دیسمنوره ( Dysmenorrhea ) چیست ؟

دیسمنوره (  Dysmenorrhea ) ، به درد در حین دوره های ماهیانه خونریزی گفته می شود . تخمین زده می شود  در حدود 75 درصد از کسانی که دیسمنوره (درد قاعدگی) دارند، علتی فیزیکی درد وجود ندارد و برای 25 درصد بقیه باید علت را مشخص نمود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، دیسمنوره یک درد انقباضی و اسپاسم گونه در قسمت پائینی شکم است. دیسمنوره معمولا، در روز اول خونریزی شروع میشود و معمولاً تا روز سوم طول میکشد و بطور ناگهانی با قطع خونریزی، قطع میشود.

بیماران ممکن است همراه با آن علائم دیگری مثل تهوع، استفراغ، سردرد، گیجی و نفخ داشته باشند. همچنین احتمال بروز اسهال هم وجود دارد.

شایان ذکر است که بسیاری از خانمها علائم را فقط در سیکلهای با تخمک گذاری تجربه می کنند نه در سیکلهای بدون تخمک گذاری. دوره های بدون تخمک گذاری اغلب بصورت خونریزی بدون درد است.
دیسمنوره بدون علت مشخص را ” دیسمنوره اولیه ” می نامند که ممکن است در بیش از 520 درصد جمعیت زنان وجود داشته باشد. در 5 تا 15 درصد این موارد، درد به حدی شدید است که فرد را از حضور در مدرسه یا محل کار باز می دارد . درد قاعدگی با افزایش سن و پس از بارداری کاهش می یابد .
علت درد ترشح پروستاگلندین ها است که حین قاعدگی در بدن رها می شود . پروستاگلندینها موادی شبیه به هورمون هستند که درنتیجه ترشح آنها رحم منقبض شده، جریان خون به رحم کاهش یافته و پایانه های عصبی نسبت به درد حساس تر می شوند . افرادی که دیسمنوره اولیه دارند مقدار پروستاگلندینها در آنها بیشتر است.
در  مواردی که علتی برای دسمنوره وجود دارد آن را  ” دیسمنوره ثانویه ” می نامند . علل شایع دیسمنوره ثانویه شامل آندومتریوز ، فیبروئید ها ، آدنومایوز و عفونت لگنی می باشد . علل دیگر نیز وجود دارد که موارد آنها بسیار اندک می باشد و در شرایط ویژه بررسی می گردند .

درد معمولا در زیر شکم بوده و ممکن است به کمر و پاها هم انتشار یابد. درد معمولا کرامپی بوده و شدت آن کم و زیاد می شود (به اصطلاح می گیرد و ول می کند) ولی ممکن است به صورت مبهم و ادامه دار نیز خود را نشان دهد . درد معمولا کمی قبل و یا با شروع خونریزی شروع شده و در 24 ساعت اول به حداکثر خود می رسد و پس از 2 روز کاهش می یابد. سایر علایم شایع شامل سردرد، تهوع ، یبوست ، اسهال و تکرر ادرار می باشد . حساسیت قبل از شروع قاعدگی ، افسردگی و نفخ شکم ممکن در قسمتی و یا کل دوره خونریزی ادامه یابد . برای تشخیص علل ثانویه معمولا معاینه بالینی صورت گرفته و با توجه به آن تشخیص داده می شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  برای تشخیص دیسمنوره ثانویه از اولیه، پزشکان باید فاکتورهایی مثل زمان بندی و محل خاص درد، انتشار درد، سابقه خانوادگی اندومتریوز، فعالیت جنسی، ابتلا به اسهال، تهوع، یا استفراغ و میزان باز ماندن بیمار از فعالیت های ورزشی یا مدرسه بررسی شود. معاینه بدنی برای بررسی وجود توده های شکمی، اختلالات پرده بکارت و فتق ها الزامی است. همچنین در تشخیص، بزرگ شدن رحم یا اندومتریوز مفید است. کشت ترشحات سرویکس یا واژن ممکن است وجود PID را اثبات کند و یا اینکه رادیولوژی میتواند به توده های لگنی یا اختلالات مادرزادی به عنوان علل دیسمنوره اشاره داشته باشد.

درمان دارویی :

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (مثل مفنامیک اسید و ایبوپروفن) معمولا درد را به طور موثر کاهش می دهند. این داروها اگر 1 تا 2 روز قبل از شروع قاعدگی مصرف شوند و در حین و پس از دو روز از قاعدگی مصرف آنها ادامه یابد بهترین کارایی را خواهند داشت.

در مواردی هم که درد قاعدگی ثانویه به علت دیگری باشد،  درمان آن ضایعه به بهبود درد کمک خواهد نمود.

در حال حاضر بیشترین تمرکز روی  سه داروی NSAID معمول است که بصورت OTC در دسترس می باشد شامل ایپوپروفن، ناپروکسن و کتوپروفن. در مصرف ایپوپروفن باید توصیه ها و احتیاطات لازم مدنظر قرار گیرد مثل احتیاطات آلرژیک (احتمال ایجاد کهیر، آسم، تورم صورت، یا شوک) و نیز توصیه های مصرف (در صورت سوزش خفیف سر دل،  ناراحتی و یا درد معده با غذا یا شیر مصرف شود) و نیز هشدار در مورد علائم مصرف همزمان با الکل .
البته دیورتیکها می توانند در کنترل بعضی از علائم از جمله تورم و ادم و افزایش وزن ناشی ازتجمع مایع در سندرم پیش از قاعدگی و یا در دوره قاعدگی مصرف گردند کافئین یک دیورتیک مؤثر است ولی میتواند باعث عوارض جانبی مثل تغییرات فشارخون گردد و نیز یک ماده بالقوه اعتیاد آور و با علائم محرومیت شناخته شده بوده و میتواند باعث تشدید سندرم پیش از قاعدگی گردد.

روش های درمانی زیر برای کاهش درد در هنگام قاعدگی ، بر اساس طب سنتی تهیه شده است و شاید در مورد شما کمک کننده باشد :

1- اسیدهای چرب اساسی بیشتری مصرف نمایید :
مطالعات زیادی نشان داده، که مصرف این اسید های چرب که عمدتا در غذاهایی مانند ماهی های آبهای سرد مثل سالمون و همچنین آجیل ها مثل گردو ، بادام و یا دانه هایی مانند کنجد و قلوس وجود دارد،سبب کاهش علائم دیسمنوره (علائم قبل از قاعدگی)می گردد.

2- یک هفته قبل از شروع قاعدگی رژیم غذایی خود را تغییر دهید :
یک هفته قبل از شروع پریود بهتر است ازاسفناج(می توانید آنرا بخارپز کرده وبا ماست میل نمایید که بسیار هم خوشمزه است) ،تمشک وگردواستفاده کنیدوهمچنین از زعفران ،رازیانه ، ترخون ،تره فرنگی، موسیر،فلفل سیاه ،دارچین و پوست پرتقال بیشتری در موقع طبخ غذاها استفاده نمایید.

3-از چای های گیاهی استفاده نمایید :
چایی بابونه ، سنبل الطیب و گل گاوزبان، تمشک وسرخ ولیک در کاهش درد وایجاد آرامش در شما بسیار موثرند.هریک از این دم کرده ها را می توانید بطور مجزا تهیه وبه دلخواه خود مصرف نمایید. لازم به ذکر است که این چای های گیاهی در واقع گنجینه های علم پزشکی شرق است که به ما به ارث رسیده وبا مصرف بجا می توانید از آنها بسیار بهره ببرید.

4- مکملهای منیزیوم مصرف نمایید :
در بعضی از خانمها به دلیل کاهش سطح منیزیوم خون ، دچار دردهای پیش ازقاعدگی می گردند ، لذا توصیه می گردد، یک هفته قبل از پریود، شروع به مصرف روزانه 500 میلیگرم به علاوه 50 میلیگرم ویتامین B6 نمایید که بسیار در کاهش دردو گرفتگی های زیر شکم بسیار مفید است.

5- یک لیست تهیه کنید:
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، حتما تا حالا متوجه شدید که یک هفته قبل از پریود به بعضی غذاها حساسیت و واکنش نشان می دهید و گاهی سبب تشدید ناراحتی شما در طول دوره قاعدگی می گردد، لذا به شما توصیه می کنیم تا لیستی از این غذاها تهیه نموده ودر دوره های بعد از مصرف آنها خودداری نمایید

6-تمرینات ورزشی وفکری انجام دهید:
برخلاف گذشته که توصیه به استراحت می شد اما در طب چینی توصیه به انجام ورزشهای فیزیکی و فکری آرام و در حد متوسط می گردد(مانند ورزشهای تایی چی ، یوگا ). این سبب می گردد تا شمادر آرامش و تعادل بیشتری به سر ببرید.

7-از خوردن نمک، الکل، کافئین، و……..خودداری نمایید :
ممکن است شما نسبت به خوردن این مواد اشتیاق زیادی داشته باشد اما باید بدانید که بسیار در تشدید مشکلات شما موثرند واگر واقعا نمی توانید در برابر آنها مقاومت کنید، حداقل مصرف متوسط و کمی از آنها داشته باشیدویاشکلات بخورید!

8- نفس عمیق :
در مواقعی که بسیار کلافه و مضطربید، پنج باراز راه بینی نفس عمیق بکشید و بیرون دهید ، خواهید دید که در تخفیف درد وعلائم شما بسیار موثراست .

 

كم خونی فقر آهن

شهریور ۱۹, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

كـم خـونــي و يا آنمي(ANEMIA) زماني بروز مي كـنـد كـه سـطـح هـمـوگـلـوبـيــن(HEMOGLOBIN) خون شما كاهش مي يابد. هموگلوبين پروتئين گويچه هاي سرخ خون است كه اكسيژن را از ريه ها به تمام نقاط بدن حمل ميكند.رنگ قرمز خون نيز بخاطر وجود هموگلوبين ميباشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  سـلولـهاي قرمـز خون در مغز استخوان هاي بزرگ بدن (مثل استخوان لگن) توليد مي شـوند. مـغـز اسـتـخــوان بـــراي ســـــاخت هـمـوگـلـوبيـن و گـويچــه هاي قرمز به آهن، ويتامين B12 و اسـيـد فـولـيك نياز دارد. يك علت شايع كم خوني فقر آهن ميباشد.

علايم كم خوني:
1-ميتواند بدون علامت باشد.
2-رنگ پريدگي پوست، لثه ها و بستر ناخن ها.
3-خستگي و ضعف-كاهش بنيه-بي خوابي.
4-تنگي نفس غير معمول هنگام فعاليت بدني.
5-ضربان قلب تند.
6-دست ها و پاهاي سرد.
7-سردرد-سرگيجه-احساس سبك شدن سر.
8-ناخن هاي شكننده.
9-وزوز گوش و صداي زنگ در گوش.
10-تحريك پذيري-خواب آلودگي-كاهش توان يادگيري-كاهش تمركز.
11-التهاب و دردناك شدن زبان.
12-كاهش اشتها به ويژه در نوزادان و كودكان.
13-درد قفسه سينه.
14-عفونتهاي مكرر.
15-ويار نامتعارف به مواد غير غذايي مانند يخ، نشاسته و يا خاك.
16-دشوار شدن بلع.

علل كاهش سطح آهن خون:
1-فقدان آهن كافي در رژيم غذايي.
2-جهش رشد در كودكان زير 3 سال و نوجوانان.
3-بارداري: زنان حامله و يا شيرده به آهن بيشتري نياز دارند.
4-از دست رفتن خون در قاعدگي ماهانه.
5-از دست رفتن خون با اهداي خون.
6-از دست رفتن خون به علت خونريزي داخلي: زخم معده، سرطان و تومورهاي كليه و مثانه، مصرف زياد داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي مانند آسپرين و ايبوپروفن (باعث خونريزي از معده و روده ها ميشوند)، هموروئيد(بواسير)، پوليپ روده بزرگ، فيبروئيد رحم، فتق هياتال و سرطان روده بزرگ ميتواند باعث خونريزي داخلي و فقر آهن گردند. خونريزي داخلي خود را بصورت حضور خون در ادرار و مدفوع (مدفوع سياه رنگ) نشان ميدهد.
7-ناتواني در جذب آهن: آهن از طريق روده كوچك جذب ميگردد.در برخي اختلالات روده اي همچون بيماري كرون CROHN جذب مواد غذايي در روده ها دچار اختلال گشته و فقر آهن ايجاد مي شود. همچنين برداشتن بخشي از روده توسط عمل جراحي نيز جذب آهن را كاهش ميدهد.
8-تداخل در جذب آهن از روده ها: مصرف همزمان برخي مواد غذايي با منابع غذايي آهن جذب آهن را كاهش ميدهند كه درادامه به آنها اشاره خواهيم كرد.
نكته:علت كم خوني در مردان سالم و زناني كه دوره يائسگي را پشت سر نهاده اند به احتمال زياد خونريزي داخلي ميباشد.

روشهاي تشخيصي:
1-آزمايش سطح آهن خون.
2-اندازه گيري سطح پروتئين ترنسفرين (TRANSFERRIN)(پروتئين حامل آهن از روده ها)
3-اندازه گيري سطح فريتين(FERRITIN)(پروتئين ذخيره كننده آهن)
4-اندازه گيري ميزان هماتوكريت (HEMATOCRIT)(درصد حجم خون كه توسط سلولهاي قرمز و هموگلوبين اشغال شده است و يا حجم گلبولهاي قرمز به كل خون )
5- آندوسكوپي و كولونسكوپي(ديدن درون روده بزرگ با دستگاه مخصوص)
نكته: سطح فريتين ميتواند گمراه كننده باشد، چراكه صدمه به كبد، التهاب، عفونت و سرطان سطح فريتين را بطور كاذب افزايش ميدهند.
نكته: كم خوني ناشي از فقر آهن به مرور زمان و به آهستگي بروز مي يابد. چراكه ممكن است چندين ماه طول بكشد تا ذخاير آهن بدن بطور كامل استفاده گردند. همانطور كه ذخاير آهن كاهش مي يابد مغز استخوان به تدريج گلبولهاي قرمز كمتري توليد ميكند. هنگامي كه ذخاير آهن بطور كامل مصرف ميگردند و هموگلوبين كافي ساخته نميشود، نه تنها سلولهاي قرمز خون از لحاظ تعداد كاهش مي يابند بلكه بطور غير طبيعي كوچك و رنگ پريده شده و قادر نيستند اكسيژن كافي به بافتها حمل كنند.

ميزان شيوع كم خوني:
بطور متوسط از هر 5 زن يكي به كم خوني ناشي از فقر آهن مبتلا است-نيمي از زنان باردار نيز دچار كم خوني فقر آهن ميباشند.

فاكتورهاي ريسك كم خوني:
1-خانمهايي كه خونريزي قاعدگي در آنها شديد است.
2-زنان باردار.
3-رژيم غذايي حاوي آهن ناكافي.
4-نوزادان و كودكان. نوزاداني كه آهن كافي از طريق شير دريافت نميكنند و كودكاني كه در دوران جهش رشد قرار دارند.
5-گياه خواران: از آنجايي كه اين افراد گوشت مصرف نميكنند و آهن موجود در دانه ها و گياهان به خوبي آهن موجود در گوشت جذب بدن نميگردد.
6-خانمها. چون بدنشان آهن كمتري ذخيره كرده و حين قاعدگي خون از دست ميدهند.
7-منشاء خونريزي داخلي: زخم معده، تومورها، فيبروئيد رحم، پوليپ قولون(روده بزرگ)، سرطان قولون، هموروئيد و خونريزي روده ها.

عوارض كم خوني درمان نشده:
1-مشكلات قلبي: كم خوني به ضربان نامنظم و سريع قلب و در بيماران كرونري به آنژين صدري منجر ميگردد.قلب براي جبران كاهش اكسيژن در خون بايستي خون بيشتري را پمپ كند.
2-مشكلات زايمان: فقر آهن شديد ميتواند به تولد نوزاد نارس و يا با وزن كم منجر گردد.
3-مشكلات رشد: در نوزادان و كودكان رشد را به تعويق مي اندازد.
4-مشكلات عمومي: افزايش ابتلا به عفونتها، كاهش توان يادگيري و حافظه، خستگي و بي حالي و غيره.

جذب، حمل، ذخيره و دفع آهن از بدن:
1-جذب از طريق روده صورت ميگيرد. سلولهاي مخاطي روده با ساخت پروتئين آپوفريتين(APOFERRITIN) جذب آهن را كنترل ميكنند. (با كاهش ذخاير آهن ساخت اين پروتئين نيز كاهش مي يابد و در هنگام افزايش ذخاير آهن توليد اين پروتئين افزايش مي يابد.)
2- سپس پروتئين ترنسفرين(TRANSFERRIN) 75 درصد آهن را به مغز استخوان ها(براي ساخت گويچه هاي سرخ)،20-10 درصد آهن را براي ذخيره به فريتين(FERRITIN) و 15-15 درصد آهن را براي ساير فرايند ها در خون حمل ميكنند. هر پروتئين ترنسفرين قادر به حمل 2 يون آهن(بصورت فريك) است.
3- آهن در مولكولهاي فريتين(FERRITIN) ذخيره ميگردد. هر فريتين قادر به ذخيره 4 هزار اتم آهن ميباشد.
4- هنگامي كه ظرفيت ذخيره آهن فريتين كامل ميشود، هموسيدرين(HAEMOSIDERIN) آهن را در كبد ذخيره ميكند.
5- همانطور كه هموگلوبين حمل كننده اكسيژن در سلولهاي قرمز است، ميوگلوبين(MYOGLOBIN) نيز پروتئين ذخيره كننده و حمل كننده اكسيژن در سلولهاي عضلاني ميباشد.
6- بدن هيچگونه مكانيسم دفع فيزيولوژيكي آهن در اختيار ندارد. بنابراين جذب آن در روده ها تحت كنترل شديد قرار دارد. (با كاهش ذخاير آهن، جذب آهن افزايش مي يابد)
7-مقادير بسيار اندك آهن روزانه از طريق تعريق، ريزش سلولهاي پوست و پوشش مخاطي روده ها دفع ميگردد. اين ميزان دفع آهن با مصرف 1-2 ميلي گرم آهن از طريق رژيم غذايي جبران ميگردد.
نكته: بدن مردان حدود 4 گرم و بدن زنان حدود 3 گرم آهن دارد (به ازاي هر كيلوگرم وزن 36-60 ميلي گرم آهن).2/3 اين مقدار آهن در هموگلوبين و ميوگلوبين موجود بوده و مابقي در كبد(بصورت فريتين و هموسيدرين)، مغز استخوان و طحال ذخيره ميشوند.
نكته:بدن آهن را بازيافت ميكند.هنگامي كه گلبولهاي قرمز عمرشان به پايان ميرسد، آهن آنها به مغز استخوان بازگردانده شده تا مجددا در ساخت گويچه هاي سرخ مصرف گردند.
نكته:طول عمر متوسط گلبولهاي قرمز 120 روز ميباشد.

كاركردهاي آهن در بدن:
1-ساخت هموگلوبين و ميوگلوبين (حمل و ذخيره اكسيژن در خون و عضلات)
2-آهن در برخي آنزيمهاي سيستم ايمني يافت ميشود. بنابراين فقدان و يا كمبود آن سيستم ايمني را تضعيف ميكند.
3- وجود آهن در واكنشهاي شيميايي توليد انرژي از غذا ضروري ميباشد. بنابراين فقر آهن به كاهش انرژي در بدن منجر ميگردد.
4-آهن در تقسيم سلولي و ساخت انتقال دهنده هاي عصبي نقش دارد.
5-آهن در ساخت پروتئين كلاژن داراي اهميت است.

مقادير توصيه شده مصرف آهن:
1-مردان بزرگسال 10 ميل گرم در روز.
2-زنان 11-50 سال: روزانه 15-18 ميلي گرم.
3-زنان بالاي 50 سال: روزانه 10 ميلي گرم.
4-زنان باردار:روزانه 30 ميلي گرم.
5-نوجوانان پسر: روزانه 16 ميلي گرم.
6-نوجوانان دختر: روزانه 27 ميلي گرم.
7-كودكان 1-10 سال: روزانه 7-10 ميلي گرم.

مسموميت با آهن:
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  آهن بيش از نياز در سطح خون براي انسان سمي ميباشد. چراكه آهن فروس مازاد با پروكسيدهاي بدن واكنش داده و توليد راديكا ل هاي آزاد را ميكنند. هنگامي كه پروتئين هاي ترنسفرين از آهن اشباع ميشوند و بدن نيز هيچگونه مكانيسم فيزيولوژيكي براي دفع آهن اضافي در اختيار ندارد، مسموميت آهن ايجاد ميگردد. هنگامي كه دريافت آهن از 20 ميلي گرم به ازاي هر كيلوگرم بدن فراتر رود، مسموميت آهن و هنگامي كه از 60 ميلي گرم به ازاي هر كيلو گرم وزن فراتر رود مرگ بار خواهد بود.
نكته:معمولا در افراد بزرگسال مصرف 25-75 ميلي گرم آهن در روز قابل تحمل است.
نكته:مردان سالم و زناني كه يائسگي را پشت سر گذاشته اند و مبتلا به كم خوني نيز نميباشند نبايد از مولتي ويتامينهاي حاوي آهن استفاده كنند.

