روش های درمانی مفید برای خشکی چشم

اشک برای سلامت کلی چشم و دید واضح ضروری است. خشکی چشم در افراد در سنین بالای ۵۰ شایع است. کمبود ترشح اشک در میان زنان به خصوص پس از یائسگی نیز شایع‌تر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، خشکی چشم یک از شایع ترین علت های مراجعه افراد به درمانگاه چشم پزشکی است.

بیماری خشکی چشم که ناشی از تغییر در کیفیت یا کمیت اشک چشم می باشد می تواند افراد را در همه گروه های سنی مبتلا کند اما شیوع آن در افراد مسن تر بیشتر است. به علاوه این بیماری بیشتر زنان را مبتلا می کند.

علائم این بیماری ممکن است از سوزش و خارش خفیف چشم در موقع انجام کارهای چشمی تا ایجاد سوراخ قرنیه در موارد خیلی شدید متغییر باشد.

احساس وجود جسم خارجی، سوزش، خشکی، ترس از نور، در موارد نادری تاری دید، قرمزی چشم، خستگی و سنگینی چشم از علائم شایع این بیماری است که با بالا رفتن سن و پس از سن یائسگی در زنان قابل ملاحظه است.

درمان خشکی چشم بستگی به علت آن دارد. درنتیجه ابتدا باید پزشک تعیین نماید آیا علت زمینه‌ای وجود دارد یا خیر. و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای آن بیماری را درمان نماید.

همچنین اگر دارویی که برای درمان بیماری دیگری مصرف می‌شود، باعث خشکی چشم شده باشد، پزشک‌ شما می تواند دارویتان را عوض کند.

اگر لنزهای تماسی باعث خشکی چشم‌های شما شده باشد، چشم‌پزشک تان می تواند استفاده از نوع دیگر لنز را به شما توصیه کند، یا از شما بخواهد ساعت‌های استفاده از لنزتان را کاهش دهید.

چشم‌پزشک برای حل مشکل خشکی چشم ممکن است از عمل بستن منافذ خروجی اشک در گوشه‌های داخلی پلک‌ها که اشک را به درون بینی می‌فرستند، استفاده کنند.

“پلاگ‌های اشکی”(lacrimal plugs) یا “پلاگ‌های پونکتوم”(punctual plug)، وسیله ظریفی است که به طور موقت یا دائمی در منفذ مجرای اشکی قرار داده می‌شود.

در برخی از موارد هم عمل جراحی “کوتری پونکتوم” (سوزاندن منفذ خروجی اشک با کوتر) توصیه می‌شود که به طور دائم منافذ خروجی اشک را می‌بندد.

گرچه قطره‌های چشمی استروئید نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرند، اما معمولا برای درمان درازمدت توصیه نمی‌شوند.

سایر گزینه‌های درمانی ممکن است شامل پمادها، ژل‌ها و اینسرت‌ها باشد.

اسیدهای چرب اومگا ممکن است به تخفیف علائم خشکی چشم کمک کنند. اسیدهای چرب اومگا در غذاها و مکمل‌ها وجود دارند. همیشه پیش از مصرف مکمل‌های غذایی با دکترتان مشورت کنید.

یک بررسی جدید که در جورنال معتبر Cornea منتشر شده است نشان می‌دهد که مصرف مکمل‌های غذایی حاوی اسیدهای چرب اومگا علائم خشکی چشم را تسکین می‌دهند. این بررسی در کالج پزشکی بیلور بر روی ۳۸ زن در دوران پس از یائسگی که دچار اختلال کارکرد اشکی در هر دو چشم بودند، انجام شد.

محققین اعلام کردند: “پیش از بررسی، شواهد بالینی چندانی دال بر مفید بودن مکمل‌های غذایی در درمان خشکی چشم در دست نبود. اما یافته‌های این بررسی نشان داد که پس از سه ماه، گروهی از زنان که با مکمل درمان شده بودند، تحریک چشمی کمتری را تجربه کردند، و پیشرفتی به سمت التهاب یا مشکلات قرنیه در آنها مشاهده نشد. در زنان گروه شاهد که دارونما دریافت می‌کند، علائم خشکی چشم در طول این مدت بررسی بدتر شد.

به عنوان یک نکته کلیدی به یاد داشته باشید که رژیم ‌های متعادل می ‌توانند به پیشگیری و بهتر شدن خشکی چشم کمک کند، به طوری که یکی از دلایل اختلال در تولید لایه موسینی اشک را کمبود ویتامین A عبوده و رژیم‌ های غذایی متعادل می ‌توانند تا حد زیادی کمک‌ کننده باشند.

لازم به ذکر است که گرما و سرمای زیاد، جریان هوای تند (کولر و گرم ‌کننده‌ ها)، رطوبت کم هوا، استفاده زیاد از کامپیوتر، تابش مستقیم خورشید و آلودگی هوا می ‌تواند از علل تشدید کننده خشکی چشم محسوب شود.

ناخنک چیست؟

یک بافت اضافی دارای عروق است که درناحیه سفیدی چشم (بیشتر دربخش داخلی چشم )درمجاورت قرینه ( بخش رنگی چشم )بوجود می آید.

علت ناخنک چیست؟

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،اگرچه علت بیماری دقیقا مشخص نیست ولیکن نورآفتاب هوای خشک وگرم گردوغباروزمینه ارثی ازعوامل موثر درایجاد آن می باشد.

علائم بیماری چیست؟

در مراحل اولیه که ضایعه کوچک است وروی قرینه رانگرفته است علائم بمیاری نیز خفیف می باشد ولی بتدریج ایجاد خارش سوزش و قرمزی چشم رامی کند.

درموارد پیشرفته تر بیماری ناخنک یک ضایعه عروقی قرینه چشم رادرگیر می کند و سبب تاری دید دربیمارمی شود. ناخنک درافرادی که ازلنز تماسی طبی و یارنگی استفاده می کنند باعث ثبات لنز تماسی بر روی چشم شده و سبب ناراحتی چشم درزمان استفاده ازلنز می شود.

درمان

درمراحل اولیه بیماری قطره های چشمی ضدالتهابی قرمزی و ناراحتی چشم راکنترل می کند .

درصورت درگیری قرینه (بیشتراز۲ میلی متر)، ناراحتی بیمار، مزاحمت دراستفاده از لنز تماسی و یا مسئله زیبائی این ضایعه باید باعمل جراحی برداشته شود. مسئله مهم در جراحی ناخنک عود مجدد آن است.

براساس مطالعات انجام شده، برداشتن ناخنک به تنهائی سبب عود آن درتقریبانیمی ازبیماران می گردد.

هم اکنون جهت کاهش میزان عود ازداروهای ضد رشد ناخنک مثل درحین عمل ویاپس ازآن ویااز پیوندهای مختلف استفاده می شود. این پیوند می تواندازخود فرد ویاغشاء آمنیون باشد که بنا به صلاحدید جراحی تصمیم گیری می شود.

عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی یابیهوشی عمومی انجام گیرد .

قطره های چشمی ضد عفونت و ضد التهاب بنا به صلاحدید تاچندین هفته پس ازعمل جراحی باید توسط بیمار استفاده شود.

قرمزی مختصر درناحیه عمل شده معمولا ظرف۲ تا۳ ماه بطورکامل از بین می رود. داروهای ضد ناخنک بسیارسمی می باشند لذا درصورت تجویز پزشک بایستی مرتبا توسط پزشک ویزیت شود تاازعوارض دارو جلوگیری شود.

توصیه ها

جهت جلوگیری ازآثارسوءاشعه های خورشید حتما ازعینک آفتابی استفاده کنید.

تاجای ممکن ازکار طولانی درمحیط های گرم و خشک وگرد و غبارپرهیز نمایید.

ازمصرف قطره های مختلف بدون تجویز چشم پزشک جدا خودداری نمایید. قطره های ضدالتهاب معمولا دارای عارضه هستند و حتما باید توسط پزشک تجویز شود.

آب مروارید چیست؟

آب مروارید به معنای کدر شدن لنز چشم می باشد. این کدورت باعث کاهش و یا اختلال در بینایی میشود .در اکثریت موارد آب مروارید بعلت افزایش سن رخ می دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تا کنون هیچ روشی جهت پیشگیری و یا به تعویق انداختن آب مروارید شناخته نشده است.

علائم بیماری چیست؟

معمولا در سنین بالای ۵۰ سال ( بندرت زیر۵۰ سال ) این مشکل بتدریج شروع می شود و تشدید می شود.

درگروهی ازافراد بنا بردلایل مختلف پیشرفت بیماری سریع تر است. کاهش بینایی علامت این بیماری است. اگر چه اختلال در بینایی بصورت پخش نور و یا بندرت دو بینی در یک چشم نیز از علائم آب مروارید می باشد .

دریک نوع آب مروارید قدرت نزدیک بینی به تدریج افزایش می یابد بطوریکه فرد نیاز به عینک نزدیک بین جهت مطالعه نخواهد داشت .در موارد پیشرفته، آب مروارید می تواند منجر به آب سیاه ( افزایش فشار داخل جشم ) گردد.

لذا مراجعه بموقع این بیماران از بروز آب سیاه جلوگیری خواهد کرد. متاسفانه باور غلط در مورد آب مروارید این است که بیمار زمانی به پزشک مراجعه کند که نتواند انگشتان دست خود را بشمارد. در صورتیکه در این زمان آب مروارید سخت تر و شانس عوارض آن بیشتر است.
لذا زمان انجام عمل حتما باید توسط جراح در طی معاینات چشم پزشکی مشخص گردد.

درمان

درمان آب مروارید جراحی و جایگزین کردن لنز کدر شده با یک لنز مصنوعی داخل چشمی می باشد. هم اکنون روش نوین و پیشرفته جراحی آب مروارید، استفاده از دستگاه ماورا صوت (فیکو) و کارگذاری لنز داخل چشم می باشد این عمل در اکثریت موارد تحت بی حسی موضعی با قطره بی حسی و یا تزریق مختصر انجام می پذیرد و حدود ۳۰ دقیقه طول می کشد.

این عمل با برش بسیار کوچک (در حد۵/۳ – ۳ میلیمتری ) در قرنیه انجام می شود و لنز جایگزین روی هم تا شده ودر داخل چشم کار گذاری می شود. در ا کثریت موارد نیاز به زدن بخیه نمی باشد.

توصیه های پس از عمل:

استفاده به موقع از قطره های چشمی

حفاظت از چشم در مقابل ضربات

مراجعه به موقع جهت بررسی وضعیت چشم

از هر ۱۰۰۰ نفر بیمار یک نفرشانس ابتلا به عفونت دارد . پس بیمار باید مراقب علائم عفونت چشم از قبیل قرمزی درد و یا کاهش دید باشد و در روزها و هفته های بعد از عمل باشد. در صورت مشاهده هر گونه از این علائم بلافاصله با جراح خود تماس بگیرید.
معمولا عینک مطالعه و یا دور، در صورت نیاز ۲- ۱ ماه پس از عمل جراحی برای بیمار تجویز می شود.

بیمار می تواند ۷۲- ۴۸ ساعت پس از عمل استحمام نماید .ولیکن از مالش چشم و ضربه به آن جدا اجتناب شود.

بیماریهای پلک

انتروپیون یا برگشتگی پلک به داخل

این بیماری به برگشتگی حاشیه و مزه های پلک فوقانی یا تحتانی به سمت داخل چشم اطلاق می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، علت اصلی این بیماری شل شدن زیاد ساختمانهای نگهدارنده قوام پلک تحتانی است که نتیجه افزایش سن وپیری رخ می دهد.

در پلک فوقانی در اکثریت موارد این مسئله ناشی از تراخم وبیماریهای قدیمی غشا ملتحمه چشم است.

علائم بیماری

حالت تحریک پذیری و نارا حتی در چشم ناشی از برگشتگی مزه ها بداخل چشم و تحریک سطح کره چشم.

درمان

برای در مان این بیماری عمل جراحی لازم است . بهتر است عمل جراحی قبل از اینکه مزه ها به سطح چشم آ سیب بزنند صورت گیرد. در طی زمانی که بیمار منتظر جراحی است از نوارهای چسب مخصوص جهت پایین نگه داشتن پلک به سمت پایین استفاده شود که بطور موقت علائم را تسکین می دهد. درمان دیگر تزریق سم بو تولینوم به پلک می باشد که از برگشتگی پلک به داخل چشم جلوگیری می کند. این درمان به مدت ٢ تا ٣ ماه موثر است.

استفاده از موارد ذکر شده در بر گشتگی پلک فوقانی موثر نمی باشد ودر مان ان جراحی است.

غمل جراحی معمولا تحت بی حسی موضعی انجام می شود . عمل جراحی شامل محکم کردن پلک تحتانی و اصلاح شل شدگی پلک می باشد. این عمل ،عمل کوچکی نمی باشد و حدود ۴۵ دقیقه طول می کشد. شانس عود بیماری در تعداد معدودی از بیماران وجود دارد.

توصیه

بیمار میبایست دو هفته قبل از عمل جراحی داروهایی که شانس خونریزی حین عمل یا پس از عمل جراحی را افزایش میدهند مثل آسپیرین، دیکلوفناک، بروفن، وارفارین، ……… را قطع نمایید .

اکتروپیون یا برگشتگی پلک به خارج

اکتروپیون به بر گشتگی لبه پلک و مزه ها به سمت بیرون اطلاق می شود.

چرا این حالت اتفاق می افتد؟

علت اصلی اکتروپیون، شل شدن بافت پلک در اثر سن است ولی در مواردی بدنبال بیماریهای پوستی و کوتاه شدن پلک نیز رخ می دهد.

علائم

از انجاییکه در این بیماری، کره چشم در معرض هوا قرار می گیرد شکایت بیمار از ناراحتی و سوزش چشم میباشد بعلت بر گشتگی لبه پلک به سمت بیرون تخلیه اشک بطور کامل انجام نشده و یکی از شکایات بیمار اشک ریزی خواهد بود . همچنین احتمال صدمه به سطح چشم وجود دارد.

درمان

برای درمان این بیماران جراحی تر میمی نیاز است. پماد های مر طوب کننده چشم و قطره اشک مصنو عی نیز مورد نیاز می باشد .
عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی انجام شود. در این عمل، لبه پلک محکم شده و شل شدگی پلک اصلاح می شود.

این جراحی، عمل کوچکی نیست و در حدود ۴۵ دقیقه طول می کشد و در صورتیکه مجاری اشکی صدمه دیده باشد احتمال ادامه اشک ریزی وجود دارد لذا کاهی عمل جراحی دوم حهت اصلاح مجاری اشکی الزامی می شود.

توصیه

بیمار میبایست دو هفته قبل از عمل جراحی داروهایی که شانس خونریزی حین عمل یا پس از عمل جراحی را افزایش می دهند مثل آسپیرین، دیکلوفناک، بروفن، وارفارین، …….. را قطع نمایید .

بلفاریت یا التهاب و عفونت حاشیه پلکها

بلفاریت یا التهاب پلک در واقع التهاب مزمن حاشیه پلکها است که منجر به خارش ، سوزش و قرمزی پلک و پوسته پوسته شدن در اطراف مزه ها می شود . این وضعیت مشابه با شوره سر (Dandruff) می باشد ولی لزوما هر دو بیماری در یکزمان تظاهر نمی کنند.

چه درمای ضروری است؟

درمان بلفاریت بسیار مشابه با در مان شوره سر می باشد لازم است بیمار درمان را به مدت طولانی حتی سالها، ادامه دهد تا بیماری کاملا ریشه کن شود. در تعدادی از بیماران در تمام طول عمر ادامه میابد.

قرمزی و ناراحتی چشم اغلب در اثر محرکات موجود در هوا مثل دود سیگار، بخار ودود ناشی از آشپزی و گاهی بدنبال استفاده از لوازم آرایشی مثل ریمل تشدید می شود.

موارد مورد نیاز دردرمان

۱- جوش شیرین یا نمک آشپزخانه

۲-آب جوشیده سرد شده که تازه تهیه شده است.

۳-گوش پاک کن ( بدیهی است الیاف موجود در پنبه معمولی در لا به لای مزه ها گیر کرده و چشم را تحریک می کن(.

۴-یک آینه و نور مناسب.

۵-تمام موارد فوق در روی یک دستمال تمیز قرار داده می شود.

چه کاری باید انجام داد؟

۱-شستن دستها قبل از شروع درمان

۲- نصف قاشق چای خوری جو ش شیرین را در یک لیوان آب جوشیده سرد شده حل می کنیم (همیشه از آب تازه استفاده شو(د

۳-گوش پاک کن را در محلول آب و جوش شیرین فرو برده و مرطوب می کنیم سپس به آرامی لبه پلک ومزه ها را با آن ماساز می دهیم تا زمانیکه پوسته های روی پلک کا ملا پاک شود.

گوش پاک کن را دور بریزید. اگر پمادی برای شفا تجویز شده، مقدار کمی از آن روی یک گوش پاک کن قرار دهید و به آرامی روی مزه ها بمالید ( همانند کشیدن یک مداد چشم ) این عمل را باید قبل از خواب انجام دهید.

۴-عمل فوق را تا بهبودی نسبی علائم حد اقل روزانه یکبار انجام دهید.سپس هر ٢ تا ٣ روز تکرار شود. به این طریق می توانید بلفاریت را تحت کنترل قرار دهید.

تومـور پـلک

تومـور در واقـع رشد غــیر طبیعی هر بافـت در بدن می باشد. که می توانـد بـصورت خوش خیم ( غیر سرطانی ) و بدخـیم (سرطانی ) رخ دهد. تومـورها میتوانـنـد در هر جای چشم و پلک رخ دهند.

گاهی اوقا ت تومورها از مناطق دیگر به سمت چشم رشد می کنند و یا از سایر نقاط بدن به چشم گسـترش می یابند. تومورهای پـلک میتواند خوش خیم ویا بد خیم باشند.

گاهـی تومـورهــای کاذب بصورت گرانولوما که در واقع نوعی ا لتهاب و عفونت است، نیز در چشم رخ می دهد.

اغلب تومورهای پلک خوش خیم هستند ولی تا قبل از نمونه برداری و تشخیص پاتولوژی افتراق بین این دو مشکل اسـت.

علائـم تومورهای پلک

وجود ضایعه در روی پلک، اشک ریزی، قرمزی، پلک زدن مداوم و درد.

شایعترین تومور بدخیم چشم کدام است؟

شایعـترین تومـوربدخـیم چشـم تومـور بازا ل سل می باشد که هشتادوپنج تا نودوپنج درصد موارد تومورهای بدخیم را شامل می شود. ظاهر تومور به شکل یک دانه برجسته و سفت همراه عروق کوچک روی آن، می باشد.

اگـر تومور درخط مژه ها رشد کند باعث ریزش مژه ها دراین ناحیه می شود. گاهی سطـح تومـور پوسته پوسته همراه با زخم می باشـد و با گـل مـژه اشـتـباه می شود. این تومور با وجود بدخیمی بـنـدرت به سایر نقاط بدن گسترده می شود.

اغلب تومور در افراد مسن تر با پوست نازک و در نقاط درمعرض آفتاب مشاهده می شود.

تشخیص و درمان

تشخیص براساس معاینه چشم و نمونه برداری است. تومورچشم باید کاملا جراحی شده و برداشته شود گاهی رشد تومورزیاد بوده و باید بخش وسیعی از پلک برداشته شود بنابراین جهت نگهداری فعالیت طبیعی پلک مداخله جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم ضروری است اگر تومور در مراحل اولـیـه بردا شـته شـود، نیاز به یک جراحی وسیـع از بین می رود و پـیـش آگهـی بهتـری حا صـل می شود برای اکثر مـوارد در مان جراحی مؤثرترین درمان است.

درموارد شـدیـد بیـماری که از تومور غفلـت شـده، تومـور به داخل حدقه چشم گسـتـرش می یابد و نیاز به تخلیه کامـل چشم و بافتـهـای مجـاور آن خواهـد بـود.

گل مژه

بصورت یک ضایعه بدون درد و سفتی است که منفرد یا متعـدد روی پلک بالا و پایین ظاهـر میشود.
ممکن اســت سایــز آنها در طول زمان بزرگ شود و گاهی قبل از آن ممکن است عفونت دردنـاک پلـک وجود داشته باشد. شانـس عود گل مژه بالاست، بخصوص در افرادی که مرتباً دچار بلفـاریت ( التهاب حاشیه پلک ) هستند

در واقع عفونت میکروبی غــدد پلک می باشد که ممکن است همراه با درد بـوده و تولید چرک کند. علائم بیمار بصورت درد، ورم و قرمزی پلک می باشد.

گل مژه عفونی دو نوع دارد؛ داخلی و خارجی، هر دو نوع بیماری می تواند ثـا نویه به عفونت حاشـیه پلک ( بلفاریت ) رخ دهد.

درمان

گل مژه غیر عفونی:

ازآنجائیـکه گل مژه غیر عفونی بصورت عمـقی در پوست قرار دارد، درمانـهای موضعی کمکـی به این بیماران نمی کند.

بیست وپنج درصـد این بیـماران بهبودی خود به خود پیدا می کند. به بیـمار توصیه می شود که ماساژ با آب گرم و همچنـین ماساژ با گوش پاک کن را جهت باز شدن مجرای غدد، تا چهار بار در روز انجام دهد.

راه دیـگر درمان این بیماران استفاده از کورتون تزریقی مستقیماً داخل ضایعه است که در افراد با پوست تیره بعلت ایجاد لکه های سفید روش درمانی مناسـبی نمی باشد.

در نهایت در صورت باقی ماندن ضایعه ، باید آن را جراحی وتخلیه نمود.

در موارد عدد مکرر باید نمونه جهت وجود تومور بدخیم غدد چربی به پاتولوژی فرستاده شود.

گل مژه عفونی:

کمپرس با آب گرم ، ماساژ لبه پلک با گوش پاک کن و پماد آنتی بیوتیک موضعی اولین خطِ در مان در این بیماران است .

در صورت عدم پاسخ به این درمان ، جراحی و تخلیه ضایعه می بایست انجام گیرد .

پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم

این یک بیماری نادر است (یک نفر در هر ۲۰،۰۰۰ نفر) که  در خانمها شایعتر و سن متوسط شروع بیماری ۶۰ سالگی است. در این بیماری پلک زدنهای مکرر غیر ارادی دو طرفه وجود دارد که سبب میشود فرد قادر به باز کردن چشمها نباشد. در صورتی این حرکات و اسپاسمهای غیر ارادی در یک سمت صورت باشد بنام همی فاسیال اسپاسم است.

علائم

برخی بیماران بلفارواسپاسمی ممکن است سابقه احساس خشکی چشم یا حساسیت به نور داشته باشند.

گاه تحریک چشم (مثلاً نور خورشید، باد خنک، سرو صدا، حرکات سریع سر یا چشم) و استرس عصبی باعث شروع حملات بلفارواسپاسم می‌شود.

با پیشرفت بیماری شدت و فراوانی حملات بیشتر می‌شود به طوری که گاهی بسته شدن پلک‌ها تا چند ساعت طول می‌کشد و فرد عملاً برای چند ساعت نابینا می‌شود. بیماری گاهی آنقدر شدید است که موجب ناتوانی فرد از حضور در اجتماع می‌شود و عملاً فرد را منزوی و افسرده می‌کند.

معمولاً فشارهای روحی و استرس (مثلاً حضور در محیط‌های نا آشنا) باعث شدیدتر شدن بلفارواسپاسم می‌شود. در حالت خواب بلفارواسپاسم متوقف می‌شود.

به علاوه تمرکز بر یک فعالیت خاص، معمولاً باعث کمتر شدن حملات می‌گردد. گاه بیماری برای چند روز کاملا بهبود می‌یابد.

در شروع بیماری معمولا بدرستی تشخیص داده نمیشود و با آلرژی یا خشکی چشم ها اشتباه میشود. در ابتدا ممکن است بیمار فقط پلک زدن های بیشتر و طولانیتر داشته باشد. گاهی شدت آن بحدیست که بعلت ناتوانی در باز کردن پلک ها عملا بیمار نابینا میشود. خستگی، استرس و نور میتوانند آن را تشدید کنند.

در برخی بیماران انجام بعضی کارها باعث کاهش علائم میشوند، از جمله: دراز کشیدن، حرف زدن، آواز خواندن، خمیازه کشیدن، خندیدن، فشار دادن ناحیه ابرو یا گیجگاهی، آدامس جویدن، و باز کردن دهان.

گاهی انقباضات به ناحیه پیشانی، بینی، صورت و حتی گردن انتشار می یابند.

در همی فاسیال اسپاسم این حرکات در یک نیمه صورت وجود دارد و در خواب از بین نمیرود.

علت

به نظر می رسد که بلفارواسپاسم ناشی از نوعی از اشکال در عملکرد “عقده‌های قاعده ای مغز” باشد. عقده های قاعده ای بخشی از مغز هستند که در تنظیم حرکات هماهنگ عضلات دخالت دارند.

البته هنوز به طور دقیق نمی دانیم که چه مشکلی باعث بروز بلفارواسپاسم می شود.

در بیشتر موارد بلفارواسپاسم به صورت خودبه‌خودی و بدون هیچ علت مشخصی ایجاد می شود.البته در بسیاری از افراد، خشکی چشم عامل محرکی باشد که در افراد حساس باعث شروع بلفارواسپاسم شود.

در همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

تشخیص

بلفارواسپاسم با توجه به علائم بالینی تشخیص داده می شود. برای تشخیص بلفارواسپاسم نیاز به آزمایش یا عکس برداری خاصی وجود ندارد.

در همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

درمان

هیچ داروی اختصاصی برای درمان آن وجود ندارد. داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش و داروهای ضد افسردگی داروهایی هستند که معمولاً برای کنترل به کار می روند. پاسخ افراد مختلف به داروهای مختلف متفاوت است و در کل درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان موثر نیست.

در بهترین حالت، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخ مناسبی به درمان دارویی نمی دهند.

تزریق بوتوکس:

در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم تزریق بوتوکس است.  تزریق دیسپورت یا بوتاکس در عضلات پلک ها و اطراف چشم است که در ۹۰-۸۰% موارد پاسخ رضایت بخش است.

نتیجه نوعی فلج موقتی در عضلات است که حدود ۳  ماه طول می کشد. پس از این مدت لازم است تزریق بوتوکس مجدداً تکرار شود.

البته تزریق بوتوکس می تواند عوارضی از قبیل افتادگی پلک، تاری دید یا دوبینی ایجاد کند اما کلیه این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت چند هفته برطرف می گردند.

▪ جراحی:

جراحی معمولاً برای مواردی بکار می رود که یا تزریق بوتوکس هیچ اثر مفیدی نداشته است و یا فرد به انجام تزریقات مکرر علاقه ای ندارد.

شایعترین روش جراحی که برای درمان بلفارواسپاسم به کار می رود برداشتن عضله یا میکتومی (Myectomy) است. در این روش قسمتی از عضلاتی که مسوول بستن پلک هستند با جراحی برداشته می شوند.

این روش در ۷۰ تا ۸۰% موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می شود. اما این اثر موقتی است و  در نهایت فقط باعث میشود فرد پس از جراحی پاسخ بهتری به تزریق بوتاکس داشته باشد. بنابراین جراحی فقط در بیمارانی انجام میشود که پاسخشان به تزریقات خوب نیست.

▪ درمان های حمایتی:

همانطور که گفته شد استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن بلفارواسپاسم می شود. آموزش بیمار و اطرافیان و حمایت موثر افراد خانواده از فرد مبتلا به بلفارواسپاسم می تواند نتایج مفیدی در کنترل علائم داشته باشد.

استفاده از عینک های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم کمک می کند. اول آنکه عینک آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریک چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می کند.

ثانیاً عینک تیره با پنهان کردن چشم، مانع از آن می شود که سایرین متوجه پلک زدن غیر عادی فرد شوند، در نتیجه حضور در اجتماع را برای فرد آسان تر می کند.

استفاده از قطره های اشک مصنوعی و مرطوب کننده های چشم برای درمان خشکی چشم و درمان التهاب پلک (بلفاریت) با کاهش تحریک سطح چشم ممکن است به کنترل حملات بلفارواسپاسم کمک کند .

پتوز یا افتادگی پلک فوقانی

به افتادگی پلک فوقانی پتوز گفته می شود. این افتادگی ممکن است خفیف بوده و یا تمامی مردمک را بپوشاند. در برخی موارد پتوز می تواند دید طبیعی را محدود و یا حتی بطور کامل مسدود نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  پتوز می تواند:

– یک یا هر دو چشم را درگیر کند.
– وراثتی باشد.
– در بدو تولد بروز کند.
– در سنین بالاتر اتفاق بیفتد.

پتوز در کودکان

پتوز مادرزادی به معنای وجود پتوز در بدو تولد می باشد. اگر کودکی با پتوز متوسط تا شدید متولد شود، ممکن است برای تکامل بینایی نیازمند درمان فوری باشد.

پتوز مادرزادی اغلب در اثر نقص در تکامل عضله بالابرنده پلک فوقانی که عضله لواتور نام دارد، اتفاق می افتد. اگرچه معمولا یک اختلال مجزا می باشد، ولی در موارد مادرزادی، ممکن است همراه با اختلالات زیر باشد:

– اختلال حرکات چشمی
– بیماری های عضلانی
– تومورهای پلک یا سایر تومورها
– اختلالات عصبی
– عیوب انکساری

پتوز مادرزادی معمولا با گذشت زمان بهبود نمی یابد.

علائم و نشانه های پتوز کدامند؟
شایعترین علامت آشکار پتوز در کودکان، افتادگی پلک می باشد. در پتوز مادرزادی، اغلب عدم تقارن چین پلک فوقانی وجود دارد.

کودکان مبتلا به پتوز ممکن است برای دیدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم کنند یا ابروها را به سمت بالا بکشند. این مانورهای سر و صورت نشان می دهند که کودک سعی می کند برای دیدن از هر دوچشم استفاده نماید. بعد از گذشت چند سال، این وضعیت های غیر طبیعی سر ممکن است منجر به اختلالات ظاهری سر و گردن شوند.

مشکلات ناشی از پتوز در کودکان کدامند؟

شایع ترین اختلال جدی مرتبط با پتوز دوران کودکی، آمبلیوپی (تنبلی چشم) می باشد. به دو علت پتوز می تواند ایجاد تنبلی چشم کند:

– انسداد مسیر بینایی در موارد پتوز شدید
– ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید ناشی از آن

بعلاوه پتوز ممکن است در صورت وجود انحراف چشم آن را مخفی نماید و این مورد نیز می تواند منجر به تنبلی چشم شود.

پتوز مادرزادی چگونه درمان می شود؟

در اغلب موارد، پتوز کودکان با جراحی درمان می شود. اگر تنبلی چشم هم وجود داشته باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش بر روی چشم سالم، استفاده از عینک یا قطره چشمی ضروری باشد. تشخیص لزوم انجام جراحی و انتخاب روش مناسب، بر اساس عوامل زیر صورت می گیرد:

– سن کودک
– درگیری یک یا هر دو پلک
– شدت پتوز
– قدرت عضلات بالا برنده و پایین آورنده  پلک
– وضعیت حرکات چشمی

در اوایل دوران زندگی معمولا ضرورتی به انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط پتوز وجود ندارد. هم در موارد مذکور و هم موارد شدیدی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، باید به طور منظم  از نظر تنبلی چشم، عیوب انکساری و حالت های وابسته توسط چشم پزشک بررسی و در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند.

علل پتوز بالغین چیست؟

شایعترین علت پتوز در بالغین، کشیدگی یا جداشدگی تاندون عضله لواتور از روی پلک می باشد. وقوع این فرایند ممکن است ناشی ازعلل زیر باشد:

– افزایش سن
– به دنبال جراحی کاتاراکت (آب مروارید) یا سایر جراحی های چشمی
– ضربه به چشم

پتوز بالغین همچنین ممکن است عارضه ای از سایر بیماری ها مانند بیماری های عصبی یا عضلانی و در موارد نادر تومورهای حدقه چشم باشد که عضله بالابرنده پلک یا عصب آن را درگیر می کنند

پتوز بالغین چگونه درمان می شود؟

چشم پزشک می تواند بررسی جامعی  از مشکل شما به عمل آورده و راجع به روش های درمانی مختلف و عوارض وخطرات احتمالی آن ها اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار دهد.
برای تشخیص علت پتوز و انتخاب بهترین روش درمانی ممکن است نیاز به انجام آزمایش خون، عکسبرداری های مخصوص و یا سایر آزمایشات باشد. در صورت یافتن علت زمینه ای باید ابتدا این مورد اصلاح گردد، اما در اغلب موارد، درمان نهایی جراحی است که نوع جراحی نیز بر اساس شدت پتوز و سایر یافته های بالینی تعیین می گردد.

خطرات جراحی پتوز کدامند؟

خطرات جراحی پتوز شامل عفونت، خونریزی و کاهش بینایی می باشد، ولی وقوع این عوارض بسیار نادر است. بلافاصله بعد از عمل، ممکن است چشم بطورکامل بسته نشود، ولی این عارضه معمولا مقطعی است.

در طی این مدت می توان از قطره و پماد برای محافظت چشم استفاده نمود. اگرچه ظاهر پلک بطور قابل توجهی اصلاح می شود، اما ممکن است پلک ها کاملا قرینه به نظر نرسند. در اغلب موارد بعد از جراحی در نگاه به پایین پلک عمل شده نسبت به طرف مقابل مختصری بالاتر قرار می گیرد و شب ها مختصری باز می ماند که این دو عارضه مشکل آفرین نیستند.

در موارد نادر، حرکات کامل پلک قابل برگشت نیست. در برخی موارد، ممکن است بیش از یک بار عمل جراحی لازم باشد.

خلاصه

پتوز در بالغین و کودکان با انجام جراحی قابل درمان است و این درمان علاوه بر اصلاح وضعیت ظاهری می تواند باعث بهبود بینایی نیز شود. در پتوز کودکان، انجام معاینات منظم چشم پزشکی در سال های اول زندگی برای پیشگیری و درمان تنبلی احتمالی چشم از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

افتادگی پلک

این بیماری به افتادگی پلک فوقانی اطلاق شده و می تواند یک یا هر دو پلک را در گیرد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در فرم خفیف بیماری افتادگی پلک در حد بالای مردمک چشم می باشد ولی در موارد شدیدتر افتادگی پلک منجر به پوشاندن قسمتی از مردمک شده به طوری که میدان بینایی فوقانی را کاهش می دهد. گاهی این مشکل همراه با پف پلکها میباشد.

چرا این بیماری رخ می دهد؟

این بیماری می تواند در زمان تولد تظاهر کند که افتادگی پلک مادر زادی اطلاق می شود همچنین زمانی که عضلات بالا برنده پلک تشکیل نشده باشد افتادگی پلک مادر زادی است .

در نوع ناشی از افزایش سن، تاندون عضلات بالا بر پلک از محل اتصا لشان بر روی پلک جدا شده و در نتیجه افتادگی پلک رخ می دهد که معمولا در سنین بالای ۵۰- ۴۵ سال رخ می دهد و اثر با پوست اضافی در پلک (پف پلک) می باشد که نیاز به جراحی همزمان یا بعدی پف پلک (بلفاروپلاستی) است..

درمان

درمان این بیماران با عمل جراحی افتادگی پلک (با یا بدون بلفاروپلاستی) صورت می گیرد ( امواج رادیویی) که اکثرا تحت بیحسی موضعی انجام میگیرد ولی گاهی تحت بیهوشی عمومی هم صورت می گیرد.

در طی این عمل اتصال عضله بالا برنده پلک با محل اتصالشان بر روی پلک مجددا برقرار می شود ولی به طور شایعتر در نوع مادر زادی عضله را تقویت می کنند. عمل اصلاح افتادگی پلک عمل بسیار ظریفی است و مدت زمان آن برای هر چشم ۴۵ دفیفه تا یک ساعت می باشد. در افتادگی پلک ناشی از افزایش سن اکثرا نیاز به عمل بلفاروپلاستی بروش امواج رادیویی ( پف پلک ) نیز وجود دارد.

توصیه

بیمار میبایست دو هفته قبل از عمل جراحی داروهایی که شانی خونریزی حین عمل یا پس از عمل جراحی را افزایش می دهند مثل آسپیرین، دیکلوفناک، بروفن، وارفارین، …… را قطع نماید

انواع افتادگی پلک
افتادگی پلک دلایل مختلفی دارد که یکی از آنها مادرزادی است؛ یعنی افتادگی پلک در زمان تولد به دلیل تکامل نیافتن ماهیچه‌های بالا‌برنده ‌پلک، بعضی از بیماری‌های خاص، فلج عصب پلک یا به دلیل سایر بیماری‌‌های مادرزادی به صورت یک یا دو طرف ظاهر می‌شود. زمانی که کودک به دنیا می‌آید به دلیل این ناهنجاری در سر و صورت، عصب صورت یا پلک فلج می‌شود. البته این فلج عصبی پس از مدتی در بعضی‌ها به حالت عادی برمی‌گردد، ولی در بعضی‌های دیگر به صورت دائم باقی می‌ماند.

افتادگی پلک مادرزادی
مشکلات پلکی مادرزادی چند نوع است، اما به طور کلی در دو گروه طبقه‌بندی می‌شود:
الف) قسمتی از پلک تشکیل نمی‌شود؛ در این شرایط عمل جراحی راحت و موفقیت‌‌آمیزتر است.

ب) پلک به طور کامل تشکیل نمی‌شود؛ در این شرایط به طور معمول خود چشم نیز دچار ضایعه‌ای است ولی با وجود این، خوشبختانه قابل ترمیم است.

اگر کودکی با افتادگی پلک متوسط تا شدید متولد شود، ممکن است برای تکامل بینایی نیاز به درمان فوری داشته باشد؛ البته افتادگی پلک مادرزادی معمولا با گذشت زمان بهبود نمی‌یابد. اگر والدین با افتادگی چشم مادرزادی در بچه‌‌ها مواجه شدند، باید حتما به چشم‌‌پزشک مراجعه کنند؛ زیرا این افتادگی می‌تواند باعث تنبلی چشم شود.

اگرچه افتادگی پلک معمولا یک اختلال مجزاست، ولی در موارد مادرزادی ممکن است با اختلال حرکت‌های چشمی، بیماری‌‌های عضلانی، تومورهای پلک یا سایر تومورها، اختلال‌های عصبی و عیوب انکساری چشم نیز همراه شود.

مشکلات ناشی از افتادگی پلک در کودکان

افتادگی پلک به دو دلیل می‌تواند باعث تنبلی چشم شود:

الف) انسداد مسیر بینایی چشم

ب) ایجاد تاری دید

البته افتادگی پلک ممکن است انحراف چشم را مخفی کند و در این مورد نیز می‌تواند منجر به تنبلی چشم شود. نوع اکتسابی که شایع‌ترین نوع این بیماری است، به دلیل اختلال در ماهیچه بالا برنده پلک فوقانی رخ می‌دهد که ممکن است اثر افزایش سن، بروز اشکالی در اعصاب مربوط به این ماهیچه‌ها یا آسیب پلک در اثر تومورها، التهاب‌ها یا وارد شدن ضربه به پلک ایجاد ‌شود.

افتادگی پلک در بزرگسالی

شایع‌‌ترین علت افتادگی پلک در بزرگسالان، کشیدگی یا جدا شدن ماهیچه بالابرنده پلک است. این مشکل ممکن است بر اثر افزایش سن، پس از جراحی آب‌مروارید یا سایر جراحی‌‌های چشمی و ضربه شدید به چشم بروز پیدا کند.

افتادگی پلک بر اثر افزایش سن و کهولت بسیار شایع است؛ در این شرایط با افزایش سن، پلک بالا دچار فشردگی پوست و چین و چروک می‌شود و همین پوست اضافه می‌تواند اشکالاتی را در دید ایجاد کند.

یکی از دلایل رایج افتادگی پلک، حوادث و تصادف‌هاست که بر اثر آنها عصب‌های پلک ـ که مسئول حرکت پلک هستند ـ فلج و موجب افتادگی پلک می‌شود

با توجه به افزایش میزان امید به زندگی و افزایش تعداد جمعیت سالمندان در اثر ارتقای شرایط بهداشت عمومی، بالطبع تعداد افراد مسنی که برای جراحی افتادگی پلک مراجعه می‌کنند نیز بیشتر ‌شده است.

افتادگی پلک در اشخاص کهنسال به صورت پف و چربی‌های اضافه دور چشم، چین و چروک و پوست چند لایه، بخصوص در پلک بالا بروز پیدا می‌کند. پس از مدتی حجم این پوست افتاده بیشتر می‌شود که می‌تواند باعث سنگینی پلک بالا و خستگی فرد در زندگی روزمره شود؛ برای مثال فرد هنگام رانندگی، مطالعه، خیاطی، تماشای تلویزیون و سایر فعالیت‌های روزمره به مشکل برمی‌خورد.

مشکلات ناشی از افتادگی پلک در بزرگسالان

افتادگی پلک خستگی زودرس پلک و چشم را به دنبال دارد، جلوی دید را می‌گیرد و مشکلات پوستی ایجاد می‌کند. زمانی که خستگی دید ایجاد شود، فرد مجبور می‌شود ابروهایش را بالا دهد تا جلوی دیدش باز شود؛ زمانی که این کار به طور مداوم در طول چند ماه انجام شود، پیشانی دچار چین و چروک می‌شود، تناسب چشم و ابرو از بین می‌رود و ماهیچه پلک شل می‌شود که همین مساله بعدها مشکلات زیادی را برای فرد به‌وجود می‌آورد.

افتادگی پلک؛ ناشی از تصادف‌های شدید

یکی از دلایل رایج افتادگی پلک، حوادث و تصادف‌هاست که بر اثر آنها عصب‌های پلک ـ که مسئول حرکت پلک هستند ـ فلج و موجب افتادگی پلک میشود. مشکل بزرگی که ممکن است افراد گاهی پس از تصادف و سوانح با آن مواجه شوند این است که به دلیل شرایط اورژانسی ایجاد شده، ممکن است ترمیم پارگی پلک و عضلات صورت بدرستی انجام نشود که همین مساله نیز باعث افتادگی پلک می‌شود.

افتادگی پلک؛ ناشی از سوختگی‌ها

سوختگی‌‌ها نیز برای سلامت چشم مشکلاتی ایجاد می‌کند؛ در بعضی انواع سوختگی‌‌ها خود چشم و قرنیه آسیب می‌‌بیند و در موارد دیگر چشم‌ها سالم بوده ولی به پلک‌‌ها آسیب می‌رسد.

در مواردی که پلک‌‌ها آسیب می‌بینند، اگر فرد بموقع برای ترمیم پلک اقدام نکند، مشکلاتی جدی‌‌تر برای چشم‌ها ایجاد می‌شود؛ برای مثال ممکن است پلک آسیب ‌دیده بسته نشود؛ بنابراین سوختگی یا هر بیماری دیگری مانند بعضی از فلج‌‌های صورت ـ که بر اثر آنها پلک بسته نمی‌‌شود ـ نیاز به پیگیری جدی دارند.

راه‌های پیشگیری و کاهش افتادگی پلک

برای پیشگیری از افتادگی پلک باید از بیست و شش سالگی اقدام کنید، ولی اگر از این سن گذشته‌اید هم خیلی نگران نباشید و از همین الان شروع کنید و نکته‌های زیر را به خاطر بسپارید:

بیش از حد در معرض پرتوی مستقیم آفتاب قرار نگیرید، ولی اگر مجبور شدید حتما از کرم‌های ضدآفتاب استفاده کنید.

از ساعت ۹ صبح تا ۴ بعدازظهر از چشم‌هایتان محافظت کنید؛ برای مثال از عینک آفتابی و کلاه لبه‌دار استفاده کنید.

برای کاهش استفاده از نورهای مصنوعی، بخصوص در شب بهتر است به مدت زیاد بیدار نمانید، تا دیروقت مطالعه نکنید، تلویزیون را برای مدت طولانی در نیمه‌شب نگاه نکنید یا حداقل از نورانی کردن اتاق بپرهیزید.

مطالعه با نور زیاد باعث خستگی و آسیب دیدن چشم و در نهایت به پلک می‌شود و پیری زودرس چشم را به همراه دارد. هرچه شخص بعد از غروب زودتر بخوابد، دیرتر به افتادگی پلک دچار می‌شود.

تغذیه نامناسب نیز در افتادگی پلک تاثیر دارد؛ خوردن غذاهای سنگین در آخر شب، غذاهای پرچرب، پرنمک و ترش از مواردی است که باعث التهاب دور چشم می‌شود. صبح‌ها بعد از بیدار‌ شدن، این پف دور چشم به طور کامل قابل مشاهده است و اگر این بی‌احتیاطی‌ها بیشتر شود بعد از مدتی افتادگی پلک نیز ایجاد می‌شود.

راه‌های درمان افتادگی پلک

در بیشتر موارد افتادگی پلک در کودکان با جراحی درمان می‌شود و اگر با تنبلی چشم نیز همراه باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش روی چشم سالم، استفاده از عینک یا قطره چشمی نیز صورت گیرد. در اوایل دوران زندگی معمولا ضرورتی برای انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط افتادگی وجود ندارد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

زمانی که فرد هنگام مطالعه و رانندگی دچار خستگی می‌شود باید هرچه زودتر به پزشک مراجعه کند؛ زیرا اگر در مراحل اولیه و ابتدایی این کار را انجام دهد، عمل جراحی افتادگی پلک بهتر انجام می‌شود.

جراحی افتادگی پلک بیشتر برای مقاصد زیبایی انجام می‌شود و بسیاری از افراد از آن راضی هستند ولی هنوز یک جنبه منفی وجود دارد؛ ممکن است پس از گذشت پنج تا هفت سال پلک دوباره به حالت اول برگردد. البته اگر نکته‌هایی را که در بالا اشاره کردیم رعایت کنید، این احتمال تا حد زیادی کاهش پیدا می‌کند، بخصوص درباره افرادی که در استان‌های گرمسیر کشور زندگی می‌کنند.

بهترین سن برای انجام عمل جراحی

عمل جراحی افتادگی پلک سن خاصی ندارد و در هر زمان که افتادگی پلک مشخص شد، فرد باید عمل جراحی انجام دهد. بیشتر مراجعان برای جراحی پلک بین ۴۰ تا ۷۰ سال دارند ولی این عمل تابع سن نیست، بلکه ممکن است این بیماری در بعضی خانواده‌ها زمینه ارثی داشته و امکان بروز آن بیشتر باشد یا به دلایل دیگری ایجاد شود.

آیا پلک‌ها پس از عمل جراحی دوباره مثل اول می‌شود؟

متاسفانه همه افتادگی‌‌های پلک‌ را نمی‌توان طوری عمل کرد که زیبایی آن مانند پلک دیگر شود. در هر صورت پلک جزئی از چشم است؛ بنابراین عمل باید طوری انجام شود که به خود چشم آسیبی نرسد.

بعضی از انواع افتادگی‌های پلک به دلیل بیماری‌‌های عمومی چشم ایجاد می‌شود؛ برای مثال در بعضی موارد حرکت چشم در جهت‌های مختلف مختل شده و پلک دچار افتادگی می‌‌شود. متاسفانه بعضی از افراد نمی‌‌توانند پلک را خوب بالا ببرند، زیرا با این کار پلک بسته نشده و به چشم آسیب می‌‌رسد. بنابراین در مواردی ممکن است از نظر زیبایی، پلک قابل ترمیم نباشد اما در بیشتر موارد که افتادگی خفیف یا ثانویه ایجاد می‌شود، این مساله کاملا قابل حل است.

عوارض جراحی افتادگی پلک

عوارض جراحی افتادگی پلک می‌تواند شامل عفونت، خونریزی و کاهش بینایی ‌باشد ولی وقوع این عوارض بسیار نادر است.

اگرچه ظاهر پلک به طور قابل‌توجهی اصلاح می‌شود، اما ممکن است پلک‌‌ها کاملا قرینه به نظر نرسند.

در بیشتر موارد بعد از جراحی، هنگام نگاه کردن به پایین، پلک عمل شده نسبت به طرف مقابل، مختصری بالاتر قرار می‌گیرد و شب‌ها نیز مختصری باز می‌ماند که این دو عارضه مشکل‌آفرین نیستند. در بعضی موارد نیز ممکن است بیش از یک بار به عمل جراحی نیاز باشد.برای اصلاح نهایی پلک در ۱۰ تا ۲۰ درصد موارد، بعد از جراحی نیاز به یک عمل روتوش وجود دارد که این کار معمولا چند هفته تا چند ماه بعد از عمل جراحی اصلی انجام می‌‌شود و هدف آن تنظیم نهایی عضله در محل مناسب است.

جراحانی که در این عمل مهارت دارند، می‌توانند جراحی را با بی‌حسی موضعی انجام دهند، اما گاهی بیهوشی عمومی نیز صورت می‌گیرد و با این عمل اتصال عضله بالا برنده پلک با محل اتصال‌شان روی پلک دوباره برقرار می‌شود، ولی به طور شایع‌تر در نوع مادرزادی عضله را کوتاه می‌کنند.

عمل اصلاح افتادگی پلک، عمل بسیار ظریفی است و مدت زمان آن برای هر چشم ۴۵ دقیقه تا یک ساعت است. در بیشتر موارد در عمل‌های افتادگی پلک ناشی از افزایش سن، نیاز به برداشتن پوست اضافه پلک نیز وجود دارد.

چشم‌ها بعد از هفت تا ده روز بعد از عمل جراحی نیاز به مراقبت دارند، ولی اگر عمل جراحی به دست فرد متخصص صورت بگیرد هیچ عارضه‌ای به همراه ندارد.

اگر جای فارست ویتاکر بودید چه می‌کردید؟ شاید او را با اسم نمی‌شناسید ولی حتما نقش آفرینی‌اش را در فیلم‌هایی مانند گوست داگ ‌(جیم جارموش) و اتاق ترس‌ (دیوید فینچر) ـ که هر دو از تلویزیون خودمان نیز پخش شده‌اند ـ تماشا کرده‌اید.

حالا چرا به او اشاره کردیم؟ چون پلک راستش به دلیل فلج عصب آن قسمت دچار نوعی افتادگی است اما این موضوع نه تنها باعث انزوا و ناراحتی او نشده، بلکه حتی به ویژگی انحصاری‌ چهره‌اش تبدیل شده است که حسابی موقع نقش‌آفرینی به دردش می‌خورد. البته در این پرونده پزشکی نمی‌خواهیم درباره او و سینمایش حرف بزنیم، بلکه منظور، بررسی مشکل او و چگونگی کنار آمدن با آن است.

تومور، عفونت و تومورکاذب حـدقه چشم

نام دیگر تومورکاذب حـدقه چشم ، تومورکاذب التهابی است که علت کاملا ًمشخصی نمی توان برای آن یافت .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، شکل ظاهری تومـور متفاوت بوده و علائم کلینیکی متفـاوتی ایجاد می کند.

قدامی:

زمانی که فقط قسمت قدامی حدقه چشم در گیر است.

منتشر:

تمام چربی پشت چشم در گـیـر است.

عضلانی:

مشخصه آن بزرگی یک طرفه یا دو طرفه یکی یا بیشتر از عضلات خارجی چشم می باشد.
عصبی:

زمانی که التـهاب در ناحیه رأس حدقه چشم می باشد و اعصاب را در گـیـر می کند.

غـدد اشکی:

در این حالت غده اشـکـی در گـیـر است.

علائـم بالـینـی

درد، افتادگی پلک، تورم پلک، حرکات محـدود و دردنـاک چشم، کاهش حــدٌت بینایی، ورم ملتحمه چشم، بیرون زدگی کره چشم، دو بینی

تشخیص

تشخیص بر اساس علائم کلینیـکی، تـسـت های آزمایشـگاهی، سی تی اسکن، ام.آر.آی و سونوگــرافی می باشـد.

گاهی ضروری است چند ین مطالعه تصویری در مراحل مختلف بیماری انجام گیرد و گاهی نیز تنها بوسیله نمونه برداری از ضایعه می توان از عدم وجود ضایعـات بد خیم مطمئن شد.

درمان

تجویز اسـتـروئید بصورت خوراکی یا تزریقی در درمان این بیماران رل اساسی دارد.

دربیمارانی که پاسخ درمانی مناسب به استروئید نمی دهند یا بیماری مجدداً عود می کند، لازم است نمونه برداری انجام شود

تومور حدقه

تومـورهای حدقـــه چشم:

می تواند به صورت خوش خیم و یا بد خیم و بطورکلـی شامل موارد زیر می باشد.

تومــورهای عصــبی:

که عصب بینائی یا اعصاب دیگر را درگیر می کند.

تومـورهای عروقی:

معمولا باعـث بیرون زدگی چشم و یا تغییر رنگ پلک می شوند.

تومـورهای غـدد اشکی:

باعث بزرگی غـدد اشکی و افتادگــی پلک در بخش خارجــی و بیرون زدگی چشم می شود.

لنـفـوما:

معمولا علامـت مشخص تا مراحل پیشرفته وجود نـدارد.

تومورهایـی که از بافتــهای مجاور مثل سینوس ها، پلک و استخوان به چشم گستـــرش یافته اند.
تومور راچگونه تشخیص می دهـنــد؟

انجام سو نوگرافی ، سی تی اسکن ، ام. آ ر.آی در تشخیص کمک می کنـد .گاهی نمونه برداری از تومورجهت تشخیص نهایی لازم است.
علائــم بیماری کدام است؟

بیرون زدگی چشم از حدقه

انحــراف چشم

درد و دوبــیـنـی

افتـادگی پلک با یا بدون لـمس یـک توده

مختل شدن بینایی

در صورت بروز هرکدام از علائم فوق بلافاصـله با چشم پزشک وجراح حدقه مشورت نمائید.

درمان

در مورد تومورهای مشخص که ایجاد اختلال در عملکرد چشم میکنند ، برداشتن کامل توموربا تکـنـیـک جراحی باز صورت می گیرد.

در مورد تومورهایِِِـی که به بافتـهای دیگر تهاجـم کرده انـد نمونه بـرداری انجام می گــیرد و سپس نوع درمان مشخص می شود.

برخی بیماران بدنبال برداشتن تومورو یا نمونه برداری نیاز به درمانهای دیگرمثـل شیمی درمانی و رادیوتـراپــی نیز پیدا می کنـنـد.

عفونت حدقه

جهت دیدن کلیه عکس ها کلیک نمایید …

سلولیت حدقه علل مختلفی دارد. تشخیص سریع وبموقع بسیار لازم می باشد وازعوارض بسیاربد بعدی جلوگیری می کند.

سه عامل عمده ایجادکننده سلولیت حدقه شامل گسترش عفونت ازسینوسهای مجاورویامجاری اشکی عفونی، ضربه وجراحیهای اطراف چشم وگسترش خونی عفونت می باشد.

دربچه ها این مسئله شایعتر ازبالغین است.

گاهی عفونتهای شدید مثل عفونت قارچی درافرادی که ایمنی بدنشان ضعیف شده است باعث عوارض بسیارشدیدمی شود.

تشخیص سلولیت باعلائم بالینی، انجام سی تی اسکن وگاهی ام-آر-آی می باشد.

این بیماران نیاز به آنتی بیوتیک خوراکی و یا تزریقی دارند.

گاهی نیزبه علت تشکیل آبسه ویاعدم پاسخ به درمان نیاز به عمل جراحی پیدامی شود

شکستگی استخوانهای حدقه

در اثر اصابت ضربه به ناحیه صورت بخصوص بخش فوقانی آن، شکستگی در دیواره های استخوانی اطراف کره چشم (حدقه ) اتفاق می افتد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در صورت خفیف بودن شدت ضربه، تنها علامت شکستگی خونریزی زیر پوستی در اطراف چشم می باشد. در موارد شدیدتر بدنبال شکستگی استخوانهای حدقه در ناحیه کف، بخش داخلی، بافت های اطراف کره چشم وارد سینو سهای این نواحی می شوند و بعلت گیر افتادن بافتهای حرکتی کره چشم ایجاد می شود علاوه بر این گاهی هوای هوای داخل سینوسها به بافت های حدقه ئارد شده و ایجاد ورم در اطراف چشم می کند.

شکستگی های وسیع در ناحیه کف حدقه و یا بخش داخلی سبب جابجایی کره چشم به پایین و یا عقب می شود، در نتیجه کره چشم در گیر پایین تر و داخل تر از پشم سالم قرا رمی گیرد و از نظر زیبایی برای ایجاد اشکال می کند. گاهی در اثر خود ضربه و یا به وسیله بخش شکسته استخوان اعصاب این ناحیه دچار بی حسی و یا کاهش حس در ناحیه گونه و حتی لثه ها می شود.

صدمه به اعصاب عضلات چشم نیز ایجاد دو بینی می کند .باید در نظر داشت که شکستگی های حدقه چشم گاهی با شکستگی نواحی دیگر صورت نیز همراه می باشد.

راههای تشخیص کدامست؟

علاوه برمعاینه بالینی بیمار،باید سی تی اسکن ویاتصویراختصاصی دیگر جهت بررسی نوع شکستگی وتعیین نوع درمان انجام پذیرد.

درمان بیماران چیست؟

درمواردی که شکستگی کوچک است و بافتهای اطراف چشم درمحل شکستگی گیر نکرده باشندو یا تغییری درمحل کره چشم رخ نداده باشد، نیاز به درمان جراحی نمی باشد.

درصورت وجود هرگونه علامت که دال بر گرفتاری بافتهای اطراف چشمی باشد بنابر صلاحدید جراح عمل جراحی ترمیمی انجام می شود دراین عمل جراحی بافتهای گیرافتاده درمحل شکستگی آزادو بااستفاده از وسایل و مواد مخصوص شکستگی ترمیم می گردد.

لازم به ذکر است که دراکثرمواردپس ازترمیم شکستگی، دوبینی کماکان باقی می ماند و گاهی حتی بیشترمی شود . این امر بدلیل عدم کارآی کامل عضلات بدام افتاده درهفته ها و ماه های نخستین پس ازعمل جراحی می باشد، دراکثر بیماران ظرف ۴-۶ ماه دوبینی ازبین می رود.

درصورت باقی ماندن مقادیرکمی ازدوبینی، باعمل جراحی بالانس عظلات درچشم این مسئله قابل رفع می باشد .مشکل بی حسی درناحیه گونه نیز ممکن است تا ماه هاپس ازعمل باقی بماند ولیکن درتعداد بسیارکمی از افراد بعلت شدت زیاد آسیب این بی حسی بطوردائم خواهد بود.

هرگونه دوبینی، بی حسی نواحی صورت بیرون زدگی یاگود افتادگی کره چشم پس ازضربه به صورت، یک علامت بع نفع شکستگی استخوانهای حدقه می باشد .گاهی بعلت عدم مراجعه ویاعدم تشخیص شکستگی، گودافتادگی چشم ماه ها تاسالها بعداز ضربه نمایان می شودکه باعمل جراحی حدقه قابل جراحی حدقه قابل اصلاح می باشد

بیماری صرع

صرع یک بیماری مزمن مغز و اعصاب می باشد که معمولاً بصورت تشنج و یا حواس پرتی است که در مدت زمان کوتاه اتفاق می افتد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حمله صرعی معمولا بصورت ناگهانی و تقریباً بدون هیچ علامت هشدار دهنده ای آغاز و چند دقیقه به طول می انجامد و فرد پس از آن ، از حوادث بوقوع پیوسته چیزی بیاد نمی آورد

اهمیت بیماری

در دنیا تقریبا در هر هزار نفر ۵  نفر مبتلا به صرع می باشند و این رقم در کودکان به ۱۵  درصد می رسد و در  حدود ۷ تا ۸ درصد افراد در طول زندگی خود یک یا چند بار دچار تشنج می گردند که اغلب همراه با تب است . در ایران قریب ‪ ۶۰۰‬هزار تن به صرع یا حملات دوره‌ای الکتریکی داخل مغز، مبتلا هستند. افراد بسیاری با صرع به دنیا می‌آیند اما این بیماری در هر سنی به ویژه پس از آسیب به سلول‌های مغزی بر اثر ضربه مغزی، مننژیت یا یک سکته مغزی خفیف، می‌تواند بروز کند بیش از ‪ ۳۰‬درصد بیماران به صرع دائم مبتلا هستند

علائم و تظاهرات صرع بسیار متنوع است. اما حملات در یک یا چند مشخصه زیر که عود کننده و غیر ارادی هستند اشتراک دارند:

۱)- بیماری ناگهانی بوده و به صورت حمله در بیمار ظاهر می گردد.
۲)- اراده بیمار در بروز آن دخالتی ندارد.
۳)- تغییر در سطح هوشیاری ایجاد می گردد.
۴)- حمله تکرار می شود و زمان آن گاهی کوتاه است و بهبودی سریع صورت می گیرد.
۵) – فواصل بین حمله ممکن است که چند دقیقه ، چند هفته و حتی گاهی سالها طول بکشد.
۶) -گاهی علائم هشدار دهنده  قبل از شروع حمله وجود دارد ولی د راکثر موارد علائم هشدار دهنده ای ندارد.

تفاوت صرع و تشنج :

با اینکه صرع علت بسیاری از تشنج هاست اما صرع با تشنج تفاوت دارد. کودکی که یک بار تشنج کرده است یک کودک صرعی نیست بلکه ممکن است علل بسیار زیادی بتوان برای تشنج او پیدا کرد مثلا ابتلا به تب بالا ممکن است سبب کاهش سطح هوشیاری شود. به این حالت تشنج ناشی از تب گفته می شود.این تشنجها نشانه ای از صرع نیستند و معمولاً با افزایش سن محو می شوند و با عواملی مثل گلودرد یا دندان در آوردن ارتباط دارد. خوشبختانه اکثر بچه ها وقتی بزرگ شده و به سن مدرسه می رسند دیگر دچار این تشنج نمی شوند.

انواع صرع:

صرع عمومی یا بزرگ

در این مواقع کودک هوشیاریش را از دست می دهد. ممکن است گریه کند یا به زمین بیفتد و همچنین ممکن است کنترل ادرار یا مدفوع خود را از دست بدهد. در این گونه تشنجها تمام بدن کودک می لرزد، احتمالاً چشمانش به بالا منحرف می شود و دهانش پر از کف خواهد شد.

صرع کوچک

در این حملات از آنجایی که طول حمله کوتاه است و چند ثانیه طول می کشد لذا کودک بیدار می ماند و ممکن است به کاهش هوشیاری او توجهی نشود. ممکن است کودک به نقطه ای خیره شود و به سرعت پلک بزند.ممکن است کودک حرکاتی شبیه جویدن انجام دهد و یا در صورتش حرکات سریع لرزشی دیده شود.

مراحل حملات صرع :

مرحله اول، تمام عضلات فرد منقبض شده و مثل چوب خشک شده و در پی آن به زمین می خورد .
مرحله دوم چند ثانیه بعد از مرحله اول دچار تشنج ها و تکانهای متعدد در تمام بدن می شود . در این مرحله کف از دهان بیمار خارج شده و ممکن است ادرار و مدفوع وی دچار بی اختیاری گردد .
مرحله سوم پس از حدود یک دقیقه به حالت اغماء می رود . در انتها فرد بهوش آمده و ممکن است به خواب طبیعی برود .

روش‌های پیشگیری در بروز صرع

راه خاصی برای پیشگیری از به وجود آمدن صرع وجود ندارد اما سازمان بهداشت جهانی ۶ گام اساسی برای پیشگیری از ابتلا به صرع را مراقبت‌های پیش از تولد، زایمان بی‌خطر، کنترل تب در کودکان، کاهش ضربه مغزی، کنترل بیماری‌های عفونی و انگلی، و مشاوره ژنتیک بیان کرده اند.
نکته : براى یک زن مبتلا به صرع، ضرورت دارد قبل از باردارى و در دوران باردارى تحت نظر یک پزشک متخصص قرار گیرد.

اگر زن مصروعى که داروى ضد صرع مصرف مى کند، تصمیم به باردارى بگیرد، باید قبل از آن خوردن اسید فولیک مکمل (۴ تا ۵ میلى گرم در روز) را شروع کند، زیرا ثابت شده است که مکمل اسید فولیک قادر است خطر به وجود آمدن اختلالات عصبى را در جنین کاهش دهد.

کمکهای اولیه در بیماران صرعی :

کمک های اولیه ای که یک فرد امدادگر برای بیمار صرعی می تواند انجام دهد عبارتند از :

۱) آرامش خود را حفظ کنید ، اطراف کودک را از چیزهایی مثل میز و صندلی خالی کنید و به آرامی شانه ها و سر  او را بگیرید تا دامنه حرکت وی کم شود و به سر وی آسیب نرسد (محکم نگیرید که مانع حرکات او شوید)
۲) در اثر تکانهای شدید ممکن است مریض دچار ضربه مغزی شود و بهتر است زیر سر وی جسم نرمی مثل بالشت بگذارید .
۳) کودک را به پهلو بخوابانید تا از خفگی ناشی از انسداد مجاری تنفسی جلوگیری شود اگر دهان بیمار بسته بود سعی نکنید آن را باز کنید ولی اگر دهان بیمار باز بود جسم نرمی مانند لاستیک یا دستمال را بین دندانهای بیمار قرار دهید تا از گازگرفتن احتمالی زبانش جلوگیری شود . در ضمن اینکار باید توجه داشته باشید که زبان مریض به عقب نیفتاده و راههای هوایی را مسدود نکند .
۴) بند لباسهایی که کودک به تن دارد را شل کنید و دکمه های پیراهنش را باز کنید.
۵)مطمئن شوید کودک نفس می کشد اگر تنفس طبیعی است نیازی به تنفس مصنوعی نمی باشد .
۶)بعد از رفع حمله به بیمار استراحت داده و همچنین مایعات شیرین به او بخورانید
۷)در ضمن در صورتی که بیمار کنترل ادرار و مدفوع خود را از دست داد او را با چیزی بپوشانید تا پس از بهبودی , از اینکه دیگران وی را در آن وضع دیده اند ناراحت نشود .

باور غلط در باره صرع :

خیلی‌ها فکر می‌کنند، مبتلایان به صرع، هرگز نمی‌توانند زندگی عادی داشته باشند و حتی بسیاری، از این بیماران وحشت دارند

این باور غلط است زیرا از هر ۱۰ نفر مبتلا ۸ نفر زندگی کاملا عادی دارند ،  بیماری صرع در اکثر موراد  با دارو قابل کنترل است

سرطان پستان

سرطان پستان، شایع ترین سرطان در زنان و اولین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان ۴۴-۴۰ ساله است که به دلیل  رشد مهار نشده‌ی سلولهای غیر طبیعی که در نواحی مختلف سینه ایجاد می شود اتفاق می افتد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سرطان ممکن است در بافتهای مختلف مانند مجاری‌ای که شیر را انتقال می‌دهند، بافت تولید کننده‌ی شیر و در بافت غیر غددی رخ دهد.

امروزه سرطان پستان به عنوان یکی از شایع ترین و کشنده ترین بیماری های زنان به شمار می رود یکی از دلایل کشنده بودن این سرطان تشخیص دیرهنگام آن به دلیل تاخیر بیمار در مراجعه به پزشکان صورت می پذیرد .

عوامل خطر موثر در بروز سرطان پستان

۱٫ سابقه‌ی فامیلی سرطان سینه

۲٫ سابقه‌ی قبلی ابتلا به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه

۳٫ بروز اولین دوره‌ی قاعدگی قبل از ۱۳ سالگی

۴٫ یائسگی بعد از ۵۱ سالگی

۵٫ افرادی که در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از ۳۰ سالگی بوده است.

۶٫ اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی

۷٫ مصرف الکل

۸٫ زندگی بی تحرک و فعالیت بدنی کم

۹٫ مصرف مواد غذایی پر چرب و سرخ کرده

علائم سرطان سینه

۱٫ وجود توده و یا افزایش ضخامت در سینه و یا ناحیه‌ی زیر بغل

۲٫ ترشح شفاف یا خونی از سینه

۳٫ پوسته‌ریزی در نوک سینه

۴٫ فرو رفتن نوک سینه به داخل

۵٫ قرمزی و یا تورم سینه

۶٫ فرو رفتگی پوست سینه که در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می کند.

۷٫ وقوع تغییر شکل سینه که موجب متفاوت شدن آن با سینه‌ی دیگر شود.

۸٫ زخم در پوست سینه که بهبود پیدا نکند.

نکته : اگرچه این بیماری در زنان بسیار شایع‌تر است اما در مردان نیز روی می‌دهد.

پیشگیری از سرطان پستان

اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابل درمان است. که این تشخیص بیشتر از طریق خودآزمایی پستان توسط خود خانم صورت می گیرد .

به ویژه افرادی که دارای سابقه ارثی در این زمینه هستند و اقوام نزدیک آنان مانند مادر، خواهر، خاله و عمه به سرطان پستان مبتلا بوده یا هست، بایستی از سنین پایین تر اقدام به انجام خودآزمایی نمایند

خودآزمایی پستانها توسط زنان باید به صورت ماهیانه انجام شود. حداقل منفعت این عمل، شناسایی توده های کوچکی است که با اقدامات مختـصر جراحی قابل درمانند. بیش از ۶۵% توده های پستانی توسط خود بیماران کشف میشوند.

نحوه انجام خود آزمایی پستان

روزهای ۵ تا ۷ سیکل قاعدگی، بهترین دوران برای انجام معاینه پستان است.

الف مقابل آینه :

بدون پوشش روبروی آینه بایستید.

دستها راآویزان نگهدارید ودراین حالت بدقت به هرگونه عدم تقارنی بیش ازحد معمول یا شکل غیرطبیعی پستان ویا فرورفتگی آن توجه کنید.

همین عمل را در حالی که دستها را بالای سربرده اید انجام دهید.

سپس دستها را به پشت سربرده درهم قفل کنید، شانه ها را به سمت عقب بکشید، دراین حالت پستانها ازیکدیگرفاصله می گیرند.(درصورت وجودچسبندگی این حالت ایجاد نمی شود)

ب هنگام استحمام:

به منظورتشخیص بهترهرنوع توده ای ودرحالی که پستانها صابونی هستند با سطح نرم انگشتان همانند روش قبل تمام حجم پستان را کنترل نمایید.

سپس نوک پستان را بین انگشت شست ونشانه به ملایمت فشاردهید وترشحات خونی را درنظر داشته باشید .

درمرحله آخرخم شده دستها را به صورت آویخته دردوطرف بدن قراردهید، پستانها باید براساس وزن بافت خودآویزان شوند. چنانچه چسبندگی وجود داشته باشد این حالت ایجاد نمی شود.

نکته مهم

تمام خانمها ازسن ۲۰ سالگی به بعد بایدهرماه پس ازاتمام قاعدگی پستانهای خود را معاینه کنند ونیز سالی یکبارتوسط پزشک یا فرد دوره دیده معاینه شوند.

پیشگیری:

اقداماتی که در پیشگیری از سرطان پستان می تواند نقش داشته باشد عبارتند از

۱٫ عدم مصرف دخانیات

۲٫ تنظیم وزن در حد طبیعی و مناسب

۳٫ ورزش مرتب

۴٫ عدم مصرف الکل را

۵٫ داشتن رژیم غذایی سالمی که حاوی مقادیر زیادی از سبزیجاتی و میوه ها باشد

۶٫ انجام ورزش منظم

درمان:

درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد. ممکن است درمان جراحی به صورت برداشتن جزئی تا کامل سینه انجام شود و درمانهای مکمل مانند درمان دارویی، درمان هورمونی، شیمی درمانی و رادیوتراپی انجام گیرند.

Next Page »