کم خونی

کم خونی یا آنمی اختلال خونی شایعی است که در آن گلبول های قرمز و یا هموگلوبین کافی در خون برای رساندن اکسیژن به سایر بافت های بدنتان وجود ندارد. کم خونی وضعیتی است که در آن گلبول های قرمز قادر نیست وظیفه اکسیژن رسانی به سلول ها را انجام دهد و به همین دلیل است که کم خونی با مشکلات تنفسی و احساس ضعف و خستگی همراه است

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، هموگلوبینی که در گلبول های قرمز خون وجود دارد باعث می شود تا اکسیژن به گلبول قرمز متصل شده و توسط مویرگ ها به بافت های مختلف بدن برسد. ازآنجایی که تمام سلول های بدن انسان برای زنده ماندن به اکسیژن وابسته اند، کمبود آن باعث هیپوکسی شده و گسترهٔ وسیعی از مشکلات را به همراه دارد.

از عوامل ایجادکننده کم خونی می توان به کمبودهای تغذیه ای،خونریزی، ناهنجاری های ژنتیکی، بیماری های مزمن یا مسمومیت های دارویی اشاره کرد. شایع ترین علت آن کم خونی ناشی از فقر آهن است که بیشتر در زنان دیده می شود؛ اما نوع دیگر کم خونی نشانه بیماری است که باید به آن توجه بیشتری کرد.

انواع کم خونی

تقسیم بندی رایج تر کم خونی (کاهش هموگلوبین) براساس MCV یا حجم گلبول های قرمز خون است به طوری که MCV کمتر از ۸۰ به عنوان کم خونی میکروسیتیک، MCV در حد نرمال (۱۰۰ـ۸۰) ، کم خونی نورموسیتیک (با حجم سلولی نرمال) و MCV بالا، کم خونی ماکروسیتیک نامیده می شوند.

علائم کم خونی در بدن

مهمترین علائم و نشانه های ابتلا به کم خونی عبارتند از:

خستگی و احساس فرسودگی،رخوت و بی حالی،ریزش مو،بی قراری و ناراحتی،تنگی نفس و یا مشکل در تنفس،تمرکز ضعیف،تپش قلب،حساسیت به هوای سرد،حساسیت به هوای سرد،درد قفسه سینه،وزوز گوش ها،سردرد،تاثیر بر حس چشایی،خشکی زبان،مشکل در بلعیدن غذا،سندرم پای بی قرار، ناخن های خشک و پوسته پوسته و یا قاشقی

سایرعلائم سودمند عبارتند از:

میل به خوردن مواد غیرخوراکی:مانندخوردن خاک، کاغذ، موم، سبزه، ومو که می شود نشانه کمبود آهن باشد، با این وجود این حالت در کسانی که کم خونی نداشته باشند نیز دیده می شود.

قبل از هر چیز باید وجود یا عدم وجود کم خونی و همچنین نوع آن را تشخیص دهید و بعد اگر لازم بود تحت نظر پزشک از مکمل ها استفاده کنید.

تشخیص کم خونی

تشخیص کم خونی معمولا با انجام تست CBC (سلول های کامل خون) توسط پزشکان در آزمایشگاه صورت می گیرد. اندازه گیری ۶ مولفه، تست CBC را تشکیل می دهد که عبارتند از: شمارش گلبول های قرمز خون (RBC)، هماتوکریت، هموگلوبین، شمارش گلبول های سفید خون (WBC)، شمارش افتراقی خون و شمارش پلاکت ها.

بعلاوه MCV (حجم متوسط گلبول های قرمز) نیز اغلب در CBC گزارش می شود.

چه عواملی خطر کم خونی را افزایش می دهد؟

رژیم غذایی فاقد ویتامین های مورد نیاز:رژیم های غذایی که میزان کمی آهن ویتامین b 12 و فولیک اسید در آنها موجود است، خطر ابتلا به کم خونی را افزایش می دهد.
اختلالات روده ای: ابتلا به اختلالات روده ای که بر جذب مواد مغذی توسط بدن شما تاثیر می گذارد، می تواند خطر ابتلای شما به کم خونی را افزایش دهد.

قاعدگی:

عموما زنان در سنین قاعدگی بیشتر از مردان و زنان یائسه دچار کم خونی می شوند.

بارداری:

اگر شما باردار هستید، خطر ابتلا به کم خونی در شما افزایش می یابد.
بیماری های مزمن: بیماری های همچون سرطان، نارسایی کبد یا کلیه یا سایر بیماری های مزمن خطر ابتلا به کم خونی را افزایش می دهند.

آیا پیشگیری از ابتلا به کم خونی امکانپذیر است؟

خیلی از انواع کم خونی قابل پیشگیری نمی باشند. کمبود خفیف آهن با تجویز فروسولفات یا فروگلوکونات همراه مصرف ویتامین C برای جذب بیشتر آن، قابل درمان است. تجویز ویتامین های خوراکی (اسیدفولیک) یا تزریق زیرجلدی ویتامین B12، کمبودهای مربوط را درمان می کند ،بااین حال بعضی از انواع دیگر از جمله کم خونی بسته به فقر آهن و کمبود ویتامین، با یک رژیم غذایی پر ویتامین قابل پیشگیری می باشد، این ویتامین ها و مکمل ها شامل:

آهن:

غذاهای سرشار از آهن همچون سبزیجات سبز تیره برگدار، کنگر فرنگی، زرد آلو، لوبیا، عدس، نخود، سویا، گوشت، آجیل، آلو بخارا و کشمش می بایست در رژیم غذایی گنجانده شود.

شما زمانی دچار کم خونی می شوید، که خون شما گلبول قرمز کافی ندارد. زمانی گلبول های قرمز شما کم می شود که بدن شما گلبول قرمز کافی تولید نمی کند و یا گلبول تولید شده بدرستی عمل نمی کند.

فولیک اسید:

فولات و هم خانواده اش فولیک اسید در مرکبات، موز، سبزیجات تیره و برگدار، حبوبات و غذاهای غنی شده موجود می باشد.

ویتامین b-12:

این ویتامین بصورت طبیعی در گوشت و لبنیات موجود می باشد. همچنین این ویتامین در بعضی از شیرهای سویا هم موجود است.

ویتامین C:

خوراکی های حاوی ویتامین C از جمله مرکبات، خربزه و هندوانه و انواع توت ها به جذب آهن کمک می نمایند.

چگونه کم خونی را درمان کنیم؟

درمان کم خونی بسته به علت آن متفاوت است، بعضی از انواع درمان بیماری مربوطه شامل:

درمان کم خونی مربوط به فقرآهن:در این شرایط پزشک شما از مکمل های حاوی آهن برای تنظیم سطح گلبول قرمز خون استفاده می کند.

درمان کم خونی مربوط به رژیم غذایی:بیمارانی که کم خونی آنها به دلیل رژیم غذایی ناسالم آنهاست و رژیم غذایی آنها فاقد آهن است و یا کم آهن می باشد، باید اقدام به گنجاندن غذاهای حاوی آهن همچون سبزیجات سبز تیره برگدار، کنگر فرنگی، زردآلو، لوبیا، عدس، نخود، سویا، گوشت، آجیل، آلو بخارا و کشمش در رژیم غذایی شان نمایند.

درمان کم خونی مربوط به بیماری های دیگر:

اگر کم خونی به علت ابتلا به سایر بیماری ها باشد، می بایست برای درمان کم خونی بیماری مربوطه را درمان نمود. همچنین اگر علت کم خونی بعلت مصرف داروها از جمله داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) باشد، می بایست دارویتان را با دارویی مشابه و بدون عارضه جایگزین نمایید.

عوامل افزایش دهنده جذب آهن و منابع غذایی آن:

۱ -اسید سیتریک و اسید اسکوربیک یا ویتامین ث که در آلو، خربزه، ریواس، انبه، گلابی، طالبی، گل کلم، سبزی ها، آب پرتقال، لیموشیرین، لیموترش، سیب و آناناس وجود دارد، میزان جذب آهن را در بدن افزایش می دهد.
۲ -اسید مالیک و اسید تارتاریک که در هویج، سیب زمینی، چغندر، کدوتنبل، گوجه فرنگی، کلم پیچ و شلغم موجود است نیز سبب افزایش جذب آهن می شود.
۳ -محصولات تخمیری مثل سس سویا نیز در این دسته از عوامل گنجانده می شود

توصیه های کلی زیر را به کار ببندید:

۱ -استفاده از غذاهایی که غنی از آهن است.
۲ -استفاده از منابع غذایی حاوی ویتامین ث هر وعده غذایی برای جذب بهتر آهن(مثل پرتقال، گریب فروت، گوجه فرنگی،کلم، توت فرنگی، فلفل سبز، لیموترش)
۳ -گنجاندن گوشت قرمز، ماهی یا مرغ در برنامه غذایی.
۴ -پرهیز از مصرف چای یا قهوه همراه یا بلافاصله بعد از غذا.
۵ -برطرف کردن مشکلات گوارشی و یبوست.
۶ -تصحیح عادت های غذایی نادرست (مثل مصرف مواد غیر خوراکی مانند خاک، یخ) که خود از علایم کم خونی فقر آهن است.
۷ -مشاوره با پزشک و متخصص تغذیه برای پیشگیری به موقع یا بهبود کم خونی.
۸ -استفاده از نان هایی که از خمیر ورآمده تهیه شده است.
۹ -استفاده از خشکبار مثل توت خشک، برگه آلو، انجیر خشک و کشمش که منابع خوبی از آهن است.
۱۰ -استفاده از غلات و حبوبات جوانه زده.
۱۱ -شست و شو و ضدعفونی کردن سبزی ها.
۱۲ -شستن کامل دست ها با آب و صابون قبل از تهیه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج.
۱۳ -مصرف روزانه یک قرص آهن از پایان ماه چهارم بارداری تا سه ماه پس از زایمان در زنان باردار.
۱۴ -مصرف قطره آهن همزمان با شروع تغذیه تکمیلی تا پایان ۲ سالگی در کودکان.

سرطان روده

“سرطان روده” به عنوان سومین عامل مرگ ومیر در جهان می باشد،این سرطان چه علائمی دارد؟از چه سنی شروع می شود؟راه های درمان آن چیست؟تشخیص آن به چه صورت است؟پاسخ همه ی این سوالات را در این بخش خواهید یافت.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کولون یا روده بزرگ بخشی از دستگاه گوارشی بدن می باشد. روده باریک حدود ۶ متر طول دارد و بین معده و روده بزرگ قرار گرفته است. عملکرد اصلی روده باریک، هضم و جذب مواد غذایی می باشد و از انتهای معده شروع شده و به روده بزرگ ختم می شود و سپس روده بزرگ نیز از آنجا تا محل مقعد ادامه می یابد.سرطان روده بزرگ یا چنگار روده بزرگ یا سرطان کولون گونه ای سرطان است که در آن سلول های سرطانی در درون بافت روده شروع به تکثیر می کنند .

سرطان روده بزرگ و راست روده اغلب به صورت چند پولیپ، یعنی توده های خوش خیم بر روی سطح داخلی راست روده، آغاز می شود.

عوامل افزایش دهنده ابتلا به سرطان روده:

• سن:اکثر افراد مبتلا به این بیماری سن بالای ۵۰ سال دارند، اما ممکن است این بیماری در هر سنی اتفاق بیفتد.
• رژیم غذایی :بین این بیماری و رژیم غذایی پرچربی و پرانرژی و کم فیبر و مصرف کم میوه و سبزی، رابطۀ مستقیم وجوددارد.
• پولیپ ها :این بیماری به صورت رشد توده های خوش خیم در جدار روده تعریف می شود که معمولاً بعد از سن ۵۰ سالگی شایع است. پولیپ ها شانس ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهند.
• سابقه بیماریهای قبلی :احتمال ابتلا به این بیماری در افرادی که قبلاً سرطان های روده بزرگ داشته اند و خانم هایی که مبتلا به سرطان تخمدان، رحم، یا پستان بوده اند بیشتر است.
• انتقال وراثتی :افرادی که نزدیکانی مثل پدرو مادر و خواهر و برادرشان به این نوع از سرطان مبتلا شده اند، خصوصاً اگر زیر ۵۰ سال بوده باشد، باید خود را تحت نظر پزشک متخصص قرار دهند .
• کولیت اولسروز :در این بیماری پوشش جدار روده بزرگ دچار التهاب شده است. افراد مبتلا به این بیماری احتمال بیشتری در ابتلا به سرطان کولورکتال دارند.
چاقی، مصرف الکل، استفاده از مواد مخدر سایر عوامل خطر شناخته شده هستند. آسپرین برای پیشگیری پولیپ های آدنوماتوز روده بزرگ و راست روده، در افرادی با سابقه این ضایعات مؤثر است.

علائم بیماری

علائم این بیماری ممکن است شبیه به سایر علائم نظیر عفونتها، تب، بواسیر و بیماری های التهابی روده باشد.

از جمله نشانه هایی که مراجعه به پزشک را ضروری می کند می توان موارد زیر را نام برد:

• وجود هرگونه تغییر در عادات دفعی روده نظیر اسهال، یبوست یا کاهش قطر مدفوع در صورتی که بیش از یک روز طول بکشد و علت آن نامعلوم باشد.
• خون ریزی از راست روده یا وجود خون در مدفوع، چه قابل رؤیت باشد چه با انجام آزمایش معلوم شود.
• دردهای قولنجی معده
• استفراغ
• ضعف و خستگی
• یرقان و زردی پوست یا سفیدی چشم
• حرکت درون روده
• کرامپ یا گرفتگی معده
• مدفوع خونی
• کاهش قابل ملاحظه وزن
• احساس خستگی
• یبوست، دفع مدفوع کمتر از سه بار در هفته یکی از نشانه های سرطان روده بزرگ می باشد.
• تهوع و استفراغ به چند دلیل به وجود می آید:کاهش جریان خون، درد و یبوست.
• گاز معده و نفخ نیز یکی از مواردی است که می تواند به تشخیص سرطان روده بزرگ کمک نماید.
احساس سنگینی و رخوت نیز از دیگر نشانه ها می باشد. سرطان، باعث کمبود خون و به دنبال آن، کم خونی ناشی از کمبود آهن می شود. به همین دلیل احساس تنبلی، سستی و … ایجاد می شود.

عوامل خطری که می توان آنها را تغییر داد:

– رژیم غذایی:رژیم های پرچرب و کم فیبر باعث افزایش سرطان می گردد. همچنین رژیم های حاوی گوشت قرمز، شانس ابتلا به سرطان کولون را افزایش می دهد.برای جلوگیری از سرطان می توان بیشتر سبزیجات و میوه را مصرف کرد.
– ورزش کردن: کسانی که ورزش نمی کنند، باید منتظر سرطان باشند. ۲۰ دقیقه در روز ورزش کنید تا بیمار نشوید.
– چاقی:چاقی از بزرگ ترین عوامل مرگ ناشی از سرطان است، در نتیجه برنامه غذایی خود را طوری تنظیم کنید که وزنتان متعادل بماند.
– سیگار کشیدن:سیگار نه تنها به ریه آسیب می رساند، بلکه باعث مرگ ۱۲ درصد از بیماران سرطانی می شود. سیگار موجب تورم رگ می شود و مواد مضر آن جذب خون می گردند، به همین سبب افزایش دهنده سرطان شناخته شده است.
– نوشیدن مشروبات الکلی: مشروبات الکلی نیز موجب بروز سرطان و انواع بیماری ها می شوند.

نحوه تشخیص سرطان روده

رشد سرطان روده ممکن است سال ها به طول بینجامد و تشخیص به موقع آن، شانس بهبودی را به طور چشمگیری افزایش می دهد. بنابراین، انجام تست های دوره ای که در متن زیر آمده اند، در افرادی که در گروه خطر قرار دارند توصیه می شود.
– آزمایش دیجیتال کولون ‏‎(DRE)‎‏‏ : تنها تومورهای بزرگ و قابل لمس را آشکار می کند.
– آزمایش وجود لخته خون در مدفوع:با یک پروب نوری (سیگموئیدوسکوپ) که از انتهای روده بزرگ وارد شده، هر گونه پولیپ یا موارد غیرعادی را شناسایی می کند.
– آزمایش خون ‏: وجود برخی از انواع خاص پروتئین ها در خون بیمار، علامت تومور است.
– پروکتوسکوپی :در این روش از طریق دستگاه های خاصی به صورت مستقیم داخل راست روده و قسمت های تحتانی روده بزرگ مورد مشاهده قرار می گیرد. از طریق این روش نیمی از سرطان ها، قابل تشخیص هستند. در این روش ممکن است بیمار احساس فشار کند، اما دردی را احساس نخواهد کرد.
– کولونوسکوپی :از طریق این روش نیز با ابزارهای خاصی، مشاهده کلی روده بزرگ و راست روده ممکن می شود. در این حالت نیز فرد دردی را احساس نخواهد کرد.
– بیوپسی : در صورت وجود هر گونه توده در طول این قسمت ها نیاز است که بخشی از توده برداشته شود تا در زیر میکروسکوپ از نظر وجود بافت یا سلول های سرطانی مورد بررسی قرار گیرد.
– مشاوره ژنتیک ‏: تست و مشاوره ژنتیک در خانواده هایی که به صورت وراثتی احتمال ابتلا به مواردی از سرطان کولون نظیر سرطان روده غیرپولیپی ‏‎(HNPCC)‎‏ یا پولیپ غده ای خانوادگی ‏‎(FAP)‎‏ را دارند، پیشنهاد می شود.
چون سرطان روده بزرگ و راست روده پنهان کار است، غربالگری راه حل ردیابی زودهنگام می باشد. در اکثر افرادی که به ۵۰ سالگی می رسند، باید هر ۱۰ سال یکبار آندوسکوپی روده بزرگ انجام شود.

سرطان روده بزرگ (کولون) چگونه درمان می شود؟

درمان سرطان روده بزرگ بسته به نوع آن، پیشرفت بیماری، مکان بیماری، سن شما، وضعیت سلامتی شما و … توسط پزشک تجویز می شود. معمول ترین شیوه های درمان سرطان کولون شامل:

جراحی- در جراحی پزشک بخشی از تومر یا پولیپ را برمی دارد و یا اگر بیماری پیشرفته باشد مجبور به برداشتن کل کولون درگیر سرطان می شود.

شیمی درمانی- در این درمان از دارو برای نابود کردن سلول های سرطانی استفاده می شود. شیمی درمانی معمولا پس از جراحی استفاده می شود.

پرتو درمانی (رادیو تراپی)- از این روش برای کشتن سلول های سرطانی پس از جراحی و یا کوچک کردن تومور های کوچک قبل از جراحی استفاده می شود.

اثر پیاز و زردچوبه بر سرطان کولون

ترکیبات موجود در زردچوبه و پیاز (کورکومین و کوئرستین) موجب کاهش اندازه و تعداد پولیپ های روده می شود.

زخم معده چیست؟

زخم معده به جراحات دردناکی گفته می شود که در جداره داخلی معده و یا قسمت آغازین روده کوچک که اثنی عشر نامیده می شود وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، هرگاه تعادل بین اسید معده و سد دفاعی مخاط معده بر هم می خورد، زخم معده ایجاد می شود. یا به عبارت دیگر ترشح بیش از حد اسید معده به هر دلیلی می تواند منجر به ایجاد زخم گوارشی شود. تقریباً ده درصد افراد جامعه در طول عمر خود حداقل یک بار مبتلا به زخم معده یا اثنی عشر می شوند.زخم های گوارشی در هر سنی می توانند بروز کنند.

شایعترین باکتری ایجاد کننده زخم، باکتری هلیکوباکترپیلوری (Helicobacter Pylori) می باشد. این باکتری در عفونتهای انسانی بسیار شایع است . این باکتری توسط آب و غذا منتشر می شود، همچنین در بزاق دهان نیز دیده شده است و احتمال می رود که بتواند از راه هایی مثل بوسیدن هم انتقال یابد. این باکتری می تواند به دیواره معده چسبیده و باعث ضعیف شدن و التهاب آن قسمت از معده می شود

●آیا میکروب ها نیز می توانند منجر به ایجاد زخم معده شوند؟
– تا پیش از ۲۰ سال قبل تصور بر این بود که زخم های معده و اثنی عشر صرفاً به دلایل عصبی و عادات شخصی ایجاد می شود، ولی در سال ۱۹۸۲ دو دانشمند استرالیایی ثابت کردند که یک باکتری به نام هلیکو باکترپیلوری می تواند منجر به ایجاد زخم گوارش در ناحیه معده و اثنی عشر شود. گفته می شود تقریباً ۱۰۰ درصد بیمارانی که زخم دوازدهه (تقریباً ۳۰ سانتیمتر اول روده باریک) را دارند، دچار عفونت با هلیکو باکترپیلوری هستند در حالی که ۸۰-۷۰ درصد بیمارانی که زخم در ناحیه معده دارند مبتلا به عفونت با این باکتری هستند.

● به طور کلی عوامل ایجاد کننده زخم معده چیست؟
– عوامل ایجاد کننده زخم های گوارشی بسیار متعدد هستند؛ مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مثل آسپرین، پروفن و…، استرس و اضطراب، رژیم غذایی نامناسب و وعده های غذایی نامنظم.

● علائم و نشانه های اصلی زخم معده کدامند؟
درد در ناحیه بالای شکم و معمولاً ۳-۱ ساعت پس از مصرف غذا تشدید می شود و با مصرف داروهای آنتی اسید مثل شربت آلومینیوم ام.جی.اس و… از شدت این درد می کاهد. احساس بدی در ناحیه بالای شکم و نفخ شکم بعداز غذا نیز از دیگر علایم این بیماری است.

به طور کلی درد زخم معده از یک ساعت بعد از غذا خوردن شروع می شود و تا ساعت ها ادامه پیدا کند همچنین شب ها شعله ور شده و می تواند فرد را از خواب بیدار کند.

درد زخم معده در زمان خالی بودن معده بدتر می شود لذا باید از گرسنگی اجتناب کرد. زخم معده می تواند برای مدتی فروکش کند ولی بعد از چند هفته علائم زخم معده برمی گردد لذا حتما باید برای درمان زخم معده به پزشک مراجعه کرد.

رایج ترین علائم زخم معده، درد سوزشی که از جناغ سینه تا بالای ناف می تواند احساس شود. درد زخم معده به علت تماس اسید معده با منطقه آسیب، ایجاد می شود.

افزایش سوءهاضمه از نشانه های دیگر زخم معده می باشد. در این موارد فرد پس از صرف غذا یا آروغ می زند یا دچار سکسکه می شود.

زخم معده علامت دیگری دارد که به علت تغییر حجم مایعات، فرد دچار حالت تهوع خفیف یا شدید می شود. معمولاً در حالت ناشتا، فرد دچار حالت تهوع می شود.

درد شدید بخصوص هنگام خالی بودن معده

درد در شب و خواب

دردهایی که به صورت مداوم قطغ می شوند و دوباره آغاز می شوند.

دردیکه با خوردن بعضی از خوراکی های خاص آرام می شود

با ایجاد زخم معده، فرد احساس سنگینی و سیری در معده می کند. همان حالتی که پس از مصرف زیاد آب احساس می شود.

بیشتر بیماران مبتلا به زخم معده، دچار علایم آنفلوآنزا مانند خستگی مفرط، کسالت، تب، حالت تهوع و… می شوند.

خون تیره در مدفوع و یا مدفوع سیاه و قیری رنگ

● علائم ابتلا به زخم معده

درد شدید و ناگهانی که مبتلایان چند ساعت پس از هضم غذا دچار آن می شوند، باعث می شود از غذا خوردن بترسند و در نتیجه اشتهای خود را از دست می دهند.

در این بیماران احساس گرسنگی، چند ساعت پس از صرف یک غذای کامل امری طبیعی است.

با کم شدن اشتها، کاهش وزن امری طبیعی است. بالا آوردن مکرر پس از صرف غذا نیز می تواند علت دیگر کاهش وزن باشد.

رنگ مدفوع ممکن است ظاهری تیره یا کم رنگ با اثری از خون داشته باشد.

به علت افزایش میزان مایعات در روده و معده استفراغ امری طبیعی است. در صورت ظاهر شدن خون در استفراغ ممکن است زخم پیشرفته باشد. در این موارد فرد به درمان فوری نیاز پیدا می کند.

● علائم خطرناک

استفراغ خونی: بالا آوردن خون، که با رنگ قرمز یا سیاه مشخص می شود. به یاد داشته باشید که ممکن است قسمتی از خون مترشحه در زخمها از سیستم گوارشی عبور کند و به صورت قهوه ای خارج شود.

مدفوع سیاه:که نمایانگر خون ریزی از زخم است.

دردهای شدید و ناگهانی شکم که در صورت مشاهده این علائم سریعا به پزشک مراجعه کنید.

● مسکن‌ها به معده آسیب می‌زنند!

امروزه به دلیل زیاده‌روی در مصرف مسکن‌ها ازجمله دیکلوفناک، بروفن، ایندوسیت، آسپرین و. . . شیوع زخم معده رو به افزایش گذاشته است. از طرف دیگر هر چه سن بالاتر باشد عوارض ناشی از مسکن‌ها در بدن بیشتر می‌شود. موضوع به این قرار است که در جدار معده یک سد مخاطی یا لایه‌ای ژلاتینی از بی‌کربنات وجود دارد. به همین دلیل «Ph» آن قلیایی است و می‌تواند از نفوذ اسید جلوگیری کند. داروهای مسکن سنتز پروستاگلاندین را مهار می‌کنند. پروستاگلاندین از لایه ژلاتینی معده محافظت می‌کند و خونرسانی و ترمیم سلول‌ها را افزایش می‌دهد.

بنابراین زمانی که از این داروها استفاده می‌کنید، با مهارشدن سنتز پروستاگلاندین، لایه دفاعی معده ضعیف شده و جریان خونرسانی به آن کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه اسید به داخل مخاط معده نفوذ کرده و زخم ایجاد می‌کند. زخم ناشی از مصرف مسکن اغلب بدون علامت و بدون درد است و تظاهرات اولیه آن ممکن است به صورت خونریزی دیده شود. بارها دیده‌ایم که افراد به دنبال مصرف حتی یک عدد مسکن دچار خونریزی شده‌اند و به اورژانس مراجعه کرده‌اند، بدون اینکه حتی دردی داشته باشند.

● داروهای ممنوعه برای زخم معده

گاهی اوقات سوال می‌شود که آیا مصرف داروهای مسکن وسط غذا یا استفاده از مسکن‌هایی که در روده باز می‌شود، می‌تواند از ایجاد زخم جلوگیری کند؟ پاسخ منفی است. اگرچه مسکن‌ها به صورت موضعی در معده عارضه ایجاد می‌کنند اما بعد از جذب نیز باعث بالا رفتن گاسترین سرم خون می‌شوند و از این طریق در قسمت‌های مختلف بدن عارضه ایجاد می‌کنند.

حتی نوع تزریقی این داروها نیز همین عوارض را دارد و می‌تواند باعث زخم معده شود یا برای مثال شیاف دیکلوفناک هم می‌تواند باعث زخم ناحیه رکتوم شود. بنابراین کسانی که زخم معده یا اثنی عشر دارند باید حتما این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند تا این داروها برای‌شان تجویز نشود.

● میکروبی که خطر سرطان را بالا می‌برد!

عفونت «هلیکوباکتر پیلوری» یکی دیگر از عوامل موثر در ایجاد زخم معده و اثنی عشر است؛ معمولا ۱۰ درصد از افراد آلوده به این عفونت دچار زخم اثنی عشر و تا حد کمتری زخم معده می‌شوند. حدود یک درصد از آنها نیز به سرطان معده مبتلا می‌شوند. افراد مبتلا به زخم معده اگر دارای عفونت هلیکوباکتر پیلوری باشند باید حتما برای ۱۰ روز تحت درمان همزمان با سه نوع آنتی‌بیوتیک قرار بگیرند تا میکروب کاملا در بدن‌شان از بین برود.

آلودگی به این میکروب در کشور ما اغلب از بچگی شروع می‌شود؛ یعنی موقعی که در خاک غلت می‌خوریم و بازی می‌کنیم. مطالعات نشان داده‌اند بیشتر از ۸۰ درصد افراد بالای ۵۰ سال به این میکروب آلوده هستند اما لازم نیست که همه این میکروب را در بدن‌شان از بین ببرند بلکه فقط در صورت وجود زخم یا سابقه سرطان معده در خانواده، درمان با آنتی بیوتیک لازم می‌شود. خوشبختانه امروزه به دلیل رعایت بهداشت، آلودگی با میکروب هلیکوباکتر پیلوری و شیوع زخم‌های معده و اثنی عشر در کشور روز به روز کمتر می‌شود.

● بیش از سه وعده غذا نخورید!

یکی از تفکرات غلط میان عامه این است که فرد مبتلا به زخم معده و اثنی عشر بهتر است به جای سه بار غذا خوردن در پنج نوبت غذا بخورد اما این کار نه تنها در بهبود زخم تاثیری نمی‌گذارد بلکه باعث افزایش اسیدیته معده می‌شود زیرا با هر بار غذا خوردن معده اسید ترشح می‌کند. بنابراین مصرف سه وعده غذا در روز برای این افراد مناسب‌تر است.

● زخم معده چه زمانی سرطانی می‌شود؟!

خیلی مواقع بیماران سوال می‌کنند که آیا زخم معده و اثنی عشر ممکن است سرطانی شود؟ در مورد زخم‌های اثنی عشر هرگز چنین مسئله‌ای مطرح نیست و معمولا نیاز به بیوپسی و آندوسکوپی مجدد وجود ندارد زیرا زخم با درمان دارویی بهبود پیدا می‌کند اما زخم‌های معده، به خصوص اگر براثر مصرف مسکن‌ها ایجاد نشده باشند، حتما باید از اطراف‌شان پنج بیوپسی برداشته شود.

هر چقدر هم زخم معده بزرگ‌تر باشد خطر بدخیمی بیشتر می‌شود اما زخم‌های معده‌ای که براثر مصرف داروهای مسکن ایجاد می‌شوند، خطر بدخیمی ندارند. به‌طور کلی کسانی که به دلیل زخم معده تحت درمان قرار می‌گیرند باید بعد از حدود ۵/۲ تا ۳ ماه دوباره آندوسکوپی شوند تا مطمئن شویم زخم‌شان کاملا از بین رفته است.

● فلفل معده را زخم نمی‌کند!

برخلاف عقیده عموم، مصرف غذاهای تند و پر ادویه باعث ایجاد زخم معده و اثنی عشر نمی‌شود؛ برای مثال در کشور هند که مصرف ادویه بالاست، آمار زخم زیاد نیست. در واقع باید بین «سوء هاضمه» و «زخم» افتراق بدهیم. فلفل، ادویه‌جات و ترشیجات شاید یک مقدار باعث سوزش معده شوند اما این موضوع دلیل نمی‌شود که به زخم معده دچار شوید.

حتی این تفکر نیز غلط است که با مصرف فلفل و ادویه زخم‌های گوارشی بازتر می‌شوند اما در مقابل، استرس و تنش روحی در افراد مبتلا به زخم‌های گوارشی می‌تواند باعث سر باز شدن زخم و خونریزی شود. بنابراین چنین افرادی باید برای جلوگیری از عود مجدد زخم در محیطی آرام و دور از تنش زندگی کنند.

● برنج دودی، سوسیس و کالباس؛ سه عامل خطر

یکی از عوامل موثر در ایجاد سرطان معده، تغذیه است. خوراکی‌های کهنه و نمک سودشده همگی می‌توانند خطر ابتلا به این سرطان را بالا ببرند. نیترات نیز اگر در مواد غذایی مثل سوسیس و کالباس بیش از حد استاندارد به کار رود خطر سرطان معده را افزایش می‌دهد. درواقع نیترات توسط باکتری‌های دهان و دستگاه گوارش تبدیل به نیتریت می‌شود.

نیتریت هم یک ماده سرطان‌زا به نام نیتروزامین تولید می‌کند. نگهداری از مواد غذایی، به خصوص گوشت‌های نمک‌سود شده در محیط‌های مرطوب ازجمله سرداب‌ها نیز می‌تواند باعث تولید نیتروزامین شود. بنابراین چنین تفکری غلط است که هرچه بعضی مواد غذایی مثل ترشی قدیمی‌تر باشند، بهتر و سالم‌تر هستند. یادتان باشد که هرقدر مواد غذایی برای مدت طولانی‌تری نگهداری شوند، خطر سرطان‌زایی آنها هم بیشتر می‌شود. فرآیند دودی کردن مواد غذایی مثل ماهی و برنج نیز اگر بیشتر از حد مجاز انجام شود، خطر سرطان معده را افزایش می‌دهد.

● نارنگی خطر سرطان معده را کاهش می‌دهد!

یکی دیگر از عوامل مهم در بروز سرطان معده کمبود سلنیوم، ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌هاست. سبزیجات و میوه‌های تازه، به خصوص مرکبات دارای آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که از سرطان معده جلوگیری می‌کنند. در واقع یکی از مسائلی که امروزه روی آن بحث می‌شود، تاثیر ویتامین C با دوز بالا روی سرطان معده است. بنابراین هرقدر مرکبات بیشتری میل کنید، به سلامت‌تان کمک بیشتری کرده‌اید.

● چاقی، سیگار و مواد مخدر؛ مثلث مرگ!

چاقی خطر چند سرطان از جمله سرطان قسمت ابتدایی معده، کبد، رحم، کولون و لوزالمعده را بالا می‌برد. سیگار کشیدن نیز خطر ۳۰۰ نوع سرطان از جمله سرطان معده را افزایش می‌دهد. مصرف ناس (نوعی ماده مخدر) نیز که در بعضی نقاط روستایی ایران شایع است، باعث تحریک و التهاب معده می‌شود.

تریاک هم خطر سرطان‌های قسمت فوقانی دستگاه گوارش و لوزالمعده را بالا می‌برد. استفاده از فضولات حیوانات برای تامین سوخت و گرما هم می‌تواند خطر سرطان معده را افزایش دهد. این کار بیشتر در روستاها رایج است و باعث تولید هیدروکربن‌های آروماتیک و سرطان‌زا می‌شود؛ درست مانند دود ماشین و هوای آلوده.

درد معده و سوء هاضمه را جدی بگیرید!

از نظر علائم بالینی، سرطان معده ابتدا فقط ممکن است باعث سوء هاضمه، درد خفیف معده، بی‌اشتهایی، کاهش وزن، سیری زودرس و ترش کردن شود. اگر فردی دچار این علائم شود، به خصوص اگر بالای ۴۵ سال داشته باشد، حتما باید آندوسکوپی انجام دهد.

آب سیاه یا گلوکوم

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

آب سیاه یا گلوکوم (glaucoma) چشم به علت تجمع مایع در کره چشم رخ می دهد. این مایع مسئول تغذیه و سالم نگه داشتن چشم است.این مایع پس از ترشح و گردش در داخل کره چشم، از طریق زاویه چشم و مجاری خارج کننده، که در قسمت جلوی چشم قرار دارند، تخلیه می شود. . در افراد مبتلا به گلوکوم ، محل زه کشی در چشم مسدود شده و مایع داخل چشم نمی تواند از چشم خارج شود. بنابراین، مرتبا مایع تولید شده و باعث می شود فشار در چشم افزایش یافته یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مشکل می تواند به بینایی چشم مبتلا بصورت ماندگار آسیب برساند و درصورت عدم درمان حتی منجر به کوری شود. بزبانی ساده علت آن افزایش شدید فشار زجاجیه یا همان مایع درون چشم است. به طور کلی اشکال در خروج این مایع از منافذ بسیار کوچکی در پیرامون عنبیه (دایره رنگی چشم) است. در برخی موارد بطور مادرزادی منافذ تنگ هستند. در موارد دیگر جلو آمدن عنبیه یا مسدود شدن این منافذ با رنگدانه های عنبیه یا یاخته های خون پس از خونریزی داخل چشم مسیر تخلیه مایع داخل چشم تقریباً مسدود می شود.

گلوکوم را دزد بینایی نیز نامیده اند و دلیلش اینست که تمامی اثرات و سمپتوم های آن بسیار آرام و در طول سالیان بروز کرده بطوریکه درک و تشخیص آن توسط فرد مشکل است و گلوکوم جنرال پس از آب مروارید دومین دلیل کاهش بینایی در جهان است.

علایم شایع آب سیاه

وقتی علایم زیر در فردی وجود داشته باشند احتمال وجود بیماری آب سیاه مزمن چشم وجود خواهد داشت. علائمی چون تغییر مداوم نمره عدسی عینک، سردرد خفیف یا اختلالات مبهم بینایی یا عدم توانایی در تطبیق بینایی از روشنایی به تاریکی.

مراحل اولیه:

– از دست رفتن دید محیطی در نواحی کوچک از میدان دید
– تاری دیدی در یک طرف در سمت بینی میدان دید

مراحل پیشرفته:

– بزرگ تر شدن نواحی از دست رفتن دید، معمولاً در هر دو چشم
– سفت شدن کره چشم
– وجود نقاط کور در میدان دید
– نامناسب بودن دید در شب

چه کسانی مستعد گلوکوم هستند؟

عوامل خطرساز برای گلوکوم عبارتند از: سن ، نژاد سیاه، سابقه خانوادگی گلوکوم ، فشار چشم بالا، مرض قند ، فشار خون بالا و نزدیک بینی.
علل بیماری آب سیاه

علایم در اثر تجمع مایع و افزایش فشار درون چشم و در نتیجه آسیب رسیدن به رشته های عصب چشمی به وجود می آیند اما در برخی از گروه های جمعیتی، تنها ۵۰ درصد از افراد مبتلا به گلوکوم زاویه باز اولیه دارای فشار چشم بالا هستند.

– تغذیه و رژیم های غذایی
– نژاد و جنس
– عوامل ژنتیک و سابقه خانوادگی آب سیاه حاد یا مزمن چشم
– سن بالای ۶۰ سال
– دیابت
– بسیاری از داروها نیز فشار داخل چشم را بالا می برند و موجب بدتر شدن بیماری می شوند مانند قرص های سرماخوردگی و آلرژی، آنتی هیستامینها، آرام بخشها، داروهای کورتیکواستروئیدی و برخی داروهای معده و روده.

پیشگیری

تمامی افراد باید از چشم پزشک خود بخواهند تا در هر بار معاینه چشم، فشار چشم را نیز اندازه بگیرد و پس از ۴۰ سالگی باید حداقل سالی یک بار معاینه چشم انجام شود. در صورت بروز هرگونه تغییر در بینایی باید به چشم پزشک مراجعه شود.

معاینات چشم از جمله آزمون میدان دید٬ تونومتری یا فشارسنجی (اندازه گیری فشار درون کره چشم) و افتالموسکوپی (مشاهدهٔ پشت چشم).

عواقب مورد انتظار

درمان آب سیاه چشم تا آخر عمر باید ادامه یابد. اگر آب سیاه به موقع تحت درمان قرار گیرد، اشکال دایمی در بینایی به وجود نمی آید. توجه داشته باشید که در این بیماری دید مرکزی تا مرحله آخر بیماری وجود خواهد داشت و هیچگونه اختلالی در دید مرکزی ایجاد نخواهد شد.

درمان

این بیماری را نمی توان درمان قطعی کرد، اما علایم آن را می توان کنترل نمود. در اکثر اوقات می توان فشار چشم را با دارو تا حدی پایین آورد که از آسیب به عصب چشمی و از دست دادن احتمالی بینایی در آینده جلوگیری شود. مهارکننده های آنزیم کربنیک آنهیدراز مانند دورزولامید به تنهایی یا به همراه داروهای مسدد گیرنده بتاآدرنرژیک برای کاهش فشار داخل چشم به کار می روند.

داروهای ادرارآور (دیورتیک) برای کاهش تولید و در نتیجه کاهش تجمع مایع در چشم استفاده می شوند. در صورتی که با قطره های چشمی نتوان بیماری را کنترل نمود، می تواند از جراحی با لیزر کمک گرفت.

آب مروارید

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

آب مروارید عبارت است از کدر شدن عدسی چشم که بصورت طبیعی شفاف است. مانند پنجره ای که بخار آب آنرا تار کرده باشد، آب مروارید نیز باعث تاری دیده میشود. آب مروارید، کدر شدن عدسی چشم است که منجر به مشکلات بینایی می‌شود. در مراحل اولیه، استفاده از نور قوی و عینک، مشکلات بینایی ناشی از آب مروارید را کمتر می‌کند. اما در مراحل بعدی بیماری، انجام جراحی برای بهبود بینایی ضروری است. امروزه عمل جراحی آب مروارید کم خطر و بسیار موثر است.

عدسی ساختمان شفاف و بدون رگ با قطر حدود ۹ میلی متر و ضخامت ۴ میلی متر است که در قسمت میانی کره چشم قرار گرفته و باعث تمرکز نور بر روی شبکیه می‌شود. شبکیه لایه حساس به نور در چشم است که پیام‌های بینایی را دریافت می‌کند.

در یک چشم طبیعی نور از عدسی عبور کرده و روی شبکیه متمرکز می‌شود. برای ایجاد یک تصویر دقیق، عدسی باید شفاف باشد.

عدسی از آب و پروتئین ساخته شده و شفاف است تا نور بتواند از آن عبور کند. گاهی اوقات بخشی از این پروتئین‌ها تغییر یافته و منجر به کدورت قسمت‌هایی از عدسی می‌شوند. در نتیجه نور به خوبی به شبکیه نمی‌رسد و اختلال بینایی ایجاد می‌شود که این پدیده را آب مروارید می‌نامند.

در مراحل اولیه که تنها بخش کوچکی از عدسی کدر شده است شاید آب مروارید مشکلی ایجاد نکند، اما در بیشتر مواقع این روند ادامه می‌یابد و بخش بزرگی از عدسی کدر می‌شود و بینایی را مختل می‌سازد. سرعت پیشرفت آب مروارید در بین افراد مختلف متفاوت است. آب مروارید ناشی از افزایش سن به تدریج و طی چند سال پیشرفت می‌نماید. آب مروارید در افراد جوان و افراد دیابتی ممکن است به سرعت و طی چند ماه پیشرفت نماید ولی سرعت پیشرفت آب مروارید در هر فرد را نمی‌توان دقیقا پیشگویی کرد.

آب مروارید از چشمی به چشم دیگر سرایت نمی‌کند اگرچه افراد زیادی مبتلا به آب مروارید در هر دو چشم هستند، ولی همیشه سرعت پیشرفت بیماری در دو چشم یکسان نیست. مطالب زیادی در مورد آب مروراید ناشی از سن روشن شده است، اما هنوز هیچ علت قطعی برای آن مشخص نگردیده است. دانشمندان علل متعددی از جمله سیگار کشیدن، بیماری قند و تماس زیاد با نور خورشید را برای ابتلا به آن ذکر می‌کنند.

انواع مختلف آب مروراید کدامند؟

الف – آب مروراید ناشی از افزایش سن: عدسی نیز همانند سایر قسمت‌های بدن،‌ در طول زندگی به رشد خود ادامه می‌دهد و لایه‌هایی به سطح خارجی آن اضافه می‌شود که با گذشت زمان لنز سخت می‌شود و شفافیت خود را از دست می‌دهد.

آب مروارید ناشی از افزایش سن شایع‌ترین نوع آب مروارید است و بین سنین ۶۵ تا ۷۴ سالگی، ۵۰ درصد افراد و بالای سن ۷۵ سالگی، ۷۰ درصد افراد به آن مبتلا می‌شوند، اما می‌تواند از ۳۵ سالگی به بعد شروع شود.

ب – آب مروارید ناشی از سایر بیماری‌ها: این نوع آب مروارید در افرادی که بیماری‌های مشخص دیگری از جمله دیابت (بیماری قند) دارند دیده می‌شود. گاهی بروز آب مروارید در رابطه با مصرف داروهای کورتون دار است.

پ- آب مروارید ناشی از ضربه: گاهی بلافاصله پس از صدمات چشمی و گاهی سالها بعد از آن دیده می‌شود.

ت- آب مروارید مادرزادی: برخی بچه‌ها با آب مروراید به دنیا می‌آیند یا این‌که در کودکی به آن مبتلا می‌شوند که معمولا در هر دو چشم است. این آب مروارید ممکن است در بینایی اختلال ایجاد نکند، اما در صورت ایجاد اختلال حتما باید جراحی شود.

عقاید غلطی درباره آب مروارید وجود دارد، اما باید گفت که آب مروارید:

– پرده ای بروی چشم نیست
– بر اثر استفاده بیش از حد از چشم بوجود نمی آید
– سرطان نیست
– از یک چشم به چشم دیگر سرایت نمی کند
– سبب کوری قابل برگشت نمی شود

علائم شایع آب مروارید عبارتند از:

– بدون درد است
– حساسیت به نور
– تغییرات مکرر نمره عینک
– دو بینی در یک چشم
– احتیاج به نور بیشتر برای مطالعه
– کاهش دید در شب
– محو شدن یا زرد شدن رنگها

آب مروارید ممکن است سبب تاری یا عدم وضوح دید شود

مقدار و شکل کدر شدن عدسی متفاوت است. چنانچه کدر شدن عدسی نزدیک مرکز عدسی نباشد ممکن است شما از وجود آب مروارید آگاه نباشید.

علل آب مروارید کدامند؟
شایعترین شکل آب مروارید ناشی از افزایش سن است. سایر علل آب مرواریدعبارتند از:

– سابقه خانوادگی ابتلا به آب مروارید
– مشکلات طبی مانند بیماری قند (دیابت)
– ضربه به چشم
– مصرف طولانی داروها مانند کورتن
– قرار گرفتن طولانی مدت و بدون محافظت در مقابل نور آفتاب
– سابقه جراحی چشم

چگونه آب مروارید تشخیص داده میشود؟

معاینه دقیق توسط چشم پزشک میتواند وجود و وسعت آب مروارید، و همچنین هر گونه مشکل دیگری که باعث کاهش دید یا ناراحتی می شود را مشخص کند. ممکنست علل دیگری علاوه بر آب مروارید بویژه مشکلات پرده شبکیه و یا عصب بینایی باعث کاهش دید شود. چنانچه این مشکلات وجود داشته باشد، بعد از عمل آب مروارید ممکنست دید کامل به دست نیاید. در صورتیکه این مشکلات شدید باشد، حتی عمل آب مروارید نیز ممکنست باعث بهبود دیده نشود. چشم پزشک میتواند به شما بگوید که چقدر احتمال دارد این مشکلات در چشم شما وجود داشته باشد.

آب مروارید با چه سرعتی ایجاد میشود؟

سرعت ایجاد آب مروارید نزد افراد مختلف فرق میکند و حتی ممکنست بین دو چشم نیز متفاوت باشد. اغلب آب مروارید هائی که با افزایش سن ایجاد میشوند در طی چند سال بتدریج بوجود می آیند. سایر آب مرواریدها بخصوص در افراد جوان و یا در بیماران مبتلا به بیماری قند ممکنست بسرعت و در طی چند ماه باعث کاهش دید شوند. بنابراین پیش بینی دقیق سرعت پیشرفت آب مروارید امکانپذیر نیست.

آب مروارید چگونه درمان میشود؟

تنها راه درمان آب مروارید جراحی است. بهر حال چنانچه علائم آب مروارید خفیف باشد تغییر نمره عینک ممکنست موقتا مشکلات شما را حل نماید. هیچگونه دارو، روش تغذیه، ورزش یا وسائل نوری وجود ندارد که باعث درمان یا جلوگیری از آب مروارید شوند. دوری از نور خورشید ممکن است به جلوگیری یا کند شدن پیشرفت آب مروارید کمک کند. عینکهای آفتابی که نور ماورا بنفش را جذب می کنند یا عینکهای طبی با یک پوشش ضد اشعه ماورا بنفش باعث حفاظت چشم می شوند.

چه موقع بایستی جراحی انجام شود؟

هنگامیکه آب مروارید بحدی باعث کاهش دید شود که مانع انجام فعالیتهای روزانه بشود. این عقیده که آب مروارید بایستی جهت عمل “رسیده” باشد درست نیست.

وقتی که آب مروارید ایجاد می شود عدسی چشم ضخیم و کدر می گردد. نور نمی تواند از آن به آسانی عبور کند و به این ترتیب باعث تاری دید می شود.

جراحی آب مروارید هنگامیکه نیازهای بینایی شما آن را ایجاب کند می تواند انجام شود. شما باید ببینید که آیا دید شما در حدی است که بدون هیچ ناراحتی کارتان را انجام دهید یا خیر؟ بدون خطر رانندگی کنید؟ آیا می توانید براحتی بخوانید و تلویزیون تماشا کنید؟ آیا شما می توانید فعالیتهای روزانه مثل پخت و پز، خرید، کارهای منزل، خوردن داروهایتان را بدون مشکل انجام دهید.

بر اساس مشکلاتتان، شما و چشم پزشکتان می توانید با هم تصمیم بگیرید که چه موقع جراحی لازم است.

انتظار شما از عمل آب مروارید چه باید باشد؟

سالانه بیش از دهها میلیون عمل آب مروارید در کشورهای پیشرفته جهان انجام می شود که حدود ۹۵% این عمل ها بدون عارضه است. در کشور ما نیز سالانه بیش از ۱۰۰,۰۰۰ عمل آب مروارید با بهره گیری از روشهای مختلف انجام می شود.

در طی عمل آب مروارید که معمولاً با بی حسی موضعی انجام می شود، عدسی کدر از داخل چشم بیرون آورده می شود. در اغلب موارد بجای عدسی طبیعی یک عدسی یا لنز داخل چشمی دائمی قرار داده می شود. این لنز برای همیشه در چشم شما باقی می ماند و خراب یا فاسد نمی شود. چشم پزشک این جراحی ظریف را با میکروسکوپ و وسائل ظریف و تکنولوژی مدرن انجام می دهد.

گذاشتن یا پیوند عدسی مصنوعی توسط جراح ورزیده عوارض بیشتری را به بیمار تحمیل نخواهد کرد بلکه باعث می شود دید بیمار بعد از عمل بسیار خوب باشد و به عینکهای ضخیم و سنگین که مشکلات فراوانی ایجاد می کنند نیاز نداشته باشد.

در نزدیک به یک پنجم بیمارانیکه عمل آب مروارید می شوند کپسول طبیعی که نگهدارنده عدسی داخل چشمی است کدر می شود و جراحی لیزر برای باز کردن این کپسول کدر شده لازم است تا دید مجدداً بهبود یابد.

بعد از عمل آب مروارید شما می توانید تمامی کارهای خود بجز فعالیتهای سنگین را انجام دهید. شما بایستی قطره های تجویز شده توسط جراح را بدرستی و در موقع مقرر استفاده کنید. چندین ویزیت بعد از عمل برای کنترل کردن وضعیت بهبود چشم شما لازم است.

جراحی آب مروارید یک عمل بسیار موفقیت آمیز است. در بیش از ۹۰% موارد دید بهبود می یابد مگر اینکه مشکلی در قرنیه، پرده چشم یا عصب چشم شما وجود داشته باشد. مهم است بدانید که ممکنست عوارض در طی عمل جراحی یا بعد از آن پیش بیاید که باعث کاهش دید شود. مانند هر عمل جراحی نتیجه صد در صد را نمیتوان تضمین نمود.

نتیجه:

آب مروارید علت شایع کاهش دید بخصوص در افراد مسن است اما قابل درمان می باشد. چشم پزشک علاوه بر اینکه می تواند به شما بگوید که آیا کاهش دید شما ناشی از آب مروارید است و یا علت دیگری دارد. در تصمیم گیری در مورد عمل جراحی نیز به شما کمک می کند.

درمان آب مروارید چگونه است و چه زمانی عمل می‌شود؟

در مراحل اولیه آب مروارید، وضعیت بینایی با استفاده از عینک، عدسی‌های بزرگ نما و نورهای قوی‌تر بهبود می‌یابد. اما اگر این تدابیر کمک کننده نباشد، جراحی تنها راه درمان است که شامل خارج کردن عدسی کدر شده و جایگزینی آن با عدسی مصنوعی است. دارو، قطره، ورزش یا عینک مانع بروز یا بهبود آب مروارید نمی‌شوند.

زمان عمل با توجه به نیاز و شرایط هر فرد متفاوت است. در افراد مسن که نیاز چندانی به دید کامل ندارند ممکن است دیرتر نیاز به انجام جراحی باشد. به هرحال شما با کمک چشم پزشک در این زمینه تصمیم خواهید گرفت.

«آب مروارید زمانی نیاز به جراحی دارد که اختلال بینایی، انجام فعالیت‌های شغلی یا روزمره مانند رانندگی، مطالعه و تماشای تلویزیون را مختل کند و نیازی به رسیدن آب مروارید نیست»

در اغلب موارد، انتظار برای انجام عمل آب مروارید ضرری به چشم نمی رساند. اگر هر دو چشم به آب مروارید مبتلا باشند پزشک آنها را در یک زمان جراحی نمی‌کند. هر چشم باید به طور جداگانه تحت عمل جراحی قرار گیرد.

در صورتی‌ ه وضعیت اورژانسی نباشد بهتر است حداقل ۴ ماه بین دو عمل فاصله باشد. گاهی اوقات در بیماران مبتلا به بیماری قند جهت معاینه شبکیه و درمان ضایعات ناشی از بیماری انجام عمل آب مروارید ضروری است.

اگر آب مروارید عمل نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

با تاخیر در عمل جراحی به تدریج بینایی فرد کاهش یافته به طوری که در حد شمارش انگشتان و یا فقط درک نور خواهد رسید، در این مرحله در تعداد کمی از بیماران ممکن است منجر به افزایش فشار داخل چشم (آب سیاه) شود و در نتیجه نیاز به جراحی اورژانس پیدا می‌کند که عوارض و خطرات آن بیشتر از جراحی معمول است.

بنابراین در صورتی که تشخیص آب مروارید داده شده اما به عللی جراحی آن امکان‌پذیر نیست، بیمار باید تحت نظر چشم پزشک باشد تا به مرحله اورژانس نرسد.

آیا عمل جرحی آب مروارید موثر است؟

امروزه این عمل یکی از رایج ترین، بی خطرترین و موثرترین اعمال جراحی چشم به شمار می‌رود. حدود ۹۰ درصد افرادی‌که تحت این عمل قرار می‌گیرند، دید بهتری پیدا می‌کنند مگر این‌که مشکلی در قرنیه، شبکیه یا عصب بینایی وجود داشته باشد.

عمل جراحی توسط چشم پزشک (فردی که برای تشخیص و درمان همه بیماری‌های چشم آموزش دیده است) انجام می‌شود. جراحان کاتاراکت معمولا چشم پزشک‌های عمومی هستند که پس از طی دوره عمومی، ۴ سال دوره دستیاری را به صورت آموزش بیمارستانی گذرانده‌اند.

قبل از عمل جراحی چه باید کرد؟

اگر شما می خواهید تحت این عمل قرار بگیرید در نظر داشته باشید که یک یا دو هفته قبل از جراحی، پزشک آزمایش‌هایی درخواست می‌کند که شامل آزمایش‌های خون و ادرار، عکسبرداری از قفسه سینه و تعیین قدرت لنز داخل چشمی است. در صورتی‌که دچار افزایش فشار خون یا قند خون هستید قبل از عمل باید حتما زیر نظر متخصص داخلی، درمان و تحت کنترل قرار بگیرید. روز قبل از عمل حمام کنید و ۶ ساعت قبل از عمل نباید چیزی بخورید.

چگونه آب مروارید خارج می‌شود؟

دو راه عمده وجود دارد که جراح چشم پزشک تفاوت‌های آن‌را شرح داده و به شما کمک می‌کند تا با توجه به وضعیت خاص خود، بهترین شیوه را انتخاب کنید. نتایج بینایی هر دو روش در پایان سه ماه یکسان است.

الف- فیکو (فیکو امولسی فیکیشن): جراحی در کنار قرنیه (سطح شفاف و گنبدی شکل که جلو چشم را تشکیل می‌دهد) برش کوچکی ایجاد و سپس یک وسیله ظریف را وارد چشم می کند.

این وسیله امواج مافوق صوت را به داخل عدسی منتقل کرده و باعث خرد شدن عدسی کدر شده می‌شود، سپس به وسیله مکش، تکه‌های کدر شده از چشم خارج می‌شوند. بسیاری از اعمال جراحی امروزه از طریق فیکو انجام می‌شوند. این عمل، عمل جراحی آب مروارید با برش کوچک نیز نامیده می‌شود.

ب – عمل جراحی خارج کپسولی: پزشک بریدگی بزرگتری در کنار قرنیه ایجاد می‌کند و هسته سخت و کدر عدسی را خارج می کند و باقی مانده آن توسط مکش خارج می‌شود.

در بسیاری از موارد، عدسی داخل چشمی IOL (آی – ا – ال) جایگزین عدسی خارج شده می‌گردد. IOL در واقع یک عدسی مصنوعی شفاف می باشد که نیاز به مراقبت نداشته و یک جزء دائم در چشم محسوب خواهد شد. در ضمن به علت آن که IOL در داخل چشم قرار می‌گیرد، شما آن را نمی‌بینید و احساس نمی‌کنید. به وسیله IOL بینایی‌تان بهبود می‌یابد چون این وسیله باعث انتقال و تمرکز نور روی شبکیه می‌شود. بعضی افراد به علل مختلف از جمله مشکلات حین عمل جراحی و یا بیماریهای دیگر چشمی نمی توانند از IOL بهره مند شوند. برای اینگونه افراد لنزهای تماسی یا عینک‌هایی با بزرگنمایی زیاد توصیه می‌شود.

در حین جراحی چه اتفاقاتی رخ می‌دهد؟

پس از ورود به اتاق عمل کلینیک یا بیمارستان، قطره چشمی برای گشاد کردن مردمک استفاده می‌شود، سپس اطراف چشم‌ها با محلول ضد عفونی کننده شسته و تمیز می‌شود. عمل جراحی معمولا حدود یک ساعت طول می‌کشد و بدون درد است. جراحی می‌تواند تحت تاثیر بی حسی موضعی (با تزریق ماده بی حس کننده در زیر چشم و اطراف پلک) و یا با بیهوشی عمومی انجام گیرد که بستگی به وضعیت جسمانی شما و نظر متخصص قلب و جراح چشم دارد.

در روش بیهوشی عمومی معمولا در طول عمل هیچ چیز حس نخواهید کرد و پس از برخاستن از بیهوشی از عمل جراحی چیزی به خاطر نخواهید داشت. بعد از عمل روی چشم شما پانسمان گذاشته می‌شود و سپس مدتی در بیمارستان استراحت می‌کنید و از شما مراقبت خواهد شد تا دچار مشکلی نشوید. تقریبا تمامی بیماران در همان روز می‌توانند مرخص شوند.

بعد از جراحی چه می شود؟

احساس خفیف ناراحتی و جسم خارجی تا مدتی بعد از عمل، طبیعی است. اشک ریزش خفیف و ترشح مختصر شایع است. چشم ممکن است به نور و تماس حساس شود. در صورت احساس ناراحتی، برای ۱ تا ۲ روز اول ممکن است پزشک هر ۴ تا ۶ ساعت مسکن تجویز کند. بعد از این مدت، احساس ناراحتی معمولا از بین می رود.

در بسیاری موارد ترمیم برش تا حدود ۶ هفته طول می‌کشد. بعد از جراحی پزشک برنامه زمان بندی شده‌ای را برای انجام معاینات، جهت بررسی پیشرفت ترمیم زخم و کنترل فشار داخل چشم تعیین می‌کند. تا چند هفته پس از عمل باید از قطره‌های چشمی استفاده کرد. از پزشک در مورد نحوه و زمان استفاده و اثرات جانبی داروها سوال کنید. در طول ماه اول باید از یک پوشش یا عینک برای محافظت از چشم استفاده کنید. از مالیدن و یا فشار دادن چشم‌ها اجتناب کنید. سعی کنید خم نشوید و اجسام سنگین را بلند نکنید. در روش فیکو پس از یک هفته و در روش خارج کپسولی تا دو هفته پس از عمل جراحی، نماز را نشسته به جای آورید تا فشار داخل چشم بالا نرود.

می‌توانید قدم بزنید، از پله‌ها بالا بروید و کارهای سبک انجام دهید. پس از ۵ روز در روش فیکو و پس از یک هفته در روش خارج کپسولی می‌توان حمام کامل کرد. فقط مراقبت باشید آب به داخل چشمتان نرود.

پس از عمل هیچ نوع پرهیز غذایی خاصی ندارید و رژیم غذایی و دارویی شما (به جز داروهای چشمی) همانند وضعیت پیش از عمل است.

چه عوارضی ممکن است در اثر عمل کاتاراکت حاصل شود؟

عمل کاتاراکت‌های معمولی که با بیماری دیگری توام نیستند در ۹۹-۹۵ درصد موارد بدون عارضه انجام می‌شود ولی انجام عمل جراحی بدون عارضه را هیچ جراحی نمی تواند صد در صد ضمانت کند و ممکن است حین عمل و یا پس از انجام عمل عوارضی حاصل شود که به طور مختصر به آنها اشاره می‌شود.

الف: خونریزی پشت کره چشم هنگام تزریق ماده بی حسی که اگر شدید باید منجر به تعویق عمل برای چند هفته خواهد شد.

ب: پاره شدن کپسول عدسی که اگر زیاد باشد ممکن است امکان کارگذاری لنز در اتاق خلفی وجود نداشته باشد و جراح مجبور شود لنز را در اتاق قدامی قرار دهد.

پ: خونریزی شدید داخل چشم که احتمال ایجاد آن خیلی کم است ولی افراد خیلی مسن و افراد با فشار خون بالا ممکن است دچار آن شوند.

ت: التهاب قرنیه که از فردای عمل آشکار می‌شود ممکن است موقت و یا دائمی باشد.

ث: التهاب داخل چشمی که معمولا ۲-۱ روز پس از عمل شروع و تا چند روز ممکن است ادامه یابد.

ج: عفونت داخل چشمی که ممکن است از ۲۰-۲ روز بعد از عمل تظاهر کند که علامت آن درد شدید چشم، حساسیت به نور، ورم پلک‌ها و کاهش دید است و بیمار باید فورا مورد درمان قرار گیرد.

چ: ایجاد تغییراتی در مایع داخل چشم (زجاجیه) و جداشدگی پرده شبکیه که ممکن است در طی ماهها یا سالها بعد از عمل اتفاق بیافتد.

ح: سایر عوارض دیگر مثل آستیگماتیسم، دوربینی و نزدیک بینی نیز از عوارض عمل کاتاراکت و لنز داخل چشمی هستند.

علائم شروع این عوارض به صورت درد، اشک ریزش، حساسیت به نور، کاهش دید، ورم پلک، سرخی غیر عادی چشم و جرقه‌های نورانی است. با مراجعه سریع به چشم پزشک این عوارض معمولا به طور موفقیت آمیزی درمان خواهند شد.

چه زمانی بینایی طبیعی می‌شود؟

چند روز پس از عمل می‌توان فعالیت‌های روزانه را شروع کرد. اما بینایی ممکن است تا مدتی کامل نباشد. پس از عمل، چشم برای عادت کردن با شرایط جدید نیاز به زمان دارد تا به طور مناسبی با چشم دیگر هماهنگی ایجاد کند، بخصوص اگر چشم مقابل دچار آب مروارید باشد. در مورد زمان شروع مجدد رانندگی در صورتی‌که دید کافی داشته باشید منعی وجود ندارد.

اگر IOL در چشم تعبیه شده باشد ممکن است رنگ‌ها خیلی روشن و یا مختصری آبی به نظر برسند. همچنین اگر در نور شدید خورشید قرار بگیرید همه چیز برای چند ساعت کمی قرمز به نظر می‌رسد. این اختلالات به این دلیل است که عدسی مصنوعی در چشم شما کاملا شفاف است و نور زیادی به داخل چشم راه می‌یابد. در عرض چند ماه پس از تعبیه IOL این تغییرات از بین می‌رود. پس از عمل چشم ممکن است نیاز به عینک جدیدی پیدا کنید که بعد از ۲ تا ۳ ماه تجویز خواهد شد.

«آب مروارید ثانویه» یعنی چه؟

در تکنیک‌های جدید جراحی، کپسول خلفی عدسی از چشم خارج نمی‌شود. گاهی اوقات این لایه کدر شده و بینایی را محو می‌کند، این پدیده «آب مروارید ثانویه» نامیده می‌شود که می تواند ماه‌ها یا سال‌ها پس از عمل اتفاق بیافتد. در بیماران جوان‌تر احتمال بروز آن بیشتر است و در ۴۰ تا ۶۰ درصد موارد اتفاق می‌افتد. برخلاف آب مروارید این پدیده نیاز به جراحی ندارد و به وسیله لیزر درمان می‌شود.

در تکنیکی به نام کپسولوتومی با لیزر یاگ (YAG) ، پزشک سوراخ کوچکی در لایه کدر شده ایجاد می‌کند تا نور از آن عبور کند. این درمان بدون درد بوده و سرپایی انجام می‌شود.

چگونه می‌توان از بینایی محافظت کرد؟

اگرچه نمی‌دانیم که چگونه باید از آب مروارید پیشگیری نمود اما افراد بالای ۶۰ سال در معرض مشکلات بینایی زیادی هستند و اگر ۶۰ سال و یا بیشتر دارید، سالی یک‌بار باید مورد معاینات کامل چشمی قرار بگیرید. این معاینات امکان تشخیص علائم بیماری‌های آب مروارید، آب سیاه، مشکلات نقطه حساس بینایی ناشی از سن و سایر اختلالات بینایی را به پزشک می‌دهد.

پرولاپس یا افتادگی دریچه میترال (MVP)

پرولاپس‌ دریچه‌ میترال‌ یک‌ اختلال‌ نسبتاً شایع‌ و اغلب‌ خوش‌خیم‌ است. دریچه میترال دو پره یا لیف لت دارد و بین حفرات سمت چپ قلب یعنی دهلیز چپ و بطن چپ قرار دارد. در حین انقباض دهلیز چپ دریچه باز و خون از دهلیز چپ وارد بطن چپ میشود ولی در حین انقباض بطن چپ بسته می شود و مانع ورود خون به دهلیزها می گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در برخی افراد یکی از این پره ها یا هر دوی آن ها بزرگتر بوده یا بافت نرمتر داشته و بنابراین هنگامی که بطن چپ منقبض می شود و دریچه ها بسته می شوند ، پره های دریچه بجای گرفتن شکل قیفی شکل نرمال، به سمت عقب و به درون دهلیز چپ (مانند یک چتر نجات به داخل ) خمیده می شوند ( افتادگی یا پرولاپس). و این ناهنجاری در بسته شدن دریچه میترال قلبی را پرولاپس دریچه میترال ( MVP ) می نامید. MVP شایع ترین شکل بیماری دریچه قلب است و گاهی می‌تواند به همراه درجاتی‌ از نشت خون از ورای‌ دریچه‌‌ (نارسایی‌ میترال‌) باشد.

فهم ساختار دریچه میترال در کنترل MVP مهم است و می تواند به شروع یک درمان موثر کمک کند. دریچه میترال قلب یک ساختار پیچیده بوده و بین دهلیز چپ و بطن چپ واقع شده است. دریچه میترال دو پرده دارد. در برخی افراد یکی از این پرده ها یا هر دوی آن ها بزرگ هستند و به نحو مناسبی بسته نمی شوند. هنگامی که بطن چپ منقبض می شود، پرده های دریچه به سمت عقب و به درون دهلیز چپ بیرون می زنند (پرولاپس). این ناهنجاری قلبی MVP نامیده می شود. پرولاپس دریچه میترال علت شایع اصلاح و جایگذاری دریچه در بیماران مبتلا به پس زدن میترال جداشده در ایالات متحده است. دانستن این نکته مهم است که MVP شایع ترین شکل بیماری دریچه قلب است .

واژه پرولاپس دریچه میترال نقصی در دریچه میترال قلب را توصیف می کند. یک عبارت متفاوت به نام سندرم پرولاپس دریچه میترال معمولاً به منظور نشان دادن وجود MVP و گروهی از ناهنجاری های فیزیکی دیگر مانند نقص عملکرد اتونومیک، طپش قلب و سوراخ شدن قفسه سینه به کار می رود.

این ناهنجاری های فیزیکی دیگر می توانند منجر به علایم غیر مرتبط مختلفی شوند.

تخمین زده می شود که سندرم MVP بین ۳% تا ۶% بالغین را در ایالات متحده مبتلا می کند. این سندرم اغلب برای بیماران ناتوان کننده است و پزشکان نیز از کنترل مناسب آن مستاصل مانده اند.

پرولاپس دریچه میترال (MVP) بیماری ای است که نزدیک به ۱۵ میلیون آمریکایی به آن مبتلا هستند.۱ این بیماری شایع ترین علت پس زدن شدید و غیرایسکمیک میترال در ایالات متحده است.

علت آن نامشخص است اما به نظر می رسد در برخی بیماران ناشی از اختلال ژنتیکی بافت کلاژن باشد.

شدت پرولاپس دریچه میترال طیف وسیعی دارد. برخی بیماران مبتلا به این بیماری بدون علامت هستند در حالی که برخی دیگر علایمی دارند که کیفیت زندگی آنان را تغییر می دهد.

پیش آگهی این بیماری عالی است اما زیرمجموعه کوچکی از بیماران عوارضی شدیدی نشان می دهند.۲ داروسازان می توانند با دادن اطمینان خطر در مورد پیش آگهی خوش خیم در بیماران بدون علامت و نیز با پیشنهاد مشاوره دارویی مناسب برای بیماران نیازمند درمان دارویی در کنترل بیماران مبتلا به MVP نقش داشته باشند.

اتیولوژى

اتیولوژى اکثراً نامشخص (Idiopathic) است؛ خانوادگی؛ ممکن است همراه با تب روماتیسمی؛ بیمارى ایسکمیک قلب، نقص دیواره دهلیزى و سندرم مارفان (Marfan Syn) باشد.

پاتولوژى

پاتولوژى بافت دریچه میترال دچار دژنراسیون میگزماتومى‌شده، طناب‌هاى وترى (Chordaetendineae) درازتر مى‌گردد.

تظاهرات بالینى

تظاهرات بالینى در زنان شایع‌تر است. بیشتر بیماران بى‌علامت هستند و بدین حال باقى مى‌مانند. شایع‌ترین علائم درد غیر تیپیک قفسه سینه و انواع آریتمى‌هاى فوق بطنى و بطنى است. مهم‌ترین عارضه MR شدید است که منجر به نارسائى بطن چپ مى‌گردد. به‌ندرت از منشأت رسوبات پلاکت – فیبرین روى دریچه، آمبولى سیستمیک رخ مى‌دهد. مرگ ناگهانى یک عارضه بسیار نادر است.

معاینه فیزیکى

معاینه فیزیکى کلیک در وسط یا آخر سیستول که به‌دنبال آن در آخر سیستول، سوفل به گوش مى‌رسد، این صداها با مانور والسالوا تشدید مى‌شود و با چمپاتمه زدن و ورزش ایزومتریک کاهش مى‌یابد.

علایم و نشانه ها

پرولاپس دریچه میترال معمولاً با یک آزمایش فیزیکی معمولی با گوشی پزشکی تشخیص داده می شود. بیشتر بیماران مبتلا به MVP زن هستند. افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند در سنین مختلفی هستند اما معمولاً بیماران بین ۱۴ و ۳۰ سال سن دارند. بیماران مبتلا به MVP یک یافته فیزیکی خاص از کلیک میان سیستولیک و یک سوفل قلبی سیستولیک تاخیری دارند.

جالب است که به نظر می رسد بسیاری از بیماران مبتلا به MVP بخشی از یک طیف فنوتیپی بافت پیوندی هستند. اغلب این بیماران قد بلند و هیکل باریک، بدریختی خفره قفسه سینه و بیش حرکتی مفصلی هم چنین فشارخون پایین دارند.۵-۴ بیشتر بیماران مبتلا به MVP بدون علامت هستند، مشکل نداشته و در نتیجه نیازی به درمان نخواهند داشت.

بیماران علامت دار از علایمی مانند ناراحتی قفسه سینه، اضطراب، خستگی و تنگی نفس شکایت می کنند. مشخص نیست که آیا این علایم واقعاً ناشی از پرولاپس دریچه میترال یا حوادث تصادفی هستند. ۱ برای بیماران علامت دار، شایع ترین علت بروز علایم نشت خون به عقب از طریق دریچه است. بیمارانی که پس زدن را تجربه می کنند اغلب علایمی مانند ضربان قلب سریع یا غیر طبیعی، سرگیجه، سبکی سر، خستگی، درد قفسه سینه و کوتاه شدن نفس را دارند.

اکوکاردیوگرافى

اکوکاردیوگرافى جابه‌جائى لت (Leaf let) خلفى (گاهى اوقات قدامی) میترال را در پایان سیستول، به سمت عقب نشان مى‌دهد.

اگرچه در بیماران مبتلا به MVP الکتروکاریوگرام ممکن است اطلاعات نسبتاً ارزشمندی فراهم کند اما بیماران معمولاً ECG طبیعی دارند. اگر ناهنجاری وجود داشته باشد با دپرسیون موج ST-Tn یا معکوس شدن موج T در leads های تحتانی (II,III,IV) نشان داده می شود. گه گاه ECG انقباضات نارس فوق بطنی یا بطنی را نشان خواهد داد. الکتروکاردیوگرام ها ممکن است در اثبات آریتمی ها در بیمارانی که طپش قلب دارند سودمند باشد.اکوکاردیوگرام

یک اکوکاردیوگرافی دوبعدی و داپلر سودمندترین آزمون غیر تهاجمی برای تشخیص MVP است. این روش در شناسایی وضعیت غیرطبیعی و پرولاپس برگچه های دریچه میترال موثر است.۵ هنگامی که یکی از برگچه های میترال یا هر دوی آن ها حداقل ۲ میلی متر از جابجایی سیستولیک فوقانی به خط اتصال نقاط لولای حلقوی در long-axis view را نشان دهند تشخیص داده می شود.۲ هنگامی که در اکوکاردیوگرافی ضخامت برگچه بیش از ۵ میلی متر باشد تشخیص MVP قطعی تر است.

اکوکاردیوگرام ها در شناسایی اندازه دهلیز چپ، اندازه بطن چپ و عملکرد آن نیز سودمند است. اکوکاردیوگرام در تعیین میزان زیادی برگچه میترال در بیماران در خطر بروز عوارض نیز نقش کمکی دارد.۵

اگرچه اکوکاردیوگرام یک آزمایش تاییدی برای تشخیص MVP است، ممکن است همیشه غیرطبیعی نباشد. توصیه می شود که تمام بیماران مبتلا به MVP یک اکوکاردیوگرام اولیه به منظور ارزیابی اندازه دهلیز و بطن چپ، عملکرد بطن و حرکت و ضخامت برگچه میترال داشته باشند.  در بیماران مبتلا به MVP بدون علامت اکوکاردیوگرام های متوالی معمولاً ضروری نیست مگر در بیمارانی که نشانه های بالینی بدترشدن بیماری شان را نشان می دهند.۵ برای بیمارانی که در آزمایشات متعددی که با گوشی پزشکی انجام می شود کلیک یا سوفل سیستولیک ندارند بدون توجه به این که بیمار علامت دار است، کاربرد اکوکاردیوگرافی به عنوان یک ابزار غربال گری برای MVP توصیه نمی شود.

عوارض

پس زدن

شایع ترین و مهم ترین عارضه MVP حالتی به نام پس زدن میترال (MR) است. در این وضعیت دریچه میترال دچار نشتی شده و اجازه می دهد که خون فراوانی به سمت عقب و به دهلیز چپ نشت کند.۶ آزمایش فیزیکی در تشخیص MR همیشه قابل اعتماد نیست و در واقع نمی تواند شدت MR را به درستی اندازه گیری کند. پیشرفت تدریجی MR در بیماران مبتلا به MVP ممکن است منجر به افزایش گشادی و نقص عملکرد دهلیز و بطن چپ شود. شدید شدن MR می تواند به آریتمی های قلبی، نارسایی احتقانی قلب و افزایش خطر مرگ ناگهانی بینجامد.۷ بیمارانی که از MR شدید رنج می برند در معرض خطر افزایش بروز اندوکاردیت عفونی نیز هستند که می تواند کشنده باشد.

اگرچه به نظر می رسد که MVP در میان زنان شایع تر است، مردان بالای ۵۰ سال نیز به MVP مبتلا می شوند. این مردان نسبت به زنان سه برابر بیشتر در معرض خطر MR شدیدی هستند که در نهایت به جراحی نیاز پیدا می کند. بیماران مبتلا به افزایش فشارخون و شاخص توده بدنی بالا در معرض خطر بالاتر ابتلا به MR شدید هستند.

هنگام در نظرگرفتن این که چه کسی بیشتر در معرض خطر ابتلا به MR شدید است سن نیز اهمیت پیدا می کند. شیوع MR شدید پیش از دهه پنجم زندگی کمتر است.

اکوکاردیوگرافی به منظور تشخیص MR شدید به کار می رود. بیمارانی که اکوکاردیوگرام آن ها نشان از برگچه های ضخیم شده، پرولاپس برگچه خلفی و افزایش اندازه بطن چپ می دهد در معرض خطر بیشتر بروز MR شدید قرار دارند. در مقایسه بیماران با برگچه های باریک خطر کمتر ابتلا به MR شدید را دارند.

بیماران مبتلا به MR ممکن است سال ها بدون علامت باشند. متوسط فاصله از زمان تشخیص تا شروع علایم ۱۶ سال است.۷ در دسترس ترین اطلاعات بر بیماران مبتلا به پس زدن دریچه میترال تمرکز دارند. در مورد میزان پیشرفت بیماری از پس زدن خفیف تا متوسط اطلاعات کمی در دسترس قرار دارد.

پیشرفت بیماری ممکن است کند و ناواضح یا ناگهانی باشد. پیشرفت ناگهانی نشان دهنده پارگی کوردال بوده که به کوبیده شدن برگچه می انجامد. بیماران مبتلا به MR شدید علامت دار پیامدهای بالینی ضعیفی دارند. میزان زنده ماندن در عرض ۸ سال در غیاب مداخله جراحی ۳۳% است. بیشتر مرگ ها ناشی از نارسایی قلبی هستند اما مرگ ناگهانی نیز شیوع قابل توجهی دارد.

اندوکاردیت

اندوکاردیت التهاب اندوکارد یا لایه آستر قلب است و معمول ترین ساختمان های قلبی که درگیر می شوند دریچه ها هستند. اندوکاردیت بسته به منبع ایجادکننده مشکل عفونی یا غیرعفونی است. بیماران متبلا به اندوکاردیت عفونی معمولاً بااستافیلوکوک یا استرپتوکوک عفونی می شوند.

افراد مشکوک به اندوکاردیت اغلب به منظور تشخیص و تعیین نتایج همودینامیک و پاتولوژیک نوع اندوکاردیت نیاز به اکوکاردیوگرافی دارند. بیمارانی که به اندوکاردیت مبتلا می شوند معمولا ًعوارض قلبی مهمی را نشان می دهند.

یکی از عوارض آسیب دریچه های قلبی مانند دریچه میترال است. سلامت عملکرد و ساختار این دریچه ها ممکن است به وسیله ارگانیسم مهاجم عفونی کاملاً تخریب شود. بیماران مبتلا به اندوکاردیت به درمان ضد میکروبی نیاز دارند و در برخی موارد کنترل از طریق جراحی را ایجاب می کند.

بیماران مبتلا به MVP که پس زدن را تجربه می کنند در معرض سه تا هشت برابر خطر بیشتر بروز اندوکاردیت عفونی قرار دارند. عوامل پیش بینی کننده افزایش خطر بروز اندوکاردیت عفونی شامل جنسیت مذکر با سن بالای ۴۵ سال، وجود سوفل سیستولیک و ضخیم شدن و بزرگی اندازه برگچه است.۲ از آن جایی که اندوکاردیت با شیوع فراوان ناتوانی و مرگ و میر همراه است، به بیماران مبتلا به پس زدن MVP توصیه می شود که پیش از انجام اعمال دندان پزشکی و برخی انواع جراحی آنتی بیوتیک مصرف کنند.

با آنتی بیوتیک درمانی پیشگیرانه، احتمال ابتلای بیماران به اندوکاردیت عفونی کمتر است. در بیمار مبتلا به MVP و بدون پس زدن، شیوع اندوکاردیت عفونی مشابه جمعیت عامه مردم است و بنابراین پیشگیری با آنتی بیوتیک لازم نیست.

درمان

درمان و پیگیری

بیماران بدون علامت

بیشتر بیماران مبتلا به MVP بدون علامت بوده و در معرض خطر بالای بروز عوارض جدی قرار ندارند. پزشکان باید نسبت به پیش آگهی خوش خیم این بیماری بیماران را کنترل کنند. بیماران باید تشویق شوند که یک شیوه زندگی سالم را انتخاب کرده و به طور منظم ورزش کنند.

بیماران بدون علامت با پس زدن خفیف یا عاری از آن را می توان هر ۳ تا ۵ سال از نظر بالینی ارزیابی کرد. اکوکاردیوگرام های متوالی لازم نیست مگر علایم قلبی عروقی بروز کند یا پزشک مشکوک به پیشرفت MR شود.

بیماران علامت دار

بیماران MVP که طپش قلب مرتبط با تاکی کاردی، افزایش علایم آدرنرژیک، درد قفسه سینه، اضطراب یا خستگی دارند اغلب به درمان با دوز پایین عوامل مسدودکننده بتا خوب پاسخ می دهند. علایم مرتبط با تغییرات ارتواستاتیک مانند افت فشارخون وضعیتی با افازیش مصرف مایعات و نمک درمان می شود. اگر بیماران علایم ارتواستاتیک شدیدی را تجربه کردند، درمان با مینرالوکورتیکوئیدها ممکن است لازم شود.

بر اساس دستورالعمل کالج کاردیولوژی آمریکا/انجمن قلب آمریکا، بیماران علامت دار مبتلا به MVP با سابقه حملات ایسکمی گذرا می توانند از فواید آسپرین درمانی (۸۰ تا ۳۲۵ میلی گرم در روز) بهره مند شوند. به بیماران علامت دار مبتلا به MVP با سابقه سکته و حملات ایسکمی گذرای راجعه در حالی که آسپرین درمانی دریافت می کنند توصیه می شود درمان طولانی مدت ضد لخته مانند وارفارین را نیز دریافت کنند.

بیماران مبتلا به سندرم MVP اغلب تشویق می شوند که به منظور تصحیح نقص عملکرد اتونومیک خود معیارهایی را در نظر بگیرند. برخی معیارها مانند رژیم غذایی مناسب، محدودیت مصرف کافئین و افزایش فعالیت های ورزشی هستند. نشان داده شده است که بیماران به شدت علامت دار مبتلا به MVP سطوح منیزیم سرمی پایینی دارند.

این بیماران اغلب فعالیت هایپرآدرنرژیک نیز دارند. بررسی ها ثابت کرده است که در صورت وجود این حالت، مکمل منیزیم ممکن است علایم را بهبود بخشد. مکمل منیزیم ممکن است ترشح کاتکول آمین را نیز کاهش دهد و و از خستگی تام، درد قفسه سینه، تنگی نفس، طپش قلب و اضطراب بکاهد.۱۰ بیماران علامت دار ممکن است با مصرف ۲۰۰ تا حدود ۸۰۰ میلی گرم منیزیم در روز شاهد بهبودی علایم باشند.

یک عارضه جانبی شایع منیزیم، اسهال است. اگر بیماری به اسهال مبتلا شود، باید میزان مصرف روزانه منیزیم را کاهش دهد. معمولاً منیزیم یک ماده معدنی بی خطر است اما افراد مبتلا به مشکلات قلبی یا کلیوی باید نسبت به مصرف بیش از از حد آن محتاط باشند.

انتخاب های جراحی

بیماران علامت دار مبتلا به MR شدید باید نسبت به تعمیر دریچه میترال ارزیابی شوند که گاهی اوقات نیز تعویض دریچه ضروری است. جراحی دریچه برای بیماران مبتلا به MR شدید همراه با فیبریلاسیون دهلیزی یا هایپرتانسیون ریوی توصیه می شود.

انواع مختلف گزینه های جراحی برای بیماران وجود دارد. تعمیر و تعویض دریچه میترال دو گزینه هستند. در متون علمی یک اتفاق نظر وجود دارد که تعمیر دریچه میترال نسبت به تعویض آن ارجحیت دارد.

تعمیر دریچه میترال یک فرایند جراحی است که دریچه میترال بیمار را حفظ می کند.

جراح تلاش می کند تا دریچه میترال اصلی را اصلاح کند. این جراحی والوولوپلاستی نامیده می شود که برگشت جریان خون به عقب را از بین می برد. جراحان گاهی اوقات با تنگ کردن یا تعویض حلقه پیرامون دریچه نیز دریچه را تعمیر می کنند. این عمل آنولوپلاستی نامیده می شود.

تعمیر دریچه میترال نسبت به تعویض آن فواید بسیاری دارد. میزان مرگ و میر ناشی از جراحی در بیمارانی که متحمل عمل جراحی تعمیر دریچه میترال می شوند کمتر است، میزان زنده ماندن آن ها در طولانی مدت بیشتر و خطر حوادث ترومبوآمبولیک در آن ها کمتر است.

تعویض دریچه میترال هنگامی که تعمیر دریچه ممکن نیست انجام می شود. در این فرآیند جراح دریچه میترال آسیب دیده را برداشته و آن را با یک دریچه مصنوعی جایگزین می کند. دو نوع دریچه مصنوعی به کار می رود که دریچه های مکانیکی و بافتی نامیده می شوند. دریچه های مکانیکی از فلز ساخته می شوند.

بیمارانی که این روش را انتخاب می کنند برای بقاء زندگی شان به یک داروی ضد انعقاد نیاز خواهند داشت. دریچه های بافتی از بافت بیولوژیک مانند دریچه های قلبی خوک ساخته شده اند و بیماران نیازی به مصرف داروی ضد انعقاد ندارند. معمولاً دریچه های مکانیکی نسبت به دریچه های بافتی طول عمر طولانی تری دارند.

نتیجه گیری

پرولاپس دریچه میترال اختلالی قابل پیشگیری نیست. بیماران مبتلا به MVP می توانند زندگی طبیعی، پربار و بدون علامتی را داشته باشند. پیش آگهی برای فرد مبتلا به MVP غیرپیچیده (بدون پس زدن) عالی است. شدت بیماری در بیمارانی که MVP دارند اغلب متفاوت است.

برخی بیماران بدون علامت هستند در حالی که برخی دیگر علایم شدیدتری را تجربه می کنند که گاهی اوقات ممکن است کیفیت زندگی آن ها را تغییر دهد. یک بخش مهم در کنترل بیماران مبتلا به MVP قوت قلب دادن به بیمار است زیرا بیشتر بیماران بدون علامت هستند و در معرض خطر بالای بروز عوارض قرار ندارند.

پزشکان باید نسبت به پیش آگهی خوش خیم به بیماران دارای علایم خفیف یا بدون علامت اطمینان خاطر دهند. تمام بیماران مبتلا به MVP تشویق می شوند که یک شیوه زندگی طبیعی شامل برنامه ورزشی منظم داشته باشند. بیمارانی که شواهدی از عوارض بیماری مانند پس زدن را دارند در معرض خطر بالای مرگ و میر و ناتوانی هستند .

به بیماران بى‌علامت باید اطمینان داد، اما در صورت وجود سوفل سیستولى و / یا یافته‌هاى تیپیک اکوکاردیوگرافى دال بر MR، پروفیلاکسى براى اندوکاردیت عفونى لازم است. در بیماران دچار MR شدید باید دریچه را ترمیم یا تعویض نمود؛ اگر بیمار سابقه آمبولى دارد باید از آنتى‌کواگولان‌ها استفاده کرد.

ورم زانو

اسفند ۱۸, ۱۳۹۴ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

درد زانو یکی از شایع ترین اشکال درد مفصل در بدن انسان است و یکی از علائمی که غالبا با درد زانو مرتبط است ورم می باشد. ورم زانو علاوه بر این که باعث می شود مفصل پف کرده به نظر برسد ممکن است ایجاد مشکلات دیگری در زانو کند کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مایع نواحی اطراف زانو (که در برخی موارد این مایع خون است) می تواند مفصل را پر کرده و بنابراین باعث ورم پشت یا جلوی زانو شود.

از ورم زانو گاهی اوقات با اصطلاح “آب آوردن زانو” در گفتار عامه و دانش‌واژه “افیوژن” در متون تخصصی پزشکی یاد می‌شود. ورم زانو می‌تواند در اثر ضربه، استفاده مفرط مداوم یا بیماری باشد.

ورم مفصل زانو موجب محدودیت عملکرد و کاهش انعطاف‌پذیری این مفصل می‌شود؛ به عبارتی منجر به سفتی و خشکی زانو می گردد.

تورم زانو زمانی ایجاد میشود که مایعی بعد از آسیب دیدگی در داخل و بیرون مفصل زانو ساخته شود مفصل زانو کپسول های بسته ای مانند بالون است و می تواند باز و بسته شود، زمانیکه مایع در داخل مفصل انباشته شود باعث ایجاد تورم می شود، به این تورم  بیرون تراوی یا ترشح گفته میشود.

ورم زانو می تواند با زانو درد یا بدون درد زانو باشد، و در زیر زانو، جلوی زانو و پشت آن بروز پیدا کند. بیرون تراوی زانو بر اثر ضربه به ساختارهای مهم زانو در هنگام آسیب دیدگی های شدید ایجاد می شود. ورم زانو در بیرون کپسول معمولا مستقیما روی ساختار زانویی که دچار تورم شده است ایجاد می شود.

ورم زانو می تواند به تدریج یا ناگهانی ایجاد شود. تورم با افت و خیز همراه است اما تورم های دائمی و پایدار با آسیب دیدگی های جدی ایجاد می شود. در ادامه به علائم و درمان ورم زانو می پردازیم.

همه جای زانو می تواند ورم کند ولی گاهی ناحیه خاصی ورم می کند که شایع ترین این نواحی عبارتند از:

– تورم پشت زانو (یا ورم عقب زانو)
– تورم زیر کاسه زانو (ورم پایین زانو)
– تورم بالای زانو (ورم بالای کاسه زانو)

شایع ترین این نواحی ناحیه پشت زانو است که بدنبال ورم آن اطراف کاسه زانو هم ورم می کند.

از ورم زانو گاهی اوقات با اصطلاح “آب آوردن زانو” در گفتار عامه استفاده می شود. ورم زانو می تواند به علت آب آوردن زانو باشد و یا به دلایل دیگری رخ دهد.

ورم مفصل زانو موجب محدودیت عملکرد و کاهش انعطاف‌پذیری این مفصل می‌شود؛

برای مثال ممکن است بیمار به راحتی نتواند زانوی ورم کرده را کاملاً خم یا صاف کند و همچنین زانو در حالت دراز کردن پا در زاویه ۱۵ تا ۲۵ درجه قرار بگیرد. احتمال دارد از یک‌سو، زانوی ورم کرده، بسته به علت تورم، با هیچ علامت دیگری توأم نباشد یا از سوی دیگر با درد، قرمزی و یا عدم تحمل وزن بدن همراه باشد.

ورم مزمن یا طولانی مدت به آسیب بافت مفصل، تحلیل غضروف و نرم شدن استخوان می‌انجامد، بنابراین بهتر است هر چه سریع‌تر به درمان ورم زانو پرداخت.

علت ورم زانو چیست؟

گاهی علت ورم زانو می تواند نتیجه وجود عفونت‌هایی چون دمل یا سلولیت (عفونت پوست و بافت زیرپوستی) است. بیماری‌های التهابی تأثیرگذار بر مفصل‌های متعدد درون بدن نیز باعث ورم زانو می‌شوند که از جمله آن بیماری‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اسپوندیلیت انکیلوزان (التهاب مفصل‌های بین‌مهره‌ای ستون فقرات)
• التهاب بورس یا بورسیت (التهاب کیسه بورس محافظت کننده از مفصل)
• نقرس (گونه‌ای آرتروز که به دلیل تشکیل اسید اوریک در مفصل ایجاد می‌شود) و بیماری شبه‌نقرس
• استئوآرتریت
• آرتروز پسوریازیس (آرتروز همراه با پسوریازیس یا صدفک پوست)
• آرتریت روماتوئید (بیماری خود ایمنی مزمن که عفونت مفصل مشخصه‌ی بارز آن است.)
• آرتروز عفونی یا سپتیک
• لوپوس منتشر یا لوپوس اریتماتوس سیستمیک (اختلالی که در آن بدن به بافت‌ها و سلول‌های سالم خود حمله می‌کند.)

ورم زانو گاهی بر اثر ضربه و آسیب بروز می‌کند. بعضی از موارد آسیب ‌زا عبارت‌اند از:

• آسیب‌های ناشی از نیش یا گاز گرفتن
• شکستگی استخوان
• وارد شدن بخشی از استخوان یا غصروف درون فضای مفصل
• هماتوما (تجمع خون در بافت بدن)
• کشیدگی و رگ به رگ شدن
• پارگی مینیسک زانو

تومورها نیز باعث ورم زانو می‌شوند. تومورهای خوش‌خیم و بدخیم پوست، بافت‌های نرم یا استخوان از دلایل ورم زانو به شمار می‌روند.
علائم

معمولا ورم زانو با درد همراه است و درد شدید از علائم بارز این بیماری می باشد. با این حال، ورم زانو از علائم متعدد دیگری نیز برخوردار است که به تشخیص علت اصلی این عارضه کمک می‌کنند. در زیر به بعضی از رایج‌ترین علائم ورم زانو اشاره می‌کنیم:

• ورم زانو به اندازه‌ای که زانو بزرگ‌تر از حد طبیعی به نظر رسد.
• پف کردن اطراف قسمت‌های خاصی از زانو به ویژه بخش استخوانی
• سفتی مفصل زانو که در حقیقت نتیجه تجمع مایع در آن ناحیه است.
• دشواری در خم کردن یا حتی صاف کردن کامل زانو

ورم زانو در موارد شدید با علائم دیگری نیز همراه است. شماری از نشانه‌های نگران کننده عبارت‌اند از:

• ساکت نشدن درد، حتی پس از مصرف داروهای خاص و مسکن‌های غیرتجویزی
• قرمزی زانو
• گرم‌تر بودن یک زانو نسبت به زانوی دیگر

درمان

درمان های ورم زانو شامل بدون جراحی و جراحی می باشد. بسته به شدت بیماری و علائم آن پزشک نوع بیمار را تجویز می کند.
بدون جراحی

• اگر شکستگی دلیل ورم زانو باشد، پزشک استفاده از آتل یا قالب را برای بی ‌حرکت نگه داشتن زانو تا زمان بهبود آن توصیه می‌کند.
• کشیدگی رباط‌ها (لیگامان‌های) زانو با کمپرس سرد یا گرم جهت کاهش التهاب و درد و همینطور با مصرف داروهایی نظیر مسکن‌ها و داروهای ضدالتهاب درمان می‌شود.
• انجام عمل جراحی غالباً در صورت پاره شدن رباط‌ها و تاندون‌ها ضرورت می‌یابد.
• برای درمان دررفتگی‌هایی چون از جا درآمدن کشکک زانو، روش‌های خاصی برای جا انداختن به کار برده می‌شود.
• ورم مزمن زانوی ناشی از آرتروز با داروهای ضدالتهاب و مسکن‌های غیرتجویزی درمان می‌شود.

• گونه نوینی از داروهای ضدالتهاب که صرفاً ماده‌ای را هدف قرار می‌دهند که در بیماری آرتریت روماتوئید باعث التهاب می‌شود.

• روش پرایس معمولاً برای درمان ورم زانو بسیار کارآمد است؛ پرایس (PRICE) مخفف کلمات محافظت (protection)، استراحت (rest)، یخ (ice)، فشردگی (compression) و ارتفاع (elevation) است.

۱. محافظت ـ برای پیشگیری از آسیب ناشی از وارد آمدن فشار مکرر به زانو از زانوبند استفاده کنید.
۲. استراحت ـ وزن بدن را روی زانوها نیاندازید. اگر مجبور به حرکت کردن هستید، یک جفت چوب زیر بغل تهیه کنید تا وزن بدن را تحمل کند.
۳. یخ ـ دو تا سه بار در روز جهت کاهش درد و التهاب، کمپرس سرد یا یخ را روی زانو قرار دهید. همواره پارچه یا حوله را بین پوست و کمپرس یخ بگذارید تا از پوست محافظت کنید. هیچ‌گاه از کمپرس گرم برای درمان ورم زانو استفاده نکنید، چون موجب افزایش التهاب خواهد شد.
۴. فشردگی ـ برای حمایت از مفصل زانو و فشرده ساختن آن از نوار پانسمان کشی یا زانوبند استفاده کنید تا تجمع مایع و ورم زانو را کاهش دهد.
۵. ارتفاع ـ هر زمان که می‌توانید زانو را بالا بگذارید. یک بالش را به گونه‌ای زیر پا قرار دهید که زانو بالاتر از قلب قرار گیرد و به این ترتیب مایع جمع شده زیر مفصل زانو سریع‌تر تخلیه شود.

علاوه بر پنج اقدام فوق، روش‌های دیگری نیز برای کاهش ورم زانو وجود دارند که عبارت‌اند از:

• ورزش:

ورزش منظم موجب کاهش وزن می‌شود و در نتیجه از بروز آسیب عضلانی و مفصلی جلوگیری می‌کند. چنانچه اضافه وزن دارید یا از التهاب و درد مفصل رنج می‌برید، یک برنامه ورزشی روزانه‌ی ملایم را شروع کنید. بهتر است در عوض ورزش‌هایی مانند دویدن و دوچرخه سواری، ورزش‌هایی نظیر شنا و ایروبیک در آب را انتخاب کنید که فشار زیادی به مفصل وارد نمی‌کنند و برای آن مفید هستند.

• فیزیوتراپی و ماساژ:

یک روش فوق‌العاده‌ای برای کاهش درد و التهاب است. همواره پیش از شروع ماساژ، دکتر فیزیوتراپی یا ماساژور را در جریان ضعف یا آسیب وارده قرار دهید.

• دخانیات:

از استعمال دخانیات بپرهیزید چون باعث آهسته شدن یا نقص فرایند التیام می‌شود.

یک رژیم سالم تفاوت چشمگیری را در وضعیت زانوی متورم ایجاد می‌کند. رعایت یک رژیم متعادل در کاهش وزن مؤثر است، فشار روی مفصل‌ها را کم می‌کند و انعطاف‌پذیری و توانایی حرکتی کلی بدن را بهبود می‌بخشد. مواد مغذی سرشار از ویتامین C، نظیر انواع توت‌ها و مرکبات، را در برنامه غذایی خود بگنجانید تا تولید کلاژن در بدن افزایش یابد. کلاژن یکی از ترکیب‌های مهم استخوان و غضروف به شمار می‌رود و علاوه بر پیشگیری از بروز درد و ورم زانو، فرایند التیام‌بخشی بدن را نیز تسریع می‌بخشد.

• مواد غذایی سرشار از ویتامین B:

مانند سویا، گوشت بدون چربی، تخم مرغ، دانه‌های کامل غلات و ماهی در کاهش درد و تورم مفصل‌ها مؤثراند.

• مصرف بیشتر مواد سرشار از ویتامین D:

مانند دانه‌های غنی شده غلات و فراورده‌های لبنی، به پیشگیری از شروع بیماری‌های فرسایشی‌ای چون پوکی استخوان کمک می‌کند.

• بالا بودن میزان سدیم، افزایش ورم و التهاب مفصل را در پی دارد.

• بر اساس پژوهش‌های انجام شده، اسیدهای چرب امگا ـ ۳ موجود در موادی چون گردو و ماهی چرب باعث کاهش التهاب و تسریع فرایند التیام می‌شوند.
جراحی

جراحی با کمترین میزان تهاجم و روش‌های دیگر درمان ورم زانو و دلایل زیربنایی اصلی این عارضه عبارت‌اند از:

• پونکسیون مفصلی (وارد کردن سوزن در مفصل): خارج کردن مایع از مفصل زانو به کاهش فشار ناشی از تجمع مایع در مفصل کمک می‌کند. پزشک پس از خارج کردن مایع، برای درمان التهاب کورتیکواستروئید را درون مفصل تزریق می‌کند.

• آرتروسکوپی:

جراح در این روش برش کوچکی را روی پوست مفصل زانو ایجاد می‌کند، سپس لوله کوچک و مجهز به منبع نوری (آرتروسکوپ یا درون‌بین) را وارد بدن می‌کند تا تصاویری واقعی و لحظه‌ به لحظه از درون زانو را بر صفحه نمایشگر ببیند. جراح احتمالاً از ابزار دقیق و ظریفی که گاهی با اتصال به آرتروسکوپ وارد بدن می‌شوند، برای برداشتن بافت رها شده یا ترمیم آسیب زانو نیز استفاده می‌کند.

• تعویض مفصل:

اگر زانو توان تحمل وزن بدن را نداشته باشد، پزشک احتمالاً بیمار را جهت انجام عمل تعویض مفصل به جراح ارتوپد معرفی خواهد کرد.
عوارض

ورم زانو در صورت درمان نشدن، توانایی حرکتی را به شدت محدود می‌کند. مصرف مسکن‌ها و بهره‌گیری از روش خارج کردن مایع از مفصل زانو کاهش درد و علائم مربوط به ورم زانو را به ارمغان می‌آورد. البته شیوه درمان با توجه به بیماری‌ها و عارضه‌های ایجاد کننده‌ی ورم زانو برای هر بیمار متفاوت از دیگری است، البته با در نظر گرفتن شدت ورم و سابقه پزشکی گزینه‌های درمانی پیشنهاد می‌شود.

عوامل خطر

• سن: ورم زانو معمولاً بیشتر در افراد مسن‌تر از ۵۵ سال بروز می‌یابد.
• شرکت در فعالیت‌های ورزشی: شرکت کنندگان در ورزش‌های همراه با تغییر جهت ناگهانی، مانند بسکتبال، بیشتر در معرض ضربه‌ها و صدمه‌هایی هستند که باعث ورم زانو می‌شوند.
• چاقی: اضافه وزن علاوه بر این که فشار مضاعفی را بر مفصل زانو وارد می‌کند به آسیب فرسایشی دامن زننده به ورم زانو نیز می‌انجامد. در این شرایط، احتمال ابتلا به استئوآرتریت، یکی از علل متداول ورم زانو، افزایش می‌یابد.

پیشگیری

از آنجایی که ورم زانو پیامد بیماری زیربنایی و نهفته یا بر اثر ضربه دیدن زانو است، بنابراین امکان پیشگیری از ورم زانو وجود دارد. مدیریت ورم زانو معمولاً نیازمند همکاری بیمار با پزشکان و همچنین مساعدت و توجه اعضاء خانواده و وابستگان است. با توجه به این نکات، راهکارهای زیر برای پیشگیری از ورم زانو پیشنهاد می‌شوند:
• مراجعه منظم به پزشک برای همگان، به ویژه برای افراد مبتلا به عارضه‌هایی چون نقرس، آرتریت روماتوئید و استئوآرتریت مفید است.
• مصرف داروهای تجویزی طبق دستور پزشک
• بستن زانوبند در صورت ضربه دیدن زانو
• فیزیوتراپی یا انجام ورزش های خاص برای تقویت عضله‌های سفت شده

به خاطر داشته باشید که هنگام ورزش کردن نباید فشار زیادی به زانو وارد کنید؛شنا و ایروبیک آبی از ورزش‌های مناسب به شمار می‌روند. بهتر است افراد مبتلا به ورم زانو در کنار ورزش کردن از نظرات کارشناسی متخصصین تغذیه و تناسب اندام نیز بهره بگیرند.

ورم زانو ممکن است بدون درد یا با درد همراه باشد. ورم زانو در هر ناحیه از زانو بطور مثال پشت زانو یا جلوی آن بروز کند. از آنجا که علت و دلایل ورم زانو عارضه دیگری می باشد بنابراین بهتر است در صورت مشاهده آن به ویژه در کودکان و در بارداری به پزشک مراجعه کنید. ورم زانو معمولا با درمان های بدون جراحی رفع می شود و فقط تعادا کمی از بیماران نیاز به عمل جراحی پیدا می کنند.

نقرس چیست؟

اسفند ۱۸, ۱۳۹۴ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

قرس یکی از انواع بیماری های ورم مفاصل می باشد که با درد همراه است. نقرس در اثر افزایش اسید اوریک در خون به وجود می آید. یکی از عوامل افزایش دهنده ی اسید اوریک، دریافت زیاد مواد غذایی حاوی اسید آمینه ی “پورین” است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اسید اوریک اضافی موجود در خون به شکل کریستال هایی در مفاصل ته نشین شده و باعث قرمزی، متورم و گرم شدن، درد و التهاب یک یا چند مفصل می گردد که بیشتر در انگشت شست پا، پاشنه پا، قوزک پا، زانو و آرنج ظاهر می شود.

حدود ۹۵ درصد از مردان و ۵ درصد از زنان دچار نقرس می شوند. زنان قبل از یائسگی، جزو گروه درگیر با نقرس می باشند.

گفته می‌شود مردان حدود ۹ برابر زنان در دوره‌ای از عمر خود گرفتار نقرس خواهند شد و تعداد کمی از زنان که به این بیماری مبتلا می‌شوند درد و التهاب آن را پیش از یائسگی تجربه خواهند کرد.

چرا نقرس می‌گیریم؟

تجزیه خوراکی‌های دارای پروتئین در بدن باعث ایجاد ماده‌ای شیمیایی به نام پورین می‌شود که اسید اوریک را در خون بالا می‌برد. در کسانی که متابولیسم یا سوخت‌وساز بدنی آنها نمی‌تواند با دفع اسید اوریک حاصل از تجزیه مواد پروتئینی به درستی کنار بیاید، موارد ابتلا به نقرس افزایش می‌یابد زیرا بلورهای تشکیل‌شده راهی برای دفع کامل از بدن نمی‌یابند و در فضای خالی مفاصل رسوب کرده، باقی می‌مانند.

در این حالت ممکن است هیچ علامتی بروز نکند و فقط اسید اوریک فرد بالا برود و دردی احساس نشود اما وقتی سلول‌هایی که وظیفه مراقبت از ایمنی بدن را دارند واکنش نشان دهند، برای هشدار به شخص به منظور پیش گرفتن راهی برای رفع مشکل ایجاد شده، وارد عمل می‌شوند و کلید التهاب و درد را با ترشح ماده‌ای به نام پروستاگلاندین در مفصل رسوب‌گرفته از بلورهای گفته شده فعال می‌کنند، مرحله بدون علامت به مرحله نقرس یا آرتریت حاد تبدیل می‌شود و در نتیجه، درد، تورم و حساسیت به لمس در نواحی مفصلی ایجاد می‌شود.

علائم بیماری

احتمال ابتلا به بیماری نقرس را می‌توان از علائم و نشانه‌های زیر متوجه شد و برای آزمایش و معاینه توسط پزشک اقدام کرد:

* افزایش اسید اوریک بدن

* درد ناگهانی در قسمت مفاصل بدن و به دنبال آن عضلات یا حتی بافت‌های نزدیک مفصل

* تورم در تاندون معروف به آشیل، بخصوص در متورم شدن مفاصل شست یا قوزک پا یا انگشتان دست

* بروز التهاب و قرمزی

* حساسیت به لمس در بافت ناحیه مذکور

تشخیص بیماری

برای تشخیص این بیماری معمولا پزشکان پس از بررسی علائم اولیه، فرد را به آزمایشگاه راهنمایی می‌کنند تا از طریق نتایج دو آزمایش تشخیص خود را قوت بخشند:

نقرس، بیماری مردافکن!

۱-تست مایع مفصلی که طی آن مقداری از مایع درون مفصل با سرنگ کشیده شده وجود یا عدم وجود رسوبات کریستال در آن از طریق میکروسکوپ بررسی می‌شود.

۲-تست خون که طی آن میزان اسید اوریک خون بررسی می‌شود؛ البته باید توجه کرد بالا بودن اسید اوریک همیشه و در همه افراد به بروز نقرس منتهی نمی‌شود و ممکن است اشخاصی هم به این بیماری مبتلا شوند که وضعیت اسید اوریک آنها در حد طبیعی باشد یا برعکس، کسانی با مقادیر زیاد اسید اوریک در خون خود هم باشند که در طول عمر خود هیچ گاه به این بیماری مبتلا نشوند.

عوامل افزایش خطر ابتلا به بیماری

به باور عمومی، نقرس به دلیل زیاده‌روی در مصرف گوشت قرمز پدید می‌آید؛ اما این تصور چندان صحیح نیست. برخی عواملی که باعث افزایش احتمال ابتلا به بیماری نقرس می‌شود عبارتند از:

* کم‌آبی بدن و مصرف بسیار کم مایعات در طول روز

* مشکلات هضم یا اختلال آنزیمی در تجزیه مواد پروتئینی

* مصرف الکل

* زیاده‌روی در مصرف مواد پروتئینی به‌خصوص گوشت (چه سفید و چه قرمز) که در میان آنها نوع قرمز خطرناک‌تر است

* مصرف زیاد غذاهای دریایی مثل میگو و ماهی، به‌خصوص ماهی‌های دارای ماده پورین

* زیاده‌روی در مصرف مارچوبه و قارچ

* چاقی و اضافه وزن

* اثرات و عوارض دارویی به‌خصوص با مصرف داروهای دیورتیک

* دیابت

* کلسترول بالا

* عوامل ژنتیک و سابقه ابتلای یکی از افراد خانواده به نقرس

* قرار داشتن طولانی مدت در معرض مواد سربی

درمان نقرس

معمولا دردهای نقرس پس از استراحت شبانه به سراغ فرد می‌آید و با بروز علائم دیگر همچون تورم و التهاب تشدید می‌شود. اگر پس از تشخیص پزشک، ابتلا به نقرس تائید شود متخصصان اغلب ‌ داروهایی تجویز می‌کنند که در میان آنها داروهای کورتیکواستروئید شایع‌تر است.

همچنین ممکن است داروهای ضد التهابی نیز همراه با این داروها به فرد بیمار داده شود که تقریبا پس از یکی دو روز درد و التهاب و تورم رو به کاهش می‌گذارد اما احتمال بازگشت علائم برای فرد همچنان به قوت خود باقی می‌ماند.

بر همین اساس فرد مبتلا به نقرس باید برای جلوگیری از بازگشت اثرات، تغییراتی در سبک زندگی و به‌خصوص در عادات غذایی خود بدهد که از آن جمله است پرهیز غذایی در مصرف انواع گوشت و مواد غذایی پروتئینه، کاهش وزن در صورت چاقی و همچنین مشورت با پزشک برای اطلاع از موادی که اسید اوریک خون را بالا می‌برد.

علاوه بر این، بسیارند کسانی که در دوره میانسالی برای جلوگیری از ابتلا به حملات قلبی آسپرین مصرف می‌کنند که این دسته نیز حتما باید از پزشک برای ادامه مصرف این دارو راهنمایی بخواهند زیرا آسپرین این بیماری را تشدید می‌کند.

هم در دوره درمان، و هم به منظور پیشگیری از ابتلا به نقرس، استفاده از سبزیجات، لبنیات کم‌چرب و بهتر از آن بدون چربی، همچنین محدود کردن مصرف انواع گوشت مرغ، ماهی و گوشت‌های قرمز به بهبودی یا جلوگیری از ابتلا به نقرس کمک شایانی می‌کند.

در صورتی که افراد مبتلا به نقرس بیماری خود را درمان نکنند یا داروها را به طور منظم و بموقع مصرف نکنند، یا پرهیزهای توصیه‌شده از سوی پزشک را در رژیم غذایی خود پس از بهبود دردها و التهابات نادیده بگیرند این خطر وجود دارد که به مشکلات دیگری از جمله نقرس پیشرفته یا سنگ کلیه نیز مبتلا شوند.

توصیه به افراد مبتلا به نقرس:

– آب زیادی بنوشند( روزی ۲ تا ۳ لیتر). حتماً ۱ لیوان آب، قبل از خواب بنوشند، زیرا این کار به کم شدن اسید اوریک کمک می کند.
– وزن خود را ایده آل و ثابت نگه دارند.
– اگر اضافه وزن دارند، وزن خود را کم کنند، اما برای کاهش سریع وزن نباید گرسنه بمانند یا کم خواری کنند،، زیرا کاهش سریع وزن، باعث افزایش اسید اوریک و به دنبال آن بدتر شدن نقرس می گردد. حداکثر کاهش وزن مجاز ۵۰۰ گرم در هفته می باشد.
– از خوردن غذاهای پورین دار اجتناب کنند.
– از ریختن روغن زیاد در غذا جدا خودداری کنند.

درمان های نقرس

۱) درمان با گیلاس وتوت فرنگی

گیلاس و توت فرنگی شیرین یا ترش، در درمان نقرس بسیار مهم است. شما در حدود ۱۰ تا ۲۵ عدد گیلاس یا توت فرنگی در روز مصرف کنید. این میوه ها اگر تازه باشند بهتر است، ولی کنسرو شده هم ایرادی ندارد.

۲) درمان با آب سبزیجات

آب هویج همراه با خیار و چغندر، بهترین درمان کننده نقرس می باشد. روزانه ۵۰۰ میلی لیتر آب سبزیجات (آب چغندر و آب خیار هر کدام ۱۰۰ میلی لیتر و آب هویج ۳۰۰ میلی لیتر) بنوشید.

۳) درمان با لوبیا

آب لوبیا را بگیرید و هر روز ۱۵۰ میلی لیتر از آن را بنوشید.

۴) درمان با سیب

سیب به عنوان یکی از بهترین درمان کننده های نقرس شناخته شده است. سیب دارای اسید مالیک می باشد که باعث خنثی کردن اثر اسید اوریک می گردد. پیشنهاد شده که بعد از هر وعده غذا، ۱ عدد سیب مصرف شود.

۵) درمان با موز

مصرف موز ۳ تا ۴ عدد در روز برای درمان نقرس پیشنهاد شده است.

۶) درمان با لیموترش

ویتامین C به عنوان درمانی برای مفصل دردناک شناخته شده است. نصف لیمو ترش را در ۱ لیوان آب بریزید و ۳ بار در هفته میل کنید.

۷) درمان با میوه

۳ تا ۴ عدد میوه در روز مصرف کنید.

۸) درمان با غذاهای طبیعی

میوه و سبزیجات و دانه ها و یا جوانه ها برای درمان نقرس بسیار مفید می باشد.

۹) درمان با آب ولرم

۱۰) درمان با حمام نمک

دو بار در روز پای خود را در آب و نمک بگذارید. برای این کار ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلی گرم نمک را در آب داغ حل کنید.

۱۱) درمان با هوای تازه، ورزش کردن و کم کردن استرس

غذاهایی که فاقد پورین می باشند:

گیلاس، توت فرنگی و آلبالوی تازه (به میزان ۲۵۰ گرم در روز مجاز شناخته شده است)
موز
گوجه فرنگی
کرفس، بامیه، کلم
جعفری
سبزیجات برگ سبز
آناناس
غذاهای دارای ویتامین C مانند: کلم قرمز، فلفل قرمز، نارنگی، پرتقال و دیگر مرکبات و سیب زمینی
آب میوه و آب
لبنیات کم چرب
کربوهیدرات های پیچیده از قبیل: نان، ماکارونی، برنج، غلات، میوه ها و سبزیجات
شکلات
نوشیدن قهوه یا چای
نوشیدن نوشابه های گازدار
مصرف اسیدهای چرب ضروری از قبیل: تن، ماهی سالمون، آجیل و دانه ها
مصرف سویا به جای گوشت قرمز
کره و یا مارگارین کم چرب
تخم مرغ

غذاهای پورین داری که باعث بروز نقرس نمی شوند، عبارتند از:

گل کلم، مارچوبه، قارچ ، نخود، اسفناج ، نان های سبوس دار، مرغ، بوقلمون و لوبیا (این غذاها بهتر است هفته ای ۱ بار مصرف شوند، نه بیشتر!)

غذاهای دارای پورین کم:
گوشت گوسفند، گوشت گوساله، جگر، قلوه، سالمون، بوقلمون، ماهی قزل آلا و اردک.

غذاهای دارای پورین زیاد:

قلب(دل گوسفند)، شاه ماهی، مخمر، ساردین و نان های شیرین

توصیه های تغذیه ای:

– از زیاد مصرف کردن ویتامین C بپرهیزید، زیرا این ویتامین افزایش دهنده تولید اسید اوریک می باشد.

– از زیاد مصرف کردن ویتامین B3 بپرهیزید (بیشتر از ۵۰ میلی گرم در روز) . زیادی نیاسین جلوی خروج اسید اوریک را از بدن می گیرد.

– از مصرف کردن مکمل های آهن جدا بپرهیزید. زیادی آهن در خون باعث ورود اسید اوریک در مفاصل می باشد.

سندرم گیلن باره

سندرم گیلن باره اختلال نادری است که در نتیجه حمله سیستم ایمنی بدن به اعصاب محیطی ایجاد می شود به دنبال این حمله احساس ضعف در ماهیچه ها ، بی حسی ، گزگز و گاهی اوقات فلجی دیده می شود.

علل و عوامل :

علت این بیماری هنوز به روشنی مشخص نیست ولی معمولاً بعد از یک عفونت ویروسی مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا اتفاق می افتد همچنین بعد از عفونت با یک باکتری به نام کامپیلکوباکتر هم ممکن است بیماری بروز نماید عفونت با کامپیلوباکتر ممکن است بعد از خوردن آب آلوده یا غذای نپخته ( مخصوصاً مرغ و ماهی و … ) رخ دهد .
در بعضی موارد ممکن است علایم گیلن باره بعد از اعمال جراحی اتفاق بیفتد گاهی هم هیچ گونه عامل شناخته شده ای وجود ندارد اما در همه موارد ذکر شده به طور حتم اختلال درعملکرد سیستم ایمنی وجود دارد .

علایم و نشانه ها :

نشانه های گلین باره معمولاً با بی حسی و ضعف در پاها شروع می شود (ممکن است شما احساس گزگز شدن داشته باشید) نشانه ها اغلب در عرض مدت کمی حدود چند روز یا چند هفته به قسمت های بالایی بدن کشیده می شود ؛ بازوها و اندام فوقانی ضعیف و بی حس می شوند . گاهی اوقات ضعف آن قدر شدید است که شما اصلاً قادر به راه رفتن نیستید و همچنین ممکن است به فلجی کامل منجر شود .

تشخیص :

آزمایش دقیق و قطعی برای تشخیص گیلن باره وجود ندارد اما تشخیص براساس علایم از جمله ضعف ماهیچه ها و ناتوانی در راه رفتن ، آزمایشات و تاریخچه ی بیماری شما صورت می گیرد . پزشک یا پرستار از شما درباره علایم و نشانه ها می پرسد و شما را معاینه می کند .

آزمایشاتی که برای شما انجام می شود شامل :

۱- نوار عصب و عضله

۲- گرفتن آب کمر از کانال نخاعی

درمان :

گلین باره درمان قطعی ندارد اما راههایی وجود دارد که علائم را بهبود می بخشد :

الف ) IvIg :

(ایمنوگلوبولین درمانی ) این دارو از جنس پروتئین است و سیستم ایمنی را دربرابر حملات آنتی بادی های مهاجم محافظت می کند .

ب) پلاسما فرزیس :

دستگاهی به بدن شما وصل می شود که خون به درون آن کشیده می شود و آنتی بادی ها ی حمله کننده به اعصاب بدینوسیله از خون جدا می شوند . این آنتی بادی ها، پروتئین هایی هستند که در خون وجود دارند و باعث حمله به سیستم ایمنی بدن می شوند.
برای این که تحت نظر باشید و امکان درمان علایم بیماری وجود داشته باشد ، احتمالاً در بیمارستان بستری می شوید .

در موارد پیشرفته بیماری ممکن است شما قادر به خوردن از راه دهان نباشید ، که برای شما لوله ی بینی – معدی می گذارند و از طریق لوله به شما غذا داده می شود .

رژیم غذایی شما باید پرکالری و پر پروتئین باشد تا قدرت عضلاتی شما حفظ و بازسازی شود .

ممکن است غذا با حجم کم و در دفعات زیاد برای شما تجویز شود .

در زمان بستری بودن در بیمارستان اگرضعف عضلات تنفسی موجب تهویه نامناسب و اختلال تنفس در شما شود ممکن است به دستگاه تنفس مصنوعی نیاز پیدا کنید.

تا زمانی که در بیمارستان بستری هستید پزشک و پرستار به منظور جلوگیری از عوارض ناشی از بی حرکتی اقداماتی را برای شما انجام می دهند . ممکن است برای کمک به حفظ قدرت و انعطاف پذیری عضلاتتان فیزیوتراپی شوید .

علاوه برموارد فوق از داروهای زیر برحسب نیاز وبه منظور تسکین علایم استفاده می شود:

۱- کورتون که التهاب و تورم اعصاب را کاهش می دهد.
۲- سرکوب کننده ایمنی مانند آزارام یا سایتوکسان که در مرحله حاد بیماری تجویز می شود .
۳- مسکن ها و ضد درد ها مانند آسپیرین
۴- سایر داروها مانند کاربامازپین

پیش اگهی :

این بیماری سه مرحله حاد ، نقاهت و بهبودی دارد . معمولاً افراد مبتلا به گیلن باره بهبود می یابند اما ممکن است زمان زیادی طول بکشد .در اکثر افراد ضعف در طی ۳-۲ هفته بدتر شده و سپس شروع به بهتر شدن می کند و بعد از مدتی به طور کامل از بین می رود اگرچه بهبودی کامل ممکن است تا ۲ سال طول بکشد .

بعضی از افراد تا ماهها ضعف دارند و در موارد کمی این ضعف تا سال ها باقی می ماند ، بعضی دیگر هم هرگز قدرت عضلاتشان بر نمی گردد . گاهی اوقات این سندرم بعد از اولین حمله دوباره عود می کند

نحوه مراقبت از خود :

از مصرف سیگار و الکل خودداری کنید .
با دقت توصیه های پزشک و پرستارتان را دنبال کنید .
داروی خود را درست و سر وقت مصرف کنید .
اگر فیزیوتراپی می شوید به دقت ورزش های فیزیوتراپی را انجام دهید تا عضلاتتان دوباره انعطاف پذیر و قدرتمند شود .
مشاوره با یک روانشناس به سازگار شدن شما با شرایط بیماری و کیفیت زندگی مطلوب کمک می کند .

قفل شدن زانو

قفل شدن زانو از شایع ترین شکایات افراد است که به عللی چون آرتروز و زمین خوردن صورت می پذیرد که با تشخیص توسط آرتوسکوپی می توان با روش های فیزیوتراپی از جمله تجویز سرما و گرمادرمانی، برق درمانی و تجویز ورزش های ویژه آن را درمان کرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، قفل شدن زانو بیشتر به حالتی اطلاق میشود که فرد نمیتواند زانوی خم شده خود را باز کند. در این حال وی چند دقیقه زانو را تکان داده و بعد از آن ناگهان زانو باز میشود. این وضعیت معمولا به علت پارگی های وسیع منیسک و یا وجود یک قطعه استخوانی و یا غضروفی آزاد در درون مفصل ایجاد میشود.

زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو اصطلاحی است که برای توضیح شرایط دردناک ایجاد شده در نتیجه کشیدگی زانو در یک زاویه خاص استفاده می شود. هنگام کشیده شدن مفصل زانو، مقدار کشیدگی باید محدود به ۱۰ تا ۳۰ درجه باشد تا به این ترتیب بتوان از ایجاد درد جلوگیری کرد.

افرادی که دچار مشکل در مفصل زانو شوند، امکان کشیدن عادی زانوی خود را به مقدار مورد نیاز ندارند. در این حالت هر گونه کشیدگی بیش از حد لازم می تواند باعث ایجاد درد شدید زانو شود. رایج ترین دلایل ایجاد زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو می توانند پارگی مینیسک، نقص مادرزادی، آسیب دیدگی یا ابتلا به بیماری هایی مثل استئو آرتریت یا آرتروز زانو باشد.

پیشگیری از زمین خوردن در زمین های یخ زده و لغزنده از آسیب های زانو و قفل شدگی جلوگیری می کند. راهکارهایی که پزشکان برای مقابله با این مشکل ارائه داده اند را با هم می خوانیم

▪ برداشتن گام کوتاه:

استفاده از کشف های مناسب با کفی آجدار و پاشنه مناسب، استفاده از عصا، برداشتن گام های کوتاه و مطمئن و انجام ورزش های تقویتی و تعادلی در سالمندان از احتمال زمین خوردن در معابر لغزنده می کاهد.

▪ شایع ترین عارضه قفل شدگی:

یکی از شکایات شایع در بیماران مراجعه کننده به کلینیک های طب فیزیکی و توانبخشی قفل شدن مکرر زانوها است.

▪ منیسک یکی از علت های قفل شدگی زانو:

قفل شدگی زانو علل گوناگونی دارد برای مثال ممکن است در موارد پیشرفته آرتروز، قطعه ای از استخوان ران جدا شده و در فضای مفصلی زانو سرگردان شود، همچنین آسیب های منیسک های زانو از علل قفل شدگی و تورم تأخیری زانو به شمار می روند.

▪ آهکی شدن بخشی از کپسول مفصلی زانو:

یکی دیگر از علل این شکایت، آهکی شدن بخشی از کپسول مفصلی زانو است به این صورت که حین حرکات خم و راست شدن زانو، این بخش بین استخوان ها گیر افتاده و ایجاد درد شدید و احساس قفل شدگی می کند و گاهی توده های چربی اطراف زانو ممکن است بین قطعات استخوانی گیر افتاده و ایجاد درد و قفل شدگی کند.

قفل شدن زانو یکی از شایع ترین شکایات افراد است و می تواند ناشی از مواردی همچون:

– پارگی منیسک
– قطعه استخوانی یا غضروفی آزاد در درون مفصل
– آهکی شدن بخش کپسول مفصلی
– نابه جای استخوان و ماهیچه ها اطراف زانو
– نرمی کشکک و آرتروز
– قفل شدن کاذب زانو باشد

▪ تشخیص قفل شدگی زانو با آرتروسکوپی:

شرح حال و معاینه بالینی، عکس و MRI و در نهایت انجام آرتروسکوپی به مشخص شدن علت قفل شدگی زانو کمک می کند.

▪ درمان قفل شدگی زانو متفاوت است:

درمان و توانبخشی در قفل شدگی زانو براساس علت به وجود آورنده آن متفاوت است گاه می توان با استفاده از درمان های فیزیوتراپی از جمله تجویز سرما و گرمادرمانی، برق درمانی و تجویز ورزش های ویژه برای تقویت عضلات اطراف زانو به خصوص عضله چهار سر ران و عضلات نزدیک کننده و خم کننده ران ها و نیز تمرینات کششی عضلات خارج ران ها پیش از اینکه مفاصل زانو دچار تخریب شدید و پیشرفته شوند درد بیمار را کاهش و سبب بهبود عملکرد وی شد.

▪ انجام جراحی در آرتروزهای پیشرفته:

در موارد آرتروز پیشرفته و نیز آسیب منیسک در جوانان ورزشکار یا مواردی که علاوه بر منیسک ها بخش های دیگر مانند رباط های صلیبی نیز دچار پارگی شده اند ممکن است انجام اعمال مختلف جراحی ضروری باشد

● قفل شدگی زانو به دلیل زمین خوردن

نکته مهم برای پیشگیری از قفل شدگی زانو؛ پیشگیری از زمین خوردن و آسیب های ناشی از سر خوردن در محیط های لغزنده همچون زمین های برفی و یخ زده است.

▪ استفاده از کفش مناسب:

از جمله اقدامات مفید دیگر برای پیشگیری از زمین خوردن می توان به استفاده از کفش های مناسب با کفی آجدار و پاشنه مناسب و استفاده از وسایل کمکی حرکت همچون عصا (به خصوص در مبتلایان به آرتروز)، آموزش برداشتن گام های کوتاه و مطمئن و انجام ورزش های تقویت عضلات کمر، کمربند لگنی و اطراف زانوها و نیز انجام تمرینات تعادلی در سالمندان اشاره کرد.

▪ گرم کردن صحیح بدن قبل از مسابقات:

انجام ورزش در زمین های مناسب و آماده و نیز گرم کردن صحیح بدن و ورزش های کششی پیش از انجام مسابقات از جمله مواردی است که از شیوع آسیب منیسک زانوها در ورزشکاران می کاهد.

روش درمان و علت قفل شدن زانو

۲۸۵x285_Understanding_New_Knee_Slide_3

زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو اصطلاحی است که برای توضیح شرایط دردناک ایجاد شده در نتیجه کشیدگی زانو در یک زاویه خاص استفاده می شود. هنگام کشیده شدن مفصل زانو، مقدار کشیدگی باید محدود به ۱۰ تا ۳۰ درجه باشد تا به این ترتیب بتوان از ایجاد درد جلوگیری کرد. افرادی که دچار مشکل در مفصل زانو شوند، امکان کشیدن عادی زانوی خود را به مقدار مورد نیاز ندارند. در این حالت هر گونه کشیدگی بیش از حد لازم می تواند باعث ایجاد درد شدید زانو شود. رایج ترین دلایل ایجاد زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو می توانند پارگی مینیسک، نقص مادرزادی، آسیب دیدگی یا ابتلا به بیماری هایی مثل استئو آرتریت یا آرتروز زانو باشد.

فهرست [پنهان سازی]

۱ علائم و نشانه ها
۲ علت ها و دلایل
۳ پاتو فیزیولوژی زانوی قفل شده
۴ تشخیص
۵ راه ها و روش های درمان

علائم و نشانه ها

تب: عفونت مفصل زانو یا آبسه مفصل زانو
درد شدید در هنگام صاف کردن مفصل زانو می تواند نشانه هایی از قفل شدن زانو باشد
محدودیت در حرکت های مفصل: قفل شدن زانو می تواند باعث ایجاد مشکل در هنگام ایستادن بر روی پای آسیب دیده شود.
مشاهده درد و ناراحتی در هنگام لمس مفصل زانو.
در هنگام قفل شدن زانو، خم کردن مفصل فقط به یک مقدار ثابت و اغلب تا زاویه ۴۵ درجه امکان پذیر است.
باز کردن مفصل زانو در این حالت دچار مشکل می شود. افرادی که از مشکل قفل شدن زانو رنج می برند، در عمل نمی توانند پای خود را صاف نمایند. در این حالت معمولاً صاف کردن پا با کمک هر دو دست و با دقت زیاد توسط بیمار انجام می شود.
شنیده شدن صدای سایش و مالش یکی از علائم و نشانه های قفل شدن زانو می باشد. در این حالت حرکت مفصل زانو به این دلیل درد ایجاد می کند که باعث ساییده شدن بخش های مختلف مینیسک پاره شده و گیر افتاده در محل مفصل به یکدیگر می شود. صدای غیر عادی احساس شده در این حالت می تواند با درد شدید برای بیمار همراه باشد.
علائم مربوط به رفلکس گیر افتادن مفصل را می توان در هنگام پارگی رباط صلیبی قدامی در فرد مشاهده کرد.

علت ها و دلایل

علت قفل شدن زانو در نتیجه گرفتگی مکانیکی حرکت های مفصل زانو ایجاد می شود. قفل شدن زانو می تواند باعث ایجاد درد شدید در هنگام ایجاد کشیدگی در مفصل زانو شود.

گرفتگی مکانیکی به عنوان یک دلیل برای قفل شدن زانو

متلاشی شدن غضروف یا استخوان

غضروف یا استخوان متلاشی شده به صورت فیزیکی در داخل مفصل زانو گیر می افتد و می تواند باعث ایجاد زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو شود.

پارگی مینیسک

پارگی مینیسک باعث ایجاد محدودیت در کشیدن مفصل زانو می شود و یکی از دلایل اصلی قفل شدن زانو است.

شکستگی استخوان تیبیا یا فیبولا در مفصل زانو

شکستگی می تواند باعث ایجاد زانوی قفل شده شود.

عوارض جراحی

عوارض ایجاد شده پس از انجام عمل جراحی می تواند باعث مشکل زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو شود. گاهی اوقات بازسازی رباط صلیبی قدامی می تواند با وجود دستیابی به نتایج رضایت بخش پس از عمل جراحی باعث قفل شدن زانو شود.

استئو آرتریت

استئو آرتریت می تواند یکی از عواملی باشد که باعث قفل شدن زانو و باعث ایجاد درد شدید برای بیمار به خاطر ایجاد محدودیت در حرکت مفصل، شود. آرتروز و فرآیند طبیعی افزایش سن می تواند باعث افزایش ریسک و خطر قفل شدن زانو شود. با گذشت زمان، غضروف اطراف استخوان ها در زانو از بین رفته و به تدریج تجزیه می شود. به این ترتیب فرد به مشکلات زانو دچار می گردد.

آسیب دیدگی رباط

این آسیب دیدگی می تواند دلیل ایجاد ناپایداری زانو و خالی کردن زانو شود.در این حالت بیمار با درد شدید در زمان حرکت زانو و قرار گرفتن وزن بدن بر روی پاها، مواجه می شود.

بخش های متلاشی و رها شده در مفصل

این مشکل می تواند باعث ایجاد زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو شود. در این حالت درد شدید به خاطر گیر افتادن بخش های جدا شده بافت است و درد بیمار ارتباطی با وضعیت غضروف ها ندارد.

التهاب مفصل زانو

التهاب می تواند باعث ورم کردن مفصل زانو شود. ورم مفصل زانو می تواند باعث ایجاد محدودیت در حرکت های زانو شده و درد، اسپاسم عضله و قفل شدن زانو برای بیمار به همراه داشته باشد.

در رفتن استخوان کشکک

در رفتن استخوان کشکک می تواند باعث ایجاد محدودیت برای حرکت های مفصل زانو و درد شدید برای بیمار شود. در نتیجه این شرایط زانوی بیمار قفل می شود.

پارگی پلیکا در قسمت میانی استخوان کشکک

در این حالت التهاب غشای مفصل زانو می تواند باعث ایجاد آسیب مکانیکی به ناحیه پلیکا در داخل مفصل شده و در نتیجه این شرایط، بیمار با درد شدید و ایجاد محدودیت در دامنه حرکتی مفصل و در نهایت قفل شدن زانو مواجه می شود.

استئوکندریت دیسکان

استئوکندریت دیسکان شرایطی است که در آن غضروف مفصل زانو بطور کامل از بین می رود و این شرایط باعث می شود تکه هایی از استخوان جدا شده و در محل مفصل رها شوند. این شرایط می تواند باعث محدودیت در حرکت های مفصل و ایجاد درد شدید برای بیمار به همراه علائم مربوط به قفل شدن زانو شود.
پاتو فیزیولوژی زانوی قفل شده

مفاصل زانو از بخش های زیر تشکیل شده است:

غضروف ها: مینیسک میانی و طرفی
رباط ها: رباط های صلیبی قدامی و خلفی
غشای سینویال
استخوان ها: قسمت انتهایی استخوان فیمور و بخش ابتدایی استخوان تیبیا

فقل شدن زانو شرایطی است که می تواند در نتیجه التهاب غشای سینویال، وارد شدن آسیب به غضروف، پارگی رباط، یا شکستگی پاتلا، تیبیا، یا فیبولا ایجاد شود. مفصل زانو یک مفصل متراکم است و به همین خاطر فضای داخل آن محدود و ناچیز است. وارد شدن ضربه، آسیب دیدگی و بیماری می تواند هماتوم، ورم مخاطی یا التهاب غشای سینویال در داخل مفصل ایجاد کرده و به این ترتیب فضای مفصل را تحت تاثیر قرار دهد. در نتیجه این شرایط، دامنه حرکتی مفصل زانو محدود می شود. خم و راست کردن مفصل زانو بستگی به هماهنگی منیسک طرفی و میانی و نیز پایداری رباط قدامی و خلفی دارد. مفصل زانو در طول فرآیند خم و راست شدن، نیاز به افقی شدن یا اریب شدن وضعیت منیسک ها دارد. به هر حال، پارگی منیسک یا رها شدن قطعه های استخوانی و غضروفی در داخل مفصل می تواند در وضعیت قرارگیری غضروف ها در هنگام باز شدن مفصل زانو تاثیر داشته باشد.

مفصل زانو دارای دو عضو غضروفی به نام منیسک است. منیسک میانی در داخل مفصل زانو قرار گرفته و منیسک طرفی خارج مفصل زانو قرار دارد. هر دو این منیسک ها بین استخوان فیمور و تیبیا قرار دارند. به هر حال، پارگی مینیسک می تواند باعث شود بخش های بزرگی از منیسک پاره شده در داخل مفصل زانو قرار گرفته و عملکرد مفصل را با مشکل مواجه کنند. در این حالت بخش های جدا شده می توانند فرآیند باز شدن مفصل زانو را تحت تاثیر خود قرار داده و باعث قفل شدن زانو شوند.

عدم قرار گیری مناسب عضلات و استخوان ها به خاطر کشیدگی عضله یا یک آسیب دیدگی نیز می تواند باعث قفل شدن زانو شود. در هر کدام از این شرایط، زانو ممکن است سفت شده یا در اصطلاح یخ بزند. این شرایط با درد شدید برای بیمار همراه است. برای درمان مشکل زانوی قفل شده یا قفل شدن زانو، مهم است که دلیل ایجاد این شرایط در ابتدا تشخیص داده شود.
تشخیص

آزمایش خون- در هنگام آزمایش خون مسائل زیر مورد توجه قرار می گیرند:

شمارش سلول های سفید خون: افزایش مقدار سلول های سفید خون می تواند نشانه ای از عفونت مفصل زانو باشد.
فاکتور روماتوئید در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید افزایش پیدا می کند.
نسبت بالای رسوب گلبول قرمز در افراد مبتلا به آرتروز التهابی مشاهده می شود.
آرتریت روماتوئید یا لوپوس‌ اریتماتوی‌ سیستمیک
بالا رفتن سطح اسید اوریک در خون می تواند نشان دهنده ابتلای فرد به نقرس باشد.

بررسی مایع مفصلی- این مایع از نظر سطح سلول های قرمز خون در حالت خون ریزی مفصل زانو بررسی می شود. همچنین در این حالت مقدار سلول های سفید خون برای تشخیص عفونت مورد توجه قرار می گیرد و سلول های غضروفی (که در موارد ابتلا به استئو آرتریت وجود دارند) و کریستال های اسید اوریک (در بیماری نقرس) مورد بررسی قرار می گیرند.

عکس برداری رادیولوژی- عکس رادیولوژی می تواند به تشخیص ابتلا به آرتروز دژنراتیو (تخریب کننده) در مفصل زانو که می تواند باعث ایجاد محدودیت در حرکت زانو و قفل شدن آن شود، کمک موثر نماید.

اسکن ام آر آی (MRI)- این نوع اسکن می تواند در تشخیص ایجاد مشکلات زیر که نقش موثر در قفل شدن زانو دارد، موثر باشد:

پارگی مینیسک
شکستگی یا در رفتن رباط صلیبی
شکستگی یا در رفتن استخوان کشکک
شکستگی تیبیا یا فیبولا در محل مفصل زانو

راه ها و روش های درمان

روش های درمان قفل شدن زانو به شرح زیر هستند:

مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئید (NSAIDs) می تواند به منظور درمان التهاب، درد و تب همراه با قفل شدن زانو برای بیمار توسط پزشک تجویز شود.
داروهای ریلکس کننده عضلات معمولاً برای کاهش درد زانو، بهبود سفتی آن و شل کردن عضلات زانو استفاده می شود.
گرما و سرما درمانی
فیزوتراپی برای درمان زانوی قفل شده از تمرین های حرکتی، کششی، ماساژ و دستکاری مفصل زانو استفاده می کند.
عمل جراحی زانوی قفل شده می تواند شامل موارد زیر باشد:

۱) خارج کردن بخش های رها شده در مفصل زانو که باعث گرفتگی و قفل شدن آن شده است. در این حالت غضروف پاره شدن از مفصل خارج می شود و به این ترتیب دیگر نمی تواند اختلالی برای حرکت های مفصل ایجاد نماید.

۲) عمل جراحی منیسکتومی برای خارج کردن تمام بخش های منیسک پاره شده که باعث ایجاد مشکل قفل شدن زانو شده استفاده می شود.

۳) ترمیم منیسک را می توان به منظور ترمیم غضروف پاره شده مفصل که باعث ایجاد مشکل قفل شدن زانو می شود، به صورت سرپایی بر روی بیمار انجام داد.

۴) پیوند منیسک

۵) تعویض مفصل زانو

برگه‌ی بعد »