بیماریهای پلک

انتروپیون یا برگشتگی پلک به داخل

این بیماری به برگشتگی حاشیه و مزه های پلک فوقانی یا تحتانی به سمت داخل چشم اطلاق می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، علت اصلی این بیماری شل شدن زیاد ساختمانهای نگهدارنده قوام پلک تحتانی است که نتیجه افزایش سن وپیری رخ می دهد.

در پلک فوقانی در اکثریت موارد این مسئله ناشی از تراخم وبیماریهای قدیمی غشا ملتحمه چشم است.

علائم بیماری

حالت تحریک پذیری و نارا حتی در چشم ناشی از برگشتگی مزه ها بداخل چشم و تحریک سطح کره چشم.

درمان

برای در مان این بیماری عمل جراحی لازم است . بهتر است عمل جراحی قبل از اینکه مزه ها به سطح چشم آ سیب بزنند صورت گیرد. در طی زمانی که بیمار منتظر جراحی است از نوارهای چسب مخصوص جهت پایین نگه داشتن پلک به سمت پایین استفاده شود که بطور موقت علائم را تسکین می دهد. درمان دیگر تزریق سم بو تولینوم به پلک می باشد که از برگشتگی پلک به داخل چشم جلوگیری می کند. این درمان به مدت ٢ تا ٣ ماه موثر است.

استفاده از موارد ذکر شده در بر گشتگی پلک فوقانی موثر نمی باشد ودر مان ان جراحی است.

غمل جراحی معمولا تحت بی حسی موضعی انجام می شود . عمل جراحی شامل محکم کردن پلک تحتانی و اصلاح شل شدگی پلک می باشد. این عمل ،عمل کوچکی نمی باشد و حدود ٤٥ دقیقه طول می کشد. شانس عود بیماری در تعداد معدودی از بیماران وجود دارد.

توصیه

بیمار میبایست دو هفته قبل از عمل جراحی داروهایی که شانس خونریزی حین عمل یا پس از عمل جراحی را افزایش میدهند مثل آسپیرین، دیکلوفناک، بروفن، وارفارین، ……… را قطع نمایید .

اکتروپیون یا برگشتگی پلک به خارج

اکتروپیون به بر گشتگی لبه پلک و مزه ها به سمت بیرون اطلاق می شود.

چرا این حالت اتفاق می افتد؟

علت اصلی اکتروپیون، شل شدن بافت پلک در اثر سن است ولی در مواردی بدنبال بیماریهای پوستی و کوتاه شدن پلک نیز رخ می دهد.

علائم

از انجاییکه در این بیماری، کره چشم در معرض هوا قرار می گیرد شکایت بیمار از ناراحتی و سوزش چشم میباشد بعلت بر گشتگی لبه پلک به سمت بیرون تخلیه اشک بطور کامل انجام نشده و یکی از شکایات بیمار اشک ریزی خواهد بود . همچنین احتمال صدمه به سطح چشم وجود دارد.

درمان

برای درمان این بیماران جراحی تر میمی نیاز است. پماد های مر طوب کننده چشم و قطره اشک مصنو عی نیز مورد نیاز می باشد .
عمل جراحی می تواند تحت بی حسی موضعی انجام شود. در این عمل، لبه پلک محکم شده و شل شدگی پلک اصلاح می شود.

این جراحی، عمل کوچکی نیست و در حدود ٤۵ دقیقه طول می کشد و در صورتیکه مجاری اشکی صدمه دیده باشد احتمال ادامه اشک ریزی وجود دارد لذا کاهی عمل جراحی دوم حهت اصلاح مجاری اشکی الزامی می شود.

توصیه

بیمار میبایست دو هفته قبل از عمل جراحی داروهایی که شانس خونریزی حین عمل یا پس از عمل جراحی را افزایش می دهند مثل آسپیرین، دیکلوفناک، بروفن، وارفارین، …….. را قطع نمایید .

بلفاریت یا التهاب و عفونت حاشیه پلکها

بلفاریت یا التهاب پلک در واقع التهاب مزمن حاشیه پلکها است که منجر به خارش ، سوزش و قرمزی پلک و پوسته پوسته شدن در اطراف مزه ها می شود . این وضعیت مشابه با شوره سر (Dandruff) می باشد ولی لزوما هر دو بیماری در یکزمان تظاهر نمی کنند.

چه درمای ضروری است؟

درمان بلفاریت بسیار مشابه با در مان شوره سر می باشد لازم است بیمار درمان را به مدت طولانی حتی سالها، ادامه دهد تا بیماری کاملا ریشه کن شود. در تعدادی از بیماران در تمام طول عمر ادامه میابد.

قرمزی و ناراحتی چشم اغلب در اثر محرکات موجود در هوا مثل دود سیگار، بخار ودود ناشی از آشپزی و گاهی بدنبال استفاده از لوازم آرایشی مثل ریمل تشدید می شود.

موارد مورد نیاز دردرمان

1- جوش شیرین یا نمک آشپزخانه

2-آب جوشیده سرد شده که تازه تهیه شده است.

3-گوش پاک کن ( بدیهی است الیاف موجود در پنبه معمولی در لا به لای مزه ها گیر کرده و چشم را تحریک می کن(.

4-یک آینه و نور مناسب.

5-تمام موارد فوق در روی یک دستمال تمیز قرار داده می شود.

چه کاری باید انجام داد؟

1-شستن دستها قبل از شروع درمان

2- نصف قاشق چای خوری جو ش شیرین را در یک لیوان آب جوشیده سرد شده حل می کنیم (همیشه از آب تازه استفاده شو(د

3-گوش پاک کن را در محلول آب و جوش شیرین فرو برده و مرطوب می کنیم سپس به آرامی لبه پلک ومزه ها را با آن ماساز می دهیم تا زمانیکه پوسته های روی پلک کا ملا پاک شود.

گوش پاک کن را دور بریزید. اگر پمادی برای شفا تجویز شده، مقدار کمی از آن روی یک گوش پاک کن قرار دهید و به آرامی روی مزه ها بمالید ( همانند کشیدن یک مداد چشم ) این عمل را باید قبل از خواب انجام دهید.

4-عمل فوق را تا بهبودی نسبی علائم حد اقل روزانه یکبار انجام دهید.سپس هر ٢ تا ٣ روز تکرار شود. به این طریق می توانید بلفاریت را تحت کنترل قرار دهید.

تومـور پـلک

تومـور در واقـع رشد غــیر طبیعی هر بافـت در بدن می باشد. که می توانـد بـصورت خوش خیم ( غیر سرطانی ) و بدخـیم (سرطانی ) رخ دهد. تومـورها میتوانـنـد در هر جای چشم و پلک رخ دهند.

گاهی اوقا ت تومورها از مناطق دیگر به سمت چشم رشد می کنند و یا از سایر نقاط بدن به چشم گسـترش می یابند. تومورهای پـلک میتواند خوش خیم ویا بد خیم باشند.

گاهـی تومـورهــای کاذب بصورت گرانولوما که در واقع نوعی ا لتهاب و عفونت است، نیز در چشم رخ می دهد.

اغلب تومورهای پلک خوش خیم هستند ولی تا قبل از نمونه برداری و تشخیص پاتولوژی افتراق بین این دو مشکل اسـت.

علائـم تومورهای پلک

وجود ضایعه در روی پلک، اشک ریزی، قرمزی، پلک زدن مداوم و درد.

شایعترین تومور بدخیم چشم کدام است؟

شایعـترین تومـوربدخـیم چشـم تومـور بازا ل سل می باشد که هشتادوپنج تا نودوپنج درصد موارد تومورهای بدخیم را شامل می شود. ظاهر تومور به شکل یک دانه برجسته و سفت همراه عروق کوچک روی آن، می باشد.

اگـر تومور درخط مژه ها رشد کند باعث ریزش مژه ها دراین ناحیه می شود. گاهی سطـح تومـور پوسته پوسته همراه با زخم می باشـد و با گـل مـژه اشـتـباه می شود. این تومور با وجود بدخیمی بـنـدرت به سایر نقاط بدن گسترده می شود.

اغلب تومور در افراد مسن تر با پوست نازک و در نقاط درمعرض آفتاب مشاهده می شود.

تشخیص و درمان

تشخیص براساس معاینه چشم و نمونه برداری است. تومورچشم باید کاملا جراحی شده و برداشته شود گاهی رشد تومورزیاد بوده و باید بخش وسیعی از پلک برداشته شود بنابراین جهت نگهداری فعالیت طبیعی پلک مداخله جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم ضروری است اگر تومور در مراحل اولـیـه بردا شـته شـود، نیاز به یک جراحی وسیـع از بین می رود و پـیـش آگهـی بهتـری حا صـل می شود برای اکثر مـوارد در مان جراحی مؤثرترین درمان است.

درموارد شـدیـد بیـماری که از تومور غفلـت شـده، تومـور به داخل حدقه چشم گسـتـرش می یابد و نیاز به تخلیه کامـل چشم و بافتـهـای مجـاور آن خواهـد بـود.

گل مژه

بصورت یک ضایعه بدون درد و سفتی است که منفرد یا متعـدد روی پلک بالا و پایین ظاهـر میشود.
ممکن اســت سایــز آنها در طول زمان بزرگ شود و گاهی قبل از آن ممکن است عفونت دردنـاک پلـک وجود داشته باشد. شانـس عود گل مژه بالاست، بخصوص در افرادی که مرتباً دچار بلفـاریت ( التهاب حاشیه پلک ) هستند

در واقع عفونت میکروبی غــدد پلک می باشد که ممکن است همراه با درد بـوده و تولید چرک کند. علائم بیمار بصورت درد، ورم و قرمزی پلک می باشد.

گل مژه عفونی دو نوع دارد؛ داخلی و خارجی، هر دو نوع بیماری می تواند ثـا نویه به عفونت حاشـیه پلک ( بلفاریت ) رخ دهد.

درمان

گل مژه غیر عفونی:

ازآنجائیـکه گل مژه غیر عفونی بصورت عمـقی در پوست قرار دارد، درمانـهای موضعی کمکـی به این بیماران نمی کند.

بیست وپنج درصـد این بیـماران بهبودی خود به خود پیدا می کند. به بیـمار توصیه می شود که ماساژ با آب گرم و همچنـین ماساژ با گوش پاک کن را جهت باز شدن مجرای غدد، تا چهار بار در روز انجام دهد.

راه دیـگر درمان این بیماران استفاده از کورتون تزریقی مستقیماً داخل ضایعه است که در افراد با پوست تیره بعلت ایجاد لکه های سفید روش درمانی مناسـبی نمی باشد.

در نهایت در صورت باقی ماندن ضایعه ، باید آن را جراحی وتخلیه نمود.

در موارد عدد مکرر باید نمونه جهت وجود تومور بدخیم غدد چربی به پاتولوژی فرستاده شود.

گل مژه عفونی:

کمپرس با آب گرم ، ماساژ لبه پلک با گوش پاک کن و پماد آنتی بیوتیک موضعی اولین خطِ در مان در این بیماران است .

در صورت عدم پاسخ به این درمان ، جراحی و تخلیه ضایعه می بایست انجام گیرد .

پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم

این یک بیماری نادر است (یک نفر در هر ۲۰،۰۰۰ نفر) که  در خانمها شایعتر و سن متوسط شروع بیماری ۶۰ سالگی است. در این بیماری پلک زدنهای مکرر غیر ارادی دو طرفه وجود دارد که سبب میشود فرد قادر به باز کردن چشمها نباشد. در صورتی این حرکات و اسپاسمهای غیر ارادی در یک سمت صورت باشد بنام همی فاسیال اسپاسم است.

علائم

برخی بیماران بلفارواسپاسمی ممکن است سابقه احساس خشکی چشم یا حساسیت به نور داشته باشند.

گاه تحریک چشم (مثلاً نور خورشید، باد خنک، سرو صدا، حرکات سریع سر یا چشم) و استرس عصبی باعث شروع حملات بلفارواسپاسم می‌شود.

با پیشرفت بیماری شدت و فراوانی حملات بیشتر می‌شود به طوری که گاهی بسته شدن پلک‌ها تا چند ساعت طول می‌کشد و فرد عملاً برای چند ساعت نابینا می‌شود. بیماری گاهی آنقدر شدید است که موجب ناتوانی فرد از حضور در اجتماع می‌شود و عملاً فرد را منزوی و افسرده می‌کند.

معمولاً فشارهای روحی و استرس (مثلاً حضور در محیط‌های نا آشنا) باعث شدیدتر شدن بلفارواسپاسم می‌شود. در حالت خواب بلفارواسپاسم متوقف می‌شود.

به علاوه تمرکز بر یک فعالیت خاص، معمولاً باعث کمتر شدن حملات می‌گردد. گاه بیماری برای چند روز کاملا بهبود می‌یابد.

در شروع بیماری معمولا بدرستی تشخیص داده نمیشود و با آلرژی یا خشکی چشم ها اشتباه میشود. در ابتدا ممکن است بیمار فقط پلک زدن های بیشتر و طولانیتر داشته باشد. گاهی شدت آن بحدیست که بعلت ناتوانی در باز کردن پلک ها عملا بیمار نابینا میشود. خستگی، استرس و نور میتوانند آن را تشدید کنند.

در برخی بیماران انجام بعضی کارها باعث کاهش علائم میشوند، از جمله: دراز کشیدن، حرف زدن، آواز خواندن، خمیازه کشیدن، خندیدن، فشار دادن ناحیه ابرو یا گیجگاهی، آدامس جویدن، و باز کردن دهان.

گاهی انقباضات به ناحیه پیشانی، بینی، صورت و حتی گردن انتشار می یابند.

در همی فاسیال اسپاسم این حرکات در یک نیمه صورت وجود دارد و در خواب از بین نمیرود.

علت

به نظر می رسد که بلفارواسپاسم ناشی از نوعی از اشکال در عملکرد “عقده‌های قاعده ای مغز” باشد. عقده های قاعده ای بخشی از مغز هستند که در تنظیم حرکات هماهنگ عضلات دخالت دارند.

البته هنوز به طور دقیق نمی دانیم که چه مشکلی باعث بروز بلفارواسپاسم می شود.

در بیشتر موارد بلفارواسپاسم به صورت خودبه‌خودی و بدون هیچ علت مشخصی ایجاد می شود.البته در بسیاری از افراد، خشکی چشم عامل محرکی باشد که در افراد حساس باعث شروع بلفارواسپاسم شود.

در همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

تشخیص

بلفارواسپاسم با توجه به علائم بالینی تشخیص داده می شود. برای تشخیص بلفارواسپاسم نیاز به آزمایش یا عکس برداری خاصی وجود ندارد.

در همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

درمان

هیچ داروی اختصاصی برای درمان آن وجود ندارد. داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش و داروهای ضد افسردگی داروهایی هستند که معمولاً برای کنترل به کار می روند. پاسخ افراد مختلف به داروهای مختلف متفاوت است و در کل درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان موثر نیست.

در بهترین حالت، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخ مناسبی به درمان دارویی نمی دهند.

تزریق بوتوکس:

در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم تزریق بوتوکس است.  تزریق دیسپورت یا بوتاکس در عضلات پلک ها و اطراف چشم است که در ۹۰-۸۰% موارد پاسخ رضایت بخش است.

نتیجه نوعی فلج موقتی در عضلات است که حدود ۳  ماه طول می کشد. پس از این مدت لازم است تزریق بوتوکس مجدداً تکرار شود.

البته تزریق بوتوکس می تواند عوارضی از قبیل افتادگی پلک، تاری دید یا دوبینی ایجاد کند اما کلیه این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت چند هفته برطرف می گردند.

▪ جراحی:

جراحی معمولاً برای مواردی بکار می رود که یا تزریق بوتوکس هیچ اثر مفیدی نداشته است و یا فرد به انجام تزریقات مکرر علاقه ای ندارد.

شایعترین روش جراحی که برای درمان بلفارواسپاسم به کار می رود برداشتن عضله یا میکتومی (Myectomy) است. در این روش قسمتی از عضلاتی که مسوول بستن پلک هستند با جراحی برداشته می شوند.

این روش در ۷۰ تا ۸۰% موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می شود. اما این اثر موقتی است و  در نهایت فقط باعث میشود فرد پس از جراحی پاسخ بهتری به تزریق بوتاکس داشته باشد. بنابراین جراحی فقط در بیمارانی انجام میشود که پاسخشان به تزریقات خوب نیست.

▪ درمان های حمایتی:

همانطور که گفته شد استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن بلفارواسپاسم می شود. آموزش بیمار و اطرافیان و حمایت موثر افراد خانواده از فرد مبتلا به بلفارواسپاسم می تواند نتایج مفیدی در کنترل علائم داشته باشد.

استفاده از عینک های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم کمک می کند. اول آنکه عینک آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریک چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می کند.

ثانیاً عینک تیره با پنهان کردن چشم، مانع از آن می شود که سایرین متوجه پلک زدن غیر عادی فرد شوند، در نتیجه حضور در اجتماع را برای فرد آسان تر می کند.

استفاده از قطره های اشک مصنوعی و مرطوب کننده های چشم برای درمان خشکی چشم و درمان التهاب پلک (بلفاریت) با کاهش تحریک سطح چشم ممکن است به کنترل حملات بلفارواسپاسم کمک کند .

پتوز یا افتادگی پلک فوقانی

به افتادگی پلک فوقانی پتوز گفته می شود. این افتادگی ممکن است خفیف بوده و یا تمامی مردمک را بپوشاند. در برخی موارد پتوز می تواند دید طبیعی را محدود و یا حتی بطور کامل مسدود نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  پتوز می تواند:

– یک یا هر دو چشم را درگیر کند.
– وراثتی باشد.
– در بدو تولد بروز کند.
– در سنین بالاتر اتفاق بیفتد.

پتوز در کودکان

پتوز مادرزادی به معنای وجود پتوز در بدو تولد می باشد. اگر کودکی با پتوز متوسط تا شدید متولد شود، ممکن است برای تکامل بینایی نیازمند درمان فوری باشد.

پتوز مادرزادی اغلب در اثر نقص در تکامل عضله بالابرنده پلک فوقانی که عضله لواتور نام دارد، اتفاق می افتد. اگرچه معمولا یک اختلال مجزا می باشد، ولی در موارد مادرزادی، ممکن است همراه با اختلالات زیر باشد:

– اختلال حرکات چشمی
– بیماری های عضلانی
– تومورهای پلک یا سایر تومورها
– اختلالات عصبی
– عیوب انکساری

پتوز مادرزادی معمولا با گذشت زمان بهبود نمی یابد.

علائم و نشانه های پتوز کدامند؟
شایعترین علامت آشکار پتوز در کودکان، افتادگی پلک می باشد. در پتوز مادرزادی، اغلب عدم تقارن چین پلک فوقانی وجود دارد.

کودکان مبتلا به پتوز ممکن است برای دیدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم کنند یا ابروها را به سمت بالا بکشند. این مانورهای سر و صورت نشان می دهند که کودک سعی می کند برای دیدن از هر دوچشم استفاده نماید. بعد از گذشت چند سال، این وضعیت های غیر طبیعی سر ممکن است منجر به اختلالات ظاهری سر و گردن شوند.

مشکلات ناشی از پتوز در کودکان کدامند؟

شایع ترین اختلال جدی مرتبط با پتوز دوران کودکی، آمبلیوپی (تنبلی چشم) می باشد. به دو علت پتوز می تواند ایجاد تنبلی چشم کند:

– انسداد مسیر بینایی در موارد پتوز شدید
– ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید ناشی از آن

بعلاوه پتوز ممکن است در صورت وجود انحراف چشم آن را مخفی نماید و این مورد نیز می تواند منجر به تنبلی چشم شود.

پتوز مادرزادی چگونه درمان می شود؟

در اغلب موارد، پتوز کودکان با جراحی درمان می شود. اگر تنبلی چشم هم وجود داشته باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش بر روی چشم سالم، استفاده از عینک یا قطره چشمی ضروری باشد. تشخیص لزوم انجام جراحی و انتخاب روش مناسب، بر اساس عوامل زیر صورت می گیرد:

– سن کودک
– درگیری یک یا هر دو پلک
– شدت پتوز
– قدرت عضلات بالا برنده و پایین آورنده  پلک
– وضعیت حرکات چشمی

در اوایل دوران زندگی معمولا ضرورتی به انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط پتوز وجود ندارد. هم در موارد مذکور و هم موارد شدیدی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، باید به طور منظم  از نظر تنبلی چشم، عیوب انکساری و حالت های وابسته توسط چشم پزشک بررسی و در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند.

علل پتوز بالغین چیست؟

شایعترین علت پتوز در بالغین، کشیدگی یا جداشدگی تاندون عضله لواتور از روی پلک می باشد. وقوع این فرایند ممکن است ناشی ازعلل زیر باشد:

– افزایش سن
– به دنبال جراحی کاتاراکت (آب مروارید) یا سایر جراحی های چشمی
– ضربه به چشم

پتوز بالغین همچنین ممکن است عارضه ای از سایر بیماری ها مانند بیماری های عصبی یا عضلانی و در موارد نادر تومورهای حدقه چشم باشد که عضله بالابرنده پلک یا عصب آن را درگیر می کنند

پتوز بالغین چگونه درمان می شود؟

چشم پزشک می تواند بررسی جامعی  از مشکل شما به عمل آورده و راجع به روش های درمانی مختلف و عوارض وخطرات احتمالی آن ها اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار دهد.
برای تشخیص علت پتوز و انتخاب بهترین روش درمانی ممکن است نیاز به انجام آزمایش خون، عکسبرداری های مخصوص و یا سایر آزمایشات باشد. در صورت یافتن علت زمینه ای باید ابتدا این مورد اصلاح گردد، اما در اغلب موارد، درمان نهایی جراحی است که نوع جراحی نیز بر اساس شدت پتوز و سایر یافته های بالینی تعیین می گردد.

خطرات جراحی پتوز کدامند؟

خطرات جراحی پتوز شامل عفونت، خونریزی و کاهش بینایی می باشد، ولی وقوع این عوارض بسیار نادر است. بلافاصله بعد از عمل، ممکن است چشم بطورکامل بسته نشود، ولی این عارضه معمولا مقطعی است.

در طی این مدت می توان از قطره و پماد برای محافظت چشم استفاده نمود. اگرچه ظاهر پلک بطور قابل توجهی اصلاح می شود، اما ممکن است پلک ها کاملا قرینه به نظر نرسند. در اغلب موارد بعد از جراحی در نگاه به پایین پلک عمل شده نسبت به طرف مقابل مختصری بالاتر قرار می گیرد و شب ها مختصری باز می ماند که این دو عارضه مشکل آفرین نیستند.

در موارد نادر، حرکات کامل پلک قابل برگشت نیست. در برخی موارد، ممکن است بیش از یک بار عمل جراحی لازم باشد.

خلاصه

پتوز در بالغین و کودکان با انجام جراحی قابل درمان است و این درمان علاوه بر اصلاح وضعیت ظاهری می تواند باعث بهبود بینایی نیز شود. در پتوز کودکان، انجام معاینات منظم چشم پزشکی در سال های اول زندگی برای پیشگیری و درمان تنبلی احتمالی چشم از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

افتادگی پلک

این بیماری به افتادگی پلک فوقانی اطلاق شده و می تواند یک یا هر دو پلک را در گیرد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در فرم خفیف بیماری افتادگی پلک در حد بالای مردمک چشم می باشد ولی در موارد شدیدتر افتادگی پلک منجر به پوشاندن قسمتی از مردمک شده به طوری که میدان بینایی فوقانی را کاهش می دهد. گاهی این مشکل همراه با پف پلکها میباشد.

چرا این بیماری رخ می دهد؟

این بیماری می تواند در زمان تولد تظاهر کند که افتادگی پلک مادر زادی اطلاق می شود همچنین زمانی که عضلات بالا برنده پلک تشکیل نشده باشد افتادگی پلک مادر زادی است .

در نوع ناشی از افزایش سن، تاندون عضلات بالا بر پلک از محل اتصا لشان بر روی پلک جدا شده و در نتیجه افتادگی پلک رخ می دهد که معمولا در سنین بالای ۵۰- ٤۵ سال رخ می دهد و اثر با پوست اضافی در پلک (پف پلک) می باشد که نیاز به جراحی همزمان یا بعدی پف پلک (بلفاروپلاستی) است..

درمان

درمان این بیماران با عمل جراحی افتادگی پلک (با یا بدون بلفاروپلاستی) صورت می گیرد ( امواج رادیویی) که اکثرا تحت بیحسی موضعی انجام میگیرد ولی گاهی تحت بیهوشی عمومی هم صورت می گیرد.

در طی این عمل اتصال عضله بالا برنده پلک با محل اتصالشان بر روی پلک مجددا برقرار می شود ولی به طور شایعتر در نوع مادر زادی عضله را تقویت می کنند. عمل اصلاح افتادگی پلک عمل بسیار ظریفی است و مدت زمان آن برای هر چشم ٤۵ دفیفه تا یک ساعت می باشد. در افتادگی پلک ناشی از افزایش سن اکثرا نیاز به عمل بلفاروپلاستی بروش امواج رادیویی ( پف پلک ) نیز وجود دارد.

توصیه

بیمار میبایست دو هفته قبل از عمل جراحی داروهایی که شانی خونریزی حین عمل یا پس از عمل جراحی را افزایش می دهند مثل آسپیرین، دیکلوفناک، بروفن، وارفارین، …… را قطع نماید

انواع افتادگي پلك
افتادگي پلك دلايل مختلفي دارد كه يكي از آنها مادرزادي است؛ يعني افتادگي پلك در زمان تولد به دليل تكامل نيافتن ماهيچه‌هاي بالا‌برنده ‌پلك، بعضي از بيماري‌هاي خاص، فلج عصب پلك يا به دليل ساير بيماري‌‌هاي مادرزادي به صورت يك يا دو طرف ظاهر مي‌شود. زماني كه كودك به دنيا مي‌آيد به دليل اين ناهنجاري در سر و صورت، عصب صورت يا پلك فلج مي‌شود. البته اين فلج عصبي پس از مدتي در بعضي‌ها به حالت عادي برمي‌گردد، ولي در بعضي‌هاي ديگر به صورت دائم باقي مي‌ماند.

افتادگي پلك مادرزادي
مشكلات پلكي مادرزادي چند نوع است، اما به طور كلي در دو گروه طبقه‌بندي مي‌شود:
الف) قسمتي از پلك تشكيل نمي‌شود؛ در اين شرايط عمل جراحي راحت و موفقيت‌‌آميزتر است.

ب) پلك به طور كامل تشكيل نمي‌شود؛ در اين شرايط به طور معمول خود چشم نيز دچار ضايعه‌اي است ولي با وجود اين، خوشبختانه قابل ترميم است.

اگر كودكي با افتادگي پلك متوسط تا شديد متولد شود، ممكن است براي تكامل بينايي نياز به درمان فوري داشته باشد؛ البته افتادگي پلك مادرزادي معمولا با گذشت زمان بهبود نمي‌يابد. اگر والدين با افتادگي چشم مادرزادي در بچه‌‌ها مواجه شدند، بايد حتما به چشم‌‌پزشك مراجعه كنند؛ زيرا اين افتادگي مي‌تواند باعث تنبلي چشم شود.

اگرچه افتادگي پلك معمولا يك اختلال مجزاست، ولي در موارد مادرزادي ممكن است با اختلال حركت‌هاي چشمي، بيماري‌‌هاي عضلاني، تومورهاي پلك يا ساير تومورها، اختلال‌هاي عصبي و عيوب انكساري چشم نيز همراه شود.

مشكلات ناشي از افتادگي پلك در كودكان

افتادگي پلك به دو دليل مي‌تواند باعث تنبلي چشم شود:

الف) انسداد مسير بينايي چشم

ب) ايجاد تاري ديد

البته افتادگي پلك ممكن است انحراف چشم را مخفي كند و در اين مورد نيز مي‌تواند منجر به تنبلي چشم شود. نوع اكتسابي كه شايع‌ترين نوع اين بيماري است، به دليل اختلال در ماهيچه بالا برنده پلك فوقاني رخ مي‌دهد كه ممكن است اثر افزايش سن، بروز اشكالي در اعصاب مربوط به اين ماهيچه‌ها يا آسيب پلك در اثر تومورها، التهاب‌ها يا وارد شدن ضربه به پلك ايجاد ‌شود.

افتادگي پلك در بزرگسالي

شايع‌‌ترين علت افتادگي پلك در بزرگسالان، كشيدگي يا جدا شدن ماهيچه بالابرنده پلك است. اين مشكل ممكن است بر اثر افزايش سن، پس از جراحي آب‌مرواريد يا ساير جراحي‌‌هاي چشمي و ضربه شديد به چشم بروز پيدا كند.

افتادگي پلك بر اثر افزايش سن و كهولت بسيار شايع است؛ در اين شرايط با افزايش سن، پلك بالا دچار فشردگي پوست و چين و چروك مي‌شود و همين پوست اضافه مي‌تواند اشكالاتي را در ديد ايجاد كند.

يكي از دلايل رايج افتادگي پلك، حوادث و تصادف‌هاست كه بر اثر آنها عصب‌هاي پلك ـ كه مسئول حركت پلك هستند ـ فلج و موجب افتادگي پلك مي‌شود

با توجه به افزايش ميزان اميد به زندگي و افزايش تعداد جمعيت سالمندان در اثر ارتقاي شرايط بهداشت عمومي، بالطبع تعداد افراد مسني كه براي جراحي افتادگي پلك مراجعه مي‌كنند نيز بيشتر ‌شده است.

افتادگي پلك در اشخاص كهنسال به صورت پف و چربي‌هاي اضافه دور چشم، چين و چروك و پوست چند لايه، بخصوص در پلك بالا بروز پيدا مي‌كند. پس از مدتي حجم اين پوست افتاده بيشتر مي‌شود كه مي‌تواند باعث سنگيني پلك بالا و خستگي فرد در زندگي روزمره شود؛ براي مثال فرد هنگام رانندگي، مطالعه، خياطي، تماشاي تلويزيون و ساير فعاليت‌هاي روزمره به مشكل برمي‌خورد.

مشكلات ناشي از افتادگي پلك در بزرگسالان

افتادگي پلك خستگي زودرس پلك و چشم را به دنبال دارد، جلوي ديد را مي‌گيرد و مشكلات پوستي ايجاد مي‌كند. زماني كه خستگي ديد ايجاد شود، فرد مجبور مي‌شود ابروهايش را بالا دهد تا جلوي ديدش باز شود؛ زماني كه اين كار به طور مداوم در طول چند ماه انجام شود، پيشاني دچار چين و چروك مي‌شود، تناسب چشم و ابرو از بين مي‌رود و ماهيچه پلك شل مي‌شود كه همين مساله بعدها مشكلات زيادي را براي فرد به‌وجود مي‌آورد.

افتادگي پلك؛ ناشي از تصادف‌هاي شديد

يكي از دلايل رايج افتادگي پلك، حوادث و تصادف‌هاست كه بر اثر آنها عصب‌هاي پلك ـ كه مسئول حركت پلك هستند ـ فلج و موجب افتادگي پلك ميشود. مشكل بزرگي كه ممكن است افراد گاهي پس از تصادف و سوانح با آن مواجه شوند اين است كه به دليل شرايط اورژانسي ايجاد شده، ممكن است ترميم پارگي پلك و عضلات صورت بدرستي انجام نشود كه همين مساله نيز باعث افتادگي پلك مي‌شود.

افتادگي پلك؛ ناشي از سوختگي‌ها

سوختگي‌‌ها نيز براي سلامت چشم مشكلاتي ايجاد مي‌كند؛ در بعضي انواع سوختگي‌‌ها خود چشم و قرنيه آسيب مي‌‌بيند و در موارد ديگر چشم‌ها سالم بوده ولي به پلك‌‌ها آسيب مي‌رسد.

در مواردي كه پلك‌‌ها آسيب مي‌بينند، اگر فرد بموقع براي ترميم پلك اقدام نكند، مشكلاتي جدي‌‌تر براي چشم‌ها ايجاد مي‌شود؛ براي مثال ممكن است پلك آسيب ‌ديده بسته نشود؛ بنابراين سوختگي يا هر بيماري ديگري مانند بعضي از فلج‌‌هاي صورت ـ كه بر اثر آنها پلك بسته نمي‌‌شود ـ نياز به پيگيري جدي دارند.

راه‌هاي پيشگيري و كاهش افتادگي پلك

براي پيشگيري از افتادگي پلك بايد از بيست و شش سالگي اقدام كنيد، ولي اگر از اين سن گذشته‌ايد هم خيلي نگران نباشيد و از همين الان شروع كنيد و نكته‌هاي زير را به خاطر بسپاريد:

بيش از حد در معرض پرتوي مستقيم آفتاب قرار نگيريد، ولي اگر مجبور شديد حتما از كرم‌هاي ضدآفتاب استفاده كنيد.

از ساعت 9 صبح تا 4 بعدازظهر از چشم‌هايتان محافظت كنيد؛ براي مثال از عينك آفتابي و كلاه لبه‌دار استفاده كنيد.

براي كاهش استفاده از نورهاي مصنوعي، بخصوص در شب بهتر است به مدت زياد بيدار نمانيد، تا ديروقت مطالعه نكنيد، تلويزيون را براي مدت طولاني در نيمه‌شب نگاه نكنيد يا حداقل از نوراني كردن اتاق بپرهيزيد.

مطالعه با نور زياد باعث خستگي و آسيب ديدن چشم و در نهايت به پلك مي‌شود و پيري زودرس چشم را به همراه دارد. هرچه شخص بعد از غروب زودتر بخوابد، ديرتر به افتادگي پلك دچار مي‌شود.

تغذيه نامناسب نيز در افتادگي پلك تاثير دارد؛ خوردن غذاهاي سنگين در آخر شب، غذاهاي پرچرب، پرنمك و ترش از مواردي است كه باعث التهاب دور چشم مي‌شود. صبح‌ها بعد از بيدار‌ شدن، اين پف دور چشم به طور كامل قابل مشاهده است و اگر اين بي‌احتياطي‌ها بيشتر شود بعد از مدتي افتادگي پلك نيز ايجاد مي‌شود.

راه‌هاي درمان افتادگي پلك

در بيشتر موارد افتادگي پلك در كودكان با جراحي درمان مي‌شود و اگر با تنبلي چشم نيز همراه باشد، ممكن است درمان با قرار دادن پوشش روي چشم سالم، استفاده از عينك يا قطره چشمي نيز صورت گيرد. در اوايل دوران زندگي معمولا ضرورتي براي انجام جراحي براي موارد خفيف تا متوسط افتادگي وجود ندارد.

چه زماني به پزشك مراجعه كنيم؟

زماني كه فرد هنگام مطالعه و رانندگي دچار خستگي مي‌شود بايد هرچه زودتر به پزشك مراجعه كند؛ زيرا اگر در مراحل اوليه و ابتدايي اين كار را انجام دهد، عمل جراحي افتادگي پلك بهتر انجام مي‌شود.

جراحي افتادگي پلك بيشتر براي مقاصد زيبايي انجام مي‌شود و بسياري از افراد از آن راضي هستند ولي هنوز يك جنبه منفي وجود دارد؛ ممكن است پس از گذشت پنج تا هفت سال پلك دوباره به حالت اول برگردد. البته اگر نكته‌هايي را كه در بالا اشاره كرديم رعايت كنيد، اين احتمال تا حد زيادي كاهش پيدا مي‌كند، بخصوص درباره افرادي كه در استان‌هاي گرمسير كشور زندگي مي‌كنند.

بهترين سن براي انجام عمل جراحي

عمل جراحي افتادگي پلك سن خاصي ندارد و در هر زمان كه افتادگي پلك مشخص شد، فرد بايد عمل جراحي انجام دهد. بيشتر مراجعان براي جراحي پلك بين 40 تا 70 سال دارند ولي اين عمل تابع سن نيست، بلكه ممكن است اين بيماري در بعضي خانواده‌ها زمينه ارثي داشته و امكان بروز آن بيشتر باشد يا به دلايل ديگري ايجاد شود.

آيا پلك‌ها پس از عمل جراحي دوباره مثل اول مي‌شود؟

متاسفانه همه افتادگي‌‌هاي پلك‌ را نمي‌توان طوري عمل كرد كه زيبايي آن مانند پلك ديگر شود. در هر صورت پلك جزئي از چشم است؛ بنابراين عمل بايد طوري انجام شود كه به خود چشم آسيبي نرسد.

بعضي از انواع افتادگي‌هاي پلك به دليل بيماري‌‌هاي عمومي چشم ايجاد مي‌شود؛ براي مثال در بعضي موارد حركت چشم در جهت‌هاي مختلف مختل شده و پلك دچار افتادگي مي‌‌شود. متاسفانه بعضي از افراد نمي‌‌توانند پلك را خوب بالا ببرند، زيرا با اين كار پلك بسته نشده و به چشم آسيب مي‌‌رسد. بنابراين در مواردي ممكن است از نظر زيبايي، پلك قابل ترميم نباشد اما در بيشتر موارد كه افتادگي خفيف يا ثانويه ايجاد مي‌شود، اين مساله كاملا قابل حل است.

عوارض جراحي افتادگي پلك

عوارض جراحي افتادگي پلك مي‌تواند شامل عفونت، خونريزي و كاهش بينايي ‌باشد ولي وقوع اين عوارض بسيار نادر است.

اگرچه ظاهر پلك به طور قابل‌توجهي اصلاح مي‌شود، اما ممكن است پلك‌‌ها كاملا قرينه به نظر نرسند.

در بيشتر موارد بعد از جراحي، هنگام نگاه كردن به پايين، پلك عمل شده نسبت به طرف مقابل، مختصري بالاتر قرار مي‌گيرد و شب‌ها نيز مختصري باز مي‌ماند كه اين دو عارضه مشكل‌آفرين نيستند. در بعضي موارد نيز ممكن است بيش از يك بار به عمل جراحي نياز باشد.براي اصلاح نهايي پلك در 10 تا 20 درصد موارد، بعد از جراحي نياز به يك عمل روتوش وجود دارد كه اين كار معمولا چند هفته تا چند ماه بعد از عمل جراحي اصلي انجام مي‌‌شود و هدف آن تنظيم نهايي عضله در محل مناسب است.

جراحاني كه در اين عمل مهارت دارند، مي‌توانند جراحي را با بي‌حسي موضعي انجام دهند، اما گاهي بيهوشي عمومي نيز صورت مي‌گيرد و با اين عمل اتصال عضله بالا برنده پلك با محل اتصال‌شان روي پلك دوباره برقرار مي‌شود، ولي به طور شايع‌تر در نوع مادرزادي عضله را كوتاه مي‌كنند.

عمل اصلاح افتادگي پلك، عمل بسيار ظريفي است و مدت زمان آن براي هر چشم ۴۵ دقيقه تا يك ساعت است. در بيشتر موارد در عمل‌هاي افتادگي پلك ناشي از افزايش سن، نياز به برداشتن پوست اضافه پلك نيز وجود دارد.

چشم‌ها بعد از هفت تا ده روز بعد از عمل جراحي نياز به مراقبت دارند، ولي اگر عمل جراحي به دست فرد متخصص صورت بگيرد هيچ عارضه‌اي به همراه ندارد.

اگر جاي فارست ويتاكر بوديد چه مي‌كرديد؟ شايد او را با اسم نمي‌شناسيد ولي حتما نقش آفريني‌اش را در فيلم‌هايي مانند گوست داگ ‌(جيم جارموش) و اتاق ترس‌ (ديويد فينچر) ـ كه هر دو از تلويزيون خودمان نيز پخش شده‌اند ـ تماشا كرده‌ايد.

حالا چرا به او اشاره كرديم؟ چون پلك راستش به دليل فلج عصب آن قسمت دچار نوعي افتادگي است اما اين موضوع نه تنها باعث انزوا و ناراحتي او نشده، بلكه حتي به ويژگي انحصاري‌ چهره‌اش تبديل شده است كه حسابي موقع نقش‌آفريني به دردش مي‌خورد. البته در اين پرونده پزشکي نمي‌خواهيم درباره او و سينمايش حرف بزنيم، بلكه منظور، بررسي مشكل او و چگونگي كنار آمدن با آن است.

تومور، عفونت و تومورکاذب حـدقه چشم

نام دیگر تومورکاذب حـدقه چشم ، تومورکاذب التهابی است که علت کاملا ًمشخصی نمی توان برای آن یافت .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، شکل ظاهری تومـور متفاوت بوده و علائم کلینیکی متفـاوتی ایجاد می کند.

قدامی:

زمانی که فقط قسمت قدامی حدقه چشم در گیر است.

منتشر:

تمام چربی پشت چشم در گـیـر است.

عضلانی:

مشخصه آن بزرگی یک طرفه یا دو طرفه یکی یا بیشتر از عضلات خارجی چشم می باشد.
عصبی:

زمانی که التـهاب در ناحیه رأس حدقه چشم می باشد و اعصاب را در گـیـر می کند.

غـدد اشکی:

در این حالت غده اشـکـی در گـیـر است.

علائـم بالـینـی

درد، افتادگی پلک، تورم پلک، حرکات محـدود و دردنـاک چشم، کاهش حــدٌت بینایی، ورم ملتحمه چشم، بیرون زدگی کره چشم، دو بینی

تشخیص

تشخیص بر اساس علائم کلینیـکی، تـسـت های آزمایشـگاهی، سی تی اسکن، ام.آر.آی و سونوگــرافی می باشـد.

گاهی ضروری است چند ین مطالعه تصویری در مراحل مختلف بیماری انجام گیرد و گاهی نیز تنها بوسیله نمونه برداری از ضایعه می توان از عدم وجود ضایعـات بد خیم مطمئن شد.

درمان

تجویز اسـتـروئید بصورت خوراکی یا تزریقی در درمان این بیماران رل اساسی دارد.

دربیمارانی که پاسخ درمانی مناسب به استروئید نمی دهند یا بیماری مجدداً عود می کند، لازم است نمونه برداری انجام شود

تومور حدقه

تومـورهای حدقـــه چشم:

می تواند به صورت خوش خیم و یا بد خیم و بطورکلـی شامل موارد زیر می باشد.

تومــورهای عصــبی:

که عصب بینائی یا اعصاب دیگر را درگیر می کند.

تومـورهای عروقی:

معمولا باعـث بیرون زدگی چشم و یا تغییر رنگ پلک می شوند.

تومـورهای غـدد اشکی:

باعث بزرگی غـدد اشکی و افتادگــی پلک در بخش خارجــی و بیرون زدگی چشم می شود.

لنـفـوما:

معمولا علامـت مشخص تا مراحل پیشرفته وجود نـدارد.

تومورهایـی که از بافتــهای مجاور مثل سینوس ها، پلک و استخوان به چشم گستـــرش یافته اند.
تومور راچگونه تشخیص می دهـنــد؟

انجام سو نوگرافی ، سی تی اسکن ، ام. آ ر.آی در تشخیص کمک می کنـد .گاهی نمونه برداری از تومورجهت تشخیص نهایی لازم است.
علائــم بیماری کدام است؟

بیرون زدگی چشم از حدقه

انحــراف چشم

درد و دوبــیـنـی

افتـادگی پلک با یا بدون لـمس یـک توده

مختل شدن بینایی

در صورت بروز هرکدام از علائم فوق بلافاصـله با چشم پزشک وجراح حدقه مشورت نمائید.

درمان

در مورد تومورهای مشخص که ایجاد اختلال در عملکرد چشم میکنند ، برداشتن کامل توموربا تکـنـیـک جراحی باز صورت می گیرد.

در مورد تومورهایِِِـی که به بافتـهای دیگر تهاجـم کرده انـد نمونه بـرداری انجام می گــیرد و سپس نوع درمان مشخص می شود.

برخی بیماران بدنبال برداشتن تومورو یا نمونه برداری نیاز به درمانهای دیگرمثـل شیمی درمانی و رادیوتـراپــی نیز پیدا می کنـنـد.

عفونت حدقه

جهت ديدن کليه عکس ها کليک نماييد …

سلولیت حدقه علل مختلفی دارد. تشخیص سریع وبموقع بسیار لازم می باشد وازعوارض بسیاربد بعدی جلوگیری می کند.

سه عامل عمده ایجادکننده سلولیت حدقه شامل گسترش عفونت ازسینوسهای مجاورویامجاری اشکی عفونی، ضربه وجراحیهای اطراف چشم وگسترش خونی عفونت می باشد.

دربچه ها این مسئله شایعتر ازبالغین است.

گاهی عفونتهای شدید مثل عفونت قارچی درافرادی که ایمنی بدنشان ضعیف شده است باعث عوارض بسیارشدیدمی شود.

تشخیص سلولیت باعلائم بالینی، انجام سی تی اسکن وگاهی ام-آر-آی می باشد.

این بیماران نیاز به آنتی بیوتیک خوراکی و یا تزریقی دارند.

گاهی نیزبه علت تشکیل آبسه ویاعدم پاسخ به درمان نیاز به عمل جراحی پیدامی شود

شکستگی استخوانهای حدقه

در اثر اصابت ضربه به ناحیه صورت بخصوص بخش فوقانی آن، شکستگی در دیواره های استخوانی اطراف کره چشم (حدقه ) اتفاق می افتد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در صورت خفیف بودن شدت ضربه، تنها علامت شکستگی خونریزی زیر پوستی در اطراف چشم می باشد. در موارد شدیدتر بدنبال شکستگی استخوانهای حدقه در ناحیه کف، بخش داخلی، بافت های اطراف کره چشم وارد سینو سهای این نواحی می شوند و بعلت گیر افتادن بافتهای حرکتی کره چشم ایجاد می شود علاوه بر این گاهی هوای هوای داخل سینوسها به بافت های حدقه ئارد شده و ایجاد ورم در اطراف چشم می کند.

شکستگی های وسیع در ناحیه کف حدقه و یا بخش داخلی سبب جابجایی کره چشم به پایین و یا عقب می شود، در نتیجه کره چشم در گیر پایین تر و داخل تر از پشم سالم قرا رمی گیرد و از نظر زیبایی برای ایجاد اشکال می کند. گاهی در اثر خود ضربه و یا به وسیله بخش شکسته استخوان اعصاب این ناحیه دچار بی حسی و یا کاهش حس در ناحیه گونه و حتی لثه ها می شود.

صدمه به اعصاب عضلات چشم نیز ایجاد دو بینی می کند .باید در نظر داشت که شکستگی های حدقه چشم گاهی با شکستگی نواحی دیگر صورت نیز همراه می باشد.

راههای تشخیص کدامست؟

علاوه برمعاینه بالینی بیمار،باید سی تی اسکن ویاتصویراختصاصی دیگر جهت بررسی نوع شکستگی وتعیین نوع درمان انجام پذیرد.

درمان بیماران چیست؟

درمواردی که شکستگی کوچک است و بافتهای اطراف چشم درمحل شکستگی گیر نکرده باشندو یا تغییری درمحل کره چشم رخ نداده باشد، نیاز به درمان جراحی نمی باشد.

درصورت وجود هرگونه علامت که دال بر گرفتاری بافتهای اطراف چشمی باشد بنابر صلاحدید جراح عمل جراحی ترمیمی انجام می شود دراین عمل جراحی بافتهای گیرافتاده درمحل شکستگی آزادو بااستفاده از وسایل و مواد مخصوص شکستگی ترمیم می گردد.

لازم به ذکر است که دراکثرمواردپس ازترمیم شکستگی، دوبینی کماکان باقی می ماند و گاهی حتی بیشترمی شود . این امر بدلیل عدم کارآی کامل عضلات بدام افتاده درهفته ها و ماه های نخستین پس ازعمل جراحی می باشد، دراکثر بیماران ظرف ۴-۶ ماه دوبینی ازبین می رود.

درصورت باقی ماندن مقادیرکمی ازدوبینی، باعمل جراحی بالانس عظلات درچشم این مسئله قابل رفع می باشد .مشکل بی حسی درناحیه گونه نیز ممکن است تا ماه هاپس ازعمل باقی بماند ولیکن درتعداد بسیارکمی از افراد بعلت شدت زیاد آسیب این بی حسی بطوردائم خواهد بود.

هرگونه دوبینی، بی حسی نواحی صورت بیرون زدگی یاگود افتادگی کره چشم پس ازضربه به صورت، یک علامت بع نفع شکستگی استخوانهای حدقه می باشد .گاهی بعلت عدم مراجعه ویاعدم تشخیص شکستگی، گودافتادگی چشم ماه ها تاسالها بعداز ضربه نمایان می شودکه باعمل جراحی حدقه قابل جراحی حدقه قابل اصلاح می باشد

بیماری صرع

صرع یک بیماری مزمن مغز و اعصاب مي باشد كه معمولاً بصورت تشنج و يا حواس پرتي است كه در مدت زمان كوتاه اتفاق مي افتد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حمله صرعی معمولا بصورت ناگهاني و تقريباً بدون هيچ علامت هشدار دهنده ای آغاز و چند دقيقه به طول مي انجامد و فرد پس از آن ، از حوادث بوقوع پيوسته چيزي بياد نمي آورد

اهمیت بیماری

در دنيا تقريبا در هر هزار نفر 5  نفر مبتلا به صرع مي باشند و اين رقم در کودکان به 15  درصد مي رسد و در  حدود 7 تا 8 درصد افراد در طول زندگي خود يک يا چند بار دچار تشنج مي گردند که اغلب همراه با تب است . در ایران قریب ‪ ۶۰۰‬هزار تن به صرع یا حملات دوره‌ای الکتریکی داخل مغز، مبتلا هستند. افراد بسیاری با صرع به دنیا می‌آیند اما این بیماری در هر سنی به ویژه پس از آسیب به سلول‌های مغزی بر اثر ضربه مغزی، مننژیت یا یک سکته مغزی خفیف، می‌تواند بروز کند بیش از ‪ ۳۰‬درصد بیماران به صرع دائم مبتلا هستند

علائم و تظاهرات صرع بسيار متنوع است. اما حملات در يک يا چند مشخصه زير که عود کننده و غير ارادي هستند اشتراک دارند:

1)- بيماري ناگهاني بوده و به صورت حمله در بيمار ظاهر مي گردد.
2)- اراده بيمار در بروز آن دخالتي ندارد.
3)- تغيير در سطح هوشياري ايجاد مي گردد.
4)- حمله تکرار مي شود و زمان آن گاهي کوتاه است و بهبودي سريع صورت مي گيرد.
5) – فواصل بين حمله ممکن است که چند دقيقه ، چند هفته و حتي گاهي سالها طول بکشد.
6) -گاهي علائم هشدار دهنده  قبل از شروع حمله وجود دارد ولی د راکثر موارد علائم هشدار دهنده ای ندارد.

تفاوت صرع و تشنج :

با اينکه صرع علت بسياري از تشنج هاست اما صرع با تشنج تفاوت دارد. کودکي که يک بار تشنج کرده است يک کودک صرعي نيست بلکه ممکن است علل بسيار زيادي بتوان براي تشنج او پيدا کرد مثلا ابتلا به تب بالا ممکن است سبب کاهش سطح هوشياري شود. به اين حالت تشنج ناشي از تب گفته مي شود.اين تشنجها نشانه اي از صرع نيستند و معمولاً با افزايش سن محو مي شوند و با عواملی مثل گلودرد يا دندان در آوردن ارتباط دارد. خوشبختانه اکثر بچه ها وقتي بزرگ شده و به سن مدرسه مي رسند ديگر دچار اين تشنج نمي شوند.

انواع صرع:

صرع عمومی یا بزرگ

در اين مواقع کودک هوشياريش را از دست مي دهد. ممکن است گريه کند يا به زمين بيفتد و همچنين ممکن است کنترل ادرار يا مدفوع خود را از دست بدهد. در اين گونه تشنجها تمام بدن کودک مي لرزد، احتمالاً چشمانش به بالا منحرف مي شود و دهانش پر از کف خواهد شد.

صرع کوچک

در اين حملات از آنجايي که طول حمله کوتاه است و چند ثانيه طول مي کشد لذا کودک بيدار مي ماند و ممکن است به کاهش هوشياري او توجهي نشود. ممکن است کودک به نقطه اي خيره شود و به سرعت پلک بزند.ممکن است کودک حرکاتي شبيه جويدن انجام دهد و يا در صورتش حرکات سريع لرزشي ديده شود.

مراحل حملات صرع :

مرحله اول، تمام عضلات فرد منقبض شده و مثل چوب خشك شده و در پي آن به زمين مي خورد .
مرحله دوم چند ثانيه بعد از مرحله اول دچار تشنج ها و تكانهاي متعدد در تمام بدن مي شود . در اين مرحله كف از دهان بيمار خارج شده و ممكن است ادرار و مدفوع وي دچار بي اختياري گردد .
مرحله سوم پس از حدود يك دقيقه به حالت اغماء مي رود . در انتها فرد بهوش آمده و ممكن است به خواب طبيعي برود .

روش‌های پیشگیری در بروز صرع

راه خاصي براي پيشگيري از به وجود آمدن صرع وجود ندارد اما سازمان بهداشت جهانی 6 گام اساسی برای پیشگیری از ابتلا به صرع را مراقبت‌های پیش از تولد، زایمان بی‌خطر، کنترل تب در کودکان، کاهش ضربه مغزی، کنترل بیماری‌های عفونی و انگلی، و مشاوره ژنتیک بیان کرده اند.
نکته : براى یك زن مبتلا به صرع، ضرورت دارد قبل از باردارى و در دوران باردارى تحت نظر یك پزشك متخصص قرار گیرد.

اگر زن مصروعى كه داروى ضد صرع مصرف مى كند، تصمیم به باردارى بگیرد، باید قبل از آن خوردن اسید فولیك مكمل (4 تا 5 میلى گرم در روز) را شروع كند، زیرا ثابت شده است كه مكمل اسید فولیك قادر است خطر به وجود آمدن اختلالات عصبى را در جنین كاهش دهد.

كمكهاي اوليه در بیماران صرعی :

کمک های اولیه ای که یک فرد امدادگر برای بیمار صرعی می تواند انجام دهد عبارتند از :

1) آرامش خود را حفظ کنيد ، اطراف کودک را از چيزهايي مثل ميز و صندلي خالي کنيد و به آرامي شانه ها و سر  او را بگيريد تا دامنه حركت وي كم شود و به سر وي آسيب نرسد (محکم نگیرید که مانع حرکات او شوید)
2) در اثر تكانهاي شديد ممكن است مريض دچار ضربه مغزي شود و بهتر است زير سر وي جسم نرمي مثل بالشت بگذاريد .
3) کودک را به پهلو بخوابانيد تا از خفگي ناشي از انسداد مجاري تنفسي جلوگيري شود اگر دهان بيمار بسته بود سعي نکنید آن را باز کنید ولي اگر دهان بيمار باز بود جسم نرمي مانند لاستيك يا دستمال را بين دندانهاي بيمار قرار دهيد تا از گازگرفتن احتمالي زبانش جلوگيري شود . در ضمن اينكار بايد توجه داشته باشيد كه زبان مريض به عقب نيفتاده و راههاي هوايي را مسدود نكند .
4) بند لباسهايي که کودک به تن دارد را شل کنيد و دکمه های پیراهنش را باز کنید.
5)مطمئن شوید کودک نفس می کشد اگر تنفس طبیعی است نیازی به تنفس مصنوعي نمي باشد .
6)بعد از رفع حمله به بيمار استراحت داده و همچنين مايعات شيرين به او بخورانيد
7)در ضمن در صورتي كه بيمار كنترل ادرار و مدفوع خود را از دست داد او را با چيزي بپوشانيد تا پس از بهبودي , از اينكه ديگران وي را در آن وضع ديده اند ناراحت نشود .

باور غلط در باره صرع :

خیلی‌ها فكر می‌كنند، مبتلایان به صرع، هرگز نمی‌توانند زندگی عادی داشته باشند و حتی بسیاری، از این بیماران وحشت دارند

این باور غلط است زیرا از هر 10 نفر مبتلا 8 نفر زندگی کاملا عادی دارند ،  بیماری صرع در اکثر موراد  با دارو قابل کنترل است

سرطان پستان

سرطان پستان، شایع ترین سرطان در زنان و اولین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان ۴۴-۴۰ ساله است که به دلیل  رشد مهار نشده‌ی سلولهای غیر طبیعی كه در نواحی مختلف سینه ایجاد می شود اتفاق می افتد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سرطان ممكن است در بافتهای مختلف مانند مجاری‌ای كه شیر را انتقال می‌دهند، بافت تولید كننده‌ی شیر و در بافت غیر غددی رخ دهد.

امروزه سرطان پستان به عنوان یكی از شایع ترین و كشنده ترین بیماری های زنان به شمار می رود یكی از دلایل كشنده بودن این سرطان تشخیص دیرهنگام آن به دلیل تاخیر بیمار در مراجعه به پزشكان صورت می پذیرد .

عوامل خطر موثر در بروز سرطان پستان

1. سابقه‌ی فامیلی سرطان سینه

2. سابقه‌ی قبلی ابتلا به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه

3. بروز اولین دوره‌ی قاعدگی قبل از 13 سالگی

4. یائسگی بعد از 51 سالگی

5. افرادی كه در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از 30 سالگی بوده است.

6. اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی

7. مصرف الكل

8. زندگی بی تحرك و فعالیت بدنی كم

9. مصرف مواد غذایی پر چرب و سرخ کرده

علائم سرطان سینه

1. وجود توده و یا افزایش ضخامت در سینه و یا ناحیه‌ی زیر بغل

2. ترشح شفاف یا خونی از سینه

3. پوسته‌ریزی در نوك سینه

4. فرو رفتن نوك سینه به داخل

5. قرمزی و یا تورم سینه

6. فرو رفتگی پوست سینه كه در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می كند.

7. وقوع تغییر شكل سینه كه موجب متفاوت شدن آن با سینه‌ی دیگر شود.

8. زخم در پوست سینه كه بهبود پیدا نكند.

نکته : اگرچه این بیماری در زنان بسیار شایع‌تر است اما در مردان نیز روی می‌دهد.

پیشگیری از سرطان پستان

اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابل درمان است. که این تشخیص بیشتر از طریق خودآزمایی پستان توسط خود خانم صورت می گیرد .

به ویژه افرادی كه دارای سابقه ارثی در این زمینه هستند و اقوام نزدیك آنان مانند مادر، خواهر، خاله و عمه به سرطان پستان مبتلا بوده یا هست، بایستی از سنین پایین تر اقدام به انجام خودآزمایی نمایند

خودآزمایی پستانها توسط زنان باید به صورت ماهیانه انجام شود. حداقل منفعت این عمل، شناسایی توده های کوچکی است که با اقدامات مختـصر جراحی قابل درمانند. بیش از ۶۵% توده های پستانی توسط خود بیماران کشف میشوند.

نحوه انجام خود آزمایی پستان

روزهای ۵ تا ۷ سیکل قاعدگی، بهترین دوران برای انجام معاینة پستان است.

الف مقابل آینه :

بدون پوشش روبروی آینه بایستید.

دستها راآویزان نگهدارید ودراین حالت بدقت به هرگونه عدم تقارنی بیش ازحد معمول یا شکل غیرطبیعی پستان ویا فرورفتگی آن توجه کنید.

همین عمل را در حالی که دستها را بالای سربرده اید انجام دهید.

سپس دستها را به پشت سربرده درهم قفل کنید، شانه ها را به سمت عقب بکشید، دراین حالت پستانها ازیکدیگرفاصله می گیرند.(درصورت وجودچسبندگی این حالت ایجاد نمی شود)

ب هنگام استحمام:

به منظورتشخیص بهترهرنوع توده ای ودرحالی که پستانها صابونی هستند با سطح نرم انگشتان همانند روش قبل تمام حجم پستان را کنترل نمایید.

سپس نوک پستان را بین انگشت شست ونشانه به ملایمت فشاردهید وترشحات خونی را درنظر داشته باشید .

درمرحله آخرخم شده دستها را به صورت آویخته دردوطرف بدن قراردهید، پستانها باید براساس وزن بافت خودآویزان شوند. چنانچه چسبندگی وجود داشته باشد این حالت ایجاد نمی شود.

نکته مهم

تمام خانمها ازسن 20 سالگی به بعد بایدهرماه پس ازاتمام قاعدگی پستانهای خود را معاینه کنند ونیز سالی یکبارتوسط پزشک یا فرد دوره دیده معاینه شوند.

پیشگیری:

اقداماتی که در پیشگیری از سرطان پستان می تواند نقش داشته باشد عبارتند از

1. عدم مصرف دخانیات

2. تنظیم وزن در حد طبیعی و مناسب

3. ورزش مرتب

4. عدم مصرف الكل را

5. داشتن رژیم غذایی سالمی كه حاوی مقادیر زیادی از سبزیجاتی و میوه ها باشد

6. انجام ورزش منظم

درمان:

درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد. ممكن است درمان جراحی به صورت برداشتن جزئی تا كامل سینه انجام شود و درمانهای مكمل مانند درمان دارویی، درمان هورمونی، شیمی درمانی و رادیوتراپی انجام گیرند.

سرطان پروستات

پروستات غده ای است به اندازه یک گردو که وظیفه آن فراهم آوردن جریان منی (ماده ای شیری رنگ) برای تغذیه اسپرم ها می باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، غده پروستات تنها در مردان يافت می‌ شود و برداشتن کامل آن مشکل خاصی برای مردها به وجود نمی آورد سرطان پروستات نوعی بيماری است که در آن سلولهای بدخيم که از بافتهای پروستات نشات می گيرد و به طور نامنظم و فزاينده‌ای تکثير و منجر به افزايش حجم در هر يک از اجزای سلولی غده پروستات می‌شود. سرطان پروستات دومين سرطان شايع بعد از سرطان ريه در ميان مردان است

علائم شایع

یکی از مهمترین علائم سرطان پروستات مشکل دفع ادراربه این ترتیب که احساس دفع شدید ادرار عارض می شود اما بعد از مراجعه به توالت هیچ چیز دفع نشود، یا دفع ادرار به صورت کامل صورت نگیرد بلکه کم کم باشد. به طور کلی می توان گفت که مشاهده و احساس هر گونه فرم غیر عادی در دفع ادرار می تواند هشدار دهنده باشد. علائمی نظیر :

1- مشکل در تخلیه ادرار داشتن ادرار قطره قطره بعد از ادرار کردن

2- تکرر ادرار و احساس درد و یا سوزش در هنگام ادرار کردن

4- داشتن ادرار کدر و وجود خون و یا ترشح چرکی به همراه ادرار

5- داشتن درد هنگام انزال

6- داشتن درد در مفصل ران و یا درد پشت و یا درد کمر

عواملل زمینه ساز بروز سرطان پروستات

1- سن ‌ـ سرطان پروستات اغلب در افراد سالمند ديده می‌شود و افراد زير ۵۰ سال به ندرت به آن مبتلا می شوند. مردان بالای ۶۰ سال بيشتر در معرض خطر ابتلاء به سرطان پروستات هستند .
2- عوامل ژنتيکی – سابقه ارثی سرطان پروستات عامل مهمی در ابتلا به اين سرطان است. وجود سابقه سرطان پروستات بين اعضای نزديک خانواده از جمله پدر و برادر احتمال ابتلا به اين سرطان را افزايش می ‌دهد.

3- نژاد: سیاه پوستان امریکایی 65% بیشتر از سایر مردها به این بیماری مبتلا می شوند و آمار مرگ و میر نیز در آنها دو برابر می باشد. از سوی دیگر شیوع این بیماری در مردان آسیایی پایین تر است.

4- عوامل هورمونی ـ هورمون‌های استروئيدی (تستوسترون و آندروژنها) برای رشد و حفظ و عمل طبيعی آن در مردان بالغ نقش مهمی را ايفا می کند. افزايش ميزان ترشح هورمون تستوسترون در خون اغلب موجب تسريع روند بدخيمی سرطان پروستات می شود

5- تغذيه – رژيم غذايی اثرات زیادی در پيشگيری و يا پيشتازی ايجاد سرطان پروستات دارد مصرف سبزيجات حاوی مقادير قابل توجهی ويتامين  ث و ای به خصوص گوجه فرنگی، عاملی محافظتی در مقابل سرطان پروستات تلقی می شوند در حالی که استفاده از مقادير زياد چربی حيوانی عامل مستعد کننده و پيشتاز در ايجاد سرطان پروستات شناخته شده است.

6- مواد شيميايی – تماس با مواد شيميايی سرطان‌زا در محيط مانند کادميم، که در تهيه برخی آلياژها و باتری کاربرد دارد، عامل مستعد کننده و پيشتاز در ايجاد سرطان پروستات است.

7-بيماری های مقاربتی – وجود بيماريهای مقاربتی احتمال ابتلاء به سرطان پروستات را افزايش می‌دهد.

پیشگیری از سرطان پروستات

1- عدم مصرف غذاهای پر چرب و غذاهای آماده

2- مصرف سبزیجات و میوه های تازه در رژیم غذایی روزانه

3- محدود کردن مصرف قند و نمک

4- عدم مصرف نوشیدنیهای الکلی و سیگار

5- داشتن  فعالیتهای جسمی منظم مانند پیاده روی سریع

درمان سرطان پروستات

پزشکان با در نظر گرفتن شرايط بيمار ممکن است يک يا ترکيبی از اين روش های درمانی را بکار گیرند مانند:

۱-تحت نظر گرفتن بيماری:

در اين روش بيمار به طور دقيق تحت نظر پزشک قرار می گيرد، بدون اينکه الگوی درمانی بر روی او اعمال شود. اين روش برای بيمارانی تجويز می‌ شود که جراحی برايشان مفيد نيست و يا رشد غده سرطانی پروستات آنها بسيار کند و آهسته است.

2- استفاده درمانی از سرمای شديد.

3-شيمی درمانی: انهدام سلولهای سرطانی با استفاده از داروهای شيميايی

۵-راديوتراپی به منظور کنترل رشد سلولهای سرطانی است.

آسم کودکان

آسم یک بیماری التهابی دستگاه تنفسی است که متأسفانه میزان شیوع این بیماری و مرگ و میر ناشی از آن در دنیا رو به افزایش می باشد این بیماری رایج ترین بیماری مزمن در دوران کودکی به شمار می رود. بیماری آسم یا سندرم آسم بیماری پیچیده ای است که بسیاری از اندام ها را در بدن انسان درگیرمی کند و هنوز ابهامات زیادی در زمینه سیر تکوین این بیماری و آسیب زایی آن وجود دارد و به همین دلیل هنوز هم در جهان تشخیص و درمان این بیماری با تأخیر صورت می گیرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تعریف آسم در برگیرنده این مفهوم است که ناهنجاری اساسی در آسم عبارت است از برونش ها و دلیل محکمی وجود ندارد که چرا نباید واژه آسم به کودکان با برونشیت آسماتیک راجعه یا به بالغین با برونشیت مزمن که حملات حاد در آن ها همراه است اطلاق شود.

با وجود پیشرفت در درمان آسم در ده سال اخیر آسم هم چنان یکی از بیماری های مزمن کودکان می باشد.این بیماری یکی از مسائل شایع دوران کودکی است وتقریبا ۵۰ درصد بیماران آسمی را کودکان تشکیل می دهند حداقل ۵ درصد و شاید ۱۰ درصد از تمام کودکان در طول زندگی علایمی از آسم را نشان می دهند.

آسم یکی از علل شایع غیبت کودکان از مدرسه است این غیبت شاید تا ۲۵ درصد مربوط به آسم باشد.علت ۳۳ درصد بیماری های مزمن کودکان کمتر از ۱۷ سال آسم می باشد.

آسم کودکان اغلب در ۵ سال اول زندگی ظاهر می شودو تجربیات نشان می دهد که تقریبا ۵۰ درصد کودکان علائم آسم را قبل از دو سالگی نشان می دهند.آسم کودکان برعکس بالغین در پسران شایع تر از دختران و معمولا با عوامل آلرژن شدت می یابد و یا بروز می کند.

در کودکانی که علائم اولین برونکواسپاسم قبل از پایان دو سالگی ظاهر می شود؛ آسم کمتر برگشت می نماید.همچنین در کودکانی که حمله حاد آسم خفیف است ممکن است بدون علامت ظاهر شوند و حمله تکرار نشود ولی در کسانی که حمله های شدید و مکرر دارند و یا در کسانی که در فواصل حملات آسمی دارند و حجم ریوی طبیعی نمی شود آسم مزمن می شود.

وجود اگزما و سایر آلرژی ها نشان دهنده پیش آگهی بدتر می باشد؛ به علاوه آسم در پسران شدید تر می شود. عفونت های تنفسی به خصوص ویروسی و گاهی میکروبی باعث بروز حمله آسم می شوند.

عوارض شدید آسم و مرگ ومیر بیشتر در سنین کمتر از ۵ سال اتفاق می افتد.

اگر چه درمان ها در خصوصیات طبیعی بیمار اثر چندانی ندارد ولی در درمان حمله آسم و از بین بردن برونکواسپاسم و بهبود علائم حاصل از آن وجلوگیری از مرگ بیمار موثر می باشد.

● اتیولوژی آسم کودکان:

▪ ارث: در بسیاری از موارد زمینه ارثی واضحی از حساسیت در خانواده طفل مبتلا به آسم وجود دارد.
▪ عفونت: نقش عفونت ها بخصوص ویروس ها و ویروس سنین سیال در بروز حمله حادآسم کودکان اهمیت دارد.
▪ آلرژی: بیمارانی که زمینه آلرژی و آتوپی دارند متعاقب تماس با مواد آلرژن دچار حمله آسم می شوند در اغلب این بیماراI gE سرم افزایش خواهد داشت.
▪ فاکتورهای پسیکوژنیک: نقش عوامل بیماری و فاکتورهای روانی و اثرات آن براعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک مشخص است که می تواند عامل بروز حمله آسم باشند.
اختلالات رفتاری خانواده و وقایع ناراحت کننده می توانند در تسریع بروز علائم آسم نقشی داشته باشند.
▪ مصرف داروها: مصرف بعضی از داروها از جمله آسپرین می تواند با اثر بر پر وستاگلاندین در بروز حمله آسم اثر داشته باشد؛ که نباید در کودکان آسمی آسپرین مصرف شود.
▪ هوای سرد: تغییرات هوا و استنشاق هوای سرد ،دود سیگار، می تواند عوامل و بروز دهنده عوامل باشند.
▪ ورزش: فعالیت های بدنی ورزش می تواند عامل برونکواسپاسم و بروز علائم آسم و یا ایجاد سرفه که نشانه ای از آسم است بشود.
مکانیسم برنکواسپاسم ناشی از ورزش کاملا مشخص نیست ولی برخورد هوای سرد و کاهش رطوبت را موثر می دانند.در کودکانی که گرفتگی بینی دارند و از طریق دهان هوای سرد را استنشاق می کنند امکان بروز علائم آسم تشدید می شود.
در افرادی که عمل لوزه یا آدنوئید شده است حملات آسم شدت می یابد.

● انواع آسم:

حمله آسم را برحسب شدت به چند گروه تقسیم می کنند.

▪ آسم خفیف: حملات تکرار کننده چنین است که با درمان برونکودیلاتاتور بهبود می یابد؛ خس خس سینه خفیف یک تا دو روز باقی می ماند و سپس بهبود کامل می شودو طفل بی علامت می باشد و در بین حملات کاملا سالم است.

به مدرسه می رود ، ورزش را خوب تحمل می کند خواب راحت دارد رشد طفل طبیعی است، گاه گاهی حملات آسم تکرار می شود.آسم متوسط: در این نوع از آسم حملات از آسم خفیف بیشتر تکرار می شود سرفه و خس خس سینه در بین حملات وجود دارد ورزش را خوب تحمل نمی کند ممکن است با ورزش دچار تنگ نفس و یا سرفه شود .گاهی در هنگام خواب نیز ناراحت است در چنین مواردی اگر حملات آسم خیلی به هم نزدیک و یا بیمار همیشه در هنگام خواب ناراحت است بهتر است از برونکودیلاتاتور به طور مرتب استفاده نماید؛ تا علائم کنترل شود.

▪ آسم شدید:

آسم شدید هنگامی گفته می شود که حملات شدید و مکرر باشد این بیماران به علت حمله حاد شدید آسم مکررا در بیمارستان بستری می شوند؛ درصورتی که در حملات خفیف و متوسط آسم احتیاجی به بستری نمودن اطفال نمی باشد.در فواصل حملات آسم نیز ویزینگ و مختصر تنگی نفس ممکن است وجود داشته باشد.اغلب نمی توانند مرتب به مدرسه بروند و به علت حملات مکرر از مدرسه غایب می شوند.

در خواب دچار تنگی نفس و یا سرفه می شوند. قفسه سینه به علت پر هوایی مزمن تغییر شکل داده و استوانه ای می شود.این بیماران به مصرف دائمی برونکودیلا احتیاج دارند و گاهی آئروسل کورتیکواستروئید و یا مصرف خوراکی این دارو لازم می باشد.

● عوامل موثر در بروز آسم:

یکی از عواملی که باعث بروز آسم می شود عوامل محیطی است که در بین عوامل محیطی استرس و اضطراب اصلی ترین عامل به وجود آورنده حملات آسم می باشد، اضطراب حالت هیجانی نامطلوبی است که معمولا با احساس دردناک و طولانی بیم و نگرانی همراه باشد البته سطح معینی از اضطراب نه فقط برای رویارویی با خطر، برنامه ریزی کردن، مطالعه، هوشیار بودن در هنگام امتحان و … ضروری است بلکه باید توجه داشت که ترس و اضطراب به صورت محدود می تواند بسیار مفید و لذت بخش باشد به هر حال در ورای این سطح معین، اضطراب به صورت عامل و مسئول تخریب موقعیت ها و نیز ایجاد حرکات و رفتارهای غیر انطباقی در می آید و مشکلاتی در تمرکز و حافظه به بار می آورد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اضطراب، برخی رفتارهای ناشیانه و ناپخته مانند آسم را باعث می شود و فرد مبتلا نمی تواند با شرایط موجود زندگی و محیطش روبه رو شود و با آن ها کنار بیاید.هنگامی که فرد نسبت به کارآمدی عملکرد توانایی و استعداد خود در شرایط و یا در موقعیت جدیدی قرار می گیرد دچار نگرانی و تشویش و تردید می شود و این نگرانی ها و تشویش ها عامل به وجود آورنده حملات آسمی می شود البته آسم یک بیماری است که علت های آن می تواند ژنتیکی، روان شناختی، زیستی یا محیطی باشد که هر یک از عامل های ذکر شده می تواند هم در کودکی و هم در بزرگسالی به بروز آسم بینجامد.

● عوامل ایجاد آسم:

عوامل محیطی و ژنتیکی به عنوان دو عامل مؤثر در بروز بیماری آسم است در واقع نوعی تعامل بین زمینه های ژنتیکی و عوامل محیطی باعث بروز آسم می شود به علاوه ژن این بیماری در کروموزم های مختلف بدن تا کنون ردیابی شده است که از آن جمله می توان به کروموزم های شماره ۵ و ۱۱ اشاره کرد و اخیرا نیز ژنی به نام Adams ۳۳ در کروموزم شماره ۲۰ شناسایی شده است که محققان این ژن را نیز در بروز بیماری آسم مؤثر می دانند.

ـ برخی تأثیرات مواد غذایی در ایجاد آلرژی در بدن:

اصولا غذاهایی مانند شیر گاو، لبنیات، ادویه جات، میوه جات ترش، ترشیجات. غذاهای دریایی مانند: میگو و ماهی، سفیده تخم مرغ، برخی از حبوبات، آجیل، فندق، گردو، بادام، پسته و … جزو مواد حساسیت زا محسوب می شود و توصیه می شود کسانی که بیماری آسم و یا آلرژی آن ها زمینه ارثی دارد و نسبت به این غذاها واکنش نشان می دهند از خوردن این غذاها اجتناب کنند.

همچنین استفاده بی رویه از داروهایی نظیر آنتی بیوتیک ها و مسکن ها که به صورت نامنظم مصرف می شود می توانند باعث بروز آلرژی گردد متأسفانه در خانواده های ما کلکسیونی از داروهای مختلف که در طول چند سال برای بیماران تجویز شده است نگهداری می شود در صورتی که بسیاری از این داروها نیز بعد از مدتی حساسیت زا می شود و مصرف آن ها برای افراد بسیار خطرناک است به طوری که برخی از این داروها می توانند فرد را دچار شدیدترین نوع حساسیت یا آنافلاکسی نمایند که این نوع حساسیت می تواند مرگبار نیز باشد.

● عوامل تحریک کننده:

عوامل تحریک کننده در بروز یا تشدید بیماری آسم را عوامل شیمیایی، آلاینده های موجود در هوای آلوده، دود سیگار، دود خودروها، دود آتش، بوی تند مانند: بوی عطر، ادکلن، بوی رنگ، بنزین، نفت و … و حتی تغییر ناگهانی دمای هوا برای ریه تحریک پذیر و بیماران مبتلا به آسم می تواند خطرناک باشد.

بخار آب بیش از اندازه نیز به دلیل آن که غلظت نسبی اکسیژن را کاهش می دهد و نقش محرک دارد ممکن است موجب تشدید علائم و حمله آسم شود.ویروس ها و عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی مانند سرما خوردگی، نیز جزو عواملی هستند که می توانند به عنوان محرک عمل کرده و در بلند مدت ایجاد آسم نمایند، و یا تشدید کننده آسم در افراد باشند.

● میزان شیوع بیماری آسم:

حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماری آسم در کودکان از نوع آلرژیک می باشد، در بزرگسالان نیز حدود ۵۰ درصد بروز بیماری آسم جنبه آلرژیک دارد و اصلی ترین عامل حمله آسم در کودکان و تشدید علائم آسم عفونت های ویروسی دستگاه، تنفسی مانند سرماخوردگی ها هستند در اوایل قرن بیستم آسم جزو بیماری های نادر محسوب می شد در حالی که هم اکنون آسم جزوشایع ترین بیماری های مزمن شناخته می شود و محققان آلودگی، پیچیدگی های بیماری استرس و هیجانات روحی زندگی جدید شهری را در بروز این اپیدمی قرن ۲۱ مؤثر می دانند.

متأسفانه شیوع بیماری آسم از۳۰ سال قبل رو به افزایش گذاشته است و در کشورهای صنعتی نیز درصد بالایی از مبتلایان را به خود اختصاص می دهد و در کشور ایران نیز میزان ابتلا به بین ۱۰ تا ۱۵ درصد تظاهرات بالینی آسم:

۱) احساس تنگی نفس
۲) فشردگی سینه
۳) سرفه های مکرر؛ خصوصا در هنگام شب و اوایل صبح و خس خس تنفسی جزو نشانه های اصلی آسم هستند که عمدتا به صورت متناوب ظاهر می شوند.لذا چنان چه شاهد بروز تکرار این علائم باشیم، احتمال ابتلا به آسم هست و باید به پزشک مراجعه شود. البته نوع بروز آسم در افراد مختلف متفاوت است و بروز این بیماری می تواند مزمن، تدریجی یا بسیار حاد و شدید و حتی مرگبار باشد.بنابراین تشخیص صحیح پزشک با کمک بیمار برای درمان بسیار مؤثر است، باید توجه داشت که تشخیص دیر هنگام، غلط و یا درمان ناصحیح و دیر هنگام آسم عوارضی در پی دارد که ممکن است منجر به گسترش آسم شود که این امر موجب تشدید تلفات آن در دنیا شده است.

● راه های درمان و پیشگیری:

بهترین درمان در پزشکی، پیشگیری است، این اصل کلی و ثابت در آلرژی و آسم بیش از سایر بیماری ها صادق است چرا که آسم و آلرژی ها اگر چه شیوع زیادی دارند خوشبختانه قابل پیشگیری و درمان هستند.

پزشکان بهترین زمان پیشگیری از بروز بیماری آسم و آلرژی را دوران پیش از تولد می دانند چنان چه در خانواده ای زمینه بیماری و یا ارثی از بیماری آسم و آلرژی وجود داشته باشد توصیه می شود که مادران در زمان بارداری همواره از عوامل آلرژیک و عوامل تحریک کننده تطهیر آلودگی های محیطی، گرد و غبار، مصرف برخی داروها، مصرف غذاهای آلرژی زا و نیز از قرار گرفتن در معرض گرده افشانی گل ها پرهیز کنند و همچنین پس از تولد نوزاد نیز تأکید بر استفاده از شیر مادر در دو سال اول زندگی یا حداقل یک سال بسیار جدی است و این موضوع در خانواده هایی که زمینه ارثی آسم دارند بسیار توصیه می شود.

به علاوه از دچار عفونی شدن کودکان به بیماری های عفونی و خصوصا ویروسی نیز جلوگیری کرد و حتی در کودکان مبتلا به آسم، تزریق سالانه واکسن آنفلوآنزا نیز توصیه می شود.

کاهش خونرسانی یا سکته مغزی

حادثه عروق مغز(CVA)عبارت است از حملات ناشی از کاهش خونرسانی یا سکته ای مغز که در نتیجه اختلال عملکرد مغز متعاقب اختلال در خونرسانی بخشی از مغز ایجاد می شود که علت شناخته شده ای ندارد وگاهی در اثر مصرف ضد انعقادها، میگرن، کوکائین، پارگی وجداشدگی عروق مغز ایجاد می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، هر عاملی که باعث قطع یا کاهش خونرسانی مغزاز حد نرمال شود سبب اختلال موقت یا دائم حرکت، فکر،حافظه،صحبت ویا حس می شود.

سکته های مغزی از نظر زمان حادثه :

1- گذرا
2- نقایص عصبی قابل برگشت
3- سکته مغزی
4- سکته مغزی کامل

عوامل خطر ساز :

گاهی بدشکلی شریان هاو ورید های مغزی به صورت مادرزادی، فشارخون کنترل نشده، مصرف داروهایی خاص،ضربه به سر،منجر به  سکته های مغزی از نوع خونریزی دهنده می شوند.

های مغزی اغلب بخاطر بیماریهای قلبی – عروقی بی نظمی هایی قلبی وافت فشار خون ایجاد می شوند.گاهی مصرف الکل ، کوکائین و داروهای خاص منجر به سکته ی مغزی می شود.

علائم بیماری :

بی حسی وضعف در ناحیه صورت، بازو، ساق پا،گیجی یا تغییر در سطح هوشیاری وآگاهی ذهنی، صحبت مشکل ویا نامفهوم، اختلال در بلع غذا، اختلال در بینایی، عدم تعادل، اختلال در راه رفتن ویا سردرد های شدید وناگهانی.

تست های تشخیصی :

– معاینه کامل جسمی بیمار و وجود علائم فوق
– انجام     CTS can
– انجام سونوگرافی عروق مغزی

پیشگیری :

ایجاد فشار خون وچربی خون را به عنوان علائم هشداردهنده سکته مغزی توجه کرده ودرمان را با نظر پزشک شروع وادامه دهد.

استرس محیط زندگی را تا امکان کاهش ودر محیطی آرام به سر ببرد.

داروهای توصیه شده توسط پزشک با دز دستور داده شده ودر زمان درست مصرف شود.
درصورت بروز سکته های مغزی و اختلال در فرد :

هدف اصلی در این بیماران بهبود وضعیت حرکتی،پیشگیری از اختلالات حرکتی هر چه بیشتر ناشی از خشکی مفاصل واز بین رفتن عضلات حفظ تعادل ،حفظ توانایی بیمار درامر مراقبت ازخود، کنترل ادرار، بهبود در قدرت برقراری ارتباط، پیشگیری از زخم بستروپیشگیری از عوارض ناشی از بیماری است.

جهت مراقبت از بیمار اصول زیر باید رعایت شود :

به منظور پیشگیری از انقباض عضلات ومفاصل، بیمار باید در وضعیت مناسب وراحت قرار گیرد.

از قرار گیری بیمار در یک وضعیت به علت ایجاد زخم بستر پیشگیری کنید وهر 2ساعت
بیمار را تغییر وضعیت دهید.

بدن بیمار را باکمک بالشی در وضعیت های متفاوت قراردهید.

بازوی سمت مبتلاودچاراختلال حس و حرکت رابا کمک بالشی بالا قرار دهید تا ازایجاد ورم در عضو جلوگیری به عمل آورد.

بیماررا چندین بار در روز به مدت 3-15دقیقه دروضعیت خوابیده به شکم قرار دهید.
جهت پیشگیری از انقباض مفاصل وعضلات واز بین رفتن عضلات وحفظ گردش خون وپیشگیری از ایجاد لخته ی خون در اندام ها با کمک به بیمار 5-4 بار در روزاز تمرینات ورزشی در محدوده حرکتی استفاده کنید.

آماده کردن بیمار برای حرکت :

اگربیمارهوشیار است هرچه سریعتر بازتوانی بیمارباید شروع شود که ابتدا بیمار باید تعادل خود را در وضعیت نیمه نشسته وسپس در وضعیت ایستاده حفظ نماید وسپس آموزش قدم زدن را آغاز نمائید.

هرگزبیماررا برروی شانه فلج شده قرار ندهید یا بازو وشانه آسیب دیده رانکشید.
بیماررا به رعایت بهداشت فردی تشویق نمائید ودر صورت عدم توانایی واستقلال در انجام کارهای شخصی بیمار را درحفظ بهداشت فردی کمک کنید.

به منظور پیشگیری از خستگی وناامیدی از بیمار حمایت عاطفی به عمل آورید.

در صورت اختلال بینایی یک طرفه کارها را درجهتی انجام دهید که قابل مشاهده برای بیمارباشد.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »