي كه در روابط جنسي خود احتياط لازم را نمي‌كنند.

2- كساني‌كه به مواد مخدر تزريقي معتاد هستند و از سرنگ و سر سوزن مشترك استفاده مي‌كنند.

علت بي‌اطلاعي فرد و نداشتن علامت و نشانه‌ي آلودگي اين است كه ايدز هم مانند ديگر بيماري‌ها داراي دوره‌ي نهفتگي مشخصي است. يعني از ورود ويروس به بدن تا بروز علائم بيماري‌ مدتي طول مي‌كشد. دوره نهفتگي ايدز از زمان آلودگي شخص به ويروس تا ظهور علائم ممكن است از چند ماه تا ده سال متغير باشد.

هر نوع تزريق بايد از سوزن و سرنگ يك بار مصرف و يا استريل استفاده كرد. زيرا استفاده از سوزن مشترك در تزريقات موجب انتقال بيماري‌هاي مختلف مي‌شود. به همين دليل افراد معتاد به مواد مخدر تزريقي كه در حالات بي خبري از سوزن و سرنگ‌هاي يكديگر استفاده مي‌كنند بيشتر از ديگران در معرض ابتلا به ويروس هستند.

(65 درصد كل موارد ابتلا در كشور ما از طريق استفاده از سوزن و سرنگ مشترك آلوده شده‌اند. )

3- كودكي كه مادرش به ويروس ايدز آلوده باشد .

آيا روابط عادي اجتماعي با اشخاص آلوده به ويروس ايدز موجب سرايت و آلودگي مي‌شود؟

ويروس ايدز از راه هوا، غذا، آب، دست دادن ، حرف زدن، بوسيدن و تماسها و روابط عادي اجتماعي مانند سوارشدن در اتوبوس و تاكسي از شخص آلوده به شخص سالم سرايت نمي‌كند.

چه راه‌هايي براي پيشگيري از بيماري ايدز وجود دارد؟

1- با توجه به اينكه شايع‌ترين راه سرايت ايدز از طريق تماس جنسي است، تنها راه مطمئن براي پيشگيري از ابتلا به اين بيماري، پايبندي به اصول اخلاقي و خانوادگي و اجتناب از بي‌بند و باري‌هاي جنسي است.

و هرگز به زنا نزديك نشويد كه كاري بسيار زشت و راهي بسيار ناپسند است. سوره اسرا، آيه 32

2- استفاده از كاندوم وسيله اي نسبتاً مطمئن براي پيشگيري از ايدز است.

3- استفاده اختصاصي از لوازمي كه ممكن است در قسمتي از بدن بوسيله‌ي آنها بريدگي ايجاد شود، مانند تيغ خود تراش.

4- استفاده از سوزن و سرنگ يك بار مصرف در تزريقات.

مروری برانگلهای روده‌ای

اَنگَل به موجودی  گفته می‌شود که برروی یا داخل بدن موجود زنده دیگری زندگی نموده و از این زندگی فایده می‌برد . عفونت‌های انگلی روده‌ای، هميشه از مهم‌ترين مشکلات بهداشتی در جوامع مختلف، حتی در کشورهای پيشرفته بوده‌اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، انگلهاي روده‌ئي انواع گوناگون و با عوارض مختلف مشاهده مي‌شوند كه در زير به چند مورد مهم آنها اشاره ميشود.

1- اكسيور (كرمك):

اكسيور كه بآن كرمك هم مي‌گويند بصورت انگل انسان در كليه نقاط جهان ديده مي‌شود.

علامت مشهود ابتلاء در اثر مهاجرت كرم ماده بارور از سوراخ مخرج به خارج ظاهر مي‌شود.

در نتيجه خروج كرم و حركت آن در ناحيه مقعد ايجاد تحريك و خارش جلدي مي‌شود و كودكان مبتلا با خاراندن نشيمن ايجاد زخم و خونريزي مي‌كنند كه با اضافه شدن باكتريها ممكن است زخم چركي شود.

خارش معمولاً خيلي شديد و هنگام شب بيشتر است، در نتيجه سبب بي‌خوابي كودك ميشود كه در اثر آن عوارض عصبي مانند خستگي و بيقراري و عصبانيت بروز مي‌كند.

سرايت كرمك :

1- در اثر خاراندن نشيمنگاه تخم انگل در زير ناخن‌ها جمع ميشود و يا به انگشتان كودك مبتلا مي‌چسبد طفل با گذاشتن انگشتان خود در دهان تخم انگل را وارد دستگاه گوارش خود مي‌كند كه اين تخم تبديل به كرم شده و اين عمل را خودآلودگي مي‌گويند.

2- اين انگل بوسيله آب و غذاي آلوده، البسه و ظروف آلوده، هوا و خاك آلوده هم سرايت مي‌كند.

2- تنيا (كرم كدو)

كرم كدو از راه خوردن گوشت خام و نيمه پخته گاو و يا خوك بيماري انسان سرايت مي‌كند.

نوعي كه از گاو سرايت مي‌كند، بيماري طولاني است كه باعث ناراحتي و ضعف و كم ‌خوني شديد بيمار مي‌شود.

لارو (نوزاد): اين كرم در گوشت آلوده گاو و گوساله بدرشتي سرسنجاق و حتي نخود هم ديده مي‌شود و داراي رنگي كدر و يا سبز رنگ ميباشد،‌اين نوع كرمها بندبند هستند و سر آنها داراي چنگك و قلابهاي مخصوص مي‌باشد،‌خيلي ريز بوده و بآساني دفع نمي‌شود، بلكه دائماً در حال تكثير است و بعد از مدتي بندها مرتباً‌ از راه مدفوع خارج ميشوند.

3- اسكاريس:

آسكاريس كرمي است دراز، استوانه‌اي شكل و دو انتهاي آن باريك برنگ سفيد شيري يا گلي رنگ است.

آسكاريس ماده بالغ بطول 20 تا 45 سانتيمتر و بقطر 3 تا 6 ميلي ‌متر است آسكاريس نر از ماده كوتاهتر و بطول 15 تا 30 سانتيمتر و بقطر 2 تا 4 ميليمتر است.

آلودگي به اين انگل در تمام نقاط جهان وجود دارد. ولي در قاره آسيا بيشتر است و يكي از شايعترين بيماريهاي انگلي ايران است.

اين كرم تخم‌ گذار است. تخمهاي اين كرم در سرما و رطوبت و در مقابل پاره‌اي مواد شيميائي خيلي مقاومند و ممكن است تا 5 سال زنده بمانند ولي در خشكي و مقابل نور آفتاب بيشتر از چند هفته زنده نمي‌مانند.

بيماريزائي:

لارو (نوزاد) اين انگل از اندامها و دستگاههاي مهم بدن مي‌گذرد و ممكن است عفونتهاي شديد و ضايعات زيادي ايجاد نمايد.

علائم :

مهمترين علايم اين بيماري اختلالات دستگاه گوارش (درد شكم،‌ تهوع، استفراغ، ‌پرآبي دهان، پرخوري،‌ لاغري) اختلالات دستگاه تنفس و همچنين اختلالات عصبي مانند لرزش و تشنج، عصبانيت و زودرنجي، ديدن خوابهاي آشفته،‌ پريدن از خواب، سردرد و سرگيجه است.

تخم اين انگل از راه آب، خاك و غذاي آلوده وارد بدن ميشود.

پيشگيري از ابتلا به انگلها:

بهترين وسيله براي مبارزه با بيماريهاي انگلي و پيشگيري از مبتلا شدن با آنها دقت در رعايت بهداشت فردي،‌ بهداشت محيط و مواد غذائي همراه با درمان افراد مبتلا است.

بنابراين عمل كردن به موارد زير به پيشگيري از مبتلا شدن به بيماريهاي انگلي كمك زيادي خواهند نمود.

1ـ دقت كافي در پخت كامل گوشت گاو

2ـ شستشوي مكرر دستها با آب و صابون بخصوص قبل از غذا خوردن و بعد از مستراح

3ـ كوتاه نگهداشتن ناخنها

4ـ جوشاندن آب آشاميدني در جاهائي‌ كه آب لوله‌كشي وجود ندارد.

5ـ جوشانيدن ظروف و البسه در خانواده‌اي كه فرد مبتلائي در آن باشد،‌ براي از بين بردن تخم انگلها

6ـ جلوگيري از بازي كودكان باخاك آلوده و همچنين وادار ساختن كودكان به شستن دستها با آب و صابون بعد از هر بازي

7ـ خودداري از خوردن آب آلوده

8ـ نخوردن سبزي خام در نقاط آلوده

9ـ خودداري از اجابت مزاج در خارج از مستراح

10ـ استفاده نكردن از كود مستراحي تازه در جاليزارها و مزارع سبزيكاري و صيفي‌كاري و باغهاي ميوه

11ـ مراجعه به پزشك و دقت در مداواي صحيح مبتلايان

12ـ درمان همزمان تمامي افراد خانواده‌اي كه فردي از آن مبتلا به انگل است و همچنين جوشاندن لباسهاي زير و ملافه‌اي رختخواب در روزهاي درمان

13- شستشوي كامل سبزيجات و ميوه‌جات خام و ضدعفوني كردن آنها قبل از مصرف بخصوص اگر از مزارع با كود حيواني حاصل شده باشد.

توصیه هایی برای کاهش احتمال ابتلا به بیماری های جنسی

بیماریهای عفونی به آن دسته از بیماریهایی می گویند که از فردی به فرد دیگر قابل انتقال است. عفونتهای منتقله جنسی نیز یک نوع از این بیماریهاست که در حین فعالیت جنسی انتقال می یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بیش از ۲۰ بیماری منتقله از طریق جنسی وجود دارد که کشنده ترین آنها ایدز است. بعضی از انواع مشهور این بیماریها سیفلیس، سوزاک و کلامیدیا می باشد .

● بیماریهای شایع منتقله جنسی ویروسی

سه بیماری شایع در این دسته ایدز، تبخال تناسلی و زگیل تناسلی است.

● ایدز

ایدز توسط ویروس HIV منتقل می شود. این ویروس توان دفاعی بدن را در مقابل عفونتها تخریب می نماید و بدن را مستعد ابتلا به سایر عفونتها می نماید که گاه حتی می تواند کشنده باشد. ویروس HIV علاوه بر انتقال در حین فعالیت جنسی، از طریق سرنگ مشترک در بین معتادان تزریقی نیز قابل انتقال است.

تاکنون هیچ درمانی برای نابودی کامل ویروس ایدز در بدن شناخته نشده است اما برخی داروهایی وجود دارند که می توانند تا حدودی بیماری را کنترل کنند یا پیشرفت آنرا به تعویق بیندازند. برای اطلاعات بیشتر در خصوص این بیماری اینجا را کلیک کنید .

● تبخال تناسلی

مهمترین علامت آن تاولهای دردناک و زخم های باز در ناحیة تناسلی است. معمولاً قبل از ظاهر شدن این علائم، فرد احساس گزگز و یا سوزش در ناحیة تناسلی، پاها و یا باسن می کند.
در زن ها ممکن است زخمها در واژن به صورت مخفی باشند و حتی ممکن است بعضی از زنان، متوجه بیماری خود نشوند!

زخمها معمولاً در ظرف ۳-۲ هفته از بین می رود ولی ویروس همچنان در بدن برای همیشه باقی می ماند و حتی ممکن است همین زخمها گاه به گاه مجدداً ظاهر شوند. در صورتیکه این زخمها خیلی شدید باشند و یا تند به تند ظاهر شوند، با برخی داروها می توان آنرا کنترل نمود. همانطوریکه قبلاً نیز گفته شد این داروها نمی توانند ویروس را از بدن حذف نمایند، بلکه تنها می توانند علایم را کنترل کنند.

● زگیل تناسلی

ویروس عامل این بیماری، باعث زگیل در ناحیة تناسلی می گردد. در ابتدا، زگیل های تناسلی کوچک، سفت و بدون درد هستند، ممکن است در ناحیة واژن و یا آلت مرد باشند، همچنین ممکن است در اطراف مقعد بوجود آیند. اگر در مراحل اولیه درمان نشوند ممکن است بزرگ شوند و نمایی گل کلمی و گوشتالو بوجود آورند.

اهمیت این زگیل ها در آن است که برخی از آنها ممکن است خطر سرطان دهانه رحم یا سایر سرطانهای منطقه تناسلی را افزایش دهند.

درمان آنها با یک پماد که روی ضایعه مالیده می شود امکانپذیر است. درمانهای دیگر نیز برای درمان آن وجود دارد از جمله فریز کردن آن با یک جسم بسیار سرد که توسط پزشک انجام می گردد. همچنین برای برداشتن زگیل های بزرگ ممکن است نیاز به جراحی باشد.
بیماریهای شایع منتقله جنسی باکتریایی

سوزاک، سیفلیس و کلامیدیا انواع شایع از این گروه هستند که توسط باکتری منتقل می شوند
کلامیدیا

عفونت کلامیدیا می تواند ترشح غیر طبیعی از ناحیة تناسلی و سوزش ادرار را بوجود آورد. در صورتیکه این بیماری در زنان درمان نشود، ممکن است عفونت لگنی را بوجود آورد که می تواند عامل نازایی یا حاملگی نابجا باشد.

حاملگی نابجا زمانی است که جنین به جای آنکه خود را به رحم متصل کند و در آنجا رشد نماید، در لوله های رحمی می ماند و شروع به رشد می کند. از آنجا که لوله های رحمی فضایی برای این رشد ندارند، لوله متورم می گردد و درد شدیدی را ایجاد می کند و حتی ممکن است پاره شود. برای درمان برخی از موارد حاملگی نابجا نیاز به جراحی وجود دارد که به علت آسیب دیدن لولة رحمی، شانس حامله شدن مجدد فرد کم می شود و حتی خود ممکن است خطر حاملگی نابجای دیگر را افزایش دهد.

متأسفانه کلامیدیا در برخی از افراد بدون علامت می ماند و بدون اطلاع شرکای جنسی از عفونت یکدیگر در صورت عدم رعایت اقدامات محافظتی به آنان انتقال می یابد. کلامیدیا با آنتی بیوتیک مخصوص قابل درمان است .

● سوزاک

از علایم اصلی این بیماری خروج چرک از واژن در زن و آلت مردانه در مرد است و ادرار کردن را دردناک و سخت می کند.

عوارض جدی و خطرناک سوزاک در زنان اتفاق می افتد. سوزاک نیز می تواند مانند کلامیدیا به عفونت لگن بینجامد و خطر حاملگی نابجا و نازایی را افزایش دهد. پنی سیلین و برخی از آنتی بیوتیکهای قوی دیگر می توانند سوزاک را درمان کنند

● سیفلیس

علایم این بیماری ممکن است بسیار تدریجی آغاز شود یا حتی ناگهان قطع شود؛ به همین جهت ممکن است در ابتدا فرد متوجه بیماری خود نشود.

اولین علامت معمولاً زخم باز و بدون درد است که ممکن است بر روی آلت مردانه، اطراف و یا داخل واژن، اطراف دهان، اطراف مقعد و یا حتی روی دستها بوجود آید. سیفلیس در صورتیکه درمان نشود می تواند به بیماری بسیار خطرناکتری تبدیل شود که کل بدن را درگیر کند.

در این صورت ابتدا دانه های پوستی به صورت موقت در بدن ظاهر می شود و پس از آن قلب و دستگاه عصبی را آلوده می کند. پیشرفت بیماری آرام است و حتی سالها ممکن است طول بکشد تا به درکیری قلب و دستگاه عصبی ختم شود. درمان این بیماری با آنتی بیوتیک امکان پذیر است

● بیماریهای منتقله جنسی انگلی

شپش ناحیة تناسلی شایعترین بیماری منتقله جنسی انگلی است.

شپش عانه موهای ناحیة تناسلی را آلوده می کند و با مکیدن خون فرد آلوده زندگی می کند. انتقال آن در حین تماس جنسی ویا حتی از طریق لباسها و اجسام آلوده مانند توالت فرنگی و یا ملحفه است. این شپش ها باعث خارش می شوند. شپش به خودی خود باعث خونریزی از پوست نمی شود ولی با خارش دادن محل، خونریزی بوجود می آید.

در صورت دقت با چشم غیر مسلح هم می توان این شپش ها را مشاهده کرد و با یک عدسی ممکن است تخم های آنها نیز مشاهده شوند. آنها غالباً به پایة موها یعنی جایی که مو از پوست بیرون آمده است می چسبند.

این شپش ها با داروهای موضعی که پزشک تجویز می کند و یا حتی با بعضی از شامپو هایی که در داروخانه ها بدون نسخه قابل خریداری است ازبین می روند.

● علایم و تشخیص بیماریهای منتقله جنسی

اگر شما در معرض ابتلا به بیماریهای منتقله جنسی هستید، باید در فواصلی از نظر این بیماریها بررسی گردید زیرا همانطور که گفته شد ممکن است برخی از این بیماریها حتی بدون هیچ علامتی فرد را مبتلا کنند.

همچنین بسیار مهم و لازم است که شما علایم شایع این بیماریها را بدانید تا در صورت مشاهدة آنها، حتی با وجودیکه علایم به نظر شما خفیف باشد، بلافاصله به پزشک مراجعه نمایید.

● بعضی از علایم شایع این بیماریها عبارتند از:

– سوزش در ناحیة تناسلی
– خارش در ناحیة تناسلی
– خارج شدن ترشحات از پیشابراه و یا واژن
– زخم در ناحیة تناسلی، دهان و یا مقعد
– زگیل در ناحیة تناسلی و یا مقعد
– لمس توده در ناحیة تناسلی و یا مقعد
– بوی بد و متعفن از ناحیة تناسلی
– تخلیه مدفوع دردناک

مجدداً قابل تأکید است که از آنجا که در بسیاری از موارد این بیماریها می توانند بدون علامت ظاهر شوند، لازم است که افراد در معرض خطر دائماً از نظر این بیماریها بررسی شوند. بسیاری از علایم مانند: زخمها، دانه های پوستی و ترشحات ممکن است برای مدتی خاموش شوند که این به معنای درمان بیماری نیست. بسیاری از ویروسها ممکن است دوره ای بدون علامت و دوره ای علامت دار شوند و در هر حال در بدن باشند.

پزشک معمولاً بعد از گرفتن شرح حالی از نحوة فعالیت جنسی، به دقت ناحیة تناسلی، مقعد و دهان را معاینه می کند و ممکن است از ترشحات و یا زخمهای باز نمونه بگیرد. گاهی نیاز به آزمایش ادرار می شود و یا ممکن است به آزمایش خون نیار باشد.

در صورتیکه پزشک به شما گفت که شما مبتلا به یک عفونت منتقلة جنسی شده اید، می بایستی شریک جنسی خود را مطلع نمایید تا این فرصت را به او بدهید که او نیز مورد بررسی و در صورت نیاز درمان به موقع قرار گیرد. اگر به شریک جنسی خود اطلاع ندهید، او در صورت ابتلا در معرض بیماری خطرناک تر قرار می گیرد و شما نیز ممکن است خود مجدداً آلوده شوید
درمان و پیشگیری بیماریهای منتقله جنسی

درمان بر اساس تشخیص دقیق نوع بیماری توسط پزشک به شما پیشنهاد می گردد. بیماریهایی که توسط باکتری و انگل بوجود می آیند مانند: سوزاک، سفلیس، کلامیدیا و شپش عانه معمولاً با درمان آنتی بیوتیک و درمان مخصوص به راحتی درمان می شوند.

بیماریهایی که توسط ویروسها منتقل می شوند مانند: هپاتیت، ایدز و زگیل تناسلی قابل درمان کامل با دارو نیست و درمانهای موجود به کنترل بیماری کمک می کند و ممکن است موفقیت آمیز نباشند.

– در صورتیکه تاکنون هیچ تماس جنسی نداشته اید، به هیچ عنوان در معرض ابتلا به بیماریهای منتقله جنسی نیستید. با این وجود، بعضی از بیماریها مانند: ایدز و هپاتیت از طریق سوزن آلوده نیز قابل انتقال هستند.

– اگرتنها یک شریک جنسی دارید که او نیز شریک جنسی دیگری ندارد و هیچیک قبلا نیز به این بیماریها مبتلا نشده اید، شما در معرض ابتلا به این بیماریها نیستید مشروط به اینکه رابطة جنسی مقعدی و یا دهانی نداشته باشید.

– کسانی که شرکای جنسی متعدد دارند به خصوص زمانیکه از تاریخچة جنسی آنان مطلع نیستند بسیار در معرض ابتلا به این بیماریها هستند .

– طبیعی است که اگر بیماری با یک تماس مشخص ایجاد می شود هرقدر ما این تماس را کم کنیم احتمال بیمار شدن کمتر می شود بنابراین توصیه اکید ما این است که از داشتن رابطه جنسی خارج از چارچوب ازدواج پرهیز شود.

– وفادار ماندن به یک همسر عامل مهم دیگر در پیشگیری است و دومین توصیه استفاده از کاندوم حین برقراری تماس جنسی است.

– همیشه و به درستی از کاندوم مردانه استفاده نمایید. استفاده از کاندوم ۱۰۰% تضمین کننده عدم ابتلا به بیماریهای منتقله جنسی نیست (بخصوص زمانیکه به درستی و همیشه استفاده نشوند) ولی خطر ابتلا به این بیماریها را بسیار کاهش می دهد.

– بعد از تماس جنسی، ناحیة خارجی تناسلی را با آب و صابون بشورید. شستن و دوش داخل واژن نه تنها کمکی به پیشگیری از بیماریهای منتقله جنسی و یا جلوگیری از بارداری نمی کند، بلکه با از بین بردن سدهای دفاعی طبیعی بدن، خطر این عفونتها و گسترش آن به مناطق بالاتر را اضافه می کند. پس منظور تنها شستشوی دستگاه تناسلی خارجی (مردانه، زنانه) است.

– بعد از تماس جنسی، ادرار کنید تا برخی از باکتریهای وارد شده خارج شوند.

– در حین قاعدگی، تماس جنسی نداشته باشید در این زمان مستعد انتقال عفونت هستید.

– از نزدیکی از راه مقعد اجتناب کنید. درون مقعد و رکتوم میکروبهای فراوانی وجود دارد که می تواند عامل بیماریهای منتقله جنسی در مرد و زن باشند. دهان، ناحیة تناسلی مرد و ناحیةتناسلی زن نبایستی با شیء و بخشی از بدن مانند آلت تناسلی مرد که در تماس با مقعد یا رکتوم بوده است تماس پیدا کند در غیر اینصورت خطر عفونت وجود دارد.

– از تمیز کردن واژن با دوش اجتناب کنید زیرا که بدینوسیله بسیاری از باکتریهای محافظتی را از بین می برید و خطر ابتلا به بیماریهای منتقله جنسی را افزایش می دهید.

– در هنگام تماس جنسی از چرب کننده ها استفاده نمایید و بدینوسیله خطر آسیب مخاطی را کاهش دهید. توجه داشته باشید که اگر از کاندوم استفاده می کنید از استفاده همزمان از چرب کننده های با پایه نفتی مانند وازلین و یا روغن بچه همراه کاندوم اجتناب کنید زیرا که این مواد باعث از بین بردن کاندوم می شوند و در نتیجه خطر حاملگی ناخواسته و انتقال بیماریهای منتقله جنسی وجود دارد. برای چرب کردن می بایستی از مواد با پایه آبی مانند ژل پزشکی استفاده نمایید

– کاندوم در حال حاضر بهترین وسیله پیشگیری شناخته شده است اما باید در نظر داشت که در مورد برخی بیماری های آمیزشی نظیر تبخال ممکن است به طور کامل از ابتلا جلوگیری نکند بنابراین همچنان توصیه اول اهمیت خود را خواهد داشت.

اوریون Mumps

عامل: پارامیکسوویروس

منبع: بزاق افراد مبتلا به عفونت

انتقال:تماس مستقیم با فرد مبتلا به عفونت یا ترشحات ریز تنفسی وی

دوره کمون:14 – 21  روز

دوره سرایت:خیلی مسری دقیقا قبل و پس از شروع تورم

تظاهرات بالینی

مرحله مقدماتی: تب – سردرد-ضعف و بی اشتهایی به مدت 24 ساعت که با گوش درد ادامه می یابد و با جویدن شدت می گیرد.

پاروتیت:روز سوم غده پاروتید (یک طرفه یا دو طرفه) بزرگ شد و طی 1 تا 3 روز به حداکثر خود رسیده که توام با درد و حسایت است.

تدابیر درمانی وعوارض

علامتی و حمایتی:ضد درد برای درد و ضد تب برای تب.

عوارض:ناشنوایی حسی عصبی-میوکاردیت-آرتریت-هپاتیت-آنسفالیت-عقیمی(خیلی نادر در مردان بالغ) و …

ملاحظات پرستاری

جداسازی در دوره سرایت –برقراری جداسازی تنفسی در هنگام بستری در بیمارستان-استراحت در تخت در مرحله مقدماتی تا زمانی که تورم کاهش یابد.تشویق به خوردن مایعات و غذای نرم غیر محرک نموده و از غذاهایی که نیاز به جویدن دارد استفاده نکنید.گذاشتن کمپرس های گرم یا خنک در گردن(هرکدام بیشتر سبب آرامش شود)جهش فروکش ارکیت تامین گرما و حمایت موضعی با زیرشلواری تنگ.

مروری بر هاری

هاری یک بیماری ویروسی کشنده است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده و انسان و سایر حیوانات خونگرم پستاندار به طور تصادفی و غالبا از طریق گزش به آن مبتلا می شوند. قابل توجه است که این بیماری صد در صد کشنده می باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اهمیت این بیماری در این است که میزان کشندگی آن بسیار بالاست.

ویروس این بیماری تمایل به سیستم عصبی دارد و مغز را درگیر می کند.

بنابراین برای ضدعفونی وسایل آلوده کافی است چند دقیقه آنها را بجوشانید و یا از الکل و فنل استفاده نمایید.

راه های سرایت بیماری

اصلی ترین راه سرایت بیماری از طریق گاز گرفتن به وسیله حیوانات می باشد. در مورد گربه و گربه سانان از طریق پنجه کشیدن  این انتقال صورت می گیرد، زیرا گربه دائم مشغول لیسیدن پنجه هایش می باشد و پنجه ها به بزاق آلوده می شوند و در موقع پنجه کشیدن می تواند ویروس را از طریق خراش به انسان منتقل نماید.

بیماری از طریق پوست سالم قابل سرایت نیست ولی اگر خراش یا زخمی در پوست وجود داشته باشد قابل سرایت است.

سگها و گربه های به ظاهر سالم که در اواخر دوران نهفتگی بیماری هاری هستند ، می توانند ویروس را از طریق لیسیدن مخاط لب ، چشم و بینی به صاحبان خود منتقل نمایند.

انتقال بیماری از راه دستگاه گوارش بعید به نظر میرسد ، ولی باید از خوردن گوشت و سایر فرآورده دامهای مبتلا به هاری خودداری نمود.

علائم بیماری در حیوان

دوره نهفتگی در سگ و گربه 10 روزو گاهی چند ماه است . مهمترین علامت تغییر در رفتار و عادات حیوان می باشد به گونه ای که حیوان بیش از اندازه به صاحب خود انس می گیرد و به گوشه ای پناه می برد و بالاخره در اثر فلج اندامی و دستگاه تنفسی تلف می شود و یا در بیشتر مواقع حیوان مضطرب و کم کم به صورت وحشی و درنده در آمده و به هرکس و هر حیوان که سر راه او باشد حمله می کند ، کف از دهانش سرازیر شده و به علت عدم امکان بلع بر اثر گرسنگی و تشنگی و سرانجام بر اثر فلج دستگاه تنفسی می میرد.

علائم بیماری در انسان

دوره نهفتگی در انسان معمولا بین 8-2 هفته و گاهی کمتر از 5 روز و به طور نادر تا یکسال و بیشتر دیده می شود.

در دوره مقدماتی بیماری که 3-2 روز قبل از علائم اصلی است، افسردگی ، بی قراری ، خستگی ، بی اشتهایی ، تف اندازی ، سوزش و خارش و گاهی درد در محل گزش دیده می شود، پس از این دوره انسان نسبت به تمام محرکهای فیزیکی ، شیمیایی ، حسی و بویایی واکنش نشان می دهد.

کوچکترین نور یا صدا او را به شدت متشنج می کند و خود را به در و دیوار می زند ، اطراف دهان او را کف می پوشاند و بیمار عطش فراوان دارد، ولی به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشیدن آب نمی باشد و با دیدن یا شنیدن صدای آب به شدت تحریک می شود و همچنین عبور هوا نیز از روی صورت باعث تحریک بیمار می شود.

اقدامات کمک کننده به فرد حیوان گزیده

تاحد مقدور در ساعات اولیه پس از گزش باید لابلای زخم را حداقل به مدت 20-15 دقیقه با آب تمیز و صابون عمیقا مورد شستشو قرار داد. بیش از 50 درصد پیشگیری از بیماری مربوط به رعایت این مسئله است.

در مرحله بعد باید کف صابون را با فشار آب از محل زخم خارج نماییم زیرا صابون داروی ضدعفونی کننده را بی اثر می کند.

سپس بایستی زخم را بعد از شستشو با الکل70-60 درجه یا محلول بتادین 1 درصد و یا سایر مواد ضدعفونی نمود.زخم را هرگز نباید پانسمان نمود زیرا پانسمان رشد ویروس را سریعتر می کند.

فورا باید فرد را جهت تلقیح واکسن و سرم به مراکز بهداشتی و درمانی ارجاع نمود.

مروری بر بیماری‌های واگیر مرگباری که کشتار بالایی در جهان ایجاد کردند

بيماری هايی که می توانند از فردی به فرد ديگر منتقل شوند، بيماری های واگير ناميده می شوند.  عامل ايجاد بيماری های واگير جاندارانی به نام ميکروب هستند و  ديدن اکثر عوامل بيماری زا فقط با ميکروسکوپ امکان پذير است به اين علّت به آن ها ميکروب می گويند. بیماری ها ی واگیردار در دوره های مختلف از زندگی بشر همیشه خطرناک بوده و انسان های زیادی را به کام مرگ فرستاده اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  بیماری های واگیردار در دوره های مختلف از زندگی بشر همیشه خطرناک بوده و انسان های زیادی را به کام مرگ فرستاده اند. این بیماری ها گاهی به سرعت در بین تعداد زیادی از افراد شیوع پیدا کرده و باعث شده است که افراد زیادی جان خود را از دست بدهند. این بیماری ها در دورانی بر تاریخ بشریت نیز تاثیر گذاشته و باعث تغییر آن شدند. در این مطلب شما را با تعدادی از این بیماری ها و تاثیرات آن بر روی زندگی انسان ها آشنا خواهیم کرد.

●  تیفوس ( Typhus ) :

تیفوس یک بیماری حاد تبدار ناشی از یک باکتری منتقله از حشرات است. این بیماری دارای سرایت فرد به فرد نیست و از طریق حشرات و موشها منتقل می شود.

تیفوس( Typhus )‏ یک بیماری حاد تبدار ناشی از یک باکتری (ریکتزیا) منتقله از حشرات آلوده است. این بیماری دارای سرایت فرد به فرد نیست. این عفونت ممکن است پوست، دستگاه عصبی مرکزی، لوله گوارش و عضلات را درگیر سازد.
ریکتزیا ریکتزیی در سلول میزبان

به طور کلی سه نوع تیفوس داریم . تیفوس اپیدمیک یا شپشی که عامل آن ریکتزیا پرووازکی می‌باشد و شایعترین نوع تیفوس است . تیفوس آندمیک یا تیفوس ککی یا تیفوس موشی که عامل آن ریکتزیا تیفی است . نوع سوم تیفوس کنه ای ( tick typhus ) که عامل بیماریزا ( R.australis) است .

وقتی صحبت از همه گیری تیفوس در گذشته می‌شود اغلب منظور تیفوس شپشی است .

ریکتزیاها باکتریهای کوچکی هستند که انگل اجباری درون سلولی میباشند. شکل ظاهری آنها بصورت میله‌ای یا کروی است.

دوره کمون :این دوره در تیفوس بین ۱ تا ۲ هفته و معمولاً ۱۲ روز است.

علائم این بیماری شامل: تب ، لرز ، سر درد و لاغری شدید است .

اولین مورد گزارش شده از این بیماری در جریان محاصره قلعه ” Moorish Granada ” در سال 1489 توسط اسپانیا است.

در این نبرد اسپانیایی ها 3000 نفر را بر اثر شلیک دشمن و 17 هزار نفر را بر اثر بیماری تیفوس از دست دادند.

این بیماری در طول جنگهای داخلی انگلستان ، و جنگهای ناپلئون در روسیه انسان های زیادی را به کام مرگ فرستاد.

بنا بر شاهدت مورخین این بیماری سربازان بیشتری را در مقایسه با آنان که با گلوله های روسی رو به رو شدند به کشتن داد.

●  ابولا ( Ebola )‏ :

ویروس ابولا ( Ebola virus )‏ یکی از کشنده‌ترین ویروس‌ها می‌باشد که باعث بیماری شدید در انسان و پستانداران می‌شود.

ابولا به‌طور مرگباری در میان انسان‌ها و میمون‌ها در آفریقا شایع است این ویروس با ایجاد تب شدید و خونریزی بیمار را از پا درمی آورد و خیلی سریع گسترش می‌یابد.

این ویروس نخستین بار در سال ۱۹۷۶ میلادی شناخته شد. در سال ۱۹۷۶ ابولا حدود ۳۰۰ نفر را مبتلا کرد و با شیوع آن از هر ۱۰ نفر مبتلا به بیماری ۹نفر کشته شدند و در سال ۱۹۹۵ از این ویروس ۸۰ درصد مبتلایان کشته شدند.

نام این ویروس از یکی از رودخانه‌های کشور زئیر، که امروزه جمهوری دموکراتیک کنگو نام دارد، گرفته شده و اینکه این بیماری برای اولین بار در کشور کنگو دیده شد.

اکثر افرادی که ابتلای آنان به ابولا تا کنون تأیید شده اهل کشورهای آفریقایی بوده‌اند.تب خونریزی دهنده ابولا معمولا به صورت شیوع ناگهانی بروز می‌کند و شیوع آن هم از یک بیمارستان یا درمانگاه آغاز می‌شود.

ابولا (Ebola) گاه به گاه به‌طور مرگباری در میان انسان‌ها و میمون‌ها در آفریقا شایع می‌شود.

این ویروس با ایجاد تب شدید و خونریزی بیمار را از پا درمی آورد و خیلی سریع گسترش می‌یابد.در سال ۱۹۷۶ ابولا حدود 300 نفر را مبتلا کرد و با شیوع آن از هر ۱۰ نفر مبتلا به بیماری ۹نفر مردند.

بار دیگر در سال ۱۹۹۵ ابولا شایع شد و این بار ۸۰ درصد مبتلایان کشته شدند.

این بیماری عمدتا در کشورهای آفریقایی که دارای امکانات مناسب پزشکی نیستند دیده می شود و باعث مرگ و میر و ضعف شدید بسیاری از کشورهای آفریقایی شده است.

●  مالاریا (  Malaria  ) :

مالاریا مهم‌ترین بیماری انگلی و یکی از مسایل مهم بهداشتی تعدادی از کشورها بخصوص کشورهای گرمسیری دنیا است.

این بیماری به صورت عفونت حاد در بیشتر موارد وخیم و گاهی طولانی و با ویژگیهای تب متناوب و لرز، کم‌خونی و بزرگی طحال و گاه با ویژگیهای ساده یا کشنده دیگر خودنمایی می‌کند. اهمیت این بیماری به خاطر شیوع زیاد و مرگ‌ومیر قابل توجه‌است.

کلمه مالاریا یک کلمه ایتالیایی و به معنای هوای بد (Mal-Aria) است و منظور از آن تعریف بیماری با ویژگیهای تب متناوب است که ایتالیایی‌ها در گذشته وجود آن را ناشی از هوای بد و مناطق باتلاقی می‌دانستند.

بیماری مالاریا با نامهای دیگری چون پالودیسم، تب و لرز، تب نوبه و تب متناوب نامیده می‌شود.

انگل مالاریا توسط پشه ای به نام آنوفل به انسان منتقل می‌شود که شامل چندین گونه می‌باشد.

این بیماری مرگبار که توسط پشه ” آنفلوس” پخش می شود هر ساله به ابتلای 400 میلیون نفر و مرگ میلیون ها نفر در هر سال در جهان می شود.

این بیماری یکی از معروفترین بیماری های ناشی از گزش در جهان است و هنوز واکسن و داروی درمانی مطمئنی برای آن وجود ندارد.

علائم بیماری مالاریا در نوشته‌های چین باستان توضیح داده شده‌است. ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد چند علامت مشخص مالاریا که بعداً به نام بیماری مالاریا نام گرفت در نای‌چینگ (Nei ching) (قانون پزشکی) توضیح داده شد.

●  آنفلونزای اسپانیایی

شیوع بیماری آنفولانزا در سال 1918 میلادی که به عنوان ” آنفولانزای اسپانیایی ” شناخته می شود در سال 1918 در قاره اروپا شیوع پیدا کرد.

این ویروس از جمله زیر مجموعه های آنفولانزای خوکی بود. نکته جالب در مورد این بیماری این بود که عمده قربانیان این بیماری جوانان و افراد میان سال بودند.

این بیماری تا سال 1920 میلادی در نقاط مختلف دنیا شایع بود و بنا بر آمار مختلف بین 20 تا 100 میلیون نفر را به کام مرگ فرستاد.

●  تب زرد (Yellow fever)‏ :

تب زرد ‏ بیماری حادی است که در نتیجهٔ ابتلا به آن ، شخص به تب، زردی و استفراغ نیز مبتلا می شود. در صورتی که تب مزبور به صورت یک مورد تنها بروز کند حملهٔ تب ممکن است خفیف باشد. و شخص به احتمال زیاد بهبودی پیدا می کند. اما در صورت اپیدمی پنجاه درصد بیماران جان خود را از دست می دهند.

این بیماری توسط فعالیت های یک ویروس که به طور عمده به کبد انسان حمله می کند به وجود می آید. ویروس تب زرد از طریق پشه انتقال میابد.

تب زرد یک بیماری با نشانه هایی مثل تب و لرز ، اسهال و استفراغ ، کمبود ضربان قلب و در نهایت مرگ بیمار است. بر اساس آمار منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانی سالانه چیزی در حدود 30 هزار نفر به علت ابتلا به این بیماری در جهان جان خود را از دست می دهند.

یکی از موارد معروف شیوع این بیماری در سال 1793 در سال ایالت پنسیلوانیا آمریکا بوده است که در طول آن 10 هزار نفر تنها در شهر فیلادلفیا جان خود را از دست دادند.

ویروس تب زرد می‌تواند برای مدت‌های طولانی در بدن پشه زندگی کند. این پشه نسبت به تغییرات فصل بسیار مقاوم است.

پشه با نیش زدن انسان یا سایر پستانداران، ویروس را وارد بدن آنها می‌کند. این ویروس از طریق پوست داخل شده و وارد جریان خون می‌شود. این ویروس به محض ورود به بدن انسان، شروع به تکثیر و تولید مثل می‌کند.

این ویروس بیشتر قلب، کلیه، کبد و غدد فوق کلیوی را درگیر می‌کند، خون را هم آلوده می کند. فرد بیمار میزان بالایی از ویروس تب زرد را در جریان خونش خواهد داشت.

ویروس تب زرد 3 الی 5 روز قبل از بروز علائم ظاهری، تکثیر می‌یابد.

●  فلج اطفال یا پولیومیلیت :

فلج اطفال (poliomyelitis)‏، نوعی بیماری حاد ویروسی می‌باشد که دستگاه گوارش و در بعضی مواقع دستگاه عصبی مرکزی را درگیر می‌کند.

این بیماری ناشی از عفونت با ویروس پولیو (poliovirus) می‌باشد.

این ویروس دارای ۳ ساب تایپ می‌باشد و تا قبل از انجام واکسیناسیون جهانی بر علیه ویروس پولیو، ساپ تایپ ۱ این ویروس، ۸۵ درصد موارد این بیماری را شامل می‌شد.

ویروس پولیو از دسته انتروویروس ها(Enterovirus) و از خانواده پیکورناویریده (Picornaviridae) مباشد.

فلج اطفال یک بیماری ویروسی واگیردار است. این بیماری به سیستم اعصاب مرکزی بدن انسان حمله کرده و نشانه هایی مثل درد سر ، گردن ، کمر ، تب ، استفراغ و در نهایت فلج و مرگ قربانی دارد.

در سال 1952 شیوع بیماری فلج اطفال در ایالات متحده به فلج شدن 20 هزار نفر و مرگ 3 هزار نفر منجر شد. نهایتا پس از این شیوع این بیماری واکسنی برای آن ساخته شده و به ایجاد مصونیت در برابر این بیماری منجر شد.

تا قبل از انجام واکسیناسیون جهانی، اپیدمی‌های این بیماری در ماه‌های تابستان’ و بخصوص در نواحی حاره نیمکره شمالی رخ می‌داد.

در سال ۱۹۵۲ یعنی ۳ سال پیش ازآنکه اولین واکسن بر ضد این بیماری تایید شود، ۲۱۰۰۰ مورد کودک مبتلا به فلج اطفال در آمریکا به ثبت رسید..

میزان بروز این بیماری در آمریکا پس از شروع واکسیناسیون با استفاده از واکسن غیر فعال شده پولیو (inactivated polio vaccine)(IPV) در سال ۱۹۵۵ و پس از آن واکسن زنده خوراکی پولیو (live oral polio vaccine)(OPV) در سال ۱۹۶۰ کاهش چشمگیری یافت. آخرین مورد فلج اطفال در آمریکا ناشی از ویروس وحشی پولیو در سال ۱۹۷۹ رخ داد

ویروس پولیو اساسا باعث درگیری نورون‌های حرکتی و اتونوم می‌شود. تخریب نورون‌ها با ارتشاح سلول‌های التهابی مانند لفویست ها، ماکروفاژها و لکوسیت‌های چند هسته‌ای ( polymorphonuclear leukocytes) همراه است. این ضایعات به طور مشخص در ماده خاکستری شاخ قدامی نخاع، هسته‌های حرکتی پونز و بصل النخاع یافت می‌شوند.

پولیومیلیت Poliomyelitis یا فلج اطفال  با انجام واکسیناسیون تا حد زیادی در دنیا ریشه کن شده است ولی در بعضی کشورها مانند پاکستان و افغانستان همچنان وجود دارد.

هاری چیست ؟

هاری ( rabies ) يك بيماری عفونی حاد( آنسفاليت ) و كشنده ويروسی است كه به دوشكل تحريكی (هاری خشمگين) و ساكت (هاری فلجی) ظاهر می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اين بيماري مخصوص گوشتخوران اهلي و وحشي بوده ، انسان و ساير حيوان هاي خونگرم پستاندار، بطور تصادفي و اغلب از طريق حيوان گزيدگي به آن مبتلا مي شوند.

اهميت بيماري هاري به دلايل زير است :

1- ميزان كشندگي بالا(100%)، بطوري كه پس از ظهور علايم باليني چه در انسان و چه در حيوان، قابل درمان نبوده و بيمار محكوم به مرگ خواهد بود .

2- افزايش روند موارد حيوان گزيدگي در انسان ، بطوري كه به ناچار سالانه مبالغ زيادي صرف خريد سرم و واكسن ضد هاري جهت درمان پيشگيري آسيب ديدگان مي شود .

3- تلفات دام و خسارت هاي اقتصادي ناشي از اين بيماري كه در دام ها ايجاد مي شود.
روند سالانه حيوان گزيدگي در ايران روبه افزايش است، بر اساس بررسي هاي آماري در استانهاي مختلف بيش از 85%از موارد حيوان گزيدگي توسط سگ اتفاق مي افتد كه بيشتر اين موارد به سگ هاي خانگي و سگ هاي گله اختصاص دارد و متاسفانه علت اصلي آن عدم قلاده گذاري است .

عامل بيماري:

عامل هاري ، ويروسي از گروه RNA و نروتروپ متعلق به رابدو ويروس ها و جنس ليا ويروس ها است .حلال هاي چربي ، ويروس را از بين مي برد .

اين ويروس تحت تاثير خشكي و حرارت  56 درجه سانتي گراد طي يك ساعت ، اشعه ماورا بنفش ، فرمالين و اتانول 70 – 40 % ، تركيب هاي آمونيوم چهار ظرفيتي ، آب و صابون بنزالكانيوم كلرايد يك درصد غير فعال مي شود .

راههاي سرايت بيماري به حيوان و انسان:

1. گاز گرفتن:اصلي ترين راه سرايت بيماري ، گاز گرفتن بوسيله حيوان هار است . البته از طريق كشيدن شدن پنجه آغشته به بزاق حاوي ويروس هاري ( بويژه در گربه و گربه سانان )نيز بيماري منتقل مي شود.

2. پوست :از طريق پوست سالم ، هاري سرايت پذير نيست؛ ولي از راه كوچك ترين خراش يا زخم در پوست ، اين بيماري منتقل مي شود.

3. نسوج مخاطي :سگها و گربه هاي به ظاهر سالم كه در اواخر دوره نهفتگي بيماري هاري هستند و هنوز علايم باليني در آنها ظاهر نشده ، از طريق ليسيدن لب ،چشم و بيني كودكاني كه با آنها بازي مي كنند بيماري هاري را انتقال مي دهند .

4. تنفس :بويژه در غارهاي محل زندگي خفاش هاي آلوده ، امكان پذير است .

5. دستگاه گوارش :انتقال از اين راه بعيد است؛ ولي حيوان گوشتخوار ممكن است به ندرت از طريق خوردن لاشه حيوان مرده در اثر ابتلا به هاري به اين بيماري مبتلا شوند. به هر حال بايد از خوردن گوشت و فرآورده هاي دام هاي مبتلا به هاري خودداري كرد.

6. جفت :از آنجا كه در يك بررسي ويروس هاري را از جنين ، رحم و تخمدان هاي يك حيوان ماده جدا كردند ، انتقال هاري از طريق جفت نيز بعيد نيست .

7. وسايل آلوده :از آنجا كه ويروس در برابر نور و خشكي حساس است انتقال از اين راه در موارد استثنايي رخ مي دهد .

8. انسان به انسان :تا به حال موارد معدودي انتقال هاري از انسان به انسان از طريق پيوند اعضا در دنيا گزارش شده است .

علايم بيماري در حيوان:

دوره نهفتگي در سگ و گربه معمولا 3 – 2 هفته و گاهي چند ماه است . در خصوص بروز علايم هاري در حيوان بايد به اين نكته توجه داشت كه در برخي موارد ، 10 – 3 روز قبل از بروز علايم باليني در سگ و گربه ويروس موجود در بزاق حيوان مي تواند بيماري را منتقل كند .

اگر بزاق حيوان در زمان گاز گرفتن  آلوده به ويروس باشد علايم باليني حد اكثر 10 روز بعد در حيوان ظاهر شده و حيوان خواهد مرد. به همين دليل ، پس از هر گاز گرفتن توسط اين دو حيوان ، بايد آنها را تا 10 روز در قرنطينه نگه داشت .

پس طي دوره نهفتگي اولين علامت بيماري ، تغيير در رفتار و عادت هاي حيوان است؛ به نحوي كه يا بيش از اندازه به صاحب خود انس و الفت پيدا مي كند و مثل اين كه از او كمك مي طلبد يا عصباني و بد خو شده ، غذاي خود را به دليل اختلال در بلع به خوبي نمي خورد .

پيشرفت بيماري در حيوان به دو صورت مي توند باشد :

•هاري ساكت يا فلجي :حيوان به گوشه اي پناه مي برد و ابتدا دست ها سپس پاها و بعد ساير اندامها فلج شده و در نهايت حيوان به علت فلج دستگاه تنفسي مي ميرد .

•هاري خشمگين :پس از دوره تغيير رفتار ، حيوان پريشان و مظطرب و كم كم وحشي و درنده مي شود و به گاز گرفتن سنگ و چوب و اشياي مختلف پرداخته و محل زندگي خود را ترك مي كند و بدون هدف به هر جايي مي رود و به هر كس و هر حيوان سر راه خود حمله مي برد .

در نهايت پس از مدتي در اثر دوندگي زياد و گرسنگي و تشنگي به علت عدم قدرت بلع ، كف از دهانش سرازير شده و پي در پي زمين مي خورد .صداي پارس حيوان ، خشن ، ناموزون و بريده بوده و درندگي در چهره اش هويداست .

علايم باليني در انسان :

دوره نهفتگي در انسان بطور معمول 15 روز تا 3 ماه و بطور متوسط 1 تا 2 ماه (75% موارد كمتر از 3 ماه )به طول مي انجامد . ولي از چند روز تا بيش از 3 ماه ، حتي تا چند سال هم مشاهده شده است .طول دوره نهفتگي به شدت زخم ، تعداد جراحت و محل آنها بستگي دارد . به نحوي كه گاز گرفتن صورت زودتر موجب بروز علايم بيماري مي شود .سوش ويروس آلوده كننده ،همچنين سن و گاز گرفتن از روي لياس يا وسايل حفاظتي نيز در طول دوره  نهفتگي تاثير دارد .

پس از دوره نهفتگي علايم اوليه غير اختصاصي( تب، لرز ، سردرد، ضعف ،درد عضلاني ،اشكال در بلع و…) و اختصاصي (سوزش ، گزگز و مورمور در محل گاز گرفتن ) همچنين مرحله حاد عصبي به دو شكل تحريكي يا خشمگين (ترس از آب علامتي است كه در اين شكل در بيشتر موارد ديده مي شود ) و ساكت يا فلجي ( اين دوره طولاني تر از هاري خشمگين است و كمتر شايع مي باشد ) بروز پيدا مي كند و در نهايت بيمار به مرحله كما مي رسد و به علت نارسايي و آپنه يا كلاپس قلبي عروقي مي ميرد .از شروع علايم باليني تا مرگ بطور متوسط 4 تا 7 روز طول مي كشد .

تعاريف و طبقه بندي موارد

اقدامات لازم در خصوص افراد حيوان گزيده :

• زودن و خارج كردن ويروس هاري از محل زخم؛ شستشوي‌ عمقي‌ با آب‌تميز و محلول‌ صابون‌ حداقل‌ به‌ مدت‌ ۵تا ۱۰ دقيقه‌ كه‌ مي‌توان‌ ادعا كرد درصدبالايي از پيشگيري‌ مربوط به‌ رعايت‌كامل‌ همين‌ نكته‌ است‌.بنابراين‌ تأكيدمي‌شود در صورت‌ مواجهه‌ با حيوان‌گزيدگي‌ قبل‌ از ارجاع‌ به‌ مركز درمان‌پيشگيري‌ در خانه‌ بهداشت‌ اقدام‌ فوق‌را انجام‌ دهيد.

• خارج‌ كردن‌ كف‌ صابون‌از لابلاي‌ زخم‌:با استفاده‌ از شيلنگ‌آب‌ يا آبپاش‌ بايد كف‌ صابون‌ باقيمانده‌ در لابلاي‌ زخم‌ كاملا شسته‌شود زيرا باقيماندن‌ صابون‌،اثر بعضي‌ موادضدعفوني‌ كننده‌ را كه‌ بعد از شستشومورد استفاده‌ قرار خواهد گرفت‌ خنثي‌مي‌نمايد.

• قطع كامل قسمت هاي له شده و نكروزه

• ضد عفوني‌ با الكل‌ اتيليك ۴۰ تا۷۰%‌ يا محلول‌ بتادين 1 %‌ ويا ساير مواد ويروس كش.

• خودداري از بخيه زدن زخم

• تزريق سرم ضد هاري :سرم فقط به كساني تزريق مي شود كه داراي يك يا چند گزيدگي يا خراش عميق جلدي (خراشي كه در آن خون ديده شود )يا آلوده شدن غشاء مخاطي با بزاق و يا خراش هاي سر و صورت و گردن باشند .

• تزريق واكسن ضد هاري

• تزريق سرم و واكسن ضد كزاز ( توام يا ثلاث )

• آنتي بيوتيك تراپي به مدت 10 – 7 روز براي پيشگيري از عفونت ثانويه ضروري است .

• تحت مراقبت قرار دادن حيوان مهاجم به مدت 10 روز

• نمونه برداري از حيوان مهاجم مشكوك

نكات‌ مورد توجه‌:

۱- در صورتي‌ كه‌ حيوان‌ مهاجم‌سگ يا گربه و در دسترس‌ باشد‌بايستي‌ آن‌ را به‌ مدت‌ ۱۰ روزبستري‌ و تحت‌ نظر قرار داد (ضمناآب‌ و غذاي‌ كافي‌ به‌ او داده‌ شود).درصورتي‌ كه‌ طي‌ مدت‌ فوق‌ حيوان‌ تلف‌شد و يا علايم‌ هاري‌ در او بروز كرد به‌احتمال‌ زياد مبتلا به‌ هاري‌ مي‌باشد وبايستي‌ واكسيناسيون‌ ضدهاري‌ تانوبت‌ آخر جهت‌ فرد حيوان‌ گزيده‌انجام‌ شود و نمونه بافت مغزي حيوان جهت آزمايش به انستيتو پاستور ايران ارسال گردد.

در صورت‌ عدم بروز علايم هاري و نمردن حيوان،در دوره تحت نظر ، بطور قطع حيوان هار نيست‌ و بايد ازادامه‌ واكسيناسيون‌ شخص‌ خودداري‌شود.

۲- براي‌ خراشها و زخم‌هاي‌ كوچك‌ و دور از مركز اعصاب‌ يا ليسيدن‌شخص‌ به‌ وسيله‌ حيوانات‌ مشكوك‌ به‌هاري‌ تنها از تزريق‌ واكسن‌ استفاده‌شود.

۳- واكسن‌ ضدهاري‌ در اطفال‌ (زير۲ سال‌) حتما بايد در ناحيه‌ بالا و جانبي‌ران‌ تزريق‌ شود.

۴- افرادي‌ كه‌ توسط موش‌ خانگي‌ وصحرايي‌ و خرگوش‌ مورد گزش‌ قرارمي‌گيرند احتياج‌ به‌ درمان‌ پيشگيري‌ندارند.البته درباره آسيب ديدگان گازگرفته توسط موش خرما و راسو درمان پيشگيري ضروري است .

۵- افرادي‌ كه‌ واكسيناسيون‌ كامل‌شده‌اند اگر مجددا مورد گزش‌ حيوان‌قرار گيرند تزريق‌ سرم‌ به‌ آنان‌ توصيه‌نمي‌شود.

۶- كليه‌ موارد حيوان‌ گزيدگي رابايستي‌ هاري تلقي‌ كرد و فورا تحت‌اقدامات‌ درمان‌ پيشگيري‌ قرار داد تاخلاف‌ آن‌ ثابت‌ شود.

۷- دز مصزفي سرم ضدهاري 20 واحد به ازاي هركيلوگرم وزن بدن است كه نيمي از آن در داخل جراحت و نيم ديگر به صورت عضلاني تزريق مي‌گردد.

۸- اين سرم بايستي در داخل يخچال در برودت 8-0 درجه سانتي‌گراد نگهداري گردد و نبايستي سرم در درجات زير صفر قرار گيرد.

۹- اگر بيش از 5 ميلي‌ليتر از سرم ضدهاري (مقدار تزريق عضلاني) براي فرد مجروح مورد نياز باشد به منظور جلوگيري از آزردگي عضلاني بايد سرم بصورت منقسم در دو محل جداگانه تزريق گردد.

۱۱- افراد گاز گرفته توسط سگ واكسينه به علت عدم اعتماد به ايمني و امكان انتقال بيماري هاري بايد طبق دستورالعمل تحت درمان پيشگيري قرار گيرد .

۱۲- تزريق واكسن ضدهاري در پنج نوبت در روزهاي:صفر، 3، 7، 14 و 30 كه تزريق در عضله دلتوئيد انجام مي‌شود .

۱۳- واكسيناسيون پرسنل در معرض خطر هاري (ايمنسازي قبل از مواجهه)؛ براي حفاظت از كساني كه به سبب شغلي در معرض خطر ابتلاي بيماري هاري مي باشند مانند دامپزشكان ، تكنسين ها ي دامپزشكي ، كارگران كشتارگاه ها ، خدمه باغ وحش ، شكارچيان ، شكاربانان محيط زيست ،چوپانان ، پرسنل مسئول هاري و كار كنان آزمايشگاههايي كه با ويروس هاري سر و كار دارند ، سه نوبت واكسن ضد هاري در روزهاي صفر ،7 و 21 و 28 و اگر مصون سازي فوريت نداشته باشد سه نوبت در روزهاي صفر ، 28 و 56 تزريق مي گردد .

در اين افراد لازم است تيتر آنتي‌كور ضدهاري سالانه اندازه‌گيري شود و در صورت نقصان آنتي‌كور و يا عدم امكان انجام اين اندازه‌گيري براي حفظ مصونيت سالانه يك تزريق يادآور انجام گيرد.

پنومونی مایکوپلاسمایی

مایکوپلاسما باکتری گرم منفی است که دیواره بسیار نازکی دارد. در انسان گونه مایکوپلاسما پنومونیه باعث سینه پهلو و یا  ذات الریه آتیپیک اولیه می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  در ابتدا مایکوپلاسما به سلولهای محافظ غشای مجرای هوایی نفوذ می‌کند. مایکوپلاسما با کشتن این سلولها شروع به ایجاد یک واکنش التهابی در سراسر ناحیه و در برخی از موارد نیز بدرون جریان خون نفوذ می‌کند

این بیماری بیشتر به صورت یک عفونت قسمتهای پایین دستگاه تنفس تظاهر می کند ولی گاهی هم به صورت فارنژیتی که پیشرفت کرده و به برونشیت یا ذات الریه انجامیده ، تظاهر می کند .

●   علائم :

نشانه های بیماری تدریجی با سردرد ، بی قراری ، سرفه ( اغلب با حمله های ناگهانی ) ، گلودرد و گاهی ناراحتی سینه ، که ممکن است بیشتر مربوط به پرده های جنب باشد ، برو زمی کند .  خلط که در مراحل اولیه کم است ممکن است بعداً زیاد شود.

نقاط ملتهب ریه که در رادیوگرافی سینه دیده می شود بسیار بیشتر از آنچه که علائم بالینی نشان می دهد می باشد .

یک هفته پس از آغاز بیماری در حدود یک سوم از بیماران دچار افزایش شمار گلبولهای سفید خون می شوند . دوره بیماری بین چند روز تا یک ماه و گاهی هم بیشتر ادامه خواهد داشت .

پنومونی مایکوپلاسمایی را بایستی از سایر پنومونیهای ناشی از عوامل غفونی مثل باکتریها ، آدنوویروسها ، آنفلوانزا ، ویروس سن سی شیال تنفسی ، پاراآنفلوانزا ، سرخک ، پستیاکوز ، تب کیو ، گروهی از قارچهای بیماریزا و سل تشخیص داد .

●   يافته هاي باليني :

پنوموني مايکوپلاسما، عموماً بيماري خفيفي است . عفونت ممکن است به صورت بدون علائم تا پنوموني شديد، گرفتار شدن سيستم عصبي و کم خوني ( مانند کم خوني هموليتيکي ) و ضايعات پوستي ظاهر شود . در موارد تجربي و باليني، التهاب پرده صماخ گوش هم مشاهده شده است .

دوره کمون اين پنوموني حدود يک تا سه هفته است . سپس بيماري به آهستگي به صورت سستي ، تب، سردرد، گلودرد و سرفه شروع مي شود . در ابتدا سرفه بدون خلط و ترشح است ولي گاهي به صورت حمله اي بروز مي کند .

بعدها خلط ممکن است داراي رگه هاي خون باشد و درد قفسه سينه بروز کند . در مراحل ابتدايي، بيمار کمي بد حال و ناخوش به نظر مي رسد و علائم فيزيکي تراکم ريوي در مقايسه با تراکم هاي مشاهده در راديوگرافي، بسيار ناچيز است . بعدا وقتي انفيلتراسيون در اوج خود است ، بيماري ممکن است شديد باشد .

پس از يک الي 4 هفته که ترشحات ريه حل و جذب شد ، علائم بيماري هم به تدريج رفع مي شود . با اين که دوره ي بيماري متفاوت است، اما ميزان مرگ کم بوده و اغلب با نارسايي قلبي ارتباط دارد .

عوارض بعد از بيماري معمولا وجود ندارد اما کم خوني هموليتيکي گاهي مشاهده مي شود . ضايعات آسيب شناسي به صورت پنوموني بينابيني ، پري پرونشيال و برونشيوليت نکروزه ظاهر مي شوند .

بيماري هاي ديگري که با مايکوپلاسما پنومونيه در ارتباط هستند، شامل اريتماي مولتي فرم ، گرفتار شدن سيستم عصبي مرکزي به صورت مننژيت، مننژوانسفاليت، مونو و پلي نوريت و همچنين ميوکارديت ، پري کارديت، آرتريت و پانکراتيت مي باشند .

علل عمده پنوموني باکتريال کسب شده از اجتماع ، علاوه بر مايکوپلاسما پنومونيه ، شامل استرپتوکوک پنومونيه ، لژيونلا پنوموفيلا ، کلاميديا پنومونيه و هموفيلوس آنفلوانزا هستند . ساير باکتري ها علل غيرمعمول پنوموني هستند و در شرايط خاصي رخ مي دهند :

پنوموني کلبسيلا پنومونيه در مردان الکلي مسن و پنوموني استافيلوکوک اورئوس تمايل دارد پس از عفونت هاي ويروس استافيلوکوک اورئوس تمايل دارد پس از عفونت هاي ويروس انفلوانزا بروز کند .

●   عامل عفونت :

مایکوپلاسما پنومونید

●   تشخيص آزمايشگاهي :

تشخيص پنوموني مايکوپلاسما پنومونيه بيشتر بر اساس شناسايي علائم باليني انجام مي گيرد و بررسي هاي آزمايشگاهي داراي ارزش ثانوي مي باشند . تعداد گلبول هاي سفيد خون ممکن است مختصري افزايش يابد . رنگ آميزي گرم از خلط با ارزش نبوده ، زيرا ساير باکتري هاي بيماري زا ( مانند استرپتوکوک پنومونيه ) را نشان مي دهد . مايکوپلاسماها را مي توان با کشت از ترشحات حلق و خلط بدست آورد، اما کشت آن بسيار اختصاصي بوده و براي شناسايي عفونت با مايکوپلاسما پنومونيه بکار نمي رود . در 50 درصد از بيماران درمان نشده ، هم آگلوتينين سرد در برابر گلبول هاي قرمز گروه Oانسان به وجود مي آيد.

اين ماده به تدريج افزايش يافته و در سومين يا چهرمين هفته ي بيماري به حداکثر مي رسد. تيتر  1/64  يا بيشتر اين ماده ، تشخيص عفونت مايکوپلاسمايي را تأييد مي کند . افزايش ميزان آنتي بادي اختصاصي در برابر مايکوپلاسما پنومونيه را به وسيله آزمايش هاي ثبوت کمپلمان (CF) مي توان اثبات کرد . سرم هاي مرحله حاد و دوره نقاهت براي اثبات 4 برابر افزايش در آنتي بادي CFضروري است .

EIA، براي مشاهده آنتي بادي در برابر مايکوپلاسما پنومونيه مصرف محدودي دارد . کيت هايي براي مشاهده RNA ريبوزومي مايکوپلاسما پنومونيه با استفاده از RNA برچسب دار شده همچنين مورد مصرف محدودي دارد .

●   وقوع :

وقوع این بیماری همه جایی است وبه صورت تک گیر ، بومی و گاهی همه گیر به خصوص در اجتماعات نظامی بروز می کند . همه گیری بیماری بیشتر در اواخر تابستان و پائیز است .

جنس و نژاد در ابتلا به این بیماری بی تأثیر است .

●   مخزن :

انسان مخزن این عامل عفونی است .

●   روش انتقال :

مايکوپلاسما پنومونيه از قطرات آلوده مجراي تنفسي از فردي به فرد ديگر انتقال مي يابد .

عفونت با اتصال باکتري بيماري زا به گيرنده هايي در سطح سلول هاي پوششي مجراي تنفسي آغاز مي گردد.

اتصال توسط يک پروتئين اتصالي اختصاصي روي ساختار انتهايي تمايز يافته ارگانيسم است، صورت مي گيرد . در هنگام عفونت ، ارگانيسم به صورت خارج سلولي باقي مي ماند .

انتقال از طریق تنفس قطرات معلق بزاق آلوده در هوا صورت می گیرد . تماس مستقیم با بیماران یا وسائل آلوده به ترشحات بینی و حلقی نیز منجر به انتقال بیماری می شود .

●   دوره کمون :

بین ۶ تا ۳۲ روز است .

●  واگیری :

احتمالاً کمتر از ۲۰ روز است . درمان بیماری ، مجاری تنفسی را عاری از عامل عفونی نکرده وممکن است میکوپلاسما تا ۱۳ هفته در بدن باقی بماند .

ممکن است ابتلای مجدد به این نوع ذات الریه نیز دیده شود ، مصونیت مربوط به حضور پادتنهای خونی که تا یکسال دوام خواهند داشت ، می باشد .

●  گندزدایی :

گندزدایی بینی و گلو و شستشوی نهایی صورت می گیرد .

* قرنطینه ومصون سازی تماسها : ندارد .

●   درمان اختصاصی :

شامل مصرف آنتی بیوتیک خاص با تجویز پزشک می باشد .

استفاده از تتراسايکلين يا اريترومايسين موجب بهبودي علائم بيماري مي شود ، اما مايکوپلاسما را از بدن فرد ريشه کن نمي کند .

سايتو مگالو ويروس ( CMV ) چيست ؟

CMV ويروسي است كه مي تواند به جنين در حال رشد انتقال پيدا كند عفونت CMV معمولا بي ضرر است و بندرت ايجاد بيماري مي كند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   براي بيشتر افراد سالمي كه بعد از تولد دچار اين عفونت مي شوند عوارض و علائم كمي وجود دارد و اثر طولاني مدتي بر سلامتيشان نمي گذارد وقتي شخص براي بار اول دچار عفونت CMV مي شود ويروس بصورت ساكن و به اصطلاح در حال كمون در بدن او باقي مي ماند .

اين بيماري به دو نوع است :

عفونت اوليه و عفونت ثانويه  كه عفونت اوليه مشكلات بسيار جدي تري نسبت به نوع ثانويه ايجاد مي كند  . بهرحال اگر سيستم ايمني فرد ضعيف باشد ويروس مي توند فعال شود و بيماري ايجاد كند .

نشانه هاي CMV چيست ؟

بيشتر نوزادان و بالغيني كه دچار عفونت مي شوند علائم زيادي ندارند با اين حال ممكن است بعد از 3 تا 12 هفته بعد از مواجهه نشانه هاي ذيل را تجربه كنند .

تب

متورم شدن غده ها

تحليل رفتن نيروي جسماني بدن

ويژگي هاي CMV چيست ؟

CMV  عضو گروه هرپس ويروس هاست و مشخصه آن اين است كه توانايي باقي ماندن و سكون را در بدن افراد به مدت طولاني دارد. اين ويروس مي توانددر مايعات بدن افراد مثل ( ادرار ، بزاق ، خون ، اشك ، مايع مني و شير ) بطور متناوب جاري شود .

شيوع CMV چقدر است ؟

85-50 % از بالغين ايالات متحده به اين عفونت مبتلا مي شوند .

در كشور هاي در حال توسعه و مناطقي كه سطح اجتماعي – اقتصادي پاييني دارند بسيار قابل انتشار و گسترده است .

افراد زير احتمال خطر بيشتري دارند :

جنين هاي در درون رحم

افراديكه با كودكان سروكار دارند .

افراديكه سيستم ايمني بدنشان به علت هايي مثل ( پيوند اعضا و يا ابتلا به CMV ) به خطر افتاده است .

چگونه تشخيص داده مي شود ؟

در بيشتر مواقع عفونت ناشي از CMV بندرت تشخيص داده مي شود زيرا ويروس بندرت ايجاد نشانه و علائم مي كند . انجام آزمايش خون براي اندازه گيري ميزان آنتي باديهاي بدن افراد و يا كشت ويروس گرفته شده از ادرار ، سواپ دهان و نمونه بافت از كارهاي تشخيصي قابل اجراست . البته اين تست هاي آزمايشكاهي براي تشخيص CMV گران هستند و در دسترس عموم قرار ندارند . راه هاي كمي براي تشخيص ابتلاي جنين در مادراني كه به اين عفونت مبتلا مي شوند وجود دارد . آمنيوسنتز يكي از اين راه هاي تشخيصي است .

علائمي كه در اين جنين ها وجود دارد شامل : كاهش مايع آمنيوتيك ، كاهش رشد داخل رحمي ، افزايش بافت مغز . كه البته بعد از بدنيا آمدن نوزاد ، ادرار و خون او مورد آزمايش قرار مي گيرد .

CMV چه تاثيراتي بر بارداري دارد ؟

زنان حامله سالم در معرض خطر خاصي براي دچار شدن به عفونت CMV قرار ندارند در واقع شيوع عفونت اوليه CMV در زنان حامله آمريكايي از 4-7/0 % متفاوت است و ميزان انتقال بيماري به جنين اين مادران بين 75-24 درصد برطبق گزارش (OTIS ) متغير است . از حدود 40% نوزاداني كه دچار عفونت مي شوند تنها 10% نشانه هاي CMV مادرزادي را از خود بروز مي دهند .

همچنين زناني كه دست كم 6 ماه قبل از لقاح دچار عفونت شده اند ميزان عفونت نوزادشان در حدود 1% است و اين نوزادان هيچ بيماري مهم و يا ناهنجاري خاصي را ظاهر نمي كنند .
وقتي CMV در حين زايمان در اثر تماس نوزاد با ترشحات ناحيه تناسلي مادر و يا كمي بعد از آن در حين شيرخوردن انتقال پيدا كند علائم و عوارض خاصي در بدن نوزاد ايجاد نمي كند .

در ايلات متحده در حدود نيمي از مادران حامله هرگز به عفونت CMV دچار نمي شوند ولي در حدود 1تا4 درصد از آنان براي بار اول در طول بارداريشان به عفونت CMV دچار مي شوند . بيشتر اين بيماران علائمي ندارند ولي برخي از آنان علائم بيماري MONONUCLEOSIS  را از خود نشان مي دهند در حدود يك سوم مادراني كه براي بار اول در طول بارداري به اين بيماري دچار مي شوند عفونت را به جنين خود منتقل مي كنند .

همچنين دربيماراني كه قبل از حاملگي به اين عفونت دچار مي شوند نيزاحتمال انتقال ويروس وجود دارد كه البته شايع نيست .هرساله در ايالات متحده از هر 750 كودكي كه متولد مي شود يك نفر با ناتوانائي هاي وسيعي كه در نتيجه عفونت CMV بوجود مي آيد متولد مي شود .
اين عوارض وسيع شامل موارد ذيل هستند :

كاهش شنوايي

كاهش بينايي

عقب ماندگي ذهني

مشكلات ريه ، كبد ، طحال

مشكلات خونريزي

محدوديت رشد

اين عوارض 80-90 % در سال هاي اوليه زندگي بروز پيدا مي كنند و كساني كه در اوايل تولد هيچگونه علائمي ندارند در سال هاي بعد دچار درجات متغيري از ناتوانايي هاي ذهني و شنوايي مي شوند . خانم هاي باردار در حين  روابط جنسي ، انتقال خون ، تماس نزديك با افراد عفوني بخصوص بچه هاي كوچك به اين ويروس مبتلا مي شوند . كودكان نيز قبل از تولد ، در حين زايمان ، در حين شيرخوردن ، انتقال خون يا تماس با بچه هايي كه مبتلا به CMV هستند به اين بيماري دچار مي شوند

لازم به ذكر است كه كودكاني كه بعد از تولد به اين عفونت دچار مي شوند هيچ علائم يا عوارضي از خود بروز نمي دهند .

چه درمان هايي وجود دارد ؟

براي درمان مادراني كه به اين عفونت دچارند در موارد شديد از يك يا دو دارو استفاده مي كنند ولي در مراحل پيش از بارداري و پس از زايمان هيچ دارويي براي مقابله وجود ندارد و ساخت واكسن نيز براي درمان اين بيماري در مرحله تحقيق است .

چه توصيه هايي براي زنان باردار راجع به عفونت CMV وجود دارد ؟

اگر علائمي شبيه يك بيماري ويروسي در بدن شما وجود دارد حتما خود را از نظر عفونت CMV چك كنيد .

ديگران را از خوردن و نوشيدن در ظروف غذاي خود منع كنيد .

اگر در حال حاضر به عفونت CMV دچار شده ايد پزشك مي تواند آنتي باديهاي بدن شما را با انجام آزمايش خون تعيين كند .

شيردادن نوزاد خيلي مهم تر است از احتمال اندكي كه در انتقال CMV وجود دارد .
چه توصيه هايي براي افرادي كه از نوزادان و كودكان مراقبت مي كنند وجود دارد ؟

بيشتر زنان سالمي كه با نوزادان و كودكان كار مي كنند در معرض خطر عفونت CMV نيستند ولي بهرحال براي زناني كه در سن باروري هستند و سابقا به عفونت CMV دچار نشده اند يك احتمال خطر بالقوه وجود دارد تا ويروس را به درون رحم خود عبور دهند .

اين عفونت بطور شايع در ميان كودكان از طريق مايعات بدن مثل ادرار و بزاق انتقال مي يابد . بنابراين افرادي كه در مهد كودك ها كار مي كنند بايد در مورد اين عفونت آموزش ببينند . پوشيدن دست ها با آب و صابون و پوشيدن دستكش هنگام تعويض پوشك و لباس كودكان از جمله مواردي است كه بايد براي پيشگيري از اين بيماري انجام شود

منابع :

CDC – CENTERS FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »