دستورالعمل ملی مراقبت آغوشی

اداره سلامت نوزادان
معاونت سلامت

DHS :   بررسی سلامت و دموگرافیک
EBM : شیر دوشیده شده پستان
IMR : میزان مرگ ومیر نوزاد
MOH : وزارت سلامت
PHC : مراقبت بهداشت اولیه
RH : سلامت تولید مثل
SCUS : نجات کودکان
SNL : حفظ زندگی نوزادان
UNICEF : صندوق حمایت از کودکان
WHO : سازمان سلامت جهان

مقدمه : ۱)

توانایی نوزاد برای بقاء و رشد در دوره نوزادی و در دوره شیر خوارگی به طور چشمگیری با وزن زمان تولد بستگی دارد. نوزادان با وزن تولد پایین مهمترین فاکتور دخالت دهنده در مورتالیتی و موربیدیتی نوزادان می باشند.

بین ۸۰ -۴۰ درصد مرگ های نوزادی در کودکان با وزن تولد پایین اتفاق می افتد. در مقایسه ، بچه هایی با وزن تولد پایین ، نسبت به بچه هایی با وزن تولد طبیعی خطر مرگ ومیر بیشتری دارند.

در ایران ۵۰% از کل مرگ شیرخواران کمتر از یک سال در دوره نوزادی اتفاق می افتد. .

تقریبا ۱۰ % از بجه های متولد شده کم وزن    هستند که آسیب پذیری بیشتری دارند و به طور چشمگیری مرگ و میر بالایی دارند.  IMR)  ۸/۱۲ به ازای ۱۰۰۰ تولد زنده بر اساس زیج سال ۱۳۸۶) مراقبت از نوزادان کم وزن نیاز به توجه ویژه ، به خصوص توجه به تنظیم دما، تغذیه ، اقدامات بهداشتی ، تشخیص سریع و درمان عفونت دارد.

مراقبت آغوشی  یک روش مراقبتی برای تثبیت نوزادان کم وزن می باشد. به منظور ایجاد  تسهیلاتی برای استقرار و گسترش KMC  به عنوان یک روش مراقبتی برای نوزادان با وزن تولد پایین و پایدار مورد توجه قرار گرفته و دستورالعمل های KMC   برای کارکنان سلامت در ایران تدوین شده است.  آموزش در KMC   توسط مربیان واجداشرایط که دوره آموزشی مناسب را گذرانده اند ، هدایت می گردد.

۲) هدف اصلی
به منظور آسانی به کارگیری KMC  ، برای نوزادان کم وزن تثبیت شده می باشد .
۳) هدف
به منظور تهیه راهنمایی که به افراد برا ی استقرار مراقبت آغوشی مادرانه به عنوان یک روش موثر و ایمن برای نوزادان با وزن تولد پایین در همه سطوح مراقبتی کمک می نماید.
۴) KMC
مراقبت مادرانه ،  یک روش موثر برای پاسخ به نیاز های گرما ، تغذیه با شیر مادر ،  محافظت از عفونت نوزاد ، تحریک ، امنیت و عشق می باشد.  در این روش نوزادان کم وزن از طریق ارتباط پوست با پوست  با  مادر / جانشین  ، مراقبت می شوند. یک روش قوی و آسان برای ارتقاء  سلامت و بهبود نوزادان نارس به خوبی نوزادان رسیده ،  می باشد.

ابعاد کلیدی آن عبارتند از :

• ارتباط زودهنگام ، مداوم و طولانی مدت پوست با پوست بین مادر و نوزاد
• تغذیه انحصاری شیر مادر
• در بیمارستان شروع میشود و می تواند در منزل ادامه پیدا کند
• روشی ملایم و  موثراست که از بیقراری نوزاد که به طور روتین در بخش های شلوغ در مورد نوزادان کم وزن تجربه می شود جلوگیری میکند

۵) فواید KMC

• به باقیماندن دما در درجه حرارت مناسب در نوزاد کمک میکند.
• شیر دهی از پستان را بهبود می بخشد و شیر دهی با مقدار بیشتر و مدت طولانی تری صورت می گیرد .
•  به خاطر بهبود وضعیت تغذیه  و کاهش نیاز برای اتلاف هزینه برای درجه حرارت بدن ، وزن گیری و رشد  نوزاد  سریع تر می شود.
• کاهش استفراغ نوزاد به دلیل ریفلاکس گاسترو_ازو فاگال به وجود می آید.
• به دلیل کاهش تکرار حملات آپنه ای ، تنفس نامنظم و هیپو ترمی ، مرگ ومیر نوزادان کم وزن کاهش پیدا می کند.
• عفونت کمتر و یا در صورت عفونت ، شدت آن کمتر می شود .
• اعتماد به نفس مادر در مراقبت از نوزادش و بهبود ارتباط عاطفی افزایش پیدا می کند .
• مدت بستری در بیمارستان برای مادر و نوزاد کمتر می شود . ( ترخیص زودتر )
• کاهش هزینه برای مراکزسلامت و مادر  به دلیل اینکه تجهیزات کمی لازم است و ارزانتر از مراقبت انکوباتوری می باشد.
• با پرسنل پرستاری کمتر ، مراقبت تعداد بیشتری از نوزادان کم وزن امکان پذیر است.
۶) چگونگی انجام  KMC

۶٫۱ زمان شروع KMC

توصیه می شود که همه نوزادان کمتر از ۲۵۰۰ گرم می توانند KMC را شروع کنند .
• به محض اینکه نوزاد تثبیت شد.
• توجه ویزه ای به وضعیت  هر مادر شود.

توجه : حداقل همه نوزادان زیر ۲۰۰۰ گرم باید KMC شوند.

۶٫۲ معیار های ورود به KMC

• تمایل مادر برای انجام KMC
• نوزاد باید وضعیت تثبیت شدهای داشته باشد
o بیماری اصلی وجود نداشته باشد مانند : سپتی سمی ، پنومونی ، مننزیت ، دیسترس تنفسی و تشنج
o نوزادانی که برای آنها  آنتی بیوتیک به خاطر شک به عفونت شروع شده است می توانند به محض تثبیت وضعیت نوزاد  KMC را شروع نمایند.

o KMC منقطع تا هنگام تثبیت کامل

• نوزادان زیر فتوتراپی ممکن است جهت دریافت KMC منقطع ،  ارزیابی شوند.
همه نوزادان نارس با وزن کمتر از ۲۰۰۰ گرم ، به نزدیک ترین مرکز با خدمات  KMC یا سطوح بالاتر مراقبتی اعزام شود
• ۶٫۳ قرار گیریKMC
• مراحل قرار گیری KMC

مرحله ۱ – جوراب ، پوشک و یک کلاه به نوزاد بپوشاند  .
مرحله ۲- نوزاد را بین پستان ها قرار دهد .
مرحله ۳- نوزاد با پارچه نخی به قفسه سینه مادر حفظ شود.
مرحله ۴- یک پتو یا شال اضافی برای گرمای بیشتر انداخته شود.
مرحله ۵- آموزش مادر برای پوشیدن یک تاپ جلو باز
مرحله ۶- آموزش مادر به نگه داشتن عمودی نوزاد در حین نشستن و راه رفتن
مرحله ۷- پیشنهاد به مادر برای نگه داشتن نوزاد در تماس پوست به پوست مداوم و ۲۴ ساعته ( یا کمتر اگر KMC منقطع انجام میشود ) در روز .
مرحله ۸ _ پیشنهاد به مادر برای خواب در وضعیت نیمه نشسته به منظور باقی ماندن نوزاد در وضعیت عمودی .

۶٫۴ تغذیه در KMC

تغذیه با شیر مادر

• شیر پستان مادر تنها غذای انتخابی برای همه نوزادان است.
• همه نوزادان KMC هر چه سریع تر و به طور انحصاری بر اساس تقاضا از سینه مادر تغذیه شوند.
• تغذیه نوزادانی که قادر به مکیدن نیستند به طور مکرر با شیر دوشیده شده ، در ابتدا با فنجان یا در وضعیت قطعی با لوله بینی/معدی صورت می گیرد.
• هنگامیکه رفلکس مکیدن به وجود آمد ، این روش ها با قرار دادن نوزاد بر روی سینه مادر برای مدت کوتاه تکمیل میشود.
• هر زمان مکیدن نوزاد خوب شد نوزاد باید انحصارأ پستان مادرش را مک بزند .

راه چاره های تغذیه ای:

• برای مادرانی که اچ آی وی( HIV    (  مثبت هستند ، بر اساس سیاست و دستورالعمل تغذیه کودکان و نوزادان روشهای تغذیه ای مختلف با آنها مشاوره شود .
۶٫۵ مراقبت از نوزاد در طی  KMC

پیشگیری از عفونت :

• شستن دستها

 قبل و بعد تغذیه نوزاد
 قبل و بعد تعویض پوشک
 بعد از دستشویی

• تمیز و پاک کردن روزانه نوزاد ( سر تا پا )
• اطمینان از اینکه پوشک نوزاد تمیز است .
• اطمینان از اینکه همه فنجان ها و وسایل تغذیه ای قبل و بعد از تغذیه تمیز هستند .
• اقدامات پیشگیری از عفونت استاندارد را به کار بگیرند.

کنترل :

• کنترل علایم حیاتی دو بار در روز ، و تکرار آن هر زمان که لازم باشد.
• ثبت تغذیه های داده شده در یک جدول زمان بندی شده
• کنترل رشد به وسیله گرفتن روزانه وزن _ حداقل ۱۰ گرم /روز باید وزن گیری نمایند . اگر وزن گیری ضعیف است علل احتمالی مانند مقدار ناکافی شیر و تکرار تغذیه و همچنین عفونت ، می تواند از علل احتمالی باشد.

ایمن سازی :

• ایمن سازی نوزاد بر اساس جدول زمان بندی شده ملی انجام شود

۷) حمایت عاطفی و فیزیکی

برای اینکه KMC موفقیت آمیز باشد ، مادران ، اعضا فامیل و کارکنان باید در مورد استفاده از این روش متقاعد شوند . مادر /جانشیین کهKMC   انجام می دهند نیاز به حمایت های زیر دارند .

۷٫۱ حمایت از پرسنل سلامت

• توضیح مفهوم KMC  به مادر و نشان دادن عملی به مادر
• توضیح فواید KMC
• یک پارچگی اعضای فامیل مانند پدر ، پدربزرگ ، عمه ها ، خاله ها و دیگر اعضای فامیل ، بسته به وضعیت فرهنگی .
• کمک به مادران در مورد هر مشکل  ، تغذیه و مراقبت از نوزاد
• صحبت و ارتباط روزانه با مادران در مورد هر مشکلی که آنها ممکن است داشته باشند و تشویق مداوم آنهابه ادامه  KMC
• تشویق مادران و اعضای خانواده برای بیان نگرانی ها و پرسیدن سوالات
• تهیه پیام های بهداشتی آموزشی و بالا بردن آگاهی برای حساس کردن خانواده ها و جامعه  در مورد KMC ، ارتقاء تغییرات رفتاری ، و ایجاد تقاضا برای مراقبت مادرانه به صورت یک روتین برای نوزادان با وزن تولد پایین .
• تسهیلاتی برای شناسایی مدل های  نقش پذیری مراقبت مادرانه در جامعه ( مدلینگ ) برای کاهش

خجالت و احساس مسخرگی

• فراهم کردن حمایت فیزیکی و روحی دائم

۷٫۲ حمایت از اعضای فامیل

تشویق اعضای خانواده به موارد زیر :

• حمایت هم در خانه ، هم در بخش KMC
• گاهی نوزاد را برای اینکه مادرش استراحت نماید KMC دهد.
• حمایت مادر به ادامه مراقبت آغوشی در منزل

۸- معیار های ترخیص از بخش KMC

ترخیص از تسهیلات اگر :

• وزن گیری مداومی ایجاد شود : ۱۰ گرم/روز در ۳ روز متوالی
• نوزاد حداقل به وزن تولد دوباره برسد و حداقل،  وزن ۱۵۰۰ گرم داشته باشد .
• هم مادر و هم نوزاد با KMC  مدارا کرده باشند
• وضعیت نوزاد تثبیت باشد.
• درجه حرارت بدن نوزاد تثبیت باشد
• نوزاد بیماری دیگری نداشته باشد.

• ماادر توانایی تغذیه با شیر پستان  و دوشیدن شیر از پستان را داشته باشد  .

•  مادر این روش را قبول کند و خواهان ادامه مراقبت آغوشی در منزل باشد و از طرف خانواده اش حمایت شود.

۹ – دستورالعمل هایی برای پی گیری بعد از ترخیص از واحد KMC
پی گیری طبق برنامه زمان بندی شده

• یک نوزاد که وزنش کمتر از ۱۸۰۰ گرم است در نزدیک ترین مرکز بهداشتی /  بخش   KMC  ، هر هفته تا زمانی که وزنش به ۱۸۰۰ گرم برسد دیده شود .
• هر وقت وزن نوزاد به ۱۸۰۰ گرم رسید ، پی گیری متوالی در نزدیک ترین مرکز بهداشتی / بخش KMC هر ۲ هفته یک بار انجام شود تا وزن نوزاد به ۲۵۰۰ گرم برسد .

مراقبت در طی ویزیت پی گیری

• وزن کردن نوزاد
• گرفتن تاریخچه  از مادر برای ویزیت

 اگر او مراقبت آغوشی را در منزل ادامه می دهد
 مدت ارتباط پوست با پوست
 چگونه او به نوزاد وضعیت مراقبت آغوشی می دهد
 اگر تب یا پایین بودن درجه حرارت و جود داشته باشد چگونه برخورد می کند
 چگونه نوزاد تغذیه می شود.
 آیا نوزاد علایمی از عدم تحمل KMC را نشان می دهد؟  ( نوزاد خیلی فعالیت دارد و احساس ناراحتی میکند )

 آیا علائم خطر در نوزاد وجود دارد؟

• ارزیابی فیزیکی از نوزاد صورت گیرد .
• آموزش به مادر در مورد علائم خطر نوزاد.
• در مورد تجربیات و مشکلاتی که مادر را برای ادامه مراقبت آغوشی نگران کرده بحث شود و مادر حمایت شود
• تا آنجاییکه امکان دارد مادر و خانواده برای ادامه مراقبت آغوشی حمایت شود
• تاریخ ویزیت بعدی مشخص شود
• تشکر از مادر برای آمدن

۱۰-معیارهایی برای پذیرش مجدد:

پذیرش مجدد نوزاددر بیمارستان اگر :

• وزن گیری کمتر از ۱۰ گرم  / روز در دو ویزیت متوالی
• کاهش وزن
• علایم خطر _  بیماری داشته باشد
• مادر به دلیلی که لازم بوده KMC را ادامه نداده و نوزاد کمتر از ۱۸۰۰ گرم وزن دارد

معیار هایی برای قطع KMC
قطع KMC  نوزاد وقتی :

• وزن نوزاد به ۲۵۰۰ گرم میرسد
• مادر تمایلی برای ادامه KMC   ندارد
• مادر بیمار است یا توانایی انجام KMC را ندارد.
• نوزاد بیمار است
• نوزاد KMC   را تحمل نمی کند ( خیلی حرکت میکند و ناراحت است )

 

جدول ۱: مقدار ی از شیر (یا مایع ) مورد نیاز به ازای کیلو گرم

وزن تولد

هر تغذیه

روز اول

روز دوم

روز سوم

روز چهارم

روز پنجم

روزهای ۱۳-۶

روز  جهاردهم

۱۴۹۹-۱۰۰۰

ml/kg

هر ۲ ساعت ml/kg

۶۰  ml/kg

۸۰ ml/kg

۸۰ ml/kg

۱۰۰ ml/kg

۱۱۰

ml/kg

۱۸۰-۱۲۰ ml/kg

۲۰۰-۱۸۰

Ml/kg/

مساوی یا بزرگتر از ۱۵۰۰ گرم

هر ۳ ساعت

 

 

 

 

 

جدول ۲: مقدار تقریبی شیر پستان مورد نیلز هر وتغذیه بر اساس وزن و سن

روز چهاردهم

روزهای۱۳-۶

روز پنجم

روز چهارم

روز سوم

روز دوم

روز اول

تعداد تغذیه ها

وزن تولد

۱۷ml

۱۱-۱۶ml

۱۰ml

۹ml

۸ml

۷ml

۵ml

۱۲

۱۰۰۰ g

۲۱ml

۱۴-۱۹ml

۱۲ml

۱۱ml

۹ml

۸ml

۶ml

۱۲

۱۲۵۰ g

۳۵ml

۲۳-۳۳ml

۲۱ml

۱۹ml

۱۷ml

۱۵ml

۱۲ml

۸

۱۵۰۰ g

۴۵ml

۲۶-۴۲ml

۲۴ml

۲۲ml

۲۰ml

۱۸ml

۱۴ml

۸

۱۷۵۰ g

۵۰ml

۳۰-۴۵ml

۲۸ml

۲۵ ml

۲۳ml

۲۰ ml

۱۵ml

۸

۲۰۰۰ g

 

ضوابط تاسیس و بهره برداری آزمایشگاههای غیر دولتی کنترل مواد غذایی ،آرایشی و بهداشتی

هدف :

این آئین نامه به منظور صدور مجوز فعالیت آزمایشگاههای کنترل فرآورده های غذائی و آرایشی و بهداشتی و در راستای اجرای ماده ۱۰ آئین نامه اجرائی ماده ۷ قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی تدوین شده است.

تعریف :

آزمایشگاههای غیر دولتی کنترل مواد غذائی ، آرایشی و بهداشتی ، سم شناسی و ظروف و بسته بندی موضوع این ضابطه به مراکزی اطلاق می شوند که طبق ضوابط و دستورالعملهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی فعالیت می نمایند. این آزمایشگاهها از این پس به اختصار ،آزمایشگاههای کنترل نامیده می شوند.

دامنه کاربرد:

آزمایشگاههای کنترل می توانند بطور تک رشته یا بصورت مجموعه تحت نظر شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی بصورت موسسه یا شرکت های خصوصی و تعاونی فعالیت نمایند.

هر آزمایشگاه کنترل نسبت به وسعت کار و ظرفیت پذیرش و با توجه به امکانات و تجهیزات خود و نوع تخصص و صلاحیت

علمی و عملی می تواند یک یا چند بخش آزمایشگاهی بشرح زیر دایر نماید:

۱- آزمایشگاه شیمی مواد غذائی
۲- آزمایشگاه شیمی مواد آرایشی و بهداشتی
۳- آزمایشگاه میکروبشناسی مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی
۴- آزمایشگاه سم شناسی مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی
۵- آزمایشگاه ظروف و بسته بندی مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی

فصل ۱- نحوه صدور پروانه بهره برداری آزمایشگاههای کنترل

ماده ۱ : به منظور بررسی درخواست و شرایط لازم و امتیازات متقاضیان ، کمیته ای متشکل از افراد زیر در اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو تشکیل می گردد.

این کمیته نتیجه را جهت تائید و صدور پروانه به کمیته فنی موضوع این
آئین نامه ارجاع خواهند داد.

۱- مدیر کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو یا نماینده مطلع و تام الاختیار او
۲- سرپرست آزمایشگاههای بخش غذا اداره کل ازمایشگاههای کنترل غذا و دارو
۳- مسئول بخش (های) مرتبط با درخواست مورد بررسی از اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو
۴- مسئول آزمایشگاه کنترل غذا دانشگاه علوم پزشکی محل فعالیت متقاضی

تبصره – مسئول آزمایشگاه کنترل غذا دانشگاه علوم پزشکی مربوطه طبق پروتکل اعلام شده از طرف اداره کل آزمایشگاههای کنترل دارو و غذا مسئولیت بررسی وضعیت ساختمان و امکانات و تجهیزات آزمایشگاهی متقاضی و ارائه نتیجه بررسی به
صورت مکتوب به کمیته را بر عهده دارد. در صورت لزوم نماینده ای نیز از طرف اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو

جهت بازدید اعزام خواهد شد.

ماده ۲: به منظور بررسی و تائید نظریه کمیته اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو، کمیته فنی مرکب از افراد زیر تشکیل می گردد:

۱- معاونت غذا و دارو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نماینده تام الاختیار ایشان بعنوان رئیس کمیته
۲- مدیر کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
۳- مدیر کل اداره نظارت بر مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
۴- یک نفر از اساتید واجد شرایط دانشگاههای کشور با معرفی معاونت غذا و دارو
۵- یک نفر کارشناس به پیشنهاد مدیر کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو بعنوان دبیر کمیته فنی
تبصره ۱- احکام افراد کمیته فنی توسط وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به مدت ۴ سال صادر خواهد شد.

تبصره ۲- پروانه بهره برداری بعد از تائید کمیته فنی با امضاء مدیر کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو صادر می گردد.

تبصره ۳- تصمیم گیری در موارد پیش بینی نشده در این آئین نامه بر عهده کمیته فنی است.

فصل ۲- شرایط متقاضیان پروانه بهره برداری :

ماده ۱ : متقاضیان پروانه بهره برداری موضوع این ضابطه باید واجد شرایط عمومی و اختصاصی به شرح زیر باشند:

الف – شرایط عمومی :

۱- تابعیت ایران
۲- عدم سوء پیشینه کیفری
۳- داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت

ب – شرایط اختصاصی :

۱- دارا بودن مدرک تحصیلی معتبر در یکی از رشته های ذکر شده ذیل:

۱-۱- جهت تاسیس آزمایشگاه شیمی مواد غذائی:

ph.D. ، دکترا یا فوق لیسانس در یکی از رشته های شیمی مواد غذائی ، بهداشت و کنترل مواد غذائی، صنایع

غذائی ، علوم تغذیه یا داروسازی، دامپزشکی، شیمی و رشته های جدید مشابهی که دارای یکی از گرایش های    فوق باشند.

۱-۲- جهت تاسیس آزمایشگاههای شیمی مواد آرایشی و بهداشتی :

ph.D ، دکترا یا فوق لیسانس در یکی از رشته های داروسازی و یا شیمی

۱-۳- جهت تاسیس آزمایشگاههای میکروبشناسی مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی:

ph.D ، دکترا یا فوق لیسانس در یکی از رشته های میکروبشناسی ، بهداشت و کنترل مواد غذائی ، داروسازی ،    دامپزشکی ، تغذیه و صنایع غذائی

۱-۴- جهت آزمایشگاههای سم شناسی مواد غذائی ، آرایشی و بهداشتی :

ph.D ، دکترا یا فوق لیسانس در یکی از رشته های سم شناسی ، داروسازی و شیمی
۱-۵- جهت تاسیس آزمایشگاههای ظروف و بسته بندی مواد غذائی ، آرایشی و بهداشتی :

ph.D ، دکترا یا فوق لیسانس در یکی از رشته های شیمی ، متالوژی ، پلیمر و صنایع غذائی

تبصره ۱ – افراد دارای مدرک دکترا داروسازی یا دامپزشکی یا فوق لیسانس صنایع غذائی می توانند درخواست تاسیس

آزمایشگاه کنترل دارای تمام بخش های فوق را داشته باشد. در هر حال چنانچه متقاضی بخواهد بیش از یک نوع آزمایشگاه

راه اندازی نماید باید برای هر آزمایشگاه نیروی متخصص متناسب را معرفی نماید.
تبصره ۲- تصمیم گیری در مورد درخواست افراد با سایر مدارک تحصیلی که در این ماده ذکر نشده است به عهده کمیته فنی است.

۲- داشتن حداقل ۳ سال فعالیت مفید در زمینه آزمایشگاههای کنترل فرآورده های غذائی و آرایشی و بهداشتی.

تبصره ۱ – متقاضی نباید کارمند شاغل معاونت غذا و دارو و یا واحدهای تابعه آن و یا سایر واحدهای نظارتی بر فرآورده های غذائی و آرایشی و بهداشتی در سایر معاونت های وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی باشد.

فصل ۳- شرایط و نحوه صدور پروانه بهره برداری :

ماده ۱- فرم تقاضای صدور پروانه بهره برداری بایستی پس از تکمیل به همراه مدارک لازم از طریق دانشگاه علوم پزشکی

مربوطه به اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو ارسال گردد.

تبصره ۱- متقاضیان تاسیس آزمایشگاه کنترل در استان تهران لازم است مستقیماً به اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو مراجعه نمایند.

تبصره ۲- متقاضیان حقوقی باید بصورت کتبی فردی را به عنوان مسئول آزمایشگاه معرفی و ایشان ضمن تکمیل فرم های مربوطه در مقابل موارد مذکور در این آئین نامه مسئول خواهد بود.

ماده ۲: متقاضیان موظفند حداکثر یکسال بعد از اخذ مجوز نسبت به راه اندازی آزمایشگاه کنترل مربوطه اقدام نمایند.

تبصره ۱- مجوزهای صادره بنام افراد حقیقی یا حقوقی قابل انتقال نمی باشند و حداکثر یک سال بعد از صدور در صورت عدم راه اندازی آزمایشگاه باطل خواهند شد.

تبصره ۲-کمیته فنی با توجه به تخلفات احتمالی از سوی آزمایشگاه کنترل در صورت صلاحدید می تواند پروانه صادره را در هر زمان باطل نماید.

ماده ۳ : به متقاضیان بیش از یک پروانه بهره برداری داده نمی شود.

ماده ۴: تعطیل موقت آزمایشگاه با اطلاع و موافقت قبلی اداره کل آزمایشگاه کنترل دارو و غذا و حداکثر تا ۶ ماه مجاز است و در صورت عدم رعایت این ماده و با تایید کمیته فنی نسبت به ابطال پروانه آزمایشگاه تعطیل شده اقدام و با توجه به نیاز منطقه مجوز تاسیس آزمایشگاه دیگری برای متقاضی واجد شرایط جدید صادر خواهد شد.

ماده ۵: درخواست انتقال آزمایشگاههای دایر در هر استان به استان دیگر منوط به موافقت مراجع ذیصلاح وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی در دو استان و تصویب کمیته فنی میباشد.

ماده ۶: تعداد آزمایشگاههای مودر نیاز در هر استان و یا هر منطقه به پیشنهاد دانشگاه علوم پزشکی مربوطه و توسط کمیته فنی تعیین خواهد شد.

ماده ۷- شرح وظایف مسئول آزمایشگاه کنترل :

مسئول آزمایشگاه کنترل وظایفی به شرح ذیل به عهده دارد:

۱- سرپرستی کلیه امور فنی و تخصصی آزمایشگاهی

۲- حضور فعال در آزمایشگاه در ساعات انجام امور فنی در آزمایشگاه و امضاء اوراق پاسخ آزمایشات با در نظر گرفتن کلیه شرایط علمی و فنی

۳- کنترل و مراقبت وضعیت بهداشتی ، ساختمانی، مواد شیمیائی، تجهیزات و لوازم آزمایشگاهی و تطبیق آن با استانداردهای مربوطه

۴- کنترل و نظارت بر حسن اجرای ضوابط و مقررات و تعرفه های قانونی مصوب وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی

۵- نظارت بر کیفیت عملکرد کارکنان فنی و جمع آوری اطلاعات و آمار و تهیه گزارش جهت ارائه به مراجع ذیربط و چگونگی تحویل نمونه به آزمایشگاه و ارسال پاسخ آزمایشات

۶- رسیدگی به شکایات و پاسخگوئی به مراجع ذیربط در رابطه با فعالیت های فنی و بهداشتی آزمایشگاه

۷- ارائه گزارش های منظم در مورد نتایج حاصل از آزمایشات انجام شده به آزمایشگاه کنترل غذا دانشگاه علوم پزشکی مربوطه

فصل ۵- شرایط عمومی و نحوه عملکرد آزمایشگاههای کنترل

ماده ۱ :  نام موسسه – نوع فعالیت – شماره پروانه – آدرس و تلفن می باید روی سر برگ های آزمایشگاه درج شده باشد. استفاده از هرگونه نام و عناوین روی تابلو و اوراق آزمایشگاه بغیر از آنچه که در پروانه قید شده است ممنوع میباشد.

ماده ۲: آزمایشگاه موظف به داشتن دفتر کل یا گزارش رایانه ای مراجعین جهت ثبت نمونه های موسسات با مشخصات کامل نمونه و نوع آزمایشات درخواستی ، تعرفه ، شماره سریال قبض و تاریخ میباشد

ماده ۳: کلیه دفاتر آزمایشگاهی باید حداقل بمدت ۳ سال در آزمایشگاه بایگانی شود و در صورت توسعه بخشهای مختلف هریک از بخشهای آزمایشگاه باید دفتر جداگانه جهت ثبت نتایج آزمایش نمونه ها داشته باشد.

ماده ۴ : آزمایشگاه کنترل مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی موظف به صدور قبض رسید در مقابل دریافت نمونه های مورد آزمایش می باشد.

ماده ۵ : پذیرش نمونه توسط این آزمایشگاهها باید متناسب با پروانه صادر شده و امکانات علمی، فنی و پرسنلی آزمایشگاه صورت گیرد.

ماده ۶ : محل آزمایشگاه باید در مالکیت و یا اجاره موسس یا موسسین باشد و هرگونه تغییر محل آن باید با اجازه کمیته فنی صورت پذیرد.

ماده ۷: ساختمان آزمایشگاه باید دارای کلیه ضوابط بهداشتی و فنی و شرایط استاندارد یک آزمایشگاه اعم از دیوارها، پنجره ، سقف ، کف ، میزهای آزمایشگاهی ، تهویه، هود ، سیستم های ایمنی، میزان فضای مورد نیاز ، نور و دیگر مسائل مربوط به آن باشد.

تبصره ۱ : حداقل فضای آزمایشگاهی ( غیر از فضای اداری مورد نیاز ) لازم برای تاسیس آزمایشگاه که فقط دارای یکی از بخش های شیمی مواد غذائی، شیمی مواد آرایشی و بهداشتی ، میکروبشناسی ، سم شناسی و یا ظروف و بسته بندی باشد ۶۰ متر مربع زیر بنا و به ازای هر بخش جدید ۳۰ متر مربع سطح زیر بنا مفید اضافه می گردد.

تبصره ۲ : دستگاهها ، وسایل ، لوازم آزمایشگاهی ، محلولها ، معرفها و مواد شیمیائی مورد نیاز مربوط به هر بخش آزمایشگاهی طبق لیست پیوست تعیین می گردد و لازم است قبل از صدور پروانه امکانات فوق الذکر در محل آزمایشگاه موجود و توسط کارشناس یا کارشناسان بازدید کننده گواهی می گردد.

ماده ۸ : هزینه آزمایشات انجام شده بر مبنای تعرفه هائی که هر ساله از طرف وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی اعلام خواهد شد از متقاضی دریافت خواهد شد.
تبصره – آزمایشگاه کنترل موظف است تعرفه های اعلام شده را بنحو مقتضی در معرض دید متقاضیان قرار دهد.

ماده ۹ : آزمایشگاه کنترل موظف است آزمایشات بر روی نمونه های ارسالی را بر مبنای منابع و استانداردهای اعلام شده از اداره کل ازمایشگاه کنترل دارو و وغذا انجام دهد.

ماده ۹ : آزمایشگاه کنترل موظف است همواره یک نسخه از نتیجه آزمایشات انجام شده بر روی کلیه نمونه های دریافتی را به آزمایشگاه کنترل غذا دانشگاه علوم پزشکی حوزه فعالیت خود ارسال نماید.

تبصره – آزمایشگاه کنترل موظف است نمونه شاهد ، نمونه های دریافتی را حداثل ۶ ماه بعد از ارسال پاسخ آزمایش در محل و شرایط مناسبی نگه داری نماید.

فصل ۶- دستور العمل اجرائی نحوه نظارت بر آزمایشگاههای کنترل :

ماده ۱ : آزمایشگاههای کنترل فرآورده های غذائی و آرایشی و بهداشتی در دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استانها مسئول اجرای مقررات و ضوابط بازرسی و کنترل آزمایشگاههای موضوع این ضابطه می باشند. آزمایشگاههای کنترل غذا در دانشگاههای علوم پزشکی موظف هستند حداقل هر شش ماه یکبار از طریق اعزام گروههای کارشناسی برای بازدید از کلیه واحدهای آزمایشگاهی تحت پوشش خود اقدام و گزارش آن را به اداره کل آزمایشگاههای کنترل دارو وغذا ارسال نمایند.

تبصره ۱- وظیفه نظارت بر آزمایشگاههای کنترل واقع در استان تهران بر عهده اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو است.

تبصره ۲- آزمایشگاههای کنترل غذا دانشگاههای علوم پزشکی موظف هستند به محض دریافت هرگونه شکایت یا گزارشی نسبت به بازرسی اضطراری از آزمایشگاههای کنترل اقدام و نتیجه را به اداره کل آزمایشگاههای کنترل دارو و غذا ارسال نمایند.

ماده ۲- اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هر زمان که مقتضی بداند می تواند راساً اقدام به بازرسی از آزمایشگاه کنترل نماید. یک نسخه از گزارش بازرس یا بازرسین به مراجع ذیربط در استان مربوطه جهت اقدامات مقتضی ارسال می گردد.

تبصره – پرسنل آزمایشگاههای کنترل غذا موظف هستند در صورت صلاحدید اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و دارو در دوره های آموزشی مرتبط با فعالیت آزمایشگاه شرکت نمایند. هزینه شرکت در این دوره ها بر عهده متقاضی است.

ماده ۳ – اداره کل آزمایشگاههای کنترل غذا و وداروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در صورت صلاحدید برای تعیین کارآئی آزمایشگاههای کنترل نمونه های مجهولی را برای آنها ارسال و در صورت مردود بودن پاسخ آنها در ۳ نوبت متوالی ضمن گزارش به کمیته فنی درخواست لغو مجوز فعالیت آزمایشگاه مربوطه را خواهد کرد. هزینه شرکت در این آزمون ها بر عهده آزمایشگاههای کنترل است.

تبصره ۱- نمونه های ارسالی برای هر آزمایشگاه باید در حیطه مجوز و فعالیت های آن آزمایشگاه باشد.

فصل ۷- حداقل دستگاهها و تجهیزات مورد نیاز در بخشهای ازمایشگاهی به شرح ذیل تعیین می گردد

الف – بخش شیمی مواد غذائی ، آرایشی و بهداشتی و سم شناسی و ظروف و بسته بندی

۱- کوره الکتریکی
۲- آون تا ۲۵۰ درجه
۳- ترازوی آنالیتیکال ( ۰۰۰۱/۰ گرم )
۴- ترازوی نیمه حساس یک کفه ای (۰۱/۰ گرم )
۵- بن ماری جوش
۶- بن ماری ترموستات دار
۷- رفراکتومتر
۸- پلاریمتر
۹- pH متر
۱۰- تقطیر در خلاء روتاری
۱۱- اسپکتروفتومتر VIS/UV
۱۲- دستگاه تعیین نقطه ذوب
۱۳- ویسکوزیمتر
۱۴- میکروسکوپ
۱۵- سانتریفوژ
۱۶- رطوبت سنج
۱۷- آسیاب برقی
۱۸- آب مقطر گیری
۱۹- هیتراستریربا مگنت
۲۰- هیتر
۲۱- دسیکاتور
۲۲- شیکر
۲۳- همزن الکتریکی
۲۴- دستگاههای اختصاصی بخش بسته بندی مانند سختی سنج، اندازه گیری میزان عبور گاز، کشش، شاخص جریان مذاب ، اندازه گیری مشخصات فیزیکی قوطی ها
۲۵- هود شیمیائی
۲۶- مواد شیمیائی و معرفهای لازم
۲۷- لوازم شیشه ای از قبیل کجلدال، سوکسله، تانک TLC ، تقطیر و وسایل مصرفی به اندازه کافی
۲۸- لوازم ریز آزمایشگاهی ( پایه ، گیره ، توری ، سه پایه و …) مورد نیاز
۲۹- HPLC ، IR ، GC ، AA ، ‏TLC اسکنر و دستگاههای پیشرفته در صورت لزوم و چنانچه آزمایشگاه بخواهد دارای بخش های تخصصی باشد به نحوی که انجام آزمایشات بدون داشتن این دستگاهها امکان پذیر نباشد.

ب – بخش میکروبشناسی مواد غذائی، آرایشی و بهداشتی :

۱- انکوباتور تا ۷۰ درجه ( حداقل ۲ عدد)
۲- فور یا آون تا ۲۵۰ درجه قابل تنظیم
۳- میکروسکوپ
۴- کلنی کانتر
۵- pH متر
۶- جار بیهوازی
۷- اتوکلاو
۸- هیتر
۹- ترازوی حساس
۱۰- هود میکروبشناسی
۱۱- بن ماری (حمام آب) قابل تنظیم تا ۱۰۰ درجه
۱۲- مخلوط کن
۱۳- شیکرهای مختلف ( ارلنی و لوله ای )
۱۴- سانتریفوژ
۱۵- چراغ UV
۱۶- آب مقطر گیری
۱۷- دستگاه صافی باکتریولوژیک همراه با پمپ خلاء
۱۸- لوازم شیشه ای و وسایل مصرفی
۱۹- محیط های کشت و مواد شیمیائی مورد نیاز
تبصره ۱- لوازم ایمنی مورد نیاز در هر بخش آزمایشگاه باید به میزان کافی قبل از صدور هر گونه مجوز موجود باشد.
تبصره ۲- در صورتی که آزمایشگاهی با همه بخشهای فوق الذکر تاسیس گردد بعضی وسایل و تجهیزات میتواند مشترکاً مورد استفاده قرار گیرد.

دستورالعمل های اتحادیه اروپا در مورد خشونت بر علیه زنان و دختران و مبارزه با هر گونه تبعیض بر علیه ایشان

بهمن ۳, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : قوانین و مقررات, مشروح اخبار

۱-هدف و دستورالعمل ها
قبول دستورالعمل ها در ارتباط با خشونت بر علیه زنان و دختران یک علامت روشن از خواست سیاسی اتحادیه اروپا می باشد که موضوع حقوق زنان را بعنوان یک الویت مورد بررسی قرار داده و اقدامات دراز مدت در این زمینه انجام دهد. در تمرکز بر روی مسأله خشونت بر علیه زنان و دختران، اتحادیه اروپا اقدامات مؤثری بر علیه یکی از عمده ترین نقض تعهدات حقوق بشر در دنیای امروزه انجام خواهد داد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  این دستورالعمل ها بر اساس درخواست محکم چندجانبه، که تازه ترین رویدادهای مهم آن مطالعه عمیق دبیر کل سازمان ملل متحد در مورد تمام اشکال خشونت بر علیه زنان می باشد (۲۰۰۶)، کار بر روی شاخص های در ارتباط با خشونت که بوسیله خانم یاکین ارتوک (Yakin Ertük)، مأمور تحقیق ویژه در مورد خشونت بر علیه زنان (۲۰۰۸) صورت گرفته است، قطعنامه ۱۴۳/۶۱ سازمان ملل متحد در مورد تشدید تلاش ها برای از بین بردن تمام انواع خشونت بر علیه زنان (۲۰۰۶) و قطعنامه های ۱۳۲۵ (۲۰۰۰) و ۱۸۲۰ (۲۰۰۸) شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد زنان، صلح و امنیت، و همچنین قطعنامه ۲۲۱۵/۲۰۰۵ از پارلمان اروپا در مورد شرایط زنان در برخوردهای مسلحانه و نقش ایشان در بازسازی و روند دموکراتیک در کشورها بعد از برخورد، بندهای مربوطه از معاهدات حقوق بشر و قانون بشردوستانه بین المللی و مقررات رم در برقراری دادگاه جزائی بین المللی می باشد.
این دستورالعمل ها همچنین به منظور تشویق اجرای تعداد  بیشتری از پروژه های ویژه که هدف آنها در باره زنان و دختران می باشد، که ازجمله، بوسیله دست آویزهای اروپا برای دموکراسی و حقوق بشر، بلکه همچنین برای هرگونه دست آویز مناسب مالی دیگر از اتحادیه اروپا و کشورهای عضو می باشد.
قبول این دستورالعمل ها یک تأکید مجدد در مورد حقوق جهانی بشر می باشد.

۲-تعریف
به منظور اهداف این دستورالعمل ها، تعریف خشونت بر علیه زنان بر اساس اعلامیه حذف خشونت بر علیه زنان می باشد:
“عبارت’ خشونت بر علیه زنان’ به معنی هر گونه اقدام بر اساس خشونت بر مبنی جنسیت که منجر به، یا امکان منجر شدن به، آسیب و لطمه جسمی، جنسی یا روحی با رنج بردن زنان گردد، شامل تهدید به چنین اقدامات، اعمال زورگوئی یا محرومیت خودسرانه از آزادی، چه اینکه در معرض عام صورت گرفته باشد و در زندگی خصوص می باشد”.

۳-دستورالعمل های عملیاتی
اتحادیه اروپا به این سه هدف جدا نشدنی در ارتباط با مبارزه با خشونت بر علیه زنان تأکید می نماید: ممانعت از خشونت، محافظت از و کمک به قربانیان و تحت تعقیب قرار دادن مرتکبین چنین خشونت هائی.
۱/۳-    اهداف عملیاتی
۱/۱/۳-    ارتقاء تساوی جنسی و مبارزه با تبعیض برعلیه زنان
اتحادیه اروپا ذکر می نماید که موانع برای اجرای حقوق سیاسی و اجتماعی – اقتصادی ایشان زنان را در معرض خشونت بیشتری قرار می دهد. در این مورد، و با هدف ممانعت از چنین خشونت هائی، استراتژی کشورهای عضو و اتحادیه اروپا و اقدام خارجی ایشان می باید بویژه در ارتباط با مقررات و خط مشی های عمومی که بر علیه زنان و دختران تبعیض بوجود می آورد، و کمبود پشتکار در مبارزه با تبعیضی که در قلمرو های خصوصی و رفتار قالبی در ارتباط با جنسیت اعمال می گردد، تمرکز یاید.
۲/۱/۳-    گردآوری اطلاعات در مورد خشونت بر علیه زنان و توسعه شاخص ها
علی الرغم موفقیت در سال های اخیر، اطلاعات کیفی و کمی قابل مقایسه صحیح در تمام رویه های متداول خشونت بر علیه زنان و دختران، و همچنین شاخص های مربوطه مورد نیاز می باشد، تا دولت ها قادر باشند که اقدامات و استراتژی های خود را با معلومات کامل در ارتباط با حقایق برنامه ریزی نمایند. هنوز به میزان قابل ملاحظه ای عدم توافق در انواع اطلاعات جمع آوری شده در ارتباط با گروه های جمعیت مطالعه شده و انواع خشونت های برآورد شده وجود دارد. اتحادیه اروپا کوشش می نماید تا دست افزارها بنیادی و سایر ابزارها را که باعث گردآوری اطلاعات گشته و به بالابردن ظرفیت های ملی برای جمع آوری و پخش قابل اعتماد، اطلاعات صحیح کمک می نمایند، تعیین نماید.
۳/۱/۳-    ابداع استراتژی هماهنگ شده مؤثر
اقدام اتحادیه اروپا در مورد خاطر نشان سازی به دولت ها بر مسئولیت دوگانه ایشان برای جلوگیری و پاسخ به خشونت ها بر عیله زنان و دختران تمرکز خواهد یافت. ایشان وظیفه دارند که استراتژی های ممانعت کننده و استراتژی های برای محافظت و حمایت از قربانیان خشونت را به مرحله اجرا در آورده، و در تمام سطوح (محلی، ملی، منطقه ای و بین المللی)، و در تمام بخش های جامعه، بویژه بوسیله سیاستمداران، بخش های خصوصی و همگانی، انجمن های مدنی و رسانه های گروهی دعوت به اقدام نمایند. مکانیزم های نهادی اجباری در سطح محلی، منطقه -ای و بین المللی می باید به منظور اطمینان حاصل نمودن از اجرا، هماهنگی و ادامه این استراتژی ایجاد گردد.
۴/۱/۳-    مبارزه در مورد کیفرناپذیری اعمال کنندگان خشونت بر علیه زنان و دسترسی به قضاوت برای قربانیان حادثه
اتحادیه اروپا تأکید خواهد نمود که برای کشورها مهم می باشد که اطمینان حاصل نمایند که خشونت بر علیه زنان و دختران بوسیله قانون مجازات گردد و رسیدگی نمایند که اعمال کنندگان خشونت بر علیه زنان و دختران در حضور دادگاه مسئول اعمالشان شناخته خواهند شد. کشورها بویژه می باید در مورد اقدامات خشونت آمیز بر علیه زنان و دختران بسرعت، با دقت، بیطرفانه  و با جدیت تحقیق نمایند، و اطمینان حاصل کنند که سیستم عدالت کیفری، بویژه مقررات اجرائی و شواهد، در شرایطی کار می کند که زنان را به دادن شهادت تشویق نموده و حفاظت از ایشان را هنگامی که آنهائی را که این اعمال خشونت آمیز را بر علیه زنان انجام داده اند، تحت تعقیب قرار می دهند ضمانت می نماید، بویژه بوسیله اجازه دادن به افراد قربانی و نمایندگان ایشان که بر علیه آنها اقدامات مدنی بعمل آورده اند. مبارزه با کیفرناپذیری هم چنین اقدامات مثبتی از قبیل آموزش پلیس و مأمورین اجرای قانون، سازمان کمک های حقوقی رایگان و محافظت کامل از قربانیان و شاهدان و ایجاد شرایطی را که قربانیان دیگر از نقطه نظر اقتصادی به اعمال کنندگان خشونت بستگی نداشته باشند را در بر دارد.

۲/۳-افزارهای های مداخله اتحادیه اروپا
افزارهای مداخله اروپا می باید تمام ایفا کنندگان نقش در اتحادیه اروپا را، با شروع از سفارتخانه های کشورهای عضو، نمایندگان کمیسیون هیئت نمایندگان و دبیر کل عمومی شورای اتحادیه اروپا را دست اندرکار نماید.
اتحادیه اروپا اطمینان حاصل خواهد نمود که در مورد اشتراک مساعی مابین اجرای این دستورالعمل ها و سایر دستورالعمل های اتحادیه اروپا در مورد حقوق بشر، بویژه آنهائی که در ارتباط با حقوق کودکان و مدافعان حقوق بشر می باشد بررسی مناسب بعمل آورد.
بر اساس اهداف عملیاتی اتحادیه اروپا در شرایط مبارزه با خشونت بر علیه زنان، افزارهای اصلی مداخله بقرار زیر خواهند بود:

۱/۲/۳-    روش های عمومی
اتحادیه اروپا بصورت منظم مسأله مبارزه با خشونت بر علیه زنان و دختران و انواع اشکال تبعیضاتی که خشونت از آنها سرچشمه می گیرد را در روابطش با کشورهای ثالث و سازمان های منطقه ای مطرح می نماید. چنین روش هائی بویژه تا حدی بستگی به این دارد که از معیارهای بین المللی و تعهدات کشورها در آن منطقه تبعیت نماید، و در ارتباط با اجرای مؤثر از و بانجام رساندن کامل آن تعهدات خواهد بود. اتحادیه اروپا هم چنین اطمینان حاصل خواهد نمود که عطف به حقوق زنان در تمام دستورات نمایندگان ویژه و فرستادگان اتحادیه اروپا و نمایندگان شامل می گردد.
اتحادیه اروپا قبلا از شروع تمام اقداماتش موارد زیر را انجام خواهد داد:
(الف)اشکال مختلف خشونت بر علیه زمان و دختران را تعیین کرده و اطلاعات مربوطه و شاخص های مربوطه آنها را تجزیه و تحلیل می نماید؛
(ب)شناسائی کردن وجود قوانین و بکاربستن آن که صریحاً و بالفعل تبعیض آمیز بوده، و از چه طریقی این خشونت ها سرچشمه می گیرد؛
(ج)شناسائی عدم حضور و / یا کمبود خط مشی های عمومی تعیین شده در پاسخ به خشونت بر علیه زنان؛
(د)شناسائی دست افزارهای بین المللی برای محافظت از حقوق زنان که بوسیله کشورهای مربوطه تصویب شده است، شامل تردیدهای موجود و الحاق چنین مقرراتی به قانون ملی؛
(ه)شناسائی توصیه های داده شده به آن کشورهائی که بوسیله مکانیزم های منطقه ای و بین المللی در ارتباط با قانون زنان و خشونت بر علیه زنان.
در روش های خود، اتحادیه اروپا موقعیت ها و ابتکارات را بویژه در موارد زیر قبول خواهد نمود:
(و)تصویب اجلاس سازمان ملل متحد را در مورد حذف تمام اشکال تبعیض آمیز بر علیه زنان را در تفاهم نامه اختیاری خود، تفاهم نامه منشور آفریقا در مورد حقوق بشر و مردم در ارتباط با حقوق زنان در آفریقا و معاهده داخلی آمریکا د رمورد ممانعت، مجازات و از بین بردن خشونت بر عیله زنان، تشویق خواهد نمود؛
(ز)انصراف از قید و شرط هائی را که در ارتباط با گردهمآئی ثبت گردیده است و بویژه آنهائی که متناقض با اهداف گردهمآئی بوده، از جمله بر اساس تفسیر داده شده در ارتباط با آن قید و شرط هائی که بوسیله کمیسیون حذف تمام اشکال تبعیض بر علیه زنان ((CEDAW می باشد، تشویق خواهد نمود.
(ح)ارائه گزارش ها را بوسیله کمک های فنی در صورت لزوم، به کمیسیون CEDAW در زمان های تعیین شده و باتمام رساندن گزارشات و توصیه های کمیسیون را تشویق خواهد کرد؛
(ط)تبادل نظر و مشاورات منظم با مدافعان حقوق زنان و سازمان های زنان را ارائه خواهد داد؛
(ی)مدافعان حقوق زنان و سازمان های زنان را تشویق خواهد کرد که دست اندر کار توسعه، اجرا و ارزیابی خط مشی ها عمومی در این زمینه گردند؛
(س)کشورهای عضو به قبول تعهدات ویژه ای در مورد مبارزه با خشونت و تبعیضات بر علیه زنان در چهارچوب تجدید نظر دوره ای جهانی (UPR) تشویق خواهد نمود؛
(ع)توسعه دست افزارهای بین المللی و منطقه ای جدید مناسب را تشویق خواهد نمود.

۲/۲/۳-اقدامات اضافی ویژه برای مبارزه با خشونت بر علیه زنان
اقدام برای مبارزه با خشونت بر علیه زنان بوسیله روش های آغازگرانه زیر انجام خواهد گردید:
(الف)از طریق تشویق احضار نماینده تحقیقی ویژه سازمان ملل متحد در ارتباط با خشونت بر علیه زنان در مواردی که چنین خشونت هائی بسیار گسترده شده و عمدتاً مجازات نمی گردد؛
(ب)در شرایطی که ملاقاتی صورت گرفته شده است، بوسیله اطمینان حاصل نمودن از اینکه توصیه ها، نتیجه گیری ها و مشاهدات نماینده تحقیقی ویژه ادامه یابد؛
(ج)بوسیله اقدامات حمایتی برای مبارزه با کیفرناپذیری در ارتباط با خشونت بر علیه زنان و دختران بویژه از طریق بازبینی تمام مراحل قانونی در ارتباط با موارد چنین خشونت- هائی؛
(د)بوسیله حمایت از مدافعان حقوق زنان و مدافعان حقوق انسان مؤنث، بویژه آنهائی که تهدید شده یا کسانی که قربانیان بخصوص آزار و اذیت یا سرکوبی با هدف معین می باشند؛
(ه)بوسیله ارتقاء و حمایت از خط مشی ها و مبارزات برای بالا بردن آگاهی تساوی در امور جنسی و مبارزه با خشونت بر علیه زنان، بویژه مبارزات با هدف تأمین بالا بردن آگاهی بویژه در مورد مردان و پسران؛
(و)بوسیله ارتقاء و حمایت از مبارزات متمرکز شده بر غفلت های سازمان یافته نسبت به دختران، بویژه در ارتباط با ثبت نام رسمی تولد و تحصیل.

۳/۲/۳-    موارد مجزا
اتحادیه اروپا بررسی خواهد کرد که در صورتی که در موارد مجزائی با اهمیت استثنائی، بویژه خشونت های مرتکب شده یا مدارا شده بوسیله دولت برخلاف تعهدات بین المللی و آزادیهای بنیادی نسبت به تمامیت جسمی و غیر تبعیضی، و در غیاب اقدام قانع کننده در سطح ملی اطلاع حاصل نماید، اقدامات ویژه انجام دهد.
این بخصوص در موارد قانون شکنی جنجال برانگیز صدق می نماید که یک یا بیشتر از موازین زیر را برآورده نموده است:
۱/۳/۲/۳ – مواردی در باره مرتکبین خشونت که محکومیت ایشان در دادگاه جزائی در ارتباط با اعمالی که انجام داده اند، به نسبت اهمیت جرمی که مرتکب گردیده اند  غیر محتمل می باشد؛
۲/۳/۲/۳-مواردی که از قربانیان خشونت که ایشان باحتمال زیاد هیچ گونه دسترسی به یک دادگاه مدنی یا جزائی مناسب، بدون تبعیض برای جبران خسارت نخواهند داشت؛
۳/۳/۲/۳-مواردی که منعکس کننده یک عمل مکرر سازمان یافته بوده یا در سطح وسیع در ارتباط با آن قوانین و خط مشی دولتی وجود ندارد یا کافی نمی باشد، بویژه در مورد قضایای بسیار جدی، مانند آنهائی که درگیر قتل یا خودکشی اجباری که با نام شرافت انجام یافته است؛
۴/۳/۲/۳-مواردی که در نتیجه قوانین و اعمال تبعیض آمیز انجام گردیده است؛
۵/۳/۲/۳-مواردی خشونت، تهدیدات، آزار و اذیت و سرکوبی مدافعان حقوق انسان مؤنث.

۴/۲/۳-    چهارچوب تبادل نظر اروپا

اتحادیه اروپا بصورت مکرر موضوع خشونت بر عیله زنان و تبعیضی را که از چنین خشونتی سرچشمه میگیرد در تبادل نظرهای حقوق بشر و در سایر تبادل نظر های خط مشی اتحادیه اروپا در صورت ضروری بودن، مطرح کرده است.
این موضوعات می توانند در دستور جلسه برای چنین تبادل نظرهائی یا بصورت یک موضوع خاص یا از طریق آمیختن با یک یا چند مورد بخصوص در ارتباط با جنیست بحث گردند.
در آن ارتباط، اتحادیه اروپا هرگونه توصیه پیامدهای مکانیزم های منطقه ای و بین المللی را برای محافظت حقوق زنان و مبارزه با خشونت بر علیه زنان، بویژه آنهائی که توسط مأمور تحقیق ویژه سازمان ملل متحد در مورد خشونت بر علیه زنان تنظیم شده است، آنهائی را که در ارتباط با زنان در چهارچوب EPU می باشد، پیامدهای توصیه های کمیسیون CEDAW، و آنهائی که بوسیله مکانیزم محافظت منطقه ای پیشنهاد گردیده است را تعقیب خواهد کرد.

۵/۲/۳-    پیش نویس گزارش های حقوق بشر
در گزارش های خود، رؤسای گروه نمایندگی می باید بصورت سامانمند در تمام گزارش های خود بخشی را در مورد پذیرش تحلیل حقوق بشر در ارتباط با آزادی های بنیادی زنان، با عطف ویژه به حقوق ایشان در مورد تمامیت جسمی و عدم تبعیض و پذیرش تعهدات بین المللی دولت ها در ارتباط با خشونت بر علیه زنان شامل نمایند.

گزارش ها به مسائل زیر رجوع خواهد نمود:

•سازمان ها و سایر مکانیزم هائی که مسئول جمع آوری اطلاعات کمی و کیفی در سراسر منطقه و در تمام انواع محیط ها (خانه، محل کار، سازمان های آموزشی، بازداشتگاه ها و سایر سازمان های دولتی، و غیره) می باشند؛
•آمارهائی که بر حسب نوع جنسیت، سن و سایر عوامل و همچنین اطلاعات در مورد اشاعه آن آمار به گردانندگان اصلی مربوطه و عموم مردم تفکیک شده باشد؛

•چهار چوب قانونگذاری همانطور که در روش های اولیه تعیین گردید، و بویژه وجود تبعیضات حقوقی و اجرائی.

نمایندگان و اعزام کنندگان ویژه اتحادیه اروپا می باید حقوق زنان را در نظر بگیرند ولی می باید اطلاعات در مورد این موضوع را شامل گزارشات خود بنمایند.

۶/۲/۳-    ارتقاء حقوق زنان در کنگاشگاه های بین المللی
اتحادیه اروپا نقش فعال خود را در ارتقاء حقوق زنان و به ویژه جلوگیری از خشونت بر علیه زنان را، در کنگاشگاه های بین المللی (بخصوص در سازمان ملل متحد) ادامه خو اهد داد. اتحادیه اروپا اطمینان حاصل خواهد نمود که با تمام واحد های حقوق زنان سازمان ملل متحد هماهنگی یکنواختی خواهد داشت وبه حمایت از کار ایشان و ترویج پیام های واحد و با ارتباط منطقی در چنین کنگاشگاه هائی ادامه خواهد داد، که بدین وسیله تأثیر اقدامات اتحادیه اروپا در آن منطقه تقویت می گردد.

۷/۲/۳-    همکاری دوجانبه و چند جانبه
اقدام به منظور مبارزه با خشونت بر علیه دختران و زنان مطابق با اولویت در چهارچوب همکاری دو جانبه و چند جانبه در دفاع از حقوق بشر، با همکاری با جامعه مدنی، که شامل زمینه های آموزشی و حقوقی می باشد، خواهد بود. توجه ویژه ای به چنین همکاری در ابتکار اروپا برای دموکراسی و حقوق بشر، ولی از طریق سایر دست افزارهای مناسب مالی اتحادیه اروپا و کشورهای عضو مبذول خواهد گردید.
هدف از چنین همکاری، از جمله، حمایت از برنامه های جامعه مدنی، بویژه تمرکز بر روی قسمت های ارحج زیر خواهد بود:

۱/۷/۳/۲-جبران، توانبخشی و دسترسی به مراقبت

(الف)    کمک به برنامه هائی که ارتقاء و اطمینان به عدالت را برای قربانیان خشونت که در دادگاه حضور می رسانند، فراهم می آورد؛
(ب)کمک به منظور دسترسی به خدمات مناسب مراقبت که بصورت رایگان در زمینه های کمک در روانشناسی، کمک های حقوقی، مسکن و پیوستگی مجدد قربانیان خشونت و کودکان ایشان، از جمله، از طریق مبارزات در ارتباط با اطلاعات عمومی برای چنین خدماتی فراهم می آورد؛
(ج)ارتقاء دسترسی و حق زنان و دختران به اطلاعات و خدمات تندرستی، بویژه در ارتباط با بهداشت در امور جنسی و تولید مثل، از جمله به منظور حفاظت بهتر از ایشان در مقابل عفونت HIV، تأیید اتحادیه برای اجرای کامل برنامه اقدام قاهره که در کنفرانس بین المللی نفوس و توسعه (ICPD) در سال ۱۹۹۴ اتخاذ گردیده و اقدامات اصلی برای کاربرد مداوم برنامه اقدام ICPD موافقت شده در ICPD + 5 و همچنین برای اعلامیه و برنامه  کپنهاک و طرحی برای اقدام پکن و اهداف توسعه هزاره؛
(د)کمک برای ارتقاء برنامه هائی که زنان بصورت آزاد حقوق خود را به منظور اتخاذ تصمیم در ارتباط با تمایلات جنسی خود بدون اینکه تحت فشار قرار گیرندعمل نمایند؛
(ه)کمک برای حمایت از برنامه هائی که هدف آنها گروهی اززنان باشد که ایشان نیاز به توجه ویژه دارند بخاطر این که تحت خطر افزوده بدلیل قربانی خشونت بودن قرار گرفته اند.

۲/۷/۲/۳    جلوگیری از خشونت

(الف)ارتقاء و حمایت برای اقدام به منظور مبارزه با کیفر ناپذیری در مورد کسانی که بر علیه زنان و دختران مرتکب خشونت می شوند؛
(ب)کمک برای آموزش در مورد حقوق بنیادی و دادن اختیار به زنان و دختران؛
(ج)حمایت از مبارزات، از جمله در زمینه بالا بردن آگاهی و ارتباط، که در مورد برابری جنسی و اقدامات به منظور مبارزه با خشونت بر علیه زنان و دختران از طریق از میان برداشتن رفتار کلیشه ای جنسی که به خشونت بر علیه زنان و دختران کمک می کند، تمرکز می نماید؛
(د)حمایت برای برنامه هائی که هدف آنها بهبود اقتصادی و استقلال زنان میباشد؛
(ه)حمایت برای آموزش افسران پلیس و کارکنان دستگاه قضائی در مورد موضوعات در ارتباط با خشونت بر علیه زنان و دختران و عواقب چنین خشونت هائی.

۳/۷/۲/۳    تقویت ظرفیت ها

(الف)تأمین همکاری برای طرح های اقدام ملی برای اجرای توصیه های کمیسیون CEDAW، که شامل اشاعه آن در باره آن می گردد؛
(ب)تأمین همکاری برای شروع مکانیزم های هماهنگ شده مؤثر برای جمع آوری اطلاعات در مورد خشونت بر علیه زنان و دختران؛
(ج)حمایت از سازمان های زنان و مدافعان حقوق بشر مؤنث، و بصورت کلی تر برای سازمان های جامعه مدنی که با خشونت بر علیه زنان مبارزه می نمایند؛

(د)تأمین آموزش مناسب برای تمام افراد حرفه ای مسئول مواجه با خشونت بر علیه زنان و دلایل و عواقب چنین خشونت هائی (پلیس، کارکنان قضائی، مراقبین تندرستی و بهداشت و افراد حرفه ای آموزشی، رسانه ها)؛
(ه)حمایت از برنامه هائی که قدرت پلیس را برای مصاحبه در باره موارد خشونت آمیز، بویژه خشونت خانگی، از طریق آغاز تفاهم نامه های مداخله همگون شده، عطف به قطعنامه سازمان ملل متحد در مورد جلوگیری از جنایات و پاسخ های عدالت جزائی به خشونت بر علیه زنان را تقویت مینماید؛
(و)حمایت برای تأسیس مرکز خدمات اداری غیر متمرکز شده برای بهبود وضعیت زنان؛
(ز)تآمین همکاری برای طرح های اقدام ملی که قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت را اجرا می نماید.

۳/۳-ارزیابی

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  گروه کاری شورا درمورد حقوق بشر بصورت منظم اجرای این دستورالعمل ها را، از جمله بر مبنای گزارشی که بوسیله رؤسای هیئت های نمایندگی و بعد از مشاوره غیر رسمی با جامعه مدنی تسلیم نموده ارزیابی خواهد کرد. گروه کاری در مورد حقوق بشر شورا را در مورد کاربرد دستورالعمل ها مطلع خواهد نمود و به شورا هرگونه اصلاحات لازم برای بکار بردن در دستورالعمل ها را پیشنهاد خواهد کرد.

دستورالعمل تزریقات ایمن (Safety Injection Guideline)

هر سال تزریقات غیر ایمن موجب حدود ۱۶- ۸ میلیون ابتلا به هپاتیت B، ۵ – ۲ میلیون ابتلاء به هپاتیت C و ۱۶۰- ۸۰ هزار موردHIV می‌گردد. همچنین بیماریهای انگلی ماننـد مالاریـا، عفونتهای باکتریال نظیر آبسه‌ها و عفونت‌های قارچی نیز در اثر تزریقات غیرایمن اتفاق می‌افتند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  ندرتاً بعضی از عفونت‌ها ممکن است تا سالها نامشخص باقی بمانند. سازمان جهانی بهداشت تخمین می‌زند در سال ۱۲ میلیارد تزریق انجام می‌شود که ۵۰ درصد آنها غیرایمن هستند، ۹۵درصد تزریقات به‌منظور درمان انجام می‌گیرد و در حدود ۹۵ – ۲۵ درصد بیماران سرپایی حداقل یک تزریق دریافت می‌کنند. بسیاری از تزریقات ممکن است غیرضروری بوده و یا بی‌تأثیر باشند.

هدف و راهکارهای برنامه عملیاتی تزریقات ایمن :‌

هدف :

اطمینان از ارائه ایمن تزریقات و دفع مناسب ضایعات تزریق در کشور.

راهکارها :

–       تأمین و توزیع سرنگAD  * (Auto Disable)یا خود ایستا برای کلیه مراکز واکسیناسیون

–       تأمین و توزیع Safety Box برای کلیه مراکز واکسیناسیون

–       ایجاد هماهنگی‌های برون بخشی در جهت دفع ایمن ضایعات

–       ایجاد هماهنگی‌های درون بخشی برحسب نیاز

–       سوزاندن کلیه ضایعات در مراکز شهری در زباله سوز

–       سوزاندن کلیه ضایعات در مناطق روستایی در گودال‌ها یا کوره‌های محلی

–       آموزش پرسنل

–       آموزش و اطلاع رسانی به جامعه

بیان سیاست (Policy Statement) :

برنامه گسترش ایمنسازی که در سال ۱۳۶۳ در کشور آغاز گردید، برای اطمینان از حفظ سلامت کودکان استفاده از سرنگ و سرسوزن یکبار مصرف را به‌عنوان یکی از مهمترین اجزاء تزریقات ایمن توصیه نمود. با رعایت اصول ایمنی تزریقات، بخصوص در خدمات ایمنسازی والدین اطمینان خاطر می‌یابند تا کودک خود را برای ایمنسازی به مراکز بهداشتی درمانی بیاورند. WHO، یونیسف و UNFPA در بیانیه مشترکی تأکید می‌کنند که سرنگهای AD تجهیزات انتخابی مطمئن برای تزریق واکسن در ایمنسازی جاری و بسیج‌های ایمنسازی است. لذا به‌منظور افزایش ایمنی تزریقات در خدمات ایمنسازی، از ابتدای سال ۱۳۸۳ بر استفاده از سرنگ   AD تأکید شـده و علاوه بر آن اسـتفاده از وسایل جمع‌آوری سرنگ و سرسـوزن یعنیSafety Box نیز در خدمات ایمنسازی توصیه شده است. برای امحاء وسایل و ضایعات حاصله از خدمات ایمنسازی (سرنگ و سرسوزن) روش سوزاندن توصیه می‌شود.

۱٫  به توضیح در مورد سرنگ AD در صفحه ۱۰ توجه فرمائید.

کلیات تزریقات ایمن :‌

تزریقات یکی از روش‌های شایع در تجویز فرآورده‌های دارویی می‌باشد که درصورت عدم رعایت موازین توصیه شده خطرات بالقوه و بالفعلی را بر ارائه کنندگان، مصرف کنندگان خدمت و نیز جامعه اعمال می‌نماید. ایمنی تزریقات با تکیه بر چهار محور بنیادی ذیل تأمین می‌گردد:

۱- کاهش رفتار پرخطر کارکنان بهداشتی درمانی به‌منظور پیشگیری از جراحات ناشی از وسایل تیز و برنده آلوده ؛

۲-  افزایش سطح ایمنی کارکنان در حین کار با وسایل تیز و برنده درمانی ؛

۳- جمع آوری، نگهداری، انتقال و دفع مناسب و بهداشتی زباله‌های آلوده و پرخطر ؛

۴- تغییر رفتار و نگرش افراد جامعه و پزشکان نسبت به مقوله تقاضا و تجویز دارو به ‌روش تزریقی.

۱)     کاهش رفتار پرخطر کارکنان بهداشتی درمانی

الف) ارتقاء سطح آگاهی و مهارت شاغلین حرف پزشکی، پرستاری، امور تشخیصی، خدمات‌درمانی، ‌گروههای خدماتی پشتیبان، به منظور پیشگیری از بروز جراحات ناشی از سرسوزن و سایر وسایل تیز و برنده امری ضروری است. بنابراین کارکنان بهداشتی درمانی بایستی در خصوص چگونگی پیشگیری از صدمات ناشی از وسایل مزبور و نیز اقدامات درمانی و پیشگیرانه اولیه به‌صورت مداوم آموزش ببینند.

ب) تشکیل پرونده بهداشتی و واکسیناسیون رایگان علیه هپاتیت ب برای افراد ذیل الزامی است. کلیه کارکنان بهداشتی درمانی در واحدهایی که کارکنان الزاماً‌ با توجه به نوع وظایف محوله، اقدامات پرخطر دارند مانند واکسیناتورها، بخش‌های ویژه، اطاق عمل اورژانس، ‌کلینیک‌های تشخیصی، واحدهای پاتولوژی، اتوپسی، R‌CS، مراکز جراحی محدود و واحدهایی که انتقال خون انجام می‌دهند و یا کارکنانی که روش‌های درمانی تهاجمی را انجام داده و یا درتماس با خون، سرم و سایر ترشحات آلوده بیماران می‌باشند و نیز کلیه دانشجویان پزشکی، پرستاری و مامایی.

۲) افزایش سطح ایمنی کارکنان درحین کار با وسایل

تیز و برنده درمانی

با توجه به احتمال آلودگی کارکنان بهداشتی درمانی از طریق انجام اقدامات پرخطر که گاهی منجر به فرو رفتن سوزن در دست می‌شود قویاً توصیه می‌شود:

الف) ابزارهایی که ایمنی وسایل تیز و برنده را تضمین می‌کـند نظیر Safety Box و فورسپس جهت جدا نمودن تیغ جراحی از Scalples در دسترس کاربران ابزارهای پرخطر قرار گیرد.

ب) وسایل حفاظتی مناسب نظیر دستکش، گان غیرقابل نفوذ بـه آب و ترشحات، پیش‌بند پلاستیکی، ماسک و عینک محافظ جهت استفاده کارکنان بهداشتی درمانی متناسب با وضعیت بیمار و روش‌های درمانی در دسترس باشد.

ج) در سایر واحدهای تزریقات نیز همانند واحدهای ایمنسازی از سرنگهای AD استفاده شود.

۳) جمع آوری، نگهداری، انتقال و دفع مناسب و بهداشتی زباله‌های تیز و برنده

الف) قویاً‌ توصیه می‌شود سرسوزن و سایر اشیاء تیز و برنده مصرفی (‌آنژیوکت، بیستوری، لانست، اسکالپ وین، ویال‌های شکسته و …) بلافاصله پس از مصرف در ظروف جمع‌آوری ایمن (Safety Box) جمع‌آوری شده و ترجیحاً‌ سوزانده و یا به نحو مطلوب دفع گردند.

ب) ضروری است ظروف جمع‌آوری، مستحکم، غیرقابل نفوذ، مقاوم به پارگی و از حجم کافی و ابعاد مناسب برخوردار باشند.

ج) لازم است به‌منظور پیشگیری از جراحات ناشی از وسایل تیز و برنده ظروف جمع‌آوری ایمن به تعداد کافی و با ابعاد گوناگون در دسترس ارائه دهنده خدمت در کلیه واحدهای ذیربط قرار داشته باشد.

د) استفاده از برچسب هشداردهنده بر روی ظروف جمع‌آوری با مضمون «احتمال آلودگی با اشیاء تیز و برنده عفونی»‌ به‌منظور جلب توجه کارکنان بهداشتی درمانی الزامی است.

هـ) به‌منظور پیشگیری از سرریز شدن وسایل دفعی، درصورتی که حداکثر ۴/۳حجم ظروف مزبور پرشده باشد ضروری است درب ظروف به نحو مناسبی بسته شده و دفع شوند.

و) وجود ظروف جمع‌آوری ایمن (Safety Box) در کلیه واحدهای بهداشتی درمانی اعم از خصوصی و دولتی الزامی بوده، و باید توسط واحدهای نظارت بر درمان پیگیری شود.

۴) تغییر رفتار و نگرش اجتماعی

الف) آموزش : ضروریست به‌منظور تعدیل تجویز دارو به ‌روش تزریقی، با توجه به موارد ذیل ایمنی تزریقات در برنامه آموزش مداوم جامعه ‌پزشکان قرار گیرد.

از تجویز دارو به روش تزریقی تا زمانی که دارو به دیگر اشکال از جمله خوراکی موجود باشد، حتی الامکان اجتناب گردد،‌ ترجیحاً‌ زمانی از روش تزریقی به جای سایر روشها استفاده شود که بیمار قادر به مصرف داروهای خوراکی نبوده، بیهوش و یا دچار اختلالات گوارشی باشد یا با توجه به وضعیت بالینی بیمار نتایج درمانی مطلوب ناشی از جذب سریع دارو مورد انتظار باشد.

ب) به‌منظور کاهش تقاضای بیماران ارتقاء سطح آگاهی جامعه درخصوص خطرات بالقوه ناشی از مصرف دارو به‌روش تزریقی، بایستی در برنامه ریزیهای آموزشی دانشگاه قرارگیرد.

ج) برگزاری دوره‌ آموزشهای توجیهی جهت کادر خدماتی پشتیبانی و سایر گروههای بهداشتی درمانی ضروری می‌باشد.

د) تمام پرسنل بهداشتی درمانی آموزش لازم برای اصلاح نگرش جامعه در خصوص تقاضای بی‌مورد داروی تزریقی و عوارض احتمالی تزریقات، دریافت نمایند.

تزریقات غیرایمن

تزریقات غیر ایمن شامل :‌
·       روش غلط تزریق ؛

·       محل نامناسب تزریق ؛

·       داروی ناصحیح ؛

·       حلال غلط ؛

·       دز غلط دارو ؛

·       دسترسی افراد جامعه به سرنگ و سرسوزن استفاده شده (امحاء ناصحیح).

تزریقات ایمن یعنی تهیه و تأمین وسایل و تجهیزات و آموزش‌هائی برای ارائه خدمت تزریق به افراد جامعه به‌صورتی که ایمنی فرد خدمت گیرنده، خدمت دهنده و جامعه فراهم شود.

یک تزریق ایمن به گیرنده خدمت آسیب نمی‌رساند و تزریق کننده را در معرض هیچ خطری قرار نمی‌دهد و باعث تجمع ضایعاتی که خطر برای جامعه داشته باشد نمی‌گردد به عبارتی:‌

الف) استفاده از سرنگ AD در تزریقات ؛

ب) استفاده از Safety Box برای جمع‌آوری سرنگ و سرسوزن مصرفی ؛

ج) جمع آوری Safety Boxهای پرشده و سوزاندن در زباله سوز ؛

د) آموزش و ارئه آگاهی‌های لازم به ارائه دهنده و گیرندگان خدمت از عوامل تأمین کننده ایمن تزریق می‌باشند.

همه مایعات بدن باید حاوی پاتوژن فرض شود. پوست و محیط را باید حاوی میکروارگانیسم فرض کرد تزریقات ناصحیح می‌تواند راحت‌تر از مسیرهای تنفسی، خوراکی و یا تماس جنسی عفونت را منتقل کند.

چنانچه تزریقات غیر ایمن انجام گیرد می‌توانند باعث بروز عفونت در افراد شوند در این صورت انتقال می‌تواند از طریق تماس انگشتان با سرسوزن، از روی پوست، فرورفتن سر سوزن بداخل بدن یا توسط مایعاتی که تزریق می‌گردند و یا از طریق سوزن و سرنگی که قبلاً مصرف شده ایجاد شود.

امروزه میلیون‌ها نفر دچار ضعف سیستم ایمنی هستند و بیلیون‌ها تزریق توسط افراد غیر دوره دیده و یا مردم ناآگاه انجام می‌شود، لذا فقط بایستی از تزریق در موارد ضروری درمانی و یا ایمنسازی استفاده کرد. بسیاری از واکسیناتورها علاوه بر ایمنسازی، تزریقات درمانی هم انجام می‌دهند که بسیاری از این تزریقات مثل تزریق ویتامین‌ها غیر ضروری هستند.

چرا تزریقات غیر ضروری انجام می‌شود؟

گاهی اوقات برخلاف آنچه که کارکنان بهداشتی توصیه می‌کنند، بعضی از بیماران ممکن است خودشان تقاضای تزریق کنند. آنها ممکن است به غلط بپندارند که تزریق لازم بوده و مؤثرتر از درمان خوراکی است و یا باعث بهبودی سریع‌تر بیماری می‌شود در حالیکه ممکن است درمان خوراکی بهترین روش درمان آنها باشد.

پزشکان نیز ممکن است به دلایل مختلف مانند عدم اطلاع کافی از عوارض تزریقات، کمبود وقت برای توجیه و توضیح به بیمار و یا برای جلب توجه و رضایت بیمار در شرایط مساوی داروی تزریقی به جای داروی خوراکی تجویز نمایند.

موازین تزریقات ایمن :

الف- محل تمیز (Clean work plan) :

در هر مرکز برای واکسیناسیون مکانی خاص را تعیین نمائید. محل دریافت واکسن و آماده‌سازی واکسن باید در این مکان در نظر گرفته شود. وسائل لازم برای تزریق شامل پنبه الکل و سرنگ را بر روی میزی که به این امر اختصاص داده‌اید قرار دهید. به خاطر داشته باشید وسائلی که روی میز است باید تمیز بوده و خون، پنبه آلوده و …. منظره آن را زشت نکرده باشد.

بهتر است Safety Box را جهت دفع بلافاصله سرنگ در نزدیک‌ترین محل به واکسیناسیون یا زیر میزی که وسائل واکسیناسیون بر روی آن قرار دارد، قرار دهید.

ب – شستشوی دست (Hand washing) :

از آنجائیکه هر مایعی از بدن ممکن است حاوی عوامل بیماری‌زا باشد و باعث انتقال بیماری گردد باید دستهای فرد تزریق کننده قبل از تزریق به‌طور کامل با آب و صابون شسته شود.

ج- سرسوزن و سرنگ استریل :

۱- یک سرنگ و سرسوزن استریل برداشته و بسته‌بندی آن را از نظر وجود پارگی و هرگونه صدمه بازبینی نمائید.

۲- تاریخ انقضا آن را کنترل کنید.

۳- در صورت اطمینان از استریل بودن می‌توانید از آن استفاده نمائید.

۴- به هیچ قسمتی از سرسوزن قبل و بعد از واکسیناسیون دست نزنید و از سرپوش‌گذاری مجدد سرسوزن اجتناب کنید. اگر سرپوش‌گذاری لازم است (برای مثال کودک به‌علت ترس حرکاتی انجام می‌دهد وتزریق با تأخیر انجام می‌شود) تکنیک استفاده از یک دست* را بکار ببرید. سرسوزنی را که با سطح غیر استریل تماس داشته است دور بیاندازید.

* سرپوش‌گذاری به‌وسیله تکنیک استفاده از یک دست:

۱- سرپوش را روی میز قرار دهید.

۲- سرنگ و سرسوزن را در یک دست گرفته و بدون استفاده از دست دیگر داخل سرپوشی که روی میز گذاشته‌اید، قرار دهید.

د- ویال و حلال مناسب :

۱- مطمئن شوید حلال مربوط به هر واکسن لئوفیلیزه را در اختیار دارید به عبارتی برای هر واکسن از حلال اختصاصی آن استفاده نمائید.

۲- به هنگام بازسازی واکسن، واکسن و حلال باید دارای درجه حرارت یکسان (۸-۲ درجه سانتی‌گراد) باشند.

۳- برای بازسازی هر ویال واکسن از یک سرنگ و سرسوزن استفاده نمائید.

۴- همه حلال موجود در ویال را استفاده کنید.

۵- بعد از استفاده از سرنگ، آن را بدون سرپوش گذاری در Safety box بیندازید.

۶- به خاطر داشته باشید همه واکسنهای بازسازی شده را فقط تا ۶ ساعت پس از بازسازی می‌توان استفاده کرد و پس از آن باید دور ریخته شوند.

۷- هرگز یک سرسوزن را برای کشیدن دوزهای بعدی یک ویال واکسن، داخل ویال نگذارید.

ر- تمیز کردن محل تزریق (Skin cleaning) :

۱- محل واکسیناسیون را در صورت کثیف بودن محل تزریق ابتدا با آب و صابون شستشو دهید.

۲- محل تزریق را با پنبه الکل (۷۰ درصد) به صورت دایره‌ای ضدعفونی کنید.

۳- هرگز از پنبه الکل از قبل آماده شده استفاده نکنید.

ز- جمع‌آوری صحیح اجسام نوک تیز

(Appropriate collection of sharps) :

۱- سرنگ و سرسوزن‌های مصرف شده را همیشه در Safety box بیندازید.

۲- برای جلوگیری از فرو رفتن نوک سوزن در دست هرگز بعد از واکسیناسیون، به سرسوزن دست نزنید و از سرپوش گذاری مجدد سرسوزن اجتناب کنید.

۳- سرنگ و سرسوزن را بلافاصله بعد از استفاده درSafety box  بیندازید.

۴- بیش از ۴/۳حجمSafety box  را پر نکنید.

۵- دربSafety box های پر شده را قبل از حمل برای دفع ببندید.

۶-Safety box های پرشده را در یک مکان مطمئن و خشک و دور از دسترس کودکان و مردم نگهداری کنید. تا مطابق دستورالعمل‌های موجود دفع شوند.

۷- برای اجتناب از ایجاد صدمه در اثر سرسوزن هرگزSafety box  پر شده را در دست نگیرید، تکان ندهید، فشار ندهید، یا روی آن ننشینید یا نایستید.

۸-  Safety boxپر را دوباره باز نکنید، خالی نکنید یا مورد استفاده مجدد قرار ندهید.

س-دفع‌صحیح ضایعات(Appropriate waste management):

برای حفظ جامعه از خطر تماس با ضایعات حاصله از واکسیناسیون Safety boxها را مطابق دستورالعمل و برنامه ریزی‌های انجام شده دفع نمائید. (صفحه ۲۳)

تجهیزات قابل قبول برای تزریقات :

در خدمات ایمنسازی کشوری توصیه می‌شود فقط از سرنگ‌هایAD استفاده شود و ضایعات حاصله در Safety Box جمع‌آوری و به‌طور مناسب امحاء گردد.

سرنگهایAD سرنگهایی هستند که خودبه‌خود قفل می‌شوند، و در نتیجه فقط یکبار می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. سرنگهایAD وسیله انتخابی برای همه انواع جلسات ایمنسازی هستند.

هر سرنگ AD استریل شده و به‌وسیله کارخانه بسته‌بندی می‌شود. انواع مختلفی از سرنگهای AD وجود دارد. بیشتر سرنگهای AD دارای سرسوزنی ثابت هستند. سایر انواع دارای سرسوزنهای جدا شدنی هستند که تنها به سرنگهای AD خاص خودشان متصل می‌شوند. این سرسوزنها را با سرنگهای استاندارد دیگر نمی‌توان استفاده کرد. همه سرنگهای AD به‌منظور حفظ سترونی سرسوزن دارای سرپوش پلاستیکی هستند و بعضی از آنها حتی جهت پیستون نیز سرپوش دارند. سرنگهای AD در حجم‌های مختلف برای تجویز واکسن BCG و یا سایر واکسنها وجود دارد.

مراحل استفاده از سرنگهای AD به شرح ذیل است :

گام اول :  سرنگ و سرسوزن را از بسته‌بندی خارج کنید.

گام دوم : اگر سرسوزن آن ثابت نیست سرسوزن را به سر سرنگ متصل کنید. سرپوش سوزن را بدون اینکه سوزن را لمس کنید بردارید.

پیستون را فقط یک بار می‌توانید به عقب کشیده و بازگردانید، بنابراین کارکنان بهداشتی باید توجه کنند که نباید پیستون را بی‌مورد حرکت دهند و یا هوا را به داخل ویال تزریق کنند چون این مسئله موجب غیرقابل استفاده شدن سرنگ می‌شود.

گام سوم : سرسوزن را روی ویال واکسن قرار دهید و سوزن را وارد ویال نمائید. و توجه نمائید که سر سوزن حتماً داخل مایع قرار گرفته باشد.

گام چهارم : پیستون را به عقب بکشید تا سرنگ پر شود. پیستون به‌طور اتوماتیک متوقف می‌شود چنانچه به‌علامت ۵/۰ میلی‌لیتر برسد، شما یک صدای «کلیک» خواهید شنید.

گام پنجم : سرسوزن را از داخل ویال خارج کنید. برای از بین بردن حباب‌های هوا، سرنگ را مستقیم نگهدارید و به بدنه سرنگ ضربه بزنید. سپس به‌دقت به سمت علامت توقف فشار دهید.

گام ششم : سرسوزن را در محل تزریق که قبلاً‌ آماده کرده‌اید، داخل کنید.

گام هفتم : پیستون را به سمت جلو فشار دهید و واکسن را تزریق کنید. بعد از تزریق پیستون به‌صورت اتوماتیک قفل می‌شود و حرکت نمی‌کند و سرنگ نمی‌تواند مورد استفاده مجدد قرار گیرد. به خاطر داشته باشید بعد از استفاده از سرنگ آن را مجدداً سرپوش‌گذاری نکنید.

تذکر : در تزریقات مربوط به واکسیناسیون نیازی به آسپیراسیون نمی‌باشد.

گام هشتم : سرنگ و سرسوزن استفاده شده را در داخل جعبه ایمن(Safety Box)  غیرقابل نفوذ و مقاوم نسبت به سوراخ‌شدگی که برای جمع‌آوری ضایعات تعیین شده است، بیندازید.

امتیازات سرنگ AD :

فقط یکبار قابل استفاده‌اند.
موجب حذف انتقال بیماریهای منتقله از انسان به انسان که به‌علت استفاده مجدد از سرنگ و سرسوزن آلوده رخ می‌داد، می‌شوند.
نیاز برای استریل کردن مجدد توسط کارکنان بهداشتی نداشته بنابراین زمان لازم برای این امر حفظ می‌شود.

علاوه بر سرنگ AD از سرنگ و سر سوزن یکبار مصرف برای بازسازی استفاده می‌ شود .

سرنگ و سرسوزن یکبار مصرف :

به‌علت اینکه استفاده مجدد از سرنگها و سرسوزنهای یکبار مصرف موجب انتقال بعضی از بیماریها می‌شوند، سرنگ و سرسوزن یکبار مصرف غیرAD برای تزریق در برنامه ایمنسازی توصیه نمی‌شوند. در سال ۱۹۹۹ سازمان جهانی بهداشت و یونیسف و UNFPA بیانیه مشترکی در مورد عدم استفاده این نوع سرنگ و سرسوزن در ایمنسازی انتشار دادند.

واکسنهایی که باید بازسازی شوند مانند واکسن سرخک، سرخجه و ب.ث.ژ برای مخلوط کردن حلال با واکسن به سرنگ بزرگتری نیاز دارند. این نوع سرنگها فقط برای این کار توصیه می‌شوند. تا زمانی که سرنگ‌های AD با حجم بیشتری برای بازسازی در دسترس نیستند شما می‌توانید از سرنگهای یکبار مصرف برای این منظور استفاده کنید. بخاطر داشته باشید برای بازسازی نیز از سرنگ و سرسوزنی که قبلاً استفاده شده است، استفاده نکنید.

ارائه واکسن کارآ و مؤثر با رعایت نکات ایمنی :

همانطوریکه استفاده از تجهیزات تزریق ایمن مهم است به‌همان اندازه ارائه واکسنی کارآ و مؤثر که به درستی در زنجیره سرما نگهداری شده باشد، به درستی بازسازی شده باشد و صحیح تجویز شود، دارای اهمیت است.

برای تأمین سلامت واکسن نکات ذیل را بررسی نمائید :

·        کنترل ویال و برچسب ؛

·        نحوه ذخیره واکسن ؛

·        تطابق واکسن با حلال ؛

·        بررسی VVM.

نکاتی که در بررسی ویال واکسن باید مورد توجه قرار گیرند شامل :

۱- برچسب ؛

۲- زمان انقضاء مصرف ؛

۳- علائم آلودگی ؛

۴- قرار گرفتن در معرض یخ‌زدگی ؛

۵- قرارگرفتن در معرض گرمای زیاد.

در بررسی آلودگی به نکات ذیل توجه کنید :

·  اگر هرگونه ترک خوردگی، شکستگی و یا نشت وجود دارد ویال را دور بـریزید.

·  اگر تغییر ظاهری وجود داشته و یا ذرات معلـق دیده می‌شود ویال را دور بریزند.

·  اگر ویال در آب غوطه‌ور شده باشد غیرقابل مصرف بوده و باید دور ریخته شود.

ارزیابی از نظر قرار گرفتن در معرض یخ‌زدگی :

واکسنهای ثلاث، توأم بالغین، توأم خردسال، کزاز، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوانزا اگر مظنون به یخ‌زدگی باشند باید دور ریـخته شوند. در مورد بـررسی یخ‌زدگی بایـد از (Shake test) استفاده نمود.

ارزیابی قرار گرفتن ویالها  در حرارت بالا :

اگر واکسنها حاوی VVM باشند و مربع داخلی همرنگ و یا تیره‌تر از دایره بیرونـی باشد، باید ویال دور ریخته شود.

اگر واکسن دارای VVM نباشد، نمودار درجه حرارت را چـک نمائید و کـارت زنجیره سرما را بررسی کنید.

توجه داشته باشید :

– تنها سرنگ را هنگامی پرکنید که گیرنده تزریق آماده باشد.

– هیچگاه ویالهای ناقص مصرف شده را با هم مخلوط نکنید.

– ویالهای باز شده را در داخل یخچال و داخل ظرف مخصوصی با علامت «درحال مصرف»‌ مشخص نمائید.

– واکسنهای باز سازی شده، پس از ۶ ساعت دور ریخته شوند.

قبل از مصرف واکسن نکات ذیل را کنترل کنید :‌

آیا هنوز برچسب واکسن به ویال چسبیده است؟

آیا واکسن صحیح و حلال مناسب آن را انتخاب نموده‌اید؟

زمان انقضاء واکسن را کنترل نموده‌اید؟‌

آیا آلودگی ظاهری و ذرات شناور ندارند؟

واکسنهای حساس به سرما علائم یخ‌زدگی ندارند؟

چند روش ساده برای اطمینان از سلامت تزریقات

ارائه خدمات واکسیناسیون باید در محلی تمیز که مختص واکسیناسیون است و با خون و ترشحات آلوده نشده، انجام شود. هر دز را قبل از تجویز آماده کنید و هرگز چندین سرنگ را از قبل آماده نکنید.

هرگز سرسوزن را در بالای ویال واکسن باقی نگذارید.

توصیه‌های اختصاصی در مورد استفاده، ذخیره و حمل و نقل واکسنها را بکار ببندید.

مراحل ذیل را برای بازسازی ایمن واکسنها دنبال کنید :

الف) مطمئن شوید از حلال صحیح برای هر واکسن لیوفلیزه استفاده کرده‌اید و کنترل کنید که حلال و واکسن ساخت یک کارخانه باشند.

ب) در هنگام بازسازی درجه حرارت حلال و واکسن باید یکسان باشد (۸-۲ درجه سانتی‌گراد).

ج) برای هر ویال واکسن یک سرنگ و سرسوزن استریل استفاده کنید.

همه حلالی را که در اختیار دارید برای یک ویال استفاده کنید. بعد از استفاده سرنگ را در داخل Safety Box بیندازید.

د) همه واکسنهای بازسازی شده حداکثر ۶ ساعت پس از بازسازی قابل مصرف هستند و پس از آن باید دور ریخته شوند.

برای هر کودک از یک سرنگ و سرسوزن جدید AD  بارعایت نکات ذیل استفاده نمائید :

الف) از یک سرنگ و سرسوزن AD جدید که از نظرکیفی کنترل شده است استفاده کنید.

ب) بسته‌بندی سرنگ و سرسوزن را بخوبی مورد بازبینی قرار دهید چنانچه بسته‌بندی دچار اشکال و یا پارگی بود، آنرا دور بیندازید.

ج) به هیچ یک از قسمتهای سرسوزن دست نزنید. چنانچه سطح سرسوزن به ‌هرعلت غیراستریل شد، آن را دور بیندازید.

د) برای جلوگیری از هرگونه حرکت در طول تزریق و بعد از آن کودک را محکم نگاه دارید.

صدمه فرو رفتن سوزن در دست و عفونت‌های ناشی از آن :

سرسوزن اغلب موجب جراحت کارکنان بهداشتی می‌شود. میزان کم اما خطرناکی از عفونت‌های منتقله از راه خون مثل هپاتیتB، هپاتیتC، ‌‌HIV یا سایر ویروسها می‌توانند از طریق جراحت ناشی از  فرو رفتن سوزن در دست منتقل شوند.

فرو رفتن سوزن در دست وقتی رخ می‌دهد که:

·       کارکنــان بهداشـتی سرسـوزن را سرپـوش گذاری مـجدد کننـد یا درحـالیـکه سرنـگها و سرسوزنهای مصرف شده را در دست دارند راه بروند.

·       اگر بیماران، بخصوص کودکان، وضعیت درستی در مدت زمانـی که تـزریق انجام می‌شود، نداشته باشند (حرکت کودک، گریه و ….)

·       اگر ضایـعات تزریق به خـوبی جمع‌آوری نشـده باشند و مردم در معـرض تــماس بـا ایـن ضایعات (سرنگ و سرسوزن مصرف شده)‌ قرارگیرند.

روش‌های پیشگیری از فرو رفتن سوزن در دست

۱- بـه حداقـل رسـانـدن حمل و نـقل و جابجایی سرنـگ و سرسوزن‌های مصرف شده :‌

صدمه ناشی از فرو رفتن سوزن در دست در هر زمانی ممکن است اتفاق بیفتد ولی اغلب در طی و یا بلافاصله بعد از تزریق رخ می‌دهد. معمولاً جابجایی تجهیزات تزریق برای حمل و نقل بیشترین خطر ایجاد نیش سوزن را در بر دارد. اما صدمه نیش سوزن قابل پیشگیری است. روش‌های ساده‌ای برای پیشگیری توسط کارکنان بهداشتی وجود دارد تا خطر صدمات سوزن را کاهش دهد.

به حداقل رساندن حمل و نقل تجهیزات تزریق در جلوگیری از صدمات اهمیت زیادی دارد.

مواردی که در ذیل ذکر می‌شود حمل و نقل و جابجایی را به حـداقـل می‌رساند :

·       جعبه ایمن (Safety Box) را در نزدیکی فردی که واکسن دریافت می‌کند قرار دهید تا سرنگ و سرسوزن‌های مصرف شده را بتوانید فوراً‌ پس از تزریق داخل آن بیندازید.

·       از سرپوش گذاری مجدد سرسوزن اجتناب کنید. اگر سرپوش گذاری لازم است (برای مثال اگر بدلیل بیقراری شدید مجبورید تزریق واکسن را با تأخیر انجام دهید سرپوش‌‌ گذاری با یک دست و با استفاده از سطح میز را انجام دهید.

·       هرگز سر سوزن را از سرنگ جدا نکنید.

·       هرگز سرنگ و سرسوزن‌های استفاده شده را در اطراف محل ایمنسازی یا محل کار جابجا نکنید.

·       هنگامیکه برای واکسینه کردن آماده شدید واکسن را داخل سرنگ کشیده و آن را تزریق کنید و سپس سرنگ مصرف شده را فوراً‌ داخل Safety Box بیندازید.

۲- حمل و نقل ایمن سرنگ و سرسوزن‌ها :

هر یک از قسمت‌های سرنگ که شما آن را لمس کنید آلوده می‌شود، لذا نباید به هیچ قسمتی از سرنگ که با مایع داخل ویال واکسن یا کودک تماس خواهد داشت، دست بزنید.

بنابراین از دست زدن به نقاط ذیل اجتناب نمائید:

بدنه سوزن ؛
قسمت انتهایی سوزن ؛
قسمت انتهایی محل اتصال سوزن به سرنگ.

شما می‌توانید به این قسمتها دست بزنید :

استوانه خارجی سرنگ
بالای پیستون
۳- آماده کردن محل ایمنسازی به نحوی که امکان خطر ایجاد جراحت را کاهش دهد :

کارکنان بهداشتی باید نحوه قرار گرفتن وسایل کار در فضایی را که در اختیار دارند تعیین کنند به صورتیکه :

·       جعبه حمل واکسن در محل سایه قرار گیرد.

·       برگه چوب خط ثبت موارد به راحتی قابل استفاده باشد.

·       فرد واکسیناتور بین کودک و همه سوزنها یا اشیاء نوک تیز باشد.

·       فرد واکسیناتور  Safety Boxرا طوری قرار دهد. که‌ سوراخ ورودی Safety Box را در موقع دفع سرنگ و سرسوزن ببیند.

·       واکسیناتور به راحتی و بدون طی مسافتی سرسوزنهای مصرفی را داخلSafety Box بیندازد.

·       فقط یک کودک در محل واکسیناسیون حضور داشته باشد.

·       در مراکز شلوغ که ممکن است چند واکسیناتور همزمان ارائه خدمت دهند هر واکسیناتور باید یک Safety Box داشته باشد.

۴- وضعیت صحیح کودک برای انجام تزریقات :

هرگونه حرکت غیرقابل پیش بینی کودک به هنگام تزریق می‌تواند منجر به ایجاد جراحت نیش سوزن برای واکسیناتور شود.

برای جلوگیری از این سانحه، کودک را با وضعیتی صحیح (طبق شکل شماره ۳) قبل از تزریق آماده کنید:

·       مادر بنشیند و کودک را در بغل او قرار دهید. مطمئن شوید که بازوی مادر از پشت کودک را در برگرفته است.

·       برای حفظ ایمنی، مادر پاهای کودک را  نیز در طول تزریق مهار کند.

·       توجه داشته باشید واکسیناتور نمی‌تواند در حفظ وضعیت کودک کمکی بکند زیرا دو دست خود را برای تزریق احتیاج دارد.

۵- قراردادن ظروف مخصوص برای جمع‌آوری کلیه اجسام نوک تیز در محل واکسیناسیون :

اجسام نوک تیز استفاده شده باید در Safety Box ریخته شوند و سپس به روشی ایمن دفع شوند.

نحوه دفع تجهیزات تزریق :‌

با توجه به آموزش‌هایی که در جهت جلوگیری از ابتلاء به بیماریهای منتقله از راه خون از جمله هپاتیت C,B و ایدز داده شده است، در زمان تزریق توصیه به استفاده از سرنگ و سرسوزن یکبار مصرف واستفاده از کاتر و Safety Box برای جمع‌آوری سرنگ و سرسوزن‌های مصرفی در خدمات بهداشتی درمانی شده است و طبق توصیه‌های به‌عمل آمده ضایعات جمع‌آوری شده تحت عنوان زباله عفونی در شهرها به‌وسیله شهرداری جمع‌آوری و در روستاها در گودالها یا کوره‌هایی که طراحی شده سوزانده می‌شود.

دفع سرنگ و سرسوزنهای مصرف شده

وسایل تزریق باید فوراً پس از استفاده دور ریخته شوند.

چرا امحاء صحیح ضایعات تزریق اهمیت دارد؟

ضایعات تزریق می‌تواند موجب مشکلات جدی بهداشتی و محیطی شود. دفع غیرایمن می‌تواند موجب گسترش بیماریهایی شود که شما با تلاش بسیار آنها را کنترل کرده‌اید.

خطرات بهداشتی :

رها کردن سرنگ و سرسوزن مصرف شده در فضای باز و محیط زندگی افراد جامعه را به خطر می‌اندازد. در اغلب این موارد نیز، کودکان متأسفانه قربانیان اتفاقی صدمه نیش سوزن هستند.

خطرات زیست محیطی :

انداختن سرنگ و سرسوزنهای مصرف شده در رودخانه، آب مورد استفاده نوشیدن و شستشو را آلوده می‌کند.

استفاده از Safety Box :

همه وسایل تزریقی را که استفاده شده است باید بلافاصله در Safety Box بیندازید. این ظروف باید ضد آب و مقاوم  بوده و سوزنها آن را سوراخ نکنند.

برای اطمینان از حمل و نقل ایمن Safety Box :‌

·       حمل یا تکان دادن Safety Box را به حداقل برسانید. هرگز به آن فشار وارد نکنید، روی آن ننشینید یا نایستید.

·       مراقبت ازSafety Box ها را به‌هنگام حمل و نقل تا محل دفع افزایش دهید.

·       Safety Boxها را در یک مکان خشک و ایمن دور از دسترس کودکان و جامعه قرار دهید تا به نحو ایمن جمع‌آوری و دفع شوند.

·       فردی را مسئول جمع‌آوری و حمل و نقل Safety Boxها نمائید و آموزشهای لازم را در این زمینه به او بدهید. هرگز از افرادی که در این زمینه آموزش ندیده‌اند نخواهید حمل و نقل جعبه‌ها را به عهده بگیرند.

مراحل دفع ضایعات تزریق :

سرنگها و سرسوزنهای استفاده شده نباید در محیط باز که مردم در آنجا آمد و رفت دارند و یا کودکان به آن دسترسی می‌یابند انباشته شوند. و هرگز نباید به همراه سایر زباله‌ها دفع شوند.

گام ۱ : Safety Box بایستی در تمام مراکز واکسیناسیون در دسترس کارمند بهداشتی قرار داشته باشد.

گام ۲ : وقتی متوجه شدید ۴/۳ حجم Safety Box پرشده است درب آنرا ببندید. هرگز سرنگ و سرسوزن‌های مصرف شده را از یک Safety Box به ظرف دیگری منتقل نکنید.

یک Safety Box پنج لیتری گنجایش حدود ۱۰۰ سرنگ و سرسوزن را دارد. وقتی ۴/۳ حجم آن پر شد، جهت امحاء آن اقدام نمائید.

توجه: هرگز تجهیزات ذیل را در داخل Safety Box نیندازید. این تجهیزات را با سایر ضایعات پزشکی جمع‌آوری کنید.

– ویالهای خالی (به استثناء ویالهای شکسته)

– ویالهای واکسن فاسد یا از رده خارج شده (تاریخ انقضاء گذشته)

– پنبه الکل

– دستکش یا سایر ضایعات پلاستیکی

روشهای از بین بردن Safety Box :‌

چهار روش معمولاً برای از بین بردن Safety Boxهای پرشده وجود دارد.

الف) زباله سوز :‌

زباله‌سوز می‌تواند کاملاً سرنگ و سرسوزنها را از بین ببرد. حرارت بیش از ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد کلیه میکروارگانیسم‌ها را از بین می‌برد و حجم ضایعات حاصله از تزریقات را به حداقل کاهش می‌دهد.

زباله سوزی که عملکرد آن خوب باشد ما را از نابودی کامل سرنگ و سرسوزن‌ها مطمئن می‌کند. زباله سوزها آلودگی هوای کمتری نسبت به سوزاندن در حرارت کمتر ایجاد می‌کنند. بعضی از بیمارستانها دارای زباله سوز هستند و بعضی از آنها از سایر زباله سوزهای نزدیک به بیمارستان مثل کارخانه‌های سیمان استفاده می‌کنند.

کلیه موازین ایمنی برای محلی که زباله سوز قرار دارد باید در نظر گرفته شود و فردی که با زباله سوز کار می‌کند باید از عینک ایمنی و دستکش کلفت (Heavy gloves) استفاده کند.

مـراکزی که به این زباله‌‌سوزها دسترسی دارند با هماهنگی‌های لازم بهتر است جـهت امحاءSafety Boxها از این روش استفاده نمایند.

ب) سوزانیدن در ظروف استوانه‌ای فلزی (Metal drum) :

برای سوزاندن ضایعات تزریق در ظروف استوانه‌ای فلزی:

·       محلی برای سوزانیدن ضایعات انتخاب کنید که حتی الامکان از ساختمانها و منازل مسکونی دور باشد. مکان مورد نظر باید حصارکشی شده و تمیز باشد.

·       چهار آجر به صورت مستطیل روی زمین قرار دهید.

·       یک توری فلزی یا شبکه فلزی روی آجرها قرار دهید.

·       دو انتهای استوانه فلزی ۲۱۰ لیتری (۵۵ گالنی) را بردارید. این عمل امکان جریان هوا در داخل ظرف می‌دهد و محتوی آن بهتر خواهد سوخت. اگر ظرف استوانه‌ای فلزی در دسترس نبود می‌توانید یک استوانه از ورق فلزی، آجر یا خاک‌رس بسازید. یک دودکش باید به قسمت متحرک بالای لوله استوانه‌ای اضافه شود.

·       لوله استوانه‌ای را روی شبکه یا توری فلزی قرار دهید.

·       Safety Boxهای پرشده را داخل این ظرف بیندازید. کاغذ، برگ و سایر مواد قابل اشتعال را به داخل استوانه اضافه کنید تا به سوختن Safety Boxها کمک کنند.

·       میزان کمی نفت (اگر در دسترس بود)، روی جعبه‌ها و سایر مواد بریزید.

·       یک توری فلزی روی لوله استوانه‌ای قرار دهید تا از گسترش خاکسترها جلوگیری کند.

·       مواد قابل اشتعال مثل چوب یا کاغذ و …. را در پائین استوانه قرار دهید و آنها را آتش بزنید.

·        به مردم هشدار بدهید که از آن فاصله بگیرند و از سیگار کشیدن و از دود و گاز و خاکستر حاصله از آتش اجتناب کنند.

·       آتش را تا وقتی که همه Safety Boxها کاملاً‌ بسوزند و از بین بروند روشن نگه دارید.

·       وقتی آتش خاموش شد و باقیمانده داخل استوانه سرد شد، با دقت باقیمانده را جمع آوری کنید. آنرا در یک محلی که معمولاً محل                         شکل۶- ظرف استوانه‌ای فلزی

رفت و آمد مردم نیست و استفاده نمی‌شود دفن کنید. حداقل روی آنرا با ۱۳ سانتیمتر خاک بپوشانید. اگر امکان داشته باشد روی گودال را با سیمان بپوشانید تا گودال کاملاً پر شود.

توجه : باقیمانده سرسوزن‌ها و جعبه‌های ایمن (Safety Box) باید بعد از سوزاندن دفن شوند، اگر سوزانیدن در یک استوانه فلزی یا در یک گودال سرباز انجام می‌شود. باقیمانده ضایعات نیز باید به‌صورت عمیق درگودال، یا محل مخصوص دفن بهداشتی زباله‌ها، یا محلی مشابه که مردم به آنجا دسترسی ندارند دفن شود.

ج) سوزاندن در فضای آزاد دریک گودال :

سوزاندن در فضای آزاد در یک گودال همیشه توصیه نمی‌شود به‌دلیل آنکه سوزاندن مواد پلاستیکی موجب تخریب محیط زیست می‌گردد. اگر بخواهید در فضای باز ضایعات را بسوزانید لازم است:

·       یک محل دور از منازل مسکونی و غیرقابل استفاده برای امور دیگر را انتخاب کنید. این محل باید حصارکشی شده و تمیز باشد.

·       یک کارمند دارای شرایط لازم برای نظارت بر سوزاندن انتخاب کنید.

·       یک گودال با عمق حداقل یک متر حفر کنید، اما مطمئن شوید خیلی عمیق نباشد تا بتوانید برای آماده کردن آن برای قرار دادن مواد قابل اشتعال و Safety Boxها داخل آن بشوید.

·       Safety Boxهای پرشده را داخل گودال قراردهید. کاغذ، برگ درختان یا سایر مواد قابل اشتعال را برای کمک به سوختن با آن مخلوط کنید.

·       اگر نفت در دسترس بود مقدار کمی روی آنها بریزید و مواد را آتش بزنید.

·       به مردم هشدار بدهید از محل سوزاندن و گازها و خاکستر حاصله خود را دور نگه دارند و از کشیدن سیگار اجتناب کنند.

·       آتش را تا زمانی که کاملاً Safety Boxها سوزانده شوند، شعله‌ور نگهدارید و سپس طبق مطالب پیشگفت باقیمانده را دفن کنید.

د) دفن بهداشتی درگودال :‌

وسایل و تجهیزات تزریق ممکن است در گودال مخصوص این امر دفن شود. محل را به دقت انتخاب کنید و یک گودال عمیق و بزرگ برای دفن جعبه‌های ایمن (Safety Box) حفر کنید. (شکل ۹) اگر سرنگ‌های AD آلوده به هر نحوی از جعبه‌ها خارج شوند و وارد رودخانه شده و یا روی زمین پراکنده شوند، مردم ممکن است روی آن گام بردارند یا بچه‌ها با آن بازی کنند، بنابراین:

·       محلی را انتخاب کنید که در آینده حفاری نشده و یا جهت ایجاد چاه توالت استفاده نمی‌شود.

·       دور آن محل را حصار بکشید و تمیز کنید.

·       یک گودال حداقل به عمق ۲ متر حفر کنید. مطمئن شوید که ضایعات داخل آن در طی فصل بارندگی از داخل آن خارج نمی‌شود.

·       Safety Boxهای پرشده را قبل از دفن داخل گودال قرار دهید. هرگز آنها را داخل گودال خالی نکنید.

·       روی جعبه‌ها را باحداقل ۳۰ سانتیمتر خاک بپوشانید. اگر امکان دارد روی گودال را با سیمان بپوشانید. وقتی گودال پر است مطمئن شوید که کارمندی آموزش دیده بر این  مراحل نظارت دارد. هرگز این کار حیاتی را به عهده فرد غیرآموزش دیده نگذارید.

آموزش کارکنان بهداشتی :

کلیه کارکنانی که خدمات ایمنسازی را ارائه می‌دهند باید در زمینه تزریقات ایمن آموزش ببینند. این آموزش‌ها به‌صورت آبشاری از سطوح کشوری، دانشگاهی و شهرستانی و مراکز بهداشتی درمانی و خانه‌های بهداشت خواهد بود.

مدیریت و نظارت :‌

با توجه به لزوم رعایت موازین تزریقات ایمن، علاوه بر محاسبه و تأمین ملزومات مورد نیاز برنامه،‌ باید سطوح مختلف شبکه بهداشتی درمانی کشور و بخش خصوصی ارائه دهنده خدمات ایمنسازی مورد بازدیدهای نظارتی قرار گرفته و از رعایت موازین تزریقات ایمن اطمینان حاصل آید. به‌طور کلی:

–       در هر مرکز خدمات ایمنسازی باید سرنگ AD استفاده شود.

–       Safety Box به میزان کافی وجود داشته باشد.

–       نحوه دفع و امحاء ضایعات مطابق دستورالعمل‌های اجرائی که با همکاری و هماهنگی بهداشت محیط، معاونت درمان و معاونت بهداشتی تدوین شده است، باشد.

–       از سرپوش‌گذاری قبل و بعد از تزریقات خودداری گردد.

–       کارکنان را در زمینه تزریقات ایمن آموزش دهید.

–       در هر شهرستان یک نفر مسئول برای پایش سلامت تزریقات تعیین نمائید.

دفع ضایعات :‌

الف : مناطق شهری :

کلیه ضایعات مراکز واکسیناسیون (Safety Box) از طریق مرکز بهداشت شهرستان تابعه به زباله‌سوز انتقال داده شود و سوزانیده شود. بدیهی است مراکز بهداشت شهرستان‌ها از طریق هماهنگی‌هایی که به‌وسیله مراکز بهداشت استانها (دانشگاهها) انجام می‌گردد با تشکیل جلسات و هماهنگی‌های برون بخشی و درون بخشی، پروسه انتقال ضایعات را تعیین و ابلاغ خواهند کرد.

ب : مناطق روستایی :‌

کلیه ضایعات مراکز واکسیناسیون (Safety Box) در خانه‌های بهداشت در گودالی که در محوطه خانه بهداشت کنده می‌شود سوزانده شود (یا هر امکان موجود دیگر محلی با تائید مراکز بهداشت و مطابق با موازین تزریقات ایمن).

پایش تزریقات ایمن :

پایش از طریق چک لیست و تکمیل فرم اطلاعات شش ماهه/ سالیانه در مورد تجهیزات تزریقات ایمن انجام می‌گردد.

مدیریت و اجرا :

·       تشکیل کمیته کشوری تزریقات ایمن درکشور.

·       مرکز مدیریت بیماریها مسئولیت آموزش، نظارت و پایش برنامه در کشور را به‌عهده دارد.

·       تعیین و اعلام یک نفر مسئول تزریقات ایمن در هر دانشگاه و شهرستان.

·       مسئول تزریقات ایمن دانشگاه مسئول آموزش و ارائه نحوه انجام و اطمینان از تزریقات ایمن و تأمین تجهیزات مورد نیاز در شهرستانهای تابعه دانشگاه می‌باشد.

·       آموزش‌های ارائه شده در هر دانشگاه توسط مسئولین تزریقات ایمن در هر شهرستان برای کلیه مراکز تحت پوشش ارائه و پایش و نظارت می‌شود.

آموزش :

آموزش توسط مرکز مدیریت بیماریها برای مسئولین تزریقات ایمن، معاونین بهداشتی و مسئولین بیماریهای دانشگاههای کشور انجام و هر دانشگاه توسط افراد مذکور آموزش رده‌های دیگر را به عهده دارد.

تهیه و توزیع مطالب کمک آموزشی برای گروههای مختلف هدف برنامه (پمفلت، پوستر و …) و همچنین برنامه بازآموزی سالیانه برای پرسنل کیله رده‌ها نیز پیش‌ بینی و انجام خواهد شد.

نیازهای آموزشی :

با توجه به پایش برنامه و نیازهای آموزشی برنامه‌ریزی کنید مثلا:ً

آیا از تجهیزات در دسترس در مراکز بدرستی استفاده می‌شود؟‌

آیا برآورد تجهیزات مصرفی  بدرستی محاسبه می‌شود؟

آیا سرپوش گذاری مجدد قبل و بعد از تزریقات انجام می‌شود؟

جلب مشارکت :

در جهت انجام صحیح برنامه تزریقات ایمن در کلیه سطوح شامل مدیران، سیاست گزاران، کارکنان و عموم جامعه اقدامات لازم در جهت جلب مشارکت و همکاری باید انجام شود. از جمله ارائه گزارش از وضعیت موجود، مشکلات و درخواست همکاری به مدیران، مردم و … همچنین آموزش و افزایش آگاهی پرسنل در جهت رعایت نکات لازم برای تزریقات ایمن.

دستورالعمل ایمنی

الف) اقدامات پیشگیرنده از بروز جراحات و صدمات ناشی از سرسوزن و وسایل تیز و برنده در کارکنان بهداشتی درمانی

با توجه به اینکه جراحات ناشی از فرورفتن سرسوزن و وسایل تیز و برنده از مهمترین موارد آلودگی کارکنان بهداشتی درمانی با HIV/HCV/HBV محسوب می‌شود، رعایت نکات ذیل به منظور پیشگیری از جراحات و صدمات مزبور الزامی است:

۱- جهت شکستن ویال‌های دارویی ترجیحاً‌ از انواعی استفاده شود که احتیاج به تیغ اره نداشته باشد و در صورت نیاز به استفاده از تیغ اره و جهت رعایت اصول ایمنی در داخل یک محافظ مثل Pad گرفته شوند.

۲- پس از تزریق از گذاردن درپوش سرسوزن اکیداً‌ خودداری نمائید مگر در شرایط خاص از جمله اخذ نمونه خون جهت ABG یا کشت خون.

۳- از شکستن و یا خم کردن سرسوزن قبل از دفع خودداری نمائید.

۴- در موارد ضروری جهت گذاردن درپوش سرسوزن از وسیله مکانیکی جهت ثابت نگهداشتن درپوش استفاده نمائید و یا از یک دست به روش Scoop جهت گذاردن درپوش سرسوزن استفاده کنید.

۵- جهت حمل وسایل تیز و برنده از ریسیور استفاده نمائید و از حمل وسایل مزبور در دست یا جیب یونیفرم خودداری نمائید.

۶- از دست به دست نمودن وسایل تیز و برنده (بیستوری، سرسوزن و …)‌ اجتناب نمائید.

۷- احتیاطات عمومی در حین انجام هرگونه اقدام درمانی که احتمال آلودگی با خون و سایر ترشحات بدن وجود دارد به شرح ذیل می‌باشد:

۱-۷- درصورتی که بریدگی و یا زخمی در دستها وجود دارد، بایستی از دستکش استفاده نمود و موضع با پانسمان ضد آب پوشانده شود.

۲-۷- جـهت حـفاظت کارکنان بهداشتی درمانی در قـبال آلـودگـی با خـون و یا ترشحـات بدن، استـفاده از پیش‌بـند پلاستیکی یکبار مصرف ضروری است.

۳-۷- درصورتیکه احتمال پاشیده شدن خون و یا قطعاتی از نسوج و یا مایعات آلوده به چشم و غشاء مخاطی وجود دارد، استفاده از ماسک و عینک محافظ ضروری است.

۴-۷- درصورتیکه بیمار دچار خونریزی وسیع است، استفاده از گان ضدآب ضروری است.

۵-۷- درصورتیکه کارکنان دچار اگزما و یا زخمهای باز می‌باشند، معاینه پزشک جهت مجوز شروع فعالیت در بخش ضروری است.

ب) دستورالعمل کمک‌های اولیه فوری پس از تماس در کارکنان بهداشتی، درمانی

با توجه به اینکه جراحات و اتفاقات عمده در حین انجام اقدامات و روش‌های درمانی در موارد ذیل اتفاق می‌افتد، اقدامات کمک‌های اولیه فوری بایستی انجام شود:

·       فرو رفتن سرسوزن بدست کارکنان بهداشتی درمانی

·       پاشیده شدن خون و یا سایر ترشحات آلوده بدن بیمار به:‌

–       بریدگیهای باز

–       ملتحمه (چشمها)

–       غشاء مخاطی (‌برای مثال داخل دهان)

–   گاز گرفتگی که منجر به پارگی اپیدرم شود.

کمک‌های اولیه فوری

الف)  ‌۱- شستشوی زخم با صابون و آب ولرم

۲- کمک به خونروی در محل اولیه زخم (موضع تماس)

۳- خودداری از مالش موضعی چشم

۴- شستشوی چشم‌ها و غشا مخاطی با مقادیر زیاد آب در صورت آلودگی

ب) گزارش فوری سانحه به سوپروایزر بالینی

ج) ثبت رسمی مورد گزارش شده در گزارشات حین کار توسط سوپروایزر و تشکیل پرونده بهداشتی کارکنان و اطلاع به مدیر و مسئول مرکز و طرح در کمیته کنترل عفونت بیمارستانی و پیگیری از طریق مراجع مربوطه

د) تشکیل پرونده و پیگیری مورد

هـ) بررسی میزان خطر بیماریزایی ناشی از تماس در کارکنان:‌ درصورتی که آلودگی منبع تماس (‌بیمار، گیرنده خدمت)‌ با عفونت HIV محرز باشد، الزامی است فرد مزبور مورد تماس در حداقل زمان ممکن ترجیحاً‌ در عرض ساعت اول تحت مراقبت‌های درمانی بانظر پزشک متخصص عفونی قرار گیرد.

و) درصورتی که منبع آلوده به‌عنوان مورد شناخته شده HBV/HIV باشد، ۱۰- ۵ میلی‌لیتر خون از فرد مورد تماس گرفته و به‌منظور پیگیری آتی ذخیره شود.

ز) در صورتیکه آلودگی منبع تماس با عفونت هپاتیت  C/BوHIV نامشخص باشد، ۱۰- ۵ میلی‌لیتر خون از منبع تماس جهت بررسی هپاتیتC/B  وHIV اخذ و مورد آزمایش قرار گیرد.

آشنایی با موارد سقط درمانی

آبان ۲۶, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : قوانین و مقررات, مشروح اخبار

نظر به اینکه عدم آشنایی همکاران با موارد قانونی امکان سقط جنین (سقط درمانی) سبب انجام اعمال خلاف (کورتاژ غیرقانونی) می‌شود، لذا به منظور رفع ابهام و بیان موارد اندیکاسیون‌های علمی و شرایط پذیرش درخواست و صدور مجوز سقط مطالب ذیل به استحضار می‌رسد:

براساس بخشنامه شماره ۴۱۷۶/۱ مورخ ۱۱/۹/۸۲ سازمان پزشکی قانونی کشور:

۱-   در صورتی که ادامه بارداری مادر به مرگ جنین یا مادر منجر شود، درخواست صدور مجوز سقط درمانی (تنها در ادارات کل پزشکی قانونی استانها) مورد پذیرش قرار می‌گیرد، البته در صورت دستور مقام قضایی یا درخواست زوجین یا معرفی نامه پزشک معالج قبل از ولوج روح (چهارماهگی).

۲-   معرفی نامه پزشک باید شامل عکس بیمار (ممهور به مهر پزشک معالج)، مشخصات شناسنامه‌ای جهت احراز هویت، تشخیص بیماری، روش تشخیص (علائم، نشانه‌ها و آزمایش‌های پاراکلینیک) بوده و به پیوست آن تصویر شناسنامه و مدارک احراز هویت زوجین و نیز نتایج آزمایش‌های پاراکلینیک (دارای عکس بیمار ممهور به مهر و مشخصات شناسنامه‌ای )ارایه گردد.
۳-   در مورد اندیکاسیون‌های جنینی انجام حداقل دو نوبت سونوگرافی و در مورد اندیکاسیون‌های مادری حداقل یک نوبت سونوگرافی برای تعیین سن بارداری و ارایه آن به پیوست معرفی نامه پزشک الزامی است.
۴-      ارایه حداقل دو مشاوره تخصصی در تائید تشخیص بیماری به پیوست معرفی نامه پزشک الزامی است.
۵-   در موارد خارج از فهرست اندیکاسیون‌های اعلام شده، ارایه حداقل سه مشاوره تخصصی مبنی بر ناهنجاری منجر به مرگ جنین یا خطر مرگ مادر الزامی است.

اندیکاسیونهای سقط جنین در بیماریهای مادر

قلب:

۱-      هر بیماری دریچه‌ای که به نارسائی قلبی منجر به FUNCTIONAL CLASS 3 و ۴ رسیده باشد و غیرقابل برگشت به ۲ باشد.

۲-      هرنوع مسائل حاد قلبی غیر از کرونر که به F.CLASS 3 و ۴ رسیده باشد از قبیل میوکاردیت و پریکاردیت.
۳-      سابقه بیماری کاردیومیوپاتی دیلاته در حاملگی‌های قبلی .
۴-      سندرم مارفان در صورتی که قطر آئورت صعودی بیش از ۵ سانتی‌متر باشد.
۵-      آیزن منگر.

گوارش:

۱-      کبد چرب حاملگی.

۲-      واریس مری GRADE  سه.
۳-      سابقه خونریزی از واریس مری بدنبال PORTAL HYPERTENSION.
۴-      هپاتیت اتوایمیون غیرقابل کنترل.

نفرولوژی:

۱-      نارسایی کلیه

۲-      فشار خون غیرقابل کنترل با داروهای مجاز در دوران حاملگی

ریه:

هر بیماری ریوی اعم از آمفیزم، فیبروز، کیفواسکولیوز و BRONCHIECTASIS بشرط ایجاد PUL. HYPERTENSION حتی از نوع MILD

هماتولوژی:

HYPER COAGULABILITY که تجویز هپارین منجر به تشدید بیماری دیگری گردد که جان مادر را تهدید می‌کند.

عفونی: 

ابتلا به ویروس HIV که وارد مرحله بیماری AIDS شده باشد.

روماتولوژی:

۱-      لوپوس فعال غیرقابل کنترل بادرگیری یک ارگان ماژور.

۲-      واسکولیتها زمانی که ارگانهای ماژور درگیر باشند.

جراحی اعصاب:

تمامی توده‌های فضاگیر CNS باتوجه به نوع و محل آن که شروع درمان در جنین و عدم شروع درمان در مادر باعث خطر جانی گردد.

پوست:

دیمفیکوس ولگاریس، پسوریازیس شدید و ژنرالیزه و ملانوم نوع پیشرفته که باعث خطر جدی جانی برای مادر شود.

نورولوژی:

۱-      اپی‌لپسی‌هایی که علیرغم درمان چند دارویی مقاوم به درمان باشد.

۲-      M.S هایی که بیمار DISABLE شده باشد.
۳-      میاستنی گراو در مراحل پیشرفته به شرط اینکه خطر جدی جانی برای مادر داشته باشد.
۴-      انواعی از بیماریهای موتورنرون مثل ALS که با حاملگی تشدید یابد و برای مادر خطر جدی جانی داشته باشد.
اندیکاسیونهای سقط جنین در بیماریها و ناهنجاریهای جنینی که به مرگ جنین داخل رحم (مرده‌زایی) یا مرگ نوزاد بلافاصله بعد از تولد جنین منجر می‌شوند.

جراحی و ارتوپدی:

۱-      استئوژنزیس ایمپرفکتای مادرزادی.

۲-      دیسپلازی استخوانی – غضروفی کشنده یا استیپل اپی فیزیال.
۳-      بیماری استئوپتروزیس انفانتیل (فرم بدخیم).

نفرولوژی و ارولوژی:

۱-      آژنزی دوطرفه کلیه.

۲-      کلیه پلی سیستیک نوع مغلوب.
۳-      دیسپلازی مولتی سیستیک کلیه‌ها .
۴-      سندرم پوتر.
۵-      سندرم نفروتیک مادرزادی به شرط ایجاد هیدروپس.
۶-      اختلال کروموزومی که موجب ضایعات پیشرفته و به ویژه گرفتاری مغز و کلیه گردد (مانند سندرم واکترل).
۷-      هیدرونفروز شدید دوطرفه کلیه‌ها.

هماتولوژی: 

۱-      آلفا تالاسمی (به شکل هیدروپس فتالیس).

۲-      اختلال ترومبوتیک مثل کمبود پروتئین C (هموزیگوت) و فاکتور ۵ لیدن (هموزیگوت).

نوزادان: 

۱-      تریزومی ۱۳ .

۲-      تریزومی ۱۸ .
۳-      تریزومی ۳/۸/۱۶٫
۴-      آنانسفالی .
۵-      هیدروپس فتالیس با هر مکانیسم .
۶-      سندرم فریاد گربه .
۷-      هولوپروز نسفالی .
۸-      سیرنگومیلیا .
۹-      کرانیوشیسیس.
۱۰-   مننگوانسفالوسل، مننگوهیدروانسفالوسل.
۱۱-   دیسپلازی تاناتوفوریک یا کوتولگی کشنده نوزادی.
۱۲-   سیکلوبیا همراه باهولوپروز نسفالی.
۱۳-   ایکتیوزیس گراویس مادرزادی.
۱۴-   شیزنسفالی.
۱۵-   اگزانسفالی.

آیین‌نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای شاغلین

آبان ۲۶, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : قوانین و مقررات, مشروح اخبار

با توجه به اینکه گاهاً عدم آشنایی با شرح وظایف، آیین‌نامه‌ها و مواد قانونی سبب بروز قصور پزشکی و در نتیجه منجر به محکومیت به مجازات‌های کیفری و انتظامی مقرر در قانون می‌شود، لذا توجه همکاران را به موارد ذیل جلب می‌نماید:

در اجرای ماده ۲ و مواد ۲۸ تا ۴۳ قانون سازمان نظام پزشکی مصوب ۲۵/۱/۸۳ مجلس شورای اسلامی که در تاریخ ۱۶/۸/۸۳ با اصلاحاتی به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده و به نظور تلاش در راستای پیشبرد و اصلاح امور پزشکی و حفظ شئون جامعه پزشکی و همچنین حفظ و حمایت از حقوق بیماران و حقوق صنفی و حرفه‌ای شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته موضوع ماده ۴ قانون سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران به شرح مواد آتی در دادسراها، هیاتهای بدوی انتظامی شهرستانها، هیاتهای تجدید نظر انتظامی استانها و هیات عالی انتظامی مستقر در سازمان نظام پزشکی مرکز صورت می‌گیرد.

فصل اول : تعریف، شرح وظایف و تخلفات صنفی و حرفه‌ای

قسمت اول: تعریف

ماده ۱- حرفه‌های پزشکی و وابسته به امور پزشکی موضوع ماده ۲۸ قانون سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران که از این پس به اختصار قانون نامیده می‌شود عبارتند از پزشکان، دندانپزشکان، دکترهای داروساز و متخصصین و دکترای علوم آزمایشگاهی ( حرفه‌ای و متخصص تشخیص طبی)، مامایی و سایر لیسانسیه‌های پروانه‌دار گروه پزشکی، فارغ‌التحصیلان کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و بالاتر شاغل در رشته‌های علوم آزمایشگاهی، بینایی سنجی، شنوایی سنجی، گفتار درمانی، ایمونولوژی، بیوتکنولوژی، رادیولوژی، بیورادیولوژی، رادیو تراپی، پرستاری، مامایی، اطاق عمل، هوشبری، داروسازی، تغذیه، مبارزه با بیماریها، بهداشت کاری دهان و دندان، شاخه‌های مختلف بهداشت،توانبخشی، فیزیوتراپی، بیوشیمی پزشکی، خدمات اجتماعی و مددکاری، علوم پایه پزشکی، روانپزشکی بالینی، روانشناسی بالینی و کودکان استثنایی، کایرو پراکتیک، ژنتیک پزشکی و نیز سایر حرفه‌های وابسته به امور پزشکی که فعالیت آنان نیاز به اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دارد.

تبصره: شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته موضوع این ماده افرادی هستند که در یکی از مراکز تحقیقاتی، درمانی، آموزشی و بهداشتی اعم از خصوصی، دولتی و تعاونی پزشکی، وابسته به دولت یا خیریه یا حسب مورد، مطب یا دفتر کاراشتغال دارند و از این پس به اختصار «شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته» نامیده می‌شوند.

قسمت دوم: شرح وظایف و تخلفات صنفی و حرفه‌ای

ماده ۲- شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته مکلفند بدون توجه به ملیت، نژاد، مذهب و موقعیت اجتماعی – سیاسی و اقتصادی بیماران حداکثر تلاش ممکن را در حدود وظایف حرفه‌ای خود به کار ببرند.

ماده ۳- شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته باید طبق موازین علمی، شرعی و قانونی با رعایت نظامات دولتی، صنفی و حرفه‌ای انجام وظیفه کرده و از هرگونه سهل‌انگاری در انجام وظایف قانونی بپرهیزند.

ماده ۴- شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته حق افشای اسرار و نوع بیماری بیمار، مگر به موجب قانون را ندارند.

ماده ۵- شاغلین حرفه‌های پزشکی موضوع ماده ۱ قانون موظف به پذیرش آن تعداد بیمار هستند که بنا به تشخیص و اعلام سازمان نظام پزشکی، حسب مورد ، انجام خدمات آنان در یک زمان مناسب، میسر باشد.

ماده ۶- انجام امور خلاف شئون پزشکی که مصادیق آن توسط سازمان نظام پزشکی اعلام خواهد گردید توسط شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته ممنوع است و باید از ارتکاب کارهایی که موجب هتک حرمت جامعه پزشکی می‌شود خودداری کنند.

ماده ۷- تحمیل مخارج غیرضروری به بیماران ممنوع است. تعیین مصادیق مخارج غیرضروری براساس نظر کمیته کارشناسی تخصصی دادسراها و هیات‌های انتظامی می‌باشد.

ماده ۸- ایجاد رعب و هراس در بیمار با تشریح غیرواقعی وخامت بیماری یا وخیم جلوه دادن بیماری ممنوع است و پزشک می‌تواند به نحو مقتضی بیمار و بستگان رادر جریان خطرات، وخامت و عواقب احتمالی بیماری قرار بدهد.

ماده ۹- تجویز داروهای روان‌گردان و مخدر به گونه‌ای که به حالت اعتیاد درآید ممنوع است، مگر در مواردی که بیمار از بیماری روانی یااز دردهای شدید ناشی از بیماری‌های غیرقابل علاج رنج ببرد یا ضرورت پزشکی مصرف آنها را ایجاب کند.

ماده ۱۰- شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته مکلفند در بخش غیر دولتی تعرفه‌های خدمات پزشکی مصوب سازمان نظام پزشکی و در بخش دولتی تعرفه‌های خدمات پزشکی مصوب هیات دولت (موضوع بند ک و تبصره ماده ۳ قانون) را رعایت کنند.

ماده ۱۱- شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته حق ندارند هیچ گونه وجه مالی را از بیماران علاوه بر وجوهی که توسط مسئولان موسسه درمانی ذیربط طبق مقررات دریافت می‌شود، وصول نمایند.

ماده ۱۲- شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته مکلفند در مواقعی که به منظور پیشگیری از بیماریهای واگیر یا در هنگام بروز بحران و سوانح از سوی سازمان نظام پزشکی و یا مراجع قانونی ذیربط اعلام می‌شود، همکاری ممکن و لازم را معمول دارند.

ماده ۱۳- جذب بیمار از مؤسسات بهداشتی درمانی دولتی و وابسته به دولت و خیریه به مطب شخصی یا بخش خصوصی اعم از بیمارستان و درمانگاه و… و بالعکس به منظور استفاده مادی توسط شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته ممنوع است.

ماده ۱۴- جذب بیمار به صورتی که مخالف شئون حرفه پزشکی باشد و همچنین هرنوع تبلیغ گمراه کننده از طریق رسانه‌های گروهی و نصب آگهی در اماکن و معابر، خارج از ضوابط نظام پزشکی ممنوع است. تبلیغ تجاری کالاهای پزشکی و دارویی از سوی شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته، همچنین نصب اعلانات تبلیغی که جنبه تجاری دارند، در محل کار آنها مجاز نیست.

ماده ۱۵- انتشار مقالات و گزارشهای پزشکی و تشریح مطالب فنی و حرفه‌ای که خارج از ضوابط علمی پزشکی بوده و جنبه تبلیغاتی گمراه کننده داشته باشد، ممنوع است.

ماده ۱۶- استفاده شاغلین حرفه‌های پزشکی و وابسته از عناوین علمی و تخصصی غیر تائید شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممنوع است.

ماده ۱۷- تجویز داروهایی که از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در فارماکوپه (مجموعه دارویی کشور) اعلام نشده باشد، بدون توجیه علمی مورد تایید توسط سازمان نظام پزشکی و یا انجمن‌های علمی تخصصی مربوط مجاز نمی‌باشد.

ماده ۱۸- پزشک معالج مسوول ادامه درمان بیمار خود در حد توانایی و تخصص به استثنای موارد ضروری است، مگر اینکه بیمار یا بستگان او مایل نباشند.

تبصره – موارد اورژانس از شمول این ماده مستثنی است و پزشک مکلف به انجام هرگونه اقدام درمانی بدون توجه به نظرو اذن بیمار و یا همراهان او می‌باشد.

ماده ۱۹- در مواردی که مشاوره پزشکی لازم باشد، انتخاب پزشک مشاور با پزشک معالج است. در صورتیکه بیمار یا بستگان او مشاوره پزشکی را درخواست نمایند، مشاوره پزشکی با نظر پزشک معالج به عمل می‌آید اجرای دستورات پزشک مشاور با نظر پزشک معالج می‌باشد و چنانچه بیمار یا بستگان او بدون موافقت پزشک معالج، از پزشک دیگری برای درمان بیمار دعوت به عمل آورند، در این صورت پزشک معالج اول می‌تواند از ادامه درمان بیمار در موارد غیراورژانسی خودداری نماید.

ماده ۲۰- فروش دارو و محصولات آرایشی و بهداشتی و تجهیزات و لوازم پزشکی در محل طبابت توسط شاغلین حرف پزشکی بدون اخذ مجوز رسمی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممنوع است.

ماده ۲۱ – مشخصات و طرز استفاده داروهای  تجویز شده به بیمار باید توسط پزشک با خط خوانا و انشای قابل فهم در نسخه قید شود.

تبصره – دکتر داروساز موظف به توضیح و درج چگونگی تجویز دارو طبق نسخه پزشک است.

ماده ۲۲- صدور هر نسخه می‌باید براساس شرایط بیمار واصول علمی نسخه نویسی صورت گیرد.

ماده ۲۳- مسئولان فنی مکلفند در تمام ساعات موظف بر امور فنی مؤسسات پزشکی نظارت کنند.

ماده ۲۴- اندازه و سایر مشخصات سرنسخه‌ها، تابلوها و چگونگی درج آگهی در رسانه‌ها باید طبق ضابطه‌ای باشد که به تصویب شورایعالی نظام پزشکی می‌رسد.

ماده ۲۵- به کارگیری و استفاده از افراد فاقد صلاحیت در امور پزشکی و حرفه‌های وابسته در مؤسسات پزشکی و مطب ممنوع است.

ماده ۲۶- شاغلین حرفه‌های پزشکی مکلفند نشانی و تغییر نشانی و تعطیل مطب و مؤسسات پزشکی خود رابه سازمان نظام پزشکی محل اطلاع دهند.

ماده ۲۷- شاغلین حرفه‌های پزشکی مکلفند در موارد فوریتهای پزشکی اقدامات مناسب و لازم را برای نجات بیمار بدون فوت وقت انجام دهند.

ماده ۲۸- مسئولان فنی مؤسسات پزشکی اعم از دولتی، عمومی، خصوصی و خیریه مکلفند علاوه بر قوانین و مقررات موجود در آیین‌نامه‌های مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان نظام پزشکی، ضوابط علمی و حرفه‌ای ذیربط را رعایت کنند.

فصل دوم: مجازاتهای انتظامی

ماده ۲۹- مجازاتهای موضوع تبصره (۱) ماده ۲۸ قانون سازمان نظام پزشکی مصوب ۱۶/۸/۸۳ مجمع تشخیص مصلحت نظام به شرح زیر اعمال می‌شود:

الف – متخلفان از مواد ۵، ۴، ۲، ۱۸، ۸، ۱۹ و ۲۲، ۲۴ و ۲۶ این آیین‌نامه حسب مورد به مجازاتهای مقرر در بندهای (الف) یا (ب)

تبصره – متخلفان از مواد موضوع این بند به استثنای مواد ۸، ۴، ۲ و ۲۴ در صورت تکرار به مجازاتهای مقرر در بند (ج) و در مورد موارد ۸، ۴، ۲ و ۲۴ به مجازاتهای بندهای (ج) یا (د).

ب۰ متخلفان از مواد ۹، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۲۰، ۲۱ و ۲۳ حسب مورد به مجازاتهای مقرر در بندهای (ب)، (ج) یا (د).

پ – متخلفان از مواد ۷، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۲۵ حسب مورد به مجازاتهای مقرر در بندهای (ج)، (د) یا (ه).

ت- متخلفان از مواد ۲۷ و ۲۸ حسب مورد به مجازاتهای مقرر در بندهای (ج)، (د)، (ه) یا (و).

ث – متخلفان از مواد ۳ و ۶ به مجازاتهای مقرر در بندهای (ج)، (د)، (ه)، (و) یا(ز).

ماده ۳۰- مفاد آرای قطعی هیاتهای انتظامی نظام پزشکی در مورد بندهای (پ) و (ث) در ماده ۲۹ این آیین‌نامه در نشریات محلی وکثیرالانتشار کشور درج می‌شود.

ماده ۳۱- در مواردی که رای قطعی به محرومیت از اشتغال به امور پزشکی و حرف وابسته صادر می‌شود، اشتغال محکوم علیه به حرفه‌های یاد شده در مدت محرومیت در بخشهای خصوصی، عمومی، دولتی و یا خیریه ممنوع است.

ماده ۳۲- آثار محرومیتهای انتظامی اعمال شده با گذشت مواعد زیر زایل خواهد شد:

الف- مجازاتهای انتظامی مندرج در بند (الف) و (ب) تبصره ۱ ماده ۲۸ قانون، برای مرتبه اول محسوب نگردیده و در صورت تکرار به مدت یکسال بعد ازاجرای رای قطعی .

ب- مجازاتهای انتظامی مندرج در بند (ج) تبصره ۱ ماده ۲۸ قانون، به مدت ۲ سال از تاریخ اجرای رای قطعی و در صورت تکرار به مدت ۳ سال.

ج – مجازاتهای انتظامی موضوع بندهای (د)، (و) و (ه) تبصره ۱ ماده ۲۸ قانون، به مدت ۵ سال از تاریخ اجرای رای قطعی و در صورت تکرار به مدت ۷ سال.

ماده ۳۳ – مرجع تشخیص تمامی موارد تخلف از آیین نامه فوق دادسراها و هیاتهای انتظامی می‌باشند.

کنوانسیون جهانی حقوق کودک (Convention on the Rights of the Child) چیست ؟

اسفند ۱۲, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع: : قوانین و مقررات, مشروح اخبار

سازمان ملل متحد ۲۰ نوامبر سال ۱۹۸۹ طی اجلاسی عمومی، کنوانسیون حقوق کودک را تصویب کرد . بر اساس این کنوانسیون تمامی کودکان کره‌ زمین از حق حیات برخوردار شدند و رشد، مصونیت و حضور آنها را تضمین کرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، تعداد کشورهایی که به عضویت کنوانسیون حقوق کودک درآمده‌اند ۱۹۳ کشور است که ۷۲ کشور بر آن حق شرط و اعلامیه وارد کرده‌اند.

این کنوانسیون مقبول‌ترین سند حقوق بشر در تاریخ است.

جمهوری اسلامی ایران نیز در سال ۱۳۷۲ به عضویت این کنوانسیون درآمد.

مجمع عمومی سازمان ملل در شهریور سال ۱۳۶۹ اولین نشست جهانی خود را با نام «اجلاس جهانی سران برای کودکان» به بهبود زندگی کودکان اختصاص داد.

در همین رابطه روز ۱۷ مهر برابر با ۸ اکتبر روز جهانی کودک نام دارد.

کنوانسیون جهانی حقوق کودک شامل ۵۴ ماده و دو پروتکل اختیاری است که چهار اصل پایه‌ای آنرا جهت می‌دهد:

•هیچ کودکی نباید از تبعیض رنج ببرد
•زمانی‌که در رابطه با کودکان تصمیم‌گیری می‌شود باید منافع عالیه آنان در راس قرار گیرد
•کودکان حق حیات داشته و باید رشد کنند
•کودکان حق دارند آزادانه عقاید و نظرات خود را ابراز کنند و در تمامی اموری که به آنها مربوط می‌شود این نظرات باید مورد توجه قرار گیرد .

بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی ‌٨٠ تا ‌٩٣ درصد کودکان جهان قربانی تنبیهات فیزیکی در خانه‌ها هستند.

بر اساس این گزارش سالانه ۵۳ هزار کودک در سراسر جهان به قتل می‌رسند، ۲۲۳ میلیون کودک انواع تجاوزات جنسی را متحمل می‌شوند.

سازمان ملل متحد اعلام کرد: رشد در محیطی آرامش‌بخش که منجر به ایجاد روحیه صلح طلب و وقار، بردباری، آزادی، برابری و همبستگی می‌شود، حق هر کودک است.

حقوق کودکان، معمولا با مسوولیت‌پذیری آن‌ها همراه می‌شود، اما حق چیزی نیست که شخص آن را در اثر انجام وظیفه کسب کند، حق امری ذاتی و مستقل است و ما نمی‌توانیم حقوق کودکی را به خاطر ناخشنودی از بعضی رفتارهای وی، نادیده گرفته و کودک را از آن محروم کنیم.

این قوانین باید با توجه به یگانه بودن هر کودک و نیازهای خاص او و بنابر شرایط سنی، شخصیت و درجه رشد جسمی و ذهنی او انجام شده و مطابق با رشد او تغییر کند.

در این گزارش آمده است: برای نخستین بار پس از تاسیس سازمان ملل متحد در بیستم نوامبر ۱۹۵۹ جامعه جهانی نسبت به حفظ حقوق کودکان اعلامیه‌ای را در ۱۰ اصل با عنوان اعلامیه حقوق کودک تصویب و نماینده ایران نیز به آن اعلامیه رای مثبت داد.

سی سال بعد با افزایش حساسیت افکار عمومی نسبت به سرنوشت کودکان و به علت تضمین‌های اجرایی کم رنگ اعلامیه یاد شده با عنوان پیما‌ن‌نامه جهانی حقوق کودک در سه بخش و ۵۴ ماده به تصویب رسید و کشور ایران نیز در اسفند ۱۳۷۲ به طور مشروط به این پیمان‌نامه ملحق شد.

ضوابط تأسیس شرکتهای تعاونی خدمات بهداشتی درمانی

ضوابط تأسیس شرکتهای تعاونی خدمات بهداشتی درمانی
تاریخ صدور :  ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۷
سازمان مرتبط : وزارت تعاون
 

- به منظور بهره برداری بهینه از امکانات ، تجهیزات و نیروی انسانی پزشکی و بهداشتی درمانی و فارغ التحصیلان گروه پزشکی و در اجرای موافقت نامه مورخ ۲۳/۱۰/۷۶ بین وزارت بهداشت و درمان و وزارت تعاون مقررات اجرایی تأسیس شرکت های تعاونی به شرح ذیل می باشد:
– شرکت های تعاونی خـدمات بهداشتی درمانی توسط گروهی از دانش آموخته گان رشته های مختلف علوم پزشکی و غیر پزشکـی بـا حیطه کار در زمینه ایجاد مراکز بیمارستانی ، درمانگاهی ، مؤسسات آمبولانس خصوصی ، ویزیت در منازل، ارائه خدمـات پـرستاری در منازل و تأسیس مؤسسات پاراکلینیکی و تولید و توزیع و واردات و صادرات دارو و تجهیزات پزشکی خدمات مشاوره ای آموزشی و بیمه ای اداره خواهد شد . همچنین دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی می توانند با شرکت های تعاونی براساس مجوزهای قانونی قرارداد همکاری به صورت مشارکت ، اجاره ، اجاره به شرط تملیک بیع اقساطی منعقد نماید .
در خصوص اعضای مؤسس شرکت تعاونی ها مقرر گردید نصف به علاوه یک اعضای مؤسسین طبق آئین نامه اجرایی از گروه پزشکی و پیراپزشکی و از مقطـع کاردانی به بعد باشند و بقیه اعضاء می توانند از فارغ التحصیلان دانشگاهی سایر رشته های غیرپزشکی نیز باشند بدیهی است راه اندازی هر مؤسسه پزشکی منوط به معرفی مسئول فنی واجد شرایط آئین نامه مربوطه می باشد .
– حداقل اعضای شرکت تعاونی می بایست ۷ نفر باشند.
– تأسیس دو یا چند مؤسسه پزشکی توسط شرکت های تعاونی خدمات بهداشتی درمانی منع قانونی نداشته لیکن باید ضوابط و شاخص های تأسیس مربوط به مؤسسه پزشکی رعایت گردد.
 
مراحل صدور مجوزهای قانونی
 
 
الف ) مدارک مورد نیاز جهت صدور موافقت اصولی
– ارائه تقاضا نامه کتبی با مهر و امضاء کلیه اعضاء شرکت تعاونی که به امضاء معاونت محترم درمان و مدیریت درمان رسیده باشد و در دفتر دبیرخانه ثبت شده باشد .
– تقاضای احداث شرکت تعاونی در شبکه های تحت نظارت دانشگاه می بایستی درخواست از طریق شبکه مربوطه به معاونت درمان ارسال گردد .
– تکمیل فرم تائید صلاحیت جهت کلیه پزشکان و پیراپزشکان ( پس از ارائه تقاضانامه توسط واحد صدور پروانه ها به متقاضی تحویل داده می شود )
– تصویر پروانه دائم پزشکی مصدق جهت کلیه پزشکان
– گواهی عدم محکومیت انتظامی ازسازمان نظام پزشکی
– گواهی عدم سوء پیشینه کیفری جهت کلیه افراد ، در صورت اشتغال رسمی دوایر دولتی ارائه آخرین حکم کارگزینی
– تصویر گواهی پایان طرح خدمات قانونی مصدق جهت کلیه پزشکان و پیراپزشکان
– تصویرآخرین مدرک تحصیلی مصدق جهت اعضاء غیر پزشک
– ارائه صفحه شناسنامه
– ارائه تصویریا شماره کارت ملی
– گروه پزشکی عضو هیئت مؤسس و سهام داران نیازی به ارائه پروانه مطب نداشته و پروانه دائم آنها کفایت می نماید ولی درصورتی که بخواهند به عنوان شاغل فنی یا مسئول فنی انجام وظیفه نمایند ارائه پروانه مطب مصدق شهر تقاضا الزامی است .
-گواهی عدم اعتیاد به مواد مخدر
ب ) پس از تکمیل مدارک پرونده به کمیسیون قانونی ماده ۲۰ وزارت متبوع ارسال می گردد .
ج ) پس ازطرح پرونده درکمیسیون ماده ۲۰ وصدور رأی موافقت ، با وزارت تعاون جهت ثبت شرکت های تعاونی و ارائه اساس نامه (آگهی ثبت شرکت ها+ روزنامه رسمی) مکاتبه می شود.
د ) پس از وصول موافقت از وزارت تعاون قرارداد تأسیس با تعاونی جهت هر یک از مؤسسات درمانی مورد
تقاضا تنظیم می گردد (به انضمام ارائه قرار داد تاسیس و فیش بانکی جهت هریک از حیطه های کاری).
 
 
بدیهـی است فعالیت به منظور ارائه خدمات درمانی با موافقت اصولی مجاز نمی باشد و ضروری است نسبت به اخذ مجوز بهره برداری و پروانه های تأسیس و مسئولین فنی با توجه به نوع فعالیت اقدام گردد .
 
 
ه ) مدارک مورد نیاز جهت صدور پروانه بهره برداری ‘ تأسیس و مسئولین فنی بستگی به نوع مؤسسه مندرج در قرارداد تأسیس و موافقت اصولی می باشد .
و ) پس از طی مراحل مدارک در هر یک از حیطه های کاری با کمیسیون ماده ۲۰ وزارت متبوع مکاتبه شده و مدارک ارسال می گردد و پروانه های مذکور صادر شده به معاونت درمان دانشگاه ارسال شده و به متقاضی اعلام می گردد .
ضوابط احداث
 
 
– کلیه مدارک متقاضیان می بایست از طریق معاونت درمان دانشگاه های مربوطه جهت طرح در کمیسیون قانونی ماده ۲۰ اخذ شود .
– وزارت تعاون پس از کسب موافقت اصولی با توجه به ضوابط نسبت به ثبت شرکت و تدوین اساس نامه مربوط به آن اقدامـات مقتضـی به عمل آورده و حداکثر ظرف مدت ۶ ماه نسبت به انعکاس چگونگی ثبت شرکت مزبور اقدام نماید .
– در صورتی که شرکت تعاونی ظرف مدت ۶ ماه نتواند نسبت به ثبت شرکت در وزارت تعاون اقدام نماید موافقت اصولی صادره لغو می گردد .
– پس از ثبت شرکت تعاونی و انعکاس آن به دانشگاه متقاضیان می توانند جهـت فعـالیت در هر یک از حیطه های کاری قید شده در اساس نامه با دانشگاه مربوطه قرارداد تأسیس تنظیم نمایند و حداکثر ظرف مدت مندرج در قرارداد تأسیس نسبت به راه اندازی مؤسسـه مـورد اشـاره در قرارداد تأسیس اقدام نمایند . و در صورت عدم آمادگی براساس مفاد قرارداد تأسیس عمل خواهد گردید .
بدیهی است پس از تنظیم فرم قرارداد تأسیس طی مراحل اخذ پروانه های تأسیس و مسئولیـن فنـی هماننـد سایر مؤسسات درمانی خصوصی خواهد بود ) متقاضیان جهت کسب اطلاع در این زمیـنه می تواننـد بـه ضوابـط تأسیس مؤسسات پزشکی مراجعه نمایند (
– فعالیـت شرکت های تعـاونی در هـر یک از حیطه های کاری قید شده در اساس نامه مستلزم رعایت مقررات مربوط به هریک از مراکز می باشد .
– الویت های حمایتی در تأسیس این گونه تعاونی ها به دانش آموخته گان گروه پزشکی جوان ( فارغ تحصیل بعد از سال ۱۳۷۰ ) و سپس فارغ تحصیلان سال های قبل تعلق خواهد گرفت .
– ثبت شرکت تعاونی به منزله داشتن موافقت اصولی جهت کلیه حیطه های کاری قیدشده درشرکت نمی باشد
وشرکت موظف است جهت هر یک از این حیطه ها با دانشگاه مربوطه قرارداد تأسیس منعقد نماید .
– وزارت تعاون باتوجه به ضوابط موجود،اعتبارات مربوطه را فقط به حیطه کاری دارای قراردادتأسیس با دانشگاه به این گونه شرکت ها اعطاء نموده و قبل از قبول طرح توجیهی شرکت ها برای دریافت وام تصویر برابر اصل قرارداد مذکور را طلب می نماید .
– جهت هر یک از حیطه های کاری مندرج در اساس نامه ، پروانه تأسیس به عنوان شرکت تعاونی ثبت شده و پروانه مسئولین فنی افرادمعرفی شده ازسوی هیئت مدیره شرکت به وزارت بهداشت و درمان صادر خواهد شد .
– در صورتی که شرکت های تعاونی بعد از مراحل ثبت و شروع به کار و صدور پروانه های قانونی از ضوابط و شرایط وزارت تعاون تخطی نماید وزارت بهداشت مکلف است پروانه های صادر شده را لغو نموده و همین طور وزارت تعاون با توجه به موافقت های به عمل آمده در صورت رد صلاحیت افراد مؤسس توسط دانشگاه ذی ربط یا عدم رعایت ضوابط این وزارت خانه بنا به درخواست وزارت بهداشت و درمان نسبت به لغو مجوز و امتیازات اعطائی به شرکت های مذکور اقدام می نماید .
 
توضیح :از خرید یا اجاره ساختمان جهت هر نوع فعالیت درمانی قبل از تائید کارشناسی خودداری به عمل آید.

مجموعه مقررات اداره طرح و پیام آوران بهداشت – دانشگاه علوم پزشکی و …

قابل توجه فارغ التحصیلان مشمول خدمت وظیفه بعنوان پیام آوران بهداشت

گردش کار ثبت نام داوطلبان انجام خدمت دوره ضرورت

)اداره خدمات آموزشی دانشگاه محل تحصیل مدارک فارغ التحصیلی را به اداره فارغ التحصیلان وزارت بهداشت و درمان ارسال می نماید
۲) اخذ دفترچه آماده بخدمت به نیروهای انتظامی محل زیست و مراجعه به معاونت پشتیبانی استان مورد نظر و ثبت نام .
۳) قبل از ثبت نام در دانشگاه علوم پزشکی شیراز با شماره تلفن ۲۳۰۹۶۸۳ و ۲۳۰۵۴۱۰ داخلی ۲۱۸۳ تماس حاصل نمائید تا از تاریخ و رشته های قابل ثبت نام و نحوه ثبت نام به عنوان پیام آور بهداشت در ماههای ذکر شده مطلع شوید .
ماههای ثبت نام
اعزامهای ۳/۲/سال اعزام     یکم الی ۲۳ اسفند ماه
اعزامهای ۳/۴/سال اعزام     یکم الی ۲۳ اردیبهشت ماه
اعزامهای ۳/۶/سال اعزام    یکم الی ۲۳ تیر ماه
اعزامهای ۳/۸/سال اعزام    یکم الی ۲۳ شهریور ماه
اعزامهای ۳/۱۰/سال اعزام  یکم الی ۲۳ آبان ماه
اعزامهای ۳/۱۲/سال اعزام  یکم الی ۲۳ دی ماه
مدارک لازم جهت ثبت نام 
۱- فتوکپی و اصل دفترچه آماده بخدمت
۲- فتوکپی و اصل شناسنامه
۳-  فتوکپی و اصل شناسنامه زوجین
۴-  یک قطعه عکس برای رشته های دارو سازی ، دندانپزشکی و پزشکی .
۵-  فتوکپی و اصل کارت ملی
تذکرات مهم   
۱-مشمولین ثبت نام شده لزوماً جزو سهمیه این دانشگاه نبوده و تقسیم و توزیع نهایی با در نظر گرفتن تعداد کل نیروهای معرفی شده به وزارت متبوع و نیاز کشور و راساً توسط مرکز تامین و توزیع نیروی انسانی صورت خواهد گرفت و دانشگاه هیچگونه دخالتی در خصوص تقسیم و توزیع نیروهای پیام آور بهداشت ندارد .
۲- ثبت نام فارغ التحصیلان رشته پزشکی صرفاً در تهران و به آدرس زیر می باشد .
آدرس : تهران شهرک قدس ( غرب ) بلوار فرحزاد خیابان سیمای ایران فاز ۵ جنب دبیرستان ابوریحان ساختمان نصر ۵ معاونت تامین و توزیع نیروی انسانی و پیام آوران بهداشت و درمان و آموزش پزشکی تلفن۸۰ ـ ۸۸۳۶۳۵۶۰

۳- مشمولانی که ثبت نام را انجام داده اند پس از ۲ ماه آموزش نظامی جهت خدمت در مراکز بهداشتی و درمانی پادگانهای نظامی و وزارت بهداشت و درمان تقسیم می شوند و هر ماهه جهت پذیرش پیام آوران بهداشت با تهران مکاتبه خواهد شد چون تقسیم آنها در تهران انجام می شود .
نکته : سهیمه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی هر شش ماه یکبار توسط کمیسیونی مرکب از یک نفر از ستاد کل نیروهای مسلح و یکنفر از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و یک نفر از کمیسیون بهداری و بهزیستی با معرفی کمیسیون و انتخاب مجلس شورای اسلامی بعنوان ناظر در هر دوره مشخص می شوند .
۴) مدت خدمت مشمولان پیام آوران بهداشت با احتساب مدت آموزش ۲۰ ماه می باشد و ضریب منطقه مشمولان طرح نیروهای انسانی شاملشان نمی شود و پیام آوران بهداشت بایستی در مناطق ۵/۴ ، ۵/۵/۳ و ۵/۳ خدمت نمایند .
نکته : پزشکان عمومی حداقل یکسال اول خدمت را منحصراً در مراکز بهداشتی درمانی روستایی با ایجاد امکانات و تسهیلات مسکن توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با بیتوته کامل انجام دهند .
۵) مشمولان پیام آوران بهداشت ، دکترا و کارشناسی پس از گذراندن ۲۰ ماه خدمت می توانند گواهی معافیت از طرح دریافت نمایند و در صورت تمایل می توانند بقیه مدت طرح را تا مرز ۲۴ ماه بعنوان طرح نیروی انسانی در مراکز بهداشتی و درمانی ادامه دهند .
۶) کلیه مشمولان پیام آوران بهداشت در زمان خدمت حقوق و مزایای قانونی خود را بر اساس درجه نظامی و همچنین سایر مزایای مربوطه شامل مزایای ماده ۳۹ قانون کشوری و غیره را با توجه به بخشنامه و دستور العملهای صادره از سوی مرکز تأمین و توزیع نیروی انسانی و پیام آوران بهداشت از محل خدمت دریافت خواهند نمود .
۷) پیام آوران بهداشت از لحاظ انظباطی و کیفری تابع قوانین و مقررات راجب به افراد وظیفه نیروی مسلح بوده و از لحاظ انجام خدمات بهداشتی و درمانی تابع قوانین و مقررات مورد عمل برای سایر افراد در وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی خواهد بود
۸-دانشگاههای علوم پزشکی می توانند امکانات زیست پوشاک و خوراک مناسب را در محل خدمت و وسیله ایاب و ذهاب وهزینه آن را در هنگام اعزام مشمولان به مرخصی استحقاقی بر اساس ضوابط ستاد کل نیروهای مسلح برای مشمولان این آئین نامه فراهم کند .
۹) مشمولان موظفند به صورت تمام وقت و بدون کار انتقاعی خصوصی خدمت کنند اما با دو نوبت کار ، علاوه بر حقوق و مزایای خدمت عمومی مجاز به استفاده از اضافه کاری هستند .
۱۰) مشمولان از نظر بیمه عمر و حوادث مشمول قوانین و مقررات مربوط به کارمندان دولت و از نظر بیمه خدمات درمانی مشمول قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور و ضوابط مشمولان قانون وظیفه عمومی می باشند .
۱۱) پیام آوران بهداشت نیاز به گزینش ندارند .
۱۲) دانشگاهها و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی دفترچه مرخصی برای پیام آوران بهداشت صادر خواهند نمود . که به منزله کارت شناسایی آنان نیز می باشد  .
۱۳) مشمولین وظیفه که در مراکز پرتو زا خدمت می نمایند لازم است به مدت یکماه در سال به دور از محیط مذکور باشند . به همین منظور بایستی در این مدت در سایر امور بهداشتی درمانی مشغول بخدمت شوند .
۱۴) حق اشعه درصدی از حقوق دریافتی که در قانون مربوط به پرتوکاران مشخص و همه ماهه به آنان پرداخت می شود و در برخورداری از مزایا حق اشعه فرقی بین نیروهای پایور وظیفه نمی باشد .
۱۵) مشمولان مجاز به پوشیدن لباس نظامی نمی باشند ولی وزارت متبوع بایستی پوشاک مناسبی ( روپوش برای افراد مشمول تهیه نماید ) .
۱۶) پرداخت فوق العاده مأموریت و محرومیت از مطب برای مشمول ممنوع می باشد .
۱۷) به پیام آورانی که در حال گذراندن اضافه خدمت هستند حقوق و مزایا تعلق می گیرد ( توسط سازمان بکار گیرنده ) همچنین اگر در مدت اضافه خدمت دچار حادثه شوند ضمن تکمیل پرونده به کمیسیون ۱۳۴ ایثارگران نزسا معرفی خواهند شد .
۱۸-انتقال پیام آوران در سازمانها از استانی به استان دیگر در صورت موافقت سازمان مرکزی بلامانع است و بایستی ابتدا سرباز با تسویه حساب کامل و معرفینامه رسمی به یگان ارشد محل نگهداری پرونده مراجعه نماید و یگان ارشد کلیه سوابق کارگزینی وی را به یگان ارشد محل نگهداری پرونده در استان جدید محل خدمت ارسال تا از آن طریق به اداره کل استان مربوطه جهت ادامه خدمت معرفی گردد .
۱۹) برابر آئین نامه انضباطی نیروهای مسلح به ازای هر روز غیبت در زمان صلح دو روز اضافه خدمت منظور گردیده و غیبت های کمتر از ۱۵ روز توسط سازمان بکار گیرنده مورد بررسی قرار گرفته و به هنگام اعلام گزارش هر شش ماه یکبار مراتب تخلف و نوع و مدت اضافه خدمت در نظر گرفته شده را همراه با حکم ابلاغ تنبیه جهت درج در پرونده ارسال می گردد و غیبهای موجه شامل :

۱-بیماری مانع از حضور ، به تائید بهداری یگان ارشد محل خدمت
۲- فوت همسر ، پدر و مادر ، فرزند برادر و خواهر ( مراسم اولیه ) و همچنین بیماری سخت یکی از آنها در صورتی که به مراقبت وی نیاز باشد .
۳-ابتلاء‌ به حوادث بزرگ مانند حریق ، سیل ، زلزله .
۴- در توقیف یا حبس .
۲۰) اعطای مرخصی تشویقی به سربازان مأمور حداکثر در طول سال ۲۲ روز می باشد .
۲۱) مرخصی استحقاقی سربازان مأمور ماهیانه ۵/۲ روز می باشد ، که در مورد مناطق بد آب و هوا سالانه ۴۵ روز می شود .
۲۲) مدارک لازم جهت صدور کارت پایان خدمت شامل :-
۱-۶ قطعه عکس ۳×۲ با مشخصات زیر
الف ) عکس رنگی با زمینه قرمز و یا سفید و سیاه با زمینه روشن ( کامپیوتری و روتوش نباشد ، بدون عینک )
 ب ) عکس با لباس نظامی ساده خاکی بدون درجه و هیچ نوع علامت و برای افرادی که حکم درجه دارند با نصب درجه عکس گرفته شود ، کسانیکه دارای درجه رزم آور سوم یا زرم دار یکم می باشند فقط درجه روز بازوی چپ مشخص و عکس تمام رخ باشد .
ج)برگ سینه مشخص و لباس زیر پیدا نباشد
د ) محاسن متوسط بطوریکه در عکس مشخص باشد .
 ه )  موی سر برای افراد با مدرک تحصیلی بالای دیپلم و یا درجه رزم آور سوم به بالا در حد متعارف و شانه خور باشد .
۲-فتوکپی صفحه اول و آخر شناسنامه هر کدام دو برگ .
۳- مشخص نمودن گروه خونی ( کپی کارت خون )
گواهی اتمام دوره ضرورت از وزارتخانه مربوطه و یا نامه جهت تکمیل پرونده از سازمان یا وزارتخانه مربوطه
۲۳ ) چهار ماه قبل از اتمام خدمت سربازی شخصاً برای تکمیل پرونده همراه با معرفینامه از سازمان بکار گیرنده به یگان ارشد مراجعه تا روز اتمام خدمت کارت پایان خدمت خود را با معرفینامه مبنی بر اتمام خدمت سربازی دریافت دارید .
۲۴ ) برای گرفتن هرگونه گواهی عضویت برای ادارات راهنمائی و رانندگی ثبت اسناد و املاک و سایر ادارات می بایست با معرفینامه سازمان به کار گیرنده و یک قطعه عکس نظامی به یگان ارشد مراجعه نماید .
۲۵) کسر خدمت به کلیه سربازان مأمور تعلق می گیرد :
الف ) کسر خدمت اولیه سربازی بایستی توسط ناجا در پشت دفترچه اعزام قید شده باشد یا نامه رسمی جداگانه بدهد به کسر خدمت بسیجی بایستی با سیر مراحل اداری و به تائید نیروی مقاومت بیسج برسد .
۲۶) درصورتی که مشمول در دانشگاه قبول شود با ارائه معرفینامه از ناجا محل صدور دفترچه اعزام به یگان ارشد جهت ترخیص مراجعه نماید و راساً نبایستی بدون تسویه حساب و معرفینامه یگان ارشد ادامه تحصیل دهد .
۲۷) مرخصی استعلاجی بیش از سه روز در صورت بستری نشدن حداکثر پس از ۴۸ ساعت و درصورت بستری شدن حداکثر ۷۲ ساعت پس از ترخیص باید به تائید بهداری یگان ارشد رسیده باشد .

اطلاعات مربوط به مشمولین طرح نیروی انسانی و مشمولین معافیت از انجام خدمات قانونی

A )مشمولین قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان چه کسانی هستند ؟
 طبق ماده یک قانون مذکور کلیه افراد ایرانی با تحصیلات فوق دیپلم و بالاتر که پس از تاریخ ¼/۱۳۶۷ از مراکز آموزشی عالی گروه پزشکی در داخل یا خارج از کشور فارغ التحصیل شده یا می شوند و خدمات آنان از سوی کشور و در مناطق مورد نیاز وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و تشکیلات تابعه آن خدمت نمایند .
B ) مدت خدمت مشمولان
مدت خدمت در مقطع کاردانی یکسال و در مقطع کارشناسی ، کارشناسی ارشد ، دکترا و بالاتر به مدت دو سال می باشند که با توجه به ضریب منطقه محل خدمت محاسبه می گردد .
C ) رشته های مورد نیاز
الف ) پزشکی ‍ـ دندانپزشکی ـ داروسازی و تخصص های مربوطه
 ب ) پرستاری ـ اتاق عمل ـ هوشبری ـ رادیولوژی ـ علوم آزمایشگاهی ـ و علوم پایه پزشکی در مقاطع دکتری و بالاتر .
بدیهی است سایر رشته ها بعنوان مازاد بر نیاز وزارت متبوع شناخته شده و از انجام خدمات موضوع قانون مذکور معاف می باشند و تنها درصورت تمایل فارغ التحصیلان این رشته ها و نیاز دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور انجام خدمات در چارچوب قانون بلامانع خواهد بود .
تذکر:
۱- فارغ التحصیلان رشته های مازاد بر نیاز که بعد از تاریخ ۱/۴/۸۳ فارغ التحصیل شده اند می توانند درصورت عدم نیاز دانشگاهها به خدمات آنان بدون دریافت گواهی معافیت از طرح جهت اخذ گواهینامه موقت تحصیلی به اداره خدمات آموزشی دانشگاه محل تحصیل خود مراجعه نمایند .
۲- با مشمولان بیمار طبق شورایعالی پزشکی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی رفتار خواهد
D ) وضعیت حقوقی و بیمه مشمولین طرح
     مشمولان این قانون از لحاظ حقوق و مزایا و امور رفاهی ( مرخصی های استحقاقی ، استعلاجی ، بدون حقوق ، پاداش ، کمکهای غیر نقدی و بیمه عمر ، درمان و حادثه و سایر مزایا ) تابع قوانین و مقررات استخدام کشوری وقانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت میباشد
و چنانچه به دستگاه دیگر معرفی گردند که دارای مقررات استخدامی خاص می باشند تابع ضوابط حقوقی و رفاهی آن دستگاه خواهند بود .

E ) محل خدمت مشمولین طرح
۱-عهدات خدمتی دانش آموختگان براساس سهمیه پذیرفته شده در آزمون سراسری درسه منطقه یک ، دو و سه انجام خواهد شد .
۱- پزشکان عمومی ذکور مکلفند یکسال اول خدمات را در مراکز بهداشتی درمانی روستائی خدمت نمایند .
۳-کارکنان رسمی دولت از انجام خدمات روستایی معاف می باشند .
۲- شهرهای شیراز ـ تهران ـ تبریز ـ اصفهان و مشهد جهت خدمت فارغ التحصیلان رشته های پزشکی ، دندانپزشکی و داروسازی و متخصصین رشته های مختلف پزشکی نقاط غیر مجاز اعلام می گردد .
۳- بانوان متاهل و کارمندان رسمی دولت از قاعده مذکور مستثنی می باشند .
مدت خدمت در مناطق مختلف
۲۴ ماه در منطقه ۵/۵/۴ به ۲۱ ماه و ۱۸ روز تقلیل می یابد
۲۴ ماه در منطقه ۵/۴ به ۱۹ ماه و ۶ روز تقلیل می یابد
۲۴ ماه در منطقه ۵/۵/۳ به ۱۶ ماه و ۲۴ روز تقلیل می یابد
۲۴ ماه در منطقه۵/۳ به۱۴ ماه و۱۲ روز تقلیل می یابد
۱۲ ماه در منطقه ۵/۵/۴ به ۱۰ ماه و ۲۴ روز تقلیل می یابد
۱۲ ماه در منطقه ۵/۴ به ۹ ماه و ۱۸ روز تقلیل می یابد
۱۲ ماه در منطقه ۵/۵/۳ به ۸ ماه و ۱۲ روز تقلیل می یابد
۱۲ ماه در منطقه۵/۳ به ۷ ماه و ۶روز تقلیل می یابد

نحوه صدور معرفینامه شروع خدمات فارغ التحصیلان پس از تاریخ ۱/۴/۱۳۸۳
الف ) فارغ التحصیلان دانشگاههای دولتی
فارغ التحصیلان دانشگاههای دولتی سراسر کشوری می توانند پس از فراغت از تحصیل به مدیریت منابع انسانی دانشگاه مورد نظر خود که تمایل دارند طرح نیروی انسانی خود را در آنجا سپری نمایند مراجعه نمایند مراجعه و پس از اخذ و تکمیل فرم اعلام نیاز مهلت تعیین محل خدمت به  معاونت درمان و یا معاونت بهداشتی آن دانشگاه مراجعه نمایند . در صورتیکه محل خدمت نامبردگان در معاونت مربوطه مشخص گردید مراحل زیر به انجام خواهد رسید .
۱-اخذ تائیدیه تحصیلی مشمول از معاونت آموزشی دانشگاه محل تحصیل توسط مدیریت نیروی انسانی .
۲- تشکیل پرونده شامل : اصل و کپی شناسنامه ( درصورت متاهل بودن ارائه اصل شناسنامه زوجین الزامی است ) اصل و کپی کارت وضعیت نظام وظیفه عمومی ـ ۴قطعه عکس ( جهت رشته های پروانه دار ۵ قطعه عکس مور نیاز می باشد ) یک عدد پوشه روغنی .
۳-دریافت معرفینامه شروع خدمات و مراجعه به محل خدمت .
تذکر :
درخصوص رشته های پروانه دار مشمولان می توانند پس از دریافت معرفی نامه به سازمان نظام پزشکی شهرستان محل خدمت مراجعه و کارهای مربوطه را به انجام برسانند .
ب) فارغ التحصیلان دانشگاههای آزاد اسلامی
۱- مراجعه به معاونت درمان و یا بهداشتی دانشگاه مورد نظر و اخذ فرم اعلام نیاز
۲- مراجعه به مدیریت منابع انسانی دانشگاه و ارائه اصل و کپی شناسنامه و همچنین فرم تکمیل شده اعلام نیاز .
۳- ارسال لیست متقاضیان طرح توسط مدیریت منابع انسانی به دفتر طرح تهران
۴-اخذ تائیدیه تحصیلی مشمولان توسط مدیریت منابع انسانی و تشکیل پرونده ( مدارک ذکر شده در بالا )
۵- دریافت معرفینامه شروع خدمات  مراجعه به محل خدمت .
شرایط معافیت از طرح
مشمولین معافیت از انجام خدمات قانونی پزشکان و پیراپزشکان عبارتند از :
معافیت مشمولین موضوع ماده ۲قانون
الف ) فرزندان و همسران شهدا و مفقودین جنگ تحمیلی
 ب ) خواهر و برادر شهید
 ج ) آزادگان و همسران و فرزندان آزادگان
 د ) جانباز بالای ۲۵%
 ه ) تک فرزند
 و ) مادری که حضانت فرزند خود را بر عهده دارد

مدارک لازم جهت صدور معافیت موضوع ماده ۲ قانون :
۱-تائیدیه تحصیلی و انطباق با مدارک شناسایی مشمول
۲- اصل شناسنامه و کپی (زوجین )
۳- چهار قطعه عکس
۴- یک عدد پوشه روغنی
۵- برای فرزندان و همسران شهدا و مفقودین جنگ تحمیلی و همچنین خواهر و برادر شهید ارائه اصل کارت کامپیوتری یا نامه از بنیاد شهید انقلاب اسلامی مرکز ( تهران )
۶- برای جانبازان بالای ۲۵% ارائه کارت معتبر بنیاد مستضعفان و جانبازان و یا نامه از بنیاد مستضعفان و جانبازان تهران
۷- برای فرزند جانباز بالای ۵۰% باستناد مصوبه شماره ۴۹۸ مورخ ۲۸/۳/۸۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی گواهی از بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی تهران
۸- همسر جانباز بالای ۷۰%
۹- برای آزادگان و همسران آزادگان ارائه اصل کارت کامپیوتری و یا گواهی از ستاد کل رسیدگی به امور آزادگان تهران
۱۰- برای تک فرزند خانواده با ارائه شناسنامه پدر و مادر مشمول و استعلام از اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه والدین
۱۱- برای مادرانی که حضانت فرزند خود را به عهده دارند ارائه حکم حضانت رسمی از دادگستری
معافیت مشمولین موضوع ماده ۳ قانون
دانش آموختگان رشته های تحصیلی مشمول قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان که حداقل ۱۷ ماه از خدمت نظام وظیفه را پس از فراغت از تحصیل در حرف پزشکی انجام داده باشد از خدمت موضوع این قانون معاف می باشند . این مدت جهت فارغ التحصیلان مقطع کاردانی حداقل یک سال می باشد .
مدارک لازم جهت صدور معافیت مشمولین ماده ۳ قانون :
۱-اصل کارت پایان خدمت نظام وظیفه
۲-اصل شناسنامه و کپی ( زوجین )
۳- ۴ قطعه عکس ۴-  تائیدیه موقت تحصیلی
۴-   یک عدد پوشه روغنی
تذکر :
 فارغ التحصیلانی که کسر خدمت دارند و تتمه خدمات قانونی خود را در دانشگاهها انجام میدهند گواهی انجام خدمات دریافت می نمایند .

معافیت مشمولین موضوع ماده ۱۲ قانون :
مشمولین این قانون که به سن بالای ۴۵ سال رسیده باشند از انجام خدمات موضوع این قانون معاف می باشند
**مدارک مورد نیاز :
۱)اصل شناسنامه و کپی ( زوجین )  ـ ۲)   ۴ قطعه عکس
۳)   تائیدیه موقت تحصیلی  ـ ۴)   یک عدد پوشه روغنی
معافیت رشته های مازاد بر نیاز :
رشته های تحصیلی زیر به عنوان مازاد بر نیاز وزارت بهداشت در سال ۸۳ اعلام می گردد و فارغ التحصیلان این رشته ها از انجام خدمات موضوع قانون معاف می باشند . بدیهی است به کار گیری این افراد در صورت نیاز دانشگاه و تمایل مشمول بلامانع خواهد بود
مامایی ، تغذیه ، مددکاری اجتماعی ، علوم اجتماعی گرایش خدمات اجتماعی ، آمار حیاتی ، تمام رشته های علوم پایه پزشکی ، اعضای مصنوعی . کاردرمانی ، بینایی سنجی ، شنوایی سنجی ، گفتار درمانی ، مدیریت بیمارستانی ، فیزیوتراپی ، رادیوتراپی ، علوم صنایع غذایی ، اقتصاد بهداشت ، مهندسی پزشکی ، کلیه رشته های بهداشتی ، (حرفه ای ، محیط ، مبارزه با بیماریها ، تنظیم خانواده ، عمومی ) ضبط آمار و مدارک پزشکی ، روانشناسی بالینی و پروتز دندان .
تذکر :
 فارغ التحصیلان فوق نیازی به دریافت گواهی معافیت ندارند و می توانند جهت اخذ مدرک موقت به اداره خدمات آموزشی دانشگاه خود مراجعه نمایند.
معافیت گروههای مازاد بر نیاز (کمیسیون موضوع مواد ۲و۳)
۱) فارغ التحصیلان رشته های مختلف مشمول قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان شزط ارایه گواهی از نیروی مقاومت بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مبنی بر انجام ۶ ماه خدمت داوطلبانه بسیجی در جبهه های جنگ تحمیلی
۲) کارمندان رسمی و پیمانی دولت و کادر ثابت نیروهای مسلح با ارایه حکم استخدامی رسمی و معرفینامه معتبر از محل کار.
۳) مشمولین سطح اول آیین نامه عملکرد استثنایی و تسهیلات اعطایی به استعدادهای درخشان مصوب ۸/۱۰/۸۳ شورای هدایت استعدادهای درخشان .

خلاصه ای از قانون تأمین اجتماعی

خلاصه ای از قانون تأمین اجتماعی

بیمه :    لغت بیمه در عربی به معنی تأمین است . در لاتین Insuranse و در دنیا Social Security  یا تأمین اجتماعی معروف است.  بیمه را می توان از بیم دانست ، انسان اصولاً موجودی نیازمند و محدود و نسبی است چون انسان چنین حالتی را دارد به محض ورودش در کره ارض پس از تأمین نیازهای فیزیولوژیک به دنبال سرپناه رفت برای اینکه از خطرات دور باشد و احساس امنیت کند.

کلان بیمه : ظهور بیمه بر مبنای سه اصل بوده
– بیمه تأمین اجتماعی یا کارگری
– بیمه خدمات درمانی یا کارمندی
– بیمه نیروهای مسلح یا ارتش

«تعاریف»
بیمه شده : شخصی است که رأساً مشمول مقررات تأمین اجتماعی بوده و با پرداخت مبالغی به عنوان حق بیمه حق استفاده از مزایای مقرر در این قانون را دارد.
خانواده بیمه شده: شخص یا اشخاصی هستند که به تبع بیمه شده از مزایای موضوع این قانون استفاده می‌کنند.
کارگاه : محلی است که بیمه شده به دستورکارفرماو یا نماینده او در آنجاکار می کند.
کارفرما : شخص حقیقی یا حقوقی است که بیمه شده به دستور یابه حساب او کار می کند. کلیه کسانی که به عنوان مدیر یا مسئول عهده دار اداره کارگاه هستند نماینده کارفرما محسوب می شوند و کارفرما مسئول  انجام کلیه تعهداتی است که نمایندگان مزبور در قبال بیمه شده به عهده می گیرند.
مزد یا حقوق یا کارمزد : هرگونه وجوه و مزایای نقدی وغیرنقدی مستمر است که در مقابل کار به بیمه شده داده می شود.
حق بیمه : عبارت از وجوهی است که به حکم این قانون وبرای استنفاده از مزایای موضوع آن به سازمان پرداخت می گردد.
بیماری : وضع غیرعادی جسمی یا روحی است که انجام خدمات درمانی را ایجاب می کند یا موجب هردو در آن واحد می گردد.
کمک ازدواج : مبلغی است که طبق شرایط خاصی برای جبران هزینه های ناشی از ازدواج به بیمه شده پرداخت می گردد.
از کارافتادگی کلی : عبارتست از کاهش قدرت کاربیمه شده به نحوی که نتواند با اشتغال به کار سابق یا کار دیگری بیش از یک سوم از درآمد قبلی خود را بدست آورد.
از کارافتادگی جزئی : عبارتست از کاهش قدرت کار بیمه شده به نحوی که با اشتغال به کار سابق یا کاردیگر فقط قسمتی از درآمدخود را بدست آورد.
بازنشتسگی : عبارت است از عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این قانون
مستمری : عبارت است از وجهی است که طبق شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای تامین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت می گردد.
کمک هزینه کفن و دفن : مبلغ مقطوعی است که به منظور تامین هزینه های مربوط به کفن ودفن که خانواده او این امر را به عهده می گیرند پرداخت می گردد.
حق بیمه :  بنابه تبصره «۱» ماده « ۲۸» قانون تامین اجتماعی : از اول سال ۱۳۵۵ حق بیمه سهم کارفرما ۲۰% مزد یا حقوق بیمه شده خواهد بود وبا احتساب سهم بیمه شده و کمک دولت کل حق بیمه به سی درصد مزد یا حقوق افزایش می یابد ( ۷% بیمه شده + ۳% دولت)
ماده « ۳۹ » قانون تامین اجتماعی : کارفرما مکلف است حق بیمه مربوط به هرماه را حداکثر تا آخرین روزماه بعد به سازمان بپردازد .
«حوادث و بیماریها و بارداری»

ماده ۵۴ : بیمه شدگان وافراد خانواده آنها از زمانی که شمول مقررات این قانون قرار می گیرند در صورت مصدوم شدن برای حوادث یا ابتلا به بیماری می توانند از خدمات پزشکی استفاده نمایند . خدمات پزشکی شامل کلیه اقدامات درمانی سرپایی ـ بیمارستانی ، تحویل داروهای لازم و انجام آزمایشات تشخیص طبی می باشد.
ماده ۵۷ :  افراد خانواده بیمه شده که از کمک های مقرر در ماده ۵۴ این قانون استفاده می کنند عبارتند از :
۱ـ همسر بیمه شده
۲‌ـ شوهر بیمه شده در صورتی که معاش او توسط بیمه شده زن تامین می شود و سن او از شصت سال متجاوز باشد یا طبق نظر کمیسیون پزشکی از کارافتاده شناخته شود.
۳ـ  فرزندان بیمه شده که دارای یکی از شرایط زیر باشند.
الف ) کمتر از ۱۸ سال تمام داشته باشند و در مورد فرزندان اناث بشرط نداشتن شوهر تا بیست سالگی و یا منحصراً طبق گواهی یکی از موسسات رسمی آموزشی به تحصیل اشتغال داشته باشند.
ب ) در اثر بیماری یا نقص عضو طبق گواهی سازمان تامین اجتماعی قادر به کار نباشد.
۴ ـ پدر ومادر تحت تکفل بیمه شده مشروط براینکه سن پدر از شصت سال و سن مادر از پنجاه و پنج سال متجاوز باشد و یا اینکه به تشخیص کمیسیونهای پزشکی از کارافتاده باشند و در هرحال از سازمان مستمری دریافت نماید.
ماده ۶۷ : بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد در صورتی که ظرف یکسال قبل از زایمان سابقه پرداخت حق بیمه شصت روز را داشته باشد می تواند به شرط عدم اشتغال به کار از کمک بارداری استفاده نماید. کمک بارداری دوسوم آخرین مزد یا حقوق بیمه شده استفاده نماید.
کمک بارداری دوسوم آخرین مزد یا حقوق بیمه شده که حداکثر برای مدت دوازده هفته جمعاً قبل وبعد از زایمان بدون کسر سه روز اول پرداخت خواهد شد.
ماده ۶۸: بیمه شده زن یا همسر بیمه شده مرد درصورتی که در طول مدت یکسال قبل از وضع حمل حق بیمه شصت روز را پرداخته باشد از کمکها و معاینه های طبی و معالجات قبل از زایمان و حین زایمان و بعد از وضع حمل استفاده خواهد کرد. سازمان بنابه درخواست بیمه شده می تواند بجای کمکهای مذکور مبلغی وجه نقد به بیمه شده پرداخت نماید. مبلغ مزبور در آیین نامه ای که از طرف هیات مدیره سازمان تهیه و به تصویب شورایعالی سازمان می رسد تعیین خواهد شد.
ماده ۶۹ : در صورتی که بیمه شده زن و یا همسر بیمه شده مرد به بیماریهایی مبتلا شود که شیردادن برای طفل او زیان آور باشد یا پس از زایمان فوت شود شیر مورد نیاز تا ۱۸ ماهگی تحویل خواهدشد.

«بازنشستگی»

ماده ۷۶ :  مشمولین این قانون در صورت حائز بودن شرایط زیر حق استفاده از مستمری بازنشستگی را خواهند داشت .
۱ـ حداقل ده سال حق بیمه مقرر را قبل از تاریخ تقاضای بازنشستگی پرداخته باشند
۲ـ سن مرد به ۶۰ سال تمام و سن زن به ۵۵ سال تمام رسیده باشد.
تبصره ۱: کسانی که ۳۰ سال تمام کارکرده و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند درصورتی که سن مردان ۵۰ سال و سن زنان ۴۵ سال تمام باشد می توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند.
تبصره ۲: بیمه شدگانی که دارای ۳۵ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه باشند می توانند بدون در نظر گرفتن شرط سنی مقرر در قانون تقاضای بازنشستگی نمایند.
تبصره ۳: زنان کارگر با داشتن ۲۰ سال سابقه کار و ۴۳ سال سن به شرط پرداخت حق بیمه با ۲۰ روز حقوق می‌توانند بازنشسته شوند.
«مرگ»

ماده ۸: بازماندگان واجد شرایط بیمه شده متوفی در یکی از حالات زیر مستمری بازماندگان دریافت خواهند داشت:
۱- در صورت فوت بیمه شده بازنشسته
۲- در صورت فوت بیمه شده از کار افتاده کلی مستمری بگیر
۳- در صورت فوت بیمه شده ای که در ده سال آخر حیات خود حداقل حق بیمه یک سال کار، مشروط بر اینکه ظرف آخرین سال حیات حق بیمه ۹۰ روز کار را پرداخت کرده باشد.
۴- در مواردی که بیمه شده در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماریهای حرفه ای فوت نماید.
ماده ۸۱: بازماندگان واجد شرایط متوفی که استحقاق دریافت مستمری را خواهند داشت عبارتند از:
۱- عیال دائم بیمه شده متوفی مادام که شوهر اختیار نکرده است.
تبصره ۱: همراهان بیمه شدگان متوفی که شوهر اختیار نموده اند (عقد دائم) در صورت فوت شوهر دوم ، توسط تأمین اجتماعی مجدداً به آنها مستمری پرداخت خواهد شد.
۲- فرزندان متوفی در صورتی که سن آنان کمتر از هیجده سال تمام باشد و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته باشند یا به علت بیماری یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیون پزشکی قادر به کار نباشند.
۳- پدر و مادر متوفی در صورتی که اولاً تحت تکفل او بوده ثانیاً سن پدر از شصت سال و سن مادر از ۵۵ سال تجاوز کرده باشد و یا آنکه به تشخیص کمیسیون پزشکی موضوع ماده ۹۱ این قانون از کار افتاده باشند و در هر حال مستمری از سازمان دریافت ندارند.
ماده ۸۲: بازماندگان بیمه شده زن با شرایط زیر از مستمری استفاده خواهند کرد:
۱- شوهر مشروط بر اینکه اولاً تحت تکفل زن بوده ثانیاً سن او از شصت سال تجاوز باشد یا طبق نظر کمیسیون پزشکی از کار افتاده بود و در هر حال مستمری از سازمان دریافت نکند.
۲- فرزندان در صورت حائز بودن شرایط زیر:
الف) پدر آنها در قید حیات نبوده و یا واجد شرایط مذکور در بند اول این ماده باشد و از مستمری دیگری استفاده نکند
ب) سن آنها کمتر از ۱۸ سال تمام باشد و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته باشند تا پایان تحصیل و یا به علت بیماری یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیون پزشکی قادر به کار نباشند.
۳- پدر و مادر در صورتی که اولاً تحت تکفل او بوده ثانیاً سن پدر از ۶۰ سال و سن مادر از ۵۵ سال تجاوز کرده باشد و یا آنکه به تشخیص کمیسیون پزشکی از کار افتاده باشند و در هر حال مستمری از سازمان دریافت ندارند.
ماده ۸۴: هرگاه بیمه شده فوت کند هزینه کفن و دفن او از طرف سازمان تأمین اجتماعی پرداخت خواهد شد.

«ازدواج و عائله مندی»

ماده ۸۵: به بیمه شده زن یا مرد که برای اولین بار ازدواج می‌کند مبلغی معادل یک ماه متوسط مزد یا حقوق با رعایت شرایط زیر به عنوان کمک ازدواج پرداخت می‌شود.
۱- در تاریخ ازدواج رابطه استخدامی او با کارفرما قطع نشده باشد.
۲- ظرف پنج سال قبل از تاریخ ازدواج حداقل حق بیمه هفتصد و بیست روز کار را به سازمان پرداخته باشد.
۳- عقد ازدواج دائم بوده و در دفتر رسمی ازدواج به ثبت رسیده باشد.
تبصره ۱: مزد یا حقوق متوسط موضوع این ماده عبارت است از جمع دریافتی بیمه شده ظرف دو سال قبل از ازدواج که به مأخذ آن حق بیمه پرداخت شده است تقسیم بر ۲۴
تبصره ۲: در صورتی که طرفین عقد ازدواج واجد شرایط مذکور در این ماده باشند کمک ازدواج به هر دو نفر داده خواهد شد.
ماده ۸۶: کمک عائله مندی منحصراً تا دو فرزند بیمه شده پرداخت می‌شود مشروط بر آنکه :
۱- بیمه شده حداقل سابقه پرداخت حق بیمه ۷۲۰ روز را داشته باشد.
۲- سن فرزندان او از ۱۸ سال کمتر باشد یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته باشند تا پایان تحصیل یا در اثر بیماری یا نقص عضو طبق گواهی کمیسیونهای پزشکی قادر به کار نباشد.
میزان کمک عائله مندی معادل سه برابر حداقل مزد روزانه کارگر ساده در مناطق مختلف برای هر فرزند در ماه

«قانون بیمه بیکاری»

ماده ۱) کلیه مشمولین قانون تأمین اجتماعی که تابع قوانین کار و کار کشاورزی هستند مشمول مقررات این قانون می‌باشند.
تبصره : گروههای زیر از شمول مقررات این قانون مستثنی هستند.
۱- بازنشستگان و از کار افتادگان کلی.
۲- صاحبان حرف و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری.
۳- اتباع خارجی
ماده ۲) بیکار از نظر این قانون بیمه شده ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و آماده کار باشد.
تبصره ۱ : بیمه شدگانی که به علت تغییرات ساختار اقتصادی واحد مربوطه به تشخیص وزارتخانه ذیربط و تائید شواریعالی کار بیکار موقت شناخته شوند نیز مشمول مقررات این قانون خواهند بود.
تبصره ۲ : بیمه شدگانی که به علت بروز حوادث قهریه و غیر مترقبه از قبیل سیل، جنگ، آتش سوزی و … بیکار می‌شوند با معرفی واحد کار و امور اجتماعی محل از مقرری بیمه بیکاری استفاده خواهند کرد.
ماده ۳) بیمه بیکاری به عنوان یکی از حمایتهای تأمین اجتماعی است و سازمان تأمین اجتماعی مکلف است با دریافت حق بیمه مقرر، به بیمه شدگانی که طبق مقررات این قانون بیکار می‌شوند مقرری بیمه بیکاری پرداخت نماید.
ماده ۴) بیمه شده بیکار با معرفی کتبی واحد کار و امور اجتماعی محل از مزایای این قانون منتفع خواهد شد.
تبصره : بیکاران مشمول این قانون کلیه حقوق و مزایا و خسارات مربوطه (موضوع قانون کار) را دریافت خواهند نمود.
ماده ۵) حق بیمه بیکاری به میزان (۳%) مزد بیمه شده می‌باشد که کلاً توسط کارفرما تأمین و پرداخت خواهد شد.
تبصره : مزد بیمه شده و نحوه تشخیص، تعیین حق بیمه بیکاری ، چگونگی وصول آن، تکلیف بیمه شده و کارفرما و همچنین نحوه رسیدگی به اعتراض، تخلفات و سایر مقررات مربوطه در این مورد بر اساس ضوابطی است که برای حق بیمه سایر حمایتهای تأمین اجتماعی در قانون و مقررات تأمین اجتماعی پیش بینی شده است.
ماده ۶) بیمه شدگان بیکار در صورت احراز شرایط زیر استحقاق دریافت مقرری بیمه بیکاری را خواهند داشت.
الف : بیمه شده قبل از بیکار شدن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه را داشته باشد. مشمولین تبصره ۲ ماده ۲ این قانون از شمول این بند مستثنی می‌باشند.
ب : بیمه شده مکلف است ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری با اعلام مراتب بیکاری به واحدهای کار و امور اجتماعی آمادگی خود را برای اشتغال به کار تخصصی و یا مشابه آن اطلاع دهد.
مراجعه بعد از سی روز با عذر موجه و با تشخیص هیأت حل اختلاف تا سه ماه امکان پذیر خواهد بود.
ج : بیمه شده بیکار مکلف است در دوره های کارآموزی و سوادآموزی که توسط واحد کار و امور اجتماعی و نهضت سواد آموزی و یا سایر واحدهای ذیربط با تأئید وزارت کار و امور اجتماعی تعیین می‌شود شرکت نموده و هر دو ماه یکبار گواهی لازم در این مورد را به شعب تأمین اجتماعی تسلیم نماید.
تبصره ۱ :‌ کارگرانی که در زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری به شغل یا مشاغلی گمارده شوند که میزان حقوق و مزایای آنان از مقرری بیمه بیکاری متعلقه کمتر باشد ما  به التفاوت دریافتی بیمه شده از حساب صندوق بیمه بیکاری پرداخت خواهد شد.
تبصره ۲ : مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری جزء سوابق پرداخت حق بیمه شده از نظر بازنشستگی ، از کار افتنادگی و فوت محسوب خواهد شد.
ماده ۷ ) مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری و میزان آن به شرح زیر است:
الف ‌: جمع مدت پرداخت مقرری از زمان برخورداری از مزایای بیمه بیکاری اعم از دوره اجرای آزمایشی و یا دائمی آن برای مجردین حداکثر ۳۶ ماه و برای متأهلین یا متکلفین حداکثر ۵۰ ماه بر اساس سابقه کلی پرداخت حق بیمه و بشرح جدول ذیل می‌باشد:
«حداکثر مدت استفاده از مقرری جمعاً با احتساب دوره های قبلی»

سابقه پرداخت حق بیمه برای مجردین برای متأهلین یا متکفین
از ۶ ماه لغایت ۲۴ ماه  ۶ ماه ۱۲ ماه
از ۲۵ ماه لغایت ۱۲۰ ماه  ۱۲ ماه ۱۸ ماه
از ۱۲۱ ماه لغایت ۱۸۰ ماه  ۱۸ ماه ۲۶ ماه
از ۱۸۱ ماه لغایت ۲۴۰ ماه  ۲۶ ماه ۳۶ ماه
از ۲۴۱ ماه به بالا  ۳۶ ماه ۵۰ ماه

تبصره : افراد مسن مشمول این قانون که دارای ۵۵ سال سن و بیشتر می‌باشند مادامیکه مشغول به کار نشده اند می توانند تا رسیدن به سن بازنشستگی تحت پوشش بیمه بیکاری باقی بمانند.
ب : میزان مقرری روزانه بیمه شده بیکار معادل ۵۵% متوسط مزد یا حقوق و یا کارمزد روزانه بیمه شده می‌باشد. به مقرری افراد متأهل یا متکفل ، تا حداکثر ۴ نفر از افراد تحت تکفل به ازاء هر یک از آنها به میزان ۱۰% حداقل دستمزد افزوده خواهد شد. در هر حال مجموع دریافتی مقرری بگیر نباید از حداقل دستمزد کمتر و از ۸۰%  متوسط مزد یا حقوق وی بیشتر باشد.
ج : مقرری بیمه بیکاری از روز اول بیکاری قابل پرداخت است.
تبصره ۱ : متوسط مزد یا حقوق روزانه بیمه شده بیکار به منظور محاسبه مقرری بیمه بیکاری عبارتست از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت شده در آخرین ۹۰ روز قبل از شروع بیکاری تقسیم بر روزهای کار و در مورد بیمه شدگانی که کارمزد دریافت می‌کنند آخرین مزد عبارتست از جمع کل دریافتی بیمه شده که به مأخذ آن حق بیمه دریافت شده در آخرین ۹۰ روز قبل از شروع بیکاری تقسیم بر ۹۰ در صورتی که بیمه شده کارمزد، ظرف ۳ ماه مذکور مدتی از غرامت دستمزد استفاده نموده باشد متوسط مزدی که مبنای محاسبه غرامت دستمزد قرار گرفته به منزله دستمزد ایام بیکاری تلقی و در محاسبه منظور خواهد شد.
تبصره ۲ : افراد تحت تکفل موضوع این ماده عبارتند از:
۱- همسر (زن یا شوهر)
۲- فرزندان اناث مادام که ازدواج ننموده و فاقد حرفه و شغل باشند.
۳- فرزندان ذکور که سن آنان کمتر از هیجده سال تمام باشد و یا منحصراً به تحصیل اشتغال داشته ویا طبق نظر پزشک معتمد سازمان تأمین اجتماعی از کارافتاده کلی باشند.
۴- پدر و مادر که سن پدر از ۶۰ سال متجاوز باشد و یا طبق نظر پزشکی معتمد سازمان تأمین اجتماعی از کار افتاده کلی باشند و در هر حال معاش آنان منحصراً توسط بیمه شده تأمین گردد.
۵- خواهر و برادر تحت تکفل در صورت داشتن شرایط مربوط به فرزندان اناث و ذکور ، در بندهای ۲ و ۳ این تبصره.
تبصره ۳ : دریافت مقرری بیمه بیکاری مانع از دریافت مستمری جزئی نمی گردد.
تبصره ۴ : در صورت بیکاری زوجین فقط یکی از آنان (زن یا شوهر) محق به استفاده از افزایش به ازاء هر یک از فرزندان خواهد بود.
تبصره ۵ : بیمه شده بیکار و افراد تحت تکفل، درمدت دریافت مقرری بیمه بیکاری از خدمات درمانی موضوع بندهای «ب» ماده ۳ قانون تأمین اجتماعی استفاده خواهند کرد.
تبصره ۶ : مقرری بیمه بیکاری مانند سایر مستمریهای تأمین اجتماعی از پرداخت هرگونه مالیات معاف خواهد بود.
ماده ۸ ) در موارد زیر مقرری بیمه بیکاری قطع خواهد شد.
الف : زمانی که بیمه شده مجدداً اشتغال به کار یابد.
ب : بنا به اعلام واحد کار و امور اجتماعی محل و یا نهضت سوادآموزی و سایر واحدهای ذیربط از طریق وزارت کار و امور اجتماعی ، بیمه شده بیکار بدون عذر موجه از شرکت در دوره های کارآموزی یا سوادآموزی خودداری نماید.
ج : بیمه شده بیکار از قبول شغل تخصصی خود و یا شغل مشابه پیشنهادی خودداری ورزد.
د : بیمه شده بیکار ضمن دریافت مقرری بیمه بیکاری مشمول استفاده از مستمری بازنشستگی و یا از کارافتادگی کلی شود.
هـ : بیمه شده به نحوی از انحاء با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار مربوط اعاده گردد.
تبصره ۱ : در صورتی که پس از پرداخت مقرری بیمه بیکاری محزر شود که بیکاری بیمه شده ناشی از میل و اراده او بوده است کارگر موظف به استرداد وجوه دریافتی به سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود. مشمولین بند «هـ» این ماده نیز مکلف به باز پرداخت مقرری بیمه بیکاری دریافتی به سازمان مذکور می باشند.
تبصره ۲ : چنانچه بیمه شده بیکار اشتغال مجدد خود را مکتوم داشته و مقرری بیمه بیکاری را دریافت کرده باشد. ملزم به بازپرداخت مقرری دریافتی از تاریخ اشتغال خواهد بود.
تبصره ۳ : دریافت کمک هزینه حین کارآموزی مانع استفاده از مقرری بیمه بیکاری نخواهد بود.
ماده ۹ ) کارفرمایان موظفند با هماهنگی شوراهای اسلامی و یا نمایندگان کارگران فهرست محلهای خالی شغل را که ایجاد می‌شوند به مراکز خدمات اشتغال محل اعلام نمایند. محلهای شغلی مذکور (به استثنای رده های شغلی کارشناسی به بالا) منحصراً توسط مرکز خدمات اشتغال و با معرفی بیکاران تأمین می گردد.
تبصره ۱ : دولت مکلف است همه ساله از طریق سیستم بانکی و منابع اعتباری سازمان تأمین اجتماعی و با استفاده از اعتبارات قرض الحسنه ، طرحهای اشتغال زای مشخصی را جهت اشتغال به کار بیکاران مشمول این قانون در بودجه سالانه کشور پیش بینی و رأساً یا از طریق شرکتهای تعاونی و یا از خصوصی و با نظارت وزارت کار و امور اجتماعی به مورد اجرا گذارد.
تبصره ۲ : بیکاران مشمول این قانون در اخذ پروانه های کسب و کار و موافقت اصولی و تأسیس واحدهای اقتصادی از وزارتخانه های صنعتی ، کشاورزی و خدماتی با معرفی وزارت کار و امور اجتماعی در اولویت قرار خواهند داشت.
تبصره ۳ : سازمان آموزش فنی و حرفه ای وزارت کار و امور اجتماعی مکلف است همزمان با اجرای قانون بیمه بیکاری ، آموزش مهارتهای مورد نیاز بازار کار و نیز بازآموزی و تجدید مهارت کارگران تحت پوشش بیمه بیکاری موضوع بند «ج» ماده ۷ این قانون را در مراکز آموزشی فنی و حرفه ای و یا مراکز آموزشی جوار کارخانجات فراهم نماید.
هزینه های مربوط از محل اعتبارات حساب صندوق بیمه بیکاری مطابق آئین نامه ای که به پیشنهاد سازمانهای آموزش فنی و حرفه ای کشور و تأمین اجتماعی تهیه و به تصویب وزرای کار و امور اجتماعی و بهداشت درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید، قابل پرداخت است.
تبصره ۴ : نهضت سوادآموزی موظف است با همکاری کارفرمایان و وزارتخانه های ذیربط نسبت به تشکیل کلاسهای سوادآموزی برای بیسوادان مشمول این قانون اقدام نماید.
ماده ۱۰ ) سازمان تأمین اجتماعی مکلف است حسابهای درآمد حق بیمه بیکاری و پرداخت مقرری بیمه بیکاری موضوع این قانون را جداگانه نگهداری و در صورتهای مالی خود منعکس نماید و گزارش عملکرد مالی خود را هر سال یکبار به وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزیر کار و امور اجتماعی و شورای اقتصاد ارائه نماید.
ماده ۱۱ ) وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی مجری این قانون خواهند بود.

Next Page »