مروری بر سرطان معده

معده يکي از اعضاي موجود در شکم و بخشي از دستگاه گوارش مي باشد و مانند هر کدام از اعضاي ديگر مستعد ابتلا به سرطان مي باشد . پس از اينکه غذا جويده و بلعيده شد از طريق لوله اي به نام مري از دهان وارد معده مي شود . معده عضوي کيسه مانند و داراي ۵ قسمت مختلف مي باشد که ترشحات مختلفي براي هضم اوليه غذا ترشح مي کنند . سرطان در هر کدام از اين مناطق پنجگانه ممکن است شروع شود و گاهي علائم و ميزان بهبودي برحسب محل ابتلا تفاوت مي کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  ديواره معده از پنج لايه تشکيل شده است . داخلي ترين لايه که حائز اهميت خاص مي باشد لايه مخاطي ناميده مي شود و اکثر سرطانهاي معده نيز از اين قسمت شروع مي شود . هر چه سرطان به بافتهاي زيرين نفوذ نمايد احتمال بهبودي کاهش مي يابد .

سرطان معده در طي ساليان و با آرامي رشد مي کند ولي قبل از اينکه سرطان بمعناي واقعي ايجاد شود ، تغييراتي در لايه هاي معده ايجاد مي شود . اين تغييرات اوليه بندرت علائم ايجاد ميکنند و تشخيص داده نمي شوند .

سرطان معده از طرق مختلف گسترش مي يابد . مي تواند از طريق ديواره خود معده به بافتها و اعضاي مجاور راه يابد . همچنين مي تواند از طريق غدد عروق لنفاوي گسترش يابد . در مراحل پيشرفته نيز مي تواند از طريق خون ساير اندام و اعضا را درگير کند . شايعترين سرطان معده بنام آدنوکارسينوم مي باشد . البته انواع ديگر با شيوع کمتر عبارتند از : لنفوم و تومورهاي کارسينوئيد . البته طبيعتاً نوع درمان اين نوع سرطانها با هم تفاوت مي کند .

اکثريت مبتلايان به سرطان معده در دهه ۶۰ يا ۷۰ سن خود تشخيص داده مي شوند .

طبق تحقيقات در ايالات متحده ، تعداد ۲۲۷۱۰ نفر با سرطان معده در سال ۲۰۰۴ تشخيص داده خواهند شد .

سرطان معده در ساير کشورهاي جهان نيز ممکن است شيوع بالاتري داشته باشد. البته در سالهاي اخير بعلت استفاده از يخچال و استفاده کمتر از نمک براي نگهداري غذاها احتمال ابتلا به سرطان معده کاهش يافته است . يکي ديگر از علل کاهش ابتلا درمان مناسب و مفيد براي باکتري هليکوباکترپيلوري مي باشد که بنظر مي رسد نقش زيادي در ابتلا به سرطان معده دارد .

متأسفانه در مراحل ابتدايي علائم چنداني ديده نمي شود و شايد بهمين دليل سرطان معده در مراحل ابتدايي بسختي تشخيص داده مي شود .

●  علائم شايع :

– کاهش اشتها و کاهش وزن

–  درد معده

– علائم مبهم سوء هاضمه مانند پري ، آروغ زدن ، ‌تهوع

–  احساس پري حتي پس از خوردن مقادير اندک غذا

–  تهوع و استفراغ

–   سوزش سردل و علائم شبيه به زخم معده

– تورم معده

البته شايان ذکر است که بسياري از اين علائم منحصر به سرطان معده نمي باشند و دربسياري از بيماريهاي ديگر معده نيز ديده مي شوند ، اما وجود اين مشکلات اگر بصورت طولاني باشد خصوصاً در افراد بالاي ۵۰ سال ، احتياج به ارزيابيهاي بيشتري توسط پزشک دارد  .

اگر شک به سرطان معده وجود داشته  باشد ، پزشکان دست به ارزيابيهاي بيشتري مي زنند تا سرطان معده را در مراحل اوليه تشخيص بدهند . ازانواع اين روش مي توان به اندوسکوپي ، عکسبرداري از ريه ( بيشتر بمنظور تشخيص ميزان درگيري بافتهاي مجاور معده انجام مي شود ) ، MRI و آزمايشات اوليه اشاره نمود که هر کدام از اينها با توجه به صلاحديد پزشک معالج و در زمان مقتضي انجام مي شود .

●  عوامل افزايش دهنده خطر :

بايد توجه داشت وجود عوامل خطر همواره به معني ابتلا به بيماري نيست و تنها شرايط را براي ابتلا به بيماري بيشتر مي کند .

عفونت با هليکوباکترپيلوري که منجر به گاستريت مزمن شود . البته بسياري از افرادي که اين ميکروب را با خود دارند هيچگاه مبتلا به سرطان معده نمي شود .

رژيمهاي غذايي شامل غذاهاي دودي ، گوشتي نمک اندود ، ترشيها و غذاهاي محتوي نشاسته بالا و فيبر پايين . ( استفاده از غذاهايي که شامل غلات زياد باشند ، ماهي و سبزيجات تازه محتوي ويتامين A و C احتمال ابتلا به سرطان معده را کاهش مي دهند . )

–  کشيدن سيگار

–  مصرف الکل

–   سابقه جراحي بر روي معده که قبلاً بمنظور کنترل زخم انجام شده باشد .

–  سرطان معده در مردان دوبرابر زنان ديده مي شود .

–  در سنين بالاتر از ۵۰ سال بشدت افزايش مي يابد .

–   در نژادهاي بخصوصي بيشتر ديده مي شود

–  سابقه سرطان معده در افراد درجه يک فاميل

●  پيشگيري :

–   استفاده از رژيمهاي غذايي مناسب که در بالا به بعضي از آنها اشاره شد .

–  الکل ننوشيد و سيگار نکشيد

–   به علائم سوء هاضمه طول کشيده دقت کنيد و با پزشک خود مشورت کنيد .

–   آزمايشهاي توصيه شده توسط پزشک را مرتب انجام دهيد .

شايان ذکر است ميزان موفقيت در درمان بيماري چندان زياد نيست ، لذا پيشگيري مي تواند نقش بسيار مهمي داشته باشد .

●  درمان :

در مراحل ابتدايي ، جراحي و برداشتن تومور اوليه مي تواند بسيار مؤثر باشد . حتي زمانيکه سرطان گسترش يافته باشد مي توان براي جلوگيري از خونريزيهاي طولاني و انسداد معده از روش جراحي استفاده نمود .

شيمي درماني نيز ممکن است در افرادي که سرطان در آنها گسترش يافته باشد استفاده شود و مؤثر باشد .

استفاده از راديو تراپي بخصوص همراه با شيمي درماني برحسب صلاحديد پزشک استفاده مي شود .

در ادامه ممکن است پزشک آزمايشات پيگيري را بطور منظم انجام دهد که از آن جمله مي توان به آزمايش خون اشاره کرد . لذا بايد توجه داشت که علائم جديد حتي جزئي را پس از درمان بايد به پزشک گزارش کرد تا وي بتواند بدرستي برنامه هاي آينده خود را تنظيم نمايد .

بايد توجه داشت که هيج کس نمي تواند ميزان بهبودي و پاسخ هر فرد را به درمان بطور دقيق پيش بيني کند چرا که نوع سرطان و نحوه پاسخ بدن به درمان هر فرد به فرد ديگر مي تواند متفاوت باشد و در اين بين حالات روحي و رواني مناسب مي تواند در درمان بسيار مؤثر باشد و نبايد فراموش شوند .

●  نکاتي که بايد مورد توجه قرار گيرند :

تحقيقات نشان داده اند که رژيم هاي غذايي مهمترين عامل در ابتلا به سرطان معده هستند و در کشورهايي که استفاده از گوشت قرمزبيشتر است ابتلا به سرطان معده نيز بيشتر است و بايد توجه داشته باشيد که استفاده از گوشت قرمز بيش از ۱۳ بار در هفته احتمال سطان معده را دوبرابر مي کند بخصوص اگر گوشت بصورت کبابي و يا کامل و زياد از حد پخته شود .

استفاده از غذاهاي محتوي ويتامين C  ، ويتامني E و بتاکاروتن بعلت خاصيت آنتي اکسيداني در جلوگيري از ابتلا به سرطان معده بسيار مؤثر هستند

خونریزی بینی در كودكان

خونریزی یا خون دماغ مانند خراش زانو و کبودی یکی از حوادث فراوان دوران کودکی است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  خونریزی بینی بخصوص در كودكان شیوع بیشتری دارد. علت آن هم نزدیك بودن عروق خونی به پوسته مخاطی بینی است. چون این عروق به پوست نزدیك هستند، با كوچك‌ترین تحریكی دچار پارگی می‌شوند. بنابراین خونریزی بینی در كودكان را براحتی می‌توان در منزل تحت كنترل در آورد و از بروز مجدد آن جلوگیری كرد.

با وجود این،‌ كودكان به طور مكرر دچار این حالت می‌شوند كه ممكن است برای والدین نگران‌كننده باشد.

خون دماغ بندرت خطر دارد. اما اگر کودک مرتباً خون دماغ شود و زود بند نیاید و یا اگر بعد از یک ضربه به سر خون دماغ ایجاد شود باید برای درمان اقدام کنید.

اصلی‌ترین علت خونریزی بینی در كودكان ضربه مستقیم به بینی، خشك شدن مخاط بینی بر اثر هوای خشك محیط، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، جسم خارجی و آلرژی بینی است. كودكان معمولاً بینی خود را دستكاری می‌كنند كه علت بسیاری از خونریزی‌های بینی محسوب می‌شود.برای جلوگیری از این اتفاق، ناخن‌های كودكتان را همیشه كوتاه نگه دارید.

نود و نه درصد موارد خون دماغ از خونریزی عروق خونی‌ ریز در تیغه بینی قسمت میانی بینائی که حدود یک سانتی‌متر تا سوراخ‌های بینی فاصله دارد اتفاق می‌افتد. این عروق خونی کوچک به‌ راحتی توسط یک ضربه ملایم به بینی پاره می‌شود و لخته‌ای که در جریان التیام تشکیل می‌شود به‌ راحتی با یک لمس ملایم یا مالش بینی کنده می‌شود که مجدداً موجب شروع خونریزی می‌شود.

این سری از حوادث می‌‌تواند با داشتن یک واکنش آلرژیک یا عواملی که موجب گشادی عروق خونی می‌شوند، با تنفس هوای داغ که موجب خشکی مخاط بینی می‌شود، با عطسه، سرفه و خالی کردن بینی (فین کردن) یا با مالیدن و یا خراش دادن بینی به‌ویژه در جریان خواب (بیشتر خون دماغ‌ها در شب اتفاق می‌افتند) تشدید شوند.

● علائم و نشانه‌ها:

از آن‌جائی که هر دو طرف بینی در پشت به هم متصل می‌شوند و همچنین به گلو و مری وصل می‌شوند و نهایتاً به معده منتهی می‌شود خون ممکن است هم از سوراخ بینی و هم از دهان سرازیر شود و کودک خون بالا بیاورد.

ازبینی، زمانی خون می‌آید که رگ‌های کوچک داخل سطح بینی پاره شوند. حوادث زیر می‌توانند خونریزی بینی را پدید آورند: ضربه به بینی، عطسه کردن هنگام سرماخوردگی یا تب یونجه، وجود شی خارجی در بینی، دست در دماغ کردن و امثال آن، اگر شی خارجی در بینی فرو رفته باشد ترشحات بدبو همراه با خون خارج میشود. خونریزی بینی ممکن است شدید باشد اما معمولاً مقدار خیلی کمی خون از آن بیرون می‌ریزد.

● مراقبت خانگی:

سعی نکنید با چپاندن چیزی داخل بینی جلوی خونریزی را بگیرید. سر کودک را بدرون یک ظرف یا دستشویی خم کنید یا انگشت شصت و انگشت اشاره، بینی را از جایی که استخوانی نیست محکم بگیرید.

بمدت ۱۰ دقیقه و یا تا زمان توقف خونریزی نگهدارید.

نگذارید کودک،‌سرش را بهنگام خون دماغ به عقب خم کند. این کار موجب میشود خون به پشت بینی و سپس داخل معده برود و موجب تحریک و استفراغ شود.

از سنین پائین به کودک خود یاد دهید که چطور خونریزی از بینی را متوقف سازد. به کودک بگوئید که آرام بماند و صاف نشسته سرش را بالا بگیرد، این کار می‌‌تواند فشار داخل رگ‌های خونی را کاهش دهد.

به کودک نشان دهید که چطور تمام قسمت پائین بینی را بین شست و انگشتان بگیرد و بدین ترتیب هر دو طرف بینی را به سختی به تیغه بینی فشار دهد.

کودک باید بینی را بدین ترتیب برای چندین دقیقه نگه دارد که اجازه دهد که زمان کافی برای لخته شدن خون وجود داشته باشد.

اگر بعد از این‌که فشار آزاد شد خونریزی ادامه پیدا کرد احتمالاً بدین معنا خواهد بود که یک لخته بزرگ در داخل بینی جلوی بهم بسته شدن عروق خونی پاره شده را می‌گیرد.

کودک باید شدیداً بینی‌اش را خالی کند، فین کند تا لخته را از جا بکند و بعد از اینکه لخته خارج شد، مجدداً برای ده تا دوازده دقیقه بینی را فشار دهد.

برای پیشگیری از بروز مجدد خونریزی از بینی، داخل بینی کودک وازلین یا پماد آنتی‌بیوتیک (دوبار، یک بار صبح و یک بار عصر برای هفت تا چهار ده روز) بمالید.

با بخور یا مرطوب‌ کننده، رطوبت هوا را زیاد کنید. (سعی کنید که آن‌را بسیار تمیز نگه دارید چون در غیر این‌صورت می‌‌تواند خودش به صورت یک منبع عفونت عمل کند.)

نگذارید کودک حداقل ۳ ساعت بعد از خون دماغ، بینی خود را دستکاری کند. زیرا امکان شروع مجدد خونریزی هست.

● موارد احتیاط:

۱. برای متوقف کردن خونریزی تنها سوراخ‌های بینی را به همدیگر فشار ندهید بلکه تمام قسمت نرمه بینی را فشار دهید. زیرا در غیر این‌ صورت خون در بالا تجمع پیدا کرده و به داخل گلو سرازیر می‌شود.

۲. هیچ‌گاه در جریان یک خونریزی از بینی یا بلافاصله بعد از آن کودک خود را نخوابانید. ایستاده باقی ماندن می‌تواند فشار داخل رگ‌ها را کاهش دهد.

۳. آرام بمانید و کودک را دلداری دهید.

۴. لزومی ندارد که کمپرس آب سرد بگذارید، روی لب بالا فشا بیاورید و یا از قطره‌های بینی و از دیگر معالجات خانگی استفاده کنید.

۵. بینی را با پنبه یا گاز بپوشانید.

● درمان پزشکی:

چنانچه بعد از ۳۰ دقیقه خونریزی متوقف نشد و کودک دچار سرگیجه و رنگ پریدگی شده باشد فوراً به دکتر مراجعه کنید.

چنانچه فکر می‌کنید یک شی خارجی در بینی کودکتان فرو رفته است و یا اینکه خون دماغ مرتباً تکرار میشود با دکتر مشورت کنید.

در کل شما تنها هنگامی به مشورت با پزشک نیاز دارید که درمان خانگی مؤثر نیست. اگر خونریزی از بینی به خاطر حساسیت یا سرماخوردگی بود، پزشک بیماری را درمان خواهد کرد.

ندرتاً پزشک احتیاج پیدا خواهد کرد که راه‌های بینی را ببندد یا این‌که رگ‌های خونی را بسوزاند تا این‌که خونریزی‌های مکرر درمان شوند.

خون‌ریزی از بینی

شایعترین علت خونریزی بینی ضربه‌های خفیف است. ضربه‌های شدید باعث شکستگی استخوان بینی شده و ضربه‌های خفیف نظیر دستکاری بینی با انگشت آسیب به ناحیه لیتل وارد آورده و سبب از بین رفتن موکوس محافظ آن ناحیه می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  با بالا رفتن سن و پیر شدن افراد، از رطوبت بینی کاسته می‌شود و غشاء ظریف داخل بینی خشک و شکننده می‌شود که سیاهرگها و سرخرگها با وارد شدن کوچک‌ترین فشاری، پاره شده و موجب بروز خون‌ریزی از بینی می‌شود.

به همین دلیل افراد مسن با فشار خون بالا نیز مستعد خون‌ریزی بینی هستند. این مشکل به خصوص در زنان یائسه که موجب جمع شدن و خشک شدن بافت‌های بدن از جمله مخاط بینی می‌شود، رایج‌تر است.

از دیگر عوامل تأثیر‌گذار می‌توان به تحریک غشاء مخاطی توسط جسم خارجی، تخلیه شدید بینی به هنگام سرماخوردگی و خشکی مخاط در فصل زمستان یا تحریک زیر آفتاب تابستان، عفونت‌های بینی و پولیپ یا مصرف برخی از داروها اشاره کرد.

بیماران معمولاً از خونریزی هر دو بینی شکایت دارند، در حالی که در حقیقت یک بینی خونریزی دارد و مشکلی جدی تلقی نمی‌شود اما آزاردهنده بود و ایجاد ترس می‌کند.

صرف نظر از آنکه خونریزی در اثر کدام یک از عوامل فوق ایجاد شده باشد، آنچه در میان همه آنها یکسان است، انجام راهکارهایی جهت جلوگیری از خروج هر چه بیشتر خون از بدن است.

●  روش های درمانی ساده در خانه :

– خونسردی خود را حفظ کنید.

– اگر هنگام خونریزی به حالت دراز کشیده قرار گرفته و بنا به تصور عامه مردم سرتان را عقب می‌گیرید، باید به شما تذکر دهیم که ممکن است مقدار زیادی از خون وارد حلقتان شده و احساس خفگی در شما ایجاد کند، بنابراین صاف بنشینید.

– راست ومستقیم بنشینید، سر را به جلو خم کنید تا خون به گلو جریان نیابد.

– با ملایمت هر نوع لخته  خون را که قادر است از  بسته شدن رگها جلوگیری کند، از دماغ خارج سازید (با فین کردن ملایم).

– در حالی که بالا تنه خود را به جلو خم کرده‌اید، دهان خود را باز نمایید، در این حالت می‌توانید خون را تف کرده و آن را قورت ندهید، سرانجام بالاتنه باید به حالت معمول درآید.

– تنها اگر به مدت  7 -5 دقیقه قسمت جلوی بینی را در سمت خونریزی به روی تیغه بینی یا انگشت دست بفشاریم، بسیاری از خونریزی‌های بینی، مهار می‌شوند. دکتر آمون – متخصص گوش و حلق و بینی – معتقداست: بعضی اوقات افراد نمی‌‌دانند کجا را فشار دهند، اما بینی طوری طراحی شده که انگشتان می‌توانند به راحتی قسمت نرم بینی را از خارج بگیرند.

– نوعی درمان سنتی وجود دارد که از تمام موارد اثرات مثبتی را به همراه داشته است و آن عبارت است از چکاندن چند قطره آب لیموی تازه در مجرای بینی!

– توصیه می‌شود که برای متوقف کردن خون‌ریزی بینی، از فرو کردن پنبه یا دستمال در بینی خودداری کنید. زیرا ممکن است هنگام درآوردن آنها  دچار مشکل شوید و مخاط بینی بیشتر دچار آسیب شوند.

– قرار دادن کیسه یخ بر روی تیغه میانی بینی و حتی پیشانی، می‌تواند در قطع خونریزی تأثیرگذار باشد. زیرا سرما سبب انقباض رگ‌ها شده، لخته سریع‌تر تشکیل می‌شود و بالاخره خونریزی پایان می‌یابد.

●  پیشگیری از خونریزی بینی

مخاط بینی را مرطوب کنید. درصد بالایی از خون‌ریزی‌های بینی به دلیل خشکی مخاط (به اصطلاح  آب بینی) رخ می‌دهد که توصیه اغلب پزشکان،  شست و شوی روزانه بینی با سرم فیزیولوژیک یا آب نمک رقیق در صبح و شب است.

– از پمادهای نرم کننده مخاط، در صورت افزایش خشکی استفاده کنید و سومین نکته این است که هوای خانه را همیشه مرطوب نگه دارید، این کار را می‌توانید با استفاده از دستگاه‌‌های مرطوب کننده هوا (بخور)  انجام دهید.

– اجسام سنگین بلند نکنید. گرچه فشار مستقیم روی رگها باعث بند آمدن خون می‌شود، اما فشاری که از داخل رگها وارد می‌شود باعث جریان مجدد خون می‌شود، مخصوصاً  اگر سابقه خون‌ریزی دارید، از بلندکردن اشیاء سنگین که به رگها فشار وارد می‌کنند، پرهیز نمایید.

– ویتامین‌ها را فراموش نکنید. اگر شما از آن دسته افرادی هستید که استعداد خون دماغ شدن دارید، به قدر کافی ویتامین ث بخورید زیرا ویتامین ث ماده‌ای حیاتی برای تشکیل کلاژن است و به حفظ سلامتی عروق کمک می‌کند.

– ویتامین K هم یکی از ویتامین‌هایی است که در انعقاد خون نقش دارد بنابراین مصرف روزانه 60 میلی گرم ویتامین ث و 80 میکروگرم ویتامین K برای جلوگیری از خون‌ریزی بینی توصیه می‌شود.

– مراقب مصرف آسپرین باشید. از آنجایی‌که آسپرین از دسته داروهای رقیق کننده خون به شمار می‌آید بنابراین ممکن است از بروز لخته و انعقاد خون جلوگیری کرده و در صورت تکرار خون‌ریزیها، با پزشک خود مشورت کنید.

زمان اقدامات فوری

اگر بیش از 20 دقیقه بینی را فشار دادید و خون‌ریزی آن متوقف نشد، بایستی به سرعت به پزشک مراجعه کنید.

اگر احساس کنید که پس از گرفتن بینی در زمانی که می‌نشینید یا می‌ایستید، خون به طرف گلو، فرو می‌رود، ممکن است علامت آن باشد که خون دماغ از ته گلو ایجاد شده (این اتفاق به کرات برای سالمندان می‌افتد).

در این صورت اگر اقدام فوری به عمل نیاورید، ممکن است خون بدن را به سرعت از دست بدهید، زیرا در این حالت رگهای بزرگتری که در پشت بینی واقع شده‌اند، تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

خونریزی بینی یا خون دماغ

يكي از شايع‌ترين مشكلاتي كه هر فرد در طول زندگي ممكن است با آن روبه‌رو شود، خونريزي از بيني است. تقريبا 10 درصد مردم معمولا دچار خونريزي شديد مي‌شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  بینی به علت اینکه وظیفه گرم کردن هوای دم و مرطوب نمودن آن را دارد دارای عروق خونی زیادی می‌باشد. اکثریت خونریزی بینی خودبخود و یا با فشار مختصری که خود بیمار به بینی وارد می‌آورد ایجاد میشود. تنها درصد کمی از خونریزیهای بینی نیازمند ویزیت پزشک می‌باشد .

خون‌ریزی ممكن است جزیی و یا خیلی شدید باشد. در واقع بعد از خونریزی‌های قاعدگی، خون‌ریزی بینی شایع‌ترین خون‌ریزی در انسان است كه به علت پارگی عروق مخاط بینی اتفاق می‌افتد.

شایع‌ترین علت خونریزی بینی، ضربه (تروما) تلقی می‌شود. ضربه‌های خفیف، نظیر دست كاری بینی با انگشت، سبب از بین رفتن ترشحات طبیعی كه محافظ پوست و عروق هستند، می شود و منجر به خون‌ریزی بینی می‌گردد.

افراد با فشار خون بالا نیز مستعد خون‌ریزی بینی هستند. این مشكل در میان افراد مسن و به خصوص زنان یائسه كه موجب جمع و خشك شدن بافت‌های بدن از جمله مخاط بینی می‌شود، رایج‌تر است.

دست كاری بینی با انگشت،فشار خون بالا، تحریك غشاء مخاط بینی توسط جسم خارجی، تخلیه شدید بینی به هنگام سرماخوردگی، خشكی مخاط در فصل زمستان، یا تحریك آن زیر آفتاب شدید تابستان، عفونت‌های بینی و پولیپ یا مصرف برخی از داروها از عوامل بروز خون ریزی بینی هستند.

● علل شایع خونریزی بینی:

۱) ضربه به بینی
۲) خشکی مخاط بینی
۳) فشار خون بالا
۴) عفونت دستگاه تنفسی
۵) جسم خارجی در بینی
۶) بیماریهای انعقادی خون

●  نشانه‌ها:

۱. خونریزی از یکی یا هر دو سوراخ‌های بینی
۲. استفراغ خونی

● انواع خونریزی:

▪ خونریزی قدامی( جلوی بینی)
▪ خونریزی خلفی (پشت بینی)

● مراقبت خانگی:

۱. برای متوقف کردن خونریزی از بینی تمام قسمت نرم بینی (و نه فقط سوراخ‌ها) را از بین شست و انگشتان برای ده دقیقه فشار دهید.
۲. به کودک خود در خردسالی یاد دهید که چطور خون دماغ را متوقف کند.
۳. برای متوقف کردن خون دماغ، از وازلین یا کرم آنتی‌بیوتیک داخل سوراخ‌های بینی صبح و عصر و برای ۱۴ روز استفاده کنید.
۴. از یک بخور یا مرطوب کننده در اتاق بچه استفاده کنید.

● تدابیر درمانی در خونریزی قدامی:

۱) خونسردی خود را حفظ نمائید.
۲) در حالت نشسته یا نیمه نشسته قرار گیرند.
۳) تنه کمی به طرف جلو خم شود و دهان نیز باز باشد تا خونریزی وارد حلق و بلعیده نشود.
۴) با انگشتان سبابه و شست خود پره‌های بینی را به مدت ۱۰-۵ دقیقه به هم فشار دهید. نحوه گرفتن و فشار دادن پره های بینی در خونرِیزی قدامی بینی
۵) از فین کردن خودداری نمائید.
۶)در صورتیکه خونریزی متوقف نشد به پزشک متخصص یا مرکز اورژانس مراجعه نمائید. در این مواقع معمولاً از روش کوتری یا سوزاندن رگ بینی توسط مواد شیمیائی یا تامپونهای قدامی و خلفی بکار برده میشود در صورت بند نیامدن خونریزی عمل جراحی جهت بستن شریان استفاده میشود.

● مراقبت‌های لازم بعد از گذاشتن تامپون:

ـ از خم شدن زیاد، سرفه، بلند کردن اجسام سنگین، عطسه،‌ فین کردن به مدت ۵ـ۴ روز خودداری نمائید.
ـ تامپون قدامی پس از ۴۸ـ۲۴ ساعت باید توسط پزشک متخصص خارج گردد.

▪ بعد از خارج شدن تامپون بینی:

ـ از پماد آنتی‌بیوتیک برای مرطوب شدن بینی و جلوگیری از ایجاد زخم استفاده کنید.
ـ جهت مرطوب شدن هوا از بخور استفاده شود. (بخصوص شبها)
ـ در صورت بروز خونریزی مجدد داشتن تنفس مشکل خارج شدن خون از حلق و تب فوراً به پزشک مراجعه نمائید.

● تدابیر درمانی در خونریزی خلفی:

۱) در صورتیکه فشارخون بالا باشد داروی ضد فشار خون توسط پزشک تجویز میگردد.
۲) در خونریزی شدید سرم وریدی برای بیمار وصل میگردد.
۳) در خونریزی خلفی علاوه بر تامپون قدامی دو طرفه تامپون خلفی نیز گذاشته میشود.
۴) تامپون خلفی بعد از ۷۲ـ۸۴ ساعت و حداکثر بعد از ۴ روز خارج میشود.
۵) بعد از برداشتن تامپون خلفی به مدت یک هفته‌ روزی سه بار پماد آنتی‌بیوتیک داخل بینی زده شود.
۶) به مدت یک هفته از بخور استفاده شود.
۷) از فین کردن و دستکاری بینی خودداری نمائید.

●  موارد احتیاط:

۱. کودکی که دچار خون دماغ است، نباید بخوابد.
۲. خونسرد باشید و نگذارید بچه بترسد.
۳. از کمپرس‌های سرد، قطره‌های بینی و یا دیگر درمان‌های خانگی استفاده نکنید. چون لازم نیستند.
۴. سوراخ‌های بینی کودک را با پنبه یا گاز استریل نگیرید.

سكته مغزی

سکته مغزی یعنی بسته شدن یا پاره شدن یک شریان مغزی که به‌ دنبال آن اختلال در گردش خون آن ناحیه از مغز ایجاد شده و موجب تظاهرات عصبی زیاد مثل فلج نیمه بدن، اختلال تکلم و اختلال در راه رفتن می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سلول هاي مغز بايد بطور مداوم و وسيع يك ذخيره خون غني از اكسيژن داشته باشند.اگر سلول هاي مغز اين ماده حياتي را از خون در يافت نكنند،از بين مي روندو حمله مغزي يا سكته مغزي رخ مي دهد.

علت بروز سكته مغزي

سكته مغزي به دوعلت مختلف ايجاد مي گردد:

1-انسداد مغزي:

بندرت دريك شريان سالم لخته هاي خون تشكيل مي شوند.با اين حال زماني كه ديواره داخلي شريان ها با پلاك چربي پر مي شوند،شريان ها باريك شده و جريان خون آهسته ودر نتيجه احتمال ايجاد لخته بيشتر مي گردد.

يكي از مهمترين دلايل شايع سكته مغزي ،ايجاد لخته خون در شريان مغز و مسدود شدن آن است. بعضي اوقات وقتي يك لخته خون يا ساير انواع ذرات در خون در يكي از رگ هاي بدن دور از مغز( معمولا” درعروق قلب )تشكيل مي شود،توسط جريان خون سرگردان مي شود و درعروق حركت مي كند تا اينكه بالاخره در يك شريان جا بگيرد.اگر اين لخته خون در شريان مغزجا بگيرد ،جريان خون را مسدودمي كنداين وضعيت به سكته مغزي منجر مي شود.

2-خونريزي مغزي :

زماني كه يك شريان بيمار(آسيب ديده)در مغزپاره مي شود و خون به داخل بافت اطراف منتشر مي شود، نيز سكته مغزي رخ مي دهدو به آن خونريزي مغزي مي گويند.

وقتي يك شريان پاره مي شود،سلول هايي كه توسط اين شريان تغذيه مي شوندازخون محروم شده و به علت فشاري كه در اثر تجمع خون درفضاي بين مغز وجمجمه ايجاد مي شود، تحت فشار قرار مي گيرند .

به علت نرسيدن خون به بافت مغز،سلول هاي آن قسمت از مغز از بين مي روند و در عملكرد مغز يعني در همان قسمتي كه بافت آن  آسيب ديده است، تداخل ايجاد   مي شود.اين تداخل سبب ناتواني جسمي در فرد ميشود.

خونريزي هاي مغزي به دلايل گوناگوني ايجاد ميشوند.معهذا اگرهم تصلب شرائين و هم فشار خون بالا وجود داشته باشد، احتمال بروز آن بيشتر است.ضربات مغزي نيز مي توانند سبب خونريزي از شريان مغز شوند.

سلول هاي مغزي آسيب ديده نمي توانند بهبود يابند يا اينكه سلول هاي جديد ايجاد كنند،بنابر اين پيشگيري از سكته مغزي با اصلاح عوامل خطرآفرين، بسيار مهم است.

 توجه : در اين برنامه فقط سكته هاي مغزي ناشي از مشكلات عروقي مد نظر مي باشدو ضربات و خونريزي مغزي ناشي از آن را شامل نمي گردد.

علائم بروزسكته مغزي

احساس ضعف يا بي حسي و كرخي ناگهاني درصورت ،بازو و يا پا در يك طرف بدن (فلج اندام ها بصورت يك طرفه) از علائم بروز سكته مغزي هستند.

ساير نشانه ها شامل اختلال بينايي (دوبيني،تاري ديدشديديا كاهش بينائي بخصوص در يك چشم،بينايي نصفه ،ديدن لكه هاي سياه در جلوي چشم)،اختلال تكلم(ا زدست دادن توانائي صحبت كردن،لكنت زبان ،سنگين شدن زبان ،پاسخ هاي بي مورد و بي جا)،سردرد ناگهاني شديد وبدون علت، گيجي ناگهاني وبدون علت،اختلال درتعادل بدن(تلو تلو خوردن يا افتادن ناگهاني) و سرگيجه بسيار شديدهستند. اين نشانه هاخصوصا” همراه با هريك از نشانه هائي كه قبلا” گفته شد ،رخ مي دهند.

بسياري از سكته هاي مغزي با تشخيص و كنترل سكته قلبي قابل پيشگيري است،چون سكته قلبي يك عامل هدايت كننده سكته مغزي است.بعضي وقت ها حمله هاي مغزي گذرا رخ مي دهد كه قبل از سكته هاي مغزي بروز مي كنند.

اين سكته هاي مغزي كوچك  و خفيف ،نشانه هائي مثل سكته مغزي بزرگ و شديدايجاد مي كنندولي براي مدت كوتاهي رخ مي دهند و عوارضي هم بجا نمي گذارند.حمله هاي مغزي گذرا مي توانندچند روز، چندهفته يا چند ماه قبل از يك سكته مغزي شديد رخ دهند،در نتيجه بايد بعنوان علائم هشدار دهنده مورد توجه قرار گيرند.توجه پزشكي يا جراحي سريع در مورد اين نشانه ها از بروز سكته مغزي بزرگ جلوگيري مي كند.

در هنگام بروزاين نشانه ها همانند سكته قلبي بايد فورا” به پزشك مراجعه كرد يا با فوريت ها تماس گرفت.در اين شرايط بيمار نبايد حركت كند و فعاليتي داشته باشد.

لازم است تا رسيدن كمك پزشكي بي حركت بماند يا با برانكارديا صندلي چرخداربه مركز درماني منتقل شود.

وقتي يك سكته مغزي رخ مي دهد،سلول هاي عصبي در قسمت بافت آسيب ديده مغز به علت نرسيدن خون كافي نمي توانند عمل كنند.اين بدين معني است كه قسمتي از بدن هم كه تحت كنترل اين سلول هاي عصبي هستند و از آن ها فرمان مي گيرند نيز نمي توانند كار كنند.

نتيجه معمولي يك سكته مغزي فلج يك طرف ازبدن، كاهش توانائي درصحبت كردن يادرك صحبت ديگران وازدست دادن حافظه است .زماني كه يك سكته مغزي به مغز آسيب مي رساند،اثرات آن ممكن است جزئي يا شديد ونيز موقتي يا دائمي باشد.

اين وضعيت بستگي به وسعت آسيب مغز و نوع سلول هاي مغزي داردكه آسيب ديده اندو اين كه چگونه بدن مجددا”جريان خون قسمت آسيب ديده مغز را برقرارمي كند،بستگي دارد.

تشخيص و پاسخ درست و فوري به نشانه هاي سكته مغزي مي تواند  زندگي فرد را نجات دهد.

بازتواني بعد از حمله مغزي

بعداز بهبودي از سكته مغزي، بازتواني در كمك به فرد و برگشت به زندگي مستقل بسيار مهم و حياتي است.اثراتي كه سكته مغزي بجا مي گذارد ممكن است سبب شود در فعاليت هاي زندگي روزانه تغييراتي داده شود، لذا بيمار نياز به آموزش براي زندگي با شرايط جديد دارد.

برنامه بازتواني لزوما” آسيب ايجاد شده بوسيله حمله مغزي رابر نمي گرداند.بازتواني براي بازسازي قدرت ،ظرفيت واعتماد به نفس بيمارانجام مي شود،لذا عليرغم تاثيرات و عوارض بجا مانده ازسكته مغزي ،فعاليت هاي روزانه مي تواندادامه يابد.

برنامه بازتواني معمولا” در جهت سوق دادن بيمار به سمت استقلال طراحي مي شود و بستگي به نيازهاي بيمار دارد.بازتواني بعداز تثبيت و پايدار شدن وضعيت بيماربعد از حمله مغزي و آمادگي و توانايي او براي انجام بازتواني ، شروع مي شود.

اختلال بیش فعالی-کمبود توجه( ADHD )

اختلال کمبود توجه-بیش فعالی (attention deficit/hyperactivity disorder) یک الگوی ثابت بی توجهی و بیش فعالی است ، که فراوانتر و شدیدتر از آنچه تیپیک کودکان با سطح رشد مشابه است می باشد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  بعضی از علائم باید قبل از 7 سالگی ظاهر شوند ، هرچند تشخیص بعضی از کودکان سالها پس از آنکه علائم آشکار بوده است گذاشته می شود .

برای برآورده شدن ملاکهای تشخیصی ADHD ، تخریب ناشی از بی توجهی و/ یا بیش فعالی – تکانشگری باید حداقل در دو زمینه وجود داشته و با کارکرد مناسب اجتماعی ،آموزشی و فعالیت های خارج از مدرسه تداخل نماید .

این اختلال نباید در جریان اختلال فراگیر رشد ، اسکیزوفرنی، یا یک اختلال پسیکوتیک دیگر روی دهد و اختلال روانی دیگری توجیه بهتری برای آن نباشد .

اختلال بیش فعالی / کمبود توجه سالها در منابع علمی تحت اصطلاحات مختلف مشخص شده است .

در اوائل دهه 1900 کودکان تکانشگر ،مهار گسسته و بیش فعال – که بسیاری از آنان دچار آسیب های عصبی ناشی از آنسفالیت بودند – زیر عنوان سندرم بیش فعال طبقه بندی شدند .

در دهه 1960 گروه ناهمگونی از کودکان مبتلا به ناهماهنگی حرکتی ، ناتوانایی های یادگیری ، و بی ثباتی هیجانی بدون آسیب عصبی خاص مبتلا به حداقل آسیب مغزی توصیف شدند . از آن زمان به بعد فرضیه هایی برای توضیح ریشه این اختلال مطرح شده اند، نظیر اختلال با مبنای ژنتیکی که نشان دهنده سطح نابهنجار برانگیختگی و توانایی کم برای تعدیل هیجان ها است . این نظریه ابتدا با مشاهده تأثیر داروهای محرک در ایجاد توجه پایدار و بهبود بخشیدن توانایی کودک برای تمرکز بر تکلیفی معین مورد حمایت قرار گرفت .

در حال حاضر ، هیچ عاما واحدی مسئول بروز اختلال شناخته نمی شود ، هرچند متغیرهای محیطی بسیاری در آن سهیم بوده و بسیاری از ویژگی های بالینی قابل انتظار باآن مرتبط می باشد .

همه گیر شناسی

گزارش های میزان بروز ADHD در ایالت متحده بین 2 تا 20 درصد دانش مدارس ابتدایی متفاوت بوده است . معهذا، رقم محتاطانه حدود 3 تا 7 درصد کودکان مدارس ابتدایی در مرحله پیش از بلوغ است .

در بریتانیای کبیر این رقم پایین تر و کمتر از 1 درصد است، میزان بروز در پسرها بیشتر از دخترها با نسبتی بین 2 بر1 تا 9 بر1 است . این اختلال در پسربچه های اول خانواده شایع تر است .

خواهران و برادران افراد مبتلا به ADHD با احتمال بیشتر ابتلاء به این اختلال و اختلالات دیگری نظیر اختلالت رفتار گسلنده ، اختلالات اضطرابی و اختلالات افسردگی روبرو هستند ، خواهر وبرادرهای کودکان ADHD همچنین احتمال بیشتری هست که در آزمون های پیشرفت تحصیلی نمرات پایین آورده و قرائن شکست تحصیلی نشان دهند.

والدین کودکان مبتلا به ADHD میزان بالاتری از هیپرکینزی ، سوسیوپاتی ، الکلیسم ، و هیستری نشان می دهند. هرچند شروع اختلال حدود 3 سالگی است ، تشخیص معمولاً تا زمانی که بچه وارد کودکستان یا مدرسه ابتدایی نشده و اطلاعاتی از معلم کودک در مورد مقایسه توجه و تکانشگری او با همتاهای همسن اخذ نشده است ، گذاشته نمی شود .

سبب شناسی

علل اختلالات بیش فعالی / کمبود توجه معلوم نیست . اکثر کودکان مبتلا به ADHD قرائن آسیب آشکار ساختمانی در سلسله اعصاب مرکزی(CNS) نشان نمی دهند . برعکس ،اکثر کودکان واجد اختلالات عصبی شناخته شده ناشی از صدمات سر نقص توجه و بیش فعالی نشان نمی دهند .

علیرغم فقدان اساس نوروفیزیولوژیکی و نوروشیمیایی خاص برای این اختلال ، رابطه ای قابل انتظار بین آن و انواعی از اختلالات دیگر که بر عملکرد متغیر تأثیر می گذارند ، نظیر اختلالات یادگیری ، وجود دارد.

عوامل سهیم مطرح شده برای ADHD مشتملند بر مواجهه با سموم در دوره قبل از تولد، زود رسی ، و صدمه مکانیکی قبل از تولد به سلسله اعصاب جنین .

مواد مکمل خوراکی ، رنگها ، ثابت نگهدارنده ها ، و قند نیز به عنوان عوامل احتمالی رفتار بیش فعال مطرح شده اند . قرائن علمی سببیت این عوامل را در ختلال بیش فعالی / کمبود توجه تأیید نکردهاند .

عوامل ژنتیک :

قرائن برای اساس ژنتیک اختلال بیش فعالی / کمبود توجه مشتمل است بر میزان تطابق بالاتر در دوقلوهای یک تخمکی نسبت به دوقلوهای دو تخمکی . همچنین همشیرهای کوکان بیش فعال دوبار بیشتر از جمعیت کلی در خطر ابتلا به این اختلال قرار دارند . یکی از خواهر و برادرها ممکن است عمداً بیش فعالی و دیگران عمداً بی توجهی نشان دهند .

والدین بیولوژیک کودکان مبتلا به این اختلال بیشتر با احتمال ابتلاء به ADHD مواجه هستند تا والدین پذیرنده . وقتی ADHD در کودکی با اختلال سلوک همراه باشد ، اختلالات مصرف الکل و اختلال شخصیت ضداجتماعی در پدر و مکادر او شایع تر از جمعیت کلی است .

عوامل مربوط به رشد :

قرائنی وجود دارد که رویارویی مادر به عفونت های فصل زمستان ، در سه ماهه اول حاملگی ممکن است نقشی در ظهور علائم ADHD در بعضی از کودکان آسیب پذیر داشته باشد .

آسیب مغزی :

از دیر باز  تصور  می شد که برخی از کودکان مبتلا به ADHD ضمن دوره جنینی یا پری ناتال متحمل آسیب جزئی و نامحسوس مغزی شده اند . آسیب مغزی فرضی ممکن است حاصل عوامل مخرب عروقی ، سمی ، متابولیک ، مکانیکی یا فیزیکی در اوائل دوران شیرخوارگی در نتیجه عفونت ، التهاب یا ضربه باشد . نشانه های عصبی غیرموضعی در این کودکان نسبت به جمعیت کلی بیشتر شایع است .

عوامل روانی – اجتماعی :

کودکان مقیم موسسات  معمولاً بیش فعال بوده و میدان توجه محدودتری دارند . این علائم از محرومیت هیجانی طولانی ناشی شده و با رفع عوامل محرومیتی ، مثل انتقال به خانه والدین رضاعی و پذیرفته شدن به عنوان فرزند از بین می روند. حوادث استرس آمیز ، اختلال در تعادل خانوادگی ، یا سایر عوامل اضطراب انگیز در شروع و دوام این اختلال سهیم هستند .

عوامل زمینه ساز ممکن است مشتمل باشد بر مزاج کودک ، عوامل ژنتیک – خانوادگی و توقعات جامعه برای رعایت رفتار یا عملکرد معمول و پذیرفته شده ، وضع اجتماعی – اقتصادی به نظر نمی رسد که عامل زمینه ساز بوده باشد .

تشخیص

نشانه اساسی بیش فعالی باید پزشک را به احتمال وجود ADHD آگاه سازد . سابقه مفصل پره ناتال و الگوهای رشد اوئل کودکی به علاوه مشاهده مستقیم معمولاً وجود فعالیت حرکتی مفرط را نشان می دهد .

بیش فعالی ممکن است در بعضی موقعیت ها (مثلاً در مدرسه) مشاهده شده و در موقعیت های دیگر(مثلاً موقع تماشای تلویزیون) دیده نشود ، و ممکن است در موقعیت های ساخت یافته کمتر آشکار شده و در موقعیت های ساخت نایافته بارزتر باشد .

معهذا این بیش فعالیت نباید به یک تظاهر کوتاه و منفرد و موقتی رفتار در شرایط استرس آمیز محدود باشد و بایستی مدتی طولانی دوام بیاورد .

طبق DSM-IV-TR  علائم باید اقلاً در دو زمینه (مثلاً مدرسه و خانه ) وجود داشته باشند تا ملاکهای تشخیص اختلال بیش فعالی / کمبود توجه برآورده شود .

ملاک های تشخیصی  DSM-IV-TR برای اختلال بیش فعالی / کمبود توجه

A- وجود (1) یا (2)

(1)بی توجهی :شش مورد (یا بیشتر)از علائم بی توجهی زیر حداقل به مدت شش ماه به درجاتی که غیرانطباقی و ناهماهنگ با سطح رشدی است دوام داشته است :

(a)غالباً از توجه کافی به جزئیات در می ماند یا در کار تحصیلی ،کار یا سایر فعالیتها اشتباهات ناشی از بی دقتی مرتکب می شود .
(b)غالباً از حفظ توجه برروی تکالیف یا فعالیتهای مربوط به بازی ها ناتوان است .
(c)غالباً به نظر می رسد وقتی مستقیماً با او صحبت می شود گوش نمی دهد .
(d) غالباً دستورالعملها را کامل اجرا نمی کند ،کار درسی ، وظایف و تکالیف محیط کار را تکمیل نمی کند (نه به دلیل رفتار مقابله ای یا نفهمیدن دستورات )
(e) غالباً در سازماندهی تکالیف و فعالیتها ناتوان است .
(f) از تکالیفی که نیازمند فعالیت ذهنی مستمر است اجتناب می کند ،نفرت دارد ، یا در اقدام به آن مردد است (مثل کار درسی در مدرسه یا تکالیف خانگی )
(g) غالباً اشیاء لازم برای انجام تکالیف و فعالیت ها را گم می کند ( مثل تکالیف درسی ، مداد، کتاب و وسایل آموزشی )
(h) محرکهای برونی غالباً حواسش را به آسانی پرت می کند .
(i) در فعالیت ها ی روزمره غالباً فراموشکار است .

(2) بیش فعالی – تکانشگری ، شش مورد (یا بیشتر ) از علائم بیش فعالی – تکانشگری زیر حداقل به مدت شش ماه به درجاتی که غیر انطباقی و ناهماهنگ با سطح رشدی است دوام داشته باشد:

بیش فعالی

(a)غالبا دستها وپاهایش بیقرار است و روی صندلی وول می خورد.
(b)غالبا در کلاس یا جاهای دیگری که انتظار می رود شخص نشسته باقی بماند صندلی خود را ترک می کند.
(c)در جاهائی که مناسبتی ندارد می رود یا از در و دیوار بالا می رود( در نوجوانان و بزرگسالان ممکن است محدود به احساس ذهنی بیقراری باشد).
(d)غالبا در اشتغاال بی سر و صدا به فعالیتهای تفریحی وبازی ناتوان است.
(e)غالبا در حال حرکت است و به نظر می رسد “موتوری به حرکتش وا می دارد”
(f)غالبا زیاد حرف می زند.
تکاشگری
(g)غالبا قبل از اینکه سوال تمام شود جوابهائی می پراند.
(h) غالبا در انتظار کشیدن برای نوبت ناتوان است.
(i)غالبا حرف دیگران را قطع کرده یا مداخله می کند (مثلا خود را مکالمات یا بازیها داخل می کند).

B_برخی علائم بیش فعالانه ، تکانشی یا بی توجهی منجر به اختلال ، قبل از 7 سالگی وجود داشته است.
c_تخریب کم و بیش ناشی از علائم در دو یا چند زمینه (مثل مدرسه یا کار و خانه ) وجود دارد.
D_باید قرائن آشکار تخریب قابل توجه بالینی در عملکرد اجتماعی ، شغلی یا تحصیلی وجود داشته باشد.
E_علائم منحصرا در جریان اختلال فراگیر رشد ، اسکیزوفرنی ، یا اختلالات پیسیکوتیک دیگر روی نداده و اختلال روانی دیگری (مثل اختلال خلقی ، اختلال اضطرابی ، اختلال تجزیه ای ، یا اختلال شخصیت) توضیح بهتری برای آن نیست.

بر حسب نوع کد گذاری نمائید:

اختلال ببش فعالی /کمبود توجه ، نوع مرکب: اگر در 6 ماه گذشته ملاک A1وجود داشته اما A2 وجود نداشته است.

اختلال بیش فعالی / کمبود توجه ، عمدتا نوع بی توجه: اگر در 6 ماه گذشته ملاک A1وجود داشته اما A2وجود نداشته است.

اختلال بیش فعالی / کمبود توجه ، نوع بیش فعال_تکانشگر : اگر در 6 ماه گذشته ملاک A2وجود داشته اما A1وجود نداشته است.

یاد آوری کد گذاری: برای افرادی (به خصوص نوجوانان و بزرگسالان ) که علائم آن ها فعلا شامل ملاک های کامل نمی گردد عبارت  ” بهبود موقت نسبی ” باید ذکر شود.

سایر خصوصیات مشخص کننده این اختلال عبارتند از محدودیت میدان توجه و حواس پرتی سریع . در مدرسه این کودکان قادر به انجام دستورالعمل ها نبوده و نیازمند توجه بیشتری از جانب معلمین هستند . در خانه ، خواسته های والدین خود را بطور کامل انجام نمی دهند .

این کودکان مستعد رفتار خلق هلساعه هستند ، بی ثباتی هیجانی نشان می دهند، و تحریک پذیر و انفجاری هستند .

کودکانی که بیش فعالی ویژگی عمده آنهاست بیشتر برای درمان ارجاع می شوند تا کودکانی که علائم اولیه آنها نقص توجه است . کودکانی که به نوع عمدتاً بیش فعال – تکانشگر ADHD تعلق دارند احتمال بیشتری هست که تشخیص ثابتی با گذشت زمان داشته باشند و نیز احتمال بیشتری هست که در مقایسه با کودکان مبتلا به نوع عمدتاً بی توجه ADHD به اختلال سلوک توأم مبتلا باشند .

اختلالات مربوط به خواندن ، ریاضیات ، زبان و هماهنگی ممکن است همراه با اختلالات کمبود توجه مشاهده شود ، سابقه اهمیت خاصی دارد ،چون ممکن است برگه هایی از عوامل قبل از تولد (از جمله ژنتیک )هنگام تولد، و پس از تولد که احتمالاً در ساختمان یا کارکرد سلسله اعصاب مرکزی تأثیر گذاشته اند به دست دهد .

سرعت رشد و انحرافات مربوط به رشد و واکنش های والدین به اختلالات رفتاری مهم و استرس آمیز باید مورد توجه قرار گیرد ، چون ممکن است به تعیین میزان سهم والدین در پیدایش بی کفایتی عملکرد کودکان ، یا نحوه واکنش آنها کمک نماید .

نحوه روابط با خواهر و برادرها ، همسالان و افراد بالغ و فعالیت های آزاد یا ساخت یافته ، سرنخ های تشخیصی باارزشی نسبت به وجود اختلال بیش فعالی / کمبود توجه و شناخت عوارض اختلال به دست می دهد . معاینه وضعیت روانی ممکن است افسردگی ثانوی خلق را نشان دهد ، حواس پرتی شدید ،تکرار یا درجازدن ، و طرز تفکر غیرانتزاعی و واقعی ممکن است وجود داشته باشد .

معاینه عصبی ممکن است ناپختگی یا نقص دیداری – حرکتی – درکی یا تفکیک شنیداری در غیاب نشانه های آشکار اختلالات حدت بینائی یا شنوائی نشان دهد . چنین کودکانی ممکن است مسائلی در هماهنگی حرکتی ، و کپیه کردن تصاویر متناسب با سن ، حرکات متناوب سریع ، تفکیک راست – چپ ، تسلط برابر دو دست ، عدم تقارن رفلکسی ، و انواعی از نشانه های عصبی غیرموضعی خفیف نشان دهند.

ویژگی های بالینی

شروع اختلال ممکن است در شیرخوارگی بوده باشد .چنین شیرخوارانی نسبت به محرک ها بسیار حساسند و تحت تأثیر سروصدا و نور ، تغییرات درجه حرارت ، یا سایر تغییرات محیطی دچار آشفتگی می گردند . گاهی نیز برعکس چنین کودکانی شل و بیحال هستند ، اکثر اوقات می خوابند ، و به نظر می رسد که در ماه اول زندگی رشد آهسته ای دارند .

هرچند در مورد این بچه های شیرخوار پرتحرک بودن ، کم خوابی و زیاد گریه کردن معمولتر است .

در مدرسه کودکان ADHD ممکن است به سرعت پاسخ به سوالات امتحانی را شروع کرده اما پس از جواب دادن یکی دو سئوال دست از فعالیت بردارند . ممکن است نتوانند منتظر نوبت خود شوند و بخواهند به جای هرکس دیگر جواب بدهند ، در خانه نیز خاموش کردن آنها برای چند لحظه ، بسیار دشوار است .

چنین کودکانی غالباً تحریک پذیری انفجارگونه نشان می دهند . اغلب از نظر هیجانی بی ثبات بوده و به آسانی گریه یا خنده سرمی دهند ، و خلق و عملکرد آنها نیز متغیر و غیرمنتظره است . مسائل هیجانی همزمان شایع است .

خصوصیاتی که بیش از همه مشاهده می شود ، به ترتیب شیوع عبارتند از : بیش فعالی ، اختلال حرکتی -ادراکی ، بی ثباتی هیجانی ، کمبود هماهنگی کلی ، اختلال توجه ( محدودیت میدان توجه ،حواس پرتی ، تکرار و درجازدن ، ناتوانی در تکمیل کارها ، بی توجهی ، ضعف تمرکز ) ، رفتار خلق الساعه ( اقدام قبل از اندیشیدن ، تغییرات ناگهانی فعالیت ، فقدان سازمان ، بیقراری و ازجاپریدن در کلاس درس) اختلالات حافظه و تفکر ، ناتوانی خاص یادگیری ، اختلالات تکلم و شنوایی ، نشانه های عصبی مبهم و بی نظمی های الکتروآنسفالوگرافیک .

مسائل تحصیلی هم از نظر یادگیری و هم رفتاری ، شایع هستند . این مسائل گاهی از اختلالات خاص یادگیری یا زبان که مربوط به رشد هستند ، یا از حواس پرتی کودک و توجه نوساندار او که موجب کندی کسب ، ذخیره سازی ، و ابراز معلومات می گردد ناشی می شوند .

این مسائل بخصوص هنگام ارزیابی شدت یا آزمون های گروهی ، به اختلالات خاص یادگیری شباهت دارند . واکنش نامطلوب کارکنان مدرسه به رفتار مشخص این سندرم و پایین بودن احترام به نفس به علت احساس بی کفایتی ، ممک است با اشارات ناخوشایند همسالان همراه شده و مدرسه را جای شکستی ناخوشایند برای این کودکان سازد . این امر ممکن است موجب کنش نمائی ، رفتار ضداجتماعی و خودشکنی و خودکیفر دهی گردد.

سیر و پیش آگهی

سیر اختلال بسیار متغیر است  .ممکن است علائم تا نوجوانی یا جوانی ادامه یابند، مکن است در سن بلوغ فروکش کنند ،یا ممکن است  که بیش فعالی ناپدید شود ، اما پایین بودن فراخنای توجه و مشکلات کنترل تکانه ادامه یابد . بیش فعالی معمولاً نخستین علامتی است که از بین می رود و پزیشانی حواس آخرین آن هاست .

در یک پیگیری جدید، ADHDبطور کلی حالت مستمر داشت . استمرار بیماری با وجود سابقه خانوادگی اختلال ، رخدادهای منفی زندگی ، و توأم شدن با علائم مربوط به سلوک ، افسردگی و اضطراب قابل پیش بینی بود .

بیش فعالی قبل از 12 سالگی معمولاً دیده نمی شود . اگر بهبود روی دهد معمولاً بین 12 تا 20 سالگی است . بهبود ممکن است با نوجوانی پربار ،زندگی سازنده در سنین بزرگسالی ، روابط بین فردی رضایت بخش ، و یادگارهای معدودی از اختلال همراه باشد . معهذا اکثر بیماران مبتلا به ADHD بهبود نسبی پیدا کرده و نسبت به اختلال شخصیت ضداجتماعی ، سوء مصرف مواد و اختلالات خلقی آسیب پذیر هستند . مسائل یادگیری معمولاً دوام می یابند .

در حدود 15 تا 20 درصد موارد ، علائم تا بزرگسالی دوام می یابد . چنین کسانی ممکن است کاهش بیش فعالی نشان دهند ، اما همچنان مستعد رفتار خلق الساعه و تصادف پذیر باقی می مانند .کودکان مبتلا به ADHD که علائم آنها تا نوجوانی ادامه می یابد در خطر بالاتر ابتلا به اختلال سلوک هستند .

تقریباً 50 درصد کودکان مبتلا به اختلال سلوک در بزرگسالی شخصیت ضداجتماعی پیدا می کنند . کودکان مبتلا به ADHD و اختلال سلوک توأم در خطر ابتلا به اختلال سوء مصرف مواد نیز قرار دارند . اکثر کودکان مبتلا به ADHD برخی مسائل اجتماعی دارند.

کودکانی که از نظر اجتماعی دچار مشکل هستند و به ADHD دچار هستند بطور قابل ملاحظه میزان بالاتری از اختلالات روانی توأم دارند و مسائل بیشتر در مدرسه، با همتاها و اعضاء خانواده پیدا می کنند .

بطور کلی ، فرجام ADHD در کودکان به نظر می رسد با میزان پسیکوپاتولوژی توأم ، بخصوص اختلال سلوک ، ناتوانی اجتماعی و عوامل خانوادگی درهم برهم رابطه دارد . بهترین نتایج ممکن است با بهبود بخشی کارکرد اجتماعی، کاهش پرخاشگری ،و اصلاح هرچه سریع تر وضعیت خانوادگی به دست آید .

درمان

درمان داروئی : مواد داروئی که سابقه تأثیر قابل ملاحظه و ایمنی فوق العاده در درمان ADHD نشان داده اند مشتملند بر : محرک های CNS ، از جمله ترکیبات با اثر فوری و بلند مدت متیل فنیدیت ، دکستروآمفتامین ، وترکیب ملحی دکستروآمفتامین و آمفتامین .
کنترل درمان با محرک ها

در شروع درمان ، تازه ترین ابعاد توصیه شده توسط آکادمی امریکا روانپزشکی کودک و نوجوان ،(AACAP)بررسی های زیر قبل از شروع درمان با محرک توصیه کردها است :

• معاینه بالینی
• فشار خون
• نبض
• وزن
• قد

توصیه می شود کودکان و نوجوانان تحت درمان با محرک ها از نظر قد ، وزن و فشار خون و نبض هر دو هفته یک بار تحت معاینه قرار گیرند و هر سال یک بار معاینه جسمی در مورد آنها به عمل آید .

مداخله های روانی – اجتماعی :

دارو به تنهایی غالباًبرای برآوردن نیازهای درمانی جامع کودکان مبتلا به این اختلال نیست و معمولاً وجهی از یک رژیم چند وجهی است . گروه های مهارت های اجتماعی ، آموزش والدین کودکان مبتلا به ADHD، و مداخله های رفتاری در مدرسه و خانه غالباً در مدیریت کلی کودکان مبتلا به ADHD اثر بخش است .

ارزیابی و درمان اختلالات یادگیری توأم یا اختلالات روانپزشکی اضافی حائز اهمیت است . به کودکانی  که دارو برای آنان تجویز می شود باید هدف دارو درمانی بازگو شده و فرصتی به آنان داده شود که معنی دارو را برای خود جستجو کنند . مفاهیم نادرست مثل ” من دیوانه هستم ” کنار گذاشته شده و روشن شود که دارو به کودک کمک می کند که بهتر از قبل با موقعیت ها برخورد کند .

وقتی به این کودکان اجازه داده می شود که در ساختمان محیط خود سهیم باشند ،اضطرابشان فروکش می کند .

همکاری والدین و معلم برای تعیین یک رشته انتظارات از کودک و یک سیستم پاداش دهی در صورت برآورده شدن انتظارات سودمند است .

گروه درمانی معطوف به پالایش مهارت های اجتماعی و نیز افزایش احترام به نفس و احساس موفقیت ممکن است برای کودکان مبتلا ADHD که مشکلات زیادی در عملکرد در زمینه های گروهی ، مخصوصاً مدرسه دارند ، مفید باشد .

هموفيلی چيست؟

هموفيلي يك اختلال خونريزي دهنده ارثي است.افراد مبتلا به هموفيلي به علت سطح پايين يا عدم وجود پروتئين هايي به نام فاكتورهاي انعقادي، قادر به متوقف كردن روند خونريزي نمي باشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  فرايند انغقاد خون به جلوگيري از خونريزي بيش از حد كمك مينمايد.انواع مختلفي از هموفيلي وجود دارد اما شايع ترين و شناخته شده ترين آنها عبارتند از:

هموفيليA – كمبود فاكتور 8
هموفيليB- كمبود فاكتور 9
هموفيلي هاگمن –  كمبود فاكتور 12
ون ويلبراند – عدم وجود فاكتور 8

علت هموفيلي چيست؟

هموفيلي بيماري ارثي است كه از طريق ژن موجود بر روي كروموزوم X منتقل مي شود. زنان داراي دو كروموزومX  هستند در حالي كه مردان داراي يك كروموزوم X و يك كروموزوم Y مي باشند. زن ناقل هموفيلي،ژن هموفيلي را برروي يكي از كروموزوم هاي خود دارا مي باشد و به احتمال50%  اين ژن معيوب را به فرزندان پسر خود منتقل مي كند.


مرداني كه ژن معيوب را به ارث مي برند، مبتلا به هموفيلي ميشوند. مردان مبتلا به هموفيلي ،ژن را به فرزندان پسر خود منتقل نمي نمايند ولي آنها ژن را به دختران خود منتقل مي كنند.

زناني كه ژن معيوب را به ارث مي برند، حامل هموفيلي مي شوند كه اغلب داراي مشكل فعال نيستند اما برخي اختلالات مرتبط با خونريزي نظير خونريزي بيش از حد ماهيانه،خونريزي بيني مكرر و شديد و خونريزي بعد از اعمال جراحي و دندان پزشكي، در اين افراد رخ ميدهد.

حدود  بيماران هموفيلي، هيچ سابقه خانوادگي از بيماري ندارند. اين موارد در نتيجه ايجاد خودبخودي ژن معيوب در زنان مي باشد.

شدت هموفيلي به سه نوع طبقه بندي ميشود:


چگونه هموفيلي تشخيص داده مي شود؟

علاوه بر شرح حال پزشكي كامل و معاينه فيزيكي، پزشك ممكن است آزمايشات خوني نظير سطح فاكتورهاي انعقادي، شمارش كامل سلول هاي خوني، ارزيابي زمان خونريزي و تست DNA  را درخواست نمايد. امروزه با كمك بيوپسي از پرزهاي كوريوني و يا آمينوسنتز در اوايل حاملگي ، مي توان هموفيلي را قبل از تولد تشخيص داد.

علايم هموفيلي چيست؟

 شايع ترين علامت هموفيلي، خونريزي غير قابل كنترل و بيش از حد به علت كمبود يا عدم وجود فاكتورهاي انعقادي مي باشد كه حتي خونريزي مي تواند بدون هيچ آسيبي رخ دهد.

 كبودي: كبودي حاصل از صدمات كوچك كه مي تواند منجر به هماتوم بزرگ (تجمع خون در زير پوست كه منجر به تورم مي شود) گردد.

 خونريزي: تمايل به خونريزي از بيني ، دهان، لثه كه با يك صدمه كوچك مثل مسواك زدن يا اعمال دندان پزشكي پيش مي آيد.

 خونريزي درون مفصلي: باعث درد و عدم تحرك مي گردد و در صورت عدم درمان كامل طبي، منجر به بدشكلي مفصل مي گردد. مفاصل از مكان هاي شايع خونريزي هستند و خونريزي مفصلي منجر به التهاب مفصلي دردناك ومزمن، بد شكلي و لنگيدن هاي مكرر مي گردد.

خونريزي داخل عضلاني: خونريزي داخل عضلات منجر به تورم ،درد و قرمزي مي شود. تورم ناشي از خونريزي در اين مناطق از طريق افزايش فشار بر بافت ها و اعصاب ناحيه ،منجر به صدمات پايدار و بد شكلي مي گردد.

 خونريزي داخل مغزي: خونريزي ناشي از صدمات يا خونريزي خودبخودي مغز، شايع ترين علت مرگ در كودكان و يكي از شديدترين عوارض اين بيماري است و جزو اورژانس هاي هموفيلي مي باشد.

شايع ترين محل هاي خونريزي شامل عضله بازوي فوقاني، مفصل آرنج، عضله ساعد، عضله ران، مفصل زانو، مفصل مچ پا، عضله ساق پا و عضله پسواس مي باشد.

نكته: بيماران هموفيل به ندرت دچار كم خوني فقر آهن مي شوند زيرا اكثرا خونريزي آنها داخلي بوده و آهن مجددا جذب بدن ميشود.

درمان هموفيلي

درمان هموفيلي با توجه به نكات زير تعيين مي شود:

سن بيمار ، وضعيت سلامتي عمومي ، وسعت بيماري ، نوع و شدت هموفيلي، تحمل بيمار نسبت به داروهاي اختصاصي و روش هاي درماني، توجه به مرحله بيماري، عقيده وترجيح بيمار.

امروزه درمان ها براي هموفيلي بسيار مؤثر است. فاكتور انعقادي به جريان خون تزريق مي شود. به محض رسيدن مقدار كافي فاكتور انعقادي به محل آسيب ديده ،خونريزي متوقف مي شود.
خونريزي بايد بلافاصله درمان شود.

درمان سريع و به موقع سبب كاهش درد مي شود و از بروز آسيب به مفصل ، عضله و ساير اعضاي بدن جلوگيري مي كند. اگر درمان خونريزي سريع و به موقع باشد ، فاكتور انعقادي كمتري مصرف مي شود.

حتي در زماني كه از بروز خونريزي اطميناني نيست ، بايد فاكتور انعقادي تزريق شود. اگر احتمال خونريزي وجود دارد ، بايستي فاكتور انعقادي تزريق گردد. هرگز نبايد منتظر بود تا مفصل دردناك ، متورم و داغ شود .نبايد نگران مصرف بي مورد فاكتور انعقادي بود.

درمان قطعي براي هموفيلي وجود ندارد، اما با در اختيار داشتن فاكتورهاي انعقادي، افراد هموفيل مي توانند زندگي عادي داشته باشند. بدون فاكتورهاي انعقادي افراد هموفيل شديد، با مشكل مواجه ميشوند و حتي ممكن است دچار معلوليت شوند و نتوانند كارهاي عادي و روزمره زندگي را انجام دهند.

چه زماني بايد فاكتور انعقادي تزريق شود؟

ـ خونريزي مفصلي
ـ خونريزي عضلاني، بخصوص خونريزي در عضلات پا و بازو
ـ ضربه به گردن ،دهان ،زبان ،صورت و چشم
ـ ضربه هاي سنگين به سر و سر دردهاي غير طبيعي
ـ خونريزي دايم و سنگين در هر قسمت از بدن
ـ زخم هايي كه نياز به بخيه دارند
ـ بدنبال تصادف منجر به خونريزي
– تزريق فاكتور انعقادي قبل از:
ـ جراحي ها و اعمال دندانپزشكي

فعاليت هايي كه ممكن است منجر به خونريزي شوند انجام مي شود.

چه زماني تزريق فاكتور انعقادي ضرورت ندارد؟

كبودي هاي كوچك كه در اطفال هموفيل رايج است و اغلب خطرناك نيستند. لازم به ياد آوري است كه كبودي هاي روي سر ممكن است خطرناك باشد و بايد توسط پزشك معاينه شوند.

بريدگي ها و خراش هاي كوچك به اندازه افراد طبيعي خونريزي مي دهند و معمولا خطرناك نيستند. بريدگي هاي عميق معمولا بيش از افراد طبيعي ،خونريزي مي دهد .چنين خونريزي هايي با فشار مستقيم در محل زخم، قطع مي شود.

خونريزي بيني معمولا با فشار مستقيم پس از 5 دقيقه قطع مي شود . چنانچه خونريزي سنگين باشد و يا پس از 5 دقيقه ادامه يابد، تزريق فاكتور انعقادي لازم است.

تغذيه در بيماران هموفيل

بدن نياز به تعادل دريافت كربو هيدرات، پروتئين، چربي، ويتامين و مواد معدني دارد. برقراري صحيح اين تعادل باعث سلامت فرد مي گردد. امروزه عقيده بر اين است كه 40ـ60% انرژي روزانه بايستي از كربو هيدرات ها مثل نان و برنج،20ـ30% چربي،20ـ30% پروتئين مثل گوشت قرمزو ماهي كسب گردد و علاوه بر آن در رژيم غذايي بايد ميوه و سبزيجات نيز گنجانده شوند.

آموزش به بيماران هموفيل و والدين

بيماران مبتلا به هموفيلي بايد راجع به بيماري و درمان و مراقبت هاي لازم آموزش كافي دريافت كنند تا از زندگي بهتري برخوردار باشند . در اينجا نقش والدين بسيار مهم است.

–  خونريزي مفصلي در اين افراد ممكن است بطور تدريجي و بدون درد باشد و يا ممكن است ناگهاني و شديد بوده باشد كه در اكثر موارد در هنگام شب اتفاق مي افتد. احساس سفتي ،گرما و درد در مفصل ، علامت خونريزي مفصلي است . در اين صورت بايد فاكتور انعقادي سريعا تزريق شود در غير اين صورت، خونريزي مفصلي ادامه مي يابد و درمان آن مشكل تر مي شود. استفاده از كمپرس سرد نيز توصيه مي شود.

ـ خونريزي دهان و زبان غالبا به دليل گاز گرفتگي زبان اتفاق مي افتد. تنها كار ممكن در اين مورد، تزريق سريع فاكتور هاي انعقادي است، زيرا بخيه زدن غير ممكن است و مكيدن يا حركت زبان به طرف دندان ها تشكيل لخته را متوقف مي كند.بعد از درمان خونريزي بايد توجه داشت كه كودك غذاهاي سفت مثل نان تست، بيسكويت ،چيپس و خوراكي هاي چسبنده مثل تافي مصرف نكند.

ـ كودك در هنگام خونريزي از بيني ،نبايد به حالت دراز كش قرار گيرد. زيرا  فشار به عروق خوني بيشتر مي شود. در اين هنگام بايد دو طرف بيني را گرفته و فشار داد .سر را نبايد به عقب خم كرد. اگر خونريزي بند نيامد، تزريق سريع فاكتور هاي انعقادي توصيه مي شود.

ـ علايم سر درد و سرگيجه ، استفراغ مكرر و اختلال هوشياري مثل خواب آلودگي و بيهوشي از علايم خونريزي داخل جمجمه است. با ديدن اين نشانه ها بلافاصله فاكتور انعقادي بايستي تزريق شود.

ـ حركت ندادن عضوي از بدن در كودكان خردسال ،علامت خونريزي آن عضو است.

ـ ورزش براي همه مفيد است .حركات عضلات و قدرت بدن تقويت مي شود و ضمنا باعث كاهش اضطراب و ترس مي شود. ولي بايد توجه داشت كه به مفاصل فشار وارد نشود و يا به كودك ضربه وارد نشود. بهترين فعاليت، شنا و پياده روي ملايم است. از بازي فوتبال بايد اجتناب شود.

ـ بيماران بايستي به طور منظم به مركز درمان هموفيلي مراجعه كنند و توسط پزشكان مركز، ويزيت شوند.

ـ بيماران بايستي كارت شناسايي را كه حاوي اطلاعات شخصي و هموفيلي است ،هميشه همراه داشته باشند.

ـ بيماران و والدين كودكان بايستي كمك هاي اوليه را بياموزند.

 بيماران و والدين كودكان براي پيشگيري از خونريزي بايستي به نكات زير توجه كنند:

ـ اجتناب از يبوست

ـ استفاده از مسواك نرم و رعايت كامل بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندان پزشك

ـ اجتناب از چاقي: زيرا احتمال خونريزي بويژه خونريزي مفاصل افزايش مي يابد.

ـ اجتناب از تزريق عضلاني و هر تروماي ديگر مثل استفاده از ريش تراش برقي

ـ خودداري از زور زدن و فين كردن و يا در معرض گرماي زياد قرار گرفتن

ـ عدم مصرف آسپرين و ساير داروهاي ضد انعقادي

ـ فرو كردن عضو دردناك داخل آب ولرم كه به كاهش درد كمك مي كند.

ـ واكسيناسيون عليه هپاتيت B به علت خطر انتقال آن ازراه فرآورده هاي خوني
اقدامات لازم هنگام بروز خونريزي

ـ استراحت در بستر

ـ فشار ملايم بر روي نقطه خونريزي دهنده

ـ قرار دادن كمپرس سرد (يخ داخل پارچه) روي محل خونريزي

ـ درمان با فاكتور هاي انعقادي در مورد خونريزي و آسيب هاي عمقي (خونريزي مفاصل، ماهيچه ها ،گردن ، دهان ، صورت و چشم و وارد شدن ضربه هاي شديد به سر)

ـ مراجعه به پزشك جهت اطمينان از قطع خونريزي و عدم وجود خونريزي داخلي اقدامات لازم براي برطرف شدن يا به حداقل رساندن درد

ـ اجتناب از وارد آوردن فشار بي مورد به مفاصل

ـ فرو بردن عضو در آب گرم (در صورت امكان)

ـ اجتناب از گرماي مستقيم (شعله آتش)

ـ استفاد ه از داروهاي مسكن (حتي الامكان غير مخدر). استفاد هاز آسپرين مجاز نيست.

ـ استفاد ه از عصا يا آتل هنگام حركت دادن مفاصل دردناك

هپاتيت و هموفيلي

 هپاتيت چيست؟

واژه هپاتيت به مجموعه گسترده اي از علايم باليني و يافته هاي بافتي غير طبيعي اطلاق ميشود كه ناشي از تخريب كبدي به علت عوامل ويروسي ،سمي ،دارويي و يا در اثر تهاجم سيستم ايمني بدن به كبد، مي باشند.

افراد مبتلا به هموفيلي به علت دريافت مكرر فراورده هاي خوني انساني ،در معرض خطر ابتلا به هپاتيت هاي ويروسي مي باشند.  اولين قدم در مراقبت از بيماران هموفيلي بايد مشتمل بر تلاش هاي لازم براي حفظ بيمار در مقابل ابتلا به هپاتيت ويروسي باشد. به محض تشخيص هموفيلي و قبل از تماس با فراورده هاي خوني، بايد واكسن هپاتيت  Bتزريق گردد.

هپاتيت ويروسي اغلب توسط پنج ويروس (A,B,C,D,E) ايجاد مي شود كه ويروس هاي مولد هپاتيت B,C,D به سهولت از طريق تزريق خون انتقال مي يابند. انجام آزمايش هاي غربال گري موجود ،از نظر آلودگي به ويروس هپاتيت بر روي اهدا كنندگان خون ، موارد ابتلا به هپاتيت بدنبال تزريق خون را بطور قابل ملاحظه اي كاهش مي دهد ولي نتيجه منفي كاذب آزمايش ها ،باعث مواردي از انتقال اين ويروس ها مي شود.

جهت كاهش خطر انتقال هپاتيت از روش هاي خاص كاهنده ويروس در حين تهيه آنها، استفاده ميشود. براي بيماراني كه نقص شديد فاكتورهاي انعقادي 5،7،11،12 دارند و نيز كساني كه فيبرينوژن پايين دارند و يا فاقد فيبرينوژن هستند ، فراورده هاي پاك سازي نشده مورد نياز است. در اين موارد و نيز مواقعي كه نياز به استفاده از FFP (پلاسماي تازه منجمد شده) باشد. فراورده ها از خون بيماراني تهيه مي شود  كه از نظر ابتلا به هپاتيت كاملا بررسي شده و از نظر رفتارهاي اجتماعي خاصي كه خطر ابتلا به هپاتيت را زياد مي كنند نيز غربال گري شده باشند.

علايم هپاتيت B حاد شامل كاهش اشتها ، احساس ناراحتي در شكم ، تهوع، استفراغ و زردي است .گاهي نيز ممكن است بدون علامت باشد .در بررسي آزمايشگاهي ،آنتي ژن سطحي ويروس هپاتيت )B HBsAg)  اگر براي بيش از 6 ماه مثبت باشد ، نشانگر وجود عفونت مزمن هپاتيت است و فرد به عنوان يك ناقل هپاتيت تلقي مي شود. در يك بررسي انجام شده در مركز هموفيلي ، مشاهده شده 8% مبتلايان به هموفيلي كه تزريقات وريدي داشته اند ،مبتلا به هپاتيت B مزمن بوده اند.

راه انتقال هپاتيتB: انتقال ويروس هپاتيتB از طريق خون و فراورده هاي خون و نيز از طريق داروهاي مخدر تزريقي و انتقال جنسي به فرد منتقل مي شود. ويروس هم چنين ممكن است از طريق تماس نزديك به اعضاء خانواده منتقل گردد. احتمال آلودگي جنين در طول حاملگي (توسط مادر بيمار ) نيز وجود دارد.

كاركنان مراكز درماني و تكنسين هاي آزمايشگاه ممكن است از طريق بريدگي و زخم هاي پوستي و  تماس با سوزن هاي آلوده مبتلا شوند.

هپاتيتc در افراد بدون علايم باليني هپاتيت ، اغلب با اقزايش سطح سرمي آنزيم كبدي ALT و آزمايش مثبت خون از نظر آنتي كر ضد هپاتيت C مشخص ميشود. اين آنتي كر ، نقش محافظتي براي بدن در مقابل ويروس ندارد و تنها گواه بر عفونت قبلي يا فعلي با ويروس مي باشد.

نحوه انتقال هپاتيت C :

اغلب از طريق انتقال خون و يا تزريق وريدي منتقل مي شود. در مراكز درمان هموفيلي ،60-80% بيماراني كه از فراورده هاي خوني استفاده ميكنند ،آزمايش خون آنان از نظر آنتي كر ضد هپاتيت C، مثبت است. انتقال از طريق جنسي و تماس با ساير افراد خانواده نادر است.

انتقال از طريق سوزن آلوده به خون غير معمول است.كاركنان مراكز درماني به علت تماس با خون و ساير ترشحات بدن افراد آلوده ،بيش از جمعيت عادي ،آنتي كر ضد ويروس هپاتيت C را در خون خود دارند.

مراقبت هاي لازم جهت پيشگيري از ابتلا بيماران هموفيل به هپاتيت هاي ويروسيB وC
از آنجا كه هزينه درمان بالا است ، پيشگيري ارزان ترين و ساده ترين راه است.

 رعايت موارد زير جهت پيشگيري الزامي است :

ـ واكسيناسيون مؤثر و زود هنگام عليه هپاتيت B

ـ ميزان ايمني ايجاد شده توسط واكسن هپاتيت بايد ارزيابي شده و در صورت عدم ايجاد مصونيت كافي ،يك نوبت مجدد واكسن تزريق گردد.

ـ پس از تماس با خون يا مخاط آلوده (فرو رفتن سوزن ، پاشيدن خون و ساير ترشحات بدن فرد آلوده به چشم )، تماس جنسي با فرد مبتلا به هپاتيت و نوزاد متولد شده از مادر مبتلا به عفونت حاد يا مزمن ، بايد هرچه زودتر ايمونوگلوبولين ضد هپاتيتB و بدنبال آن واكسن هپاتيت تزريق شود. ايمونوگلوبولين بايد ظرف 24 ساعت از تماس با خون يا مخاط آلوده و يا ظرف 2 هفته پس از يك تماس جنسي مشكوك تزريق شود.

ـ فاكتورهاي انعقادي كه روش هاي مؤثر غير فعال كردن ويروس بر روي آنها انجام شده است بايستي براي استفاده انتخاب شوند و در افرادي كه نياز به فرآورده هاي خوني بدون دستكاري دارند ،بايد تعداد اهداء كنندگان خون حتي الامكان محدود شوند.

مراقبتهاي لازم پس از ابتلا به هپاتيت ويروسي

ـ مراقبت از كبد در مقابل ضربات و آسيب هاي احتمالي

ـ حذف مصرف الكل و داروهاي غير ضروري

ـ بررسي عملكرد كبد در هنگام استفاده مستمر از داروها بخصوص مصرف داروهاي ضد التهاب براي دردهاي مفصلي

ـ دوري از سموم محيطي مانند حشره كش ها و ذرات گرد و غبار

آموزش بيماران هموفيل مبتلا به هپاتيت :

ـ استراحت كافي در دوره اي كه علائم بيماري وجود دارد خيلي مهم است و به بهبود علائم كمك زيادي مي كند.

ـ رژيم غذايي متعادل و مناسب و فعاليت هاي كم هيجان ، در كاهش برخي علائم هپاتيت مزمن مؤثر است . مواد غذايي در مقادير كم و به دفعات بيشتر استفاده شود. چربي غذا كم و مواد فيبري و قندي آن زياد بوده و نيز مواد پروتئيني (مثل گوشت ) محدود باشد.

ـ بيمار بايد از ريش تراش برقي و مسواك نرم استفاده كند تا از خونريزي تا حد امكان جلوگيري شود . ،استفاده از ريش تراش ، مسواك و ساير وسايل شخصي ديگران كه به نحوي با ترشحات فرد بيمار تماس پيدا مي كند ،ممنوع است.

ـ تا زماني كه آنتي ژن هپاتيت در خون بيمار منفي نشده ،بيمار و خانواده او بايد با خون و ساير ترشحات بدني وي، با احتياط برخورد كنند . بيمار نبايد فعاليت جنسي داشته باشد . مگر اينكه همسروي واكسن هپاتيت را دريافت كرده باشد.

ـ بيمار بايد كادر پزشكي،پزشكان و دندان پزشكاني را كه با وي تماس دارند ،از بيماري خود آگاه سازد.

ـ بهتر است براي شستشوي دست و بدن از صابون هاي ملايم استفاده شود، براي تسكين خارش مي توان از آب سرد كمك گرفت.

ـ در مواردي كه محدوديت مصرف مايعات به دليل ابتلا به ساير بيماري ها وجود ندارد ،مصرف روزانه 2 ليتر مايعات ( بويژه آب ميوه و مايعات شيرين )توصيه مي شود.

ـ توزين روزانه و ثبت آن و گزارش هرگونه تغييرات قابل توجه ناگهاني وزن.

 همچنين در صورت مشاهده هر يك از علايم زير بلافاصله به پزشك خود مراجعه كنيد:

ـ تغيير سطح هوشياري مانند خواب آلودگي،گيجي و اغما

ـ تغييرات خلق وشخصيت

ـ لرزش غير ارادي دستان از ناحيه مچ

ـ خون مردگي كه در اثرضربه جزئي ايجاد شود

ـ استفراغ خوني ، مشاهده خون در ادرار يا در مدفوع

ـ چاقي بدون علت

ـ ورم اندام ها و آسيت شكم

آموزش هاي لازم براي كاركنان مراكز بهداشتي –درماني در تماس با مبتلايان به هپاتيت هاي ويروسي B و C:

ـ انجام واكسيناسيون هپاتيت براي كليه كاركنان مراكز بهداشتي و درماني

ـ بعد از تكميل واكسيناسيون ، اندازه گيري تيتر آنتي بادي جهت كنترل پاسخ ايمني ايجاد شده . در صورت عدم مصونيت كافي ، بايد واكسيناسيون مجددا تكرار شود.

ـ رعايت دقت زياد در هنگام دور ريختن سوزن هاي آلوده  ( استفاده از  Safty Box)

ـ دقت كنيد در هنگام خون گيري ،تزريقات وريدي يا عضلاني براي اين بيمارانt سوزن در دست شما فرو نرود.

ـ در صورت بروز needle stick  و يا پاشيدن خون يا ترشحات بيمار بايد هرچه سريع تر و حد اكثر تا هفت روز ، ايمونوگلوبولين ضد هپاتيت تزريق شود.

تهيه وتنظيم: مژگان سرمد
پرستار بخش فوق تخصصي هماتولوژي انكولوژي
مركز تحقيقات هماتولو‍ژي انكولوژي دانشگاه علوم پزشكي تبريز

منابع مورد استفاده :

1.http://www.kidsnursing.com/hemophilia.htm 2.http://www.aftab.ir/articles/health_therapy/illness/hemophilia
3.http://forum.persianweb.com/showthread.php
4.http:www.pezeshk.us
5. بنياد امور بيماري هاي خاص. آموزش مراقبت از خود در بيماران هموفيلي.
6. بنياد امور بيماري هاي خاص.خونريزي مفاصل و عضلات در بيماران هموفيلي.
7. كانون هموفيلي ايران.. هپاتيت c.
8. بنياد امور بيماري هاي خاص. هموفيلي و هپاتيت.

سندرم بلوم

سندرم بلوم (Bloom’s Syndrome) يك بيماري نادر ارثي است كه به صورت اتوزومال مغلوب به ارث مي رسد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این سندرم به صورت ژنتیکی منتقل می‏گردد و داراي وراثت اتوزومال مغلوب است ،اولین نشانه هاي این بیماری در سنین نزدیک ۲۰ سالگی نمایان شده و اغلب به صورت عقب ماندگي شديد رشد قبل و بعد از تولد ، ضايعات پوستي حساس به نور كه معمولا برروي صورت ايجاد مي شود مشخص مي گردد .

تظاهرات باليني اصلي آن عبارتند از: كوتاهي قد، ضايعات پوستي اريتماتو بر روي صورت كه با نور خورشيد تشديد مي يابند، ضايعات پوستي هيپرياهيپوپيگمانته بر روي بدن و نيز افزايش ميزان عفونت هاي باكتريال به علت نقص ايمني.

اين سندرم شامل  قرمزي و تلانژ كتازي ناحيه صورت به شكل پروانه، كوتاهي قد و حساسيت به نور آفتاب مي باشد.

مطالعه كروموزومي تشخيص سندرم بلوم را تاييد می کند.

عفونت هاي عود كننده ( اوتيت مياني و ذات الريه ) بيماري مزمن ريوي و ديابت شيرين نيز شايع است .

بسياري از این بیماران مشكلاتي در يادگيري دارند .

مردان مبتلا نابارورند و زنان وارد يائستگي زودرس مي شوند .

اغلب مرگ و مير ها نيز به علت سرطان  ( اپيتليال ، هماتوپويتيك ، لنفوئيد ، بافت هم بند ، سلول هاي زاينده ، سيستم عصبي و كليه ) كه در سنين جواني رخ مي دهد ،مي باشد.

كمتر از 300 مورد از سندرم بلوم و توضيحات آن نيم قرن پيش در ادبيات پزشكي گزارش شده است .

اين سندرم جزء بيماریهای نادر است اما در اشكنازي يهوديان شيوع اين بيماري بيشتر است .

نتایج بررسی های پژوهشگران دانشگاه “دیویس” در کالیفرنیا آمریکا نشان داد که یک جهش ژنی که باعث می شود زنجیره دو رشته DNA همانند رشته های اسپاگتی از هم باز شوند، پایه بروز “سندروم بلوم” است.

محققین کشف کردند که علت بروز سرطان نادر “سندروم بلوم” نوعی جهش ژنی است که رشته های زنجیره ای DNA را از هم باز می کند.

هر سلول از دو کپی هویتی کروموزمی برخوردار است. هنگامی که DNA آسیب می بیند، برای ترمیم از روی کروموزم دوقلوی خود رونویسی می کند. سپس رشته آسیب دیده با تشکیل ساختاری که “اتصال هالیدی” نام دارد، در رشته سالم تنیده می شود.

در ارگانیسم های سالم، این فرایند بدون مشکل انجام می شود و کروموزم های همراه کاملا جدا می شوند.

این درحالی است که در بیماران مبتلا به سندروم بلوم جهش یک ژن که Blm نام دارد و مسئول تنظیم کردن این فرایند است، باعث می شود این عملکرد به خوبی انجام نشود و به این ترتیب کروموزم ها در مکان های اشتباه قرار گیرند.

در نتیجه هنگامی که دو کروموزم از هم جدا می شوند، رشته های DNA که این کروموزم ها را شکل می دهند، در عوض اینکه به صورت زنجیره در هم تنیده شوند، به طور موازی در کنار هم قرار می گیرند.

سندرم باردت بيدل

سندرم باردت بيدل (Bardet Biedel Syndrome) يک ناهنجاری ناهمگن با توارث اتوزومال مغلوب است. اين بيماري از طريق علائمي مانند ديستروفي Cone – Rod ، چاقي تنه ، پلي داكتيلي ( انگشت پنجم ) ، اختلالات شناختي ، هيپوگناديسم در جنس مذكر ، ناهنجاري تناسلي در جنس مونث و اختلال در عملكرد كليه ها مشخص مي شود .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  این سندرم بیماری نادری است که با علایم و نشانه هایی همچون رتینیت پیگمانته، هایپوگنادیسم، پلی داکتیلی، اختلالات کلیوی،  مشکلات یادگیری و چاقی شناخته می شود.

پيش آگهي قابل مشاهده براي كودكان با سندرم باردت بيدل ضعيف است . شب كوري معمولا در سنين 7-8 سالگي بروز مي يابد .

سن متوسطي كه در آن  افراد به طور معمول ( به طور قانوني ) شروع به كور شدن مي كنند 5/15 سالگي مي باشد . وزن اين افراد در هنگام تولد نرمال است ، اما افزايش قابل توجه وزن در سنين اوليه از زندگي شروع مي شود و تبديل به يك مسئله مادام العمر براي اكثر افراد مي گردد .

اكثر اين افراد داراي مشكلات مهمي در يادگيري هستند ، اما تنها تعداد كمي از افراد هستند كه داراي اختلال شديد در تست IQ مي باشند .

بيماري كليه يك دليل مهم ناخوشي و مرگ ومير است . در ابتدا تصور مي شد كه نفوذ اين بيماري كامل است ، اما چندين نمونه از افراد غير مبتلا با دو جهش  به تازگي گزارش شده است .

شیوع این بیماری اتوزومال مغلوب، در حدود یک در شصت هزار می باشد. متاسفانه اکثر این بیماران به دلایل نارسایی مزمن کلیه، فوت می شوند.

نقص عملکرد کليه علت اساسی مرگ هموزيگوت های مبتلاست، همراه با گلومرولوپاتی مزمن و پايين تر بودن مجرای ادرار که شکل های پيچيده و مبهم کليوی را ايجاد می کند.

مطالعه نشان داده است که پيوند كليه در بيماران سندرم باردت بيدل که دچار نارسايي كليه پيشرفته مي گردند روش مناسب و موثري در درمان آنها با كمترين عارضه و مرگ ومير مي باشد.

ناهنجاری های ثانويه عبارت از اختلالات گفتاری، پيشرفت عقب ماندگی ذهنی، پر ادراری، ديابت مليتوس و فشار خون بالا می باشند.

شناسايی سندرم باردت- بيدل با يافته های کلينيکی صورت ميپذيرد. دوازده ژن در ارتباط با سندرم باردت، بيدل شناسايی شده است که عبارتند از BBS1 و BBS2 و تا BBS12 .

توصيه می شود افرادی که مايل به ازدواج فاميلی هستند پيش از ازدواج به مراکز مشاوره ژنتيک مراجعه نمايند تا شجره فاميلی آنان مورد بررسی قرار گرفته و ريسک ابتلا به سندرم باردت بيدل مشخص گردد.

کبد چرب

افزایش مصرف غذاهای چرب و آماده، فرهنگ استفاده از غذاهای سریع آماده شونده (Fast Food) و عدم فعالیت مناسب یا گسترش زندگی ماشینی، بیماری‌های مختلفی به همراه آورده است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، درگیری کبدی، از جمله مضرات مصرف مواد غذایی نامناسب می ‌باشد. امروزه متاسفانه بیماری کبد چرب که نسبتاً شایع شده است، با وزن بیمار ارتباطی مستقیم دارد و با توجه به افزایش چاقی در جوامع مختلف (از جمله ایران) نیز رو به افزایش است.

کبد چرب چیست؟

بیماری كبد چرب یك التهاب كبدی است كه در اثر تجمع بیش از اندازه ی چربی در بافت كبد ایجاد می شود.کم کاری کبد یا تنبلی کبد نام قدیمی کبد چرب است. کبد طبیعی حاوی حدود 5 گرم چربی در 100 گرم وزن خود می باشد، هرگاه مقدار چربی بیش از 5 درصد وزن آن افزایش یافت به این حالت “کبد چرب” گفته می شود.

منظور از کبد چرب، رسوب چربی (عمدتاً از چربی‌های خنثی مثل تری گلیسیرید) در کبد است که در رابطه با مصرف الکل می تواند باشد که به آن “Alcoholic Fatty Liver” می‌ گویند، یا بدون مصرف الکل و یا در حضور میزان بسیار جزیی از الکل (که برای کبد خطر ساز نیست) ایجاد می ‌شود که تحت عنوان کلی “Non Alcoholic Fatty Liver Disease” (بیماری کبد چرب غیر الکلی) است که نام دیگر آن Non Alcoholic Steatohepatitis است.

کبد چرب غیرالکلی (= Non Alcoholic Steatohepatitis NASH)

کبد چرب غير الکلي با التهاب، تجمع چربي و بافت فيبروز در کبد شناخته مي شود که باعث دردهاي ناحيه راست و بالاي شکمي مي شود، اگر چه يافته هاي مشابه در افراد وابسته به مصرف الکل ديده مي شود، NASH در افراد بدون سابقه مصرف الکل و يا مصرف بسيار ناچيز ايجاد مي گردد. علت دقيق NASH ناشناخته است.

بيشتر افراد مبتلا بين سنين 60-40 سال مي¬باشند، اگر چه اين اختلال مي¬تواند در کودکان بالاي سن 10 سال نيز اتفاق بيفتد. شيوع NASH در خانمها بيشتر از آقايان است. پیش بینی رفتار کبد چرب در هر فرد کار مشکلی است.اغلب افرادی که مبتلا هستند هرگز دچار مشکلات جدی در کبدشان نمیشوند اما افرادی نیز وجود دارند که به علت ابتلا به کبد چرب غیر الکلی دچار سیروز میگردند.سیروز اسمی است که نشان دهنده صدمات بسیار شدید کبد و وخامت اوضاع آن است.

درحال حاضر درمان NASH بر کنترل برخی از بیماریهای همراه آن مانند دیابت و چاقی و پیگیری بیمار از نظر پیشرفت بیماری متمرکزاست.

چاقي و افزايش وزن، ديابت، افزايش چربي خون و مصرف بعضي داروهايي خاص مثل (کورتيکوستروئيد ، متوتروکسات)ازمهمترين علتهاي کبد چرب میباشد.

چاقي

بیش از 70% افراد مبتلا به NASH چاقند و بیشتر آنان 10 تا 40 % سنگین تر از وزن ایده آل خود هستند.

افزايش چربي خون

20 تا 80 % افراد مبتلا به NASH چربی خون بالا دارند. (منظور بالا بودن تریگلیسرید و کلسترول است)

ديابت

75% افراد مبتلا به NASH دیابت قندی دارند.

مقاومت به انسولين

منظور از مقاومت به انسولین این است که بدن این افراد قادر به استفاده از انسولین برای سوخت قندها نیست و این خود باعث ایجاد دیابت میشود.مقاومت به انسولین از طرفی خود باعث چاقی و بالا رفتن چربی خون میشود

فاکتورهاي موثر بر متابوليسم

برخی از فاکتورهای موثر بر متابولیسم با NASH مرتبطند.مانند تغذیه غیر دهانی , کاهش وزن سریع , گرسنگی بسیار شدید و درمان داخل وریدی گلوکز در بیمارانی که شرایط وخیمی دارند.

جراحي شکم

برخی از جراحی های شکم با NASH ارتباط دارند.مثل برداشتن قسمت وسیعی از روده کوچک و جراحی معده برای درمان چاقی و جراحی کیسه صفرا و لوزالمعده و بای پس قسمتی از روده کوچک.

داروها و سموم

amiodarone , tamoxifen , perhexilene maleate , steroids , synthetic estrogen و Pesticides با ایجاد کبد چرب در ارتباطند.

احتمال پیدایش کبد چرب غیرالکلی با وزن بیمار ارتباط مستقیم دارد و با توجه به افزایش چاقی در جوامع مختلف از جمله ایران، شیوع این عارضه نیز رو به افزایش است.

فيزيولوژي و عملکرد کبد:

کبد به وزن تقريبي 1500 گرم، بزرگترين غده‌ي بدن است و دو لوب اصلي، راست و چپ دارد. کبد از دو منبع خوني تغذيه مي شود: شريان کبدي، که يک سوم خون کبد را تامين مي‌کند و از آئورت منشا مي‌گيرد، و وريد باب که دو سوم خون کبد را تامين مي‌کند و خون گرفته شده از لوله ي گوارش را به آن مي‌رساند. مجموعه‌اي از مجاري صفراوي نيز در کبد وجود دارند که صفرا (که منشأ آن سلول هاي کبدي است) از طريق اين مجاري خارج مي‌شود.

کبد قادر به توليد مجدد خود مي‌باشد. وجود 20- 10 درصد از کل کبد براي ادامه‌ي حيات کافي است؛ ولي با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض24 ساعت اتفاق مي‌افتد. کبد براي انجام بيشتر اعمال متابوليک بدن ضروري بوده و بيش از 500 عمل مختلف را انجام مي‌دهد.

کارهاي اصلي کبد عبارت‌اند از:

– متابوليسم کربوهيدرات، پروتئين و چربي؛
– ذخيره و فعال کردن ويتامين‌ها و مواد معدني؛
– تبديل آمونياک به اوره؛
– متابوليسم استروئيدها؛
– عمل کردن به‌عنوان يک صافي؛براي محافظت در برابر سيل مواد مضري که به‌ خون سرازير مي‌شوند. کبد صفرا توليد مي‌کند، نمک‌هاي صفراوي براي هضم و جذب چربي و ويتامين‌هاي محلول در چربي استفاده مي‌شوند و بيلي روبين محصول نهايي انهدام گلبول‌هاي قرمز، در کبد ترکيب شده و از طريق صفرا دفع مي‌شود.

درمان

برای درمان و بهبود کبد چرب باید اختلالات زمینه ساز درمان شوند.در حال حاضر درمان بر روی مهار مشکلات طبی واختلالاتی که زمینه ساز کبد چرب هستند متمرکز است.داروهایی مختلفی مانند متفورمین برای درمان کبد چرب عرضه شده‌اند که تاثیر قطعی آنها ثابت نشده‌است .

ورزش روزانه و مصرف مرتب میوه وسبزیجات اثرات مفیدی بر روی این بیماری دارند کاهش تدریجی وزن در افراد چاق لازم بوده ومفید است، ولی کاهش ناگهانی وزن، این اختلال را تشدید می‌کند .

در کبد چرب مقاومت به انسولین شایع بوده وداروهایی که مقاومت به انسولین را درمان می‌کنند مانند :متفورمین موجب بهبود آنزیم‌های کبدی می‌شوند .

ویتامین E با دوز ۴۰۰میلی گرم در روز باعث کاهش آسیب به سلولهای کبدی و بهبود آنزیم‌های کبدی می‌شود ولی چون با خطر افزایش بیماریهای قلبی همراه است مصرف دراز مدت آن توصیه نمی‌شود .

در کودکان علل زمینه‌ای شامل دیابت، سوء جذب چربی، چاقی، ماراسموس، کواشیورکور، بیماری ویلسون، سیستیک فیبروزیس، باید مهار ودرمان شود.

تهیه و تنظیم:

محمد پرورش مسعود
مرکز مدیریت حواث و فوریت های پزشکی قم – واحد آموزش و پژوهش

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »