ویروس پاپیلوم انسانی و سرطان

ویروس پاپیلوم انسانی (HPV یا Human Papillomavirus) ویروسی است که بیش‌تر از همه در طول آمیزش جنسی و از طریق تماس مستقیم بین پوست افراد انتقال می‌یابد. بیش از 100 نوع یا سوش مختلف از HPV وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از مؤسسه تحقيقات، آموزش و پيشگيری سرطان،  اکثر مردان و زنانی که دچار این عفونت هستند از این موضوع بی‌اطلاع می‌باشند، زیرا در بدن آنها علائم یا مشکلات بهداشتی ایجاد نمی‌شود. اما در برخی از موارد، انواع خاصی از HPV می‌توانند در قسمت‌های مختلف بدن باعث ایجاد زگیل (توده غیرطبیعی و غیرسرطانی بر روی پوست) بشوند.در موارد دیگر، انواع خاصی از HPV می‌توانند ضایعات پیش سرطانی (یعنی نواحی دارای بافت‌های غیرطبیعی) یا سرطان ایجاد نمایند.

●   نحوه گسترش HPV

تقریباً 60 نوع HPV این قابلیت را دارند که باعث ایجاد زگیل‌های معمولی بشوند، که این زگیل‌ها در برخی از نواحی بدن مانند دست و پا به‌وجود می‌آیند. تقریباً 40 نوع از این ویروس‌ها را HPV های «نوع تناسلی» می‌نامند. این ویروس‌ها به هنگام تماس اندام‌های تناسلی، معمولاً در طول آمیزش جنسی از راه مهبل یا مقعد، از شخصی به شخص دیگر پخش می‌شوند. این ویروس می‌تواند از راه آمیزش جنسی از راه دهان هم منتقل شود. HPV رایج‌ترین بیماری است که از طریق آمیزش جنسی انتقال می‌یابد.

انواع تناسلی HPV می‌توانند ناحیه تناسلی زنان، از جمله فرج (بخش بیرونی مهبل)، آستر مهبل، و گردن رحم (قسمت پایینی و باریک رحم زن)، و همچنین ناحیه تناسلی مردان، از جمله آلت تناسلی مردانه، را آلوده کنند. هم در زنان و هم در مردان، HPV های تناسلی می‌توانند مقعد و برخی از نواحی سر و گردن را آلوده سازند.

گاهی اوقات نژادهای «کم‌خطر» HPV های تناسلی، از همه بیش‌تر HPV – 6 و HPV – 11، می‌توانند باعث شوند زگیل‌ها یا ضایعات تناسلی بر روی یا در اطراف این مکان‌ها به وجود آید. اندازه، شکل، و تعداد این توده‌ها ممکن است متغیر باشد، و این توده‌ها به‌ندرت به سرطان منتهی می‌شوند.

●   سرطان‌های مرتبط با HPV

احتمال ایجاد سرطان توسط برخی از انواع HPV تناسلی بیش‌تر است، و این انواع را HPV های «پرخطر» می‌نامند. معمولاً دستگاه ایمنی زن یا مرد آلوده به HPV کم‌خطر یا پرخطر از شر این عفونت خلاص می‌شود و ویروس صدمه‌ای وارد نمی‌کند. اما در برخی از افراد عفونتی دائمی (ماندگار) به‌وجود می‌آید که به‌کندی، اغلب در طول چندین سال، باعث ایجاد تغییراتی در سلول‌های طبیعی می‌شود که امکان دارد این تغییرات به ایجاد ضایعات پیش سرطانی یا سرطان منتهی شود.

سرطان‌های مرتبط با HPV شامل موارد زیر است:

سرطان گردن رحم: اصولاً، تمام سرطان‌های گردن رحم در اثر عفونت HPV ایجاد می‌شود. اینکه آیا زنی که به HPV آلوده است دچار سرطان گردن رحم خواهد شد به تعدادی از عوامل، از جمله نوع HPV، بستگی دارد. از بین سرطان‌های گردن رحم مرتبط با HPV، تقریباً 70% توسط دو نژاد HPV – 16 و HPV – 18 ایجاد می‌شوند. در زنانی که به HPV آلوده هستند، امکان دارد کشیدن سیگار خطر سرطان گردن رحم را افزایش دهد. گرچه تقریباً تمام سرطان‌های گردن رحم توسط HPV ایجاد می‌شود، به یاد داشتن این نکته اهمیت دارد که اکثر عفونت‌های HPV تناسلی باعث ایجاد سرطان نمی‌شوند.

سرطان دهان: ویروس HPV می‌تواند در زنان و در مردان باعث ایجاد سرطان دهان (سرطان دهان و زبان) و سرطان حلق دهانی (حلق دهان یا قسمت میانی گلو که از لوزه‌ها تا نوک حنجره ادامه دارد) بشود. این سرطان‌های مرتبط با HPV پیوسته در مردان افزایش می‌یابد.

در واقع، بر طبق یافته‌های مطالعه‌ای که اخیراً صورت گرفته است، اینک ویروس HPV به اندازه استعمال دخانیات و مصرف مشروبات الکلی باعث ایجاد سرطان‌های قسمت بالایی گلو می‌شود. شاید تغییر در رفتار جنسی، از جمله افزایش در آمیزش جنسی از راه دهان، یکی از دلایل این افزایش باشد.

سرطان‌های دیگر: ویروس HPV با سرطان‌هایی که شیوع کم‌تری دارند هم مرتبط می‌باشد. تقریباً نیمی از موارد سرطان فرج با HPV ارتباط دارد. انواعی از HPV که باعث ایجاد سرطان گردن رحم می‌شوند با سرطان مقعد هم مرتبط می‌باشند. انواع پرخطر HPV با سرطان مهبل و سرطان آلت تناسلی مردانه هم ارتباط دارند.

●   درمان

درمانی برای HPV وجود ندارد. اما اکثر عفونت‌های HPV در واقع به مرور زمان برطرف می‌شوند یا به اندازه‌ای ضعیف می‌شوند که بر بدن تأثیری نمی‌گذارند. عفونتی که فعال نمی‌باشد ممکن است، به هنگامی‌که دستگاه ایمنی شخص به دلیل درمان بیماری‌های دیگر مانند سرطان ضعیف می‌شود، به صورت فعال درآید.

مشکلات بهداشتی که توسط HPV ایجاد می‌شود را می‌توان درمان نمود. زگیل و ضایعات پیش سرطانی را می‌توان از طریق درمان انجمادی (منجمد کردن یا Cryotherapy)؛ از راه برداشتن با حلقه الکتریکی (LEEP یا Loop Electrosurgical Excision Procedure)، که در آن از جریان برق برای برداشتن بافت‌های غیرطبیعی استفاده می‌کنند؛ یا با عمل جراحی برداشت. داروهای موضعی (مانند کرم‌هایی که مستقیماً روی پوست مالیده می‌شوند) را هم می‌توان برای درمان زگیل‌های تناسلی تجویز نمود. اما برطرف کردن زگیل‌های تناسلی به این معنی نمی‌باشد که شخص دیگر بهHPV آلوده نیست. امکان دارد زگیل‌ها بعداً برگشت کنند، زیرا ممکن است ویروس هنوز در سلول‌ها زنده مانده باشد. شخص آلوده به HPV که هیچ زگیل آشکاری نداشته باشد هم می‌تواند شریک جنسی خود را به این ویروس آلوده سازد.

●   راهبردهای پیشگیری

راه‌هایی برای کم کردن خطر آلوده شدن به HPV وجود دارد، از جمله واکسینه شدن با واکسن HPV. محدود نمودن تعداد کسانی که شخص با آنها رابطه جنسی دارد راه دیگری برای کاهش دادن خطر است، زیرا داشتن رابطه جنسی با تعداد زیادی از افراد خطر آلوده شدن به عفونت HPV را افزایش می‌دهد. استفاده از کاپوت نمی‌تواند در طول آمیزش جنسی به‌طور کامل از شخص در برابر HPV محافظت نماید.

سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) دو واکسن به نام‌های گارداسیل و سرواریکس را تأیید نموده است که در پیشگیری از آلوده شدن به HPV مفید هستند. گارداسیل به جلوگیری از آلوده شدن به دوHPV کمک می‌کند که می‌دانیم باعث ایجاد اکثر موارد سرطان گردن رحم و ضایعات پیش سرطانی در گردن رحم می‌شوند.

این واکسن از آلوده شدن به دو HPV کم‌خطر هم جلوگیری می‌کند، که می‌دانیم این دو HPV عامل ایجاد 90% از موارد زگیل‌های جنسی می‌باشند.

گارداسیل برای پیشگیری سرطان‌های گردن رحم، مهبل، و فرج در دختران و زنان 9 تا 26 ساله؛ و همچنین برای پیشگیری از سرطان مقعد در زنان و مردان و زگیل‌های تناسلی در پسران و مردانی که در همان دامنه سنی قرار دارند تأیید شده است. ضمناً، سرواریکس برای پیشگیری از سرطان گردن رحم در دختران و زنان 10 تا 25 ساله تأیید شده است.

چون واکسن تنها می‌تواند از عفونت پیشگیری کند، و قادر نیست عفونت موجود را درمان نماید، واکسیناسیون افراد باید پیش از آغاز فعالیت جنسی آنها صورت گیرد. افرادی که قبلاً از نظر جنسی فعال شده و شاید به HPV آلوده شده باشند، باید با پزشک خود مشورت نمایند. امکان دارد این واکسن از آنها در برابر سویه‌هایی از HPV محافظت کند که به آنها آلوده نیستند.

زنان باید، علاوه بر استفاده از این واکسن، با انجام پاپ اسمیر از خود محافظت نمایند، که پاپ اسمیر رایج‌ترین تست برای کمک به ردیابی سرطان گردن رحم است. با انجام پاپ اسمیر می‌توان سلول‌های پیش سرطانی را پیدا نمود و آنها را پیش از تبدیل شدن به سلول‌های سرطانی از بدن خارج کرد.

محققان دریافته‌اند که با ادغام نمودن پاپ اسمیر و تستی که برای ردیابی HPV در زنان طراحی شده است می‌توان دقیق‌ترین نتایج را به‌دست آورد. لازم است زنان درباره انجام پاپ اسمیر، و احتمالاً انجام تست HPV، با پزشکان خود مشورت نمایند.

●   آنچه که زنان باید از پزشکان خود بپرسند

خطر آلوده شدن من به HPV چه اندازه است؟
چگونه می‌توانم خطر آلوده شدن خود به HPV را کاهش دهم؟
آیا امکان دارد بدون آمیزش جنسی به HPV تناسلی آلوده شوم؟
HPV چه علائم و نشانه‌هایی دارد؟
چه مدت پس از آمیزش جنسی علائم HPV ظاهر می‌شود؟
آیا برای تشخیص آلودگی به HPV باید مرا تست کنند؟
آیا باید از واکسن HPV استفاده کنم؟ در چه صورت واکسینه شدن من لازم خواهد بود، و در چه صورت به این واکسن احتیاج نخواهم داشت؟
آیا واکسن HPV بی‌خطر است؟ عوارض جانبی آن چیست؟
واکسیناسیون چگونه انجام می‌شود؟ آیا بیش از یک تزریق لازم است؟
تأثیر واکسن HPV تا چه مدت باقی می‌ماند؟
آیا بیمه درمانی من هزینه واکسیناسیون HPV را می‌پردازد؟
من باردارم و به HPV آلوده می‌باشم. آیا این واکسن به جنین صدمه می‌‌زند؟

ncii.ir

مروری بر نکات مهم بيماری آبله مرغان

آبله مرغان‌، از بیماری‌های خفیف و بسیار واگیردار است. این بیماری که در کودکان شایع‌تر است، توسط ويروس واريسلازوستر منتقل مي شود و بيشترين شيوع آبله مرغان اواخر زمستان و اوايل بهار و در سن 5 تا 10 سالگی است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  ویروس آبله مُرغان‌ از راه قطره‌های ریز در هوا یا تماس با ضایعات پوستی، از فرد بیمارانتقال می‌یابد.

وقتی این ویروس وارد بدن شود، برای همیشه در عقده‌های عصبی- حسی باقی می‌ماند و فعال شدن مجدد آن موجب بروز بیماری «زونا» می‌گردد.

این بیماری اغلب یک بیماری خفیف و شایع در کودکان می‌باشد، ولی در برخی افراد به خصوص بالغین و افراد دچار نقص ایمنی و نوزادان می‌تواند موجب بیماری شدید نیز شود.

بيماري معمولا 14 تا 16 روز پس از تماس با فرد مبتلا به آبله مرغان يا زونا شروع مي شود ابتدا علائمي مانند تب، خستگي، بي اشتهايي، سردرد و به ندرت درد شکم در بيمار مشاهده مي شود و پس از 24 تا 48 ساعت دانه هاي پوستي قابل مشاهده خواهند بود اين علائم معمولا 2 تا 4 روز پس از ظهوردانه هاي پوستي ادامه مي يابند.

ظهور دانه هاي پوستي اغلب از ناحيه سر، صورت وتنه آغاز شده و بتدريج به ساير قسمتهاي بدن منتشر مي شود دانه هاي پوستي اوليه بصورت لکه هاي کوچک قرمز و شديدا خارش دار هستند که بتدريج تبديل به تاول هاي حاوي مايع روشن شده و در نهايت دلمه بسته و سپس بهبود مي يابند.

عفونت پوستي شايعترين عارضه آبله مرغان است و قرمزي و تورم ضايعات همراه با افزايش تب مي تواند علامت عفونت ثانويه باشد و در صورت مشاهده اين علائم بايد هر چه سريعتر به پزشک مراجعه شود.

در اکثر موارد درمان آبله مرغان تنها براي کاهش تب و خارش مي باشد و نياز به داروي ضد ويروس (آسيکلووير) نيست تنها در افراد بالاي 13 سال، نوزادان، کودکان مبتلا به بيماريهاي ريوي يا پوستي مزمن مانند اگزما، افراد تحت درمان با انواع خوراکي يا اسپري هاي کورتون، افرادي که بطور دراز مدت از آسپرين استفاده مي کنند و افراد با نقص ايمني از آسيکلووير استفاده مي شود و اين دارو در افراد فوق بايد هر چه سريعتر و ترجيحا در 24 ساعت اول ظهور دانه هاي پوستي شروع شود.

براي کاهش تب مي توان از استامينوفن به همراه پاشويه استفاده کرد.

بايد توجه داشت که خصوصا در کودکان به هيچ عنوان نبايد از آسپرين براي کاهش خارش استفاده كرد.

علاوه بر آنتي هيستامين خوراکي مانند ديفن هيدرامين و هيدروکسي زين، مي توان از لوسيون و پماد کالامين نيز بصورت موضعي در مناطق ملتهب تر استفاده کرد همچنين کمپرس با حوله مرطوب و سرد مي تواند در کاهش خارش موثر باشد.

شپش سر

پديکلوز سر  (شپش  سر) یا ( پدیکولوس هومانوس کاپیتیس)

شپش يک انگل خارجي است که قدمت آلودگي با آن به دوران پيش از تاريخ برمي گردد. شپش از خون انسان تغذيه ميکند و بزاق آن حاوي مواد ضد انعقادي است و از لخته شدن خون جلوگيري ميکند و خارش شديدي را موجب مي شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  آلودگي به شپش به دنبال تماس نزديک بين فردي يا هنگامي که افراد خانواده در فصل هاي سرد و براي تامين گرما لباس بيشتري مي پوشند شايع ميشود .

شپش در آب نميتواند زندگي کند، به همين دليل در مکانهايي مانند استخر نمي تواند زندگي کند و از طريق شنا در استخر منتقل نميشود.

شپش ها انگل اختصاصی انسان بوده و خونخوار می باشد و در روز دو یا سه بار از خون انسان به کمک نیش خود تغذیه می نماید .

مقاومت آنها در خارج از بدن انسان کم و نسبت به تغییرات درجه حرارت خیلی حساس بوده و اشخاص تب دار را ترک می کند و در درجه حرارت 52 درجه سانتیگراد در عرض چند دقیقه از بین می رود .

تشخيص افتراقي

گاهي ممکن است پوسته هاي سفيد و ريزه شوره مانند با تخم شپش اشتباه شوند بايد توجه داشت که تخم هاي شپش چون به قسمت ساقه مو مي چسبند به سختي کنده مي شوند در حالي که شوره سر يا ساير پوسته ها به راحتي با برس از مو جدا شوند.

راههاي انتقال:

– تماس مستقيم افراد سالم با آلوده
– تماس غير مستقيم مانند استفاده از وسايل شخصي آلوده ( لباس ها ، پتو، ملحفه، شانه، برس،حوله کلاه و روسري)

درمان :

شپش بسیار سخت از روی موهای افراد برطرف می شود. راه های بسیاری برای از بین بردن شپش وجود دارد، ولی تنها چند نوع راه وجود دارد که به طور واقعی جواب می دهد.

دو بار درمان با فاصله 10-8 روز لازم است اگر چه با درمان نخست شپش هاي سر و اکثر تخم هاي آن از بين مي روند اما از آن جا که امکان خروج آنها از تخم تا 8 روز بعد وجود دارد بنابر اين به فاصله 10-8 روز درمان مجدد انجام شود.

تا پيش از آنکه شپش هاي جديد بالغ شوند و توانايي حرکت پيدا کنند ازبين بروند.

تمام موارد تماس احتمالي بايد درمان شوند در غير اين صورت احتمال آلودگي مجدد وجود دارد.درآلودگي مجدد دو دوره درمان ( به فاصله 10-8) روز هم لازم است.
براي جداکردن رشکها ، استفاده از شانه هاي دندانه ريز ضروري است.

نحوه مصرف شامپو پرمترين:

– شستشوي موها با يک شامپوي غير دارويي؛
– آبکشي و خشک کردن موها؛
– آغشته کردن تمام مو و پوست سر با مقدار کافي از شامپو پرمترين؛
– باقي ماندن 10دقيقه در همان حالت؛
– شستشو و آبکشي کامل موها و پوست سر؛

از بین بردن شپش به وسیله سرکه

1- سرکه را گرم کرده و آن را روی سر خود بمالید. حوله یا کلاهی روی سر خود بگذارید و 30 دقیقه صبر کنید و بعد بشویید.

2- روغن معدنی را با سرکه مخلوط کنید و آن را روی موهای خود بمالید تا شپش هایی که به سختی به موها چسبیده اند جدا شوند. می توانید روغن معدنی را از داروخانه تهیه کنید. این مخلوط شوره سر را هم برطرف می کند.

مخلوط های بالا را هر شب روی سر خود قرار دهید تا شپش ها به طور کامل برطرف شوند. حتی بعد از برطرف شدن کامل شپش، 3 تا 5 روز بعد هم، از این مخلوط برای موهای خود استفاده کنید. به این دلیل که کاملا مطمئن شوید شپش ها دیگر برنمی گردند.

برای پیشگیری از ابتلا به شپش چه كارهایی می‌توان انجام داد؟

• وقتی برای شانه زدن موهایتان با شانهِ مخصوص تشخیص شپش اختصاص دهید. فراموش نكنید كه همهِ اعضای خانواده باید اینكار را انجام دهند! هر چه زودتر مشكل تشخیص داده شود، رفع آن سریعتر انجام خواهد شد.

• در تعطیلات آخر هفتهِ  بدون شپش درهفته‌های دهم و سی و پنجم شركت كنید و همسایگان خود را نیز به شركت در آن تشویق كنید.

• هنگام شانه زدن دقیق باشید. شپش‌ها و تخم‌های  آنها بسیار كوچك هستند و دیدن آنها سخت است.

• از كلاه، شانه و یا برس دیگران استفاده نكنید.

• از مواد شیمیایی برای پیشگیری از شپش‌ها استفاده نكنید، چراكه این كار می‌تواند باعث مقاوم شدن شپش‌ها در برابر داروها شود.

• بچه‌هایی با موهای بلند باید یا موهایشان را جمع كنند و یا ببافند.

در صورت ابتلا باید چه كنیم؟

• موهای دیگر اعضای خانواده را هم شانه بزنید تا از ابتلا و یا عدم ابتلای آنان مطمئن شوید.

• در صورت ابتلای دیگر اعضای خانواده هزمان به معالجهِ آنها نیز بپردازید.

• دستورالعمل داروها را به دقت دنبال كنید.

• برهم زدن چرخهِ زندگی شپش‌ها در اسرع وقت بسیار مهم است. بنابراین روش درمانی‌ای را انتخاب كنید كه برای شما مناسب باشد و از بین بردن شپش‌های موهایتان را به صورت موثر تضمین كند.

• اگر پوسته‌های تخم بسیاری در موهایتان باشد، بدین معناست كه مدت زیادی از ابتلای شما گذشته است. اما اگر تخم‌های جدید زیادی در سرتان باشد، معنای آن این است كه شما جدیدا مبتلا شده اید.

• استفاده از شانهِ مخصوص تشخیص شپش را پس از 10 تا 14 روز بعد از رهایی از شپش ادامه دهید. بعد از آن زمان شما می‌توانید مطمئن شوید كه از روشی مناسب برای درمان استفاده كرده‌اید.‌

• به عنوان راهی برای پیشگیری متناوبا از شانه استفاده كنید.

• شانه و یا برس را با استفاده از آب جوش و یا فریز كردن ضدعفونی كنید تا دیگر اعضای خانواده مبتلا نشوند.

• به دنبال علت آلودگی باشید. به سایر افراد نیز در مورد این آلودگی اطلاع دهید تا آنها به بررسی وضعیت اعضای خانوادهِ خود بپردازند، در غیر این صورت خطر سرایت افزایش می‌یابد. داشتن شپش سر چیزی نیست كه كسی از آن خجالت بكشد. دلیل ابتلای افراد به شپش عدم رعایت بهداشت نیست بلكه در واقع موهای تمیز  محل مناسب‌تری برای شپش‌ها هستند.

• ملافه‌ها را در دمای 60 درجهِ سانتیگراد بشویید. كلاه‌ها، اسباب‌بازی‌ها و كوسن‌ها و بالش‌ها را می‌توان در طول شب در فریز گذاشت و یا اینكه آنها را در خشك كن در دمای 60 درجهِ سانتیگراد برای مدت 5 دقیقه قرار داد.

• داشتن شپش خجالت ندارد، اگر كاری در مورد آن انجام ندهیم باید خجالت بكشیم!

• کلیه وسایل شخص آلوده که با آنها تماس  داشته (ملحفه،پتو، روسری، کلاه ،چادر، مقنعه،گل سر، شانه و…) جمع آوری گردد و داخل یک نایلون بزرگ ریخته و در آن را بسته و بعد از 24  ساعت وسایل را بیرون آورده وتمام آنها را با آب گرم شسته و جلوی آفتاب خشک نموده و سپس اطو گردد .

• استفاده از شامپو پرمترین برای از بین بردن شپشها که باید بصورت زیر مصرف گردد:

– ابتدا سر را با آب و شامپو معمولی بشویید سپس 2 قاشق شامپو پرمترین بر روی سر ریخته و سر را بمدت 10 دقیقه ماساژ بدهید و در نهایت موها را آبکشی نمایید . لازم به ذکر است، باید یک بار دیگر این عمل را 7 تا 10 روز بعد تکرار نمایید .

• برای از بین بردن رشکها (تخم شپش) باید یک شانه دانه ریز تهیه نموده وآن را به سرکه آغشته نموده وبمدت 30دقیقه موها را با آن شانه نمود

بلاستوميكوز

بلاستومايكوز عبارت‌ است‌ از يك‌ بيماري‌ عفوني‌ قارچي‌ كه‌ در ريه‌ها پديدار مي‌شود. گاهي‌ از راه‌ خون‌ به‌ ساير نقاط‌ بدن‌، به‌ خصوص‌ پوست‌، گسترش‌ مي‌يابد. بلاستوميكوز مستقيماً از انسان‌ به‌ انسان‌ انتقال‌ پيدا نمي‌كند، اما امكان‌ دارد از راه‌ گاز گرفتن‌ سگ‌هاي‌ بيمار انتقال‌ يابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،   عفونت‌ مي‌تواند در ريه‌ها، دهان‌، پوست‌ و بافت‌هاي‌ زير پوستي‌، پروستات‌، و اپيديدم‌ گسترش‌ پيدا كند.

علايم‌ شايع

علايم‌ ممكن‌ است‌ به‌ آهستگي‌ آغاز شوند، يا برعكس‌ عفونت‌ ممكن‌ است‌ خيلي‌ ناگهاني‌ خود را نشان‌ دهد.

سرفه‌، كه‌ امكان‌ دارد خشك‌ و بدون‌ خلط‌، يا خلط‌دار باشد.

درد قفسه‌ سينه‌

لرز، تب‌، و عرق‌ريزش‌ فراوان‌

تنگي‌ نفس‌

خستگي‌، بي‌اشتهايي‌

ضايعات‌ پوستي‌ يا آبسه‌، در صورت‌ درگيري‌ پوست‌

علل‌

عفونت‌ با قارچ‌ بلاستوميسِس‌ درماتيتيديس‌ ، كه‌ در چوب‌ و خاك‌ پيدا مي‌شود. امكان‌ دارد ارتباطي‌ باخانه‌ سگ‌هاي‌ آبي‌ وجود داشته‌ باشد.

ضايعات‌ پوستي‌ عمدتاً در باغبانان‌ يا كشاورزان‌ رخ‌ مي‌دهد، اما منشأ اصلي‌ اين‌ قارچ‌ در طبيعت‌ هنوز مشخص‌ نشده‌ است‌.

عوامل تشديد كننده بيماري

باغباني‌ و كشاورزي‌

ديابت‌ شيرين‌

مصرف‌ داروهاي‌ سركوب‌كننده‌ ايمني‌

پيشگيري‌

در حال‌ حاضر نمي‌توان‌ از آن‌ پيشگيري‌ كرد.

عواقب‌ مورد انتظار

اين‌ قارچ‌ مي‌تواند باعث‌ بيماري‌ شديد و ناتوان‌كننده‌ شود، كه‌ بدون‌ درمان‌ ممكن‌ است‌ مرگبار باشد. با درمان‌ مجدانه‌، معمولاً در عرض‌ چند هفته‌ معالجه‌ مي‌شود.

عوارض‌ احتمالي‌

گسترش‌ به‌ ساير نقاط‌ بدن‌، كه‌ باعث‌ بيماري‌ جدي‌ و احياناً مرگ‌ مي‌شود. در اثر گسترش‌ عفونت‌ امكان‌ دارد علايم‌ زير ظاهر شوند:

درد در استخوان‌هاي‌ دراز

ضايعات‌ پوستي‌ كه‌ اول‌ به‌ صورت‌ جوش‌هاي‌ كوچك‌ غيرچركي‌ يا چركي‌ در نواحي‌ باز بدن‌ پديدار مي‌شوند. اين‌ جوش‌ها به‌ آهستگي‌ گسترش‌ مي‌يابند. با گذشت‌ زمان‌، ضايعات‌ تبديل‌ به‌ زخم‌هاي‌ دلمه‌ بسته‌ مي‌شوند كه‌ حاشيه‌ آنها فرو رفته‌ و رنگ‌ بنفش‌ رو به‌ قرمز است‌.
تورم‌ كيسه‌ بيضه‌ و ظاهر شدن‌ برجستگي‌هاي‌ دردناك‌ و حساس‌ به‌ لمس‌ روي‌ آن‌

درمان‌

اصولي‌ كلي‌

ممكن‌ است‌ آزمايشات‌ تشخيصي‌ شامل‌ موارد زير باشند: كشت‌ از ضايعات‌ پوستي‌، چرك‌، خلط‌، يا ترشحات‌ ريوي‌؛ نمونه‌برداري‌ از بافت‌ پوست‌ يا ريه‌؛ عكس‌ قفسه‌ سينه‌، و سايرآزمايشات‌

درمان‌ با دارو. در صورت‌ لزوم‌، ساير اقدامات‌ حمايتي‌ انجام‌ مي‌پذيرد.

بيمار معمولاً در بيمارستان‌ بستري‌ مي‌شود و درمان‌ در آنجا آغاز مي‌شود.

استفاده‌ از گرما شايد درد مفصلي‌ را تخفيف‌ دهد.

بيمار بايد روزانه‌ وزن‌ شود و مقادير آن‌ در يك‌ برگه‌ ثبت‌ گردد. در صورت‌ كاهش‌ وزن‌ بدون‌ توجيه‌، بايد به‌ گسترش‌ يافتن‌ عفونت‌ مشكوك‌ شد.

بيمار حتماً بايد به‌ قرارهاي‌ ملاقاتي‌ كه‌ جهت‌ پيگيري‌ وضع‌ وي‌ ترتيب‌ داده‌ مي‌شود پايبند باشد. بررسي‌ اينكه‌ آيا درمان‌ اثربخش‌ بوده‌ است‌ يا خير، و نيز بررسي‌ وجود اثرات‌ جانبي‌ داروها اهميت‌ زيادي‌ دارند.

داروها

داروهاي‌ ضد قارچ‌، داروهاي‌ انتخابي‌ براي‌ مبارزه‌ با اين‌ بيماري‌ هستند.

فعاليت در زمان بيماري

به‌ هنگام‌ مرحله‌ حاد بيماري‌، در رختخواب‌ استراحت‌ كنيد. با برگشت‌ تدريجي‌ قواي‌ جسماني‌، فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ خود را تدريجاً از سر گيريد.

رژيم‌ غذايي

هيچ‌ رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود.

در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ كنید:

۱. اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ بلاستومیكوز را دارید.

۲. اگر دچار علایم‌ جدید و غیرقابل كنترل شده اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌، عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ دارند.

۳. اگر یكی‌ از مشكلات‌ زیر به‌ هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد: كاهش‌ وزن‌، تب‌، اسهالی‌ كه‌ با درمان‌های‌ خانگی‌ قابل‌ كنترل‌ نباشد، سردرد شدید و سختی‌ گردن.

شيستوزوما (Schistosoma)

کرم‌هاى شيستوزوما از دستهٔ ترماتودهائى بوده که داراى پيشينه تاريخى مى‌باشند. اين کرم‌ها عامل بيمارى شيستوزوميازيس يا بيلارزيوز در انسان است که ازجمله بيمارى‌هاى مهم دنيا مى‌باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  چهارگونه شيستوزوما در انسان بيمارى ايجاد مى‌کند که عبارتند از: هماتوبيوم (Hematobium)، مانسونى (Mansoni)، ژاپونيکوم (Japonicum) و انترکالاتوم (Entercalatum). گونهٔ اول، عامل شيستوزومياز مثانه و سه گونهٔ ديگر عامل شيستوزومياز گوارشى است. آلودگى در کشور ما منحصر به شيستوزوما هماتوبيوم است

– شيستوزوما هماتوبيوم:

شيستوزوما هماتوبيوم کرمى است که نر و ماده از هم جدا هستند. نرها ۱۰ تا ۱۵ ميلى‌متر طول دارند و داراى برجستگى تکمه‌مانند هستند. در اين کرم بيضه‌ها از سه تا پنج لوب تشکيل شده است. ماده بزرگتر از نر بوده و درازاى آن به بيست ميلى‌متر مى‌رسد و تخمدان در نيمه تحتانى بدن قراردارد. تخم کرم، بيضي، داراى خار انتهائى و اندازه آن بين ۱۱۲ تا ۱۷۰ ميکرون است که از راه ادرار دفع و همراه ادرار وارد آب مى‌شود. در مدت کوتاهى به جنينى به‌نام ميراسيديوم تبديل و آزاد مى‌شود. سپس وارد بدن حلزون ميزبان واسط که از جنس بولينوس است مى‌شود. گونهٔ ميزبان، در کشور ما بولينوس ترانکاتوس (Bulinus trancatus) مى‌باشد. در بدن اين بى‌مهره مراحل اسپيروسيست ۱ و ۲ را طى‌کرده، بصورت سرکرى با دم دوشاخه (فورکوسرکر) از بدن حلزون آزاد و وارد آب مى‌شود. انسان وقتى با آب آلوده به سرکر تماس پيدا کرد، لارو وارد پوست شده، طى سه روز به ريه مى‌رسد و از آنجا وارد کبد شده، در مدت سه ماه به کرم بالغ تبديل مى‌شود. کرم ماده پس از بارور شدن در کبد به‌سوى رگ‌هاى اطراف مثانه روان مى‌شود و تخم‌گذارى مى‌کند. اين کرم – همان‌طور که پيش از اين نيز اشاره شد – عامل شيستوزومياز مثانه است.

– مراحل سه‌گانه بيمارى:

۱. مرحله حمله:

با ورود سرکر به پوست شروع شده، با مهاجرت به ريه و بعد کبد پايان مى‌يابد. به لارو کرم در زمان مهاجرت، شيستوزومولا گفته مى‌شود. ورود سرکر در پوست بصورت درماتيت پوستى خفيف تظاهر مى‌کند. شيستوزومول سپس به ريه رفته، با خونريزى و التهاب مختصر بافتى همراه مى‌شود. در کبد بدون علايم خاص و بندرت با ارتشاح بافت کبد همراه مى‌باشد. در مجموع اين مرحله را دورهٔ نهفتگى (کمون) بيمارى مى‌نامند.

۲. مرحله استقرار کرم و ايجاد عفونت:

اين مرحله با اولين تخم‌گذارى در کبد و سپس عضو اصلى شروع مى‌شود. از عوارض مهم کرم، کمخونى و سپس ضايعه‌هاى بافتى است که براثر تخم‌گذارى و شروع آسيب‌هاى گرانولوماتوز عارض مى‌شود.

۳. مرحله مزمن:

به‌علت حضور کرم و تخم هر دو در اعضاء، باعث آسيب‌هاى پاتولوژيک و ضايعه‌هاى گرانولوماتوز و فيبروز مى‌شود. علايم بالينى بصورت بزرگى کبد و طحال، کمخونى آشکار، درد ناحيه زير شکم و مثانه و اشکال در دفع ادرار بروز مى‌کند. امکان مهاجرت تخم کرم به ساير اعضاء مانند دستگاه تناسلى و روده‌ها وجود دارد. از عوارض ديگر شيستوزوما ضايعه‌هاى پوستى است که به‌علت ورود سرکر شيستوزوماى حيوانى – بخصوص پرندگان – در پوست بوجود مى‌آيد. نوع ديگر به نام درماتيت سرکرى معروف است که عامل ايجاد شيستوزوماى گاوميش است و اورينتوبيلارز يا ترکستانيکوم نام دارد و از شمال کشور و سواحل درياى خزر گزارش گرديده است.

– اپيدميولوژى شيستوزوما هماتوبيوم در دنيا و ايران:

انسان تنها ميزبان شيستوزوما هماتوبيوم است. آلودگى از راه پوست و تماس با آب‌هاى آلوده به سرکر صورت مى‌گيرد. بيمارى در کشورهاى آفريقائى و بعضى از کشورهاى آسيائى مانند ايران، عراق، سوريه، لبنان، عربستان سعودي، جنوب پرتغال، يونان و در بمبئى هندوستان انتشار دارد. ميزان آلودگى در بعضى از کشورها، مانند مصر تا ۹۵% گزارش شده است. در ايجاد آلودگى به اين کرم عوامل مختلفى دخالت دارند، از قبيل وجود حلزون ميزبان واسط، کشاورزى و آبيارى و شرايط اقليمى و غيره. اين عارضه يک بيمارى شغلى است که بيشتر در کشاورزان شيوع دارد. سنين آلودگى بين ۱۰ تا ۲۰ و حداکثر ۳ تا ۱۵ سالگى است. انتقال به‌طور معمول در فصل گرم صورت مى‌گيرد. با توجه به اقدام‌هاى صحيح پيشگيرى و کنترل در ۵۰ سال اخير در چارچوب طرح سازمان جهانى بهداشت در کشور توسط انستيتو تحقيقات بهداشتى و دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و مرکز مبارزه با بيمارى‌هاى واگير، آلودگى به‌ اين کرم رفته‌رفته کاهش پيدا کرد به‌طورى که در چند سال اخير هيچ ‌مورد از آلودگى جديد گزارش نگرديده است. مراتب کنتزل قطعى بيمارى به سازمان جهانى بهداشت گزارش شده است تا مورد تأئيد قرار گيرد.

– پيشگيرى و کنترل:

با توجه به زيست‌شناختى انگل و چرخه آن در طبيعت اولين اقدام براى پيشگيري، مبارزه با ميزبان واسط، يعنى حلزون مى‌باشد. از روش شيميايى و بکاربردن حلزون‌کش‌هايى مثل فرسکان 5ppm، پنتاکلروفنيل 10ppm و باير 1ppm73 عليه ميزبان واسط استفاده مى‌شود. بهسازى محيط و ايجاد تسهيل‌هاى بهداشتي، مانند آب سالم و توالت بهداشتى و آموزش بهداشت و درنهايت درمان با داروى مناسب همراه با هم، مى‌تواند در پيشگيرى نتيجهٔ بهترى داشته باشد. نتيجه اين اقدام‌ها منجر به کنترل انگل در مناطق آلوده در کشور شده است.

فاسيولا (Fasciola)

اين کرم از دستهٔ ترماتودها است. ميزبان اين کرم حيوان‌هاى علف‌خوار نشخوارکننده مانند بُز، گوسفند، گاو، شتر، گاوميش، آهو، خرگوش و … مى‌باشند. اين ترماتود از دستهٔ فلوک‌هاى کبدى است و کرم بالغ در مجارى صفراوى بسر مى‌برد. اين جنس شامل دوگونه هپاتيکا و ژايگانتيکا است. انسان به‌طور تصادفى گرفتار اين کرم مى‌شود.

کرم بالغ فاسيولا هپاتيکا کرمى پهن، برگى‌شکل و هرمافروديت است که درازى آن ۳۰ و پهنا ۵ تا ۱۰ ميليمتر است و رأس آن مخروطى‌شکل مى‌باشد. گونهٔ ژايگانتيکا بزرگتر و تا ۷۰ ميلى‌متر مى‌رسد. کرم‌ها تخم‌گذار و اندازه تخم کرم ۱۲۰ تا ۱۵۰ ميکرون و داراى دريچه بوده، به رنگ زرد متقارن است.

تخم کرم ازطريق مجراى صفراوى ميزبان نهائى وارد روده شده، با مدفوع خارج مى‌شود. وقتى تخم‌ها در آب قرار گيرند، ميراسيديوم آزاد و به درون بدن حلزون ميزبان واسط که ليمنه ناميده مى‌شود، نفوذ مى‌کند. در نهايت سرکر، در بدن حلزون تشکيل و آزاد مى‌شود، در محيط خارج بصورت متاسرکر (سرکر درون‌پوشش) در مى‌آيد و روى گياه‌هاى حاشيه مسير آب‌هاى جارى قرار مى‌گيرد. ميزبان نهائى با مصرف گياهان آلوده به متاسرکر، عامل آلوده‌کننده را مى‌خورد. متاسرکر در روده آزاد مى‌شود. سپس به‌طور فعال به محوطه عمومى شکم رفته، از راه کپسول گليسون وارد کبد و مجارى صفراوى مى‌شود و طى ۲ تا ۳ ماه به کرم بالغ تبديل شده، تخم‌گذارى مى‌کند. بيمارى ناشى از اين کرم را فاسيولوز مى‌نامند. علايم بالينى بصورت درد ناحيه زير جناغ سينه و سنگينى شکم، ترشى و نفخ روده، سرفه‌هاى شبانه و بالارفتن ائوزينوفيل خون و ايجاد دانه‌هاى جلدى و بندرت کمخونى بروز مى‌کند.

کرم‌هاى جوان به داخل بافت پارانشيم کبد مى‌رود و باعث افزايش فعاليت سنتز پرولين در کبد مى‌گردد. در آلودگى شديد و مراحل پيشرفته بيمارى امکان فيبروز بافت کبد وجود دارد. در بعضى موارد در سطح کبد، به‌علت وجود کرم امکان دارد آبسه تشکيل شود. تخم‌هاى کرم در قسمت‌هاى مختلف بافت کبد به‌چشم مى‌خورند. اين کرم‌ها در مرحله‌اى که وارد بافت مى‌شوند ممکن است خونخوارى کنند. با توجه به نشانه‌ها و پيشينه بيمار، لازم است که آزمايش اختصاصى صورت گيرد. در اين روش با کشيدن (درناژ) مايع دوازدهه، تخم در زير ميکروسکوپ تشخيص داده مى‌شود. چنان‌چه اين روش امکان‌پذير نباشد، بايد با آزمايش مدفوع در سه نوبت و سه روز متوالى با استفاده از روش مستقيم و فرمالين اتر اقدام نمائيم. در پاره‌اى از موارد از روش‌هاى سرم‌شناختى استفاده مى‌شود. تا چند سال پيش درمان اين کرم، بسيار مشکل بود، ولى در حال حاضر با بهره‌گيرى از داروهاى تريکلابمدازول (Triclabemdazole) انسانى يا حيوانى به‌مقدار ۱۰ ميلى‌گرم به ‌ازاء هر کيلوگرم وزن بدن در يک نوبت و درموارد شديد بيماري، تکرار آن به‌فاصلهٔ ۲۴ ساعت بعد، به‌آسانى درمان مى‌شود؛ به‌طورى که در همه‌گيرى وسيع بيمارى در شمال ايران و اولين همه‌گيرى آن در کرمانشاه به‌وفور مصرف شده و تأثير سريع و قاطعى را نشان داده است.

– اپيدميولوژى بيمارى فاسيولوز در دنيا و ايران:

آلودگى به اين کرم براثر مصرف سبزى‌ها، سالاد و آب آلوده عارض مى‌شود. اين آلودگى در بيشتر نقاط و بخصوص در کشورهائى که به کار پرورش دام‌هاى اهلى اشتغال دارند، شايع است. ميزبان اصلى کرم؛ گاو، گوسفند، بز، خوک، خرگوش و آهو مى‌باشند.

آلودگى به اين انگل در نقاط مختلف کشور در حيوان‌هاى علف‌خوار گزارش شده است. نسبت آلودگى در مناطق شمال و غرب بيشتر از ساير نقاط است. شدت آلودگى در دام‌ها به‌ترتيب در گوسفند، بز گاو و گاوميش مى‌باشد. حلزون ميزبان واسط در کشور انواع ليمنه و گونه‌هاى ژدروزيانا، ترانکاتولا، پرگرا، اوريکولاريا و استاگناليس مى‌باشد.

در طى سال‌هاى ۶۸-۱۳۶۷ اپيدمى قابل‌توجهى از فاسيوليازيس در کشور و در شهرهاى انزلي، رشت، لاهيجان از استان گيلان و در جمعيتى بين ۲۰۰۰ تا ۱۰،۰۰۰ نفر اتفاق افتاد که پس از پى‌گيرى لازم ازطرف دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و انستيتو پاستور و دانشگاه علوم ‌پزشکى گيلان بيمارى مهار گرديده و آلودگى کاهش پيدا کرد. درضمن اولين همه‌گيرى انسانى فاسيوليازيس، در غرب کشور، در سال ۱۳۷۸ در استان کرمانشاه به‌وقوع پيوست که با همکارى دانشگاه علوم پزشکى کرمانشاه، انستيتو پاستور و دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و اداره کل پيشگيرى و مبارزه با بيمارى‌ها کنترل گرديد.

– پيشگيرى و کنترل:

درزمينه پيشگيرى و کنترل کرم، با توجه به راه انتقال، اقدام‌هاى زير الزامى است:

– مبارزه با ميزبان واسط حلزون، با حلزون‌کش‌هاى مناسب

– آموزش بهداشت و آشنا نمودن ساکنان مناطق به نحوه آلودگى

– رعايت کردن اصول بهداشتى در مصرف سبزى‌هاى تازه و آب آشاميدنى

ديکروسليوم دندريتيکوم (Dicrocoelium dendriticum)

اين انگل نيز از دسته ترماتودهاى کبدى بوده، از بسيارى جهت‌ها شبيه فاسيولا است. ميزبان‌هاى واسط اين کرم، حلزون‌هاى خشک‌زى هستند. ميزبان قطعى و اصلى اين کرم نيز علف‌خواران مى‌باشند. کرم بالغ ۱۵ ميلى‌متر درازا و ۵ ميلى‌متر پهنا دارد و کناره بدن دندانه‌هائى دارد. شکل آن شبيه سرنيزه با پيکان است. تخم کرم به‌اندازه ۳۰ تا ۴۰ ميکرون و دريچه‌دار است.

تخم‌هاى حاوى ميراسيديوم در خشکى توسط حلزون‌هاى خشک‌زى از جنس زيرينا، هليسلا و … خورده مى‌شود و پس از طى مراحل اسپوروسيت يک و دو به اجسامى به نام ژرم‌بال که داراى پوشش ژله‌اى مى‌باشند، تبديل مى‌شود و از حلزون خارج شده، در محيط بيرون توسط مورچه‌اى به نام فورميکافوسکا (Formica Fusca) خورده مى‌شود و در بدن مورچه به متاسرکر تبديل مى‌گردد. ميزبان نهائى پس از خوردن مورچهٔ آلوده به متاسرکر آلوده‌شده، سرکر از روده عبور کرده، به کبد مى‌رود. بيمارى‌زائي، تشخيص، درمان، پيشگيرى و کنترل اين کرم، شبيه فاسيولا مى‌باشد.

ویـروس خـطـرنـاک اید‌ز

اید‌ز یکی از بیماری‌های ویروسی واگیرد‌ار است.  لازم است که بدانید در حال حاضر اید‌ز، واکسن و د‌ارو ند‌ارد‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  خطر اید‌ز از بین برد‌ن قد‌رت د‌فاعی بد‌ن است.

ویروس اید‌ز به تد‌ریج قد‌رت د‌فاعی بد‌ن را کم می‌کند‌، به‌طوریکه انسان مبتلا حتی د‌ر مقابل بیماری‌ها و یا عفونت‌های خیلی سبک هم نمی‌تواند‌ مقاومت کند‌ و د‌ر نتیجه از بین خواهد‌ رفت.

▪ اید‌ز چگونه سرایت می‌کند‌؟

ـ ویروسی که موجب ابتلا به اید‌ز می‌شود‌ از ۳ راه اصلی به بد‌ن سرایت می‌کند‌:
۱) روابط ناسالم
اگر زن یا مرد‌ به ویروس آلود‌ه باشند‌، ویروس را به طرف مقابل خود‌ انتقال می‌د‌هد‌و سن، جنس و نژاد‌ د‌ر انتقال تاثیری ند‌ارد‌. د‌ر ایران ۱۲ د‌رصد‌ همه موارد‌ آلود‌ه به اید‌ز از این طریق آلود‌ه شد‌ه‌اند‌.
۲) از راه انتقال خون و فرآورد‌ه‌های خونی
اگر خون یا فرآورد‌ه‌های خونی آلود‌ه به ویروس باشد‌ به هر شکل که به بد‌ن شخص سالم وارد‌ شود‌، او را آلود‌ه می‌کند‌.مثلاً اگر د‌ر تزریقات از سرنگ و سر سوزنی استفاد‌ه شود‌ که قبلاً برای شخص آلود‌ه به ویروس به‌کار رفته است، احتمال د‌ارد‌ فرد‌ سالم را آلود‌ه کند‌، یا اگر خونی که به شخص تزریق می‌شود‌ آلود‌ه باشد‌، سرایت تقریبا حتمی است.
۳) از ماد‌ر به کود‌ک
ماد‌رانی که به ویروس آلود‌ه‌اند‌ د‌ر یک سوم از موارد‌ د‌ر هنگام زایمان یا کمی قبل از وضع حمل و یا بلافاصله پس از وضع حمل، ویروس را به کود‌کان خود‌ انتقال می‌د‌هند‌. از سال ۱۳۶۴ به بعد‌ که خون و فرآورد‌ه‌های خونی د‌ر اغلب کشورهای د‌نیا از نظر آلود‌گی به ویروس اید‌ز مورد‌ بررسی قرار می‌گیرد‌، انتقال از راه خون و فرآورد‌ه‌های آن تقریبا منتفی است.
▪ آیا از ظاهر اشخاص می‌توان به بیماری آنها پی برد‌؟
هیچگونه علامت و نشانه‌ ظاهری د‌ر شخص آلود‌ه به ویروس د‌ید‌ه نمی‌شود‌. حتی ممکن است انسان از آلود‌گی خویش هم بی خبر باشد‌، اما همین شخص می‌تواند‌ به آسانی ویروس را از راههای ذکرشد‌ه، به د‌یگران منتقل کند‌ و بیشترین خطر سرایت و انتقال ویروس به همین افراد‌ مربوط است.
▪ خطر آلود‌ه شد‌ن به ویروس اید‌ز بیشتر متوجه چه کسانی است؟
ـ افراد‌ی که روابط ناسالم برقرار می‌کنند‌.
ـ کسانی‌که به مواد‌ مخد‌ر تزریقی معتاد‌ هستند‌ و از سرنگ و سر سوزن مشترک استفاد‌ه می‌کنند‌. علت بی‌اطلاعی فرد‌ و ند‌اشتن نشانه آلود‌گی این است که اید‌ز هم مانند‌ د‌یگر بیماری‌ها، د‌ارای د‌وره‌ نهفتگی مشخصی است.
یعنی از ورود‌ ویروس به بد‌ن تا بروز علائم بیماری‌ مد‌تی طول می‌کشد‌. د‌وره نهفتگی اید‌ز از زمان آلود‌گی شخص به ویروس تا ظهور علائم ممکن است از چند‌ ماه تا د‌ه سال متغیر باشد‌. آیا روابط عاد‌ی اجتماعی با اشخاص آلود‌ه به ویروس اید‌ز موجب سرایت و آلود‌گی می‌شود‌؟ ویروس اید‌ز از راه هوا، غذا، آب، د‌ست د‌اد‌ن ، حرف زد‌ن، تماس‌ها و روابط عاد‌ی اجتماعی مانند‌ سوارشد‌ن د‌ر اتوبوس و تاکسی از شخص آلود‌ه به شخص سالم سرایت نمی‌کند‌.
▪ چه راه‌هایی برای پیشگیری از بیماری اید‌ز وجود‌ د‌ارد‌؟
۱) با توجه به اینکه شایع‌ترین راه سرایت اید‌ز از طریق روابط ناسالم است، تنها راه مطمئن برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری، پایبند‌ی به اصول اخلاقی و خانواد‌گی و اجتناب از بی‌بند‌ و باری‌ها است. و هرگز به زنا نزد‌یک نشوید‌ که کاری بسیار زشت و راهی بسیار ناپسند‌ است. سوره اسرا، آیه ۳۲
۲) استفاد‌ه اختصاصی از لوازمی که ممکن است د‌ر قسمتی از بد‌ن به‌وسیله‌ آنها برید‌گی ایجاد‌ شود‌، مانند‌ تیغ خود‌ تراش.
۳) استفاد‌ه از سوزن و سرنگ یک بار مصرف د‌ر تزریقات.

نکاتی در رابطه با بیماری وبا

یک بیماری سمی و عفونی انحصاراً انسانی است ، بسیار مسری بوده توسط ویبریون وبا ( ویبریوکلرا ) ایجاد می شود . مرکز اصلی آن دلتای رودخانه گانک وبرهماپوترا در هند و پاکستان می باشد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  در ابتدای قرن ۱۹ وبا در هندوستان ملاحظه گردید . سپس شرق آسیا و بعد خاورمیانه و اروپا را آلوده کرد . شش پاندمی ( عالم گیر ) مهلک و وحشتناک ایجاد کرد که آخرین آن بین ۱۸۹۹ ۱۹۲۲ بود .

باسیل مسئول مرض را کخ پیدا کرد . نوع التور اول در قسمت محدودی از اندونزی ( سلیس ) مشاهده شد . این نوع میکروب را در قرنطینه التور یا الطور پیدا کرده بودند . سپس در افراد سالم هم التور را پیدا کردند و خیال می کردند که بیماری زا نیست .

پس از همه گیری های زیاد فصلی و یا ناگهان در ۱۹۶۱ در اندونزی و جنوب شرقی آسیا شعله ور شد و در هند ، پاکستان و عراق و ایران و روسیه و آفریقا منتشر گردید .

اکنون در کشور ما بشکل بومی در آمده و هر سال تعدادی را مبتلا می سازد .موارد منفردی از آن در اروپا هم ملاحظه گردید ( وارداتی )

 علت بیماری

ویبریون وبا را کخ در اسکندریه کشف کرد خمیده و خیلی متحرک می باشد . در محیط های معمولی بخوبی رشد می کند . یک سم پروتئینی تراوش می کند که مسئول تراوش زیاد مایع در روده باریک می باشد این سم احتمالاً اثر مهمی دارد و به این سبب کم اثر بودن واکسن تزریقی وبا را توجیه می کند .
میکرب وبا می تواند مدت یک هفته در آب زنده بماند که اثر مهمی در انتشار به افراد آدمی دارد . ویبریون التور مدت بیشتری در آب زندگی می کند .

علائم بالینی

پس از یک دوران پنهانی کوتاه که همیشه کمتر از ۵ روز است ، به ناگهان با استفراغ و اسهال بندنیامدنی آغاز می شود . مدفوع آبکی و مشابه به آب برنج و حاوی دانه های سفید برنجی شکل است ، مدفوع بدون فشار و زور و بدون اختیار خارج می شود و بزودی سبب یک کم آبی شدید خارج سلولی شده و باعث سردی بدن ، کبودی رنگ گردیده بسرعت منجر به بند آمدن ادرار می گردد . علائم کاهش حجم خون ، از بین رفتن کلرورسدیم ، غلیظ شدن خون ، اسیدوز متابولیکی که نتایج آن در کودکان و خردسالان وحشتناک می باشد

سیر بیماری منوط بسرعت درمان و اصلاح مواد از دست رفته و بی آبی بدن است . اگر درمان مناسب انجام شود بیمار در مدت کوتاهی ( چندین روز ) بدون هیچ عارضه ای بهبود پیدا می کند . در غیاب درمان مرگ و میر در حدود ۵۰ درصد می بشد . با تجویز سم خارجی میکرب هم می توان علائم بالینی را در انسان و در دام ها پدید آورد .

تشخیص باکتری شناسی وبا آسان است ( شکل حاد ) و با آزمایش مدفوع به آسانی میتوان مسئول را یافت .

 درمان

باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کرد و کاملاً تحت نظر بود . درمان کلی عبارتست از : اصلاح کم آبی و الکترولیت ها با تزریق فراوان و سریع محلول های ایزوتونیک حاوی مقدار لازم کلر ، سدیم ، بی کربناتها همچنین پتاسیم است در صورتی که اسهال طول بکشد در صورت امکان می توان تزریقات داخل سیاهرگی را با قرار دادن لوله معدی و تجویز محلول گلوکز و الکترولیتها جانشین و تکمیل کرد ، مقدار مایعات دفع شده و تجویز شده می باید حساب شود و مساوی به کار برده شود تا از تجویز اضافی مایع احتراز گردد .

مصرف کورتون ، اکسیژن ، پلاسما یا خون ، محرک های قلب ، تنفس و داروهای ضد اسهال معمولی بدون فایده حتی زیانبار است .

پیش گیری

در مواقع شیوع تمام بیماران اسهالی را می باید جدا کرده و در بیمارستان و در بخش جداگانه ای بستری و درمان کرد و وجود بیماران را به مراکز بهداری گزارش نمود .

افراد واکسن زده در تماس بیماران هم باید جدا گردیده و مدت ۵ روز تحت نظر باشند و در مدفوع آنان به جستجوی ویبریون وبا پرداخت و پیش گیری یا درمان شیمیائی برای آنها انجام داد . اجرای قرنطینه در موقع شیوع بیماری در ممالک آلوده و همجوار مفید است .

تزریق واکسن در دو نوبت به فاصله یک هفته در زیر جلد یا داخل جلد بیش از ۶ ماه ایمنی ایجاد نمی کند . به نظر سازمان بهداشت جهانی تزریق واکسن از نظر پیش گری سودی نداشته بلکه به واسطه زیانهای کاهش ایمنی عوارضی هم دارد . تحقیقات لازم برای بدست آوردن واکسن مؤثری در جریان است .

ابولا (Ebola) چیست ؟

ابولا (Ebola) يک بيماري ويروسي است که از سوي ويروس ابولا ايجاد مي شود. اين ويروس از خانواده فيلوويروس ها است که پس از وارد شدن به بدن ، نوعي بيماري تب دار و خونريزي دهنده ايجاد مي کند که در 50تا 90درصد بيماران علامت دار به مرگ منجر خواهد شد.البته از 4 گونه ويروسي ابولا يک گونه تنها به يک ابتلاي بدون علامت منجر مي شود و به مرگ نيز منتهي نخواهد شد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، ابولا اولين بار در سال 1976 در يکي از استان هاي سودان و نيز منطقه اي در نزديکي زئير جايي که هم اکنون جمهوري دمکراتيک کونگو واقع شده است پيدا شد.بين ژوئن تا نوامبر آن سال ، 284 نفر به اين بيماري مبتلا شدند که در نهايت ، 151 نفر، جان خود را از دست دادند.طي سالهاي بعد، اين ويروس به ديگر کشورهاي آفريقايي هم گسترش يافته و هرچند سال يکبار تعدادي کشته و قرباني برجا مي گذارد.البته فقط آفريقا درگير نشده و بيماري پاي خود را از آفريقا نيز بيرون گذاشته است.

ابولا  گاه به گاه بهطور مرگباري در ميان انسانها و ميمونها در آفريقا شايع ميشود. اين ويروس با ايجاد تب شديد و خونريزي بيمار را از پا درمي آورد و خيلي سريع گسترش مييابد.

در سال ۱۹۷۶ ابولا حدود 300 نفر را مبتلا كرد و با شيوع آن از هر ۱۰ نفر مبتلا به بيماري ۹نفر مردند. بار ديگر در سال ۱۹۹۵ ابولا شايع شد و اين بار ۸۰ درصد مبتلايان كشته شدند.

ابولا نام نوعي ويروس است. تب خونريزي دهنده ابولا، يک بيماري شديد و کشنده است که نخستين بار در سال 1976ميلادي شناخته شد.

نام ويروس اين بيماري از يکي از رودخانههاي کشور زئير، که امروزه جمهوري دموکراتيک کنگو نام دارد، گرفته شده. اين بيماري براي اولين بار در کشور کنگو ديده شد.

پژوهشگران بر اين باورند که ويروس ابولا از طريق حيوانات به انسان سرايت ميکند و معمولا در بدن جانوري زندگي ميکند که در قاره آفريقا سکونت دارد.
اکثر افرادي که ابتلاي آنان به ابولا تا کنون تأييد شده اهل کشورهاي آفريقايي بودهاند.تب خونريزي دهنده ابولا معمولا به صورت شيوع ناگهاني بروز ميکند و شيوع آن هم از يک بيمارستان يا درمانگاه آغاز ميشود.

در سال ۱۹۷۶ ابولا در آفريقا حدود 300 نفر را مبتلا كرد و با شيوع آن از هر ۱۰ نفر مبتلا به بيماري ۹نفر مردند.

بار ديگر در سال ۱۹۹۵ ابولا شايع شد و اين بار ۸۰ درصد مبتلايان كشته شدند.

اخيرا سازمان جهاني بهداشت شيوع تب خونريزي دهنده ابولا را در يکي از استانهاي کشور کنگو تأييد کرده است.

در اين شيوع نسبتا وسيع، تاکنون ابتلاي 17 نفر به ويروس ابولا تأييد شده است که 6 نفر آنها در استان جنوبي کاساي کشته شدهاند. البته سخنگوي سازمان جهاني بهداشت اعلام کرده آزمايشگاه مرکز کنترل و پيشگيري بيماريها در آمريکا مشغول انجام آزمايشهاي بيشتر روي نمونههاي به دست آمده از بيماران مشکوک به تب خونريزي دهنده ابولا است.

به دليل خاصيت سرايت بالاي اين بيماري پرسنل بهداشتي ناگزير از رعايت شديد و دقيق اصول بهداشتي براي پيگيري از انتشار بيماري و ابتلاي خود هستند.

آنها براي پوشش کامل بدن از لباس، دستکش و پوتينهايي استفاده ميکنند که پس از استفاده بايد نابود شود.

با وجودي که تعدادي از روستاهاي استان کاساي در قرنطينه به سر ميبرند، اما سازمان جهاني بهداشت اعلام کرده فعلا نيازي به اعمال محدوديت در روابط تجاري و سفر به کنگو وجود ندارد.

کارشناسان محلي دائما در حال فرستادن پيامهايي از طريق راديو و تلويزيون هستند که به مردم آموزش ميدهد چگونه از آلوده شدن به اين ويروس پيشگيري کنند.
اين خطر به ويژه در مراسم تدفين قربانيان ابولا و با تماس نزديک افراد با جسد قربانيان وجود دارد.

خطر کشندگي ويروس ابولا که تا کنون درماني براي آن پيدا نشده، بين 50 تا 90درصد است.

طي چند سالي که از هجوم ابولا مي گذرد، کارهاي زيادي براي تشخيص اپيدميولوژي و نحوه سرايت ابولا صورت گرفته است ، ولي هنوز راه و نحوه دقيق سرايت آن مشخص نشده و تنها مي توان گفت که احتمالا ابولا از طريق تماس با خون يا ديگر مايعات بدن و همچنين ترشحاتي همچون خلط افراد آلوده به اين ويروس به افراد سالم منتقل مي شود؛ مثلا ميزان بيماري در مرده شورهاي قبرستان ها که تماس مستقيم با بدن قربانيان ابولا داشتند، بسيار بالا بوده.پزشکان ، پرستاران و بهياراني که مشغول درمان مبتلايان ابولا بودند هم بکرات در حين انجام وظيفه خود به اين بيماري دچار شدند، که علت آن عدم رعايت مسائل بهداشتي و مراقبتي لازم و عدم آگاهي از نحوه انتقال در سالهاي اول شناسايي اين بيماري بود.به هر حال ، اين ويروس به هر شکلي که به بدن وارد شود، بعد از 2تا 21روز علايم آن ظاهر مي شود.

بيمار با بروز ناگهاني تب ، ضعف شديد، درد عضلاني ، سردرد و گلودرد به پزشک مراجعه مي کند.معمولا بعد از مدت کوتاهي ، تهوع ، استفراغ ، اسهال ، بثورات پوستي ، اختلال عملکرد کبد و کليه و حتي در بعضي موارد خونريزي داخلي و خارجي نيز به دنبال علايم و نشانه هاي اوليه بروز خواهند کرد و وضعيت بيمار بشدت رو به وخامت مي رود.

نتايج آزمايش ها افت تعداد گلبول هاي سفيد و پلاکت ها و افزايش آنزيم هاي کبدي را نشان مي دهند. برعکس سالهاي نخست ، تشخيص بيماري آسان تر شده است.تست هاي تشخيص اختصاصي به صورت تشخيص آنتي ژن ها و يا ژنهاي ويروسي در خون يا ديگر مايعات بدن در دسترس هستند.اخيرا کشت سلولي اين ويروس نيز مقدور شده و حتي مي توان آنتي بادي هاي تشکيل شده عليه اين ويروس را در بدن بيماران تعيين کرد.

به هر حال ، اگر چه روشهايي که گفته شد تشخيص بيماري را تسهيل کرده اند، اما خطر انتقال بيماري به پرسنل آزمايشگاه بسيار بالاست و در خين انجام چنين آزمايش هايي بايد بشدت مراقب بود. روز پنجم همين ماه مي بود که يک محقق زن روسي در يکي از آزمايشگاه هاي بشدت محافظت شده در سيبري به دليل وارد شدن سرنگ حاوي ويروس ابولا به دستش بيمار شد و 2هفته بعد جان سپرد.اين آزمايشگاه يکي از دو نقطه روي زمين است که واکسن آبله در آن نگهداري مي شود.

درمان ابولا در موارد وخيم ، مانند بيماراني که بشدت دهيدراته هستند، بيمار بايد به بخش مراقبت هاي ويژه انتقال يابد.تاکنون هيچ گونه درمان اختصاصي يا حتي واکسني براي ابولا کشف نشده و تمام داروها و واکسن هايي که فعلا پيشنهاد مي شوند به سالها تحقيق براي رسيدن به مرحله باليني احتياج دارند.

با وجود اين ، چند نکته را مي توان توصيه کرد.

1- بيماران مشکوک بايد قرنطينه شوند و به پرستاراني که از اين بيماران مراقبت مي کنند توصيه شود مراقبت هاي لازم را براي محدود کردن تماس ها و کنترل دقيق ترشحات بدن بيمار به انجام برسانند.انجام اقدامات تهاجمي يا حتي اقداماتي مثل گذاشتن سوند، گرفتن نمونه هايي از ترشحات بدن بيماران ، رگ گيري و انجام ساکشن و در کل تمام اقدامات پرستاري بايد تحت مراقبت کامل و کنترل دقيق انجام گيرد.پرستاران و پرسنل بيمارستان که با بيماران در تماس هستند بايد به کمک دستکش ، ماسک و روپوش هاي مناسب محافظت شوند.

2- افراد خانواده و ديگر افرادي که با چنين بيماراني تماس داشته اند بايد تحت پيگيري کامل قرار گيرند.اين پيگيري شامل تعيين و اندازه گيري درجه دماي بدن 2بار در روز و بستري بيمار در بيمارستان و قرنطينه دادن تمام افراد مشکوک به ابتلا به اين بيماري در بيمارستان (بلافاصله پس از بروز تب) است.

●  ابولا چيست؟

ابولا در واقع نام نوعي ويروس است. تب خونريزي دهنده ابولا، يک بيماري شديد و کشنده است که نخستين بار در سال 1976ميلادي شناخته شد.

نام ويروس اين بيماري از يکي از رودخانههاي کشور زئير، که امروزه جمهوري دموکراتيک کنگو نام دارد، گرفته شده. اين بيماري براي اولين بار در کشور کنگو ديده شد.

پژوهشگران بر اين باورند که ويروس ابولا از طريق حيوانات به انسان سرايت ميکند و معمولا در بدن جانوري زندگي ميکند که در قاره آفريقا سکونت دارد.
اکثر افرادي که ابتلاي آنان به ابولا تا کنون تأييد شده اهل کشورهاي آفريقايي بودهاند.

تب خونريزي دهنده ابولا معمولا به صورت شيوع ناگهاني بروز ميکند و شيوع آن هم از يک بيمارستان يا درمانگاه آغاز ميشود.

●  چگونه منتشر ميشود؟

تب خونريزي دهنده ابولا از بيماريهاي مشترک بين انسان و دام به شمار ميرود.
اين بيماري فقط انسان، ميمون و شامپانزه را مبتلا ميکند.
محل زندگي ويروس ابولا احتمالا در بدن گروهي از همين حيوانات است.
انسانها ناقل ويروس نيستند و بهطور تصادفي به ويروس آلوده ميشوند.
اينکه چگونه ويروس ابولا از بدن حيوانات به بدن انسان وارد ميشود بهطور کامل مشخص نيست.
پس از آنکه فردي به اين ويروس آلوده شد، انسانهاي ديگر را آلوده ميکند.
يکي از راههاي انتقال عفونت بين انسانها، تماس مستقيم با خون و ترشحات بدن فرد آلوده است که معمولا در بين اطرافيان بيمار که سعي در نگهداري و پرستاري او دارند، رخ ميدهد.
يکي ديگر از راههاي شايع گسترش اين ويروس انتقال آن در بين بيماران و کارکنان يک بيمارستان يا درمانگاه است.

●  چه علايمي دارد؟

علايم اين بيماري در همه بيماران يکسان نيست.
پژوهشگران هنوز نميدانند چرا تعدادي از افراد پس از ابتلا به اين بيماري بهبود مييابند و برخي ديگر کشته ميشوند.
به هر حال ميتوان گفت پاسخ ايمني بيماراني که در اثر ويروس ابولا کشته ميشوند، چندان قوي نيست.
در چند روز اولي که انسان به ويروس آلوده ميشود، تب بالا، سردرد، درد عضلات، دل درد، اسهال و خستگي بروز ميکند.
بعضي از بيماران در اين مرحله دچار گلودرد، سکسکه، قرمزي و خارش چشم، بثورات پوستي، اسهال خوني و استفراغ خوني ميشوند.
با گذشت يک هفته از آلودگي، درد قفسه سينه، شوک و مرگ اتفاق ميافتد. بعضي از بيماران در اين مرحله کور شده و خونريزي ميکنند.
تشخيص و درمان
تشخيص زودرس تب خونريزي دهنده ابولا دشوار است چرا که علايم اوليه آن مثل خارش و قرمزي چشم و بثورات پوستي، در بيماريهاي ديگري که شايعتر هستند نيز ديده ميشود.
ما اگر پزشک به اين بيماري مشکوک شود، بايد فورا از بيمار آزمايش خون به عمل آورد. اگر بيمار اسهال خوني نيز داشته باشد، مدفوع او هم مورد آزمايش قرار ميگيرد.
براي درمان اين بيماري هيچ درمان مشخصي وجود ندارد. در حال حاضر اکثر درمانهايي که به بيماران داده ميشود، درمانهاي تقويتي هستند.
اين درمانها شامل کمک به حفظ فشار خون بيمار، حفظ مايعات بدن و نيز کمک به تنفس بيمار هستند.
چند سال پيش در شيوع ابولا در کيکويت، پزشکان راه جديدي را براي درمان بيماران امتحان کردند.
آنها به 8 نفر از بيماران، خون افرادي را که به ابولا مبتلا شده و از آن جان سالم بهدر برده بودند، تزريق کردند. نتيجه رضايت بخش بود.
7 نفر از بيماران زنده ماندند.
هر چند اين نتيجه اميدوار کننده است اما چون پژوهش مذکور فقط روي 8 نفر انجام شد، نميتوان آن را براي درمان همه بيماران تعميم داد!

●  چگونه ميتوان پيشگيري کرد؟

پيشگيري از بيماري تب خونريزي دهنده ابولا در آفريقا با دشواريهاي چنداني روبهروست.
هدليل آنکه هويت و محل زندگي حيواناتي که مخزن ابولا هستند ناشناخته است، تنها چند راه ابتدايي براي پيشگيري از بيماري پيشنهاد شده. اصل مهم در پيشگيري از آلوده شدن پرهيز از تماس مستقيم با بيمار است.
اگر مواردي از بيماري مشاهده شود، اولين کساني که بايد بسيار مراقب خطر باشند، کارکنان مراکز بهداشتي- درماني هستند.
اين افراد بايد از پوشش کامل، ماسک، دستکش و عينک استفاده کنند. هدف از اين کار ممانعت از آلوده شدن با خون و ترشحات بدن فرد مبتلاست. همچنين اگر بيمار بميرد، بايد از تماس با بدن مرده نيز خودداري کرد

پیشگیری و درمان شپش سر

ابتلا به شپش سر در تمام جوامع دیده میشود و برای مثال در بچه های مدارس ابتدایی کانادا در هر زمان حدود 2% ابتلا به شپش سر وجود دارد به عبارتی دیگر ابتلا به شپش سر ارتباطی با وضعیت اقتصادی نداشته در تمام طبقات اجتماع ممکن است رخ دهد و حتی در مومیایی های مصر باستان هم رشک های مرده دیده شده است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  ازدحام جمعیت باعث می شود که شپش بتواند از سری به سری دیگر برود و از آنجایی که تماس نزدیک در بچه ها امری شایع است ، شپش سر بیشتر در این گروه سنی اتفاق می افتد ، هر چند هر کس در هر شرایط آب و هوایی ممکن است مبتلا شود.

طول مو، جنس ، سن و رنک مو تاثیری در انتقال شپش نداشته ، شامپو کردن معمولی باعث از بین رفتن یا پیشگیری از آن نمی شود و شستشو با سرکه هم تاثیری ندارد.

تراشیدن موها اگر چه موثر است اما راه حل مناسبی به شمار نیامده کاملا غیرضروری است .

شپش سر به هر حال از سر فرد دیگری به شما یا خانواده شما منتقل شده و شکستن زنجیره انتقال تنها با درمان موثر و برررسی تمامی موارد تماس میسر می شود.

●  چگونه به وجود شپش سر مشکوک شویم ؟

بزاق و ترشحات شپش سر محرک بوده و باعث خارش قابل توجه می شود اما تقریبا همه افراد با اطلاع یافتن از وجود شپش سر در نزدیکان خود، ناگهان دچار خارش سر میشوند! بنابراین طبیعی است که صرفا وجود خارش کافی نبوده ، لازمست که معاینه و بررسی دقیق تری انجام شود خیلی از اوقات هم، مدرسه یا همسایگان ممکن است شما را از وجود شپش در دانش آموزان مطلع کنند و لازمست که شما خانواده خود را از این نظر بررسی نمایید.

شپش سر اغلب با چسبیدن به قاعده مو خود را از چشمان شما مخفی می کند، ضمن آنکه از نور و گرما هم گریزان بوده ، غالبا دور از تاج سر قرار می گیرد لذا بیشتر مشاهده رشک های چسبیده به سر است که شک به بیماری را بر می انگیزد.

●  چگونه مطمئن شویم که رشک را یافته ایم ؟

آنچه مهم است آن است که رشک را از شوره سر و سایر حالات مشابه افتراق دهیم، شوره سر در واقع پوست مرده است که به راحتی از مو جدا می شود. گاهی اوقات بقایای اسپری های مو هم ممکن است با رشک اشتباه شوند، اما توجه به چند نکته ما در تشخیص رشک کمک می کند: رشک ها همیشه یک شکل و تخم مرغی شکل بوده ، به مو در نزدیکی پوست سر چسبیده اند و عمدتا در گیجگاهها، بالای گوش ها و پشت گردن دیده میشوند و برای جدا کردن آن ها از مو استفاده از ناخن ها ضروری بوده ، به راحتی جدا نمی شوند.

به هر حال برای پیدا کردن تخم شپش می بایست با حوصله تمام از یک گیجگاه به طرف مقابل ، منطقه به منطقه مو را گشت و بهتر است این کار زیر نور مناسب انجام شده و البته استفاده از یک ذره بین هم می تواند کمک کننده باشد. ضمنا این دقت را هم باید معطوف داشت که نزدیکی زیاد سر به فرد مورد معاینه ، می تواند باعث منتقل شدن شپش به سر فرد معاینه کننده شود.

●  روش مبارزه با شپش :

برای مبارزه با شپش بهتر است ابتدا حقایقی را در مورد آن بدانیم :

·شپش سر حشره ای بدون بال است که در سر انسان زندگی کرده ، از آن تغذیه می کند.
·شپش سر تقریبا هر چهار ساعت از خون تغذیه می کند.
·دارای شش پا است که طوری طراحی شده اند که قادر به چنگ زدن به مو باشد ولی توانایی پریدن ندارد. شکستن هر پا (با شانه زدن ) باعث مرگ شپش خواهد شد.
·اندازه آن حدود یک تا دو میلی متر است ، به عبارتی دیگر ریز، اما قابل مشاهده است .
·شپش ماده بالغ طی عمر حدودا یک ماهه خود ، روزانه 4 تا 6 تخم می گذارد. این تخم ها به مو در نزدیکی پوست سر که دما و رطوبت مناسب را داراست می چسبند و پس از 7 روز ، شپش ها از تخم سر بیرون می آورند و طی 3 بار پوسته ریزی به شپش بالغ تبدیل می شوند.

●  چند نکته دیگر !

·پس از درمان ، برداشتن رشک ها نه برای ادامه درمان و نه برای کنترل بیماری ضرورتی ندارد. در عین حال برای بسیاری این مسئله از نظر ظاهر مهم بوده و یا ممکن است مشکلاتی را در مدرسه ایجاد کند. بنابراین چاره ای نخواهد بود بجز جدا کردن رشک ها با ناخن یا استفاده کردن از شانه های دندانه ریز. به هر حال به عنوان یک قاعده کلی ، اگر در فاصله کمتر از 4 سانتی متری پوست سر ، تخم شپش رویت نشود، بیماری درمان شده تلقی می شود و رشک های موجود روی موها با فاصله بیش از 4 سانتی متر، اهمیتی از نظر انتقال بیماری ندارند.
·شپش سر برخلاف شپش تنه ، ناقل هیچ بیماری دیگری نیست و از این بابت نگرانی وجود ندارد.
·به خاطر داشته باشید اگر پس از دوبار درمان مجددا به شپش سر مبتلا شدید ، این بدان معنی است که فرد مبتلای درمان نشده ای در نزدیکی شما وجود دارد. بهر حال با ابتلای مجدد، دو دوره درمان مجدد هم لازمست .

●  چگونه از شر این مزاحمان راحت شویم ؟

همانگونه که گفته شد شپش ها جزو حشرات محسوب می شوند ، بنابراین برای مقابله با آنها می بایست از یک حشره کش استفاده کرد که به شکل شامپو یا کرم قابل شستشو ساخته شده است .

●  در درمان شپش سر دو نکته مهم را باید همواره به خاطر داشت:

1-دو بار درمان به فاصله 7 تا 10 روز لازمست ، چرا که اگر چه با درمان نخست ، شپش های سر و اکثر تخم های آن از بین می روند ، اما از آنجایی که امکان سر برون آوردن آنها تا 7 روز بعد از تخم ها وجود دارد ، لذا بهتر است به فاصله 7 تا 10 روز ، درمان مجدد انجام شود تا پیش از آنکه این شپش های جدید بالغ شده و توانایی حرکت پیدا کنند ، از بین بروند.

2-تمام موارد تماس احتمالی باید درمان شوند، در غیر اینصورت همیشه احتمال ابتلای مجدد وجود خواهد داشت.

و اما برای درمان شپش سر ، چند فراورده موثر در داروخانه ها موجود است. آنچه در کشور ما برای این منظور استفاده میشود عمدتا شامپو لیندین 1 درصد و شامپو پرمترین 1 درصد است . این فراورده ها برای بیش از 40 سال است که مورد استفاده قرار می گیرند و غالبا غیر از عوارض نادر گذرا ، عارضه دیگری ندارند، اما مهم این است که درست مطابق آنچه توصیه شده است استفاده شده و بیش از حد مصرف نشوند، علاوه براین می بایست تمام موها بخوبی با آنها مرطوب شوند چرا که شپش سر کشته نمی شود مگر آنکه در تماس مستقیم با دارو قرار گیرد. ضمنا مثل استفاده از هر فرآورده دارویی دیگری لازمست که در مورد مصرف در زنان باردار ، مادران شیرده و نوزادان با پزشک مشورت انجام شود.

بیماری وبا و راه های پیشگری وکنترل آن

بیماری وبا یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین بیماری های مسری در طول تاریخ به شمارمی رود.وعده کثیری از انسان ها رابه هلاکت رسانده است و به عنوان یکی از معضلات مهم بهداشتی در سراسرجهان به قوت خود باقی مانده است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  وبا (کلرا) نوعی بیماری حاداسهالی است که این بیماری دراثرتولیدوتجمع سم میکروب وبادر روده باریک ایجاد می شود ودراکثر موارد باعث از دست رفتن سریع آب و الکترولیت های بدن از طریق روده می گردد و در صورتی که درمان نشود باعث شوک وسرانجام منجر به مرگ می شود.

درحدود80%بیماران مبتلا به وبا بدون علامت هستندو فقط20% افراد مبتلا به وبا دچار اسهال حاد آبکی  می شوند. واز این تعداد 10تا 20% دچاراسهال آبکی شدید همراه با استفراغ می شوند.

میزان کشندگی بیماری در بیماران درمان نشده ممکن است به 30تا50 درصد برسد. که با درمان درست و به موقع می توان میزان کشندگی را در زیر 1% نگاه داشت.

وبا معمولاً از طریق آلودگی آب و غذا به مواد مدفوعی منتقل می شودو یک خطر همیشگی برای بسیاری از کشورهای جهان است.اماکن و جوامع پر جمعیت از جمله اردوگاه های پناهندگا ن به دلیل کوتاه بودن دوره کمون بیماری وبا (2 ساعت الی 5 روز ) بیشتر از همه در معرض خطر قرار دارندو تعداد موارد بیماری به سرعت می تواند افزایش یابد.

جلوگیری از ورود وبا به یک منطقه غیر ممکن است، ولی می توان با انجام اقدامات مراقبتی به موقع از گسترش آن جلوگیری کرد. یک طرح و برنامه جامع آمادگی مقابله با طغیان وبا در کشور ودر مناطقی که در آنها وقوع فصلی بیماری انتظار می رود بهترین وسیله مقابله با طغیان است.

بهترین راه پیشگیری از وبا و سایر بیماری های اسهالی در دراز مدت ، بهبود و تامین آب  آشامیدنی سالم، بهسازی محیط،سلامت غذا و آمادگی و هوشیاری جامعه می باشد.

در مرحله حاد بیماری تعداد میکروب وبای موجود در هر میلی لیتر مدفوع بیش از یک میلیون عدد می باشد و هر بیمار مبتلا به وبا ممکن است طی بیماری خود 1تا 60 لیتر و به طور متوسط بیش از 10تا 20 لیتر مدفوع آبکی دفع نماید.و اگر بیمار مبتلادر اسرع وقت درمان نشود…؟؟؟

البته بیماران مبتلا به وبای متوسط و شدید قادر به دور شدن از محیط خود نیستندوبه همین علت بیشتر باعث آلودگی محل سکونت خود می شوند.

بیماران مبتلا به وبای خفیف به علت توانایی حرکت  وجا به جایی ونقل و مکان سهم بیشتری در انتشار عامل بیماری دارند.و همین طور مبتلایان بدون علامت خطرناکند ونقش بارز تری در انتشار عفونت دارند .

میکرب وبادر مقابل عوامل محیطی نظیرگرما و خشکی مقاومت ندارد و در عرض چند ساعت حیات خود را از دست می دهند.مثلاًدر دمای 55 درجه سانتی گراد در عرض 15 دقیقه از بین می رود.

چه افرادی بیشتر به وبا مبتلا می شوند؟
1- افرادی که کاهش اسیدیته معده در اثر بیماری مزمن معده واستفاده از آنتی اسید دارند بیشتر و شدید تر به وبا مبتلا می شوند.
2- افرادی که وضع تغذیه مناسبی نداشته و از سوء تغذیه رنج می برند استعداد بیشتری برای ابتلابه وبا دارند. 3- افرادی که گروه خونی O دارند 2تا 3 برابر بیشتر از سایر گروه های خونی مبتلا می شوند.
دوره کمون وسرایت بیماری: دوره کمون بیماری چند ساعت تاچند روزو به طور معمول در حدود 3-2 روز است. بعد از طی دوره کمون 12ساعته تا 6 روزه،اکثر موارد وبا بصورت بدون علامت یا با علایم بالینی مختصری تظاهر می نماید.
به طوری که به ازای هریک مورد بیمار مبتلا به وبای التوردارای علامت در حدود 100-20 مورد بدون علامت حادث می گردد.
سیر طبیعی بیماری با شدت دهیدراتاسیون در ارتباط می باشد به طوری که موارد خفیف بیماری در عرض یک هفته خود به خود بهبود می یابند.
مبتلایان به وبا برای مدت طولانی عفونت زا باقی نمی مانند. به طوری که 70% درپایان هفته اول ، 90% در پایان هفته دوم و 98% در پایان هفته سوم دیگر باسیل دفع نمی کنند.واین امر در مورد افراد بدون علامت نیز صدق می کند.
عفونت ناشی از میکروب وبای التور طولانی ترازا نواع دیگر می باشد و موارد خفیف و بدون  علامت بیشتری ایجاد می کند و در تماس های خانوادگی موارد کمتری را ایجاد می کند.

راه های انتقال بیماری وبا :

انتقال بیماری از طرق مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد.
1- از طریق تماس مستقیم دست با مدفوع و استفراغ فرد بیمارو یا جابجایی وسایل و لوازم آلوده بیماروبایی
2- از طریق تماس غیر مستقیم:
– خوردن آب و غذای آلوده
– خوردن سبزی ومیوه که با آب آلوده شسته شده اند.
– شستشوی لباس و ظروف غذا در آب های الوده
– استحمام و شنا در آب های آلوده

علائم و نشانه های بیماری:

–    افزایش حرکات دودی روده که اولین علامت بیماری است وبیمارآن را بصورت احساس پری و سروصدا(غرغر) در شکم بیان می نماید.
–    مدفوع شل و آبکی که بعد از چند باردفع مدفوع آبکی،مواد دفعی نمای سوپ برنج به خود
می گیرد و بوی ماهی پیدا می کند.
–    استفراغ بدون حالت تهوع قبلی واُق زدن
–    نداشتن تب، دل درد و دل پیچه
–    عطش و تشنگی شدید
–    افزایش ضربان قلب،کاهش فشار خون و غیر قابل لمس بودن نبض مچ دست،
در این مرحله بدن بیمار بویژه دست وپای او سردو نوک انگشتان ،زبان ولب ها کبودمی باشد.
–    دردهای کرامپی اندام ها و گاهی درد ماهیچه های شکم بدنبال از دست دادن مقادیر زیاد املاح بدن

راه های پیشگیری از بیماری وبا :

رعایت نکات زیربرای پیشگیری از بیماری‏های قابل انتقال به وسیله آب و موادغذایی از جمله بیماری‏های اسهالی و حفظ سلامت خود و اطرافیان درمنزل، تفریحگاه‏ها، پارک‏ها و… لازم وضروری است.
1- استفاده از آب لوله‏کشی تصفیه شده درتمام مواقع و چنانچه از سلامت آب در دسترس اطمینان ندارید، ابتدا آن را جوشانده و پس از سرد کردن مصرف کنید.
2-شستن دقیق وصحیح دست‏های خود با آب و صابون قبل ازدست زدن به مواد غذایی و خوراکی وهمچنین قبل از غذا خوردن و بعد از رفتن به توالت.
3-شستن دست ها با آب و صابون قبل از تهیه و دادن غذا یا شیردادن به کودک وبعد از تعویض کهنه یا تمیز کردن کودک.
4-اجتناب از آشامیدن آب های مشکوک در پارک‏ها، باغ‌ها ، فضای سبز،اماکن و فضاهای عمومی.
5-  خودداری از مصرف موادغذایی، آبمیوه و آب هویج، معجون و دیگر مواد خوراکی و نوشیدنی‏هایی که توسط فروشندگان دوره‏گرد عرضه می‏شود.
6- استفاده از غذاهای طبخ شده در منزل تا آنجا که ممکن است.
7- نگهداری مواد خوراکی در ظروف سربسته، دور ازدسترس مگس و حشرات.
8- نگهداری زباله در کیسه‏های مخصوص زباله و دفع در محل مناسب .
9- نگهداری غذاها ی فاسد شدنی تازه به تازه و به اندازه نیاز در یخچال .
10- خودداری از قرار دادن سبزی ومیوه‏جات شسته نشده در یخچال.
11- استفاده همیشه از شیر و فرآورده های لبنی پاستوریزه یاجوشاندن شیر به مدت ۲۰ دقیقه قبل از مصرف.
12-  قرار ندادن اقلامی مثل نان را که قابل شست‏وشو و پختن مجدد نیستند درموقع خرید و حمل موادغذایی در کنار میوه‏ و سبزیجات شسته نشده و گوشت خام.
13- به همراه داشتن آب و غذای سالم هنگام سفر یا استفاده از نوشیدنی ها و غذاهای با بسته بندی مطمئن . روش سالم سازی میوه ها و سبزیجات

برای جلوگیری از ابتلا به بیماری های انگلی و روده ای مانند وبا، حصبه،اسهال خونی و …  بایستی میوه و سبزی را قبل از خوردن در 4 مرحله سالم سازی نمود:

مرحله اوّل : پاک سازی

در این مرحله میوه ها یا سبزی ها را با دقت وبه خوبی پاک نموده تا گل ولای و مواد زاید و الیاف خراب و قسمت های گندیده آن به طورکامل برطرف شود و سپس در آب تمیز و سالم شستشو می دهیم.

مرحله دوّم : انگل زدایی

در این مرحله در یک ظرف با توجه به مقدار و حجم میوه یا سبزی پاک شده آب ریخته وسپس به ازای هر یک لیتر آب 3 تا 5 قطره مایع ظرف شویی اضافه نموده و به هم می زنیم و به مدت 5 دقیقه میوه وسبزی را به طور کامل درکفاب قرار داده و دوباره میوه ها یاسبزی ها را باآب تمیز و سالم شستشو داده تا تخم انگل ها جدا شود.

مرحله سوّم : ضدعفونی

 بعد از انگل زدایی، میکروب های بیماری زا را با مواد و محلول های ضد عفونی مورد تائید وزرات بهداشت بایداز بین برد. در این مرحله برای از بین بردن میکروب های بیماری زا، به ازای هر 5 لیتر آب به مقدار یک گرم پودر پرکلرین درظرف آب ریخته وصبر می کنیم تا خوب حل شود و سپس به مدت 5 دقیقه میوه یا سبزی های انگل زدایی شده را درآن قرارمی دهیم.

مرحله چهارم : آبکشی یا شستشوی نهایی

دراین مرحله پس ازانجام ضدعفونی میوه ها یا سبزیجات، آن ها را دوباره در ظرف آب تمیز و سالم ریخته تا باقی مانده محلول پرکلرین یا مواد ضدعفونی از میوه یا سبزی ها جدا شود.

پس از شستشوی نهایی با اطمینان می توان میوه ها یا سبزی ها را میل نمود.

درمان :

بیماری وبا قابل درمان است .وهدف از درمان ، جبران وجایگزینی آب و الکترولیت های از دست رفته از طریق اسهال و استفراغ می باشد. آب و الکترولیت 80 تا 90 درصد بیماران وبایی را تنها با محلول خوراکی ORS می توان جبران کرد.در موارد دهیدراتاسیون شدید، آب و الکترولیت را می بایست با سرعت از طریق محلول های وریدی جبران کرد.و در طی تجویز وریدی مایعات و پس از آن به محض این که بیمار بتواند مایعات بنوشد باید از ORS استفاده کرد.
بررسی های مقاومت آنتی بیوتیکی ویبروکلرا در ایران نشان می دهد که سروتیپ های التور مقاوم  به کوتریموکسازول و فورازولیدون می باشند.آنتی بیوتیک انتخابی برای درمان بیماری وبا داکسی سایکلین به صورت تک دز به میزان  mg300  (3 کپسول )می باشد ودراطفال کمتراز 7 سال می توان از داروی
اریترو مایسین به میزان mg/kg 5/12 ، 4 نوبت در روز به مدت 3 روز،یااز آزیترومایسین به صورت تک دوزبه میزانmg/kg 20نیز می توان استفاده کرد.درزنان حامله اریترومایسین به مدت 3 روز،و در بالغین از سیپروفلوکساسین به صورت تک دوز به میزان 1 گرم(2 قرصmg500 ) نیز می توان استفاده کرد.

تهیه و تنظیم : دکتر علی جعفری

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »