پاسخ به پرسش های اساسی در رابطه با عفونت ادراری زنان

آذر ۱۹, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, اخبار مامایی, مشروح اخبار

عفونت چه بخش هایی از مجاری ادراری را بیشتر درگیر می کند؟- عفونت های ادراری را به دو گروه عفونت های سطحی و عفونت های عمقی تقسیم می کنند. عفونت های سطحی پوشش سطحی داخل سیستم ادراری یا مخاط را درگیر می کند و بیش از نود درصد عفونت های این دستگاه را شامل می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، درحالی که عفونت های عمقی درگیری بافت های عمقی کلیه ها، پروستات و بیضه را باعث می شوند. در عفونت های عمقی، بیماران معمولاً تب شدید و حال عمومی بدی دارند.

- آیا شیوع عفونت های ادراری در زنان و مردان یکسان است؟
خیر. در سنین زیر سه ماهگی، عفونت های ادراری در پسرها بیشتر از دختران است، و پس از آن، شیوع عفونت در زنان سی تا پنجاه برابر مردان است. علت آن کوتاه و مستقیم بودن مجرای ادرار در زنان است که در نتیجة آن، میکروب ها به سادگی با عبور از مجرا به مثانه می رسند و عفونت سطحی ایجاد می کنند.

- بی توجهی به عفونت های ادراری چه پیامدهایی به دنبال دارد؟ 
اهمیت عفونت های ادراری در آن است که اگر دیر تشخیص داده شوند یا بد درمان شوند، عوارضی در بیمار ایجاد می کنند که در بعضی مواقع منجر به از کار افتادن کلیه ها می شوند، به طوری که تعداد زیادی از بیماران همودیالیزی ثانویه در نتیجة عفونت به این روز افتاده اند. البته عفونت های ادراری سطحی و بدون تب آسیب جدی به کلیه ها نمی رسانند، ولی عفونت های عمقی مخصوصاً به همراه بیماری های زمینه ای دیگر مانند سنگ، انسداد مادرزادی در مسیر ادراری، مثانه عصبی، و برگشت ادرار از مثانه به کلیه ها قادر به تخریب کلیه ها و نارسایی کامل آنها هستند.

- به طور کلی میکروارگانیسم ها چگونه وارد دستگاه ادراری می شوند؟
 در نود درصد مواردِ عفونت های ادراری، میکروب ها از راه مستقیم و عبور از مجرای خروجی ادرار به مثانه می رسند و عامل آن میکروب های روده ای هستند که در ناحیة اطراف مجرا وجود دارند و ندرتاً ممکن است از مثانه به کلیه برسند و ایجاد عفونت عمقی کلیه (پیلونفریت) بکنند. در موارد دیگر، میکروارگانیسم ها از یک کانون عفونی به خون وارد می شوند، سپس به کلیه ها، پروستات یا بیضه ها می رسند و ایجاد عفونت می کنند. در موارد بسیار نادری، عفونت از طریق سیستم لنفاتیک منتقل می شود.

- عفونت های ادراری با چه علائمی همراه است؟
اصولاً علائم شامل دو دسته هستند: علائم ناشی از تحریک و التهاب سیستم ادراری که بر حسب محل عفونت متفاوت است، و علائم عمومی عفونت در بدن که شامل بی اشتهایی، تهوع، استفراغ و غیره است. در ضمن، علائم در کودکان و بزرگسالان متفاوت است؛ ولی علائم مشترکی در عفونت های ادراری وجود دارد که باید همة افراد به آن آگاه باشند، این علائم عبارت اند از:
۱٫ سوزش ادرار و تکرر ادرار که به علت تحریک مثانه در اثر عفونت و التهاب ایجاد می شود، همچنین تحمل کم مثانه که در کودکان و گاهی بزرگسالان ممکن است منجر به بی اختیاری ادراری شود.
۲٫ تغییر رنگ ادرار به صورت کدر یا خونی شدن ادرار که معمولاً بیماران را به وحشت می اندازد؛ درصورتی که عفونت سطحی و سادة مثانه نیز ممکن است در اثر التهاب مخاطی باعث پاره شدن مویرگ خونی شود و ادرار کاملاً قرمز و خونی بشود که با درمان عفونت بلافاصله بهبود می یابد.
۳٫ تب و لرز و تهوع و استفراغ که در عفونت های ادراری افراد زیر یک سال و همچنین عفونت های عمقی کلیه ها، پروستات و بیضه ها در افراد بزرگسال شایع است.
۴٫ کاهش و توقف رشد در کودکان. مادران در صورت وجود چنین علامتی باید برای بررسی عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنند.
۵٫ درد پهلوها که در عفونت های عمقی کلیه ها بسیار شدید و همراه با تب و لرز و تهوع و استفراغ است.
۶٫ اشکال در ادرار کردن و احتباس ادراری که در عفونت های مثانه و پروستات و مجرا ممکن است دیده شود.

- با توجه به علائمی که به آنها اشاره کردید، اگر فردی دچار درد پهلو و ناحیة کمر شد، حتماً دچار بیماری کلیوی شده است؟
سؤال خوبی مطرح کردید، چون بیماران زیادی با درد پهلو، که در اثر سرما تشدید می شود، به ما مراجعه می کنند و نگران کلیه های خود هستند. در جامعه این طور جاافتاده که درد پهلو مساوی با درد کلیه هاست، درحالی که همین جا به عرض خوانندگان می رسانم که درد کلیوی به هر علتی، مثلاً عفونت، سنگ و تومور ایجاد شود، یک درد نسبتاً دائمی است و با تغییر حالت بدن، مثلاً نشستن، بلند شدن، راه رفتن، سرپا ایستادن و کارکردن، شدت آن عوض نمی شود و معمولاً چنین دردهایی کمتر منشأ اسپاسم عضلانی هستند. اکثر مردم به دلیل نداشتن اطلاعات کافی پزشکی فکر می کنند در هوای سرد دچار سرماخوردگی و عفونت می شوند؛ درحالی که ۲۵ درصد خون قلب وارد کلیه ها می شود و کلیه ها همیشه گرم هستند و سرمای محیط اطراف هیچ تأثیری روی کلیه ها که در عمق عضلات پهلو قرار دارند نمی گذارد.

- با توجه به اختلافات آناتومیک بدن زنان و مردان، در دو جنس علائم عفونت های ادراری چه تفاوت هایی با یکدیگر دارند؟
در زنان، دستگاه تناسلی رحم و تخمدان هاست که سیستمی مستقل و کاملاً مجزا از سیستم ادراری است، درصورتی که در مردان، سیستم ادراری ـ تناسلی یک مجموعة کاملاً مرتبط با هم است؛ به همین دلیل، علائم عفونت ادراری در زنان و مردان با هم تفاوت دارد. البته سوزش ادرار، تکرر ادرار، تحمل کم مثانه و ادرار خونی در هر دو جنس مشترک دیده می شود؛ درحالی که عفونت مجرای ادرار در مردان همراه با خروج ترشح چرکی از مجراست به علاوه میکروب از طریق مجرا ممکن است به پروستات و از آنجا به بیضه ها برسد و در این نواحی عفونت حاد ایجاد بکند.
از طرف دیگر، به علت کوتاه بودن طول مجرای زنان، امکان رسیدن میکروب از خارج به مثانه بسیار زیاد و به همین دلیل عفونت های ادراری در زنان ۳۰ تا ۵۰ برابر شایع تر از مردان است.

- واژه هایی مانند سیستیت و پیلونفریت در بحث عفونت های ادراری چه معنایی دارند؟
 اگر عفونت در ناحیة کلیه باشد به آن (پیلونفریت) گفته می شود که از نوع حاد یا مزمن است.
اگر عفونت فقط در مثانه باشد به آن (سیستیت) می گویند که آن هم از نوع حاد یا مزمن است.
اگر عفونت در مجرای خروجی ادرار باشد به آن (اورتریت) می گویند و معمولاً در مردان دیده می شود.
به طورکلی برحسب محل عفونت، نوع آنتی بیوتیک تجویزی و دورة درمانی متفاوت است.

- چه عواملی افراد را مستعد ابتلا به عفونت های ادراری می کند؟
 به طورکلی در هر فردی که به هر علتی ـ شیمی درمانی، بیماری قند، ایدز،… ـ سیستم ایمنی بدنش تضعیف شده باشد، عامل مساعد کننده ای برای رشد میکروب ها و ایجاد عفونت وجود دارد. از عوامل مؤثر دیگر در ایجاد عفونت ادراری عادات بد بهداشتی در زنان است، مثل وقتی که به دستشویی می روند و آب را با فشار به خود می گیرند و یا برای خشک کردن دستمال کاغذی را با فشار به بدن خود می کشند و باعث انتقال میکروب های این نواحی به داخل مجرای ادرار می شوند. از طرفی دیگر، هرگاه در دستگاه ادراری توقف و رکود در مسیر جریان ادرار به وجود بیاید شیوع عفونت بالا می رود؛ مثلاً تنگی مادرزادی محل اتصال کلیه به حالب، تنگی محل حالب به مثانه، برگشت ادرار مثانه به کلیه ها، وجود (دیورتیکول) در هر نقطه ای از سیستم ادراری، مثانه عصبی، تنگی مجرا و بودن جسم خارجی مثل سوند در سیستم ادراری. در این موارد معمولاً پس از قطع آنتی بیوتیک بلافاصله عفونت عود می کند.
یک گروه از سنگ ها به نام سنگ های عفونی هستند که در داخل آنها میکروب لانه می کند و آنتی بیوتیک قادر به از بین بردن آنها نیست و بلافاصله با قطع درمان، عفونت عود می کند. عامل دیگر فیستول ادراری است.
فیستول ادراری عبارت است از ارتباط سیستم ادراری با یک سیستم دیگر، مثلاً لولة گوارش با رحم و واژن در خانم ها. این مجرای فیستول محل عبور میکروب به داخل سیستم ادراری است که منجر به عفونت دائمی می شود. تنها راه درمان، برداشتن مجرای فیستول از طریق جراحی است.

- افتادگی مثانه در زنان عفونت ادراری ایجاد می کند؟
در نوع خفیف آن تأثیر چندانی ندارد، ولی در نوع شدید که باعث تخلیه نشدن کامل مثانه می شود، باقی ماندن ادرار شیوع عفونت را در زنان افزایش می دهد.

- عفونت ادراری موجب سقط جنین و یا آسیب به جنین در زنان باردار می شود؟
جواب: درصورتی که عفونت ادراری فعالیت کلیه ها را کم کند و اورة خون را بالا ببرد ممکن است منجر به سقط جنین شود؛ ولی به طورکلی عفونت کلیه (پیلونفریت) در دوران بارداری باعث کاهش وزن جنین می شود و طبعاً نوزادی که وزنش در موقع تولد از وزن استاندارد کمتر است در معرض خطر ابتلا به بیماری های مختلف قرار می گیرد. به همین خاطر ما، در زنان باردارِ دچار عفونت ادراری، پس از درمان کامل عفونت، پیشگیری از عفونت را به صورت مصرف دوز پایین آنتی بیوتیک، تا آخر زمان حاملگی ادامه می دهیم. درحالی که در عفونت های سطحی ادراری خانم های غیرباردار درمان کوتاه مدت سه تا پنج روزه و حتی تجویز یک دوز واحد کافی است. درحالی که بعضی همکاران غیرمتخصص برای چنین عفونت های ساده ای تعداد زیادی آنتی بیوتیک تزریقی برای بیمار تجویز می کنند که می تواند برای کلیه سم بوده و باعث تخریب و کاهش کار کلیه بشود.

- در درمان عفونت های ادراری، به چه نکاتی باید توجه کرد؟
در مورد درمان، هدف از بین بردن میکروب درون سیستم ادراری است که باید با آنتی بیوتیک مناسب و دورة درمان کافی صورت پذیرد ولی برای ریشه کن کردن و جلوگیری از عود عفونت در صورت وجود بیماری زمینه ای یا ناهنجاری های مادرزادی سیستم ادراری که باعث افزایش شیوع و عود عفونت می شود، باید پس از تشخیص این عوامل با درمان طبی یا جراحی اقدام به حذف و درمان بیماری های مساعدکننده و زمینه ساز عفونت کرد. طول درمان برحسب سن، جنس و محل عفونت در افراد متفاوت است.
در کودک سه ماهه، چون در یک سوم موارد، عفونت ادراری همراه با عفونت خونی است باید درمان کامل عفونت خونی، که شامل درمان تزریقی و بستری کردن نوزاد است، صورت بگیرد.
در کودک سه ماهه تا سه ساله معمولاً عفونت خونی همراه عفونت ادراری نادر است و دورة درمان ۱۰ تا ۱۴ روزه برای کنترل عفونت کافی است.
در کودک ۳ تا ۱۲ سال، اگر عفونت، سطحی و بدون تب باشد، درمان ۳ تا ۵ روزه کافی است و اگر عفونت عمقی و همراه تب و لرز باشد باید درمان دو هفته ای انجام شود.
در مورد زنان هم برحسب باردار بودن یا نبودن، درمان متفاوت است که قبلاً شرح آن داده شد.

- برای جلوگیری از آسیب های ناشی از عفونت های دستگاه ادراری چه توصیه ای دارید؟
کلیه از اعضای حیاتی بدن انسان است. کسانی که کلیه های خود را از دست می دهند و تحت درمان دیالیز قرار می گیرند در زندگی با مشکلات زیادی مواجه می شوند که نه تنها خود آنها بلکه خانواده و اطرافیان را نیز درگیر می کند. همان طور که اشاره شد عفونت ادراری در صورت عدم تشخیص به موقع و درمان کامل، قادر به تخریب کلیه ها می باشد. البته باز هم تأکید می کنم که عفونت های سطحی مثانه که شایع ترین حالت عفونت ادراری است هیچ اثر سوئی روی کلیه ها ندارد ولی توصیه می کنم با دیدن هر علامتی از عفونت ادراری به پزشک متخصص مراجعه کنید و با انجام آزمایش ادرار و حداکثر سونوگرافی، در صورت تشخیص عفونت یا سایر بیماری های کلیه، با درمان کامل از عارضه های بعدی جلوگیری کنید.

مروری برعفونت گردن رحم

عفونت گردن رحم دو نوع از این بیماری وجود دارد که هر دو نوع ممکن است مسری باشند: عفونت حاد گردن رحم ، که معمولاً یک عفونت باکتریایی یا ویروسی با علایم مخصوص به خود است ؛ و عفونت مزمن گردن رحم ، که یک عفونت طولانی مدت است و شاید بدون علامت باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، عفونت‌ گردن‌ رحم‌ دو نوع‌ از این‌ بیماری‌ وجود دارد که‌ هر دو نوع‌ ممکن‌ است‌ مسری‌ باشند: عفونت‌ حاد گردن‌ رحم‌، که‌ معمولاً یک‌ عفونت‌ باکتریایی‌ یا ویروسی‌ با علایم‌ مخصوص‌ به‌ خود است‌؛ و عفونت‌ مزمن‌ گردن‌ رحم‌، که‌ یک‌ عفونت‌ طولانی‌مدت‌ است‌ و شاید بدون‌ علامت‌ باشد.

یکی از مشکلاتی که عفونتهای مزمن ناحیه گردن رحم ایجاد میکنند.. التهاب مزمن و تنگی اون قسمت هست.. و همین تنگی باعث نارسائی گردن رحم میشه. بهترین روش تشخیص نارسائی گردن رحم با سونو گرافی هست..گرچه معاینه پزشک هم کمک زیادی در تشخیص میکند.نارسائی گردن رحم ممکنه در زایمان شما مشکلاتی ایجاد کنه.. بطوری که باعث سقط زودرس و یا زایمان زودرس بشود. … گرچه تحقیقات اخیر نشون داده که عمل سرکلاژ و بستن گردن دهانه رحم تاثیری در جلوگیری از مشکلات ذکر شده ندارد. اما بطور کلی: توصیه پزشکتون به جا هست .. برای اینکه پیگیری نارسائی گردن رحم شما لازم است.

علایم شایع
عفونت حاد:
ترشح ضخیم و زرد رنگ

عفونت مزمن :
ترشح کم و گاهی بدون جلب نظر
کمردرد
احساس ناراحتی به هنگام ادرار
احساس ناراحتی به هنگام نزدیکی

عفونت مزمن و گسترده :
ترشح زیاد
خونریزی بین دوره های عادت ماهانه
لکه بینی یا خونریزی پس از نزدیکی

علل
عفونت حاد گردن رحم معمولاً توسط میکرب سوزاک یا میکربی دیگر به نام کلامیدیا تراکوماتیس ایجاد می شود. ویروس هرپس هم ممکن است این حالت را ایجاد کند.
عفونت مزمن گردن رحم ، یا به علت تکرار عفونت حاد رخ می دهد یا به علت یک دوره عفونت حاد که به مدت کافی درمان نشده و به طور کامل التیام نیافته باشد.
عوامل افزایش دهنده خطر
داشتن چند شریک جنسی
دیابت شیرین
عفونت حاد یا مکرر مهبل

پیشگیری
سالانه برای معاینه و انجام پاپ اسمیر مراجعه کنید.
از لباس زیر نخی استفاده کنید. از لباس های زیر با جنسی پارچه هایی که اجازه تهویه هوا را نمی دهند اجتناب کنید. در صورت عدم تهویه مناسب گرما و رطوبت ، بروز عفونت های مهبلی یا گردن رحم افزایش می یابد.
برای جلوگیری از عفونت های آمیزشی از کاندوم استفاده شود.
اگر عفونت گردن رحم در اثر یک بیماری آمیزشی ایجاد شده باشد، شریک جنسی نیز باید درمان شود.

عواقب مورد انتظار
عفونت خفیف گردن رحم بدون درمان خوب می شود.
عفونت حاد گردن رحم که در اثر بیماری های آمیزشی ایجاد شده ، مسری است و با دارو خوب می شود.
اغلب موارد دیگر عفونت گردن رحم را می توان درمان کرد. برای تمام زنانی که عفونت گردن رحم دارند انجام چکاپ منظم تا زمان بهبود عفونت ضروری است .

عوارض احتمالی
پولیپ گردن رحم
بیماری التهابی لگن (گسترش عفونت به اعضای تناسلی داخلی تر)
ندرتاً به وجود آمدن سلول های بدخیم در گردن رحم

درماناصول کلی
امکان دارد آزمایشات تشخیصی ، شامل کشت ترشحات و آزمایش خون باشد.
به هنگام درمان ، به جای تامپون از بالشتک های بهداشتی استفاده کنید.
از دوش مهبل استفاده نکنید مگر این که توصیه شود.

درمان ممکن است به طرق گوناگون انجام شود: تخریب سلول های غیرطبیعی با سوزاندن شیمیایی (با نیترات نقره )؛ کرایوتراپی یا سرما درمانی (تخریب بافت غیرطبیعی با انجماد، معمولاً با نیتروژن مایع )؛ یا سوزاندن الکتریکی (تخریب بافت غیرطبیعی با گرمای شدیدی که با جریان الکتریکی کنترل شده ایجاد می شود).
ندرتاً جراحی (هیسترکتومی یا همان برداشتن رحم ) در مواردی که تخریب بافتی گسترده وجود دارد.

داروها
آنتی بیوتیک خوراکی
امکان دارد کرم ها یا شیاف های ضدویروسی یا آنتی بیوتیکی برای مبارزه با عفونت تجویز شود.

فعالیت
هیچ محدودیتی برای آن وجود ندارد، تنها فعالیت جنسی باید تا زمان بهبود عفونت کنار گذاشته شود.

رژیم غذایی
رژیم خاصی توصیه نمی شود.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم عفونت گردن رحم را دارید.
اگر به هنگام درمان ، ناراحتی بیش از یک هفته طول بکشد یا علایم بدتر شوند.
اگر خونریزی یا تورم بدون توجیه به هنگام درمان یا پس از آن ایجاد شود.
اگر دچار علایم جدید و غیرقابل کنترل شده اید. داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند.

هورمون پرولاکتین

آذر ۱۵, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : اخبار مامایی, فیزیولوژی, مشروح اخبار

نام های دیگر این هورمون لاکتوژن ، ماموتروپ یا لاکتوتروپ می با شد. نقش اصلی آن تولید و ترشح شیر در غدد شیر ساز پستانها است، ولی در سلول های کبد ، کلیه ، غدد تناسلی و برخی نواحی دیگر بدن نیز گیرنده های پرولاکتینی شناسایی شده اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  نقش پرولاکتین در مردان شناخته شده نیست ولی میزان این هورمون در خون زنان بیشتر از مردان است. در دوره حاملگی مقدار هورمون در خون زنان بشدت افزایش می یابد و دو تا سه هفته پس از زایمان به حد طبیعی باز می گردد. مکیدن پستان باعث تحریک ترشح پرولاکتین و ادمه ترشح آن می گردد. به نظر می رسد پرولاکتین در بروز میل جنسی نیز نقش داشته باشد و به همین دلیل گاهی آن را هورمون عشق (Love hormon ) می نامند.

ترشح هورمون تحت تاثیر دو فاکتور آزاد کننده و مهار کننده هیپوتالاموسی کنترل می شود که تاثیر فاکتور مهار کننده بیشتر از فاکتور آزادکننده است.مقدار ترشح هورمون در شبانه روز حالت نوسانی دارد و در طول شب بیشتر از روز است.همچنین مکیدن پستان ها ، تحریک نوک پستان توسط جنس مخالف ، مقاربت ، استرس ، هیپوگلیسمی ( کاهش قند خون ) و فعالیت شدید بدنی در زنان ترشح هورمون را افزایش می دهد. ترشح هورمون های استروژنی قبل از بلوغ و در دوران آبستنی و همچنین هورمون رشد و انسولین و بعضی از هورمون های غدد آدرنال در رشد پستان ها و افزایش غدد شیر ساز پستان دخالت دارند.

آدنوم هیپوفیز بعنوان یکی از علل بالا بودن پرولاکتین معمولا خیلی خوب به برموکریپتین و یا caberglide پاسخ میدهد. این آکونیست های قوی گیرنده های دوپامینرزیک مستقیما ترشح پرولاکتین را مهار میکنند و ترشح آن را از هیپوفیز قدامی کم میکنند ، خواه آدنوم و یا میکرو آدنو م وجود داشته باشد.

خیلی از بیماران با بالا بودن پرولاکتین متوسط دوره های بدون پریود متوسط واقعی دارند..ولی بعضی دیگر فقط تولید پروژسترون فاز لوتئال آنها کمتر از حد طبیعی است. وقتی پر کاری پرولاکتین علت عدم تحمک گذاری است و یا اختلال تخمک کذاری است.. با طبیعی شدن پرولاکتین بهد از درمان داروئی عملکرد تخمدان در بیشتر بیماران بحالت طبیعی بر میگردد.

یکی از اختلالات وابسته به پرکاری پرولاکتین کم کاری تیروئید اولیه است. وقتی کم کاری تیروئید بطور کلینیکی ظاهر میشود..
مشکل تشخیصی وجود ندارد  اگر چه در بعضی بیماران تیروئید در سطح طبیعی است.. ولی سطح TSH بالاست.. که در جهت جبران اولیه کم کاری تیروئید sublinical رخ میدهد. در مان مناسب بیماران با افزایش خفیف TSH و پرولاکتین جایگزینی هورمون تیروئید است که پاسخ به آن طبیعی شدن TSH و پرولاکتین و برگشتن سیکل تخمدان به حالت طبیعی را بدنبال دارد.

پرولاکتین بالا

از میان انوع پرولاکتینوماها ،  میکرو پرولاکتینو ما در زنان شایعتر ترند. در حالی که ماکرو آدنوم ها بیشتر در مردان دیده میشود.
پرولاکتین در زنان میتواند در زنان سبب پرکاری غدد جنسی ناشی از کمبود گنادوتروپین ها شده و منجر به کمبود استروزن گردد. سطح گنادو تروپینها طبیعی است و استروئید های جنسی کاهش دارند. پرولاکتین ترشح پالسی گنادو تروپین ها را مهار میکند و افزایش ناگهانی LH در وسط سیکل متوقف میسازد که این امر منجر به عدم تخمک گذاری میگردد. در مردان مبتلا پرولاکتین بالا سطح تستوسترون معمولا کاهش یافته است.

خصوصیات بالینی
صرف نظر از علت پرولاکتینمی..خصوصیات بالینی در این اختلال مشابه است. پرولاکتینوما اغلب در زنانی که اختلال قائدگی و نازائی دارند رودتر تشخیص داده میشود.. و این موضوع بر خلاف مردان است که با کاهش میل جنسی و ناتوانی جنسی مراجعه میکنند. ۹۰% زنان مبتلا به پرکاری تولید پرولاکتین..با قطع قائدگی ترشح شیر از پستان یا نازائی شکایت دارند. چنانچه پرولاکتینوما پیش از شروع دوران قائدگی شروع شود بالغین ممکن است با عدم شروع قائدگی اولیه مراجعه کنند.

پرولاکتینوما علت ۱۵-۲۰ درصد موارد آمنوره ثانویه است. عدم تخمک گذاری بیمار با نازائی همراه است. ترشح شیر یا همان گالاکتوره.. ممکن است همزمان.. قبل.. یا بعد از اختلال قائدگی ایجاد شود و گاه ممکن است از نظر بالینی آشکار نباشد..یا تنها در معاینه پستان تشخیص داده شود. کمبود استروزن ممکن است موجب بروز استوپنی.. خشکی وازن احساس گر گرفتگی و تحریک پذیری گردد.

پرولاکتین تولید آندروزن آدرنال را تحریک میکند و افزایش آندروزن میتواند سبب افزایش وزن و پر موئی گردد.پرولاکتین ممکن است با اضطراب و افسردگی همراه باشد. مردان معمولا در اثر کم کار شدن غدد جنسی دچار کاهش میل جنسی و ناتوانی جنسی می شوند.این نشانه ها اغلب موارد توجه را به تشخیص پرولاکتینومای بالا جلب نمیکند..لذا در بسیاری از موارد تشخیص تا زمانی که اختلال دید.. سردرد و کم کاری هیپوفیز ایجاد شود به تاخیر می افتد.

تشخیص
عوامل متعددی از جمله شرایط فیزیولوزیک مختلف( حاملگی –  استرس- تحریک نوک پستان) بعضی داروها( فنوتیازین ها- متیل دوپا- سایمتیدین- متوکلوپراماید ) و ضعیت های پاتولوزیک( کم کاری تیروئید  نارسائی مزمن کلیه ضایعات قفسه سینه) ترشح پرولاکتین را تحت تاصیر قرار میدهند  با اینحال سطوح پایه پرولاکتین  بالای ۲۰۰ ng/dl معمولا بر وجود پرولاکتین بالا دلالت میکند  برای اثبات تشخیص باید MRI انجام داد.

درمان
درمان داروئی توسط آگونیست دو پامین.. برومو کریپتین یا کابر گولین  در اغلب بیماران عملکرد غدد جنسی و باروری را باز میگرداند. آگونیست های دوپامین در تعدا قابل توجهی از بیماران مبتلا به ماکرو آدنوم باعث کوچک شدن تومور می شود. در بیمارانی که دچار اختلالات میدان دید یا علائم عصبی شده اند  و در بیمارانی که نمیتوانند داروی طبی را تحمل کنند جراحی ترانس اسفنوئئیدال لازم میشود.

مقادیر طبیعی پرولاکتین

من به بعضی از واحد های استفاده شده برای سنجش پرولاکتین اشاره میکنم… اما باید توجه داشته باشید که بهتره برای تعیین بالا یا پائین بودن مقادیر هر تستی  علی الخصوص پرولاکتین, به مقادیر نرمال همان آزمایشگاهی که نمونه خونتونو تحویلش دادید توجه کنید

اگر واحد ng/ml باشد: برای مردان ۲۰-۰ طبیعی است و برای زنان ۲۳-۰ طبیعی است

اگر واحد ng/dl باشد: مقادیر بالای ۲۰۰ بر وجود پرولاکتین بالا دلالت دارد

اگر واحد mIU/l باشد : مقادیر بین ۶۰۰-۳۰ طبیعی است.
چرا پرولاکتین زیاد می‌شود؟

پرولاکتین نام هورمونی است که در طول دوران بارداری از قسمت جلویی غده هیپوفیز مادر ترشح شده و موجب می‌شود تا بافت‌ پستان تکامل یافته و شیر در آن تولید شود. طی بارداری، غده هیپوفیز مادر پرولاکتین زیادی می‌سازد (۱۰ برابر حالت عادی) و پس از تولد کودک با مکیدن ممتد پستان‌ها، غده هیپوفیز را همچنان تحریک می‌کند که به ساخت پرولاکتین ادامه دهد.
در حالت طبیعی، تنها وقتی که افزایش پرولاکتین را داریم، دوران شیردهی است و اگر در مواقع دیگر مشاهده شود، باید به دنبال بیماری خاصی بگردیم. از جمله مشکلاتی که می‌تواند به افزایش پرولاکتین منجر شوند: وقتی تشکیل توموری در همان ناحیه از هیپوفیز در مغز بوده و سلول‌های طبیعی که پرولاکتین می‌ساختند، تغییر شکل یافته و به تومور تبدیل شدند (پرولاکتینوما) و بی‌دلیل هورمون می‌سازند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، گاهی سلول‌های تومور خودشان پرولاکتین نمی‌سازند اما به دلیل اثر فشاری ناحیه دیگر ترشح هورمون پرولاکتین صورت می‌گیرد. بیماری‌های مزمن مانند نارسایی کلیه و یا بیماری مزمن کبدی، مصرف برخی داروهای اعصاب و یا مصرف قرص استروژن نیز گاهی سبب افزایش پرولاکتین می‌شود. بیماری‌هایی مانند کم‌کاری اولیه تیروئید یا برخی مواقع ضربه یا ترومایی که به قفسه سینه وارد شود، در افزایش پرولاکتین موثر است. به هر حال وجود هر کدام از این مسایل می‌تواند علایمی دال بر افزایش پرولاکتین در خون بدهد.

این علایم عبارتند از:

اختلال عادت‌های ماهیانه به صورت پریود نامنظم و یا قطع عادت ماهیانه، با اینکه فرد حامله نیست و گاهی حتی مجرد است، ترشح شیر از پستانش دارد، وجود موهای زاید در صورت به همراه جوش صورت. اگر هورمون پرولاکتین در مردها افزایش یابد، موجب کاهش میل جنسی در اثر کاهش سطح هورمون‌های جنسی (تستوسترون) شود. دسته دیگری از علایم به دلیل آن اثر فشاری که تومور موجود در هیپوفیز ایجاد کرده، حاصل می‌شوند مانند سردرد، اختلال دید طوری که دید جانبی یا طرفین تار است. حالت تهوع و درنهایت به علت اثر فشاری روی ناحیه‌ای که هورمون‌های بیضه را می‌سازد، مشکلات کاهش میل جنسی و حتی شاید فرد با علایم مشکل غده فوق کلیوی مراجعه کند.

به هر حال اگر به دلایل بروز علایم چشمی یا زنان یا غدد به هر متخصصی مراجعه کنند، جزو تست‌هایی که از او می‌گیرند، میزان پرولاکتین هست و نگرانی تشخیص نداریم. درمان بستگی به این دارد که آیا سلول‌های تومور موجود، خودشان پرولاکتین می‌سازند (پرولاکتینوما) و یا به دلیل اثر فشاری تومور، از منطقه دیگری هورمون ساخته می‌شود. درباره اول یعنی پرولاکتینوما ابتدا سعی می‌کنیم دارودرمانی شروع کنیم تا تومور کوچک شود. اما اگر دیدیم توده دیگری است که در اثر فشار آن این ترشح پرولاکتین حاصل می‌شود حتما اقدام به برداشتن تومور می‌کنیم.

مشکلات و اختلالات دوران قاعدگی

آذر ۱۵, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : اخبار مامایی, تنظيم خانواده, مطب پزشکان

قاعدگی یا عادت ماهانه که به آن پریود، (قاعدگی) رگل و حیض هم می‌گویند به خونریزی دوره‌ای رحم که در واقع خروج خون و قطعات ریزش یافته داخلی رحم می‌باشد، گفته می‌شود.عادت ماهیانه خونریزی ماهانه از رحم  بانوان می باشد. به نامهای دیگری مانند قاعدگی ،  منس و پریود هم خوانده می شود.خون قاعدگی ترکیبی از خون کامل و بافتهای ریزش کرده رحم می باشد.اکثر دوره های قاعدگی بین ۳ تا ۵ روز طول می کشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، خونریزی قاعدگی قسمتی از سیکل قاعدگی می باشد.در یک سیکل قاعدگی بدن زنان تغییراتی می کند تا هر ماه برای باردار شدن آمادگی داشته باشد.یک سیکل قاعدگی از اولین روز خونریزی قاعدگی شروع می شود.متوسط زمان یک سیکل قاعدگی نرمال ۲۸ روز است.اما یک سیکل نرمال ممکن است از ۲۳ تا ۳۵ روز متفاوت باشد.

ارگانهای دخیل در ایجاد یک سیکل قاعدگی عبارتد از : مغز ، غده هیپوفیز ، رحم و گردن رحم ، تخمدانها و لوله های فالوپ و واژن.تغییر سطح هورمونهای جنسی در بدن باعث ایجاد مراحل مختلف سیکل قاعدگی می شود.دو هورمون اصلی مرتبط با قاعدگی که توسط تخمدانها تولید می شوند عبارتند از استروژن و پروژسترون. هورمونهای FSH  و LH که در هیپوفیز ساخته می شوند نیز در این امر سهیم هستند.

در نیمه اول سیکل میزان استروژن بالا رفته و باعث رشد و افزایش سلولهای رحمی می شود.در پاسخ به هورمون FSH یک تخمک در داخل یکی از تخمدانها شروع به رشد می کند.در حوالی روز ۱۴ از یک سیکل ۲۸ روزه در پاسخ به هورمون LH  تخمک از تخمدان جدا می شود.این مرحله تخمک گذاری نامیده می شود.

در نیمه دوم سیکل تخمک وارد لوله فالوپ که بین تخمدا ن و رحم قرار دارد می شود.در این مرحله پروژسترون بالا رفته و رحم را آماده بارداری می کند.اگر در این مرحله تخمک توسط اسپرم بارور شود بارداری رخ خواهد داد.در غیر اینصورت تخمک بعد از مدتی از بین می رود.اگر بارداری رخ ندهد استروژن وپروژسترون کاهش می یابند و لایه ضخیم رحم ریزش کرده و خونریزی قاعدگی یا عادت ماهیانه را ایجاد می کند.

سیکل قاعدگی یک خانم ممکن است در ماههای مختلف کاملاً شبیه هم نباشد . از طرف دیگر سیکل های هر نفر با دیگری متفاوت است.خونریزیها ممکن است کم ، متوسط و زیاد باشد و نیز طول مدت آن می تواند متفاوت باشد . اگرچه اکثر پریودها ۳ تا ۵ روز طول می کشد اما بین ۲ تا ۷ روز نرمال است.در سالهای اول شروع قاعدگی و در سنین نزدیک به یائسگی  سیکلها ممکن است کاملاً نامنظم باشند.

سن متوسط شروع قاعدگی حدود ۱۲ سالگی است.اما این بدان معنی نیست که همه دختران در سن ۱۲ سالگی قاعده می شوند. یک دختر در فاصله سنی ۸ تا ۱۶ سالگی ممکن است قاعده شود.

زنان تا زمان یائسگی پریود می شوند.سن متوسط یائسگی حدود ۵۱ سالگی است.یائسگی یعنی زن قادر به تولید تخمک نبوده و نمی تواند دیگر باردار شود.مانند قاعدگی سن شروع یائسگی هم می تواند متفاوت باشد.

چرا قاعدگی اتفاق می‌افتد؟
   مغز با ترشح هورمون‌های خاصی روی تخمدانها اثر گذاشته و از تخمدانها هورمونهایی ترشح می‌شوند که روی سلولهای رحم اثر می‌گذارند و آن را برای حاملگی آماده می‌کنند. اگر فرد حامله نشود میزان این هورمونها کم شده و سلولهای داخل رحم ریزش می‌کنند. و قاعدگی اتفاق می‌افتد.

فواصل قاعدگی:

   فاصله بین دو قاعدگی در افراد مختلف و همچنین در یک فرد ثابت نیست. معمولاً فاصله طبیعی بین شروع یک قاعدگی تا شروع قاعدگی بعدی ۲۸ روز است اما فقط در تعداد کمی از زنان این فاصله کاملاً منظم است.

   فاصله بین دو قاعدگی تحت تاثیر عوامل زیادی مانند اضطراب و نگرانی، تغییرات فصلی و آب و هوا، تغییر محیط زندگی و تغذیه قرار دارد. اما به طور کلی فاصله بین دو قاعدگی بین ۲۱ تا ۳۵ روز طبیعی است.

طول مدت قاعدگی:

   خون قاعدگی به تدریج و طی ۳ تا ۸ روز از بدن خارج می‌شود، مقدار خونریزی در هر بار ۳۰ تا ۸۰ میلی‌لیتر است و به طور متوسط و بطور طبیعی روزانه ۳ تا ۵ نوار‌بهداشتی استفاده می‌شود.

 سن شروع قاعدگی:

 
سن شروع قاعدگی معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۳ سالگی است. اگر قاعدگی قبل از ۹ سالگی یا پس از ۱۶ سالگی ظاهر شود باید به پزشک مراجعه شود. در ۱ تا ۲ سال اول پس از شروع، وجود بی‌نظمی در قاعدگی امری طبیعی است که بعد به تدریج منظم می‌شود.

قاعدگی دردناک (دیسمنوره)

قاعدگی دردناک یکی از شایعترین مشکلات زنان محسوب می‌شود. بیش از نیمی از زنان در هنگام قاعدگی دچار درد می‌شوند و حدود یک‌درصد آنها به مدت ۱ تا ۳ روز توانایی انجام فعالیتهای روزمره را ندارند.

نوع و محل درد قاعدگی:

درد معمولاً در محل کمر و زیر شکم و پهلوها ظاهر می‌شود و به صورت قولنجی است، یعنی شدت آن کم و زیاد می‌شود. درد در روز اول شدید است و به تدریج کاهش می‌یابد. دردگاهی با تهوع، استفراغ، ضعف، خستگی و سردرد همراه است. درد قاعدگی ممکن است در همه دوره‌های خونریزی یا فقط در بعضی از دوره‌ها اتفاق بیافتد.

قاعدگی دردناک معمولاً با افزایش سن و پس از ازدواج و زایمان کاهش می‌یابد.

اقدامات مفید جهت کاهش و رفع درد قاعدگی:

۱٫ ماساژ شکم، کمر،‌ پهلوها و استفاده از حوله گرم یا کیسه آب‌گرم و پوشاندن لباس گرم.

۲٫ خم شدن روی آرنج .و زانوها (به حالت چمباتمه)

۳٫ انجام برخی نرمش‌ها و پیاده‌روی و حمام کردن با آب گرم

۴٫ استفاده از غذاهای ساده و زود‌هضم و مقوی و پرهیز از غذاهای نفاخ و سنگین
۵٫ مصرف دم‌کرده‌های خانگی مانند بابونه، گل‌گاو‌زبان،‌چای سبز و مایعات گرم مانند چای کمرنگ
با تجویز پزشک می‌توان از داروهایی جهت تسکین درد استفاده نمود. مثل استامینوفن، مفنامیک‌اسید و بروفن

ممکن است در مواردی که درد شدید باشد پزشک قرصهای پیشگیری از بارداری را تجویز کند.

علائم قاعدگی دردناک کدامند؟

کلمۀ اختلال قاعدگی به دردهایی اشاره می‌کند که در سطح زیر و اغلب در وسط شکم ایجاد می‌شوند و همزمان با دوران قاعدگی هستند. یعنی این دردها هم شب آغاز قاعدگی و هم روز آن شروع می‌شوند و از ۱ تا ۵-۴ طول می‌کشند.این دردها که از نوع کوفتگی یا کولیک هستند، گاهی اوقات آن قدر شدیدند که فرد مجبور می‌شود دست از تمام فعالیت هایش کشیده و دراز بکشد. آن طور که زنان می‌گویند این دردها زیر شکم تا زیر کمر و حتی کلیه هایشان را فرامی‌گیرد. این دردها همراه با علائم متفاوتی هستند: تهوع، میگرن، خستگی، کسالت، اسهال، استفراغ و غیره. در واقع, قاعدگی برای برخی زنان تبدیل به یک فاجعۀ ماهانه واقعی شده است. قاعدگی ۱۴ بار در سال اتفاق می‌افتد و می‌توان دریافت که این وضعیت می‌تواند یکی از دلایل مهم غیبت های مکرر باشد. چه غیبت از مدرسه در بین دختران نوجوان و چه غیبت های شغلی در بین زنان جوان.

قاعدگی های دردناک بیشتر کدام زنان را درگیر می‌کند؟

 به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، قاعدگی های دردناک بیشتر دختران جوان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، و از گذشته تا کنون این دردها بیشتر در بین این رده سنی دیده شده است. اگر چه این درد همۀ زنان را دچار نمی‌کند ولی عدۀ زیادی از آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. آنها از آنچه که اختلالات قاعدگی اولیه نامیده می‌شوند، رنج می‌برند. یعنی دلیل آن مشخص نیست، و متفاوت است از آنچه که اختلالات قاعدگی ثانویه نامیده می‌شود، در ادامه از این اختلالات قاعدگی ثانویه صحبت خواهیم کرد.

توجه ! برخی تصور می‌کنند که دردهای دورۀ قاعدگی فقط ذهنی است. این تصور کاملاً غلط است ! این علامت یک علامت روانی نیست ولی یک علامت واقعی است.در واقع، امروزه ما می‌دانیم که اختلالات اولیه بر اثر وجود ماده ای به نام پروستاگلاندین به وجود می‌آید. این ماده در رگ هایی ترشح می‌شود که رحم را طی دوران قاعدگی تغذیه می‌کنند و موظفند که ماهیچه های رحمی را قدرتمند کنند.

زمانی که قاعدگی شروع می‌شود، رحم باید خون و پرده های مخاطی را دفع کند، این کار به وسیلۀ انقباض رحم صورت می‌گیرد. به این ترتیب تخلیه صورت می‌گیرد: رحم سخت شده سپس منقبض می‌شود و مجدداً سفت می‌شود.تقریباً شبیه همان روندی است که در زایمان و خارج شدن نوزاد صورت می‌گیرد. ماهیچه های رحم قدرتمند می‌شوند و زمانی که بر اثر ترشح پروستاگلاندین برای خارج شدن پرده مخاطی رحم و خون منقبض می‌شوند، درد شدیدی به وجود می‌آید. دردهایی ایجاد شده، آن طور که زنان می‌گویند به خاطر تخمدان ها نیست بلکه به خاطر تحرکات، انقباض و به شدت سخت شدن رحم است.

چرا قاعدگی دردناک بیشتر در بین زنان جوان دیده می‌شود تا در بین زنان سالخورده؟

در این باره چیزی نمی‌دانیم. البته باید خاطر نشان کرد که دردهای قاعدگی با گذشت زمان کمتر می‌شوند. قبلاً این طور گفته می‌شد که این دردها بعد از ازدواج از بین می‌روند ولی دلیل اصلی این بود که در گذشته دختران زودتر ازدواج می‌کردند. اما حالا که دختران دیرتر ازدواج می‌کنند، متوجه می‌شویم که این زمان است که اوضاع را تغییر می‌دهد.اما ممکن است  حدود ۲۸-۲۵ سالگی، اختلالات اولیه به طور کلی کمتر شود، در غیر این صورت این دردها در تمام طول زندگی همراه فرد خواهد بود، چه زایمان داشته باشد، چه نداشته باشد.

البته این پدیده به ندرت دیده می‌شود. دومین مورد، نوعی از مشکلات است که اختلالات قاعدگی ثانویه نامیده می‌شوند. اختلالات ثانویه نرمال نیستند. آندومتریوز، بیماری اصلی است که این اختلالات را ایجاد می‌کند. برخی دختران جوان نیز دچار آندومتریوز می‌شوند.

از زمانی که فرد درمان شود دیگر ناراحتی و درد نخواهد داشت.در تعریف آندومتریوز آمده است: نقاط کوچک مخاطی رحمی که در مکان هایی حضور دارند که نباید باشند، مانند روی تخمدان ها، روی لوله های رحم یا رشته هایی که رحم را به ساختارهای مجاورش پیوند می‌دهند. در هر قاعدگی، این بخش های کوچک مخاطی شروع به خونریزی در شکم و ایجاد دردهای بسیار شدید می‌شوند. یادآور می‌شود که این بیماری یکی از علل نازایی است.

آندومتریز غالباً در بین زنان مسن، گاهی اوقات هم در بین زنانی که طی قاعدگی شان دچار درد می‌شوند، و البته طی رابطۀ جنسی و قبل از تولد نوزاد تشخیص داده می‌شود.  آندرومتریوز به وسیلۀ لاپاراسکوپی تشخیص داده می‌شود.

در شرایط ایده آل، پس از یک بار درمان، فرد دیگر نه طی دوران قاعدگی، نه هنگام رابطه جنسی و نه در زمان بارداری دردی نخواهد داشت. ضمناً دردهای شدید بین ۴۰ تا ۵۰ سالگی مجدداً بازمی‌گردند.

اغلب اوقات، شکل خاصی از آندومتریوز به نام آدنومیوزیس تشخیص داده می‌شود. این عارضه نوعی بهره کشی از ماهیچه های رحم توسط آندومتریوز است. زمانی که قاعدگی مجدداً شروع شود، درد هم شروع می‌شود. بنابراین آدنومیوزیس علت رایجی برای بسیاری از دردهای ثانویۀ قاعدگی، در بین زنان بین ۴۰ تا ۵۰ سال و قبل از یائسگی است.

چه راه حل هایی برای مقابله با قاعدگی دردناک پیشنهاد می‌شود؟

 دردهای قاعدگی ممکن است از نظر کلی پیش پاافتاده باشند ولی آزاردهنده هستند. اگر اختلالات قاعدگی، به عنوان نوع ثانویه تشخیص داده شوند، عموماً راه حل هایی برای آنها پیدا می‌شود. اما در بیشتر موارد تحقیق و بررسی چندانی انجام نمی‌شود زیرا نتیجۀ آنها منفی است و اختلالات قاعدگی اولیه تشخیص داده می‌شود. در عوض، اگر به طور مثال زنی طی دفعات متعدد و با گذشت سال ها دچار درد نشده باشد ولی ناگهان درد دوباره سراغش بیاید، باید به آندومتریوز مشکوک شد و بنابراین می‌بایست به معاینه و آزمایش روی آورد.در کنار درمان، موارد دیگری هم وجود دارد.

اگر مورد، دختر جوانی است که نیاز به جلوگیری از بارداری دارد، ما به او قرص های ضد بارداری را پیشنهاد می‌کنیم. در واقع، در ۹۰% موارد، قرص های ضد بارداری استروژنی، با هر دزی، پایانی قطعی بر دردهای قاعدگی هستند. مکانیسم این روند شناخته شده نیست. ما تصور می‌کنیم که همان طور که شدت قاعدگی با استفاده از قرص ضدبارداری کمتر می‌شود، انقباض برای دفع خون هم با شدت کمتر و در نتیجه با درد کمتری اتفاق می‌افتد.

همچنین به نظر می‌رسد که اختلالات قاعدگی نیازمند یک تخمک گذاری بازدارنده توسط قرص های ضدبارداری است که تولید پروستاگلاندین را کاهش می‌دهد.در ۱۰% موارد باقی مانده، در ابتدا داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (ایبوپروفن، مفنامیک اسید…) تجویز می‌کنیم. شایان ذکر است که امروزه ایبوپروفن های بسیار سریع تری وجود دارند که ظرف ۱۰ تا ۱۵ دقیقه اثر می‌گذارند، مانند اسپیفن ۴۰۰٫ در این مورد باید از آسپرین و پاراستامول، با اینکه به میزان زیاد مورد استفاده قرار می‌گیرد، اجتناب کرد زیرا مولکول های مناسبی برای مصرف نیستند.

در شرایطی که هیچ یک از این موارد تشخیص داده نشود، در بین دخترانی که از روش های ضدبارداری استفاده نمی‌کنند، باید معاینه و آزمایش های دیگری انجام شود تا علل ثانویه شناسایی شود البته در بیشتر موارد، آندومتریوز تشخیص داده می‌شود.

اختلالات (سندرم) قبل از قاعدگی:

اکثر زنان چند روز قبل از شروع قاعدگی مسائلی را مانند افزایش وزن، ورم،‌سفتی و احساس درد در پستانها، علایم افسردگی، اضطراب و بی‌قراری را تجربه می‌کنند.

افزایش اشتها، میل به غذاهای خاص مثل شیرینی‌جات، خستگی، بی‌حالی، اشکال در تمرکز حواس،‌یبوست، بی‌خوابی، و یا پرخوابی از علایم دیگر هستند.

به مجموعه این علایم اختلالات قبل از قاعدگی می‌گویند که شدید شدن آنها، سندرم قبل از قاعدگی را بوجود می‌آورد.

در واقع این سندرم به صورت تکرار برخی علائم جسمی و روانی قبل از عادت ماهانه است که بعد از قاعدگی کاملاً از بین می‌روند.

این علائم ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشند در برخی موارد علایم به قدری شدت دارند که در روابط این افراد با دیگران اختلال ایجاد می‌شود سن شایع بروز این بین ۲۰ تا ۴۰ سالگی است . بیشترین شدت علائم در طی ۵ روز قبل از از قاعدگی است و با شروع قاعدگی شدت علائم ناگهان کاهش و طی ۳ تا ۴ روز بعد از شروع قاعدگی از بین می‌روند.

علائم خلقی و رفتاری از شایعترین علایم همراه با سندرم قبل از قاعدگی هستند که شامل بی‌قراری، افسردگی، اضطراب و بی‌ثباتی خلق و رفتار می‌باشند.

درمان سندرم قبل از قاعدگی:

به علت تنوع علایم، درمان یکسان و ثابتی جهت این بیماری وجود ندارد. ولی انجام اقدامات زیر مفید می‌باشند.

روان درمانی:

جهت درمان علایم رفتاری و خلقی سندرم قبل از قاعدگی روان‌درمانی مفید می‌باشند.
ورزش:

ورزش باعث کاهش علایم پستانی، ورم و شکایات جسمی می‌شود و حتی می‌تواند در بهبود علائم روحی مثل افسردگی و اضطراب مؤثر باشد.

تغذیه:

کاهش مصرف قند و شیرینی و استفاده از مواد غذایی حاوی پروتئین (مانند حبوبات، گوشت مرغ و ماهی) سبزیجات و میوه‌جات در بعضی از بیماران مفید واقع می‌شود. افزایش تعداد وعده‌های غذایی و کاهش حجم غذا در هر وعده نقش مهمی در کاهش علایم دارد.

در افراد مبتلا به این بیماری مصرف نمک نیز باید همانند مواد قندی محدود شود کاهش مصرف چای و قهوه نیز در بهبود علایم این افراد نقش دارد.

در مواردی که علایم شدید باشند ممکن است پزشک داروهای خاصی را تجویز نماید.

بهداشت دوران قاعدگی:

به علت باز بودن دهانه رحم در دوران قاعدگی رعایت بهداشت فردی در این دوران بسیار ضروری است و عدم رعایت بهداشت ممکن است باعث ایجاد عفونت و عوارضی مانند نازایی درآینده گردد.

چون خون محیط مناسبی برای رشد انواع میکروبها می‌باشد علاوه بر ایجاد عفونت باعث ایجاد بوی ناخوشایند می‌گردد.

در دوران قاعدگی تا حدامکان از نواربهداشتی استفاده کنید و نوارها را به فواصل کوتاه و حداقل هر ۳ تا ۴ ساعت عوض نمایید.

هنگام تعویض نوار‌بهداشتی به خاطر داشته باشید که نوار بهداشتی آلوده را در کاغذ یا روزنامه باطله پیچیده در یک نایلون گذاشته و آن را در سطل زباله بیندازید.

اگر امکان استفاده از نواربهداشتی برای شما وجود ندارد می‌توانید از پارچه‌های نخی استفاده کنید و پس از مصرف بلافاصله با آب سرد و صابون شسته و در آفتاب خشک کنید .و بهتر است اتو نمایید.از پنبه و دستمال کاغذی به تنهایی استفاده نکنید زیرا ممکن است الیاف آنها جذب شود.

می‌توان پنبه یا دستمال کاغذی را در گاز استریل قرار داده و استفاده نمود.

 حمام کردن در دوران قاعدگی:

 در روزهای عادت ماهانه و هنگام خونریزی، حمام کردن روزانه نه تنها ضرری ندارد بلکه ضروری نیز می‌باشد و باعث از بین رفتن بوی ناخوشایند بدن و رفع خستگی و کسالت می‌گردد.

توجه داشته باشید که در هنگام استحمام، از نشستن در کف حمام خودداری کنید و به شکل ایستاده حمام کنید.

 ورزش در دوران قاعدگی:

 در دوران قاعدگی ورزش بخصوص ورزش‌های سبک نه تنها معنی ندارد بلکه سبب نشاط، سلامت جسمی و روانی فرد می‌شود.

انجام برخی ورزش‌های سبک در دوران قبل از  قاعدگی تا حدودی مشکلات جسمی و روانی این دوره را تسکین می‌دهد.

بنابراین در این دوران استراحت مطلق و ماندن در رختخواب ضرورتی ندارد و فرد می‌تواند کارهای روزانه خود را انجام دهد.

تعدادی از  مشکلات و علایم احتمالی که ممکن است در دوران قاعدگی دیده شود

- قاعدگی کم

این حالت ممکن است ناشی از کمبود مواد غذایی باشد. البته انجام حرکات و فعالیت های شدید مانند برخی ورزش ها نیز در این وضعیت موثر است.

- قاعدگی شدید

این مشکل می تواند ناشی از دلایل مختلف باشد؛ به طور مثال وجود بیماری کم خونی، تورم گردنه رحم، پولیپ، فیبروم، کیست. هم چنین برخی از خانم ها در صورت استفاده از (IUD) با این مشکل مواجه می گردند. البته بعد از مدتی ممکن است قاعدگی طبیعی شود ولی در صورت ادامه قاعدگی شدید، مراجعه به پزشک و در صورت لزوم خروج (IUD) از رحم ضروری است. در ضمن قاعدگی شدید در خانم های مسن ممکن است نشانه سرطان رحم باشد.

قاعدگی طولانی

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، وجود برخی بیماری ها مانند کم خونی، کم کاری غده تیرویید، فیبروم، کیست، بارداری خارج از رحم وسرطان رحم در بروز این حالت موثراست. البته استفاده از (IUD) نیز ممکن است در برخی خانم ها منجر به این وضعیت گردد.

لخته خون

مشاهده لخته خون می تواند به علت سقط جنین ویا همراه جریان خون شدید وانقباض ماهیچه ای باشد که در این شرایط نیز مشورت با متخصص لازم است.

لکه بینی

برخی خانم ها با مشکل لکه بینی قاعدگی مواجه اند.این حالت ممکن است مربوط به تخمک گذاری عادی باشد و یابه دلیل مصرف قرص های ضد بارداری، بارداری خارج از رحم،عفونت واژن، فیبروم و پولیت و یا فقدان موقتی استروژن هنگام تخمک گذاری یا فقدان تخمک گذاری باشد.

قطع قاعدگی یا کاهش دفعات آن

در ایجاد این حالت عوامل مختلفی دخیل اند؛‌و ممکن است ناشی از ورزش بیش از حد،‌ اختلالات تیروییدی، فشار روحی و استرس و مصرف داروهای آرام بخش، پرخوری، خام خواری ودریافت مقدار بسیار کمتر از حد مجاز چربی، اختلال در ترشحات غدد داخلی و کیست تخمدان باشد. البته برخی خانم ها با قطع قرص ضد بارداری ممکن است به این مشکل دچار شوند.

قاعدگی زیاد کمتر از ۲۲ روز

عدم موفقیت در تخمک گذاری، عدم موازنه هورمون،اختلالات تیروییدی و فشارهای روحی-روانی می تواند در ایجاداین حالت موثر باشد.

قاعدگی کم و بیش از ۳۵ روز

انجام ورزش های سنگین بیش از حد، فشار روحی-روانی، عدم تعادل هورمونی، کاهش مصرف گوشت قرمز از جمله علل احتمالی این حالت به شمار می روند. البته در خانم های مسن ممکن است نشانه آمادگی برای یائسگی باشد.

خونریزی بعد از یائسگی

ایجاد این مشکل می تواند ناشی از دلایل مختلف باشد از جمله عفونت، خشکی رحم و نازک شدن دیواره آن و پولیپ. البته گاهی نیز ممکن است نشانه سرطان رحم باشد.
علل ذکرشده برای مشکلات فوق می تواند احتمالی باشد. لذا در صورت احساس این مشکلات مراجعه به متخصص جهت درمان ضروری است.
توصیه می شود به طور خودسرانه اقدام به درمان نکنید؛ چه بارها دیده شده برخی خانم ها با به کارگیری شیوه های توصیه شده از سوی افراد فاقد تخصص لازم، با مشکلات غیر قابل جبران و یا تشدید حالات فوق مواجه گردیده اند.

مفهوم تنظیم خانواده

آذر ۱۵, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : اخبار مامایی, تنظيم خانواده, مشروح اخبار

تنظیم خانواده عبارت از آن است که در یک خانواده، پدر و مادر به دلخواه خود و بر پایه آگاهی و بینش و تصمیم گیری مسئولانه با به کار بردن یکی از روشهای پیشگیری از بارداری، تعداد فرزندان خود را با توجه به امکانات اقتصادی و قدرت جسمی و روانی خود تنظیم کنند و بدینوسیله در توسعه اجتماعی کشور نیز سهیم شوند.همه خانواده ها حق دارند آگاهانه و آزادانه تصمیم بگیرند چند فرزند و با چه فاصله زمانی داشته باشند.اولین بچه شان کی به دنیا بیاید و آخرینشان چه زمانی متولد شود.از روشهای پیشگیری استفاده کنند یا نه و از چه روشی بهره ببرند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، برای کاهش میزان حاملگی ناخواسته، افراد نیاز به مشاوره درست و آموزشهای صحیح از سوی پرسنل بهداشتی دارند تا بتوانند در نهایت، خودشان روشهای پیشگیری از بارداری را متناسب با وضعیت بدنی خود انتخاب کنند.سیاست تنظیم خانواده نوعی سیاست برنامه ریزی جمعیتی است که خانواده ها همسو با امکانات بالقوه جامعه و نیازهای برنامه ریزی شده اجتماعی تعداد فرزندی که مایلند به طور ارادی بیاورند را دارا هستند.

تنظیم خانواده مجموعه اقداماتی است که افراد و زوجها را یاری میدهد تا از داشتن فرزند ناخواسته جلوگیری کنند و فاصله بین فرزندان را خود تنظیم نمایند.

آموزش و مشاوره ، تامین وسایل جلوگیری از حاملگی و دسترسی آسان به آن و کمک به کسانی که دچار ناباروری هستند و آموزش خانواده ها درباره فرزندان از جمله خدماتی هستند که بهداشت باروری را شامل میشوند. شناخت رشهای مختلف جلوگیری ازبارداری و آکاهی نسبت به مزایا و معایب هر روش میتواند خانواده را برای انتخاب مناسب ترین روش در پیشگیری از حاملگی ناخواسته راهنمایی کند.

تنظیم خانواده به معنی پیشگیری از حاملگی‌های ناخواسته‌ای برای تأمین سلامت خانواده و اجتماع در قالب مفاهیم زیر است:
۱-محدود کردن تعداد فرزندان ۲-پیشگیری از بیماریهای دوران جنینی ۳-پیشگیری از انتقال ناهنجاریهای ژنتیکی ۴-جلوگیری از عوارض حاملگی و زایمانهای مکرر برای مادر ۵-درمان نازایی فراهم آوردن زمینه مساعد برای تأمین سلامت جسمانی ، روانی و اجتماعی اعضاء خانواده از یک طرف و رسیدن به یک ساختار سنی مناسب جمعیتی و تأمین سلامت اجتماع از طرف دیگر می باشد.
اسلام و تنظیم خانواده
اسلام به زندگی انسان از زاویه وسیعی که تمام مصالح عالی بشریت را با توجه به کلیة جنبه‌ها و هدفهای زندگی که تکامل جسم و روان و بقاء انسان می‌باشد نگریسته و با منطق واقع بینی بطرز شایسته ای احتیاجات اساسی او را در چهارچوب یک زندگی دسته جمعی به شکلی تنظیم نموده و دستورالعمل حیات را بنحوی مقرر کرده است که به بهترین وجهی هدف بقاء نوع انسان تأمین گردد.
با وجود اینکه دین مبین اسلام ازدواج را امری پسندیده شمرده، لیکن بی‌چون و چرا بر افراد تحمیل نکرده است. تجرد را در هر شرایطی گناه ندانسته و مجازاتی نیز برای آن تعیین ننموده است. شریعت اسلامی با بیش از ۵۵۰ میلیون پیرو در سطح جهان به کسی که به علل جسمانی اقتصادی و اجتماعی قادر به انجام وظایف زناشویی نیست ازدواج را تحصیل نمی‌کند.
حال ببینیم نظر اسلام دربارة تنظیم خانواده چیست؟ گر چه مقام مذاهب بزرگ هر گونه جریان طبیعی را ناشی از اراده و خواست خدا می‌دانند لیکن در تفسیر چگونگی رابطه و اثر ارادة خدا و جزئیات طبیعی و خواست و ارادة انسان بین مذاهب اختلافاتی مشهود است.

اهداف تنظیم خانواده:
-کاهش مرگ و میر مادران به علل ناشی از بارداری و مسائل مربوط به آن و تأمین سلامت آنان(زایمان های متعدد خطر مرگ و میر مادران را افزایش می دهد.
-کاهش مرگ و میر کودکان و سالم به دنیا آمدن آنان و جلوگیری از ایجاد بیماریهای ژنتیکی و ناهنجاریهای مادرزادی
-جلوگیری از زایمان های زودهنگام و دیرهنگام(حاملگی برای مادران قبل از ۱۸ سالگی و بعد از ۳۵ سالگی توصیه نمی شود)
-جلوگیری از سوء تغذیه مادران و کودکان، با فاصله گذاری مناسب بین فرزندان
-فراهم کردن زمینه مساعد برای تأمین سلامت جسمانی و روانی کل خانواده
-جلوگیری از حاملگی های ناخواسته و نهایتاً جلوگیری از سقط جنین های غیرقانونی
-کاهش رشد جمعیت
بنابراین ملاحظه می شود که یکی از اصلی ترین محورهای برنامه های تنظیم خانواده ارتقای سلامت مادر و کودک از طریق آگاهی رسانی به جامعه و تسهیل دسترسی به خدمات تنظیم خانواده در بخش های دولتی و خصوصی بوده است.قابل ذکر است در حال حاضر ۱۰ روش پیشگیری از بارداری در کلیه مراکز بهداشتی درمانی و خانه های بهداشت به صورت رایگان به مردم ارائه می گردد.

اثرات تنظیم خانواده بر بهداشت
۱-اجتناب از حاملگیهای ناخواسته و وقوع تولدهای دلخواه
۲-ایجاد تغییر در تعداد کل متولدین توسط هر مادر
۳-فاصله گذاری با ایجاد تفاوت در فواصل بین حاملگیها
۴-زمان بندی یا ایجاد تغییرات در زمان وقوع تولد خصوصاً اولین و آخرین تولد در ارتباط با سن والدین خصوصاً سن مادر

پیام مهم در تنظیم خانواده
۱-دختران قبل از سن ۱۸ سالگی به دلیل حفظ سلامتیشان نباید باردار شوند همچنین از نظرفیزیکی زنان آمادگی لازم جهت باردار شدن را تا سن ۱۸ سالگی ندارند.کودکانی که از مادران کمتر از ۱۸ سال متولد شده‌اند، عموماً زودتر از موقع مقرر به دنیا آمده، در هنگام تولد وزن آنان کم می باشد و امکان مرگشان در سال اول زندگی بسیار زیاد است.علاوه بر آن سلامت مادرانشان نیز در خطر می باشد. در جوامعی که دختران در سنین پائین ازدواج می‌کنند زوج‌ها باید با استفاده از برنامه‌های تنظیم خانواده، اولین بارداری را حداقل تا سن ۱۸ سالگی به تعویق اندازند.
۲-بعد از سن ۳۵ سالگی نیز بارداری و زایمان سلامت را به خطر می‌اندازد. اگر زنی بیش از ۳۵ سال داشته و ۴ بار یا بیشتر زایمان کرده باشد، حاملگی بعدی خطری جدی برای خود او و نوزاد متولد شده‌اش خواهد بود.
۳-برای حفظ سلامت مادر و نوزاد، قبل از آنکه مادر دوباره باردار شود، والدین باید صبر کند تا فرزند کوچکشان لااقل دو ساله شود یکی از بزرگترین خطراتی که سلامت و رشد کودک زیر ۲ سال را تهدید می‌کند،تولد نوزاد جدید است. زیرا تغذیه با شیر مادر بطور ناگهانی متوقف می‌شود و مادر فرصت تهیه غذای کمکی برای فرزند کوچک خود را ندارد.
۴-بعد از هر حاملگی و زایمان، دو سال طول می‌کشد تا بدن مادر بهبود کامل یابد بنابراین مادرانی که بین زایمانهایشان لااقل دو سال فاصله را رعایت نکنند، خطر بیشتری سلامت آنها را تهدید می‌کند.

اهداف تنظیم خانواده

کاهش مرگ و میر مادران به علل ناشی از بارداری و تامین سلامت آنان

کاهش مرک ومیر کودکان از طریق جلوگیری از رشد و تکامل نابهنجار جنین و کاهش بیماریهای ژنتیکی.

جلوگیری از سوء تغذیه مادران و کودکان با فاطله گذاری مناسب بین فرزندان

پرهیز از بدنیا آمدن کودک ناخواسته که خود به خود کاهش سقط های عمدی را بدنبال دارد.

داشتن فرزند به تعداد دلخواه و تعیین تعداد آنان با توجه به شرایط حاکم بر خانواده

برخورداری خانواده از سطح زیستی معقول

برخورداری افراد از تعلیم و تربیت بهتر

بهبود وضع مالی خانواده

تضمین ثبات خانواده

تامین بهتر خدمات و تسهیلات عمومی توسط مسئولین برای افراد جامعه

افزایش مشارکت زنان در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی

کاهش رشد جمعیت و هماهنگی آن با توسعه اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جامعه

انواع روشهای پیشگیری از بارداری

روش های جلوگیری از بارداری را میتوان به ۴ گروه عمده تقسیم نمود:

۱- روشهای طبیعی : منقطع ، ریتم

۲- روشهای مکانیکی : کاندوم، دیافراگم ، اسفنج ، کلاهک ، IUD

3- روشهای طبی : قرص ، آمپول

۴- روشهای جراحی : توبکتومی ، وازکتومی

قرصهای ترکیبی
توضیح روش : یکی از بهترین و مطمئن ترین روشهای جلوگیری از بارداری ، مصرف قرص های ترکیبی ( حاوی استروژن و پروژسترون ) است که به دو شکل یک مرحله ای ( LD و HD ) و سه مرحله ای ( تری فازیک ) موجود می باشد ، مصرف این قرص ها هر روز بوده ، که در بسته های ۲۱ عددی در دسترس هستند .
مکانسیم عمل:

۱- جلوگیری از تخمک گذاری

۲- تاثیر بر مخاط داخلی رحم

۳- ایجاد اشکال در ورود اسپرم به داخل رحم به دلیل افزایش ضخامت موکوس

۴- جلوگیری از لقاح از طریق تاثیر بر حرکات لوله های رحم
مزایا :

اثر بخشی بالا ( ۹/۹۹ درصد )

برگشت سریع باروری پس از قطع روش

منظم شدن ، کاهش درد و خونریزی قاعدگی

کاهش بروز کیست های تخمدان

کاهش بروز بیماریهای خوش خیم پستان ، سرطانهای رحم و تخمدان

افزایش تراکم استخوانها
عیب ها :

نامناسب بودن برای افراد فراموشکار

نیاز به تهیه (بلیستر ) جدید در هر دوره قاعدگی

مناسب نبودن برای مادران شیرده در ۶ ماه اول بعد از زایمان
عوارض شایع :

افزایش وزن

لکه بینی و خونریزی بین قاعدگی ها

حساسیت پستانها

سردردهای خفیف

تهوع

این عوارض در عرض ۳-۲ کاهش یافته و یا از بین می رود.

موارد منع مصرف مطلق :
شک یا اطمینان به وجود حاملگی

دیابت با بیماریهای عروقی

فشار خون بالا ( ۱۰۰/۱۶۰ میلی متر جیوه و بالاتر)

بیماری فعال یا مزمن کبدی

بیماریهای دریچه ای قلب

شک به وجود سرطان پستان ، ابتلا و سابقه آن.

خونریزی های رحمی بدون علت مشخص

سردرد راجعه شامل میگرن با علائم عصبی موضعی

موارد منع مصرف نسبی :

افسردگی خیلی شدید

مصرف ریفامپین یا گریزو فولوین

میگرن بدون علائم عصبی

مشکلات گوارشی که جذب قرص را مختل می کند.

فشار خون بین ۱۰۰/۱۶۰ تا ۹۰/۱۴۰ میلیمتر جیوه

واریس بدون سابقه ترومبوفلبیت
زمان شروع استفاده از قرص :

شروع قرص برای بار اول در ۵ روز اول قاعدگی و برای اطمینان بیشتر روز اول خونریزی قاعدگی شروع شود ، قرص در ساعت خاصی از شبانه روز تا پایان بسته ۲۱ عددی خورده می شود . مصرف بسته بندی پس از یک فاصله هفت روزه آغاز خواهد شد .

در مادران غیر شیرده مصرف قرص ۳ هفته پس از زایمان خواهد بود.

مصرف این قرصها را میتوان در پنج روز اول بلافاصله بعد از سقط آغاز نمود.

موارد فراموشی قرص LD و HD:
فراموشی یک قرص : خوردن قرص فراموش شده به محض به یادآوردن

فراموشی ۲ قرص : خوردن ۲ قرص در ۲ شب متوالی و خوردن بقیه مطابق معمول و استفاده از یک روش کمکی دیگر تا یک هفته .

فراموشی بیش از ۲ قرص : خوردن بقیه قرص ها ( روزی یک عدد ) ادامه یافته و به مدت یک هفته از روش کمکی دیگری نیز استفاده شود و بلافاصله پس از اتمام بسته ، بسته بعدی ( بدون فاصله هفت روزه ) آغاز می گردد
فراموشی مصرف قرص تری فازیک :

فراموشی یک قرص در کمتر از ۱۲ ساعت : خوردن قرص فراموش شده

فراموشی یک قرص پس از ۱۲ ساعت : قرص فراموش شده خورده نشده ولی مصرف بقیه قرص ها طبق برنامه ادامه می یابد حتماً باید روش کمکی دیگر ( مثل کاندوم ) نیز به منظور جلوگیری از بارداری تا پایان بسته استفاده شود.
هشدارها و چگونگی برخورد با آنها:

در صورت بروز هر یک از علائم زیر مصرف کننده فورا به بیمارستان ارجاع میشود:

۱- درد شدید در قسمت بالای شکم

۲- درد قفسه سینه و یا تنگی نفس یا سرفه با خلط خونی

۳- تورم یا درد شدید در یک پا

۴- مشکلات چشمی ( تاری دید ، دوبینی)

 
نکات مورد توجه

مصرف قرص های ترکیبی پس از زایمان و در دوران شیردهی به دلیل تاثیر آنها بر روی شیر مادر توصیه نمی شود.

از مصرف قرص ها به صورت یک شب در میان یا یک ماه در میان یا هنگام ضرورت خودداری کنید چون خطر حاملگی وجود دارد.

چون مصرف داروهایی مانند آنتی بیوتیکها ، داروهای ضد صرع ، ابتلا به اسهال و استفراغ شدید اثر قرص را کم می کند ، در این موارد باید علاوه بر قرص ها از روش دیگری مثل کاندوم نیز استفاده شود.

محدودیت زمانی و سنی خاص از نظر مصرف قرص وجود ندارد و تحت نظر پزشک ، یا کلینیک تنظیم خانواده تا سالها می توان از همین روش استفاده کرد.

در صورت استفراغ به فاصله ۲-۱ ساعت بعد خوردن یک قرص از یک بسته دیگر خورده شده و مصرف مرتب بقیه قرصهای بسته اصلی در زمان مقرر ادامه می یابد.
قرص پروژسترونی دوران شیردهی

( مینی پیل )

توضیح روش : قرصهای شیردهی ، قرصهای حاوی پروژسترون تنها هستند . این قرصها دارای مقدار کمی هورمون پروژسترون ، از یک دوم تا یک دهم میزان هورمون قرصهای ترکیبی پیشگیری از بارداری می باشند .این قرصها حاوی استروژن نیستند ، از همین رو به نامهای قرصهای حاوی پروژسترون تنها یا مینی پیل خوانده می شوند ، که مادران شیرده تا ۶ ماه پس از زایمان می توانند از آن استفاده کنند .
مکانیسم عمل:

۱- دشوار نمودن اسپرم به رحم به دلیل افزایش غلظت ترشحات دهانه رحم

۲ – جلوگیری از تخمک گذاری ماهانه

۳- تاثیر بر مخاط داخلی رحم
مزایا :

نداشتن اثر منفی بر کمیت و کیفیت شیر مادر

افزایش مدت زمان شیردهی

قابل استفاده در مادران شیرده با موارد منع مصرف استروژن

عارضه شایع :

خونریزی نامرتب رحمی این عارضه معمولاً در ماههای اول مصرف دیده شده و ۲ تا ۳ ماه پس از آغاز مصرف از بین رفته و یا کاهش می یابد .

موارد منع مصرف مطلق :

خونریزی غیر طبیعی رحمی

اختلالات مزمن یا حاد کبدی ( تومور ، هپاتیت و … )

ابتلا به سرطان پستان

موارد منع مصرف نسبی :

چاقی شدید

سا بقه سرطان پستان

فشار خون بالا

مصرف هم زمان داروهای ضد تشنج و ریفا مپین

سابقه حاملگی خارج رحم
زمان شروع استفاده از قرص شیردهی:

در صورت قاعده نشدن و تغذیه انحصاری شیر خوار با شیر مادر : ۶ هفته پس از زایمان

قاعده شدن و تغذیه انحصاری شیر خوار با شیر مادر : مصرف قرص در یکی از پنج روز اول و ترجیحاً روز اول قاعدگی
چگونگی استفاده از قرص:

هر بلیستر لاینسترول ، دارای ۲۸ قرص بوده که باید هر شب یک عدد از آن راس ساعت معین خورده شود.

شروع مصرف بسته بعدی قرص ، بلافاصله پس از پایان بسته قبلی است.

بین دو بسته قرص نباید هیچ فاصله زمانی وجود داشته باشد.
موارد فراموشی :

فراموشی یک قرص تا ۳ ساعت مسئله ای نبوده و ضمن خوردن قرص فراموش شده ، آموزش و تاکید برای خوردن قرصهای بعدی در ساعت مقرر لازم است.

فراموشی یک قرص بیش از سه ساعت : خوردن قرص فراموش شده و مصرف بعدی قرص در ساعت همیشگی همراه با ۲ روز استفاده از کاندوم در صورت نزدیکی.

فراموشی دو قرص ( ۲ روز ) : خوردن قرص ها یکجا و استفاده از یک روش مکمل دیگر تا ۷ روز.

فراموشی بیش از ۲ قرص و داشتن نزدیکی محافظت نشده در عرض ۷۲ ساعت اخیر : تجویز روش اورژانس پیشگیری از بارداری و نیز مشاوره برای انتخاب یک روش مناسب دیگر .
موارد قابل توجه :

بین ۲ بسته قرص هیچ فاصله زمانی نباید وجود داشته باشد و شروع مصرف بسته بعدی قرص ، بلافاصله پس از پایان بسته قبلی است.

قرص ها هر شب و راس ساعت معین خورده شود.
قرص های شیردهی یک انتخاب مناسب است ، برای زنانی که شیردهی دارند و می خواهند روش خوراکی پیشگیری از بارداری داشته باشند .

این قرص ها باعث کاهش تولید شیر مادر نمی شود .

مگسترون

( روش تزریقی پیشگیری از بارداری )

توضیح روش : یک روش تزریقی پیشگیری از بارداری است که حاوی ماده موثره دپو مدروکسی پروژسترون استات بوده و سه ماه از بارداری پیشگیری مینماید.

مکانیسم عمل:

جلوگیری از تخمک گذاری،

دشوار نمودن رسیدن اسپرم به رحم از طریق افزایش غلظت ترشحات دهانه رحم،

تاثیر بر مخاط داخلی رحم ( اندومتر ) .

مزایا :

اثر بخشی بالا،

آسانی استفاده،

فاصله های استفاده نسبتا طولانی مدت،

کاهش ابتلا به سرطان های آندومتر و تخمدان، (PID)، کم خونی، فیبروم رحم، اندومتریوز، (EP)، کاندیدیازیس واژن، (PMS)، درد زمان قاعدگی

قابل استفاده در هر دوره سنی،

افزایش شیر مادر،

تداخل نداشتن باتماس جنسی،

عدم نیاز به قطع مصرف قبل از اعمال بزرگ جراحی،

مناسب برای بیماران تشنجی (عدم مصرف همزمان کاربامازپین و فنی تویین).

عیب ها :

تاخیر در بازگشت باروری

لزوم تزریق در فاصله زمانی سه ماهه

عدم پیشگیری از بیماری های مقاربتی از جمله ایدز

احتمال افزایش وزن

آمنوره

عارضه شایع :

۱- اختلالات قاعدگی (از آمنوره تا خونریزی نامرتب)

۲- افزایش وزن

موارد منع مصرف مطلق :

بارداری،

سرطان پستان،

خونریزی واژینال بدون علت مشخص،

اختلالات شدید انعقادی،

سابقه تومور(آدنوم) کبدی ناشی از مصرف هورمون های استرویید جنسی،

ترومبوآمبولی و یا سابقه آن،

سابقه سکته مغزی،

فشار خون کنترل نشده،

دیابت کنترل نشده،

دیابت با ضایعه عروقی و یا ابتلای دیابت به مدت ۲۰ سال یا بیشتر از آن.

موارد منع مصرف نسبی :

بیماری کبدی

بیماری شدید قلبی

تمایل به برگشت سریع باروری

مشکلات مرتبط با تزریق (ترس ، … )

افسردگی شدید

فشار خون کنترل شده

دیابت کنترل شده

مول

چاقی
زمان شروع استفاده از مگسترون:

در یکی از پنج روز اول قاعدگی و تا یک هفته از روش کمکی مانند کاندوم استفاده میشود.

چگونگی استفاده از مگسترون :

تزریق هر سه ماهه ( ۲هفته زودتر یا دیرتر )

تکان شدید آمپول یا ویال برای ایجاد سوسپانسیون یکنواخت ،

تزریق عضلانی ( بالای عضله بازو یا باسن ) و عمیق ( با سر سوزن بلند ) بدون ماساژ دادن محل تزریق
هشدارها و چگونگی برخورد با آنها:

خونریزی شدید یا طولانی ( دو برابر شدن مقدار و یا مدت زمان قاعدگی )

سردرد شدید همراه با تاری دید

زردی چشم و پوست

تاخیر قاعدگی ( در فردی که حین استفاده از DMPA قاعدگی مرتب داشته است. )

افزایش فشار خون ( در حدی که نیازمند درمان باشد. )

موارد قابل توجه در پیگیریها و مراجعه های بعدی:

تاخیر بیش از دو هفته و وجود قاعدگی ماهانه در طول استفاده از روش: بررسی احتمال بارداری و تذکر به استفاده از یک روش دیگرتا قاعدگی بعدی

تاخیر بیش از دو هفته و آمنوره به دلیل تزریق آمپول: تزریق پس از دریافت پاسخ منفی بارداری

قطع قاعدگی (آمنوره) :عادی، بی خطر و بی ارتباط با حاملگی

لکه بینی یا خونریزی بین دوره ها: عادی، شایع و بی خطر

خونریزی قاعدگی شدید یا طولانی (مقدار خونریزی یا مدت آن دو برابر معمول): نادر، مهم و نیازمند توجه.

آی- یو- دی
توضیح روش : یک وسیله کوچک حاوی مس است که در داخل رحم کار گذاشته شده و تا ده سال از بارداری پیشگیری میکند.

مکانیسم عمل:

۱٫ ایجاد التهاب در حفره رحم و صدمه به اسپرم،

۲٫ اختلال در حرکات لوله های رحمی و جلوگیری از انتقال اسپرم و رسیدن آن به تخمک.

مزایا :

اثر بخشی بالا ۲/۹۹ درصد

برگشت باروری پس از خروج

مدت اثر طولانی

نیاز نداشتن به یادآوری روزانه

عدم تاثیر بر شیردهی

نداشتن آثار و عوارض هورمونی

قابل استفاده در اوایل منوپوز

عدم تداخل با تماس جنسی

تداخل نداشتن با مصرف داروها

عیب ها :

۱- لزوم کارگذاری و خروج توسط فرد دوره دیده،

۲- امکان خروج خود به خود،

۳- عدم پیشگیری از انتقال بیماری های منتقله از راه تماس جنسی،

۴- لزوم معاینه دوره ای.

عارضه شایع :

افزایش خونریزی و درد زمان قاعدگی و برخورد با آن،

خونریزی نامنظم و لکه بینی بین قاعدگی ها و برخورد با آن،

افزایش ترشحات و برخورد با آن.

موارد منع مصرف مطلق :

حاملگی یا شک به آن،

سابقه PID با بستری در بیمارستان،

آنومالی رحم،

نقص سیستم ایمنی،

نئوپلازی درمان شده سرویکس،

فیبروم با شکل غیر طبیعی رحم،

خونریزی شدید قاعدگی یا آنمی،

خونریزی واژینال تشخیص داده نشده،

اختلال انعقادی،

سابقه EP،

احتمال بدخیمی دستگاه تناسلی،

پاپ اسمیر غیر طبیعی،

درفاصله زمانی تشخیص و درمان مول،

نداشتن سابقه زایمان،

سل لگنی.

موارد منع مصرف نسبی :

۱٫ سابقه PID بدون بستری در بیمارستان،

۲٫ داشتن شریک های جنسی متعدد ،

۳٫ بیماریهای دریچه ای قلب نیازمند پروفیلاکسی،

۴٫ سابقه یا ابتلای اخیر به STI’s،

۵٫ اندومتریت پس از زایمان یا سقط عفونی در سه ماهه گذشته،

۶٫ سرویسیت و واژینیت درمان نشده.

 

زمان شروع استفاده از آی یو دی:

در زمان قاعدگی در پنج روز اول قاعدگی،

۶ پس از زایمان ( طبعی ، سزارین) ۶ هفته پس از زایمان،

پس از سقط یا کورتاژ غیرعفونی زیر ۱۲ هفته در ۵ روز اول پس از سقط ،

سقط بالای ۱۲ هفته پس از ۶ هفته ،

مادران شیردهی که قاعدگی آنها برنگشته است (۶ هفته پس از زایمان با اطمینان از عدم بارداری).

هشدارها:

۱٫ دیده نشدن و لمس نشدن نخ آی یو دی،

۲٫ تاخیر قاعدگی،

۳٫ حاملگی داخل و خارج رحمی

پیگیری :

۱٫ مراجعه های پیگیری (پس از ماه اول و سپس هر ششماه)،

۲٫ مراجعه پس از ۱۰سال برای خروج و گذاشتن آی یو دی جدید.
بستن لوله های رحمی

( توبکتومی )
توضیح روش : بستن لوله در زنان یک روش دایمی جلوگیری از بارداری است که در آن لوله های رحمی بسته میشود.

مکانیسم عمل:

با بسته شدن لوله های رحمی از برخورد تخمک با اسپرم جلوگیری می شود و لقاح صورت نمی گیرد .

مزایا :

دایمی بودن

اثر بخشی بالا

عدم نیاز به یاد آوری و مراجعه مکرر

نداشتن عارضه برای سلامتی فرد استفاده کننده روش در دراز مدت

تاثیر نداشتن در روابط جنسی

کاهش ابتلا به سرطان تخمدان

عیب ها :

نیاز به عمل جراحی

پر هزینه و دشوار بودن عمل جراحی برگشت باروری

تذکرهای بعد از عمل توبکتومی:

یک سری دستورات و توصیه های کلی است که بایستی بعد از هر عمل جراحی رعایت شود بعنوان مثال :

تمیز و خشک نگهداشتن محل بخیه

حمام کردن روزانه و………

نداشتن رابطه زناشویی حداقل تا یک هفته

خودداری از برداشتن اجسام و اشیای سنگین تا یک هفته.

عوارض غیر شایع:

۱- احتمال تغییر میزان قاعدگی

۲- افزایش احتمال حاملگی خارج از رحم ( در صورت وقوع بارداری)

۳- خطرات سایراعمال بیهوشی

مراجعه به متخصص زنان در صورت بروز هر کدام از این عوارض

هشدارها و چگونگی برخورد با آنها :

۱-تب بالاتر از ۳۸ درجه ،

۲- درد و تورم محل عمل و خروج چرک و خون از آن تا یک هفته ،

۳- درد شکمی که بدتر شده یا از بین نرود ،

۴- اسهال

۵- از حال رفتن

مراجعه به بیمارستان در صورت بروز هر کدام از علائم فوق .

 
بستن لوله های اسپرم بر

( وازکتومی بدون تیغ جراحی )
توضیح روش : وازکتومی ( بستن لوله های اسپرم بر در مردان ) ، آسانترین و موثرترین روش پیشگیری از بارداری است که بدون تیغ جراحی و معمولا کوتاهتر از ۲۰ دقیقه انجاممیگیرد .

مکانیسم عمل:

بسته شدن لوله های اسپرم ، از ورود اسپرم بهمایع منی جلوگیری مینماید ، در این حالت مایع منی فرد بدون اسپرم بوده و لقاح صورت نخواهد گرفت.

مزایا :

اثر بخشی بالا (نزدیک به ۱۰۰% )

دائمی بودن

نداشتن اثر منفی بر قدرت مردانگی، میل جنسی و صفت های ثانویه مردانه،

عدم نیاز به یادآوری و مراجعه مکرر،

نداشتن عارضه برای سلامتی،

تاثیر نداشتن بر حجم و ظاهر مایع منی و کیفیت تماس جنسی،

چاق نشدن،

عدم تداخل با تماس جنسی،

افزایش لذت جنسی،

اثربخشی بیشتر، نیاز کمتر به مراقبتهای قبل و پس از عمل.

عوارض شایع :

درد،

سوزش،

کبودی مختصر،

در ناحیه عمل که تا یک هفته رفع می شوند.

تذکرهای بعد از عمل وازکتومی:

- استراحت تا یک روز،

- آب نزدن به محل عمل تا دو روز،

- نداشتن تماس جنسی تا ۴ روز،

- پو شیدن شورت تنگ و یا بیضه بند و انجام ندادن کار های سنگین تا یک هفته

هشدارها و چگونگی برخورد با آنها :

۱٫ تب بیش از ۳۸ درجه تا ۴ هفته بویژه در هفته اول،

۲٫ درد شدید و عدم پاسخ به مسکن،

۳٫ خروج خون و چرک از محل زخم،

۴٫ تورم بیش از حد اسکروتوم.

موارد قابل توجه در پیگیریها :

بهتر است فرد وازکتومی شده ، یک هفته پس از عمل برای معاینه محل عمل به پزشک مربوطه مراجعه نماید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  فرد وازکتومی شده باید سه ماه بعد از عمل از نظر نبودن اسپرم در مایع منی ( آزو اسپرمی ) آزمایش شود لازم است در این مدت و تا اخذ نتیجه آزمایش ، یک روش مطمئن جلوگیری از بارداری ( مانند کاندوم ) مورد استفاده قرار گیرد .

برای پیگیری و اطمینان از موفقیت کامل عمل ، انجام آزمایش بعدی با فاصله زمانی یک ماه از آزمایش اول ( چهار ماه پس از عمل ) ضروری است .

کاندوم
توضیح روش : کاندوم یک وسیله پیشگیری از بارداری از جنس لاتکس است . کاندوم تنها روشی است که علاوه بر پیشگیری از بارداری از انتقال بیماریهای قابل انتقال از تماس جنسی نیز پیشگیری مینماید.

مکانسیم عمل:

جلوگیری از ریختن مایع منی به داخل واژن و ممانعت از رسیدن اسپرم به تخمک.
مزایا :

جلوگیری از انتقال بیماریهای منتقله از راه تماس جنسی(STIs/HIV/AIDS)

کاهش خطر بروز سرطان دهانه رحم

قابل استفا ده در هر گروه سنی

کمک به جلوگیری از انزال زود رس

آسانی استفاده و نداشتن عوارض موضعی و عمومی

نداشتن آثار هورمونی

قابل استفاده بلافاصله پس از زایمان

نداشتن اثر بر شیردهی

عیب ها :

ایجاد حساسیت به کاندوم

لزوم استفاده پس از نعوظ

کاهش لذت جنسی به دلیل کاهش حس لمس

احتمال خارج شدن یا پاره شدن آن

موارد منع مصرف کاندوم :
حساسیت به لاتکس و بروز خارش در هر کدام از زوجین

ناهنجاری های دستگاه تناسلی مرد
نکته های قابل توجه در مصرف کاندوم:

استفاده از یک کاندوم جدید در هر بار نزدیکی،

مشاهده و اطمینان از سالم بودن کاندوم باید پیش از مصرف آن ،

لزوم کشیده شدن به روی آلت در حالت نعوظ و قبل از انجام نزدیکی.

لزوم خروج کاندوم بلافاصله پس از انزال.

عدم استفاده از لوبریکانتها (وازلین ، روغن های نباتی گیاهی و .. ) بدلیل افزایش احتمال آسیب به کاندوم و پاره شدن آن.

توجه حین استفاده از کاندوم به سوراخ نشدن آن با ناخن، ا نگشت یا انگشتر.

توجه به باقی نماندن کاندوم در واژن پس از ا نزال.

استفاده نکردن از کاندومهای شکننده تاریخ گذشته، تغییر شکل، تغییر رنگ یافته و یا کاندوم با بسته بندی داخلی صدمه دیده.

موارد قابل توجه در پیگیریها و مراجعه های بعدی:

مراجعه برای دریافت بسته بعدی کاندوم به فاصله ۳-۴ هفته.

بررسی دقیق رضایت از روش، شکایت ها و چگونگی استفاده از کاندوم در هر مراجعه.

بررسی آگاهی فرد از روش اورژا نس پیشگیری از بارداری و آموزش در صورت نیاز.

بررسی داشتن قرصهای روش اورژا نس پیشگیری از بارداری و تحویل به متقاضی در صورت نیاز.

برررسی یک مورد مرگ مادر به دلیل ترومبوآمبولی وریدی

متوفی خانم ۳۱ سال با بارداری اول ، دوقلوکه سابقه بیماری خاصی نداشته وتحت مراقبتهای دوران بارداری بوده است. وی به دلیل دو قلوئی و به دنبال افت ضربان قلب یک جنین در ۳۸ هفتگی سزارین شده و دو نوزاد پسر سالم متولد می شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، بعد از عمل از سرفه های شدید شاکی بوده و دو هفته پس از سزارین به دلیل تنگی نفس تحت ویزیت پزشک اورژانس قرار می گیرد و سر پایی ترخیص می شود.

مجدداً ۳ روز بعد از تنگی نفس شدید شاکی می شود که پس از مراجعه به بیمارستان و انجام یکسری اقدامات ترخیص و توصیه به مراجعه به اورژانس قلب می گردد.صبح روز بعد ( ۱۸ روز بعد از عمل ) دچار تنگی نفس شدید و سیانوز می شود که دربین راه دچار ارست تنفسی می گردد که ابتدا به CPR جواب می دهد ولی در ارست مجدد به  CPR جواب نداده و فوت می کند. در معاینه بعمل آمده مشخص می گردد که قطر ساق پای راست و چپ ۲ سانتیمتر اختلاف سایز داشته است.

ترومبوآمبولی وریدی در زمان بارداری

ترومبوآمبولی وریدی که شامل ترومبوزوریدی عمقی و آمبولی ریه است ، سبب عارضه‌دار شدن ۳- ۵/۰ در ۱۰۰۰ بارداری می‌شود و عامل اصلی مرگ و میر مادران در ایالات متحده است.

عوامل خطرزا :

عوامل خطرزای ترومبوآمبولی وریدی شامل:

-    سن بالاتر از ۳۵ سال
-    چاقی ( BMI بالاتر از۳۰ (
-    تعداد زایمان
-    سابقه شخصی یا خانوادگی ترومبوآمبولی وریدی یا ترومبوفیلی
-    استراحت در بستر
-    بی‌حرکتی به مدت چهار روز یا بیشتر
-    استفراغ بیش از حد
-   دهیدراسیون
-    مشکلات طبی (به عنوان مثال، عفونت شدید، نارسایی احتقانی قلب، سندروم نفروتیک)
-    پره‌اکلامپسی
-    وریدهای واریسی شدید
-    جراحی و تروما
-    زایمان از طریق سزارین به طور معنی‌داری خطر ترومبوآمبولی را در مقایسه با زایمان واژینال افزایش می‌دهد.

اختلالات ترومبوفیلیک:

تقریبا ۵۰ % از زنان باردار دچار ترومبوآمبولی وریدی یک اختلال ترومبوفیلیک ( تمایل به تشکیل لخته یا ترومبوز) دارند، این میزان در عموم جمعیت ۱۰ % است .اختلالات ترومبوفیلیک ممکن است ارثی یا اکتسابی باشند. سندروم آنتی‌بادی ضد فسفولیپید با یک یا بیش از یکی از تظاهرات بالینی مشخص که شایع‌ترین آنها ترومبوز یا سقط مکرر جنین هستند ، تعریف می‌شود.   ترومبوفیلی‌ها با عوارض بارداری، از جمله از دست رفتن زودرس یا دیررس بارداری، محدودیت رشد داخل رحمی و جدا شدن جفت همراه هستند.

نشانه‌ها و علایم :

الف ) ترومبوز وریدی عمقی:

ترومبوز وریدی عمقی با احتمال وقوع یکسان در هر کدام از سه ماهه‌های بارداری و پس از زایمان روی می‌دهد.

تشخیص ترومبوز وریدی عمقی طی بارداری مشکل است. از علائم آن  درد و تورم یک طرفه اندام تحتانی(بویژه سمت چپ) می باشند.

ب) آمبولی ریه :

آمبولی ریه طی دوران پس از زایمان شایع‌تر از دوران بارداری روی می‌دهدو ۶۴ % از ترومبوآمبولی‌های وریدی پس از زایمان از طریق سزارین روی می‌دهند. تظاهرات بالینی از تنگی نفس و تاکی پنه(افزایش تعداد تنفس) خفیف تا کلاپس قلبی ـ ریوی قابل توجه متغیر است. علایم تنگی نفس در بارداری غیراختصاصی هستند.

علایم آمبولی ریه شامل :

تنگی نفس ناگهانی ، درد قفسه سینه پلورتیک ، سیانوز ، بی قراری ، تاکی پنه (تعداد تنفس بیش از ۳۰ بار در دقیقه ) ، …

آزمون‌های تشخیصی :

الف ) ترومبوز وریدی عمقی:

سونوگرافی داپلر، آزمون انتخابی برای تشخیص ترومبوز وریدی عمقی است چرا که غیرتهاجمی، بی‌خطر و نسبتا ارزان است. در بیماران غیرباردار، سی‌تی‌اسکن وMRI   برای شناسایی ترومبوز وریدی عمقی دارای حساسیت‌های مشابه یا بهتری نسبت به سونوگرافی هستند. ونوگرافی همچنان به عنوان آزمون قطعی برای تشخیص ترومبوز وریدی عمقی مطرح است.

ب) آمبولی ریه:

D- دایمر وسونوگرافی داپلربه ترتیب برای تشخیص آمبولی ریه توصیه میشونددرصورتیکه این آزمونها غیرقطعی باشند، سی‌تی‌اسکن اسپیرال به عنوان آزمون انتخابی برای تشخیص آمبولی ریه در دوران بارداری مطرح است. اسکن V/Q (پرفیوژن / ونتیلیشن) ممکن است در صورت در دسترس نبودن سی‌تی‌اسکن اسپیرال مورد استفاده قرار گیرد. پایش گازهای خون شریانی، عکس‌برداری از قفسه سینه و نوار قلب (جهت تشخیص بزرگی بطن) را می‌توان در بیماران ناپایدارو بی‌تحرک انجام داد.

درمان:

تثبیت علائم حیاتی بیمار در اولویت اول است. راه هوایی، تنفس و گردش خون باید بلافاصله مورد توجه قرار گیرند و ممکن است نیازمند درمان در واحد مراقبت‌های ویژه باشند. در آمبولی ریه تهدیدکننده حیات، درمان ترومبولیتیک ( از بین برنده لخته ) ، کاتترپوستی قطعه‌قطعه‌کننده لخته یا آمبولکتومی جراحی ممکن است بسته به منابع موجود مورد استفاده قرار گیرند. اگر شک بالینی قوی باشد، ممکن است درمان تجربی با داروهای ضد انعقاد آغاز و در صورت رد شدن آمبولی ریه قطع شود.

درمان ضد انعقادی در بارداری:

انتخاب‌های دارویی در این وضعیت شامل هپارین‌هایی با وزن مولکولی پایین ، هپارین تفکیک نشده  و وارفارین (کومادین؛ تنها در دوران پس از زایمان) هستند.

هپارین‌های با وزن مولکولی پایین به عنوان اولین انتخاب دارویی برای درمان و پیشگیری از آمبولی ریه در بارداری می باشند. در بارداری  هپارین‌های با وزن مولکولی پایین بی‌خطر و موثر ند ودفعشان از شیر مادر ناچیز است و میزان کمتری از عوارض جانبی شامل ترومبوسیتوپنی ناشی از هپارین، استئوپوروز علامت‌دار، خونریزی و واکنش‌های آلرژیک را دارند. در دوران بارداری باید از وارفارین اجتناب کرد. این دارو از جفت عبور می‌کند و خطر سقط جنین، مرده‌زایی، امبریوپاتی (هیپوپلازی بینی یا اپی‌فیزهای منقوط)، ناهنجاری‌های سیستم عصبی مرکزی و خونریزی جنین و مادر را افزایش می‌دهد. وارفارین با شیردهی منافاتی ندارد.

طول مدت درمان در بارداری از ۶-۳ ماه، شامل ۶ هفته پس از زایمان متغیر هستند.تزریق هپارین در زمان شروع زایمان قطع می شود تا از وقوع عوارض ضد انعقادی در طی زایمان پیشگیری شود.

-    براساس بوکلت مراقبتهای ادغام یافته مادران درصورتیکه مادر با علایم تنگی نفس ناگهانی، دردقفسه سینه پلورتیک ، سیانوز ،  بی قراری ، تاکی پنه (تعداد تنفس بیش از ۳۰ باردردقیقه)  مراجعه نماید با تشخیص احتمالی آمبولی ریه اقدامات فوری زیر را باید انجام داد :

-    باز نگهداشتن رگ با سرم رینگر
-    تزریق وریدی ۵۰۰۰ واحد هپارین وتکرار هر ۶ ساعت تا زمان رسیدن به بیمارستان
-   دادن اکسیژنبه میزان ۸-۶ لیتر در دقیقه با ماسک یا لوله
-    کنترل علایم حیاتی هر ۱۵ دقیقه
-    ارجاع فوری و همراهی بیمار

پیشگیری:

آسپیرین با دوز کم (۸۱-۷۵ میلی‌گرم) گاهی برای زنان دارای خطر افزایش یافته ترومبوز که به حد آستانه دریافت هپارین پروفیلاکتیک نرسیده‌اند (به طور مثال، زنی که دچار یک ترومبوفیلی خفیف و فاقد سابقه‌ای از آمبولی ریه است) مورد استفاده قرار می‌گیرد. ترومبوپروفیلاکسی در دوران پس از زایمان متعاقب زایمان واژینال به صورت روتین اندیکاسیون ندارد، ولی ممکن است به علت عوامل خطرزای مرتبط با زایمان، نظیر زایمان طول کشیده، زایمان با استفاده از فورسپس و بی حرکتی پس از زایمان ضرورت یابد.

زنانی که تحت زایمان سزارین برنامه‌ریزی شده قرار می‌گیرند به طور روتین پروفیلاکسی( پیشگیری ) دارویی برای آمبولی ریه دریافت نمی‌کنند، مگر آنکه سایر عوامل خطرزای آمبولی ریه نیز وجود داشته باشند. با این حال، نشان داده شده است پروفیلاکسی    ( پیشگیری )  مکانیکی با جوراب‌های فشاری پنوماتیک، پس از سزارین عامل موثری در پیشگیری از ایچاد لخته می باشد.

تهیه وتنظیم
دکترفریبا حیدری
کارشناس برنامه مادران
معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمان

تغذیه دوران بارداری

آذر ۱۴, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : اخبار مامایی, مشروح اخبار

از شاخص های مهم بهداشتی،  میزان مرگ مادران است. این میزان در سال ۱۳۸۵در کشورمان حدود ۲۲ در ۱۰۰۰۰۰ تولد زنده گزارش شده است. توسعه اجتماعی اقتصادی کشورها در گرو داشتن منابع انسانی سالم است و این مادران سالم هستند که در سلامت نسل آینده نقش کلیدی دارند. امروزه آموزش تغذیه مناسب به مادران باردار برای پیشگیری از سوء تغذیه، کاهش عوارض بارداری و مرگ و میر ناشی از آن ضروری است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، تامین نیاز های تغذیه ی خانم باردار برای حفظ سلامت او و پیشگیری از تخلیه ذخایر بدن از ریز مغذی ها ضروری می باشد از طرف دیگر جنین رشد بسیار سریعی دارد و وزن او از یک گرم در هشت هفتگی به حدود ۳۲۰۰ گرم در هفته چهلم می رسد. از هفته سوم جنینی در هر دقیقه ۲۵۰هزار سلول مغزی تکثیر پیدا می کند جنین برای ثکثیر سریع سلول های خود نیاز ویژه ای به انواع مواد مغذی دارد که باید از طریق تغذیه مناسب مادر تامین شود. دانش مادر در زمینه ی رعایت تنوع و تعادل غذایی در این زمان و نقش آن در وزن گیری مناسب دوران بارداری سهم مهمی در تامین سلامت مادر و جنین دارد.

مراقبتهای تغذیه ای در بارداری

مراقبتهایی که دراین دوران لازم است توسط پزشک و یا ماما پیگیری شود عبارتند از:
-    ارزیابی وضعیت تغذیه ی خانم های باردار
-    آموزش اصول تغذیه مناسب به خانم های باردار
-    آموزش نحوه ی مصرف مکمل های ویتامین و املاح  در دوران بارداری
-    ثبت وزن و پایش وزن گیری در طول بارداری طبق برنامه زمان بندی تعیین شده

اصول تغذیه مناسب

خانم های باردار می توانند بدون داشتن رژیم مخصوص و جداگانه مقدار بیشتر و متنوع تری از غذا نسبت به قبل از بارداری مصرف کنند .

خانم های باردار هم باید مانند سایر افراد خانواده هر روز از ۴ گروه غذایی اصلی استفاده کنند آنچه که در تغذیه ی خانم های باردار اهمیت دارد رعایت تنوع و تعادل در مصرف مواد غذایی می باشد .

چگونه می توان تعادل وتنوع را در برنامه غذایی روزانه رعایت نمود؟

بهترین راه برای اطمینان از مصرف متعادل و متنوع مواد غذایی در روز استفاده از همه

گروههای غذایی یعنی گروه نان غلات، گروه میوه ها و سبزیجات، گروه شیر و لبنیات و گروه گوشت، تخم مرغ، حبوبات و مغزهاست .

تعادل به معنی مصرف مقادیر کافی از مواد غذایی است و تنوع یعنی مصرف انواع مواد غذایی که در گروههای غذایی قرار دارد .

در هر گروه غذایی، مواد با ارزش غذایی تقریبا یکسان قرار دارد و می توان از یکی به جای دیگری استفاده کرد. بنابراین انواع مواد غذایی مورد نیاز مادران باردار را در قالب گروههای غذایی معرفی می گردد.

گروه های غذایی اصلی

۱- گروه نان و غلات :

این گروه شامل انواع نان،  برنج، ماکارونی ، رشته، گندم، جو و ذرت می باشد

مقدار توصیه شده از مواد غذایی این گروه ۱۱-۷ سهم در روز است که هر سهم معادل: یک برش نان سنگک، تافتون یا بربری به اندازه یک کف دست ( حدود ۱۰×۱۰ سانتیمتر مربع یا حدود ۳۰ گرم ) یا ۴ برش نان لواش، نصف لیوان غلات پخته مانند برنج یا ماکارونی می باشد.

غلات منابع خوب تولید انرژی هستند و به سرعت در بدن مصرف شده و انرژی لازم را تامین می کنند. همچنین غلات سبوس نگرفته سرشار از فیبر هستند. فیبر در تنظیم حرکات روده ها و پیشگیری از یبوست که در دوران بارداری شایع است نقش دارد. پروتئین، آهن و ویتامین های گروه B از دیگر ترکیبات موجود در این گروه مواد غذایی هستند. نقش این ترکیبات در بدن ، رشد و سلامت سیستم عصبی می باشد.

به مادران باردار و شیرده توصیه می شود:

-   ازغلات پرفیبر و نان سبوس دار (مانند سنگک، تافتون و بربری ) استفاده کنند.
-  همچنین می توانند از غلات حجیم شده مثل شیرین گندمک به همراه شیر استفاده کنند.
-  بهتر است برنج را به همراه حبوبات استفاده  کنند.

۲- گروه میوه ها و سبزیجات:

سبزی ها و میوه های خام تامین کننده ی ویتامین C و بتا کاروتن (پیش ساز ویتامین A) و انواع ویتامین گروه  B و مقداری آهن مورد نیاز بدن هستند. هرچه یک ماده ی غذایی گیاهی رنگ تیره تری داشته باشد (اعم از سبز ، نارنجی یا قرمز ) از نظر بتا کاروتن غنی تر است.

ویتامین های محلول در آب (شامل ویتامین  B و C )بسیار حساس و ناپایدار است عوامل زیر سبب تخریب و به هدر رفتن آنها می شود:

شستشوی زیاد ،  قرار گرفتن در معرض هوا یا نور خورشید ، پختن به مدت طولانی به خصوص در ظروف درباز و همراه آب زیاد بدون مصرف آب آن .

نقش ویتامین های موجود در این گروه در بدن عبارتند از:

•    افزایش مقاومت در برابر عفونت ها
•    کمک به التیام زخم ها
•    تامین سلامت چشم و بینایی
•    کمک به سوخت وساز مواد در بدن

میوه ها:

از میوه های مختلف به طور متوسط بایستی ۳ الی ۴ سهم در روز استفاده شود. هر سهم از میوه ها به عنوان مثال معادل : یک عدد سیب، پرتقال یا موز متوسط،  نصف لیوان کمپوت یا میوه پخته، ۳ عدد زرد آلو،  نصف لیوان حبه انگور، یک چهارم طالبی متوسط،  نصف لیوان آب میوه یا یک سوم لیوان آب لیمو ترش یا دو قاشق غذا خوری میوه ی خشک (برگه) می باشد.
با توجه به اهمیت این گروه، برای مصرف بهتر میوه ها میتوان توصیه های زیر را بکار گرفت:
-  برای ایجاد تنوع در مصرف میوه ها ، سالاد میوه تهیه شود.
-    بجای مصرف نوشابه ی گاز دار مصرف آب میوه های تازه توصیه می شود.
-   در وعده ی صبحانه نیز مصرف انواع میوه ها یا آب میوه توصیه می شود.
-  از انواع میوه ها به عنوان میان وعده استفاده شود.
-  در فصل تابستان از میوه های متنوع وتازه مصرف شود.
-   در فصل سرد میوه های خشک مانند کشمش، توت خشک،  انجیر خشک ، برگه هلو، زرد آلو یا آلوی خشک به عنوان میان وعده پیشنهاد می شود.

- از آنجایی که میوه محتوی فیبر بیشتری نسبت به آبمیوه می باشد، در صورت ابتلا به یبوست ترجیحا به جای آبمیوه، خود میوه ها (بعد از شست و شوی کامل) با پوست (در انواعی که پوست آن ها نیز قابل مصرف می باشد) میل شود.

سبزی ها:

شامل سبزی های ریشه دار (پیاز، هویج، سیب زمینی، شلغم) و سبزی های برگدار (سبزی خوردن، کاهو، کلم، اسفناج) سبزی های ساقه دار (کرفس) سبزی های گلدار (گل کلم)  و سبزی های میوه دار مانند ( خیار ، گوجه فرنگی، کدو و بادمجان) می باشد.

مقدار توصیه  شده از سبزی ها به طور متوسط ۵-۴ سهم در روز است که هر سهم معادل یک لیوان سبزی خام برگ دار یا سالاد سبزیجات (شامل: گوجه، کاهو، کلم، فلفل سبز و دلمه ای و…) یا نصف لیوان سبزیجات پخته می باشد.

۳-گروه شیر و لبنیات:

مواد این گروه از منابع کلسیم، فسفر، پروتئین، و ویتامینA  و B بوده و شامل شیر،  پنیر، کشک و بستنی می باشد.

این گروه از مواد غذایی، منبع بسیار خوبی از کلسیم مورد نیاز برای بدن مادر جهت حفظ سلامت واستحکام استخوان ها، دندان ها و حفظ ذخیره کلسیم بدن مادر می باشد و در ساخت و ساز استخوان ها و دندانهای  جنین نیز بسیار مهم است.  نیاز به کلسیم در دوران بارداری و شیردهی مانند دوران قبل از بارداری ۱۰۰  میلی گرم در روز است ولی جذب کلسیم در بدن مادر باردار افزایش می یابد. در دوران بارداری بدن مادر ۳۰ گرم ذخیره می کند که بخش عمده ی آن ( ۲۵ گرم ) صرف تشکیل استخوان های جنین می شود و تنها حدود ۵ گرم آن در بدن مادر ذخیره می شود. بنابراین برای جلوگیری از برداشت ذخایر مادر مصرف لبنیات به میزان کافی توصیه می شود.

از مواد غذایی این گروه در دوران بارداری  و شیر دهی مصرف حداقل ۴ – ۳ سهم در روز تو صیه می شود هر سهم معادل یک لیوان شیر ، یک لیوان ماست ، ۶۰ – ۴۵ گرم پنیر کم چرب ( معادل دوقوطی کبریت) ، یک لیوان کشک و یا ۵/۱ لیوان بستنی می باشد.

در مورد این گروه مواد غذایی توصیه می شود:

-  از شیر کم چربی و پنیر کم نمک استفاده شود.
-   پنیر علاوه بر صبحانه به همراه سبزیجات و یا در سالاد مصرف شود.
-    از کشک در انواع آش ها و یا غذاهایی مانند کدو و یا بادمجان استفاده شود.

۴-گروه گوشت ، تخم مرغ ، حبوبات ومغزها :

این گروه شامل انواع گوشت سفید و قرمز، ماهی، دل، جگر،  تخم مرغ، عدس، نخود و لوبیا ، پسته، بادام، گردو و… می باشد.

این مواد از عمده ترین منابع تامین کننده پروتئین مورد نیاز برای جنین، شیر خوار و مادر می باشد. علاوه بر پروتئین، این گروه منابع خوبی از آهن، روی و ویتامین های گروهB نیز هستند. نقش این ترکیبات در بدن خونسازی ، تکامل سیستم عصبی و رشد می باشد.

مقدار توصیه شده از مواد این گروه حدود سه سهم در روز است که هر سهم معادل ۶۰ گرم گوشت قرمز یا ماهی یا مرغ، نصف لیوان حبوبات خام یا یک لیوان حبوبات پخته، دو عدد تخم مرغ یا نصف لیوان از مغزها می باشد.

به مادران توصیه می شود:

-    از مرغ یا جوجه پخته یا آب پز شده همراه با برنج،  سبزیجات و یا به صورت سوپ مرغ و جوجه استفاده کنند.
-    از تخم مرغ ترجیحا به صورت آب پز استفاده واز مصرف زرده ی آن به صورت خام و یا نیم بند خودداری کنند.
-    انواع مغزها مانند پسته، بادام، گردو و فندق نیز منابع خوبی از پروتئین و آهن هستند و میتوان به عنوان میان وعده از نوع خام آن ها  (که نمک کمتری دارد) استفاده کرد.
-    از ماهی حداقل دو وعده در هفته استفاده کنند. زیرا مصرف ماهی در تکامل سیستم عصبی و افزایش قوای ذهنی جنین بسیار موثر است.
-   در طبخ انواع گوشت دقت شود تا کاملا مغز پخت شود.

بتول دامادی
کارشناس مامایی دانشگاه علوم پزشکی کرمان

چگونه در دوران بارداری خواب راحتی داشته باشیم ؟

در بارداری، مجموعه‌ای از مشکل‌ها ممکن است خواب را مختل کند؛ از جمله تهوع، سوزش سردل، گرفتگی عضله‌های ساق و خرخر کردن. برخی از این مشکل‌ها البته اجتناب‌ناپذیر است ولی ممکن است به علت عادت‌های خوابی که یک زن از قبل از بارداری دارد نیز این مشکل‌ها تشدید شوند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، خواب طولانی در سه ماهه اول بارداری امری طبیعی است زیرا در این دوران بدن احساس خستگی بیشتر دارد ، تا زمانی که به شی جدیدی که در حال رشد است عادت کند. در این زمان جفت شکل می گیرد و بدن خون بیشتری تولید می کند و قلب با سرعت بیشتری عمل پمپ را انجام می دهد. اما در ماه های بعدی خوابیدن و فرم خواب دچار ایراد می شود و خانم باردار نمی تواند خواب کافی و بدون وقفه ای در شب داشته باشد.

مهم ترین دلیل نداشتن خواب کافی در این دوران افزایش اندازه جنین می باشد که وضعیت و فرم مادر را برای خوابیدن دچار مشکل می کند. برای مثال اگر فرد عادت به خوابیدن به پشت یا شکم داشته ، مدتها زمان لازم دارد تا به وضعیت جدید و خوابیدن به پهلو عادت کند. بعلاوه جابه جا شدن و تغییر وضعیت در بستر نیز سخت تر می شود.

بسیاری از زنان باردار مدعی هستند که خواب آنها واضح تر و پویاتر از قبل می شود و حتی دچار کابوس نیز می شوند.شاید استرس های این دوران کیفیت خواب را اینگونه تحت تاثیر قرار می دهد. نگرانی بابت سلامت جنین، کیفیت زایمان و توانایی مادر شدن و .. ذهن را به گونه ای درگیر می کند که خواب را از مادر ساقط خواهد کرد.

بهترین وضعیت خواب در حاملگی

از همان ابتدای بارداری به خود عادت دهید که به پهلو دراز بکشید. خوابیدن به پهلو  با زانوان خمیده ، بهترین و راحت ترین وضعیت خواب در این دوران می باشد. این وضعیت حتی کار قلب را نیز آسان تر می کند زیرا فشار جنین را از روی بزرگ سیاهرگ برداشته و خون اندام ها راحت تر به قلب بر می گردد. بعضی از پزشکان معتقدند که زنان باردار باید به پهلوی چپ بخوابند. زیرا کبد در طرف راست بدن قرار دارد و خوابیدن به پهلوی چپ ، فشار ناشی از رحم را از روی این ارگان بزرگ برمی دارد.

خوابیدن به پهلوی چپ جریان خون را به قلب ارتقا می بخشد و خون بیشتری به جنین، رحم و کلیه ها راه می یابد و فشار از کمر برداشته می شود. اما راجع به چرخش خود در هنگام خواب نباید نگران بود. تغییر وضعیت در شب امری اجتناب ناپذیر و کنترل نشده است.

اغلب در سه ماهه سوم بارداری خوابیدن به پشت اصلا امکان پذیر نخواهد شد زیرا حالت راحتی نیست. اما اگر به پشت بخوابید فشار ناشی از جنین به بزرگ سیاهرگ اعمال شده و با ایجاد ناراحتی از خواب بیدار می شوید. اگر علی رغم این مسئله باز هم ممکن است به پشت دراز بکشید از پزشک خود راجع به تغییر دادن این وضعیت سوال کنید. شاید استفاده از بالش به شما کمک کند که وضعیت خواب را اصلاح نموده و خواب بهتری را تجربه کنید.

با توجه به تغییر کیفیت خواب در دوران بارداری  زن باردار مجاز به استفاده از داروهای غیر تجویزی و یا گیاهان دارویی برای بهبود کیفیت خواب در این دوران نیستید. ولی رعایت موارد زیر می تواند در کاهش بی خوابی کمک کند  :

۱- حذف نوشیدنی های کافئین دار نظیر قهوه و چای از رژیم غذایی و محدود کردن مصرف به ابتدای صبح و یا ابتدای بعد از ظهر
۲- اجتناب از نوشیدن مایعات فراوان و خوردن غذای سنگین قبل از رفتن به بستر
۳- رعایت برنامه زمانی منظم برای رفتن به بستر و بیدار شدن از خواب
۴- اجتناب از فعالیت بدنی سنگین قبل از رفتن به بستر، در عوض به مدت ۱۵ دقیقه دوش اب گرم  و یا نوشیدن شیر و عسل قبل از خواب .
۵- اگر دچار گرفتگی ساق پا میشوید ، پای خود را به دیوار فشار دهید .مصرف کلسیم کافی نیز میتواند به رفع گرفتگی کمک کند.
 
برای کاهش مشکلات خواب که به علل مختلف مثل سو هاضمه ,سوزش سر دل, فشار رحم و ..ایجاد می شود به نکات زیر توجه کنید:

یک دوش آب گرم قبل از خواب بگیرید
قبل از خواب شیر گرم و یامخلوط آب گرم با آب لیموی تازه بنوشید
نور و صدای اضافی را حذف کنید
طی ۲ ساعت قبل از خواب غذای سنگین نخورید
ورزشهایی مثل نفس کشیدن عمیق را تجربه کنید
به پهلوی چپ خوابیده و از بالشهای متعدد در قسمتهای حساس بدن استفاده کنید
از ماساژ قسمتهای مختلف بدن بهره ببرید
از خوردن محصولات کافئین دار خوداری کنید
کتابهای دوست داشتنی خود را بخوانید
اصلا از داروی خواب استفاده نکنید.

آشنایی با مشکلات جسمی که در دوران بارداری، خواب را مختل می ‌کنند :

۱ -  نیاز مکرر به ادرار کردن:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، کلیه ‌ها در دوران بارداری برای تصفیه حجم خون اضافی(۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش نسبت به پیش از بارداری) شدیدتر کار می ‌کنند و این فرآیند، تصفیه ادرار بیشتری ایجاد می‌ کند. همچنین جنین در حال رشد است و رحم بزرگ ‌تر می ‌‌شود و در نتیجه فشار بیشتری از بیرون روی مثانه وارد می ‌شود. این تغییرها باعث می ‌شود که مجبور شوید در روز و شب بیشتر به توالت بروید.

۲ – افزایش سرعت ضربان قلب:

ضربان قلب حین بارداری افزایش می ‌یابد و از آن جایی که بیشتر خون به سمت رحم می ‌رود،قلب باید سخت ‌تر کار کند تا خون را به بقیه بدن برساند.

۳ – تنگی نفس:

در ابتدا، تنفس ممکن است تحت تاثیر افزایش هورمون‌‌ های بارداری قرار گیرد، که باعث می ‌شوند تنفس‌ عمیق ‌تر شود. این وضعیت ممکن است این احساس را در  زن حامله ایجاد کند که برای تنفس هوا تلاش بیشتری ‌کند. در ادامه بارداری با بزرگ شدن رحم که فضای بیشتری در لگن و شکم را به خود اختصاص می‌ دهد و بر دیافراگم (پرده ‌ای عضلانی میان ریه‌ ها و اندام‌ های شکم) فشار می ‌‌آورد، ممکن است احساس کند تنفس مشکل ‌تر شده است.

۴ – گرفتگی عضله‌ های ساق پا و کمردرد:

درد در ساق پا و کمر تا حدی ناشی از وزن اضافی جنین و رحم است. بدن در طول بارداری، هورمونی به نام ریلکسین تولید می ‌کند که آمادگی برای زایمان را باعث می‌  شود .

یکی از آثار این هورمون آن است که رباط‌ ها را در سراسر بدن شل‌ تر می‌ کند و به این ترتیب، پایداری بدن کاهش می ‌یابد و آسیب ‌پذیری بیشتری نسبت به صدمه‌ ها، مخصوصا در کمر ایجاد می شود .

۵ – سوزش سردل و یبوست:

بسیاری از زنان باردار دچار سوزش سر دل می‌ شوند که ناشی از بازگشت محتویات معده به درون مری است. فعالیت همه دستگاه گوارش در طول بارداری کند می ‌شود، غذا مدت بیشتری در معده و روده باقی می‌ ماند. هم سوزش سردل و هم یبوست ممکن است در ادامه بارداری بدتر شود، زیرا بزرگ ‌تر شدن رحم بر معده و روده بزرگ فشار می‌ آورد.

استرس هم ممکن است خواب را مختل کند. ممکن است در مورد سلامت جنین‌ هم نگران باشید و در مورد توانایی ‌تان به عنوان والد اضطراب داشته باشید و این شما را در طول یک شب بیدار نگه می دارد.

شنا کردن در زمان بارداری

انجام ورزش در بارداری فواید زادی برای خنم باردار دارد که از این فوائدمی توان کنترل وزن و جلوگیری از افزایش بیش از حد وزن، افزایش تونوسیته عضلانی، کشش و تحمل عضلانی، افزایش حس کنترل، افزایش انرژی، کاهش تهوع، خستگی، پشت درد، بهبود خواب، بهبود ظاهر و وضعیت و حفظ تناسب اندام، افزایش تمایل به ادامه ورزش بعد از زایمان را نام برد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، تحقیقات نشان می دهد که خانمهای باردار سالمی که در شرایط مناسب بدنی به سر می برند و پیش از حاملگی نیز ورزش می کرده اند، می توانند به برنامه ورزشی خود در دوران حاملگی نیز ادامه دهند و مشکلی برای سلامتی یا رشد کودک آنها پیش نخواهد آمد.

پژوهشگران تعداد زیادی خانم حامله را که به ورزش می پرداختند، مورد مطالعه قرار دادند. هنگامی که محققان مدت زمان زایمان، اضافه وزن دوران حاملگی و وزن نوزاد را مقایسه کردند، هیچ تفاوتی بین ورزشکاران و گروه کنترل نیافتند. به هر حال، حتما پزشک یا مامای خود را در جریان ادامه برنامه ورزشی خود قرار دهید.

تا زمانی که پزشک یا ماما ممنوعیتی برای ورزش در نظر گرفته باشد، می توانید برنامه های ورزشی سبک یا متوسط را ادامه دهید. ورزشهای کم فشار و سبک همچون پیاده روی یا شنا را انتخاب کنید و مدت زمان جلسات تمرین خود را کوتاه در نظر بگیرید. همچنین می توانید در کلاسهای ویژه دوران حاملگی شرکت نمایید تا اطمینان حاصل کنید که ورزشها و تمرینهای کلاس برای شما کاملا ایمن و مناسب هستند.

اگر پیش از بارداری شنا می ‌کردید، با احتیاط بیشتری می ‌توانید در دوران بارداری نیز، به آن ادامه دهید. ولی اگر در بارداری برای اولین بار تصمیم به شنا کردن گرفته‌اید، از سه ماهه دوم و آرام ‌آرام این کار را شروع کنید. ورزش های دوران حاملگی به سطح آمادگی بدنی قبلی، وضعیت پزشکی، در دسترس بودن وسایل تمرینی و علاقه شما بستگی دارد.

شنا کردن جریان خون را بهبود می بخشد، کشیدگی طبیعی و توان ماهیچه ها را افزایش میدهد، و استقامت عضلات را به ارمغان می آورد. اما دلیل اصلی پیشنهاد شنا به عنوان ورزش برای دوران حاملگی آن است که در حین شنا، شما که افزایش وزن دوران بارداری را تحمل می کنید در هنگام ورزش احساس بی وزنی می کنید و از طرف دیگر می توان گفت که تقریبا احتمال صدمه و جراحت در این ورزش وجود ندارد. وقتی که در حالت شناور در آب قرار دارید، احساس می کنید که هیچ اضافه وزنی ندارید. بعلاوه، شنا موجب می شود که عضلات نیز قدرت و وضعیت بهتری پیدا کنند.
قبل از شروع این ورزش، ابتدا با پزشک یا مامای خود مشورت نمایید. اگر پیش از دوران حاملگی، یک شناگر دائمی بوده اید، احتمالا مشکلی برای ادامه برنامه ورزشی خود نخواهید داشت. حتی اگر شنا برای شما ورزشی جدید است، باز هم در صورت مراقبتهای لازم میتوانید به آن بپردازید.
ورزش را به آرامی آغاز کنید، گرم کردن (پیش از ورزش) و خنک کردن (بعد از آن) را فراموش نکنید، و بیش از حد به خود فشار نیاورید. فقط به یاد داشته باشید: شما تنها می خواهید سالم و سرحال بمانید، پس فعالیتهای شدید ورزشی را کنار بگذارید و چند دور شنا در طول یا عرض استخر به طور مداوم را برای بعد از زایمان بگذارید، زیرا شما را بیش از حد خسته خواهد کرد.
نوعی از شنا را انتخاب کنید که برایتان راحت تر باشد. ترکیب متناوبی از شنای پروانه با شناور شدن بر سطح آب به روی پشت در حالی که با پا ضربات آرامی  به آب می زنید، می تواند یک تمرین مناسب باشد. دقت کنید که اگر در ناحیه مفصل شرمگاهی خود (در جلوی لگن) احساس درد می کنید، از شنای پروانه خودداری کنید.
سه ماهه اول بارداری:
در صورتی که توان بدنی شما اجازه می دهد، به صورت یک روز در میان به مدت ۲۰ دقیقه شنا کنید تا بهترین بهره را از این ورزش ببرید. در صورتی که شنا، اولین فعالیت صبحگاهی شما باشد، می تواند حالت تهوع صبحگاهی (ویار) را از بین ببرد و انرژی کافی برای طول روز به شما بدهد.
سه ماهه دوم بارداری:
با افزایش دوران حاملگی، نیازی به متوقف کردن شنا نیست، زیرا این فعالیت ورزشی برای شما آسان است. آب در حین تمرین از مفاصل و رباطهای شما محافظت می کند و از بروز آسیب دیدگی یا گرم شدن بیش از حد بدن شما جلوگیری خواهد کرد.
سه ماهه سوم بارداری:
احتمالا شما نیازی به تغییر برنامه ورزشی خود نخواهید داشت، اما استفاده از  مایو مخصوص یا لباس شنای دوران حاملگی می تواند وضعیت بهتری را برای شما ایجاد کند. به دنبال کلاسهای ورزشهای سبک آبی بگردید که در اطراف محل سکونت شما برگزار شده و مربی لایقی داشته باشد. از دستورالعملهای کلی برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد بدن، استفاده کنید.
تنظیم کننده: بهداشت خانواده       

در همین زمینه نرم افزاری موبایل تهیه گردیده است که قابلیت نصب بر روی موبایل های مختلف دارد. برای دانلود آن می توانید فایل آنرا دانلود نمایید.

 

مصرف اکثر داروها در دوران بارداری خطرناک است

آبان ۱۷, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : اخبار مامایی, مشروح اخبار

محققان علوم پزشکی می گویند بسیاری از زنان باردار داروهایی استفاده می کنند که نقایص جنینی به دنبال دارند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، مصرف اکثر داروها در دوران بارداری ممنوع است و زنان بارداری فقط در صورتی که پزشک آنان اجازه دهد می توانند از برخی داروها و به مدت محدود استفاده کنند.

برخی داروها ، ممکن است سبب سقط جنین شوند و برخی داروها نیز در صورت مصرف در دوران بارداری ،‌ نقایص مادرزادی برای جنین در پی خواهند داشت.

با توجه به گزارشات جدیدی که در مود تراتوژن بودن اکثریت داروها رسیده، بهتر است از تجویز هر نوع دارویی در دوران حاملگی خودداری شود.

باید یادآور شویم که به دلیل اینکه در سه ماهه اول حاملگی، ساختمان اندامها و اعضای مختلف جنین تشکیل شده و شکل واقعی خود را پیدا می کند، تجویز دارو در این دوره خاص از حاملگی ، بسیار پرمخاطره است و تنها باید در مواردی اقدام به تجویز دارو برای یک خانم باردار نمود که ضرورت و فوریت داشته باشد و جان مادر و جنین در معرض خطر جدی قرار گیرد و حتی میزان تجویز هر داروی ضروری نیز باید محدود به حداقل مقدار مؤثر آن باشد. خانواده های محترم و بخصوص مادران باردار باید از مصرف خودسرانه دارو جدا بپرهیزند.

البته مصرف تعداد محدودی از داروهای پر مصرف در دوران بارداری بسیار خطرناک می باشند .

این داروها شامل داروهای حاوی هورمویهای جنسی، مشتقات ارگوتامین ، برخی مشتقات ویتامین آ و ویتامین د ، برخی داروهای ضد انعقاد ، داروهای ضد سرطان ، داروهای ضد تشنج ، بنزودیازپین ها و غیره می باشند

ویتامین آ یکی از ویتامین های ضروری در دوران بارداری است ولی با دوزهای بالا تر از ۶۰۰۰ واحد  در روز اثرات نامطلوبی در رشد و نمو جنین دارد و جزئ داروهای خطرناک در دوران بارداری است مطالعات بر روی حیوانات نشان داده است که ویتامین آ با دوزهای بالا باعث ایجاد ناهنجاریهایی در سیستم اعصاب مرکزی ، چشم ، سقف کام و  دستگا تناسلی ادراری می شود بنابر این مصرف زیاد غذاها و داروهای سرشار از ویتامین آ از جمله روغن کبد ماهی ، جگر گوسفند، کره ،مولتی ویتامین و غیره در دوران بارداری  توصیه نمی گردد

محدود بودن اطلاعات  در مورد اثر داروها بر روی جنین به عنوان یک اصل کلی باید از مصرف داروها در دوران بارداری اجتناب شود .

داروها را از لحاظ عوارض جنینی به پنج گروه تقسیم می کنند که شامل گروهای A,B,C,D,X  می باشند .

مصرف داروهای گروه أی و بی با توجه به اطلاعات موجود در دوران بارداری مجاز اعلام شده است .

داروهای گروه سی با احتیاط فراوان و فقط در صورت ضرورت می توانند مصرف شوند مصرف

داروهای گروه دی در دوران بارداری( مگر در شرایط ویژه وأن هم با حداقل دوز و حداقل دوره مصرف) غیر مجاز است داروهای گروه ایکس به هیچ عنوان نباید در دوران بارداری مصرف شوند .

با توجه به اهمیت موضوع در اینجا به داروهای گروه D و X  اشاره میشود

گروهD شامل داروهای زیر است :

۱-chorionic Gonadotrophin(HCG) 2-Clomiphene 3-estrogens 4- Danazol 5-dihydroergotamine 6-Emetine 7-Ergotamin-c 8-finasteride 9-fluorouracil 10-flurazepam 11-fluvastatine 12-isotretinoine13-lovastatine 14-Menotropins(HMG) 15-Methyltestestorone 16-progestrone 17-Quinin 18-Warfarin

گروه X شامل داروهای زیر است :

۱-Amikacin 2-amiodarone 3-amitriptiline 4-ASA 5-Atenolol 6-Azoathioprine 7- Antineoplastics 8-Belladona pb 9-captopril 10-carbamazepine 11-carbimazole 12-chlormethine 13-chlordiazpoxide 14-clidinum-c 15-cyclopentolate 16-cyprotron compound 17- Danazole 18- Diazepam 19-Diazoxide 20-Doxycycline 21-codeine 22-hydroxyurea 23-Ibuprofen 24-imipramine 25-indomethacin 26-Insulin 27-Lithium carbonate 28-Lorazepam 29-Medroxyprogestrone 30-Megestrol 31-Methimazole 32-Methotrexate 33-Midazolam 34-Multivitamine therapeutic 35-Nandrolone 36-Naproxen 37-oxazepam 38-Nortriptiline 39-Penicillamine 40-Perphenazine 41-phenobarbital 42-phenytoin 43-primidone 44-propylthiouracil 45-spironolactone 46-streptomycin 47-sulfadiazine 48-Tamoxifen 49- Testestrone 50-Tetracycline Tobramycin 51-Valproate sodium 52-Vitamin A 53-Vitamin

دقت کنید که لیست بالا شامل تمام داروهای این گروه ها نمی باشد و نبود نام یک درارو در این لیست ها دلیل بر بی خطر بودن آن در بارداری نیست و حتما با پزشک خود مشورت کنید .

« Previous PageNext Page »