علل افزايش سطح آهن خون:
1-بيماري هموكروماتوز(HEMOCHROMATOSIS): يك اختلال ژنتيكي است كه جذب آهن از روده ها افزايش مي يابد.
2-مصرف بيش از اندازه مكمل هاي آهن.
3-دريافت خون مكرر.

علايم افزايش سطح آهن:
1-خستگي و ضعف.
2-كاهش وزن.
3-تنگي نفس.
4-تپش قلب.
5-درد مزمن شكم.
6-اختلال در فعاليت جنسي.
7-تغيير در رنگدانه هاي پوست(لكه هاي خاكستري و يا زرد رنگ روي پوست).
8-درد و خستگي مفاصل.

عوارض تجمع اهن مازاد در خون:
1- آهن در كبد، پانكراس، غدد درونريز، قلب، پوست، مخاط روده و مفاصل رسوب كرده و انباشته ميگردد. تجمع آهن در اين اندامها آسيب به عروق كرونري، نارسايي قلبي، سرطان كبد، سيروز كبدي، سرطان روده بزرگ را در پي خواهد داشت.
2-مصرف بيش از اندازه مكملهاي آهن باعث استفراغ، اسهال و آسيب به روده ها ميشود.
3-مصرف قرصهاي آهن براي كودكان ميتواند بسيار خطرناك و مرگ آور باشد. بنابراين مكملهاي آهن را دور از دسترس كودكان قرار دهيد.

درمان:
1-مصرف قرصهاي دفروكسامين(DEFEROXAMINE) كه با اتصال به اتمهاي آهن آنها را از بدن دفع ميكند.
2-حجامت (در بيماري هموكروماتوز)

اشكال آهن:
1-آهن فروس(FERROUS) Fe+2
2-آهن فريك (FERRIC) Fe+3
نكته:جذب آهن فروس بهتر از آهن فريك صورت ميگيرد.
نكته:اكثر آهن فروس در آهن هم و اكثر آهن فريك در آهن غير هم يافت ميشود.
1-آهن هم(HAEM): در گوشت قرمز،مرغ،ماهي و جگر يافت ميشود.(از هموگلوبين و ميوگلوبين گوشت تامين ميشود)
2-آهن غير هم(NON HAEM): در سبزيجات، گياهان، لبنيات، ميوه ها، غلات، مغزها(آجيل) و تخم مرغ يافت ميشود.
نكته:هر چه گوشت قرمز تر باشد محتواي آهن آن نيز بيشتر است.
نكته: آهن هم به معني اتصال اتم آهن به مولكول هم، و آهن غير هم به معني عدم اتصال آهن به اين مولكول ميباشد.
نكته: مصرف مواد غذايي گوناگون همراه با منابع آهن هم در جذب آهن تداخل ايجاد نميكند. (بر خلاف آهن غير هم)
نكته:تنها 10-20 درصد آهن هم مصرفي و تنها 2-10 درصد آهن غيرهم مصرفي جذب بدن ميشوند.
نكته:آهن هم 10-25 درصد آهن دريافتي و آهن غير هم 75-90 درصد آهن دريافتي روزانه را تشكيل ميدهند.
نكته:آهن شير گاو و بز منابع خوبي از آهن نميباشند. چراكه حاوي آهن بسيار اندكي بوده و تنها 5 درصد آن جذب بدن ميگردد.
نكته: آهن موجود در شير مادر از اين قاعده مستثني است. با اينكه سطح آهن در شير مادر نيز اندك است، اما آهن آن مانند آهن هم عمل كرده و تا 50 درصد آن نيز جذب بدن ميگردد.
نكته:رژيم غذايي غني از آهن بايستي تركيبي از غذاهاي غني از آهن هم و غيرهم بطور توام باشد.

عوامل موثر در جذب آهن غير هم:
1-فاكتورهاي افزايش دهنده جذب آهن غير هم:
* ذخيره كم آهن در بدن.
* اسيد هيدروكلريك معده. (آهن غير هم را به هم تبديل ميكند)
* ويتامين C.
* شكر ها.
* مصرف منابع آهن هم (گوشت قرمز،مرغ وماهي)
* آمينو اسيدها.
* اسيد سيتريك.
2- فاكتورهاي كاهش دهنده جذب آهن غير هم:
* مصرف چاي، قهوه و كاكائو. (به علت وجود تانن و فنوليك)
* مصرف شير و پنير.
* كاهش اسيد معده(مصرف آنتي اسيدها)
* اسيد اكساليك(OXALIC) موجود در اسفناج.
* اسيد فيتيك(PHYTIC) موجود در سبوس غلات.
* كلسيم، مس، منيزيوم، منگنز و روي در جذب شدن با آهن رقابت ميكنند. بنابراين مصرف زياد هر كدام از آنها به فقر آهن منجر ميگردد.
* افزايش ذخاير آهن در بدن.
* مصرف آسپرين.
* زرده تخم مرغ.
* مصرف فيبر.
نكته:مصرف گوشت و يا ويتامين C همرا با سبزيجات و ساير منابع آهن غير هم،جذب آهن غير هم را 4 برابر ميكند.
نكته:چاي و قهوه را حداقل دو ساعت پس از غذا بنوشيد.
منابع ويتامين C:
كلم بروكلي-كيوي-گوجه فرنگي-مركبات (پرتغال ليمو ترش و نارنگي)-فلفل سبز-توت فرنگي.

غذاهاي غني از آهن:
1-جگر.
2-گوشت قرمز،ماهي و مرغ.
3-غذاهاي دريايي.
4-ميوه هاي خشك مثل زرد آلو؛آلو و كشمش.
5-سبزيجات (اسفناج و كلم بروكلي)
6-حبوبات و دانه ها كامل(سبوس دار)
7-نان و غلات غني شده با آهن.
8-مغزها.
نكته:به علت وجود مقادير زياد ويتامين A در جگر ( باعث آسيب به جنين ميشود ) زنان باردار نبايستي از جگر به عنوان منبع آهن استفاده كنند.

مكملهاي آهن:
در دو نوع فروس و فريك موجود ميباشند كه نوع فروس آن بهتر جذب بدن ميگردد.
1-فروس سولفات(FERROUS SULFATE)
2-فروس گلوكونات(FERROUS GLUCONATE)
3-فروس فومارات(FERROUS FUMARATE)
4-فروس سوكينات(FERROUS SUCCINATE)
5-كپسول هماتينيك(HEMATINIC):حاوي آهن+فوليك اسيد+ويتامين B12 و ويتامين C نيز ميباشد.
نكته:مصرف مكملهاي آهن باعث سياه شدن رنگ مدفوع ميگردند.

عوارض جانبي مكملهاي آهن:
1-سوزش سر دل.
2-يبوست و يا اسهال.
3-دل درد.
4-تحريك مجاري گوارش.
5-احساس تهوع.

نحوه مصرف:
نيم ساعت قبل از غذا ميل كنيد. چنانچه دچار يبوست ميشود همراه آن فيبر مصرف كنيد .
نكته:مصرف مكمل هاي آهن را از دوز پايين آغاز كنيد و به تدريج به ميزان توصيه شده توسط پزشكتان دست يابيد.
نكته:بهتراست مكملهاي آهن را همراه با منابع ويتامين C مصرف كنيد.
نكته:چنانچه مكملهاي آهن براي درمان كم خوني تجويز ميگردند، بايستي حداقل به مدت 3-6 هفته بطور پيوسته مصرف گردند.
نكته:تنها 20 درصد آهن موجود در مكملهاي آهن جذب بدن ميگردد.
كم خوني ماكروسيتي و يا مگالوبلاستيك(MEGALOBLASTIC):
فقر ويتامين B12 و فوليك اسيد (فولات) باعث ميگردد تا مغز استخوان گلبولهاي قرمز بزرگ تر از اندازه طبيعي توليد كند، كه به مقدار كافي هموگلوبين ندارند. در اين آنمي نيز تعداد گويچه هاي سرخ توليد شده كاهش مي يابد. علايم آن مشابه علايم آنمي فقر آهن ميباشد. علل بروز آن دريافت ناكافي اين دو ويتامين از طريق رژيم غذايي و يا اشكال در جذب روده اي آنها مي باشد. درمان آن نيز مصرف مكملهاي فولات و ويتامين B12 ميباشد.
منابع غذايي ويتامين B12:جگر-گوشت گاو-ماهي تون-قلوه-شير-پنير-تخم مرغ.
منابع اسيد فوليك: جگر-قلوه-گوشت-حبوبات(لوبيا قرمز و سفيد)-سويا-سبوس گندم-سبزيجات(اسفناج،كلم،كاهو،م� �رچوبه)-ميوه ها(آب پرتغال و موز)

مروری بر سرطان استخوان (Bone Cancer)

مرداد ۲۵, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

سرطان استخوان از سنین شیرخوارگی تا سالمندی می تواند ایجاد شود و سبب فلج عضو و یا مرگ فرد مبتلا شود . سرطان استخوان به سارکوم Sarcome نیز شهرت دارد و در تمام دنیا شایع است . سرطانهای دیگر بدن از جمله سرطان پستان ، ریه ، پروستات ، تیروئید و کلیه ها نیز قادرند به استخوانها منتقل شده و آن را تخریب کنند .
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  سرطان استخوان زماني اتفاق مي افتد که سلولهاي استخوان ساز دچار مشکل شوند. هر ساله در ايالات متحده، اين سرطان به شکل تومر استخواني در بيش از دو هزار نفر تشخيص داده مي شود. اين سرطان در کودکان و نوجوانان شايع تر است و در افراد بزرگسال به خصوص هرچه پيرتر مي شوند، کمتر ديده مي شود اما دليل بر اين نيست که اصلاً براي بزرگسالان اتفاق نيفتد. سرطان استخوان  متاستاتيک در بزرگسالان شايع تر است. اين نوع سرطان از يک ناحيه سرطاني ديگر به استخوانها شيوع مي يابد.

سرطان استخوان انواع مختلف دارد. شش نوع متداول دارد که با استئوسارکوم شروع مي شود. اين متداولترين نوع سرطان استخوان است و بيشتر در جنس مذکر بين سن 10 تا 25 سالگي اتفاق مي افتد. معمولاً تومرهاي استخواني در استخوانهاي دراز دستها و پاها، اطراف زانوها و شانه ها ايجاد مي شود. احتمال پخش شدن اين سرطان به ريه ها بسيار زياد است.  احتمال زنده ماندن در 5 سال، 65% مي باشد.

يک نوع بسيار حاد سرطان استخوان تومور اوينگ است که معمولاً در بچه هاي بين 4 تا 14 سال اتفاق مي افتد. اين نوع سرطان نيز در جنس مذکر شايع تر است و به ندرت در افراد بالاي 30 سال اتفاق مي افتد. اين سرطان معمولاً در وسط استخوانهاي دراز دستها و پاها خود را نشان مي دهد. احتمال زنده ماندن در سه سال تقريباً 65% مي باشد.

کندروسارکوم تومر سرطاني است که تقريباً يک چهارم همه تومرهاي بدخيم را شامل مي شود و دومين نوع جدي سرطان استخوان به حساب مي آيد. اين سرطان در سلولهاي غضروفي ايجاد مي شود و به طور شگفت انگيزي غيرقابل پيشبيني است. اين تومرها ممکن است پخش شونده باشند و يا روند شکل گيري کندي داشته باشند. در آندسته از سرطانها که روند شکل گيريشان کندتر است احتمال زنده ماندن تقريبا 90% است. در دسته ديگر که شکل گيري سريع دارند شانس زنده ماندن در 5 سال فقط 30% است.

فيبروسارکوم يکي از انواع نادر سرطان استخوان است و در بزرگسالان بين 35 تا 55 سال اتفاق مي افتد. اين سرطان معمولاً در استخوانهاي پا و پشت زانو اتفاق مي افتد و در مردها شايع تر است. کوردما نيز يکي از سرطان هاي نادر استخوان است که شانس زنده ماندن آن خيلي بالا نيست. اين سرطان هم در مردها شايعتر است و معمولاً بعد از 30 سالگي اتفاق مي افتد.

علائم سرطان استخوان باگذشت زمان وخيم تر مي شوند. مهمترين علامت آن درد است. اين دردها در ابتدا بيشتر شب ها يا در زمان فعاليت اتفاق مي افتند. علائم سرطان استخوان ممکن است چند هفته، چند ماه يا حتي سالها طول بکشد. گاهي اوقات مي توان اين تومرها را به شکل يک توده يا غده دقيقاً روي استخوان يا بافت هاي اطرافش حس کرد.

ساير علائم سرطان استخوان عبارتند از: تب، سرد شدن بدن، عرق کردن در شب، و کاهش وزن بي دليل. اما اين علائم اگر تومر سرطاني به قسمت هاي ديگر بدن سرايت نکرده باشد، چندان متداول نيستند. گاهي اوقات سرطان استخوان هيچ نشانه خاصي ندارد. اين سرطان معمولاً در چکاپ هاي معمولي تشخيص داده مي شود.

● علت ایجاد سرطان استخوان

اختلالات ژنتیکی و تغییراتی که در قسمت های خاصی از هسته سلولی صورت می گیرد باعث تبدیل پروتئین های غیرفعالی به نام پروتوانکوژن به نوع فعال آن به نام انکوژن ها می شود. انکوژن ها پروتئین هایی را در سلول تولید می کنند که نظم کنترل شده تکثیر سلولی را تحت تاثیر قرار داده و باعث ازدیاد سلولی و تکثیر بیش از حد آنها در بدن می شوند که به آنها تومور استخوانی می گویند. اینکه چه عواملی باعث این اختلالات ژنتیکی می شوند هنوز به خوبی مشخص نشده است. برخی عوامل محیطی مانند تابش اشعه های یونیزان و برخی مواد شیمیایی و همچنین برخی از ویروس ها در این امر مقصر شناخته شده اند.

● تومور استخوانی چیست ؟

اگر سلول های استخوان ساز بدن که به آنها استئوبلاست نیز گفته می شود شروع به تکثیر غیرعادی و غیرقابل کنترل کنند توده استخوانی در محل ایجاد می شود که به آن تومور استخوانی گفته می شود. بیماران برحسب محل توده و یا قابلیت دست اندازی آن به نقاط دیگر بدن از خود علائم خاص آن بیماری را نشان می دهند.

● انواع تومورهای استخوانی

تومورهای استخوانی می توانند اولیه و یا ثانویه باشند. تومورهای اولیه توده هایی هستند که به طور اولیه از تکثیر سلول های استخوان ساز در محل ایجاد می شوند. اگر تومورهای غیراستخوانی با سرایت به سیستم اسکلتی آن را دچار تخریب کنند به آن تومور ثانویه استخوان گفته می شود. این نوع تومورهای ثانویه و یا تومور های متاستاتیک استخوان برخلاف نوع اولیه آن در سنین بالا دیده شده و یک نمونه بارز آن سرایت سرطان پستان به سیستم اسکلتی در خامن هایی است که قبلا به دلیل سرطان پستان درمان شده اند.

تومورهای اولیه که در این مطلب منحصرا در مورد آنها بحث خواهد شد می توانند خوش خیم بوده و یا سیر بدخیمی و سرطانی داشته باشند. تومورهای اولیه خوش خیم که انواع کیست های استخوانی نیز از آن دسته هستند بسیار شایع تر از انواع بدخیم بوده و تمایل دارند تا به صورت خودبه خود بهبودی کامل پیدا کنند. در مقابل تومورهای اولیه بدخیم احتیاج به درمان های دارویی و جراحی داشته و در سیر خود تمایل دارند تا از محل ابتدایی خود جدا شده و در نقاط دیگر بدن ایجاد توده بکنند که به این قابلیت آنها متاستاز گفته می شود و اکثرا این حالت در ریه ها اتفاق می افتد. شایع ترین نوع سرطان اولیه استخوان استئوسارکوم نامیده می شود.

● علائم سرطان استخوان

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  درد، نخستین علامت و شروع آن خفیف است که با مسکن های معمولی نیز بر طرف می شود. با توجه به اینکه این تومور ها اکثرا در افراد جوان و فعال ایجاد می شود و در این مرحله معمولا کوفتگی ها و ضربات حین ورزش را اشتباها عامل ایجاد درد قلمداد می کنند. به تدریج بر شدت درد افزوده شده و در نهایت درد حالت مداوم و طاقت فرسایی پیدا می کند و بخصوص درد شبانه شدید اکثرا مانع از آن می شود که بیمار به خواب برود و یا پس از خواب از شدت درد بیمار بیدار می شود. در این مرحله رشد تومور سریع بوده و به بافت نرم اطراف نیز دست اندازی می کند و ایجاد تورم در ناحیه را می کند. پس از ایجاد ورم است که خانواده ها متوجه جدیت موضوع شده و به پزشک مراجعه می کنند که در نتیجه با انجام رادیولوژی های خاص بیماری تشخیص داده می شود.

برآمدگی در محل استخوان،گرم شدن ناحیه تورم،نازک شدن جدار استخوان و خوردگی استخوان ، کم خونی و ضعف عمومی،براق شدن پوست در سطح تومور از علائم دیگر سرطان استخوان می باشند.

● راه های تشخیص بیماری

وجود درد و تورم در اندام یک فرد جوان پزشک را بر آن می دارد که با عکسبرداری ساده چرخه تشخیصی بیماری را شروع کند. معمولا یک رادیوگرافی ساده برای تشخیص تومور استخوانی کفایت می کند اگرچه روش های پیشرفته رادیولوژیک (، سی تی اسکن ، MRI، اسکن هسته ای ، تستهای اختصاصی و آزمایشگاهی ، بیوپسی از تومور) جهت ارزیابی وسعت ضایعه لازم است. بیماران مبتلا به سرطان استخوان بر خلاف مبتلایان به سرطان های احشائی و خون حال عمومی خوبی دارند و به جز موارد نادر علائمی مانند تب کاهش وزن و بی حالی در مراحل اولیه دیده نمی شود. هیچ یافته آزمایشگاهی نیز در تایید این بیماری وجود ندارد و قطعی ترین راه تشخیصی انجام نمونه برداری از تومور استخوان است که این کار بایستی توسط همان پزشکی صورت گیرد که جراحی نهایی را بر روی بیمار انجام خواهد داد.
● نقش توارث و ژنتیک در ایجاد سرطان استخوان چیست و آیا افراد دیگر خانواده در معرض ابتلا می باشند؟

انطور که گفته شد تغییرات ژنتیکی عامل اصلی ایجاد اکثر تومرهای بدخیم میباشند  ولی سرطان استخوان ارثی نمی باشد و این بدان معنی است که این تغییرات ژنتیکی پس از تولد در سلولها ایجاد میشود و از پدر و مادر به فرزندان منتقل نمی گردد. همچنین سرطان استخوان مسری نبوده و امکان ابتلا افراد دیگر خانواده برابر با افراد دیگر جامعه می باشد و بیشتر از آنها نیست.


● درمان سرطان استخوان

درمان سرطان استخوان نیاز به همکاری تیم های مختلف پزشکی و غیرپزشکی دارد. از بین پزشکان جراحان ارتوپدی که در جراحی تومور های ارتوپدی دوره های تکمیلی دیده اند در راس کار قرار می گیرند.

در کنار آنها پزشکان متخصص خون و انکولوژی، متخصصان پرتودرمانی، رادیولوژیست ها و پاتولوژیست ها قرار می گیرند. علاوه بر گروه پزشکی، مددکاران اجتماعی، متخصصان ساخت ارتوز و پروتز، روان شناسان و فیزیوتراپیست ها نقش مهمی در تکمیل تیم درمانی دارند. بیمار مبتلا به سرطان استخوان نیاز به انجام شیمی درمانی قبل و بعد از عمل و گاهی انجام رادیو تراپی خواهد داشت. هدف از انجام جراحی خارج کردن ضایعه تومورال به طور کامل و با حاشیه مطمئن از بدن بیمار است.

● راههای پیشگیری

عدم تماس با ترکیبات رادیواکتیو و هسته ای . در صورتی که استعداد ژنتیکی وجود داشته باشد انجام آزمایشات طبی در هر ۶ ماه توصیه می شود .

● سرطان استخوان در چه کسانی و در کدام قسمت از بدن شایع تر است؟

متاسفانه سرطان اولیه استخوان اکثرا در گروه سنی نوجوان و جوان و بین ۱۰ الی ۳۰ سالگی شایع است. نسبت ابتلا در دختران و پسران مساوی است. شایع ترین محل بروز تومور در اطراف زانو، اطراف شانه و لگن خاصره است.

● نقش توارث و ژنتیک در ایجاد سرطان استخوان

همان طور که گفته شد تغییرات ژنتیکی عامل اصلی ایجاد اکثر تومورهای بدخیم هستند ولی سرطان استخوان ارثی نیست و این بدان معنی است که این تغییرات ژنتیکی پس از تولد در سلول ها ایجاد می شود و از پدر و مادر به فرزندان منتقل نمی شود. همچنین سرطان استخوان مسری نبوده و امکان ابتلا افراد دیگر خانواده برابر با افراد دیگر جامعه است و بیشتر از آنها نیست.
● آیا می توان از بروز سرطان استخوان جلوگیری کرد؟

با توجه به اینکه علت اصلی ایجاد سرطان استخوان ناشناخته است به نظر می رسد نتوان از ابتلا به آن پیشگیری کرد ولی اجتناب از اشعه یونیزان و برخی مواد شیمیایی خاصی که در ایجاد تومور های استخوان موثر شناخته شده اند از ابتلا به سرطان استخوان جلوگیری می کند.

● تعداد مبتلایان به سرطان استخوان

اگرچه آمار دقیقی در دست نیست ولی تصور می شود که از هر یک میلیون نفر جمعیت کشور در یک سال تعداد ۱۰ مورد بیمار، مبتلا به سرطان اولیه استخوان می شوند. با این حساب تعداد مبتلایان به سرطان استخوان در کشور ما سالیانه حدود ۷۰۰ نفر است .

●  اوستئوساركوم

اوستئوساركوم شايعترين سرطان استخوان است و در بين كودكان نيز سومين نوع متداول سرطان محسوب مي‌شود.
اگرچه ساير انواع سرطانها در نهايت مي‌توانند به بخش‌هاي مختلف از اسكلت‌بندي بدن گسترش پيدا كنند اما اوستئوساركوم يكي از معدود انواع سرطان‌هاي استخواني است كه در واقع از استخوان‌ها آغاز شده و گاهي نيز به ساير قسمت‌ها و بافت‌هاي بدن پيشرفت مي‌كند.
از آنجا كه اوستئوساركوم معمولا از سلول‌هاي اوستئوبلاست – سلول‌هاي موجب رشد استخوان‌ها مي‌شوند – آغاز مي‌شود لذا عمدتا نوجواناني را مبتلا مي‌كند كه در سن رشد قرار دارند.
لازم به ذكر است پسران به مراتب بيشتر از دختران به اين سرطان بدخيم استخواني مبتلا مي‌شوند و شايعترين نوع اين سرطان زانوها را مبتلا مي‌كند.
بيشتر موارد ابتلا به اوستئوساركوم از خطاهاي تصادفي و غير قابل پيش‌بيني در مولكول وراثتي DNE موجود در سلول‌هاي استخواني در زمان‌هاي تراكم رشد استخوان‌ها ناشي مي‌شود.
در حال حاضر روش موثري براي پيشگيري از ابتلا به اين نوع سرطان وجود ندارد، اما با تشخيص و درمان به موقع و مناسب بيشتر كودكان مبتلا به آن بهبود پيدا مي‌كنند.
– خطر ابتلا به اوستئوساركوم در دوران كودكي؛
اوستئوساركوم اغلب در پسران نوجوان شايع است و شواهد نشان مي‌دهد كه در نوجواناني كه بلند قدتر از حد متوسط همسالان خود هستند، خطر ابتلا به بيماري به مراتب بيشتر است.
همچنين احتمال ابتلا به اين سرطان در كودكاني كه يكي از سندرم‌هاي نادر سرطان را به ارث برده باشند بيشتر است.
از سوي ديگر از آنجا كه قرار گرفتن در معرض اشعه نيز يكي ديگر از دلايل ايجاد جهش ژنتيكي در مولكول DNE است از اين رو كودكاني هم كه در مرحله اوليه درمان سرطان تحت پرتودرماني قرار مي‌گيرند در معرض بيشتر ابتلا به اوستئوساركوم هستند.
– علائم اوستئوساركوم؛
شايعترين علائم اين سرطان درد و تورم در دست و پاي كودك است. اين مشكلات اغلب در استخوان‌هاي بلندتر بدن مانند استخوان‌هاي بالا يا پايين زانو و در بالاي دست در نزديكي شانه‌ها بروز مي‌كند.
اين احساس درد ممكن است در هنگام ورزش كردن يا به هنگام شب تشديد شده و پس از گذشت چندين هفته از آغاز درد ناحيه دردناك شده متورم و بزرگ مي‌شود.
در صورتي اين سرطان در پاها بروز كند كودك ممكن است پس از مدتي دچار لنگي بي دليل شود.
همچنين در برخي موارد اولين علامت بيماري شكستگي بازو يا پا است و علت آن اين است كه سرطان استخوان‌ها را تضعيف كرده و آنها را مستعد شكستگي مي‌كند.
اگر كودك يا نوجوان شما هر يك از علائم بالا را دارد بايد فورا با پزشك متخصص موضوع را درميان بگذاريد.
– نحوه تشخيص اوستئوساركوم؛

براي تشخيص اين سرطان پزشك كودك شما احتمالا از يك آزمايش جسمي، به دست آوردن جزئيات درباره سابقه پزشكي بيمار استفاده كرده و نيز براي تشخيص تغييرات ايجاد شده در ساختار استخوان‌هاي بيمار از راديوگرافي استفاده مي‌كند.

همچنين ممكن است به منظور آزمايش تومور در آزمايشگاه به نمونه‌برداري (بيوپسي) از استخوان نياز باشد.

در مراحل پيشرفته‌تر نيز از آزمايشات تخصصي تر در اين زمينه استفاده خواهد شد.
– نحوه درمان اوستئوساركوم؛

درمان اوستئوساركوم در كودكان شامل جراحي به منظور برداشتن سلول‌هاي سرطاني و يا تومورها و يا شيمي‌درماني به معني استفاده از داروهاي خاص پزشكي براي كشتي سلول‌هاي سرطاني است

برداشتن سلول‌هاي سرطاني همزمان با شيمي درماني مي‌تواند به از بين بردن باقي مانده‌هاي اين سلول‌ها در بدن كمك كند.

آشنایی با آبسه دندان و درمان آن

●   آبسه دندان

اگرپالپ دندان پس از عفونی (آلوده به باکتری) شدن نتواند از خود دفاع کند احتمال تشکیل آبسه دندانی در نوک ریشه بسیار زیاد میشود. چنین عفونتی از نوک ریشه دندان خود را به لثه رسانده و باعث تورم و ایجاد درد شدید آن میشود! معمولا درمان در این حالت کمی پیچیده تر بوده ودر مواردی ممکن است لازم باشد دندان را کشید. در موارد پیشرفته تر از عفونت، آبسه دندان ممکن است به نواحی حساسی از سر و گردن نیز برسد که برای آن نیاز به جراحی های پیچیده در اتاق عمل باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  متأسفانه درمان دندانهای دچار آبسه بسیار مشکل و گاه غیرممکن است. در صورت بروز آبسه و عفونت دندانها، استفاده سرخود از آنتی‌بیوتیک به هیچ وجه توصیه نمی‌شود، چرا که گاهی مصرف نابجای آنتی‌بیوتیکها باعث پنهان شدن علائم یا مقاوم شدن میکروبها می‌گردد. پس در صورت بروز آبسه‌های دندانی در اولین فرصت باید به پزشک مراجعه نمود تا اقدامات درمانی لازم به عمل آید. از طرفی باقی گذاشتن دندانهای عفونی در دهان بسیار خطرناک است، چون علاوه بر تاثیر عفونت بر سلامت عمومی بدن ، در برخی موارد عفونت دندانهای شیری بر روی جوانه دندانهای دائمی زیرین تاثیر گذاشته، باعث نقص ساختاری این دندانها می‌شود.

نقش اصلي در درمان آبسه هاي دنداني، اول حذف عامل عفونت است که اين عمل به صورت باز کردن راهي مثل بريدن بافت هاي روي آبسه، عصب کشي دندان يا حتي خارج کردن دندان براي خروج چرک انجام مي شود و دومين راه تجويز آنتي بيوتيک هاي لازم براي کامل شدن درمان و حذف مواد عفوني است که البته هر دو مورد بايد در مطب و با نظر دندان پزشک انجام شود.

اگر آبسه ها در نواحي سطحي و در مجاورت استخوان فک باشد، مشکل چنداني پيش نمي آيد و به آساني مي توان آن ها را کنترل و درمان کرد اما اگر اين عفونت به فضاهاي عمقي مانند فضاهاي اطراف حلق، مجاري تنفسي و حتي اطراف مغز راه پيدا کند مي تواند بسيار خطرناک باشد و موجب انسداد راه هاي تنفسي، درگيري مغز و مننژيت (التهاب پرده مغز) و انتشار در خون شود.

حتي اگر به يک آبسه سطحي به موقع رسيدگي نشود اين عفونت مي تواند به بافت هاي عمقي تر گسترش يابد و دردسرساز شود.

مکانیسم آبسه دندان :

منطقه محدودي از چرك ناشي از عفونت باكتريايي است سيستم ايمني بدن به عفونت واكنش نشان مي دهد گلبول هاي سفيد خون را به محلول عفونت مي فرستد تا به مقابله با آن بپردازد.

چرك مخلوطي از سلولهاي مرده و زنده خون آنزيم ها و بقاياي تخريب شده سلول ها و بافت هاست وقتي كه راهي براي خروج چرك وجود داشته باشد آبسه تشكيل مي شود.

آبسه ها در هر جاي بدن مي توانند تشكيل شوند در دهان آبسه ها در بافت لثه يا در ريشه هاي دندان و بافت هاي اطراف دندان تشكيل مي شود. علت آن مي تواند تروما (غذا يا بقاياي جمع شده در عمق لثه) باكتري ها ( كه وارد فضاي پالپ شده اند) يا يك پاكت پريودنتالي عميق باشد.

افراد با مقاومت كم بدن در معرض تشكيل بيشتر آبسه ها هستند. در ابتدا آبسه ممكن است موجب سردرد شود كه مي تواند شديد باشد عصب دندان مي تواند عفوني شود عفونت از لثه گذشته و در دهان باز شود وقتي آبسه به دهان راه باز مي كند درد كاهش مي يابد اما درمان دندانپزشكي بايستي انجام شود.

اگر آبسه درمان نشود عفونت به ساير جاهاي سر و گردن گسترش مي يابد.

●  علائم آبسه دندان

علائم اصلی آبسه دندان بتدریج ظاهر شده و ممکن است شامل موارد زیر باشد :

1)  درد شدید در لمس دندان مبتلا و حین گاز زدن و جویدن

2)  سست شدن دندان مبتلا

3)  تورم حساس و قرمز رنگ لثه روی ریشه دندان

4)  آزاد شدن چرک به داخل دندان

اولين علامت اين آبسه هاي خطرناک به طور معمول تب بالا و بي حالي است.

در اين شرايط حال عمومي بيمار خوب نيست و فرد احساس درد، دشواري در بلعيدن غذا و آب دارد، با توجه به اين که پزشک مي تواند اين آبسه را احساس کند و تشخيص دهد بايد به محض بروز علايم به دندان پزشک مراجعه کرد.

در اين مرحله بسيار مهم است که مشخص شود، عفونت در کجا وجود دارد تا به موقع بتوان از طريق جراحي به آن رسيدگي و عفونت را تخليه کرد که در اين مرحله بايد فرد در بيمارستان بستري و با عمل جراحي، اين آبسه و چرک تخليه شود.

در اين مورد مصرف آنتي بيوتيک خوراکي بي فايده است و بايد در بيمارستان آنتي بيوتيک به صورت وريدي به بيمار تزريق شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، اگر آبسه درمان نشود، ممکن است عفونت از دندان به سطح لثه کانال زده و یک تورم دردناک که آبسه دندان نامیده می شود، شکل بگیرد. اگر آبسه دندان بترکد چرک به داخل دهان آزاد شده و درد را کاهش می دهد. اگر عفونت گسترش یابد ممکن است صورت متورم و دردناک شود و گاها تب نیز ایجاد شود. اگر به آبسه دندان مشکوک شدید بایستی هر چه سریع تر با دندانپزشک خود مشورت کنید.

●  تشخيص
معمولاً دندانپزشك آبسه دندان را با معاينه دهان و دندان تشخيص مي دهد.


●  راه هاي تشخيص:
ضربه آرام به دندان ها
آزمايش حرارتي
استفاده از يك تستر الكتريكي
ممكن است استفاده از X.ray هم ضرورت داشته باشد.
وقتي آ ب تخليه مي شود علايم آبسه فرو كش میكنند اما عفونت كما كان پابرجاست تا زماني كه دندان درمان شود.

●  درمان
ابتدا بايستي آبسه تخليه شود كه با آن درد و مقدار زيادي عفونت كاهش مي يابد سپس درمان ريشه ممكن است لازم باشد و بايستي سريعاً انجام شود. اگر آبسه بافت لثه را درگير كرده باشد توصيه مي شود دهان را با آب گرم شستشو کنید اين كار چند بار در روزوچندين روز بايستي انجام شود. استفاده از آنتي بيوتيك براي حذف كامل عفونت ضروري است. راديوگرافي از دندان 6 ماه بعد براي اطمينان از حذف عفونت لازم است.

دندان عقل هم مي تواند موجب آبسه و عفونت شود،  به طور معمول دندان هاي عقل نيمه نهفته مي تواند موجب آبسه شود. اگر نيمي از دندان عقل شما زير لثه نهفته است، لثه اطراف آن مي تواند روي دندان را بگيرد و ميکروب ها در لثه اطراف اين دندان جمع شود و با تحريک اين بافت (هنگام گاز گرفتن لثه) دندان عقل عفوني و دچار آبسه شود بنابراين در اين مواقع لازم است ابتدا با مصرف آنتي بيوتيک مناسب، عفونت اطراف دندان عقل کنترل و سپس دندان عقل از دهان خارج شود چرا که عفونت اطراف اين دندان مي تواند موجب درگيري فضاهاي عمقي تر هم شود که اين امر خطرناک است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  ممکن نيست آبسه ها آن قدر وسيع شود که نياز به تخليه بافت و استخوان هاي صورت مانند استخوان گونه و … باشد به طور معمول چنين اتفاقي پيش نمي آيد و آبسه ها موجب درگيري استخوان نمي شود که نياز به خارج کردن استخوان باشد، فقط نياز است محل تجمع چرک تخليه شود.

 

●  پيشگيري
رعايت بهداشت خوب دهان با تميز نكه داشتن لثه ها و دندان ها از بقاياي غذايي مي تواند پيشگيري كننده باشد معاينات منظم دندانپزشكي بسيار مهم است اگر شما يك سيستم ايمني ضعيف داشته باشيد دندانپزشك را از اين امر آگاه كنيد.

بررسی گودی بیش از حد کمر

مرداد ۱۵, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

افزایش بیش از حد گودی کمر را کمر گود یا لوردوز کمری می گویند.  البته همه افراد به صورت طبیعی دارای یک انحنای مقعر به سمت عقب در ناحیه پایین کمر هستند و آنچه که موجب می‌شود انحنای موجود در پایین کمر غیرعادی و به صورت یک بیماری شناخته شود، افزایش بیش از اندازه این تقعر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  نمی توان با معاینه تنها و تکیه بر نگاه کردن بگوییم کودی کمر در یک فرد غیر طبیعی است  زیرا  در یک نگاه تنها زاویه و درجه مشخصی برای بیان غیرعادی بودن گودی کمر ممکن قابل عنوان نیست و مساله تنها با معاینه و عکسبرداری قابل تشخیص است.

به دلیل شباهت این انحنای کمر به نمای ظاهری لوردهای انگلیسی در زمان ایستادن، اصطلاح لوردوز برای این حالت مورد استفاده قرار گرفته است .

وجود این انحناها برای ما نقشی بسیار مهم داشته و بسیاری از توانایی های ما در اثر همین برجستگی ها و فرورفتگی ها پدید می آید و اصولا توانایی ایستادن ما تا حد بسیار زیادی مدیون همین انحناها است .

میزان انحنای ستون فقرات در یک ناحیه، بر سایر قسمت ها نیز اثر گذاشته و می تواند آن ها را تغییر دهد.

وقتی میزان انحنای کمر به حدی بیشتر از میزان طبیعی آن می رسد برای نامیدن آن اصطلاحا از کلمه ی هیپرلوردوزیس ( hyperlordosis   )  یا گودی بیش از حد کمر استفاده می کنیم.

●  علت گودي بيش از حد کمر چیست ؟

در حقيقت ستون فقرات توسط تعداد زيادي عضله محافظت مي شود که سلامت و تعادل آن ها در سلامت و نرمال بودن حالت ستون فقرات نقش بسيار مهمي ايفا مي کند.

عدم تعادل در عضلات نام برده يعني قوي بودن برخي و ضعف يا گرفتگي بعضي ديگر از آن ها موجب پديد آمدن ناهنجاري هايي در شکل کلي ستون فقرات خواهد شد.

در اين ميان نقش عضلات شکمي، بازکننده هاي مفصل پا به لگن و عضله ي بزرگ پشت باسن، در ايجاد گودي بيش از حد کمر، پُر رنگ تر از ساير عضلات اين ناحيه است.

● چرا گودی بیش از حد در کمر به وجود می آید؟

در حقیقت ستون فقرات توسط تعداد زیادی عضله محافظت می شود که سلامت و تعادل آن ها در سلامت و نرمال بودن حالت ستون فقرات نقش بسیار مهمی ایفا می کند.

عدم تعادل در عضلات نام برده یعنی قوی بودن برخی و ضعف یا گرفتگی بعضی دیگر از آن ها موجب پدید آمدن ناهنجاری هایی در شکل کلی ستون فقرات خواهد شد.

در این میان نقش عضلات شکمی، بازکننده های مفصل پا به لگن و عضله ی بزرگ پشت باسن، در ایجاد گودی بیش از حد کمر، پُر رنگ تر از سایر عضلات این ناحیه است.

● برخی از علل گودی بیش از حد کمر

از جمله علت های اصلی گودی بیش از حد کمر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

▪ آکندروپلازی((Achondroplasia: این بیماری در حقیقت ارثی بوده و با اختلال در رشد و تکامل استخوان ها و نسوج غضروفی همراه است. در این بیماری دست و پاها کوتاه هستند.

▪ التهاب دیسک کمر (discitis)

▪ قوز بیش از حد ناحیه ی پشت(kyphosis)؛ در این حالت ستون فقرات کمر به طور جبرانی دچار انحنای بیش از حد می گردد.

▪ چاقی: خصوصا بزرگی بیش از حد شکم و ضعف عضلات این ناحیه باعث کشیدگی بیش از حد ستون فقرات به سمت جلو و افزایش گودی کمر خواهد شد.

▪ پوکی استخوان: با تسهیل تغییر ارتفاع و شکل نرمال مهره ها باعث تغییر انحناهای طبیعی ستون فقرات می شود.

▪ در رفتگی تدریجی مهره ها (spondylolysis): این حالت اغلب در ناحیه ی کمر دیده می شود و با لغزش یا جابجایی مهره ها همراه است. این بیماران معمولا از کمر درد، احساس جدا شدگی و لقی کمر، گودی بیش از حد کمر و برجستگی باسن شکایت دارند.

▪ ضعف عضلات شکمی در اثر علل مختل
درد در ناحیه کمر یکی از مشکلات رایج در سراسر دنیاست در آخرین مقالات دانشمندان در سال 2003 حدود 80% از مردم در طول زندگی کمر درد را تجربه کرده اند. از دلایل رایج کمر درد می توان به ناراحتی و اختلالات عضلانی، چاقی و استرس و گاهی اوقات افسردگی نیز اشاره کرد.

ستون فقرات از توده هایی استخوانی به نام مهره تشکیل شده است. در یک ستون فقرات سالم سه انحنا وجود دارد:

1-    (cervical) گردنی = انحنای داخلی درگردن
2-    (thoracic) پشتی = انحنای خارجی در وسط
3-    (Lumber) کمری = انحنایی در پایین پشت هنگامی که انحنای پایین خیلی زیادتر از حد معمول باشد (3) باعث فشار بر روی پشت می گردد و به آن (Lumbar lor dosis) می گویند
عضلات پشت و قفسه سینه در صورتی که قوی و قابل انعطاف باشند کمک به حفظ صحیح این انحنا می کنند.
از علائم بالینی این عارضه معمولاً درد بیشتر از 3 روز در  ناحیه کمر است (همراه با خستگی) که با معاینه فیزیکی از ستون فقرات عکس از ستون مهره ها، سی تی اسکن می توان آن را تشخیص داد. جهت درمان این عارضه از ضد دردهای مخدر، ضد التهاب ها (مانند آسپرین و بروفن) و داروهای شل کننده عضلانی که باعث کاهش اسپاسم درد می شوند استفاده شود.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  ورزش های خسته کننده ایزومتدیک باعث تقویت عضلات کمر پشت می شوند که در این خصوص شنا کردن در آب خیلی موثر است.

ضايعات ستون فقرات اغلب اوقات بايد حداكثر تا پيش از سن بلوغ اصلاح شوند. اما خوشبختانه گودي كمر افزايش‌يافته را مي‌توان تا 20 سالگي هم تا حد زيادي به حالت عادي برگرداند.
بهترين ورزش‌ها براي اصلاح ناهنجاري‌ قابل‌ترميم و گودي كمر، انجام حركت‌هاي كششي براي تقويت عضلات خلفي ران، عضلات شكم و عضلات سينه‌اي است. به‌طورکلي دو گروه از عضلات براي حفظ لوردوز کمر ضروري هستند؛ عضلات جدار شکم و عضلات راست‌كننده لگن. اگر اين دو گروه عضلات قوي باشند و تعادل عضلاني بين اين دو گروه وجود داشته باشد، لوردوز کمري در وضعيت طبيعي خود حفظ خواهد شد.
شنا كردن به ويژه كرال سينه و انجام حركت كششي «گربه و شتر» كمک زيادي به تقويت عضلات مسوول در استحكام گودي طبيعي كمر مي‌كنند. به طوري که گفته مي‌شود شنا کردن مي‌تواند تا 90 درصد در بهبود اين ناهنجاري موثر باشد.
●  مکانیسم های بدن:

1- ایستادن- اجتناب از طولانی ایستادن و راه رفتن، همچنین خم شدن به سمت جلو در هنگام کار .

2 – نشستن – استرس و فشار بر روی کمر بیشتر در حالت نشسته است تا ایستاده , در نتیجه از نشستن طولانی مدت خودداری کنید. استفاده از یک چهار پایه کوتاه در زیر پاها در هنگام نشستن ، بایستی به صورت دوره ای نشسته و راه بروید.

3- خوابیدن – به منظور جلوگیری از اسپاسم عضلات پشت بایستی به صورت دوره ای به هنگام فعالیت استراحت نمود. اجتناب از خوابیدن بر روی شکم، استفاده از جسم سفت و سخت مثل تخته تا از انحنای زیاد از حدکمر پیشگیری شود.
از کفش های با پاشنه های خیلی بلند که باعث انحنای بیش از حد کمر به طرف جلو می شود خودداری کنید.
همواره در جهت تقویت عضلات شکم و لگن کوشش نماییم چون این ها در نگهداری وضعیت صحیح بدن موثراند.
به هنگام ایستادن بایستی سعی شود که قفسه سینه به طرف جلو و عضلات شکم جمع گردد و از قفل کردن زانوها در حالت ایستاده خودداری شود.

در موارد بروز اکتسابی گودی بیش از حد کمر مانند چاقی شکم و نشستن ناصحیح و علل دیگر در صورتی که علت اولیه مشخص شود می‌توان با اصلاح وضعیت و انجام تمرینات ورزشی این بیماری را درمان کرد اما در موارد گودی کمر مادرزادی درمان بسیار سخت است و تنها می‌توان از پیشروی این بیماری با فیزیوتراپی و انجام تمرینات ورزشی جلوگیری کرد.
● درست  بنشینید :

اغلب ما بدون این که خودمان آگاه باشیم در بسیاری از اوقات روز با بد نشستن و استفاده ی ناصحیح از ستون فقرات مان به تخریب و پیری زودرس و آن دامن می زنیم. بسیاری از دردهای گردن، کتف، شانه، کمر و… در اثر نا آگاهی از طرز استفاده صحیح از بدن به وجود می آیند.

برای درست نشستن، از یک صندلی مناسب بهره بگیرید. این صندلی باید توانایی تغییر ارتفاع را داشته و همچنین پشتی آن نیز بتواند قابل تنظیم باشد تا فشارهای وارده بر ناحیه ی پشت را کاهش دهد.

زانوهای شما باید هم سطح مفصل لگن تان باشند. سعی کنید صاف بنشینید و از لمیدن یا خم شدن بر روی میز کار پرهیز نمایید. در صورت نیاز برای حمایت کمرتان از یک بالشتک کوچک و مناسب بهره بگیرید.

حالا که وضعیت سر و گردن را تنظیم کردید، به پاهای تان توجه کنید! کف پاها را صاف بر روی زمین بگذارید و در صورت لزوم از یک زیر پایی مناسب استفاده کنید و هیچ گاه پاها را به صورت ضربدری قرار نداده و یا روی نوک پنجه نگه ندارید. این کار از وارد شدن فشارهای بیش از حد بر مفاصل شما جلوگیری خواهد کرد. از جمع کردن پا زیر تنه خودداری کنید.

در صورتی که با مانیتور کامپیوتر کار می کنید حداقل فاصله ی ۲۵ تا ۷۵ سانتیمتر بین چشم و صفحه را رعایت کنید. برای این کار رعایت فاصله ای معادل طول بازو کفایت می کند. بالای صفحه ی مانیتور باید در سطح چشم شما باشد، این کار می تواند با استفاده از چند کتاب صورت گیرد.

استفاده از قوزبند يا كمربند اگر بدون نظارت مستقيم پزشك صورت گيرد مثل آن مي‌ماند كه شما براي درمان سردرد ناشي از يك تومور مغزي تنها به استامينوفن اكتفا کرده باشيد.

استفاده از قوزبند و كمربند تنها بايد در مدت‌هاي كاملا محدود (به عنوان نمونه دوره‌هاي 4 ماهه) صورت گيرد، نكته مهم‌تر آن كه بايد روزانه يك ساعت كمربند باز شود و براي جلوگيري از تحليل رفتن عضلات زير کمربند ورزش‌هاي مخصوص آن با جديت انجام شود.

● به نکات مهم زیر توجه کنید :

▪ در زمان نشستن، کف پا را صاف بر روی زمین قرار دهید، صندلی خود را تنظیم کنید و در صورت نیاز از یک بالشتک کوچک برای پُر کردن فضای خالی پشت کمرتان استفاده کنید.

▪ وقتی ایستاده اید، یک پا را مستقیم روی زمین و دیگری را روی یک پله، چهار پایه و یا هر چیز مشابه، در سطحی کمی بالاتر از پای دیگر قرار دهید. این کار حمایت کمرتان را افزایش خواهد داد.

▪ بهترین حالت برای خوابیدن، وضعیت صورت و شکم رو به بالا است، در حالی که بالشی زیر زانوها قرار گیرد، اما در صورتی که تمایل دارید بر روی شکم بخوابید حتما بالشی زیر شکم خود قرار دهید.

▪ توجه داشته باشید که پوشیدن کفش های پاشنه بلند موجب افزایش گودی کمرتان خواهند شد.

▪ از تقویت عضلات شکم، باسن و کمر غافل نباشید.

با انجام برخی حرکات اصلاحی ورزشی گودی کمر کاهش می یابد و اگر ضعف عضلات شکم عامل اصلی گودی کمر باشد باید عضلات شکم را تقویت کرد.  شما باید حرکات زیر را انجام دهید :

۱- به پشت بخوابید و سرتان را از زمین بلند کنید. در این حالت، عضلات شکم  منقبض می شود.

۲- به پشت بخوابید و عضلات شکم و باسن را منقبض کنید و کمر را به زمین فشار دهید و چند لحظه این حالت را حفظ کنید. بعد از چند ثانیه استراحت دوباره این کار را تکرار کنید.

۳- باز هم به پشت بخوابید و زانوها و ران ها را خم کنید. در حالی که دست ها

را روی سینه قرار داده اید، حرکت بلند شدن را انجام دهید تا جایی که زاویه

تحتانی کتف، از زمین بلند شود.

اما اگر کوتاهی عضلات خم کننده ران عامل تغییر شکل کمر باشند، باید حرکات اصلاحی ورزش از نوع کششی انجام بدهید :

۱- به پشت روی تخت بخوابید، طوری که زانوها از تخت آویزان باشد. یک پا را از ران به تخت ببندید یا این که پا را در تماس با تخت نگاه دارید. این حرکت باعث می شود عضلات خم کننده ران در پای مخالف کشیده شود. این حرکت باید به صورت متناوب انجام شود تا عضلات خم کننده هر دو ران کشیده شوند.

۲- رو به شکم بخوابید. زانوی یک پا را خم کنید و سپس بالا بیاورید. در این حرکت عضلات جلوی ران کشیده می شود. در صورتی که عضله راست رانی که قسمتی از چهار سر است کوتاه شده باشد، زانو باید حتما خم باشدتا عضله مزبور کشیده شود.

اما اگر کمر گود مادر زادی باشد با حرکات اصلا نمی توان آن را درمان کرد.

در افرایش گودی کمر در خانم ها به دلیل زایمان ها باید عضلات شکم را تقویت کرد.   استفاده از کفش های پاشنه بلند هم یکی از عوامل بوجود آمدن  گودی کمر می باشد .

 

●  حركات  6‌ گانه ويليام به‌ طور خلاصه شامل حركات زير است :
حركت اول:

فرد در حالي كه راحت دراز كشيده و زانوهايش خم است، سعي مي‌كند ضمن منقبض كردن عضلات شكم، لگن خود را كمي بلند كند.
حركت دوم :

فرد در حالي كه خوابيده و زانوهايش كمي خم است، سعي مي‌كند با دست‌هاي كشيده به حالت نشسته درآيد.
حركت سوم :

فرد در حالت خوابيده، سعي مي‌كند زانوهاي خود را تا آنجا كه مي‌تواند به طرف سينه حركت دهد.
حركت چهارم :

فرد در حالي كه نشسته است، سعي مي‌كند به‌طور ملايم دست‌هايش را به مچ پا برساند.
حركت پنجم :

فرد در حالي كه در حالت استارت دو ميداني قرار گرفته است، سعي مي‌كند با متمايل شدن به سمت جلو روي پاي عقب خود فشار وارد كند.
در مرحله بعد ضمن عوض كردن پاها، همين حركت را براي پاي ديگر انجام مي‌دهد.
حركت ششم :

فرد در حالي كه كنار ديوار ايستاده است، سعي مي‌كند بنشيند. اين تمرين را با استفاده از يك صندلي نيز انجام داد، يعني فرد در كنار صندلي قرار مي‌گيرد و به جاي اينكه روي زمين بنشيند، روي صندلي مي‌نشيند.

آرتروز گردن‌ ( Neck Arthritis )

آرتروز گردن‌ عبارت‌ است‌ از تغییرات‌ تخریبی‌ استخوان‌های‌ گردن‌ كه‌ موجب‌ وارد آمدن‌ فشار به‌ اعصابی‌ می‌شود كه‌ به‌ دست‌ها، پاها، و مثانه‌ می‌روند. این‌ مشكل‌ در مردان‌ ۴۰ سال‌ به‌ بالا شایع‌تر است‌ و شیوع‌ آن‌ پس‌ از ۶۰ سالگی‌ افزایش‌ می‌یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  در این‌ بیماری‌، ۷ مهره‌ موجود در گردن‌، دیسك‌های‌ بین‌ آنها و عروق‌ خونی‌ كه‌ به‌ مغز می‌روند تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند.

ستون فقرات هم مثل هر ساختمان دیگر بطور طبیعی در معرض تغییرات ناشی از افزایش سن است اما برخی مسائل مثل حرکات بیش از حد یا ناصحیح ، استفاده نادرست ، سوانح رانندگی که باعث خمیدگی ناگهانی سر به جلو و سپس عقب می شوند ( Wiplash ) ، کارهای سنگین ، حمل وسایل و اشیاء روی سر ، اختلالات مادرزادی و … سرعت و شدت پیدایش این تغییرات را بیشتر می کنند.

از جمله این تغییرات می توان به تغییر ساختمان دیسک بین مهره ای ، برجسته شدن آن به داخل کانال نخاعی یا سوراخ های بین مهره ای ، پیدایش خارهای استخوانی در لبه مهره ها ( اوستئوفیت ) و حتی تغییر شکل و بهم خوردن انحنای طبیعی آنها اشاره کرد .

هر کدام از این تغییرات ، بسته به محل ، می توانند باعث فشار بر ریشه های عصبی یا حتی نخاع شوکی شوند و بیمار را علامتدار کنند .

بسیاری از بیماران مبتلا به دیسک و آرتروز گردن با دردهائی در دست یا شانه مراجعه می کنند و در بسیاری از موارد مدتها با تشخیص های دیگر تحت درمانهای مختلفی قرار گرفته اند

معمولا زمان بروز آرتروز گردن پس از 40 سالگی است و این در حالی است که در صورت رعایت نکردن نکات ایمنی در فعالیت ‌های روزانه، سن ابتلا به آرتروز کاهش می ‌یابد.

خم نگه ‌داشتن سر به طرف پایین در طول روز به‌ مدت طولانی موجب ایجاد فشار به مهره‌ های گردن و دیسک بین مهره‌ ها شده و آرتروز گردن را به‌ دنبال خواهد داشت. زنان خانه ‌دار جهت پیشگیری از ابتلا به این عارضه هر یک ربع ساعت باید یک ‌بار به گردن استراحت داده و سر را به سمت عقب برگردانند، همچنین باید سطح کار خود را بالا آورده تا مجبور به خم کردن سر و گردن نباشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  گردن، گذرگاه عصب ‌های حسی بسیار مهم است که به سر و صورت ختم می ‌شوند. ستون فقرات در گردن شامل 7 مهره است که قابل حرکت هستند و این امکان را به ما می‌ دهند که گردن خود را به اطراف بگردانیم.

گردن به ‌دلیل نرمی و قابلیت انحنا به آسانی می‌ تواند در مواقع زمین خوردگی یا تصادف صدمه ببیند و چون گردن ایستگاهی برای گذشتن رگ‌ های مهم و حساس به سر و مغز است،  لذا آسیب گردن سبب قطع جریان خون و مشکلات حسی می ‌شود.
● علایم‌ شایع‌

در آرتروز گردن، انتشار درد تا قسمت ‌های بالای شانه، وسط پشت بدن، کمر، بالای کمر و قسمت پس‌ سری کشیده می ‌شود ولی اگر آرتروز باعث فشار روی ریشه‌ های عصبی شود، می ‌تواند دردهای انتشاری در مسیر عصب حتی تا نوک انگشتان را ایجاد کند و در صورت فشار به نخاع می‌ تواند علائم دیگری همچون ضعف عضلات و عدم‌ توانایی در حرکت ظریف انگشتان را به وجود آورد.
ممکن است هر كدام‌ از موارد زیر وجود داشته باشد :
▪ درد در گردن‌، كه‌ به‌ كتف‌ها، بالای‌ شانه‌ها، قسمت‌ فوقانی‌ بازوها، دست‌ها، یا پشت‌ سر تیر می‌كشند.
▪ صدای‌ سایش‌ به‌ هنگام‌ حركات‌ گردن‌ یا عضلات‌ شانه‌
▪ بی‌حسی‌ یا گزگز در بازوها، دست‌ها، و انگشتان‌؛ مقداری‌ از دست‌ رفتن‌ حس‌های‌ مختلف‌ در دست‌ها؛ و اختلال‌ در بازتاب‌ها (رفلكس‌ها).
▪ ضعف‌ عضلانی‌ و تحلیل‌ رفتن‌ عضلات‌؛ كاهش‌ بازتاب‌ها
▪ گیجی‌؛ راه‌ رفتن‌ نامتعادل‌
▪ با پیشرفت‌ بیماری‌، بی‌اختیاری‌ ادرار و عدم‌ كنترل‌ مثانه‌، و نیز ضعف‌ در پاها به‌ وجود می‌آید.
▪ خشكی‌ گردن
▪ سردرد

البته اغلب بیماران با درد و محدودیت حرکتی ناحیه گردن مراجعه می کنند .بسته به محل فشار ، ممکنست علائم محدود به اندام فوقانی باشند ( بی حسی ، دردتیر کشنده به شانه یا دست و خصوصا پشت سر و کاهش قدرت عضلانی ) ، یا اندام تحتانی را درگیر کنند ( سفتی و اختلال در قدرت عضلانی پاها ، اختلالات حسی ، بی اختیاری یا احتباس ادرار و مدفوع و بعضا علائم در هر چهار اندام مشاهده می شوند .

برخی از سر دردها خصوصا سردردهای نیز کشنده از پشت سر که با حرکات یا برخی وضعیت های خاص پدید می ایند ،

درد بین دو کتف و درد شانه ها نیز از جمله علائمی هستند که میتوانند در اثر اسپوندیلوز مشاهده شوند و متأسفانه پاسخ کمتری به درمان می دهند .

برای بررسی و تأیید تشخیص اسپوندیلوز گردن می توان از عکس رادیوگرافی ساده در چهار جهت ، سی تی اسکن و MRI استفاده کرد که هر یک ارزش خاص خود را دارند .
● علل‌
▪ آرتریت‌ (التهاب‌ مفصل‌)
▪ صدماتی‌ مثل‌ تصادفات‌ اتومبیل‌ كه‌ باعث‌ به‌ جلو پرتاب‌ شدن‌ و سپس‌ به‌ عقب‌ برگشتن‌ ناگهانی‌ گردن‌ و ایجاد آسیب‌ می‌شوند، صدمات‌ ورزشی‌، كشیدن‌ شدن‌ ناگهانی‌ بازوها، زمین‌ خوردن‌ و سقوط‌
▪ آرتروز (ناشی‌ از آسیب‌ فرسایشی‌ مفاصل‌ در اثر پیری‌)
▪ رشد غیرطبیعی‌ استخوان‌ كه‌ گاهی‌ در سنین‌ پیری‌ رخ‌ می‌دهد.
● عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
▪ سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌
▪ صدمه‌ به‌ گردن‌
● پیشگیری‌
▪ از نشستن‌ به‌ حالت‌ خمیده‌ خودداری‌ كنید.
▪ بدون‌ گذاشتن‌ بالش‌ بخوابید. از یك‌ محافظ‌ گردن‌ نرم‌ یا حوله‌ برای‌ حمایت‌ از گردن‌ استفاده‌ كنید.
▪ از وارد آمدن‌ آسیب‌ به‌ گردن‌ اجتناب‌ كنید. به‌ هنگام‌ انجام‌ ورزش‌های‌ دارای‌ برخورد فیزیكی‌، از كلاه‌ حفاظتی‌ مخصوص‌ استفاده‌ كنید.
▪ در اتومبیل‌ از كمربند ایمنی‌ استفاده‌ كنید و ارتفاع‌ پشتی‌ سر را به‌ طور مناسب‌ تنظیم‌ كنید.
● عواقب‌ مورد انتظار
علایم‌ خفیف‌ معمولاً خوب‌ به‌ درمان‌ پاسخ‌ می‌دهد و به‌ آهستگی‌ برطرف‌ می‌شوند. اما علایم‌ شدید ممكن‌ است‌ هیچ‌گاه‌ كاملاً خوب‌ نشوند.
● عوارض‌ احتمالی‌
▪ كاهش‌ انعطاف‌پذیری‌ گردن‌ پس‌ از جراحی‌ یا درمان‌
▪ اگر اسپوندیلوز گردن‌ درمان‌ نشود، با پیشرفت‌ بیماری‌ امكان‌ دارد راه‌ رفتن‌ به‌ صورت‌ اسپاتیك‌ و غیرطبیعی‌ در آید.
● درمان‌

اصول درمانی :

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، بستن یقه های طبی مخصوص و محدود ساختن حرکات گردن برای مدت کوتاه می تواند از شدت درد بکاهد ، حرکات درمانی با احتیاط و فیزیوتراپی نیز در بسیاری از موارد مشکلات بیمار را کاهش می دهند

اما در برخی موارد خصوصا در صورت وجود علائم عصبی یا شواهدی به نفع فشار بر نخاع ، انجام عمل جراحی کمک زیادی به بیمار خواهد کرد و علاوه بر کاهش درد از پیدایش علائم عصبی شدیدتر جلوگیری خواهد کرد .

انجام یک سری حرکات کششی و تقویتی می تواند از پیدایش درد های گردن و شانه جلوگیری کرده و درصد زیادی از موارد را بهبود بخشد .


▪ برای‌ تأیید تشخیص‌ امكان‌ دارد عكس‌برداری‌ با اشعه‌ ایكس‌ یا ام‌.آر.آی‌ یا سایر آزمون‌های‌ تشخیصی‌ انجام‌ شوند.
▪ از یك‌ محافظ‌ گردن‌ نرم‌ (محافظ‌ گرد توماس‌) استفاده‌ كنید تا از كشیدگی‌ نامنتظره‌ عضلات‌ پیشگیری‌ شود.
▪ روی‌ گردن‌ از گرما و رطوبت‌ استفاده‌ كنید. دوش‌ آب‌ گرم‌ بگیرید و اجازه‌ دهید آب‌ گرم‌ ۲۰-۱۰ دقیقه‌ روی‌ گردن‌ و شانه‌ جاری‌ باشد. این‌ كار را دوبار در روز تكرار كنید. در بین‌ دوش‌ها، حوله‌ مرطوب‌ و داغ‌ روی‌ گردن‌ بگذارید. برای‌ این‌ كار، حوله‌ یا پارچه‌ را در آب‌ داغ‌ قرار دهید، سپس‌ آن‌ را بچلانید و روی‌ گردن‌ بگذارید.
▪ گردن‌ را به‌ نرمی‌ ماساژ دهید.
▪ طرز نشستن‌ و ایستادن‌ خود را تصحیح‌ كنید. به‌ این‌ ترتیب‌ كه‌ هنگام‌ نشستن‌ یا ایستادن‌ چانه‌ و شكم‌ خود را به‌ داخل‌ بكشید. از یك‌ صندلی‌ محكم‌ استفاده‌ كنید و طوری‌ بنشینید كه‌ باسن‌ با پشتی‌ صندلی‌ تماس‌ داشته‌ باشد.
▪ بدون‌ استفاده‌ از بالش‌ بخوابید. در عوض‌، می‌توانید از یك‌ بالش‌ مخصوص‌ یا محافظ‌ گردن‌ نرم‌ استفاده‌ كنید، یا یك‌ حوله‌ كوچك‌ تا شده‌ زیر گردن‌ خود قرار دهید.
▪ اگر دست‌ها یا بازوها دچار درد یا بی‌حسی‌ شده‌اند، یك‌ وسیله‌ مخصوص‌ برای‌ كشیدن‌ گردن‌ بخرید یا اجاره‌ كنید. برای‌ راه‌اندازی‌ آن‌ طبق‌ دستورات‌ مربوطه‌ عمل‌ كنید.
▪ امكان‌ دارد درمان‌ با امواج‌ فرا صوت‌ نیز توصیه‌ شود.
▪ گاهی‌ جراحی‌ برای‌ به‌ هم‌ چسباندن‌ استخوان‌های‌ گردن‌، برداشتن‌ یك‌ دیسك‌ گردنی‌ آسیب‌ دیده‌، یا بزرگ‌ كردن‌ فضای‌ اطراف‌ نخاع‌ انجام‌ می‌گیرد.
● داروها
▪ برای‌ ناراحتی‌ یا ناتوانی‌ خفیف‌ می‌توان‌ از آسپیرین‌ یا استامینوفن‌ استفاده‌ كرد.
▪ برای‌ ناراحتی‌ شدید و جدی‌، امكان‌ دارد داروهای‌ قوی‌تر ضد درد، شل‌كننده‌های‌ عضلانی‌ یا آرام‌بخش‌ تجویز شوند.
● فعالیت‌
هرگونه‌ فعالیت‌ كه‌ به‌ بروز علامت‌ نیانجامد توصیه‌ می‌شود.
● رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
● در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمایید:
▪ اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌ تان علایم‌ اسپوندیلوز گردنی‌ دارید.
▪ اگر علایم‌، علی‌رغم‌ درمان‌، باقی‌ بمانند یا بدتر شوند

 

آشنایی با زانو درد حاد و روش های درمان آن

زانو مفصلی است که غیر از حرکت باز و بسته شدن دارای حرکات خفیف چرخش به داخل و خارج نیز می باشد در تشکیل و نگهداری مفصل زانو, استخوانها , رباطها و غضروف هایی شرکت دارند که آنها را توضیح می دهیم. 
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از اروم نیوز اسپورت   ،   زانو مفصلی است که غیر از حرکت باز و بسته شدن دارای حرکات خفیف چرخش به داخل و خارج نیز می باشد در تشکیل و نگهداری مفصل زانو, استخوانها , رباطها و غضروف هایی شرکت دارند که آنها را توضیح می دهیم.

▪ استخوانها :

سه استخوان در تشکیل مفصل زانو شرکت دارند.

در بالا استخوان ران و در پائین استخوان درشت نی و در جلو استخوان کشکک در تشکیل مفصل زانو شرکت می کنند.

استخوان نازک نی در تشکیل مفصل زانو شرکت ندارند اما درست در مجاورت بخش خارجی مفصل زانو قرار دارد.

▪ رباطها :

رباط ها باندهای فیبری هستند که دو استخوان را بهم ارتباط و متصل می کنند.

زانو ۴ رباط مهم دارد که این ۴ رباط استخوان ران را به استخوان درشت نی محکم متصل می کنند و پایداری استاتیک مفصل زانو را تامین می کنند.

رباطهای صلیبی قدامی و خلفی سبب پایداری مفصل زانو در حرکات به سمت جلو و عقب و ضربات در این جهات و نیز پایداری مفصل زانو در برابر حرکات چرخشی اعمال شده به زانو می شوند.

رباطهای جانبی داخلی و خارجی که در طرفین زانو قرار دارند هم سبب پایداری مفصل زانو در برابر اعمال نیرو به سمت خارج و داخل زانو می شوند.

▪ تاندونها: تاندونها عضلات را به استخوان اتصال می دهند.

تاندون عضله چهار سر رانی ( جلوی ران ) در پائین در جلوی مفصل زانو به استخوان کشکک اتصال می یابد و ادامه آن در پائین کشکک به استخوان درشت نی اتصال می یابد. عمل عضله چهار سر رانی باز کردن زانو می باشد.

▪ غضروفها:

به ساختمانهای غضروفی زانو منیسک می گوئیم که در بین دو استخوان درشت نی و ران قرار دارند و سبب افزایش سطح تماس در استخوان فوق و افزایش پایداری مفصل زانو می شوند.

▪ بورسها :

بورس یک کیسه کوچک حاوی مایع است که سبب تسهیل حرکات مفصلی می شوند.

زانو سه بورس دارد که عبارتند از : بورس کشکک ( جلوی کشکک و زیر پوست ) و بورس زیر کشکک و بورس غازی (Anserine) که در سمت داخل زانو حدود ۲ اینچ زیر مفصل زانو قرار دارد.

● انواع زانو درد

درد زانو را می توان به دو نوع حاد و مزمن تقسیم بندی کرد. همواره باید توجه داشت که دردی که در زانو احساس می شود می تواند ناشی از درد واقعی زانو باشد یا یک درد ارجاعی از ناحیه کمر, ران و یا مچ پا باشد.

● علل درد حاد زانو

۱) شکستگی:

▪ تعریف : ناشی از اصابت ضربه یا برخورد به مانع با سرعت و شدت زیاد است ( تصادف رانندگی یا تکل در فوتبال )

▪ نشانه ها : تورم و کبودی زانو بهمراه درد بسیار شدید و نیز محل آسیب در لمس بسیار دردناک است. درد به حدی شدید است که فرد نمی تواند راه برود یا وزن خود را روی آن پا بیاندازد.

▪ ارزیابی : شکستگی در محل زانو یک اورژانس محسوب می شود و باید سریعاً توسط پزشک معاینه شود و بررسی های لازم مثل انجام رادیوگرافی صورت گیرد.

▪ درمان : بر حسب نوع شکستگی می تواند شامل آتل بندی و گچ گیری باشد یا جراحی صورت گیرد.

▪ پیش آگهی : معمولاً شکستگی بدون شکل خاصی بهبود می یابد. البته برخی انواع شکستگی می تواند منجر به آرتروز و آسیب عصبی عروقی شوند.

۲) کشیدگی و پارگی رباطهای جانبی زانو:

▪ تعریف : رباط جانبی داخلی زانو شایعترین رباط زانو است که دچار آسیب دیدگی می شود . مثل همه رباطهای دیگر می تواند دچار کشیدگی ( پارگی جزئی ) و یا پارگی کامل شود.

▪ نشانه ها : کشیدگی شدید یا پارگی رباط جانبی داخلی زانو سبب احساس پارگی در سمت داخلی زانو می شود. همچنین بدنبال آن زانو ممکن است متورم و ناپایدار شود. عامل این آسیب اعمال فشار قوی به سمت خارج زانو است بطوریکه زانو از خارج به داخل فشرده شود. دقیقاً برعکس این اعمال فشار ( یعنی از داخل به خارج زانو ) در آسیب رباط جانبی خارجی رخ می دهد. در هر دو حالت در محل اصابت ضربه به زانو کبودی و در سمت مقابل کشیدگی رباط یا پارگی آن رخ می دهد. ورزشهای تماسی مثل فوتبال از مهمترین علل این آسیب محسوب می شوند.

▪ ارزیابی : بعد از یک شرح حال سریع و معاینه فیزیکی توسط پزشک و انجام اقدامات اولیه حمایتی ( سرما درمانی, فشار موضعی, بالا نگه داشتن و استراحت ) معمولاً پزشک درخواست MRI برای بررسی وضعیت رباط می کند.

▪ درمان : در موارد کشیدگی خفیف این دو رباط همان درمان حمایتی که اشاره شد کافی است. اما در موارد پارگی رباط جراحی بهترین پاسخ درمانی را خواهد داشت.

۳) کشیدگی و پارگی رباطهای صلیبی :

▪ تعریف : آسیب رباط صلیبی قدامی که از شایعترین آسیبهای ورزشی است اغلب در نتیجه ایست ناگهانی و اعمال فشار به جلو روی زانو ناشی از این ایست ناگهانی و نیز در پیچ خوردگی های زانو ایجاد می شود. رباط صلیبی خلفی قویتر و محکمتر از رباط صلیبی قدامی است و کمتر دچار پارگی می شود. کشیدگی و پارگی های رباط صلیبی خلفی احتیاج به نیروی زیادی دارد مثل برخورد داشبورد ماشین به پائین زانو در هنگام تصادف رانندگی. بخاطر همین نیروی شدیدتر برای پارگی رباط صلیبی خلفی نسبت به نوع قدامی اغلب آسیبهای رباطی همراه یا آسیب منیسک هم همراه با آسیب رباط صلیبی خلفی وجود دارد.

▪ نشانه ها : اگر رباط صلیبی قدامی پاره شود صدای « تق » در مفصل شنیده می شود. همچنین امکان دارد زانو ناپایدار شود و درد به قدری شدید باشد که فرد دچار تهوع و استفراغ شود. بدنبال این پارگی طی چند ساعت بعلت خونریزی داخل مفصلی متورم و پر از خون خواهد شد.

▪ درمان : برای آنها که نیاز شدید و قوی به زانوها دارند مثل ورزشکاران حرفه ای درمان جراحی بهترین پیش آگهی را دارد ولی برای آنها که استفاده شدید از زانو نمی کنند را می توان با آتل گیری و درمان غیر جراحی بهبود بخشید.

۴) پارگی های تاندونی :

▪ تعریف : تاندون عضله چهار سر رانی می تواند دچار پارگی ناکامل یا پارگی کامل شود. پارگی تاندون چهار سر در بالای کشکک معمولاً در افراد ورزشکار بالای ۴۰ سال روی می دهد حال آنکه پارگی تاندون چهار سر در زیر کشکک معمولاً در افراد جوانی که سابقه التهاب تاندون این ناحیه یا تزریق کورتون به زانو دارند رخ می دهد.

▪ نشانه ها : پارگی تاندون چهار سر رانی سبب درد( بخصوص در هنگام پرتاب پا یا بازکردن زانو ) می شود. چنانچه پارگی کامل باشد فرد ورزشکار قادر نیست زانو را باز کند و ساق را جلو بیاورد.

▪ درمان : پارگی جزئی را می توان با آتل گیری درمان کرد اما پارگی کامل نیاز به جراحی دارد.

۵) آسیب منیسک :

▪ تعریف : آسیبهای منیسک اغلب ناشی از ضربه به زانو هستند البته گاهی می توانند ناشی از تمرین بیش از حد و استفاده طولانی و مداوم از زانو باشد. اغلب قطعه ای از منیسک پاره شده و در داخل مفصل زانو شناور می باشد.

▪ علائم : پارگی منیسک منجر به قفل شدن زانو در برخی حرکات می شود همچنین می تواند سبب احساس تق تق ( click ) در هنگام حرکات زانو گردد. اغلب آسیب به منیسک همراهی با تورم و تجمع مایع مفصلی دارد که البته از آسیب به رباط ACL ( صلیبی قدامی ) معمولاً این نوع تجمع مایع کمتر است.

▪ درمان : درمان معمولاً جراحی است.

۶) دررفتگی زانو :

▪ تعریف : آسیب بسیار نادری است. در اثر اصابت یک ضربه پرقدرت به زانو در محل مفصل زانو, ساق و ران از هم جدا می شوند.

▪ نشانه و علائم : معمولاً درد بسیار شدید همراه با یک تغییر شکل واضح در زانو.

▪ درمان : معمولاً بسیاری از این نوع در رفتگی خودبخود جا می رود اگر جا نرفت توسط پزشک باید جا انداخته شود. سپس فرد را برای مدت معلومی تحت نظر گرفته و از نظر علائم عصبی و عروقی پا بررسی می کنیم.

۷) در رفتگی کشکک :

▪ تعریف : در رفتگی کشکک در اثر ضربه مستقیم یا انقباض قوی و سریع عضله چهار سر ( مثلاً در هنگام سرویس زدن در والیبال یا تنیس ) این آسیب در زنان , افراد چاق و آنها که زانوهای نزدیک به هم دارند ( پا ضربدری ها ) شایعتر است.

▪ نشانه ها: کشکک در جای خودش نبوده و به سمت داخل یا خارج می رود و خم و باز کردن زانو دردناک و مشکل است.

▪ درمان : پزشک کشکک را جا می اندازد چنانچه دوباره خودبخود کشکک دچار در رفتگی شود باید برای رد شکستگی رادیوگرافی انجام شود. پس از جااندازی مجدد ورم شکستگی پزشک برای مدت ۳ هفته آتل می گیرد تا دیگر دچار دررفتگی نشود.

● برخورد با آسیب های زانو

در هر آسیب زانو اولین امری که رخ می دهد بوجود آمدن التهاب است. که این التهاب منجر به درد و تورم و کاهش توانایی حرکت مفصل زانو خواهد شد. شکستن این سیکل التهابی می تواند منجر به تسریع بهبودی و کاهش درد شود. برای این امر باید کارهای زیر صورت گیرد :

▪ استراحت به زانو :

استراحت سبب کاهش کشش های مکرر روی زانو می شود.

استراحت سبب کاهش التهاب و جلوگیری از ورود آسیب بیشتر به زانو می گردد.

● یخ درمانی :

▪ سبب کاهش تورم زانو می گردد و در هر نوع آسیب حاد و آسیب مزمن زانو کاربرد دارد.

▪ اغلب مولفان توصیه می کنند یخ درمانی ۳ ۲ بار در روز و هر بار برای مدت ۳۰ ۲۰ دقیقه صورت گیرد.

▪ از تماس مستقیم یخ با پوست بپرهیزید. می توانید کیسه حاوی یخ را در حوله قرار دهید و حوله را روی محل بگذارید.

● فشار موضعی به زانو توسط بانداژ محل :

▪ فشار موضعی سبب کاهش تورم و تسریع بهبودی می شود.

▪ در برخی از آسیب های زانو بانداژ می تواند به قرار گیری صحیح کشکک سرجای خود و حفظ حرکات مناسب مفصل زانو کمک کند.

● بالا نگه داشتن زانو :

▪ سبب کاهش تورم و التهاب می گردد.

▪ بالا نگه داشتن سبب تخلیه مواد زائد و التهابی از زانو به سوی گردش خون مرکزی و کاهش التهاب می شود.

● استفاده از داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی ( NSAIDS ) :

▪ این داروها در دوز کم سبب کاهش درد می شوند.

▪ این داروها در دوز بالاتر سبب کاهش التهاب هم می شوند.

▪ نمونه ای از این داروها عبارتند از : ناپروکسن و ایبوبروفن.

▪ چنانچه زخم معده یا اثنی عشر دارید یا قبلاً دچار خونریزی به هر دلیل شده اید قبلاً از مصرف این داروها حتماً با پزشک مشاوره کنید.

چه موقع به پزشک مراجعه شود

▪ هر گاه بعد از انجام برخوردهای اولیه که اشاره شد و یا استفاده از داروهای ضد درد بعد از ۷ ۳ روز علائم شما ادامه یافت یا حتی بدتر شد حتماً به پزشک مراجعه نمائید.

▪ هرگاه بدنبال آسیب به زانو قادر به راه رفتن روی زانو نبودید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه نمایید چرا که احتمال بروز شکستگی زانو در این موارد بالاست و یک اورژانس به حساب می آید.

▪ تب بهمراه درد زانو ( احتمال عفونت زانو )

▪ درد بسیار شدید و غیر قابل تحمل در زانو.

▪ زخم بزرگ یا عمیق در ناحیه زانو باشد.

▪ تورم زانو در افرادی که بیماری خونی دارند ( هموفیلی ) یا آنها که داروهای ضد انعقادی مصرف می کنند ( مثل وارفارین )

● شرح حال, معاینه و بررسی های تصویری

▪ شرح حال :

درد در کجای زانوست ؟

ماهیت درد چگونه است, درد تیز است یا گنگ و مبهم؟

آیا آسیب قبلی در ناحیه زانو وجود داشته است یا خیر ؟

چه حرکاتی درد را بهبود و چه حرکاتی آنرا تشدید می کند ؟

آیا فرد مشکل طبی خاصی دارد؟

میزان فعالیت روزانه وی چقدر است ؟

چه داروهایی احتمالاً مصرف می کند ؟

آیا حس در ناحیه پا و ساق نرمال است ؟

آیا فرد تب داشته است یا خیر ؟

▪ معاینه:

بررسی ظاهری زانو از نظر کبودی, تورم, تغییر شکل.

بررسی حساسیت زانو در لمس آن.

بررسی و انجام تستهای اختصاصی مربوط به ارزیابی سلامت رباطها, تاندونها و منیسک ها که خارج از بحث ماست.

▪ رادیوگرافی و سی تی اسکن :

بر حسب شرح حال و معاینه پزشک امکان دارد برای بررسی شکستگی استخوانی احتمالی یا دررفتگی زانو و گاهی برای بررسی برخی سطوح مفصلی یا مشاهده تغییرات تخریبی زانو ( آرتروز ) عکس رادیوگرافی ساده درخواست کند.

بندرت پزشک برای بررسی دقیق شکستگی یا دررفتگی امکان دارد سی تی اسکن درخواست کند.

هم CT اسکن و هم رادیوگرافی ساده برای بررسی شکستگی های عادی هستند اما هر دوی آنها در بررسی و ارزیابی بافت نرم مفصل که شامل رباطها, عضلات و تاندونها و منیسک ها می باشند ناتوان هستند.

▪ ام آر آی:

در مقایسه با سی تی اسکن, ام آر آی شکستگی های استخوانی را بخوبی نشان نمی دهد.

در مقایسه با سی تی اسکن, ام آر آی برای بررسی رباطها و تاندونها بسیار عالی است.

▪ آرتروسکوپی :

به مشاهده داخل مفصل زانو توسط دستگاه ویدئوئی می گویند.

در این روش جراح توسط ابزاری خاص وارد حفره مفصلی زانو شده و آنرا بدقت بررسی می کند.

در مواردی می توان اجسام زائد مثل قطعات شکسته غضروف که داخل فضای مفصلی مانده اند و سبب درد شده اند را با این روش تخلیه کرد.

● جلوگیری از صدمات زانو

▪ لاغر اندام بمانید یا بهتر بگوئیم چاق نشوید. با حفظ وزن متعادل فشار بر روی زانوها کاهش و احتمال آسیب و آرتروز هم کاهش خواهد یافت.

▪ تناسب بدن خود را با انجام حرکات کششی و تقویت متناسب عضلات حفظ کنید. انجام حرکات کششی روی زانو قبل از ورزش به نحو قابل ملاحظه ای صدمات به زانو را کاهش می دهد.

▪ تقویت عضلات چهار سر رانی و پشت ران هر دو به کاهش آسیب های زانو کمک می کند.

▪ چنانچه درد مزمن زانو دارید شنا و ورزشهای آبی می تواند درد شما را بهبود بخشد, نیروی شناوری در آب سبب کاهش وزن و نیروی وارده به زانوها می شود.

▪ به بدن خود احترام بگذارید چنانچه ملی درد زانوی شما را ایجاد نموده یا بدتر می کند آنرا انجام ندهید.

▪ هرگاه خسته اید ورزش را ادامه ندهید, بسیاری از آسیبهای ورزشی هنگامی رخ می دهند که ورزشکار خسته است.

▪ استفاده از زانو بند در ورزشهایی مثل والیبال یا بسکتبال مفید است

فتق چیست ؟

مرداد ۱۰, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

فتق‌ ( Hernia) عبارت‌ است‌ از بيرون‌زدن‌ يكي‌ از اعضاي‌ داخلي‌ بدن‌ از راه‌ يك‌ نقطه‌ ضعيف‌ يا يك‌ سوراخ‌ در عضلات‌ اطراف‌ آن‌ . به زبان ساده به بیرون زدگیهای غیر طبیعی جدار شکم فتق میگویند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، فتق هنگامي  رخ مي دهد كه لايه هاي عضلاني جدار شكم ضعيف شده باشند. همانند بيرون زدگي تيوپ داخلي يك لاستيك پاره شده، در فتق نيز روده وگاهی برخی از  احشاء داخلي شكم از طريق ناحيه ضعيف جدار شكم بيرون مي زنند و باعث شكل گيري يك برآمدگی مي شوند.

ورود احشاء شکم به داخل محل فتق مي تواند باعث گیر افتادگی قسمتی از روده يا سایر اعضاء داخل شكم در داخل اين بیرون زدگی شود که بسیار خطرناک است و نیاز به عمل اورژانسی دارد.چون زمان وقوع این عارضه قابل پیش بینی نیست،برای پرهیز از آن باید فتق را در اولین فرصت ممکن عمل کرد.

دو دليل واضح براي درمان فتق، يكي دردی است كه با ايستادنهاي طولاني يا بلند كردن اشياء سنگين یا با زور زدن ايجاد مي شود و ديگري آن است كه به واسطه وجود تورم در محل مربوطه، باعث نارضایتی بيمار از نظر زیبایی مي گردد . اما دليل اصلي جهت ترميم فتق اين است كه ممكن است روده یا عضوی دیگر، داخل  فتق به دام بيفتد و قادر به خارج شدن از آن نباشد  که لذا باعث انسداد روده و به دنبال آن، گانگرن یا سیاه شدگی و پاره شدن روده مي شود و با جراحی از وقوع این پدیده مرگبار جلوگیری می شود.

شایعترین نوع فتق، فتق جدار شکم در قسمت تحتانی راست یا چپ است که به آن فتق اینگوئینال یا فتق مغبنی گویند و در بین مردم به پارگی پرده شکم یا به اختصار پارگی پرده شهرت دارد. این بیماری در مردان بسیار شایعتر است.سایر انواع فتق، شامل فتق در محل جراحی قبلی، فتق نافی و غیره است. در این مقاله به توضیح در مورد شایعترین نوع فتق که همان فتق مغبنی است، پرداخته میشود.

وقتی فتق اتفاق می افتد که قسمتی از یک ارگان ( معمولاً روده ) از طریق یک نقطه ضعیف، دیواره عضلانی (که احشاء را در سر جای خود نگه داشته) ، پاره کرده و به فضای دیگری که در حالت عادی نباید حضور داشته باشد، وارد شود.

فتق انواع مختلفی دارد که تقسیم بندی آن براساس محلی است که فتق اتفاق می افتد.

1-  فتق کشاله ران : در این فتق ما برجستگی در ناحیه کشاله ران و یا درون کیسه بیضه را داریم و این نوع از فتق در مردان بسیار شایعتر از زنان است.

2-  فتق رانی : برجستگی در قسمت بالای ران ایجاد شده و در زنان بیشتر از مردان دیده
می شود.

3-  فتق نافی : برجستگی در اطراف ناف ایجاد می شود و در صورتی اتفاق می افتد که عضلات اطراف ناف نتوانند کاملاً آن ناحیه را بپوشانند.

4-   فتق برشی : در محل عمل جراحی قبلی روی جدار شکم ایجاد شده و بعلت جدا شدن عضلات از همدیگر در محل عمل جراحی پیشین بوجود می آید.

·   علائم و نشانه های بیماری

–   احساس ناراحتی در ناحیه کشاله ران و یا درد در آنجا که با بلند کردن جسم و یا خم شدن به جلو این ناراحتی تشدید می شود.

–   وجود توده برجسته در کشاله ران و یا کیسه بیضه که با لمس دردناک می شود.

–  وجود برجستگی بدون درد در بچه ها

پزشک به محض برخورد یا این برجستگی معاینات خود را برای اثبات تشخیص فتق آغاز
می کند. اگر توده فوق در اثر سرفه، خم شدن و یا بلند کردن جسم سنگینی و یا زور زدن بزرگتر شود احتمالاً بیمار دچار فتق می باشد. در کودکان و یا نوزادان باید اندازه توده را هنگام گریه کردن و یا سرفه چک کرد که اگر بزرگتر شود، تشخیص فتق می باشد.

·  دلایل بیماری

در بسیاری از مواقع هیچگونه دلیل روشنی برای فتق پیدا نمی شود، اگر چه گاهی اوقات این بیماری با بلند کردن وزنه های سنگین رابطه دارد.

گاهی فتق در نوزادان و یا کودکان دیده می شود. در این موارد بافت پوشاننده احشاء داخلی قبل از تولد بطور کامل بسته نشده است. تخمین زده می شود که حدود 5 درصد کودکان مبتلا به فتق کشاله ران می شوند ( پسرها بیشتر از دخترها ) که البته بعضی از آنها تا سن بلوغ علامتی نخواهند داشت.

در شرایط زیر احتمال ایجاد فتق در افراد بالاتر خواهد بود.

–  وجود فتق در خانواده و اقوام نزدیک فرد

–   ابتلا به بیماری فیبروز کیستیک

–  ابتلا به بیضه نزول نکرده

–   افراد چاق

–  افرادی که پروستات بزرگی دارند و باید برای ادرار کردن همیشه زور بزنند.

–  ابتلا به سرفه مزمن

–  افرادی که بطور مزمن مبتلا به یبوست بوده و برای تخلیه مدفوع خود باید فشار زیادی به خود بیاورند.

·  چه موقع باید بدنبال اقدامات پزشکی رفت؟

بغیر از فتق نافی که در اکثر موارد تا سن 4 سالگی بهبود می یابد، در مورد سایر موارد فتق، در اولین فرصت پس از تشخیص بهتر است بیمار عمل جراحی شود. زیرا خصوصاً در ماههای اول پس از تشخیص احتمالی ایجاد عوارض بالا می باشد.

در موارد زیر باید بی درنگ به پزشک مراجعه کرد.

–   فردی که به فتق مبتلا است و محتوای فتق با فشار آرام به محوطه شکمی باز نمی گردد.

–   فردی که به فتق مبتلاست دچار تهوع، استفراغ و یا تب شود.

–   محل فتق، قرمز ارغوانی ، تیره و یا کلاً دچار تغییر رنگ شود.

·   علائم و نشانه های بیماری
مهمترین عارضه فتق ، گیر کردن محتوای آن بوده، که معمولاً روده است و فشار بر اعضای گیر افتاده موجب قطع خونرسانی به آنها شده  که نهایتاً باعث نابودی عضو می شود که این مورد یکی از اورژانسهای جراحی است و می تواند جان مریضی را به خطر بیاندازد.

·   درمان

تقریباً تمام موارد فتق احتیاج به جراحی دارد که بهتر است این عمل قبل از ایجاد عوراض انجام شود. در این جراحی ممکن است از بیهوشی عمومی یا موضعی استفاده شود. در ابتدا از طریق یک شکاف روده را به سر جای خود در محوطه شکمی برمی گردانند و سپس عضلات و بافتهای پوشاننده را به هم نزدیک کرده و با بخیه ترمیم می کنند. در اکثر موارد یک بافت مصنوعی پلاستیکی (Mesh) برای افزایش قدرت منطقه ای که ضعیف بوده و در حال ترمیم است بکار می رود.

پس از جراحی،منطقه عمل با یک پانسمان پوشانده می شود که پس از 2-1 روز برداشته
خواهد شد.

از عوارض این جراحی می توان به عفونت و ایجاد آبسه اشاره کرد و برای رفع درد پس از عمل گاهی از مسکن استفاده می شود.

نتیجه عمل هم معمولاً خوب است و درصد عود پائین می باشد. (3-1 درصد )

·   پیشگیری

البته خیلی از موارد فتق دلیل روشنی ندارد ولی رعایت نکات زیر مفید بنظر می رسد :

–   استفاده از تکنیک مناسب برای بلند کردن وزنه یا اجسام سنگین

–  کاهش وزن در افراد چاق

–  جلوگیری از ایجاد یبوست با خوردن سبزی ها و میوه ها، نوشیدن مقادیر زیادی مایعات، ورزش منظم، بمحض احساس دفع به دستشوئی رفتن و خودداری از احتباس مدفوع.

آيا مي توان به جاي جراحي از فتق بند استفاده كرد ؟
درمان غیر جراحی فتق مغبنی، استفاده از فتق بند است كه روي ناحيه درگير، فشار وارد مي آورد و به جا انداختن آن، کمک مي نمايد اما در كل استفاده از آن ايده خوبي نمي باشد. فتق بند در واقع هيچ كاري جهت از بين بردن و رفع فتق انجام نميدهد و فقط علائم آن را كاهش مي دهد.

بنابراين با وجود استفاده از آن فتق همچنان بزرگ مي شود، همچنين موجب ایجاد زخم در موضع فتق مي شود. تداوم در بزرگ شدن فتق و ایجاد چسبندگی در بافتهای زیرین، از عوارض فتق بند هستند که ترميم جراحي فتق را دشوار مي سازند و عود مجدد آن را محتمل تر مي كنند. بنابراين استفاده از فتق بند فقط بايد به عنوان يك وسيله به مدت كوتاهي قبل از انجام عمل جراحي محدود شود.

چگونه به این افراد کمک کنیم ؟

اگر بيمار مبتلا به‌ يك‌ توده‌ بدون‌ درد است‌، اقدامات‌ كمك‌هاي‌ اوليه‌ ضرورتي‌ ندارند؛ تنها به‌ بيمار اطمينان‌ خاطر بدهيد و به‌ او توصيه‌ كنيد كه‌ در اسرع‌ وقت‌ به‌ يك‌ پزشك‌ مراجعه‌ كند.

با اين‌ حال‌، وجود استفراغ‌ و درد شديد به‌ اين‌ معنا است‌ كه‌ قسمتي‌ از روده‌ گير افتاده‌ و دچار كمبود خون‌ شده‌ است‌ (اين‌ وضعيت‌ را «فتق‌ مختنق‌» مي‌نامند». اين‌ مشكل‌ نيازمند جراحي‌ فوري‌ است‌.

آسم چیست؟

مرداد ۱۰, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

آسم یک بیماری ریوی است که در آن جریان هوا در داخل و خارج از ریه به خاطر التهاب و آماس محصور می شود. جزء بیماری های بسیار خطرناک به حساب می آید .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  آسم یک بیمارى دوره‌اى است و بیماران خصوصاً افراد جوان و کودکان ممکن است در هنگام معاینه هیچ گونه نشانه غیرعادى نداشته باشند. بیماران در فواصل بین حملات حاد آسم بدون علامت هستند.

در حمله حاد آسم علائم به صورت تنگى نفس، خس خس سینه و سرفه بروز مى‌کند. اما در کل علائم آسم خصوصاً در کودکان بسیار متفاوت است به گونه‌اى که در بعضى از موارد مادر کودک آسمى فقط متوجه ضعف عمومى، خستگى و خمودگى و کاهش فعالیت کودک خود مى شود. سرفه در بچه ها ممکن است تنها علامت بیماری باشد.

علائم مزمن آسم ممکن است به صورت سرفه هاى خشک پشت سر هم و متناوب بروز کند. تقریباً تمام بیماران آسمى شب ها بدحال‌تر مى شوند و بسیارى از بیماران صبح‌ها پس از خواب شبانه هنگام نفس کشیدن احساس سختى و فشار روى قفسه سینه دارند.

مطالعات زیادی در مورد بیماری آسم در دنیا انجام شده است

امروزه بیماری آسم و آلرژی بیماریهای شایع دنیا هستند به طوری که در حال حاضر ۵ تا ۱۰ درصد افراد جامعه مبتلا به آسم هستند که حتی در برخی از کشورها به ۱۵ تا ۲۰ درصد نیز رسیده است.

آسم  17 میلیون امریکایی را مبتلا کرده است. بنابر آماری که در سال 2002 انجام گرفت، سالانه 500000 امریکایی به واسطه ی این بیماری بستری شده و بیش از 5000 نفر جان خود را از دست می دهند.

احتمال مرگ و میر و بستری شدن زن ها به خاطر این بیماری بیش از مردان است. و زنان کلاً بیش از مردان در معرض ابتلا هستند. در سال 1999 تعداد مردهای مبتلا به آسم 4.3 میلیون بود در مقایسه با زن ها که 6.2 میلیون نفر بوده است. همچنین از جنبه ی نژادی افریقایی-امریکایی ها سه یا چهار برابر امریکایی ها به این بیماری مبتلا می شوند. و افریقایی-امریکایی ها شش برابر سفیدپوستان به این بیماری مبتلا میشوند.

شیوع آسم در دنیا بین 3 تا 35 درصد است اما به طور متوسط بر اساس مطالعات استاندارد این بیماری در کشور ایران تقریبا در بین 10 درصد مردم شایع است و به طور کلی در جهان حدود 300 میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند.

ایران از نظر شیوع آسم جزء کشورهای میانه دنیا محسوب می‌شود اما مسئله مهم این است که این بیماری شایع‌ترین بیماری مزمن در کشور است. بیماری آسم یک بیماری ژنتیکی است که عوامل محیطی بروز آن را تشدید می‌کند و شهرنشینی، آلودگی هوا، تماس با دود سیگار و مصرف غذاهای آماده همه در بروز این بیماری موثر است.
زودگذر یا دیرینه؟
آسم می تواند هر فردی را در هر موقعیتی مبتلا کند. اما معمولاً ابتلا به آن از اوایل زندگی به خاطر عوامل ژنتیکی و محیطی آغاز می شود. اگرچه این بیماری گاهاً در بچه ها هم دیده می شود، اما اگر زود تشخیص داده شود می توانند تا آخر عمرشان با این بیماری کنار بیایند. حتی دیده شده است که در بعضی از این بچه با رسیدن به دوران بلوغ علائم بیماری به کل ناپدید می شود.

سن ابتلا بنابر عوامل محیطی مثل کشیدن تنباکو، سابقه ی خانوادگی، آلودگی زیاد محیط و عوامل ژنتیکی متغیر است.

در بعضی موارد ممکن است آسم خفیف در بچه ها تا دوران بلوغ و بزرگسالی ناشناخته بماند یا اینکه فردی به خاطر کشیدن سیگار یا ابتلا به بیماری های برونشیت یا ذات الریه در دوران میانسالی به آسم مبتلا شود.

علائم
زمانی که فردی دچار حمله ی آسم می شود، دیواره ی ریه حساس و ملتهب میشود. موارد زیر جزء علائم این بیماری شمرده می شوند:
•  تنگی نفس

• تنگی قفسه سینه قبل و بعد از انجام حرکات ورزشی

•  سرفه مکرر برای صاف کردن سینه

• تولید زیاد خلط در ریه

•  تنگی نفس که همراه با انقباض عضلات جدار قصبه الریه می باشد

•  کاهش حجم ریه

•  قطع شدن نفس که نیازمند درمان های پزشکی و استفاده از اسپری هوا می باشد

•  بازماندن از ادامه ی فعالیت به خاطر افتادن از نفس

اگر شما این علائم را در خود مشاهده می کنید، حتماً بلافاصله نزد پزشک متخصص بروید. در موارد نادری بعضی از بیماری های قلبی با علائمی مشابه با آسم دوران میانسالی دیده می شود. هرچند که با انجام آزمایشاتی ساده و بررسی تاریخچه ی پزشکی شما، پزشک می تواند به راحتی بیماری را تشخیص دهد و درمان مناسب را انجام دهد.

آلرژی ها
آسم رابطه ی نزدیکی با آلرژی ها و واکنش فیزیولوژیکی نسبت به مواد آلرژی زا دارد. زمانی که افراد آلرژیک در یک محیط آلرژی زا تنفس کنند، سیستم دفاعی فعالیت میکند و مولکولی به نام گلوبولین ایمنی E (IgE)  می سازد.

پادتن IgE ماست سل (یاخته ی شخاخواه) که نوعی سلول دفاعی است ایجاد میکند تا مواد شیمیایی مخالف درمسیرهای جریان هوا آزاد کند. این پادتن ها جدار ریه را اذیت م یکنند و بعد مسیرهای جریان هوا ملتهب و حساس می شوند و باعث سرفه کردن، خس خس و سختی تنفس می شود.

آلرژی های آسمی در افراد مختلف متفاوت است، اما در اینجا به چند نوع متداول آنها اشاره می کنیم:

•  ورزش شدید

•  هوای سرد و تغییرات هوایی

•  مواد آلرژی زا مثل گرده، پرز و پشم حیوانات، گرد و خاک، کپک و دود تنباکو

• بعضی داروها

• بعضی غذاها مثل حلزون صدف دار
•  بعضی از انواع بیماری های ویروسی

البته شایان ذکر است که همه ی افراد مبتلا به آلرژی به آسم مبتلا نمی شوند و همه مبتلایان آسم، آلرژی ندارند.

راه های پیشگیری
مثل سایر بیماری های مزمن، حفظ وزن مناسب و رژیم غذایی سالم و پرهیز از استعمال تنباکو می تواند تا حد زیادی از این مسئله جلوگیری کند.

هرچند اگر در معرض ابتلا به آسم هستید یا در کودکی تجربه ی آن را داشته اید، بهترین راه جلوگیری از ابتلای آن در آینده، انجام دستورالعمل های پزشک  و انجام مداواهای مربوط به آلرژی می باشد.

راه های درمان
اگر شما هم یکی از آن افرادی هستید که تشخیص داده شده مبتلا به آسم هستید، نگران نباشید، چون راه های زیادی برای درمان و غیر فعال کردن بیماریتان وجود دارد.

به خاطر اینکه آسم در افراد مختلف متفاوت است، درمان های ویژه نیز باید برای هر فرد انجام گیرد. اگر پزشک خانوادگیتان هم می تواند تا حد زیادی به شما کمک کند اما بهتر است که به پزشک متخصص مراجعه کنید تا درمان های اساسی برایتان انجام دهد. در اینجا به چند نوع از درمان های آسم اشاره می کنیم:

تزریقات آلرژی
این درمان می تواند بسیاری از آلرژی های مربوط به آسم را از بین ببرد. اما این درمان بسیار پر هزینه و وقت گیر است.

همه ی پزشکان نیز به مفید بودن این نوع درمان معتقد نیستند چون همه ی بیماران ممکن است نسبت به آن آلرژی ها حساسیت نداشته باشند. استفاده از این نوع درمان برای مبتلایان به بیماری های قلبی منع می شود.

تجویز دارو
استفاده ی به موقع داروهای تجویز شده آسم را کاملاً غیر فعال می کند.

داروهای تجویز شده برای این منظور معمولاً با التهابات ایجاد شده مقابله می کند. تعداد و شدت حمله های آسم را کاهش می دهد. بعضی از این داروها را باید هر روزه استفاده کرد. دو نوع متداول این داروها عبارتند از:

برونکودیلاتور: این متداول ترین نوع دارو برای درمان این بیماری به حساب می آید. که اسپری های مخصوص برای استنشاق هوا است. استفاده از این وسیله می تواند حمله ی آسم را متوقف کند و همچنین استفاده ی آن 15 تا 30 دقیقه قبل از انجام فعالیت های شدید از آغاز حمله پیشگیری می کند.

داروهای ضد التهاب:   از این داروها برای پیشگیری استفاده می شود و شدت و تکرار حمله های آسم را کاهش می دهد.

اجتناب از مواد آلرژی زا
یکی از بهترین راه های جلوگیری از حملات آسم اجتناب از محیط هایی است که در آم مواد آلرژی زاای تحریک کننده ی آسم وجود دارد. البته ممکن است این درمان کافی نباشد اما پزشکان معمولاً آن را توصیه می کنند.

اجتناب از فعالیت شدید
فعالیت های مخصوصی مثل اسکی روی یخ، ورزش های زمستانی، پیاده روی تند در هوای سرد می تواند احتمال حملات آسم را بیشتر کند. اما فعالیت های که داخل ساختمان انجام می گیرد مثل شنا کردن اشکالی ایجاد نمی کند.

نفسی عمیق بکشید…
آسم بیماری است که می تواند کنترل شود، اما معالجه نمی شود. داشتن آگاهی در این زمینه می تواند بسیار به شما برای پیشگیری یا کنترل این بیماری به شما کمک کند. با مشاهده ی علائم این بیماری در خودتان فوراً با پزشک متخصص مشورت کنید .

آسم چگونه ایجاد می شود؟
در بیشتر موارد آسم در اثر تنگ شدن موقتی و برگشت پذیر مجاری هوایی ایجاد می شود. ولی در برخی افراد التهاب مجاری تنفسی در اثر آسم منجر به تغییرات دائمی می شود. مجاری تنفسی آسیب می بینند و به صورت برگشت ناپذیرو تنگ باقی می مانند. در اثر این تغییر ظرفیت تنفسی کاهش می یابد.

ممکن است سرفه و خس خس سینه در شرایط عادی وجود نداشته باشند ولی تستهای تنفسی کاهش توانایی ریه در خروج هوا را نشان می دهند. اگر باریک شدن مجاری تنفسی شدید باشد، حتی فعالیتهای ساده مانند بالا رفتن از پله ها ممکن است موجب تنگی نفس شود. تغییرات دائمی راههای هوایی فقط در برخی افراد مبتلا به آسم رخ می دهد.

ممکن است شدید بودن بیماری، طولانی بودن مدت ابتلا و عدم درمان آسم با داروهای ضد التهابی علت آن باشد.

برخی مطالعات نشان می دهند که در افرادی که آسم خفیف دارند احتمال آسیب دائمی و کاهش عملکرد ریه کمتر است.

چه کسي مبتلا به آسم مي شود ؟

آسم بيشتر تمايل دارد در فاميل اتفاق بيفتد . نقش وراثت در آسم بالغين کمتر مشخص است . در هر سني ممکن است آسم ايجاد شود ولي بيشتر از نيمي از موارد در کودکان بين ٢ تا ١٧ سال ايجاد مي شود . در نوجوانان ، پسرها ٢ برابر دخترها به آسم مبتلا مي شوند ولي اين تفاوت جنس در سنين بالاتر وجود ندارد .

چه چيزهايي باعث آسم مي شود ؟

طيف گوناگوني از عوامل زمينه ساز مي توانند دوره حاد آسم را ايجاد کنند . بيشترين عوامل زمينه ساز شامل آلرژن ها ، ورزش ، عفونت هاي تنفسي ويروسي و مواد محرک تنفسي و آسپيرين مي باشند .

آلرژن ها موادي هستند که افراد حساس به آن دچار آلرژي يا حساسيت هستند . اينها منبع عمده مشکلات در کودکان و بالغين هستن . آلرژن هاي شايع شامل گرده هاي گياهي ( از درخت ، دانه ها و علوفه ) شوره و ذرات ناشي از حيوانات  هايت موجو در غبار خانگي ، سوسگ حمام ، قارچ و غذاهاي خاصي هستند . وقتي يک فرد حساس با اين آلرژن ها در معرض تماس باشد وقايع پيچيده اي در بدن باعث آزادشدن مواد شيميايي خاصي (واسطه هاي شيميايي ) مي شوند اين واسطه ها باعث شعله ور شدن آسم مي گردند .

ورزش يک عامل زمينه ساز شايع در آسم است . در حقيقت آسم ورزشي مي تواند باعث محدود شدن فعاليت جسمي در برخي اشخاص شود .بسيار اتفاق مي افتد که علائم تنفسي تا زماني که ورزش تکميل نشود اتفاق نمي افتد.

عفونتهاي ويروسي تنفسي يک دليل عمده در دوره هاي حاد آسم است که مخصوصاً در ماههاي زمستان اتفاق مي افتد . خوشبختانه ، عفونتهاي باکتريال (غير از سينوزيت ) معمولاً باعث شعله ور شدن حمله آسم نمي شوند .

هواي سرد ، دود سيگار ، مواد شيميايي صنعتي ، عطرها ، رنگ و دود گازوئيل مثالهايي از مواد محرک آسم هستند . آسپيرين و مواد حاوي آسپيرين مي توانند حمله آسم را در افراد حساس آغاز کنند . علت دقيق اين واکنش نامشخص است ولي وانش آلرژي در اثر افراد مبتلا اتفاق نمي افتد هواي ١٠ تا ٢٠ درصد از بيماران بالغ مبتلا به آسم کاهش چشمگيري در عملرد ريوي بعد از مصرف آسپيرين نشان مي دهند . درصد از  ضد التهابي غير استروئيدي ه از نظر شيميايي تشابهي با آسپيرين ندارند مي توانند واکنش هاي مشابهي نشان بدهند . به عنوان يک قاعده کلي حمله آسم را آغازکنند .

ضد التهابي غير استروئيدي که از نظر شيميايي تشابهي با آسپيرين ندارند  مواد غذايي و داروها به کار مي روند . برخي موارد روند ايجاد به صورت آسيب تنفسي است . مواد غذايي و داروها به کار مي روند .

چگونه حمله آسم آغاز می شود؟
علت واکنشهای راههای هوایی در افراد مبتلا به آسم این است که راههای هوایی  در این افراد بسیار حساس است. هنگامی که راههای هوایی با محرکهای خاصی برخورد پیدا کنند بلافاصله واکنش نشان می دهند و تنگ می شوند.  در این صورت حمله آسم رخ می دهد.

محرک حمله آسم می تواند هوای سرد، گرد و غبار همراه حیوانات خانگی، و جانداران میکروسکوپی مانند مایت که اکثرا در گرد و غبار لوازم منزل وجود دارد باشد. این عوامل موجب آغاز حمله آسم می شوند.

حين حملات آسم چه اتفاقي مي افتد ؟

راههاي تنفسي فرد مبتلا به آسم دچار انقباض است . اين باريک شدن در اثر واکنش به عوامل محرک خاصي است . چون افراد سالم به اين محرک ها پاسخ نمي دهند ، ريه هاي فرد بيش فعال (Hyperactive) خوانده مي شوند . حين يک حمله اسم عضلات صاف  مجراي تنفسي منقبض شده و باعث تنگي راه هوايي مي شوند . التهاب نيز در سطح راه هوايي اتفاق مي افتد و باعث تورم و کاهش بيشتر راه هوايي مي شود . بعلاوه غدد مخاطي موجود در راههاي هوايي شروع به ترشح مخاط فراوان به داخل مجرا مي کنند که آن را تنگ تر مي کند . نتيجه اينها سخت شدن تنفس مخصوصاً بازدم مي باشد . هوا در اثر اين اتفاق در راههاي تنفسي محبوس مي شود و باعث کاهش اکسيژن رساني به بدن مي شود .

 

هرحمله آسم چقدر طول مي کشد ؟

طول مدت بسته به شدت حمله فرق دارد . دوره هاي خفيف ممکن است چند دقيقه تا چند ساعت طول بکشد . حمله هاي شديد مي تواند روزها تا هفته ها به طول بينجامد . علائم خفيف ممکن است خود به خود برطرف شود يا نياز به دارو داشته باشد . دوره هاي شديدتر را مي توان با دارو درمان کرد يا نياز به بستري داشته باشند .

طي هر حمله چه اقداماتي بايد انجام شود ؟

هميشه آموزش هاي پزشک متخصص خود را در زمينه آلرژي دنبال کنيد . از ايشان برنامه مکتوبي در مورد درمان روزانه و توصيه هاي خاص حين حمله درخواست کنيد . به طور کلي ، مهم است که ارامش خود را حفظ کنيد و داروهاي تجويز شده را مصرف کنيد . گشاده کننده مجاري هوايي بيشترين دارويي است که در حملات آسم مصرف مي شود . اين داروها باعث شل شدن عضلات اطراف راههاي هوايي مي شوند و باعث گشاد شدن مجاري مي گردند . گشادکننده هاي راههاي هوايي ممکن است استنشاقي ، خوراکي يا تزريقي باشند .

چرا فعاليت بدني باعث شروع حمله آسم مي شود؟

حين ورزش هاي هوازي ، تنفس سريع دهاني انجام مي شود . در نتيجه هوايي که به مجاري تنفسي مي رسد به علت عدم عبور  از راه بيني گرم و مرطوب نشده است . هواي سرد و خش مي تواند باعث شروع حمله آسم شود . علائم آسم طي هواي  دقيقه پس از ورزش هاي هوازي در بدترين وضعيت خود مي باشند . بيش از ٧٠%  از کل افراد آسمي درجاتي از آسم ناشي از ورزش را تجربه مي کنند

آيا افراد مبتلا به آسم بايد از ورزش و تربيت بدني پرهيز کنند ؟

با انجام اقدامات پيشگيرانه ، افراد مبتلا به آسم بايد بتوانند در هر ورزشي حتي در سطح ممتاز شرکت کنند . اگر چه تمام ورزش ها به صورت يکسال تحمل نمي شوند .به طور کلي ورزش و تمريناتي که باعث دويدن هاي طولاني شود بيشتر ازموارد غير هوازي باعث حمله آسم مي شوند . شنا يکي از بهترين ورزش ها براي اين افراد است . در بيشتر موارد آسم ناشي از ورزش را تا حدي که بتوان در هر ورزشي شرکت کرد مي توان کنترل کرد . بسياري از ورزشکاران المپيک که شامل برندگان مدال طلا نيز هستند مبتلا به آسم بوده اند.

تفاوت بين آسم و آلرژي چيست ؟

آسم انسداد قابل بازگشت راههاي هوايي است . آلرژي يکي از عواملي است که مي تواند حمله آسم را آغاز کند . تمام بيماران مبتلا به اسم دچار آلرژي نيستند و افراد بسياري هستند که دچار آلرژي هستند ولي مبتلا به آسم نيستند .

آيا درماني براي آسم وجود دارد ؟

اگرچه قابل درمان است ولي راه علاج قطعي براي آسم تا کنون در دسترس نبوده است . درمان پيشگيرانه مي تواند مشکلاتي را که يک فرد مبتلا به آسم با آن مواجه است را کاهش دهد . دانشمندان در جهان به دنبال راه علاج خاص آن مشغول تحقيق هستند .

بهترين درمان چيست ؟

پيشگيري از علائم عموماً بهترين درمان است . براي يک بيمار مبتلا به آسم مهم است که بداند چه موقعيتهايي باعث شروع علائم مي شوند و از آنها تا جائي که امکان پذير است پرهيز کند . هنگامي که پرهيز و دوري از آنها غير ممکن است ، درمان پيشگيرانه مفيد واقع خواهد شد انواع مختلف درمان هاي پيشگيرانه موجود است .

دارو درماني قبل از مواجهه با محيطي که حمله آسم را تحريک مي کند و انجام ورزش تجويز مي شود . اگر آسم مکرر اتفاق بيفتد و يا غير قابل پيش بيني باشد ، پزشک ممکن است براي شما به صورت روزمره داروهايي را تجويز کند . داروهايي که براي اين منظور استفاده مي شوند شامل استروئيدهاي استنشاقي آنتي لوکرترين ها ، کرمولين و داروهاي مشابه آن ، بتا آگونيست ها ي خوراکي يا استنشاقي (که برخي از آنها طولاني اثر هستند ) تئوفيلين طولاني اثر و يا استروئيد خوراکي مي باشند . براي بيماران آلرژيک ، ايمونوتراپي (ايمني درماني ) مي تواند در مواردي که پرهيز از آلرژن (ماده حساسيت زا ) مقدور نيست تجويز شود .

ايمونوتراپي تحمل بيمار را نسبت به الرژن ها افزايش مي دهد و در کنترل التهاب موجود در آسم مزمن کمک مي کند.

آيا آسم يک اختلال روان شناسي است ؟

خير ، ولي احساسات و عواطف مي تواند به وخامت آسم منتهي شود . اختلال هراس مي تواند از آرامش بيمار جلوگيري کند که براي يک دوره حمله حاد ضروري است . همچنين دانشمندان دريافتند که عواطف قوي مي تواند منجر به انقباض راههاي هوايي شود که حمله حاد را تشديد مي کند .

آسم مي تواند به مشکلات عاطفي منجر شود . افسردگي زماني که بيمار نتواند در فعاليتهاي روزمره طبيعي شرکت داشته باشد اتفاق مي افتد . آسم علت اصلي غيبت از مدرسه و کار است که مي توانند در رسيدن بيمار به سلامت رواني ، تحصيلي و اقتصادي اثر گذار باشند . در نهايت ، بايد بخاطر داشت که آسم مي تواند مشکل عمده عاطفي و اقتصادي براي کل خانواده بر جا بگذارد .

آيا کودکان مي توانند براي هميشه از آسم خلاص شوند ؟

اين نظر که آسم براي هميشه در فرد از بين برود بيشتر به افسانه مي ماند . در حقيقت برخي افراد ممکن است به نقطه اي برسند که ديگر حملات آسم را همانند اوائل کار نداشته باشند ولي آزمايش هاي دقيق و پيچيده نشان داده است که اين افراد همچنان در معرض خطر ابتلاي به آسم در سنين بالاتر هستند .

آيا آسم تهديد کننده زندگي است ؟

عموماً اين طور نيست ولي درموارد شديد آسم مي تواند مرگبار باشد . مرگ و مير بيشتر در بالغين اتفاق مي افتد . بيش از ٨٠% از ٣٨٨٠مرگي که درسال ١٩٨٥ در افراد مبتلا به آسم ديده شد بالاي ٤٥ سال بوده است . اگر چه ، عموماً مي توان راه هوايي را باز نمود و حمله را با داروها تحت کنترل در آورد . دريک حمله حاد آسم ، ممکن است مجاري هوايي به طور کامل بسته شوند به طوري که منجر به نارسائي تنفسي گردد اين يک وضعيت اورژانس پزشکي است و نياز به توجه فوري دارد . براي مبتلايان به اسم فراگيري تشخيص دوره هاي حاد و پيشگيري از آنها داراي اهميت بالايي است

برخي پزشکان افزايش زياد مرگ ناشي از آسم را به خاطر اعتماد بالا به داروهايي مي دانند که براي بازگردن مجاري هوايي بسته استفاده مي شوند .

اگر چه به نظر مي رسد که بيشتر مرگ و مير ، ناشي از تاخير در انجام درمان در مراحل حاد حمله مي باشد .

محققان به تازگی توصیه جدیدی برای پیشگیری از ابتلای کودکان به انواع آلرژی و حساسیت، از جمله آسم، ارائه کرده‌اند: مصرف ماهی و سبزیجاتی مانند لوبیا سبز در دوران کودکی.

در مطالعه این محققان در دانشگاه «کرت» در یونان، کودکانی که تا 6 سالگی در رژیم غذایی‌شان بیشتر ماهی و سبزیجات داشتند، تا 57 درصد کمتر از سایر کودکان به آسم مبتلا شده بودند.

همچنین در این مطالعه مشخص شده کودکانی که از میوه تازه استفاده می‌کردند، تا 62 درصد کمتر به خس‌خس سینه، از علائم اولیه تنگی راه‌های ریز تنفسی یا همان آسم، مبتلا شده‌اند.

این محققان عقیده دارند احتمالا امگا-3 موجود در ماهی، به‌خصوص ماهی آزاد، با خاصیت ضدالتهابی‌‌اش، می‌تواند چنین اثری داشته باشد.

در مورد سبزیجات و میوه‌جات هم احتمالا آنتی‌اکسیدان‌ها مسئول این فایده‌ بوده‌اند. جزئیات این پژوهش در نشریه «آلرژی و ایمنی‌شناسی کودکان» منتشر شده‌است.

مروری کلی بر سرطان‌ کبد

سرطان‌ کبد عبارت‌ است‌ از یک‌ تومور بدخیم‌ (سرطانی‌) که‌ از بافت‌ کبد منشأ می‌گیرد. در کبد سرطان‌هایی‌ نیز یافت‌ می‌شوند که‌ از نقاط‌ دیگر منشأ گرفته‌ به‌ کبد گسترش‌ یافته‌اند. سرطان‌ کبد معمولاً در ارتباط‌ با یک‌ بیماری‌ زمینه‌ای‌ در کبد مثل‌ سیروز کبد رخ‌ می‌دهد. این‌ سرطان‌ در هر دو جنس‌ به‌ وجود می‌آید، اما در مردان‌ شایع‌تر است‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  سرطان کبد رشد خارج از کنترل سلول های بدخیم در کبد، سرطان کبد ممکن است به طور اولیه از سلول های غیرطبیعی کبدی یا مجاری صفراوی منشأ گرفته یا از گسترش سرطان عضوی دیگر به کبد ناشی گردد (متاستاز).

شایع ترین این سرطان های گسترش یابنده به کبد عبارتند از سرطان های رکتوم ، کولون ، ریه ، پستان ، پانکراس ، مری و پوست (ملانوم بدخیم ). سرطان کبد در همه سنین ممکن است بروز کند ولی در مردان بالای ۶۰ سال شایع تر است .

رايج ترين نوع خوش خيم تومورهاي كبدي از رگهاي خوني شروع به رشد مي نمايد. اين ضايعه « همانژيوم » نام دارد. اكثر تومورهاي همانژيوم هيچ علايمي در كبد به وجود نمي آورند و به همين دليل نياز به درمان نيز ندارند. برخي از اين تومورها ممكن است خونريزي نمايند كه در اين صورت براي خارج نمودن آنها نياز به جراحي مي باشد.

« ادنوم هاي كبدي » نيز نوعي از تومورهاي خوش خيم هستند كه از سلولهاي كبدي ـ صفرايي (نوع اصلي سلول كبد) شروع به رشد مي كند و اكثرا هم باعث به وجود آوردن هيچ علامتي نمي شود و نياز به درمان ندارد. برخي از اين تومورها ممكن است باعث ايجاد يك توده و يا درد در ناحيه شكمي (معده ) و يا كم خوني شوند كه در اين صورت ممكن است براي خارج كردن آن نياز به جراحي باشد.

اگر شما از قرصهاي ضد بارداري استفاده مي كنيد , شانس بسيار بالايي در ابتلا به يكي از اين تومورها داريد. متوقف نمودن مصرف اين قرصها مي تواند باعث كوچك شدن و يا كاهش تعداد تومورها شود.

نوع ديگر شبه تومورهاي خوش خيم , « هيپرپلازي كانوني ندولر مي باشد كه از چندين نوع از سلولها (سلولهاي كبدي , سلولهاي مجراي صفرا و بافت پيوندي ) تشكيل مي شود. در صورت وجود علايم , اين تومور را مي توان از طريق جراحي خارج نمود و به اين ترتيب بيمار را معالجه نمود. اين تومورها در زنان بيشتر از مردان رايج است .

●  علت بروز سرطان كبد چيست

اگر چه ما اطلاعاتي درباره برخي از ريسك فاكتورهاي سرطان هپاتوسلولار داريم اما روش دقيقي براي نشان دادن اين كه كداميك از اين عوامل باعث سرطاني شدن سلول هاي سالم كبد مي شوند وجود ندارد. دانشمندان معتقدند كه سرطان در دو مرحله پيشرفت مي كند. در مرحله اول به موجود بر روي سلول ها DNA DNA آسيب وارد مي شود .

تقريبا براي هر نوع فرآيند شيميايي كه در بدن انسان صورت مي گيرد , حاوي دستورالعملي مي باشد.

بعضي از اين دستورالعمل ها به رشد متناسب و كامل سلول هاي بدن كمك مي كند. اگر در اين دستورالعمل ها تغييري رخ دهد , ممكن است سلول ها بدون كنترل , رشد كرده و يك تومور را تشكيل دهند. خوشبختانه سلول هاي بدن تخريب شده DNA قادرند تا را مجددا مرمت و بازسازي كنند به گونه اي كه بيشتر DNA آسيب هاي وارد شده به موجب سرطان نمي شود.

برخي از مواد شيميايي سرطان زا نظير آفلاتوكسين , به موجود بر روي DNA سلول هاي كبد نيز آسيب وارد مي كنند. مطالعات اخير نشان مي دهد كه ماده شيميايي P 35 آفلاتوكسين به ژن شماره كه وظيفه آن جلوگيري از رشد بيش از حد سلول ها مي باشد , آسيب وارد مي كند. آسيب اين ژن DNA رسيدن به مي تواند باعث افزايش رشد غيرعادي سلول ها شده و در نهايت به سرطان منجر شود.

همچنين ابتلا سلول هاي كبد به انواع هپاتيت هاي DNA ويروسي مي تواند به آسيب وارد نمايد. اين DNA ويروس ها داراي مخصوص خودشان مي باشند كه دستورالعمل هايي درباره توليد ويروس هاي بيشتر و چگونگي آلوده سازي ساير سلول ها را با خود حمل مي كنند. در برخي از بيماران , ويروس مي تواند به DNA اين موجود بر DNA تنهايي وارد روي سلول هاي كبد شود. اما دانشمندان هنوز نمي دانند كه DNA دقيقا چطور اين ويروسي مي تواند منجر به سرطان شود.

اگر چه دانشمندان هنوز در آغاز شناخت اين فرايند هستند اما هنوز به اطلاعات بيشتري نيز دارند. آنها اميدوار هستند كه با درك كامل تر اين فرايند به بسط و گسترش روش هاي بهتر در پيشگيري و درمان سرطان هاي كبد كمك نمايند

●   انواع تومورهای سرطانی در کبد :

تومورهاي بدخيم :

آنژيوساركوم يا همانژيوساركوم :

اين سرطانهاي نادر رشد خود را از رگهاي خوني كبد شروع مي كنند. بيشتر افرادي كه مبتلا به اين نوع سرطانها مي شوند , افرادي هستند كه بدون استفاده از پوشش و محافظ در معرض استنشاق كلريد وينيل يا دي اكسيد توريم قرار مي گيرند. كريدوينيل , نوعي ماده شيميايي است كه در ساخت بعضي از انواع پلاستيكها به كار مي رود. دي اكسيد توريم نيز يك ماده شيميايي است كه در گذشته به عنوان يكي از مراحل آزمايش اشعه ايكس به برخي از بيماران تزريق مي شده است .

زماني كه خاصيت سرطان زا بودن اين مواد شيميايي تشخيص داده شد , قدمهايي براي ريشه كن كردن يا كاهش خطر آن برداشته شد. در حال حاضر كارگراني كه بدون استفاده از پوشش و يا محافظ در معرض استنشاق كلريد وينيل قرار دارند , به طور جدي تحت كنترل مي باشند. در عين حال فرايند ساخت انواع پلاستيك نيز تغيير شكل يافته است . استفاده از ماده شيميايي دي اكسيد توريم در پزشكي نيز در حدود 50 سال است كه متوقف گشته است .

از آنجا كه آنژيوساركوم ها به سرعت رشد كرده و معمولا بيش از حد گسترش پيدا مي كنند , با گذشت زمان مي توان آنها را يافت و با عمل جراحي خارج نمود. در اين جا شيمي درماني و پرتودرماني كمك چنداني نمي كند و اكثر بيماران كمتر از شش ماه پس از تشخيص زنده مي مانند.

●  غده سرطاني كولانژيوم :

در حدود 13 درصد از سرطانهاي اوليه كبد از نوع غده سرطاني (كارسنيوم ) كولانژيوم مي باشند. اين سرطانها رشد خود را از مجاري صفرا در داخل كبد شروع مي كند. اگر شما مبتلا به سنگ صفرا يا التهاب كيسه صفرا , كوليت زخمي مزمن (التهابي كه به صورت بلندمدت در روده بزرگ باقي بماند) يا يك بيماري عفوني همراه با كرم انگلي كه در بخشهايي از آسيا با نام « كلونوركيس » (كرم پهن كبد) ديده شده , باشيد , در خطر بيشتري براي ابتلا به اين سرطان هستيد.

بيماري كه دچار اين نوع سرطان مي شود , ممكن است در ناحيه شكمي به ويژه در سمت راست آن , احساس درد داشته باشد. غالبا كبد بيمار بزرگ خواهد شد و گاهي اوقات سرطان از نزديك ناف كبد (فرورفتگي روي كبد كه مجاري صفرا در مسير حركت خود به سوي كيسه صفرا از آن قسمت خارج مي شوند) شروع خواهد شد. كه در اين صورت ممكن است بيمار دچار يرقان شود و علامت آن تغيير رنگ پوست و چشمها به زرد مايل به سبز مي باشد.

اكثر غده هاي سرطاني كولانژيوم را نمي توان به طور كامل از طريق جراحي خارج نمود و اين بدان دليل است كه اين غده ها بيش از حد بزرگ هستند و يا در بخشي از كبد قرار گرفته اند كه امكان برداشتن آنها به وسيله جراحي نيست . معمولا در اين مرحله شيمي درماني و پرتودرماني نيز كمك چنداني نمي كند. به همين دليل بيشتر افرادي كه داراي كارسينوم كولانژيوم مي باشند , تنها شش ماه بعد از تشخيص زنده مي مانند. انجام عمل « باي پس » بر روي مجاري صفرا كه به علت سرطان بسته شده اند. موقتا برخي از علايم را برطرف مي سازد.

●   تومور هامارتوم كبد :

معمولا كودكان زير 4 سال , امكان ابتلا به اين نوع نادر از سرطان كبد را دارند. سلولهاي هامارتوم شبيه سلولهاي دوران جنيني كبد هستند. در حدود 70 درصد از كودكاني كه به اين بيماري مبتلا شوند , با موفقيت درمان خواهند شد و ميزان زندها ماندن آنها زمانيكه بيماري در مراحل اوليه تشخيص داده شود , بالاي 90 درصد است . همچنين شيمي درماني , تاثير مطلوبي در بهبود اين كودكان خواهد داشت .

●   كارسينوم هپاتوسلولار :

رايج ترين شكل سرطان كبد در ميان بزرگسالان , غده سرطاني سلولهاي كبدي يا كارسيوم هپاتوسلولار مي باشد. علت نامگذاري اين سرطان از آنجا ناشي مي شود كه نوع اصلي سلولهاي كبد يعني سلولهاي كبدي ـ صفرايي منشا اصلي اين سرطان مي باشند . در حدود 75 درصد از سرطانهاي اوليه كبد از اين نوع به شمار مي روند.

سرطان هپاتوسلولار به شكلهاي مختلفي رشد مي كند. در مقايسه با سرطانهاي اوليه كبد كه رشد خود را از كبد آغاز مي كنند , تومورهاي كبدي ثانويه يا متاستاتيك , تومورهايي هستند كه از ساير اعضاي بدن نظير پانكراس , روده بزرگ , معده , سينه , ريه و غيره شروع به رشد كرده بود و به صورت ثانويه به كبد گسترش پيدا مي كنند. اين تومورها كه بعد از فراگيري در محل اصلي خود , نامگذاري مي شوند , از اين پس به عنوان ثانويه به شمار مي روند. به عنوان مثال سرطاني كه رشد خود را از بافت سينه آغاز كرده و سپس به كبد گسترش پيدا مي كند , سرطان سينه ثانويه ناميده مي شود. در آمريكا و اروپا , تومورهاي كبدي ثانويه نسبت به سرطانهاي اوليه كبد , شايع تر مي باشند. درست برعكس اين مسئله در بسياري از نواحي آسيا و آفريقا صادق است .

برخي از تومورهاي كبدي به صورت يك تومور مجزا به وجود آمده و رشد مي كنند و فقط در صورت عدم توجه به اين بيماري به ساير بخشهاي كبد گسترش پيدا مي كنند.
نوع ديگري از سرطان كبد وجود دارد كه از همان ابتدا به شكل شاخكهايي در ميان بافت كبد , شروع به رشد و گسترش نموده و منحصر به يك تومور مجزا نمي باشد. بيشتر اوقات اين نوع تومور در افرادي كه مبتلا به سيروز كبدي بوده اند , مشاهده مي شود.

در يكي ديگر از انواع سرطان كبد , سرطان به صورت غده هايي در بخشهاي مختلف كبد شكل مي گيرند.

گاهي اوقات نيز شكل غده مشخص نيست و سرطان با هيچ يك از انواعي كه گفته شد , هماهنگي ندارد.

پزشكان قادرند در زير ميكروسكوپ چندين زير گروه از سرطان هپاتوسلولار را تشخيص دهند. مهمترين اين زير گروهها « فيبروم لايه اي » نام دارد. بيماران مبتلا به اين نوع سرطان در مقايسه با مبتلايان به ساير زيرگروهها از لحاظ سني جوانتر هستند و اغلب زنان مي باشند. اين زيرگروه در مقايسه با شكلهاي ديگر سرطان هپاتوسلولار , از پيش آگهي بسيار بهتري برخوردار است .

●   سرطان كبد ثانويه :

اكثر اوقات وقتي سرطان در كبد ديده مي شود , در حقيقت رشد خود را از آنجا آغاز نكرده , يعني در كبد شكل نگرفته است . بلكه از سرطاني كه در قسمتي ديگر از بدن وجود داشته , به كبد سرايت كرده است . اين تومورهاي ثانويه كبد , در اعضاي ديگر بدن نظير پانكراس , روده بزرگ , معده , سينه , ريه و… شكل مي گيرند و سپس به كبد گسترش پيدا مي كنند. اين تومورها كه بعد از قرارگيري در محل اصلي خود , نامگذاري مي شوند , از اين پس متاستاتيك يا ثانويه ناميده مي شوند.

●   آمار مهم و كليدي سرطان كبد :

انجمن سرطان ايالات متحده برآورد نموده است كه تعداد 16200 مورد جديد از سرطان اوليه كبد و سرطان مجراي صفراي درون كبدي شناسايي شده است كه از اين تعداد 10700 نفر را مردان و 5500 را زنان تشكيل داده اند . همچنين در حدود 14100 نفر در اثر اين بيماري جان خود را از دست داده اند كه 8900 تن از اين آمار به مردان و مابقي به زنان اختصاص داشته است .

در مقايسه با بسياري از سرطان هاي ديگر , تعداد افرادي كه مبتلا به سرطان كبد شده و بر اثر اين بيماري فوت كرده اند , در حال افزايش است .

اين نوع سرطان در كشورهاي شرق آسيا , آفريقا و آسيا ده برابر بيشتر از نقاط ديگر جهان شايع است و در بسياري از كشورها , رايج ترين نوع سرطان محسوب مي شود.

از آن جا كه علايم سرطان كبد تا هنگاميكه اين بيماري پيشرفت نكند , ظاهر نمي شود , فقط مي توان تعداد اندكي از اين تومورها را در مراحل پيش رس واوليه شناسايي نمود و به وسيله جراحي خارج كرد. در كمتر از 30 درصد بيماراني كه تحت عمل جراحي تحقيقي قرار مي گيرند , تومور سرطاني به طور كامل از بدن بيمار خارج مي شود. به طور ميانگين ميزان ادامه حيات براي حدود 10 درصد از بيماران مبتلا به سرطان كبد , تنها 5 سال مي باشد.

اين رقم براي بيماراني كه در اثر ساير بيماري ها (نظير بيماري قلبي ) جان خود را از دست دهند و يا در حال مرگ باشند , صدق نمي كند.

●   علایم شایع

کاهش اشتها و کاهش وزن
وجود توده ای دردناک در طرف راست بالای شکم
درد قسمت فوقانی شکم
تب خفیف ، معمولاً زیر ۳/۳۸ درجه سانتیگراد
زردی چشم ها و پوست (گاهی )
تورم شکم در اثر احتباس مایع (گاهی )
خواب آلودگی

●   علل

نامشخص . این سرطان در جمعیت هایی که میزان بروز هپاتیت ویروسی و سایر بیماری های مزمن کبدی در آنها بالاست شایع تر است .
عوامل افزایش دهنده خطر
بیماری اولیه کبد نظیر سیروز کبد
مصرف استروییدهای آنابولیک
مصرف بیش از از حد الکل
سابقه عفونت هپاتیت ب
مصرف طولانی مدت قرص های ضدبارداری
هموکروماتوز
اختلالات متابولیسمی
سنگ صفراوی ، کیست کلدوک ، کلونورکیازیس (آلودگی با یک کرم کبدی شایع در خاور دور( شرق آسیا)

●   پیشگیری

واکسیناسیون هپاتیت ب و ارائه آموزش در مورد پیشگیری برای جمعیت پرخطر از نظر ابتلا
غربالگری سرطان و تشخیص زودرس در مورد جمعیت پرخطر (با آزمایشی که آلفافیتوپروتئین یا AFP نامیده می شود)

●  عواقب موردانتظار

این سرطان در حال حاضر غیرقابل علاج بوده و در مدت کوتاهی منجر به مرگ می گردد. با این حال درد بیماران با درمان قابل کنترل است . معمولاً برای درمان این بیماری اقدام می شود، اگرچه احتمالاً ناموفق است .
تحقیقات علمی درباره علل و درمان این سرطان ادامه دارد و این امید وجود دارد که درمان هایی مؤثرتر و نهایتاً علاج بخش در آینده ارایه گردند.

●  عوارض احتمالی

احتباس سدیم ، که باعث تجمع مایع در شکم و قسمت های پایینی بدن می گردد که این خود تهدیدکننده حیات است .
نارسایی کلیه
مرگ در اثر اختلال عملکرد کبد
گسترش سرطان به اعضای دیگر

●  درمان اصول کلی

بررسی های تشخیصی گوناگونی برای اثبات تشخیص این بیماری ممکن است استفاده شود که عبارتند از آزمایش های خون ، نمونه برداری کبد، عکس ساده ، سونوگرافی ، سی تی اسکن ، ام آرآی ، آرتریوگرافی ، آنژیوگرافی و آزمون های رادیواکتیو.
در مراقبت این بیماران ، مراقبت های حمایتی طبی جامع و حمایت های روانی هر دو باید مدنظر قرار داشته باشد.
داروهای ضدسرطان و اشعه درمانی اغلب تجویز می شود. این درمان ها ممکن است تا حدودی تسکین بخش باشند ولی علاج بخش نیستند (درمان های تسکینی ).
بسته به نوع و گسترش تومور جراحی جهت برداشت تومور ممکن است توصیه گردد.
پیوند کبد برای بعضی بیماران ممکن است در نظر گرفته شود.

 

●  داروها

داروهای ضدسرطان که ممکن است سرعت پیشرفت بیماری را کاهش دهد.

●  مسکن ها

آنتی بیوتیک ها در صورت عفونت زمینه ای کبد

●  فعالیت

محدودیتی وجود ندارد. تا حد توان به فعالیت های سابق خود ادامه دهید.
با پیشرفت بیماری ممکن است مراقبت های آسایشگاهی به صورت سرپایی یا بستری توصیه گردد.

●  رژیم غذایی

رژیم پرانرژی و کم پروتئین
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید

اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم سرطان کبد، به ویژه کاهش وزن توجیه نشده ، تب خفیف یا وجود توده شکمی ، باشید.
بروز تورم شکم در طی درمان
اگر دچار علایم جدید وغیرقابل توجیه شده اید. داروهای تجویزی ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند.

علایم‌ شایع‌

وجود یک‌ توده‌ سفت‌ در قسمت‌ بالایی‌ در سمت‌ راست‌
کاهش‌ وزن‌ و بی‌اشتهایی‌ بدون‌ توجیه‌
ندرتاً زردی‌ چشم‌ها و پوست‌
احساس‌ ناراحتی‌ در شکم‌ که‌ شبیه‌ حالتی‌ است‌ که‌ انگار ماهیچه‌ دچار کشیدگی‌ شده‌ باشد.
پایین‌ افتادن‌ قندخون‌ (ضعف‌، تعریق‌، گرسنگی‌، لرزش‌ و سردرد)
تب‌
وجود مایع‌ در شکم‌؛ بزرگ‌ شدن‌ طحال
مستعد شدن‌ به‌ خونریزی‌ گوارشی‌ و سایر جاها
علل‌
وجود سیروز از قبل‌ در کبد. در حدود 50% بیمارانی‌ که‌ سرطان‌ کبد دارند از قبل‌ از آن‌ دچار سیروز بوده‌اند.
عفونت‌ هپاتیت‌ B یا C
عفونت‌ احتمالی‌ با ویروس‌های‌ آهسته‌
عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر
سابقه‌ هپاتیت‌؛ الکلی‌ بودن‌
مصرف‌ قرص‌های‌ تنظیم‌ خانواده‌ (ضد حاملگی‌)
استفاده‌ از استروییدهای‌ آنابولیک‌ توسط‌ بعضی‌ از ورزشکاران‌ برای‌ افزودن‌ بر حجم‌ عضلات‌
مناطق‌ خاص‌ جغرافیایی‌. سرطان‌ کبد خصوصاً در آفریقای‌ جنوبی‌ و آسیای‌ جنوب‌شرقی‌ شایع‌ است‌.
پیشگیری‌
الکل به‌ هیچ‌ عنوان‌ ننوشید.
واکسیناسیون علیه‌ هپاتیت‌ B ممکن‌ است‌ کمک‌کننده‌ باشد.
انجام‌ منظم‌ آزمایشاتی‌ جهت‌ بررسی‌ وجود این‌ سرطان در افراد در معرض‌ خطر (کسانی‌ که‌ سیروز یا هپاتیت‌ مزمن‌ فعال‌ دارند).
عواقب‌ مورد انتظار
این‌ بیماری‌ در حال‌ حاضر لاعلاج‌ است‌. تنها تعداد کمی‌ از بیماران‌ تا 5 سال‌ پس‌ از جراحی‌ زنده‌ می‌مانند. اما علایم‌ را می‌توان‌ تخفیف‌ داد یا کنترل‌ نمود و البته‌ تا به‌ حال‌ چندین‌ مورد بوده‌اند که‌ بدون‌ دلیل‌ مشخص‌ بهبود یافته‌اند.
تحقیقات‌ علمی‌ در زمینه‌ علل‌ و درمان‌ این‌ سرطان‌ ادامه‌ دارند، بنابراین‌ امید می‌رود که‌ درمان‌های‌ مؤثرتری‌ ابداع‌ شوند و نهایتاً بتوان‌ این‌ سرطان‌ را معالجه‌ کرد.

●  عوارض‌ احتمالی‌

●    نارسایی‌ کبد

گسترش‌ سرطان‌ به‌ سایر اعضا، خصوصاً ریه‌ها، غدد فوق کلیوی و استخوان‌ها
درمان‌

بررسی‌ تشخیصی‌ عبارتند از آزمایش‌ خون‌ از نظر کار کبد و آنتی ژن هپاتیت ب ، سی تی اسکن کبد، سونوگرافی، عکسبرداری‌ از شکم‌، آنژیوگرافی از رگ‌های‌ کبد (عکسبرداری‌ از رگ‌ها با تزریق‌ ماده‌ حاجب‌ و تاباندن‌ اشعه ایکس ) و نمونه‌برداری‌ از کبد

در صورت‌ امکان‌، جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ تومور. تنها 25% از سرطان‌های‌ کبد را می‌توان‌ با موفقیت‌ برداشت‌. پیوند کبد در تعدادی‌ از بیماران‌ موفقیت‌آمیز بوده‌ است‌، اما عود سرطان‌ شایع‌ است‌.

روان‌ درمانی‌ یا مشاوره‌ برای‌ کنار آمدن‌ با این‌ بیماری‌ لاعلاج‌
ممکن‌ است‌ نهایتاً لازم‌ شود بیمار در یک‌ مرکز نگهداری‌ بستری‌ و درمان‌ وی‌ در آنجا ادامه‌ یابد.

●  داروها

برای‌ ناراحتی‌ خفیف‌ می‌توان‌ از داروهایی‌ مثل‌ استامنیوفن استفاده‌ نمود. در صورت‌ نیاز، داروهای‌ ضد درد قوی‌تری‌ تجویز خواهند شد.
داروهای‌ ضد سرطان‌ تاکنون‌ نتایج‌ خوبی‌ نداده‌اند.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
تا حدی‌ که‌ قدرتتان‌ اجازه‌ می‌دهد فعال‌ بمانید.

●  رژیم‌ غذایی‌

رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود. الکل‌ ننوشید.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ سرطان‌ کبد را دارید.
اگر علایم‌ خونریزی‌ ظاهر شوند، خصوصاً خونریزی‌ از دستگاه‌ گوارش‌. این‌ علایم‌ عبارتند از استفراغ‌ خونی‌ یا استفراغی‌ که‌ حاوی‌ ماده‌ سیاه‌ رنگ‌ شبیه‌ دانه‌های‌ قهوه‌ باشد، وجود خون‌ در اجابت‌ مزاج‌، یا اجابت‌ مزاج‌ سیاه‌رنگ‌ و قیری

درمان سرطان پیشرفته از طریق شیمی درمانی یا پرتو درمانی و یا هر دوی آنها صورت می‌گیرد:

●   شیمی درمانی :

در این روش از داروها خاصی برای از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده می‌شود. گاهی پزشک از درمان سیستمیک نیز استفاده می‌کند، به این معنی که داروها به طور مستقیم به داخل رگ بیمار تزریق می‌شود.معمولاً شیمی درمانی به صورت یک درمان سرپایی در کلینیک‌ها یا مطب پزشکان انجام می‌شود. گاهی نیز ممکن است بیمار در مراحل اولی نیاز به بستری در بیمارستان داشته باشد.

●   پرتو درمانی:

در این روش از پرتوهای پر انرژی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این روش یک درمان موضعی است، به این معنی که تنها سلول‌ها را در محل تابش اشعه تحت تأثیر قرار می‌دهد.

●   سرطان عود کننده:

سرطان عود کننده سرطانی است که پس از درمان، علی رغم بهبود اولیه، مجدداً عود می‌کند. در این موارد به نظر می‌رسد سرطان کلاً از بین رفته است، اما به دلیل ناشناخته ماندن بعضی ازسلولهای سرطانی، بیماری مجدداً خود را نشان می‌دهد. بسیاری از این موارد عود بیماری در دوسال اول بعد از درمان خو را نشان می‌‍دهندبیمار ممکن است نیاز به درمان جراحی و یا ترکیبی از روش‌های درمانی مختلف برای از بین بردن این تومور عود کرده داشته باشد.

●   عوارض جانبی درمان سرطان کبد :

به دلیل آن که درمان سرطان می‌تواند به سلولها و بافتهای سالم نیز آسیب برساند،  عوارض جانبی نیز به همراه دارداین عوارض به عوامل مختلفی از جمله نوع و میزان درمان بستگی دارند.عوارض در بیماران مختلف تفاوت داشته و حتی در مورد یک بیمار در جلسات مختلف نیز می‌تواند متفاوت باشد.تیم درمانی این عوارض را برای بیمار شرح داده و نحوه روبرو شدن با آن را برای بیمار توضیح می‌دهند.

●  جراحی سرطان کبد :

پس از جراحی چند روز طول می‌کشد که بیمار به حالت عادی باز گردد. بیماران معمولاً در چند روز اول احساس درد و ناراحتی می‌کنند، هر چند از داروهای مسکن می‌توان بریا کاهش درد استفاده کرد.

●   شیمی درمانی سیستمیک:

عوارض این روش بستگی به نوع و میزان داروی به کار رفته دارد. این عوارض برای هر بیمار نیز متفاوت است. شیمی درمانی سیستمیک بیشتر سلول‌هایی را تحت تاثیر قرار می‌دهد که رشد و تقسیم سریعی دارند، مانند سلولهای خونی، وقتی که داروهای ضد سرطان بر این سلولها اثر کند، توان بدن برای مقابله با بیماری‌ها  کاهش یافته و نیز ممکن است بیمار به راحتی دچار خون ریزی شود. سلول‌های ریشه مو و جداره دستگاه گوارش نیز از جمله سلول‌هایی هستند که به دنبال شیمی درمانی آسیب می‌بینند و فرد دچار ریزش مو، تهوع، استفراغ و یا اسهال می‌شود. این عوارض معمولاً بعد از اتمام دوره درمان به تدریج از بین می‌روند.

●   پرتو درمانی :

عوارض این روش درمانی به میزان اشعه تابیده شده و ناحیه‌ای که تحت تابش قرار گرفته است بستگی دارد. بیماران در حین این درمان به خصوص در انتهای دوره، احساس خستگی زیادی می‌کنند. استراحت در این دوره بسیار مهم است، اما پزشکان به بیماران سفارش می‌‍کنند که فعالیت‌های خود را به همان روال قبلی ادامه دهند.پرتو درمانی در ناحیه سینه یا شکم، معمولاً تهوع، استفراغ و اسهال را به دنبال خواهد داشت. پرتو درمانی می‌تواند باعث کاهش سلولهای سفید خون که حفاظت از بدن را بر عهده دارند شود که به این ترتیب مقاومت بدن در مقابل بیماری‌ها کاهش می‌یابد.

کنترل درد در سرطان کبد :یکی از عوارض معمول بیمارانی که به سرطان کبد مبتلا هستند درد است

تومور خود به تنهایی به دلیل فشاری که بر روی کبد و سایر ارگان‌ها وارد می‌‍کند، می‌تواند باعث درد شود. کادر پزشکی می‌تواند با استفاده از روش‌های مختلف به بیمار کمک کند:

●   دارو :

از داروها می‌توان برای کاهش درد استفاده کرد. این داروها ممکن است بیماران را دچار خواب آلودگی یا یبوست کنند که در این صورت می‌توان از داروهای مسهل استفاده کرد.

پرتو درمانی:پرتوهایی با انرژی بالا به دلیل آن که می‌توانند حجم تومور را کاهش دهند، درد را نیز کم می‌کنند.

بلوک عصبی:پزشک می‌تواند با تزریق الکل در نواحی خاص، از انتقال حس درد توسط این اعصاب جلوگیری کند. تیم پزشکی می‌تواند روش‌های دیگری را نیز برای کاهش درد پیشنهاد دهد که ماساژ و طب سوزنی از این دسته هستند.بیماران خود نیز می‌توانند با استفاده از تکنیک‌های خاص برای کاهش درد اقدام کنند.

تغذیه در بیماران سرطان کبد :بیمارانی که مبتلا به سرطان کبد هستند، چه به دلیل خستگی و چه به دلیل احساس بیماری، ممکن است اشتهای زیادی برای صرف غذا نداشته باشند. عوارض درمان نیز می‌تواند خوردن غذا را برای بیمار مشکل کند.مزه یا بوی طبیعی غذا ممکن است برای بیمار متفاوت باشد.

با این وجود بیماران باید انرژی کافی دریافت کنند تا دچار کاهش وزن نشده و روند بهبودشان تسریع گردد. غذا خوردن از طرف دیگر باعث می‌شود که بیماران احساس خوبی داشته باشند. برنامه ریزی غذایی نیز بسیار مهم است. درمان سرطان کبد ممکن است تغذیه را برای بیماران مشکل کند و به همین دلیل این بیماران باید به صورت مداوم از نظر وزن و وضعیت سلامت توسط پزشک کنترل شوند.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »