راهنمای دوران بارداری

تهوع همراه با استفراغ يا بدون آن :

اين حالت بخصوص به هنگام صبح، يكي از اولين نشانه هاي حاملگي واز عوارض شايع اين دوران است كه اغلب در اواخر ماه سوم خود به خود بهبود مي يابد . براي مقابله با اين ناراحتي خوردن يك تكه نان برشته يا بيسكويت قبل از برخاستن از رختخواب ، مصرف غذا به مقدار كمتر ولي در دفعات بيشتر در طول روز ، خودداري از مصرف غذاهاي نفاخ،چرب و پرادويه توصيه مي شود

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در صورت داشتن استفراغ هاي شديد ، مكرر و به دفعات زياد به كاركنان بهداشتي مراجعه شود.

تكررادرار:

در ابتداي بارداري معمولا به علت بزرگ شدن رحم وفشار آن بر روي مثانه دفعات ادرار كردن بيشتر مي شود.بعدها ممكن است به علت تغيير وضع رحم وخارج شدن آن از لگن، فشار آن بر مثانه كمتر شدو اين حالت از بين برود. ولي در اواخر حاملگي با پايين آمدن سر جنين به داخل لگن وفشار ناشي ازآن دوباره تكرر ادرار ديده مي شود. توصيه مي شود خانم باردار از مصرف مايعات قبل از خواب خوداري كند. ضمنا هرگز ادرار خودرا نگه ندارد زيرا اين كار باعث مشكلات ادراري مي شود.در صورتي كه تكرر ادرارهمراه با سوزش و درد زير شكم باشد نشانه عفونت ادراري است وبايد با كاركنان بهداشتي درماني مشورت شود.

خستگي وخواب آلودگي:

در اوايل حاملگي بيشتر زنان احساس خستگي و خواب آلودگي مي كنند.معمولا اين حالت بعداز ماه چهارم بارداري بر طرف مي شود. استراحت بيشتر و تغذيه صحيح در اين مواقع لازم است. يبوست: بسياري از خانمها كه در حالت عادي اجابت مزاج طبيعي دارند ممكن است به علت تغييرات هورمورني و كند شدن حركات روده ها وكاهش فعاليت جسماني در حاملگي دچار يبوست شوند.مصرف زياد مايعات درطول روز(حدود 6ليوان درروز)،استفاده از ميوه وسبزيجات تازه،مصرف غذاهاي حاوي فيبر زياد مثل نان سبوس دار وعادت به اجابت مزاج در ساعات معيني از روز درجلوگيري از اين حالات موثر است. مصرف ملين در حاملگي توصيه نمي شود،به جز مواردي كه پزشك يا ماما تجويز مي كند.

تنگي نفس:

به علت بزرگ شدن رحم وافزايش فشار آن به قسمت پايين ريه ها ونيز اثرات هورمون هاي مربوط به بارداري ، ممكن است مختصري احساس تنگي نفس و تند شدن تنفس ايجاد شود. گذاشتن چند بالش زير سروشانه ها و قرار گرفتن به حالت نيمه نشسته و اجتناب از پرخوري در كاهش تنگي نفس به هنگام خوابيدن كمك مي كند . در صورت پيشرفت اين حالت حتما بايد با پزشك يا ماما مشورت شود.در ماه آخر بارداري ، زماني كه سر جنين در داخل لگن قرار مي گيرد ، نفس كشيدن براي مادر راحت تر مي شود.

زياد شدن ترشحات مهبل (واژن ):

درطول حاملگي ترشحات واژن افزايش مي يابد كه اين ترشحات سفيد رنگ يابي رنگ ، غليظ وبد بو است. در اين موارد لازم است ناحيه تناسلي خشك نگه داشته شده و بهداشت رعايت شود. در صورتي كه رنگ ترشحات زرد يا مايل به سبز شده با خارش ، سوزش ويا بوي بد همراه باشد بايد به پزشك يا ماما مراجعه شود.

گرفتگي عضلات پا:

ازنيمه بارداري به علت بزرگي رحم وفشار روي اعصاب، گرفتگي عضلات پاها شايع است . گرم نگه داشتن و ماساژ عضلات ، باعث كم شدن گرفتگي عضلات و كاهش درد مي شود . چنانچه با اين اقدامات گرفتگي عضلات رفع نشد، ممكن است علت آن ، اختلال كلسيم باشد . در اين صورت بهتر است با پزشك مشورت شود.

كمر دردو پشت درد :

در برخي خانم ها بزرگ شدن رحم باعث انحراف مهره هاي كمر ، به سمت جلو شده ودرد پشت وكمر ايجاد مي كند .استراحت و پوشيدن كفش پاشنه كوتاه ، استفاده از كمربند مخصوص حاملگي ، انجام حركات ورزشي مناسب و گرم نگه داشتن اين قسمت ها در كاهش درد موثر است .توصيه مي شود اين مادران بر روي تشك سفت بخوابند .

واريس:

در حاملگي گاهي به علت افزايش وزن بدن، سنگيني رحم و فشار آن به رگهاي بزرگ در لگن و سياه رگهاي پشت ران و ساق پا ، جريان خون مختل شده وواريس ايجاد مي شود . در اين حالت عروق پا متورم و دردناك است. درد و ناراحتي ناشي از واريس را مي توان با استراحت و نگه داشتن پاها (ساق وران) در سطحي بالاتر از سطح بدن ،كم كرد. مادر بايد دراز كشيده و پاهاي خود را روي صندلي يا چند بالش قرار دهد وازايستادن يا نشستن به مدت طولاني خودداري كند. پوشيدن جورابهاي مخصوص با مشورت پزشك ياماما نيزدر اين موارد توصيه مي شود.

درد كشاله ران:

با بزرگ شدن رحم ممكن است خانم باردار، دردهاي مبهمي را در كشاله ران احساس كند . اغلب اين درد ها با استراحت رفع مي شود . اگر اين گونه دردها مداوم شود بايد به پزشك يا ساير كاركنان بهداشتي مراجعه شود.

بي خوابي:

با افزايش ماههاي حاملگي به علت بزرگ شدن شكم ،حركات جنين،درد پشت،كمردرد و تنگي نفس به تدريج خوابيدن براي مادر مشكل مي شود .نوشيدن طك لیوان شير گرم قبل از رفتن به بستر، گذاشتن كيسه آب گرم برروي پاها ، چند دقيقه قدم زدن در هواي آزاد ، حمام كردن با آب گرم و نخوردن غذاهاي سنگين در رفع بي خوابي موثراست .ضمنا بزرگي شكم و فشار رحم به رگهاي خوني كه از پشت آن رد مي شود باعث اختلال در رسيدن خون به جنين وبعضي اندامهاي زن باردار بايد درماههاي آخر از خوابيدن به پشت خودداري كند.

سوزش دل:

يكي از شايع ترين شكايات زنان حامله سوزش سردل يا ترش كردن است كه معمولا در اثر برگشت محتويات معده به مري بوجود مي آيد.در اكثر خانمهاي باردار اين حالت خفيف است وبا مصرف غذا با حجم كمتر ودر وعده هاي بيشتر ، حذف غذاهاي دير هضم ،چرب وسرخ كرده از رژيم غذايي وخودداري از تندخوردن غذا بهبود مي يابد. در صورتي كه با رعايت اين موارد باز هم سوزش سردل ادامه داشت به كاركنان بهداشتي مراجعه شود.

خارش:

از نيمه دوم بارداري به بعد به علل مختلف از جمله بزرگ شدن رحم ،به تدريج عضلات وپوست شكم كشيده مي شود.در اين حالت برخي از خانمها از خارش پوست شكم و گاهي ساير نواحي بدن شكايت دارند. پوشيدن لباسهاي گشاد وآزاد،حمام كردن با آب ولرم و استفاده كمتر از صابون در محل خارش،همچنين مالين محلول هاي نرم كننده براي كاهش خارش مفيد است. خاراندن پوست سبب خارش بيشتر مي شود بنابراين بهتراست از ان كار خودداري ودر صورت شديدبودن خارش ويا ايجاد ضايعات پوستي در ناحيه خارش به پزشك يا ماما مراجعه شود.

احساس ضعف وسستي:

به علت تغييرات هورموني ناشي از حاملگي ممكن است مادر احساس ضعف وبي حالي كند .در اين موارد استفاده از هواي تازه ومحيط آرام ودور از ازدحام ، تنفس عميق ، انجام حركات ورزشي سبك،خودداري از تغيير وضعيت ناگهاني مثلا از حالت نشسته به حالت ايستاده يا حالت خوابيده به نشسته توصيه مي شود .

ويار:

بعضي از زنان در بارداري به مواد خاصي در اطراف خودحساس مي شود.مثلا از برخي بوها يا غذاها شديدا ناراحت مي شوند،يا برعكس به خوردن برخي مواد تمايل پيدا مي كنند. ويار غذايي شديدترين نوع ويار در حاملگي است.گاهي تمايلات ناجوري در خانمهاي باردار ديده ميشود . مانند خاك خوري ،خوردن برفك يخچال ويا ساير مواد مضر . لازم است اين افراد ضمن خودداري ازاين كار ، باپزشك يا ماما مشورت كنند .زيرا ممكن است اين حالت به علت كمبود ماده خاصي در بدن باشد.

گاهِي خانم باردار ممكن است بطور ناگهاني يا تدريجي دچار ناراحتي هايي شود كه بي توجهي به آن موجب وقوع عوارض ناگوار براي او يا جنين ويا هردو مي شود . براي جلوگيري از بروز اين عوارض آگاهي از علائم خطر ضروري است.در صورت مشاهده اين علائم بايدهر چه زودتر به پزشك متخصص يا ساير كاركنان بهداشتي مراجعه شود :

-خونريزي يا هر گونه لكه بيني -كاهش حركات جنين در نيمه بارداري(بخصوص ماههاي آخر)

-آبريزش

-سردرد مداوم

-تاري ديد وسرگيجه

-تب ولرز

-ورم صورت ودست ها

-استفراغ هاي شديد دمداوم ويا خوني -درد زير شكم يا درد مشابه درد قائدگي ويا درد پهلوها

-افزايش ناگهاني وزن

-سوزش ادرار

-زردي

-ضايعات پوستي مانند ضايعات بيماري آبله مرغان،سرخچه و… خونريزي در نيمه اول حاملگي بخصوص سه ماهه اول اغلب از علائم سقط يا حاملگي خارج رحم ويا بچه خوره(مول) است .اين حالت در نيمه دوم حاملگي بويژه سه ماهه سوم علامت جدا شدن زودتر از موعد جفت از ديواره رحم ويا پايين قرار گرفتن جفت در رحم است كه همه اين موارد براي مادرو جنين خطر آفرين مي باشد.

تغذيه:

همانطوريكه اشاره شد در دوران بارداري جنين كاملا وابسته به مادر است و مواد غذايي كه مادر مصرف مي كند ازراه جفت به جنين مي رسد . بنابراين تغذيه مناسب مادر باردار علاوه بر تامين سلامت خودش ، در سلامت جنين و نوزاد آينده هم نقش مهمي دارد . غذاي روزانه خانم باردار بايد داراي همه گروه هاي غذايي باشد چون استفاده از يك گروه غذايي ، همه مواد لازم را تامين نمي كند. گروههاي غذايي عبارتند از :

1-گروه غلات؛

موادغذايي اين گروه منبع خوبي براي توليد انرژي است.مانند انواع نان مخصوصا نان سبوس دار،برنج،ماكاروني، جو، گندم،ذرت، ضمنا مخلوط غلات وحبوبات مانند عدس پلو و لوبيا پلو منبع خوبي از پروتئين براي مادر باردار است.

2- گوشت و جانشين هاي آن ؛

اين گروه غذايي پروتئين وآهن بدن راتامين مي كنندو موادغذايي موجود در اين دسته براي خون سازي ،تكامل سيستم عصبي ورشد جنين لازمند.مانندانواع گوشت قرمز،مرغ،ماهي،تخم مرغ،انواع مغزها (گردو،بادام ،پسته،فندق و…)،انواع حبوبات(عدس،لوبيا،نخودو…)به منظور جلوگيري از سرايت بيماري انگلي حتما بايد گوشت كاملا پخته شود.

3- شير وفرآورده هاي آن مانند پنير،ماست،كشك؛

مصرف اين مواد هم كلسيم بدن مادر را تامين كرده و هم براي استخوان بندي جنين و شكل گيري واستحكام دندانهاي او در آينده ضروري است .علاوه بر كلسيم اين گروه داراي مواد مغزي ديگري مثل انواع ويتامين هاي آوب است. 4- سبزي ها وميوه ها ؛اين گروه شامل انواع سبزي ها مثل كاهو، هويج، گوجه فرنگي ، سيب زميني ، جعفري و انواع ميوه هاي تازه و خشك (توت خشك ، كشمش ،انجيرو…) است كه شامل ويتامين هاي مورد نياز بدن و مقداري آهن هستند.

يكي از مهمترين ويتامين هاي مورد نياز بدن ويتامين ث است.مصرف سبزيجات وميوه جات بصورت تازه اين ويتامين را براي بدن تامين مي كند. زيرا طبخ اين مواد ويتامين ث را ازبين مي رود. در مورد مصرف سيب زميني توصيه مي شود ابتدا كاملا تميز شسته شده و با پوست پخته شود.

باتوجه به آنچه كه گفته شد، مصرف مقداركافي مواد غذايي حاوي كلسيم ، پروتئين،ويتامين C وهم چنين اسيدفوليك در دوران بارداري سلامت مادر و جنين را تامين مي كند .

اسيدفوليك ماده اي است كه مصرف آن بخصوص در سه ماهه اول حاملگي براي رشد سيستم عصبي جنين لازم است .سبزيجاتي مثل گل كلم واسفناج منبع خوبي براي اسيد فوليك مي باشد.

در بارداري چون مصرف مواد غذايي به تنهايي افزايش نياز مادر به آهن وسايرموادمورد نيازرا تامين نمي كند ،مصرف قرص آهن ومولتي ويتامين از شروع ماه پنجم تا سه ماه بعد از زايمان واسيد فوليك از ابتدا تا پايان بارداري توصيه مي شود در خانم هايي كه تصميم به بارداري مي گيرند وزمان مشخصي را براي حاملگي خود در نظر دارند، مصرف اسيدفوليك ازسه ماهه قبل ازبارداري تاپايان بارداري توصيه مي شود.

توجه: غذاهاي چرب ،شيريني ،مواد تحريك كننده مثل چاي وقهوه در بارداري بايد با احتياط خورده شود.

روابط زناشويي:

تمايل جنسي زنان بارداردرمراحل مختلف حاملگي تغييرمي كند. احساس لذت بيشتر ويا حتي تنفر از داشتن نزديكي دربارداري كاملا طبيعي است . تمايلات جنسي مردان هم ممكن است تغيير كند . اين احساسات متفاوت اغلب به علت تغييرات هورموني زنان ويا تصورات هر دو طرف در مورد وضعيت جسماني زن باردار وموقعيت خاص او در اين دوران مي باشد .در يك حاملگي سالم ، نزديكي تا قبل از ماه آخر حاملگي ضرري ندارد .مشروط به اينكه راحتي زن رعايت شده و وضعيت قرار گرفتن بدن او طوري باشدكه به شكم وي فشار وارد نشود .

خانم هايي كه در حاملگي هاي قبلي خود سابقه سقط ،خونريزي ،پارگي كيسه آب وزايمان زودرس دارند ، بايد از نزديكي در سه ماه اول وآخر خودداري كنند. بهداشت دهان ودندان: با توجه به اهميت مراقبت از دندان ها در حاملگي ،زن باردار بهتراست در طول بارداري حداقل يكبار توسط دندانپزشك معاينه شود.حداقل يكبار مسواك زدن در روز (قبل از خواب )ضروري است.

با پيشرفت حاملگي به علت افزايش هورمون ها ممكن است لثه ها متورم و پر خون شده و خونريزي از لثه ها پيش آيد ، اگر خونريزي زياد شده و بيش از چند روز ادامه يابد لازم است با دندانپزشك مشورت شود. بهداشت روان: آرامش مادر از مسائلي است كه امروزه بسيار مورد توجه قرار دارد .ثابت شده است كه اضطراب وهيجانات زن حامله بر سلامت جنين تاثير مي گذارد .

آرامش رواني مادربخصوص نزديك زايمان اهميت زياذي دارد. پدر خانواده مي تواند بيشترين نقش را در فراهم كردن محيطي آرام و دور از اضطراب براي همسرش داشته باشد.

مصرف دارو :

اكثر داروها مي توانند از جفت عبور كرده و به جنين رسيده و اثرات زيان باري براي جنين ونوزاد ايجاد كنند. از آنجايي كه بيشترين اثرات سوء داروها و مواد مضر در سه ماهه اول حاملگي است لذا در اين مدت بايد از مصرف دارو بدون تجويز پزشك ، همچنين از كشيدن سيگار يا تنفس در فضاي آلوده به دود سيگار و همچنين انجام هر نوع عكسبرداري پزشكي بدون اجازه پزشك خودداري شود كشيدن سيگار ،نوشيدن الكل ،مصرف خودسرانه دارودر بارداري براي سلامت مادر ونوزاد خطرناك است.

ورزش:

بهترين ورزش در بارداري،پياده روي در هواي آزاد است.خانم باردارمي تواند حدودنيم ساعت درروز وحداقل سه بار در هفته پياده روي كند . راه رفتن باعث تقويت عضلات شكم شده و درماه هاي آخربه راحت انجام شدن زايمان كمك مي كند . انجام تمرينات بسيارساده در بارداري ضمن حفظ اندام مادر در كاهش انقباض عضلات لگن وران وكاهش كمردرد ودردپشت مؤثر بوده ومادر رااز نظر جسمي و روحي براي زايمان آماده مي كند

اجتناب ازتماس با افراد بيمار:

ابتلاء مادرباردار به برخي بيماري هاي عفوني مثل سرخجه عوارض متعددي در جنين ايجاد مي كند.لذا زن باردار بايد ازتماس با افراد مبتلا به بيماري هاي عفوني مثل سرخجه وهپاتيت و آبله مرغان دوري كنند.تزريق واكسن بيماري هاي مثل سرخجه وهپاتيت به زنان قبل ازبارداري، از ابتلاءآنان به اين بيماري ها دردوران بارداري جلوگيري مي كند . در صورتي كه خانم باردار با افراد مبتلا به اين بيماري ها تماس داشته و قبلا برعليه آن ايمن نشده باشد، حتما بايد با پزشك مشورت نمايد.

ديابت حاملگی

ديابت حاملگی ديابتی است كه براي اولين بار در طی حاملگی شناسایی می شود. ديابت به اين معناست كه قند خون شما از حد معمولی بالاتر است. بدن از قند برای انرژی استفاده می كند. اما قند زياد در بدن می تواند مضر باشد. زمانی كه حامله هستيد قند اضافی برای جنين شما خوب نيست.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ديابت حاملگی نوعی ديابت است كه زنان حامله به آن مبتلا مي شوند. بين 2 تا 7 درصد زنان حامله دچار اين نوع ديابت مي شوند و به اين دليل اين بيماري يكي از شايعترين عوارض حاملگي است.

دیابت بارداری وضعیتی است که در آن قند خون برای اولین بار در زمان بارداری بالا می رود. این وضعیت تقریباً در 5/4 تا 6 درصد تمام حاملگی ها اتفاق می افتد. شایع ترین زمان بروز دیابت حاملگی بین هفته های 24 تا 28 بارداری است.

تقریبا تمام زنان باردار به علت تغییرات هورمونی دوران بارداری تا حدودی به عدم تحمل گلوکز مبتلا می شوند. یعنی قند خونشان نسبت به حالت طبیعی مقداری بالاتر می رود ، اما نه به اندازه ای که بتوان به آنها بیمار دیابتی اطلاق کرد.

معمولاً این تغییرات هورمونی بین هفته های 24 تا 28 بارداری ، زن باردار را در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار می دهد. در طی بارداری افزایش هورمون های خاصی که توسط جفت ساخته می شوند، کمک می کند تا مواد غذایی از مادر به جنین در حال تکامل، منتقل شود. سایر هورمونهای تولید شده از جفت ، به مادر برای جلوگیری از افت قند خون کمک می کنند.

این هورمون ها از طریق متوقف کردن عملکرد انسولین وظیفه خود را انجام می دهند. در طی دوران بارداری این هورمون ها می توانند تا حدی باعث افزایش قند خون مادر (عدم تحمل گلوکز و یا (impaired glucose intoleranceشوند. بدن برای کاهش مقدار قند خون شروع به ساختن مقدار بیشتری انسولین می کند تا سلول ها بتوانند گلوکز را تحویل گرفته و تبدیل به انرژی کنند.

معمولاً  لوزالمعده ی مادر برای غلبه بر تاثیر هورمون های بارداری بر قند خون، تولید انسولین را بیشتر می کند (حدود 3 برابر مقدارعادی). اما اگر لوزالمعده ی مادر نتواند به اندازه کافی انسولین برای غلبه بر افزایش هورمون های بارداری تولید کند، مقدار قند خون بالا می رود و نتیجه آن دیابت بارداری است.

چه عواملي باعث ايجاد ديابت حاملگي مي شود؟

تغييرات هورموني و وزن گيري بخشي از يك حاملگي سالم است. اما هر دوي اين موارد ترشح بيشتر انسولين را دچار اشكال مي كند. در اين صورت ,با توجه به اينكه وجود انسولين براي ورود قند به سلولها و تامين انرژي مورد نياز بدن ضروري است , بدن شما انرژي را كه نياز دارد از غذا دريافت نمي نمايد.

خطر ابتلا به ديابت حاملگي در من چقدر است؟

براي دانستن خطر ديابت حاملگي، هر يك از مواردي را كه با شما تناسب دارد علامت بزنيد. و در اولين ويزيت براي مراقبتهاي بارداري با پزشك خود مشورت كنيد.

-من برادر، خواهر يا والدين  مبتلا به ديابت دارم.
– من بالاي 25 سال سن دارم
– من اضافه وزن دارم
من قبلاً سابقه ديابت حاملگي داشته ام يا حداقل يك كودك بيش از 5/4 كيلو گرم به دنيا آورده ام.
– به من گفته شده كه دچار حالت پيش ديابتي هستم، كه در آن قند خون بيش از حد طبيعي است ولي آنقدر زياد نيست كه مبتلا به ديابت باشم.  (نامهاي ديگر براي اين حالت: تست تحمل گلوكز مختل يا قند ناشتاي مختل است).

اگر هر يك از موارد بالا را علامت زده ايد، از كارشناسان بهداشتي بخواهيد كه آزمايشات مربوط به ديابت حاملگي را انجام دهند. اگر اضافه وزن داريد، قبلاً ديابت حاملگي داشته ايد، سابقه خانوادگي قوي براي ديابت داريد يا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زيادي هستيد.

اگر يكي يا بيشتر از عوامل خطر را علامت زده ايد، در خطر متوسط هستيد
اگر هيچ يك از عوامل خطر را علامت نزده ايد، در خطر كمي هستيد.

ديابت حاملگي چگونه تشخيص داد مي شود؟

كارشناسان بهداشتي سطح قند خون شما را اندازه گيري خواهند كرد. بسته به ميزان خطر شما و نتايج آزمايشات ممكن است، لازم شود يك يا چند آزمايش زير را انجام دهيد.

آزمايش قند خون ناشتا يا آزمايش تصادفي قند خون:

پزشك ممكن است قند خون شما را با استفاده از آزمايشي به نام قند خون ناشتا اندازه گيري نمايد. قبل از انجام اين آزمايش پزشك از شما خواهد خواست كه ناشتا باشيد، كه به معناي اين است كه شما پيش از انجام آزمايش نبايد چيزي به جز آب بخوريد و بياشاميد. يا ممكن است پزشك در هر ساعتي از روز قند خون شما را اندازه گيري نمايد كه به آن آزمايش تصادفي قند خون گفته مي شود.

اين آزمايشات مي توانند، بعضي از افراد مبتلا به ديابت حاملگي را شناسايي نمايند. اما براي اطمينان از اينكه ديابت حاملگي تشخيص داده نشده، باقي نمانده است نياز به آزمايشات ديگري است.

آزمايش غربالگري پاسخ به قند

در اين آزمايش شما يك نوشابه قند دار مصرف مي كنيد و يكساعت بعد قند خون خود را اندازه گيري مي نماييد. اين آزمايش مي تواند در هر ساعتي از روز انجام شود. اگر نتايج بيش از حد طبيعي باشند، ممكن است نياز به آزمايشات ديگري داشته باشيد.

تست تحمل خوراكي قند

براي انجام اين آزمايش كارشناس بهداشتي راهنمايي هاي لازم را به شما مي كند. حداقل سه روز قبل از انجام اين آزمايش بايد غذاي طبيعي بخوريد. سپس حداقل 8 ساعت قبل از انجام آزمايش هيچ چيزي نمي خوريد.

كارشناس بهداشتي قند خون شما را پيش از انجام آزمايش اندازه گيري مي كند. سپس يك نوشابه قند دار ميل مي كنيد. پرسنل قند خون شما را يك ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گيري مي كنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمايش بيش از حد طبيعي باشد، شما مبتلا به ديابت حاملگي هستيد.

ديابت حاملگي چگونه بر جنين  تأثير مي كند؟

ديابت درمان نشده يا كنترل نشده حاملگي مي تواند به معناي مشكل براي جنين  مانند موارد زير باشد:

– بسيار بزرگ و با چربي اضافي متولد شدن. اين مسئله مي تواند زايمان را براي جنين مشكلتر و خطرناكتر كند.
– قند خون پايين بلافاصله پس از تولد كودك
– مشكلات تنفسي
– ناهنجاري هاي مادرزادي

اگر ديابت حاملگي داريد كارشناسان بهداشتي آزمايشات ديگري را براي بررسي جنين مانند موارد زير پيشنهاد خواهند كرد:

– سونو گرافي براي آنكه ببينند جنين چگونه رشد مي كند.
– شمارش زمان بين حركات جنين براي آنكه از وضعيت فعاليت جنين مطلع شوند يا آزمايشات استرسي خاص.

كارمداوم با پزشك كمكتان مي كند كه يك نوزاد سالم به دنيا بياوريد.

ديابت حاملگي چه اثري بر من دارد؟

غالباً زنان دچار ديابت حاملگي علائمي ندارند. ديابت حاملگي مي تواند:
– خطر فشار خون بالا را در طي حاملگي افزايش دهد.
– خطر جنين بزرگ و احتمال زايمان مشكل و نياز به سزارين را افزايش دهد.
– افزايش يا كاهش ناگهاني قند
– خطرات عفونت هاي ادراري و تنفسي

خبر خوب اينكه ديابت حاملگي پس از تولد بچه از بين مي رود. به هرحال احتمال ابتلا شما به ديابت نوع 2 در آينده بيشتر است. در ضمن ممكن است در حاملگي مجدد باز هم دچار ديابت حاملگي شويد.

بعضي زنان مي خواهند، بدانند آيا مي توانند پس از ابتلا به ديابت حاملگي به نوزاد خود شير دهند؟! شيردهي براي اكثر نوزادان، منجمله آنان كه مادرشان ديابت حاملگي دارد توصيه مي شود.

ديابت حاملگي خطرناك است، حتي اگر شما علائمي نداشته باشيد. مراقبت از خودتان مي توند به سلامتي نوزادتان كمك كند.

ديابت حاملگي چگونه درمان مي شود؟

درمان ديابت حاملگي به معناي برداشتن قدمهايي در جهت حفظ سطح قند خونتان در دامنه هدف است.

مي توانيد ياد بگيريد كه چگونه با استفاده از موارد زير قند خون خود را در سطح طبيعي نگاه داريد.

– برنامه غذايي
– فعاليت بدني
– انسولين در صورت نياز
برنامه غذايي

شما بايد با يك آموزشگر ديابت يا يك متخصص تغذيه كه برنامه غذايي براي كمك به انتخاب غذاهايي كه براي شما و جنينتان سالمتر باشد، مشورت كنيد. استفاده از يك برنامه غذايي به حفظ سطح قند خونتان در محدوده هدف كمك مي كند.  برنامه راهنمايي براي آنكه چه غذايي را بايد بخوريد چه ميزان بخوريد و چه وقت بخوريد به شما مي دهد. نوع انتخاب، زمان آن و ميزان آن همگي براي نگهداري سطح قند خون در محدوده هدف مهم هستند.

ممكن است توصيه به موار دزير شويد:

– محدود كردن شيريني جات
– خوردن سه وعده غذاي كامل و يك تا 3 ميان وعده در طي روز
– مراقبت از اينكه كي و چه ميزان غذاي پر كربوهيدرات مثل  ( برنج نان – سيب زميني – ماكاروني ) و  مواد قندي  مصرف مي كنيد. برنامه غذايي به شما خواهد گفت چه وقت و چه ميزان كربوهيدرات در هر غذا و ميان وعده بخوريد.

– در غذاي خود فيبرها را به شكل ميوه ها، سبزيجات، غلات و نان وارد كنيد.

فعاليت بدني

فعاليت بدني مانند پياده روي و شنا، مي تواند به شما كمك كند، كه به سطح قند خون هدف خود دست يابيد. با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعاليت بدني كه براي شما بهتر است صحبت كنيد. اگر در حال حاضر فعال هستيد، به تيم سلامتي خود بگوييد كه چه مي كنيد.

انسولين

بعضي زناني كه مبتلا به ديابت حاملگي هستند، علاوه بر برنامه غذايي و فعاليت بدني نياز به انسولين دارند. اگر لاز م است تيم سلامت به شما نحوه تزريق انسولين به خودتان را نشان خواهند داد. انسولين مي تواند از طريق خون شما به كودك برسد.

بعد از تولد نوزادم، چطور مي توانم بدانم كه آيا ديابتم برطرف شده يا نه؟

6 تا 12 هفته پس از تولد نوزادتان يك آزمايش قند خون انجام مي دهيد كه ببينيد آيا هنوز ديابت داريد؟ در اكثر زنان ديابت حاملگي پس از حاملگي پايان مي يابد. به هر حال شما در خطر ديابت حاملگي در نوبت هاي حاملگي  بعدي يا ابتلا به ديابت نوع 2 در آينده هستيد.

چگونه از ابتلا به ديابت پيشگيري كنم يا آن را به تأخير بيندازم؟

كارهاي زيادي مي توانيد براي پيشگيري از ديابت انجام دهيد.

– به يك وزن معقول دست يابيد و آن را حفظ كنيد. حتي اگر بالاتر از وزن طبيي تان هستيد كاهش 5 تا 7 درصد از وزن بدنتان ميتواندبراي ايجاد تغييرات بزرگ كافي باشد. مثلاً اگر شما  90كيلو گرم هستيد كم كردن 5/4 الي 5/6 كيلوگرم مي تواند به ميزان زيادي خطر ابتلا به ديابت را در شما كاهش دهد. به مدت 30 دقيقه در اكثر روزهاي هفته فعاليت بدني داشته باشيد. پياده روي كنيد، شنا كنيد، ورزش كنيد يا پايكوبي نمائيد.

– يك برنامه غذايي سالم را تعقيب كنيد. غلات، ميوه و سبزي بيشتري بخوريد. چربي و كالري را كم كنيد. متخصص تغذيه مي تواند به شما در طراحي يك برنامه غذايي كمك كند.

زناني كه ديابت حاملگي داشته اند بايد اندازه گيري براي ديابت و پيش ديابت را تا 3 سال بعد ادامه دهند.

تشحيص زود هنگام ديابت و پيش ديابت مي تواند به پيشگيري از عوارضي چون بيماري قلبي كمك كند.

ميکرواينجکشن چیست ؟

به طور كلي در روش ميکرواينجکشن (ICSI)، يك اسپرم در محيط آزمايشگاه داخل يك تخمك تزريق مي شود كه به دنبال آن لقاح و تقسيم سلولي صورت مي گيرد و جنين تشكيل مي شود. ميكرواينجكشن نيز مانند IVF شامل چند مرحله تحريك تخمدان،‌ تخمك گيري، تزريق اسپرم داخل تخمك و لقاح و انتقال جنين است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مرحله اول براي تحريك تخمدانها، از داروهاي هورموني استفاده مي شود. تزريق عضلاني آمپول HMG تخمدانها را براي رشد فوليكول تحريك مي كند و تزريق عضلاني آمپول HCG باعث بلوغ تخمك ها و انجام تخمك گذاري مي شود.

در مرحله دوم عمل تخمك گيري با يكي از دو روش لاپاراسكوپي يا با مشاهدات سونوگرافي از طريق واژينال امكان پذير است كه در پژوهشكده  رويان اين كار با استفاده از روش دوم انجام مي گيرد.

در روش دوم نيازي به بيهوشي نيست و با يك بيهوشي كوتاه مدت يا بي حسي موضعي قابل انجام است. با استفاده از دستگاه سونوگرافي پزشك فوليكول ها را مشاهده مي كند و با سوزن هاي مخصوص مايع فوليكولي همراه با تخمك كشيده مي شودكه به اين عمل اصطلاحا پانكچر مي گويند.

در مرحله سوم ابتدا سلولهاي دور تخمك به كمك آنزيم جدا مي شود سپس اسپرم به داخل تخمك تزريق مي شود. در عمل ميكرواينجكشن نيز براي افزايش درصد موفقيت چندين تخمك لقاح مي يابد لذا تعداد جنين هاي تشكيل يافته زياد است كه اگر اين جنين ها كيفيت مطلوبي داشته باشند تعدادي از آنها با صلاحديد زوج منجمد و نگهداري مي شوند تا در صورت نياز براي بارداري هاي بعدي از اين جنين ها استفاده شود.

در مرحله چهارم و پاياني نيز نيازي بيهوشي عمومي نيست. جنين به وسيله يك كاتتر به داخل رحم منتقل مي شود و يكي دو ساعت بعد از انتقال جنين بيمار مرخص مي شود.

حدود ۱۰-۱۵ درصد زوج‌ها نابارور هستند و در اغلب موارد نياز است از روش‌های کمک باروری -که در اصطلاح علمی به آن‌ها (Assisted Reproductive Techniques)ART می‌گويند- استفاده شود. روش‌های کمک باروری انواع بسيار زياد دارند که از بسيار ساده شروع و به بسيار پيچيده ختم می‌شوند. بايد دانست که هر زوجی نيازهای مخصوص به خودشان را دارند و بايد روش مناسب همان زوج را به آن‌ها پيشنهاد کرد.

ميکرواينجکشن ( ICSI ) مانند IVF و IUI يکی از روش‌های کمک باروری (ART) است. برخلاف آی يو آی (IUI) که در آن اسپرم‌های مرد توسط لوله‌ای وارد رحم خانم می‌شوند، در IVF و ICSI، تخمک خانم با اسپرم مرد در خارج از بدن، در محيط آزمايشگاه باهم ترکيب می‌شوند و پس از لقاح، جنين حاصله در داخل رحم خانم گذاشته می‌شود. تفاوت IVF و ICSI در نحوه لقاح يافتن تخمک است.

در IVF اسپرم در معرض تخمک قرار داده می‌شود تا خودش وارد تخمک شود درحالی‌که در ICSI اسپرم با سوزن مخصوص به داخل تخمک وارد می‌شود. ICSI مخفف کلمه Intra Cytoplasmic Sperm Injection است که ترجمه فارسی آن تزريق درون سيتوپلاسمی اسپرم می‌شود.

اين تکنيک برای اولين بار در بلژيک در سال 1992 برای درمان ناباروری مردان استفاده شد و موفقيت ناشی از آن تحول عمده‌ای در درمان ناباروری با علت مردانه ايجاد نمود.

خصوصاً در مواردی که امکان انجام تلقيح اسپرم به داخل رحم (IUI) و لقاح خارج رحمی (IVF) وجود نداشته و يا نتايج لقاح در سيکل‌های IVF قبلی منفی بوده باشد؛ استفاده از اين روش می‌تواند اميدهای تازه‌ای در زوجين برای موفقيت ايجاد نمايد. معمولاً اين روش در بيمارانی که اسپرم آن‌ها از نظر تعداد و شکل دارای کيفيت پايينی است، مورد استفاده قرار می‌گيرد.

در تمام مواردی که شرايط رسيدن اسپرم به تخمک در رحم فراهم نباشد مانند بسته بودن لوله‌های رحمی، چسبندگی‌های حفره لگنی، تعداد کم اسپرم و تحرک پايين اسپرم از روش ICSI استفاده می‌شود. ميزان موفقيت اين روش برای هر انتقال جنين در مراکز درمان ناباروری، بر اساس شرايط آزمايشگاه جنين شناسی و دقت متخصصين زنان در روند درمان، همچنين وضعيت اسپرم و تخمک و سن زن مورد ارزيابی قرار می‌گيرد. با توجه به شرايط گوناگون، ميزان موفقيت در هر بار انجام عمل انتقال جنين متفاوت است و معمولاً بين ۳۰-۴۰ درصد می‌باشد.

IVF شامل چه مراحلی است؟

در روز عمل، تخمک تحت يک بيهوشی کوتاه و موقت از زن گرفته می‌شود. نمونه اسپرم از مرد گرفته‌شده و در آزمايشگاه آندرولوژی شسته شده آماده استفاده برای انجام ICSI می‌گردد.

اسپرم پس از آماده سازی، توسط جنين شناس به داخل تخمک تزريق می‌شود و سپس تخمک‌های تزريق‌شده با اسپرم همسر، در آزمايشگاه جنين شناسی درون دستگاه ״انکوباتور״ که محيطی مشابه رحم مادر را فراهم می‌سازد در دمای سی و هفت درجه و در محيط کشت مناسب، به مدت ۴۸-۷۲ ساعت قرار می‌گيرد.

به تخمک لقاح يافته، جنين گفته می‌شود. جنين تک سلولی شروع به تقسيم می‌کند و يک جنين چند سلولی ايجاد می‌شود. معمولاً جنين پس از ۴۸ تا ۷۲ ساعت هنگامی که به مرحله۴-۸ سلولی رسيد به رحم زن منتقل می‌شود تا در آنجا لانه گزينی کند و بارداری انجام شود.

جهت افزايش شانس بارداری ٬ بيش از يک جنين درون رحم قرار داده می‌شود که اين رويکرد گاه منجر به چندقلوزايی می‌گردد.

بروز چندقلوزايی به سن مادر (در زنان جوان تر احتمال چندقلوزايی بيشتر است) و تعداد جنين‌های انتقال‌يافته بستگی دارد. در يک خانم ۲۰ تا ۲۹ ساله، با سه جنين انتقال‌يافته، احتمال چندقلوزايی ۴۶ ٪ است.

به طور کلی می‌توان مراحل انجام عمل ICSI را به پنج مرحله تقسيم کرد: مرحله اول:

تحريک تخمک‌گذاری

مرحله دوم: جمع‌آوری تخمک‌ها
مرحله سوم: تهيه و آماده سازی اسپرم
مرحله چهارم:‌ لقاح و رشد جنين در محيط آزمايشگاه
مرحله پنجم: انتقال جنين به داخل رحم

تحريک تخمک‌گذاری:

با تجويز داروهای محرک تخمک‌گذاری در تخمدان‌های بيمار، تعداد زيادی فوليکول حاوی تخمک رشد می‌کنند. در حالت طبيعی در هر سيکل قاعدگی تعدادی از فوليکول‌های تخمدان شروع به رشد کرده ولی در مسير رشد تنها يکی از فوليکول‌ها به مرحله بلوغ کامل رسيده و در فرآيند تخمک‌گذاری از تخمدان رها می‌شود و بقيه در اين مسير تحليل رفته و از بين می روند.

ولی با تجويز داروهای باروری تعداد بيشتری از فوليکول‌های تخمدان رشد يافته و به بلوغ نهايی می‌رسند و زمينه برای جمع‌آوری تعداد تخمک بيشتر فراهم می‌آيد.

با افزايش تعداد تخمک‌های جمع‌آوری شده تعداد جنين‌های حاصل افزايش‌يافته و در نهايت شانس باروری افزايش می‌يابد. برای تحريک تخمدان‌ها از هورمون‌های مختلفی به صورت دارو استفاده می‌شود تا چندين فوليکول در تخمدان بالغ شوند. فوليکول‌ها کيسه‌های پر از مايعی در تخمدان هستند که تخمک در آن رشد می‌کند و بالغ می‌شود.

تحريک تخمدان با استفاده از هورمون تحريک‌کننده فوليکولی (FSH) انجام می‌شود که به صورت خوراکی و يا تزريقی به بيمار داده می‌شود. داروهای تحريک تخمک‌گذاری در پروتکل‌های مختلفی به بيماران داده می‌شود که اين پروتکل‌ها بر اساس سن و وضعيت بيمار متفاوت است اين داروها ممکن است به تنهايی يا در ترکيب باهم استفاده گردند.

در اغلب اوقات داروهای تحريک تخمک‌گذاری در طی يک دوره ۱۰ روزه داده می‌شود. داروهايی که جهت تخمک‌گذاری استفاده می‌گردد شامل سوپرفکت، گنادوتردپين انسانی (HMG)، هورمون محرک فوليکول (FSH)، هورمون آزاد کننده گنادوتروپين (GnRH) و گنادوتروپين جفتی انسان (HCG) می‌باشد. اين داروها ممکن است به تنهايی يا در ترکيب باهم استفاده گردد.

داروهای تحريک تخمک‌گذاری معمولاً از روز دوم يا سوم سيکل قاعدگی بر اساس برنامه درمانی شروع می‌شود و از روز هشتم با استفاده از سونوگرافی سريال و آزمايش خون روزانه، فوليکول‌های بالغ شناسايی می‌شوند.

در نهايت برای رسيدگی کامل تخمک و آزاد شدن آن‌ها، هورمون HCG تزريق می‌شود. حدود ۳۶-۳۸ ساعت بعد از تزريق HCG، تخمک‌گذاری رخ خواهد داد. اين امر به تيم تخصصی IVF اجازه می‌دهد که زمان مناسب کشيدن يا آسپيراسيون تخمک (عمل پانکچر) را تعيين کنند.

جمع‌آوری تخمک‌ها:

مرحله بعدی پس از هورمون درمانی، گرفتن تخمک (عمل پانکچر) است. با تحريک تخمک‌گذاری تخمدان‌ها به اندازه پرتقال متوسط بزرگ‌شده و معمولاً در نزديکی ديواره واژن قرار می‌گيرند اين امر کمک می‌کند که پزشک تحت بيهوشی عمومی يا موضعی از طريق ديواره واژن تخمک‌ها را از تخمدان جمع‌آوری نمايد.

عمل پانکچر غالباً با کمک مشاهدات سونوگرافی از طريق واژن (مهبل) انجام می‌شود. در اين روش از مسير واژينال با سوراخ کردن فوليکول‌ها، محتوای آن‌ها که تخمک و مايع فوليکولی است خارج می‌گردد. پزشک درحالی‌که وضعيت تخمدان را در صفحه تلويزيونی سونوگرافی تحت نظر دارد يک سوزن بلند را از طريق واژن وارد تخمدان نموده و تخمک‌های بالغ را به وسيله پمپ مکش جمع‌آوری می‌نمايد.

در بعضی موارد استخراج تخمک از طريق لاپاراسکوپی انجام می‌گيرد. لاپاراسکوپی يک روش جراحی است که معمولاً نياز به بيهوشی عمومی دارد. در اين روش پزشک با استفاده از دستگاه لاپاراسکوپ قادر به مشاهده تخمدان‌ها و لوله‌های رحمی می‌شود و مستقيماً از تخمدان، با استفاده از دستگاه مکنده، فوليکول‌ها را تخليه می‌نمايد.

تهيه و آماده سازی اسپرم:

صبح روز جمع‌آوری تخمک‌ها، مايع منی از همسر بيمار تهيه و پس از شستشو و آماده سازی، اسپرم‌های سالم و بسيار فعال جدا می‌شوند.

لقاح و رشد جنين در محيط آزمايشگاه:

در اين مرحله ابتدا سلول‌های دور تخمک به کمک آنزيم جدا می‌شود سپس اسپرم با سوزن مخصوص با کمک ميکروسکوپ‌های بسيار پيشرفته به داخل تخمک تزريق می‌شود.

صبح روز بعد، جنين شناس تخمک‌های تزريق‌شده با اسپرم را بررسی می‌کند و در صورت لقاح برای مدت ۲۴ ساعت ديگر جنين‌ها داخل انکوباتور قرار می‌گيرند تا به مرحله ۴تا ۸سلولی برسند و آماده انتقال به رحم مادر گردند. تشکيل شدن جنين و تعداد و کيفيت آن‌ها بستگی به تعداد و کيفيت تخمک و اسپرم دارد.

انتقال جنين به داخل رحم اين مرحله روش پيچيده‌ای نيست و بدون بيهوشی هم انجام می‌شود. در اين روش جنين‌ها در يک وسيله لوله‌ای شکل نازک قرار می‌گيرند و از مسير واژينال به رحم منتقل می‌شوند.

در موارد خاصی که انتقال جنين از راه واژينال مقدور نيست يا به صلاحديد پزشک انتقال جنين ممکن است با کمک لاپاراسکوپی انجام يابد که به اين روش ZIFT گفته می‌شود. بسته به شرايط رحم، سن زن و کيفيت جنين‌ها، تعداد مناسبی از آن‌ها (حداکثر تا ۴ جنين) به داخل رحم زن انتقال داده می‌شوند.

معمولاً فرد دو ساعت بعد از انتقال جنين از مراکز درمانی مرخص می‌شود در بيشتر مراکز به افراد توصيه می‌شود سه روز در منزل استراحت مطلق داشته باشند به طوری که بيشتر روز را استراحت کرده و ترجيحاً از توالت فرنگی استفاده نمايند. پس از گذشت ۱۲ تا ۱۴ روز از انتقال جنين، مقدار هورمون HCG موجود در خون بيمار اندازه‌گيری می‌شود، افزايش اين هورمون اولين نشانه‌ی بارداری است.

چه موقع جنين‌ها فريز می‌شوند؟

در صورتی که تعداد جنين‌های تشکيل يافته زياد باشد، (و يا در موارد خاص همچون خطر تحريک بيش از حد تخمدان، خونريزی واژينال در هنگام انتقال يا قبل از آن و يا وجود ضايعاتی چون پوليپ و ميوم در رحم که عمل انتقال را دچار مشکل نمايد) به تشخيص جنين شناس و متخصص زنان، تعدادی از جنين‌ها در صورت رضايت زوجين فريز می‌شوند و چنانچه برای بار ديگر نياز به تکرار سيکل درمانی وجود داشته باشد، تعدادی از جنين‌های منجمد شده از حالت انجماد خارج‌شده و به رحم مادر منتقل می‌گردند و در دوره‌های بعدی درمان، پروسه‌ی تحريک تخمدان و جمع‌آوری تخمک‌ها حذف خواهد شد.

مصرف دارو بعد از انجام انتقال جنين

هورمون پروژسترون نقش مهمی در لانه گزينی جنين در رحم و تداوم بارداری دارد. اين هورمون از طرفی باعث استحکام لايه‌های رحم شده و از سوی ديگر انقباضات رحمی را کاهش می‌دهد. لذا تزريق پروژسترون و استفاده از شياف واژينال آن بايد به طور منظم، با دستور پزشک در طول بارداری ادامه يابد. پس از انجام دومين آزمون بارداری در صورت اطمينان کامل از عدم وقوع حاملگی لازم است مصرف آن با دستور پزشک قطع شود.

انجام عمل ICSI ممکن است چه عوارضی داشته باشد؟

– احساس درد در ناحيه‌ی شکم پس از انجام عمل تخمک کشی (پانکچر) ممکن است وجود داشته باشد که چنانچه با مصرف مسکن برطرف نگردد بايد با پزشک مشورت کرد. – ممکن است لکه بينی يا خونريزی خفيفی طی يک تا دو روز بعد از عمل تخمک کشی ديده شود. چنانچه خونريزی به رنگ قرمز روشن و يا شديد باشد بايد سريعاً با پزشک مشورت نمود.

– تا ۲۴ ساعت پس از انجام عمل تخمک کشی ممکن است بيمار دچار تهوع يا سرگيجه‌ی خفيف شود که معمولاً از عوارض داروهای بيهوشی است. اگر اين حالت پايدار باشد بايد با پزشک مشورت کرد.

– از آنجايی که در پاره‌ای از موارد تحريک بيش از حد تخمدان (هيپراستيموليشن OHSS) رخ می‌دهد، لازم است بيمار به علائم اين پديده توجه داشته باشد. اين علائم می‌تواند شامل بزرگ شدن شديد تخمدان، درد زير شکم، تهوع و استفراغ، اتساع شکم و افزايش وزن به دليل ورم (اِدِم) باشد.

درصورت بروز اين علائم، فرد بايد حدود ۸ ليوان آب در روز بنوشد و بلافاصله با کارشناسان مرکز ناباروری تماس بگيرد. اين پديده گرچه بسيار نادر است ولی می‌تواند برای بيمار بسيار خطرناک باشد و با لخته شدن خون در عروق به مغز و ريه‌ها آسيب برساند.

نشانگان تحريک‌پذيری بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها (OHSS) پی آمد پاسخ بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها به داروهای باروری است. به طور معمول به ۸ تا ۱۰ فوليکول نياز هست، اما گاهی فوليکول‌های بيشتری رشد می‌کنند. اين وضعيت ممکن است فقط با اندکی ورم همراه باشد يا ناراحتی‌های بيشتری پديد آورد و گاهی فرد را به بيمارستان بکشاند.

پزشکان در بررسی‌های آغازين می‌کوشند آن دسته از زنانی را که ممکن است به چنين عارضه‌ای دچار شوند، شناسايی کنند. مصرف دقيق داروهای باروری نيز می‌تواند از بروز آن پيش‌گيری کند. همچنين، در جريان مصرف داروها چند بار سونوگرافی انجام می‌شود تا پزشکان روند رشد فوليکول‌ها را پی گيری کنند و اگر نشانه‌هايی از بروز نشانگان تحريک‌پذيری بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها، ديدند، از مقدار مصرف داروها بکاهند.

– در روش ICSI مثل هر روش ديگر کمک باروری (ART) خطر حاملگی چند قلوبی وجود دارد. چندقلوزايی عاملی نامطلوب است زيرا خطر زايمان زودرس و مرگ‌ومير را در جنين‌ها افزايش می‌دهد.

– خطر بارداری در لوله‌های تخمک بر (لوله‌های فالوپ) به جای رحم نيز وجود دارد. اين بارداری بيرون از رحم چنانچه تشخيص داده نشود، می‌تواند خطرهايی به همراه داشته باشد. از اين رو، پس از مثبت شدن آزمون بارداری از مادر می‌خواهند که دو هفته‌ی ديگر به سونوگرافی برود تا از اين راه از سلامت بارداری و اين که جنين درون رحم يا بيرون از آن است، آگاه شوند.

بارداری پس از لقاح در لوله‌ی آزمايش همانند بارداری معمولی پيش می رود. با وجود اين، مادران ممکن است احساس نگرانی بيشتری داشته باشند. هر سال بيش از يک ميليون نوزاد در جهان به روش لقاح در لوله‌ی آزمايش پديد می‌آيند و بررسی‌های گوناگون نشان داده است که مادران آن‌ها و خود آن‌ها هيچ مشکل جدی ندارند.

اين روش تا چه اندازه موفقيت‌آميز است؟

همه‌ی مراکز درمان ناباروری و نازايی اميدوارند که همه‌ی زوج‌هايی که لقاح خارج رحمی انجام می‌دهند با موفقيت و سلامتی بچه‌دار شوند. با وجود اين، ميزان موفقيت اين روش در پيشرفته‌ترين مراکز جهان نيز کمتر از 40 درصد است. ميزان موفقيت در ايالات‌متحده‌ی آمريکا در هر بار لقاح خارج رحمی، به شرح زير است:

۳۰ تا ۳۵ درصد برای زنان زير ۳۵ سال
۲۵ درصد برای زنان ۳۵ تا ۳۷ سال
۱۵ تا ۲۰ درصد برای زنان ۳۸ تا ۴۰ سال
۶ تا ۱۰ درصد برای زنان بالای از ۴۰ سال

بر اساس نتايج اعلام‌شده در انجمن جنين شناسی و توليدمثل اروپا (ESHRE) درصد موفقيت در حاملگی در سال ۲۰۱۰ با استفاده از روش ميکرو اينجکشن ۳۲/۱درصد بوده است.

با وجود اين، جای نگرانی نيست، چرا که کارشناسان می‌کوشند دلايل شکست را ريشه‌يابی کنند و با انجام دوباره‌ی روند لقاح در آزمايشگاهی سرانجام شادکامی را برای زوج‌ها به ارمغان آورند.

مزايا و محدوديت هاي این عمل

يكي از مزاياي ميكرواينجكشن اين است كه حتي اگر يك اسپرم سالم از مرد وجود داشته باشد اين عمل قابل انجام است. مزيت ديگر ميكرواينجكشن اين است كه اگر بيمار فاقد لوله هاي رحمي باشد نيز مشكلي در انجام اين عمل به وجود نمي آيد. اما محدوديت ميكرواينجكشن آن است كه ميزان بارداري در زنان بالاي 40 سال به علت پايين بودن كيفيت تخمك هاي زن كاهش مي يابد.

مروری بر اختلالات نوک پستان

ترشح از نوک پستان

خروج ترشح از پستان زنی که شیر نمی دهد، ممکن است ناشی از علل متعددی باشد، غده های خوش خیم یا بدخیم در پستان، کیست و داروهای متعدد از جمله کلرو پرومازین و داروهای مشابه، قرص های ضد بارداری خوراکی، حاملگی، هورمون درمانی، تحریک مکرر پستان از عوامل مستعد کننده ترشح پستان هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در زنانی که ورزش می کنند ممکن است طی دویدن یا ورزش های هوازی ترشح پستان ایجاد شود. ترشح پستان اکثراً علامت خطرناکی نیست، ولی باید توسط پزشک یا فرد ارائه کننده ی مراقبت بهداشتی مورد ارزیابی قرار گیرد. از هر سه زن، یک نفر در اثر فشار دادن نوک پستان ترشح آبکی دارد که معمولاً طبیعی است ترشح سبز رنگ ممکن است نشان دهنده ی عفونت باشد.

هر نوع ترشح خود به خودی، مداوم و یا یک طرفه باید مورد توجه قرار بگیرد و توسط معاینه کننده بوسیله یک پنبه خشک مورد ارزیابی قرار گیرد.

ترشحات خونی ممکن است نشانه بدخیمی باشد ولی گاهی اوقات توسط رشد خوش خیم توده های شبیه زگیل در داخل مجاری ایجاد می شوند، ترشح از نوک پستان باید از نظر، وجود خون مخفی بوسیله آزمایش گایاک بررسی شود.

برای شناسایی اختلالات غیر طبیعی در داخل مجاری هم می توان از روش گالاکتوگرافی استفاده کرد. در صورتی که شک زیادی نسبت به وجود ضایعه باشد نمونه برداری از راه جراحی که برداشت مجرا نیز نامیده می شود ممکن است انجام شود.

عفونت های پستان

التهاب یا عفونت بافت پستان که معمولاً در زنان شیرده ایجاد می شود، هر چند ممکن است در زنان غیر شیرده نیز دیده شود.

عفونت ممکن است در اثر انتقال عامل عفونی توسط دست های بیمار یا عفونت های دیگر از شیر خوار مبتلا به عفونت دهان، چشم، یا پوست به پستان ایجاد شود.

عفونت پستان ممکن است در اثر انتقال عوامل عفونی از خون هم ایجاد شود.

با پیشرفت التهاب قوام پستان سخت یا خمیری شده و بیمار از درد شدید در ناحیه دچار عفونت شکایت می کند. در صورت خروج ترشحات چرکی، سرم، یا خون از نوک پستان، این قسمت باید مورد ارزیابی قرار گیرد.

درمان شامل مصرف آنتی بیوتیک و استفاده از سرمای موضعی برای تسکین ناراحتی است ممکن است آنتی بیوتیک وسیع الطیف برای مدت 7-10 روز تجویز شود.

بیمار باید از سینه بند راحت استفاده کند و کاملاً بهداشت شخصی را رعایت کند. استراحت کافی و مصرف مایعات فراوان بسیار مفید است.

التهاب همراه با قرمزی در پستان

عارضه ای غیر شایع است که معمولاً با حاملگی، صدمه، ضربه یا جراحی پستان همراه است، این عارضه سطحی است و در رگهای تخلیه کننده قسمت خارجی پستان موجب درد و قرمزی و سفتی می شود.

این توده معمولاً به صورت خطی است و حساس و قرمز است. درمان شامل مسکن و گرما است.

چگونه با علائم آزار دهنده حاملگی مقابله کنیم

7 مشکل در بارداری

مترجم : جعفر پاک نیت

چگونه  با علائم حاملگی مقابله کنیم، از جمله وجود گاز بیش از حد در شکم، بواسیر، آکنه، و غیره.

بارداری، زندگی و بدن شما را تغییر می دهد.

میدانید که شکم شما بزرکتر میشود و بیشتر از حد معمول احساس خستگی می کنید، ممکن است چندین بار در طول بارداری استفراغ کنید. اما ممکن است انتظار بعضی تغییرات فیزیکی را نداشته باشید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از webmd ، دکتر میشل هکاخا نویسنده کتاب 411 روز انتظار در بخش پاسخ های روشن و مشاوره هوشمند برای بارداری شما می نویسد : اتفاقات بسیاری در بدن یک زن باردار رخ میدهد، و اغلب غیر منتظره  هستند که عبارتند از: رشد مو در ناحیه شکم، آروغ زدن، یبوست، افزایش ترشحات مهبلی، بواسیر و غیره.

او می گوید:”اینها چیزی نیستند که یک زن معمولا در مورد آن صحبت کند، بنابراین هیچ جای تعجب نیست که مطرح کردن این موضوعات کمی خجالت آور باشد، من همیشه شوخی میکنم که نصف روز من  اطراف پاسخ دادن به پرسشهای مراجعینم می چرخد، از قبیل: “این اتفاق واقعا برایم عجیب و غریب است ، یا از  این حالت خجالت میکشم. ”

خجالتی نباشید!  متخصص زنان و زایمان شما به دانستن آنچه که برای شما اتفاق میافتد  نیاز دارد تا مطمئن شود که بارداری شما در مسیر طبیعی قرار دارد.

دکتر کیم هوور، دانشیار گروه زنان و زایمان در دانشگاه آلاباما در بیرمنگام می گوید “در اکثر دوران بارداری، وجود این نشانه ها طبیعی هستند، همچنین دانستن این موضوع نیز برای زنان مهم است، زیرا به آنها اجازه میدهد تا از طبیعی بودن گاز، نفخ، بی اختیاری ادرار، علائم کشش و آروغ زدن اطمینان حاصل کنند.”

در اینجا 7 علامت وجود دارد که موجب خجالت میشود، نشانه هایی که بسیاری از زنان باردار تجربه میکنند، در عین حال که کاملا طبیعی هستند، همینطور به روشهائی اشاره میشود که می توانید با انجام آن، این علائم را به حداقل برسانید.

1- گاز بیش از حد در شکم
عملا هر زن باردار در شکم خود افزایش گاز پیدا میکند. این مسئله به دلیل افزایش هورمون در دوران بارداری است که می تواند باعث ضعیف شدن دستگاه گوارش شود.
ممکن است قادر به نگه داری خودتان نباشید، چرا که مثل سابق نمی توانید ماهیچه های خود را در دوران بارداری کنترل کنید.
میشل اسمیت، نویسنده کتاب اسرار تابو در بارداری در بخش راهنمای زندگی با شکمی که باردار است می گوید، “اکثر اوقات می دانید که نفخ شما در حال تخلیه است و می توانید آن را تا زمانی که اوضاع فراهم شود نگه دارید، اما هنگامی که حامله هستید، فکر می کنید که آه خدای من، اگر من واقعا در مقابل اطرافیانم خطائی کنم، چگونه می توانم دوباره با آنها روبرو شوم؟”

اگرچه نمی توانید این مشکل را برطرف کنید، اما می توانید با ورزش و تغییرات در رژیم غذایی تمایل خود را نسبت به کاهش تولید گاز نشان دهید.

هکاخا می گوید: “ورزش به افزایش تحرک دستگاه گوارش کمک می کند و اجازه می دهد تا غذا حرکت سریع تری داشته باشد، هرچه غذا زمان کمتری را در روده سپری کند گاز کمتری تولید می شود. ممکن است بعضی از غذاها گاز بیشتری تولید کنند، به طوری که بهترین حالت، اجتناب کامل از آنها است، مانند: نوشابه های گازدار، لوبیا، کلم بروکلی، گل کلم، و میوه های خشک شده است. ”

فراورده های لبنی نیز می تواند موجب ناراحتی دستگاه گوارش و نفخ شکم در دوران بارداری شود، دکتر سنجا کینه استاد بخش زنان و زایمان در دانشگاه مرکز پزشکی نبراسکا می گوید: “بسیاری از زنان هر روز در طی بارداری شروع به خوردن شیر می کنند به تصور اینکه برای آنها مفید است، اما دستگاه گوارش آنها نمی تواند شیر را مانند دیگر افراد تحمل کند.”
اگر قادر به تحمل لاکتوز نیستید، می توانید شیر بدون لاکتوز و یا دیگر غذاهای غنی از کلسیم را امتحان کنید.

2- بی اختیاری ادرار

احتمالا داستان هائی در مورد عطسه زنان باردار و ادرار کردن ناگهانی آنها در میان دوستان و یا همکاران خود را شنیده اید. اغلب زنان بارداری که استرس بی اختیاری ادرار را تجربه کرده اند، با اینحال بازهم این اتفاق می تواند موجب خجالت زدگی شود مانند چکیدن غیر ارادی ادرار به دلیل سرفه، عطسه، یا خنده آنهم فقط چند قطره.

بسیاری از پزشکان توصیه می کنند که زنان در چند ماه آخر بارداری برای جلوگیری از رد شدن ادرار از لباس زیر خود، زمانی که احتمال استرس بی اختیاری ادرار بیشتر می شود، شورت های دارای آستر بپوشند. دفعات منظم حمام کردن نیز می تواند کمک کند.

هکاخا می گوید : در مدتی که جنین رشد می کند و رحم بزرگ می شود، با قسمت راست و بالائی مثانه تماس پیدا می کند. هر دوساعت برای خالی کردن مثانه خود اقدام کنید، حتی اگر احساس می کنید که نیاز به تخلیه ندارید، این کار احتمال چکیدن ادرار را کمتر میکند.

3- موهای صورت.
در طی حاملگی، هورمون ها، مسئول رشد مو در نواحی ناخواسته است.
هکاخا می گوید  “اغلب زنان باردار تشنه شنیدن این موضوع هستند که به زودی نفر اول زیبائی مو خواهند شد، اما زمانی که صحبت از رشد مو در سینه ها، شکم، و صورت شود، هیجان به زودی به وحشت میشود.”
اپیلاسیون یا بند انداختن، امن ترین روش برای رفع موهای زائد در دوران بارداری هستند.
هوور می گوید ” لیزر درمانی همیشه یک روش درمان سرپایی برای زیبائی به حساب می آید که از لحاظ پزشکی تجویز نمی شود، بسیاری از متخصصان پوست و جراحان پلاستیک ، تا پس از حاملگی به این موضوع نمی پردازند، در طول دوران بارداری، درمان با لیزر بر روی صورت می تواند روی رنگدانه های پوست تاثیر بگذارد و ممکن است باعث زخم شود.”

4- بو

برخی از زنان در دوران بارداری دچار یک حس قوی بویایی می شوند. بسیاری از بوی شدید غذا ها از قبیل مرغ یا غذاهای دریایی تنفر پیدا می کنند. درصد کمتری از زنان شروع به بوئیدن بوی تن خود می کنند که این کار می تواند باعث خجالت آنها شود.
هوور می گوید: “گاهی اوقات ممکن است از طریق واژینال بو داشته باشید، به ویژه در اواخر بارداری، این امر می تواند به این دلیل باشد که در آن ایام ترشحات موکوس بیشتری دارید. برخی از افراد نگران بو و دستمال مرطوبی هستند که هر کجا می روند، همراه آنان است، اما هیچ کس دیگری نمی تواند به وجود این بو پی ببرد، زیرا بوی شما بیشتر نشده است بلکه حس بویائی شما قویتر شده است.”
به دکتر خود در مورد هرگونه بوهای جدید و قابل توجه در واژن برای رد احتمال وجود عفونت قارچی که می تواند به راحتی با داروهای ضد قارچ در دوران بارداری درمان شود، اطلاع دهید.

5- هموروئید
اگر از هرزنی که به تازه گی مادر شده در مورد بواسیر سئوال کنید، احتمالا باید داستان ناراحت کننده ای برای گفتن داشته باشد، البته اگر در مورد آن بگوید.

هکاخا می گوید” هنگامی که یک زن باردار می شود، هموروئید مانند قماری است که باخت در آن حتمی است، زیرا اغلب آنها با یبوست مواجه هستند و برای دفع کردن زور می زنند و همه ما می دانیم که یبوست یکی از شایعترین شکایات در حاملگی است.”
خطر ابتلا به هموروئید را با اجتناب از یبوست کاهش دهید. آب کافی، مواد فیبردار بیشتر و از ملین هایی که داروخانه ها بدون نسخه پزشک می فروشند استفاده کنید.
اسمیت می گوید: ” در مورد مصرف مکملهای فیبردار، با پزشک خود مشورت کنید، برای خوردن آنها بینی خود را بگیرید و با بلعیدن شدید، جلوی تهوع خود را بگیرید.”
هکاخا می گوید: اگر هموروئید پیشرفت کرد، پد های آغشته به مواد گیاهی مخصوصی بنام ویچ هازل و کرم های ضد التهابی می توانند کمک کننده باشند، آنها در دوران بارداری بی خطر هستند.

6- آکنه

به دلیل هورمونهای اضافی مقطعی  در سیستم بدنتان به خصوص در سه ماهه اول، جوش و شیوع بیماری های بد منظر، متداول هستند، بعضی از داروهای آکنه، مانند رتین در دوران بارداری خارج از محدوده مصرف هستند، اما درمان های دیگر مجاز است.
هکاخا می گوید  ” اکثر مواد شستشوی آکنه ها بی ضرر هستند، زیرا این داروها برای مدت زمان طولانی روی پوست نمی نشینند، اما قبل از استفاده از هر داروی آکنه، از پزشک خود سئوال کنید، به میزان کمی از داروهای موضعی آکنه استفاده کنید، آنهم فقط در مناطق آسیب دیده. داروهای حاوی سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پراکسید، و اسید آزالائیک، برای استفاده در مقادیر کم بی ضرر هستند.”

7- مسائل جنسی

افزایش وزن و تغییرات فیزیکی دیگر، باعث می شود احساس کنید که برای همسرتان غیرجذاب هستید. اجازه ندهید که این اتفاق منجر به مشکلات جنسی و برقراری ارتباط شود.

کینه می گوید: “برخی از افراد باردار در مورد اینکه از لحاظ فیزیکی جذابیت جنسی داشته باشند خجالت می کشند. ترشحات آنها تغییر کرده و استعداد تورم فرج خواهند داشت. آنها احساس بسیار ناخوشایندی دارند و احساس نمی کنند که جذاب هستند.”

اگر برای مطرح کردن این موضوع با همسر خود مشکل دارید، در نظر داشته باشید که او را برای مشورت با متخصص زنان و زایمان دعوت کنید، به خصوص اگر قبلا مسائل جنسی خود را با دکتر مطرح کرده بوده اید.

کینه می گوید:”داشتن یک مشاور بهداشتی بیانگر این است که همه این چیزها مسائل عادی هستند که  می توان از آتها کمک گرفت.”

 

منبع : http://www.webmd.com

جنین‌ می‌تواند یاد بگیرد و قادر است آواز یا عبارات کلامی زمان جنینی را در نوزادی به یاد آورد

محققان علوم پزشکی در دانشگاه هلسينكي کشور فنلاند به يافته هاي جديدي درمورد يادآوري كلمات توسط نوزاد پس از تولد و خارج شدن از رحم مادر دست يافتند.آنان عنوان کردند که نشانه‌ای از یادگیری بسیار زودهنگام زبان یا سازگاری با صداهایی است که نوزادان در رحم می‌شنوند دست یافته اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، با توجه به اين كه در دوران جنيني، مغز و اتصالات اعصاب آن براي پردازش اطلاعات به طور كامل رشد نكرده است، اين يافته جديد براي دانشمندان تعجب آور به نظر مي رسد.

به گفته مینا هیوتیلاینن دانشمند حاضر در این تحقیق، یک نوزاد تازه‌متولد شده از پیش یاد گرفته که مادر یا دیگر اعضای خانواده‌اش چگونه سخن می‌گویند.

شاید حیرت‌آور به نظر برسد که نوزادان می‌توانند اصواتی را که در رحم می‌شنوند، به یاد آورند و مغزهایشان در حال توسعه ارتباطاتی باشد که به آن‌ها امکان پردازش هر مولفه‌ای را می‌دهد؛ با این حال، نشانه‌هایی وجود دارد که جنین‌ها اصواتی را که با آن مواجه می‌شوند، به یاد می‌آورند.

از پیش شواهدی وجود داشته مبنی بر این که جنین‌ها می‌توانند یاد بگیرند و این که نوزادان قادرند آوازها یا عبارات کلامی را از زمان جنینی به یاد آورند.

محققان حاضر در این مطالعه حافظه جنین‌های فنلاندی را ‌آزمایش کردند.

محققان فنلاندي حافظه جنين را با استفاده از كلمه تا تا تا (tatata) مورد آزمايش قرار دادند. اين كلمه در زبان فنلاندي معناي خاصي ندارد. اما به دليل سه هجايي بودن، ياد آوري آن براي جنين مشكل به نظر مي رسد.

محققان براي حدود نيمي از ۳۳ زن باردار شركت كننده در اين تحقيق، از بيست و نهمين هفته بارداري تا بدو تولد، صداي ضبط شده اين كلمه را در دفعات مختلف تكرار كردند.

پس از تولد، آن ها فعاليت مغز تمامي بچه ها را هنگام شنيدن اين كلمه تجزيه و تحليل و مشاهده كردند كودكاني كه در دوران جنيني اين كلمه را شنيده بودند، واكنش قوي به اين كلمه خاص نشان دادند.

به گفته محققان نتايج اين تحقيق مي تواند هشداري به والدين باشند. زيرا جنين مي تواند صداهاي خارج از رحم مادر را بشنود و آن ها را به ياد بياورد.

علل نازایی زنان

آزادشدن دوره‌ای تخمک برای بارداری ضروری است. سایر عوامل مؤثر عبارتند از ریتم قاعدگی، دمای پایه بدن، فاکتورهای تخمدان، لوله رحم، واژن و اندومتریوز (وجود بافت رحم در مکانی غیر از رحم.)

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، واژن و ترشحات آن در تغذیه، ذخیره و حرکت تدریجی اسپرم‌ها به قسمت‌های بالاتر و محافظت آنها از محیط اسیدی واژن نقش مهمی دارد.

مشکلاتی که به نازایی ناشی از عدم تخمک‌گذاری مربوط هستند عبارتند از: سندرم تخمدان پلی کیستیک، نارسایی زودرس تخمدان، افزایش هورمون پرولاکتین، اختلال تیروئید و نقایص فاز ترشحی و اختلال سیستم ایمنی مثل ویتیلیگو (لک و پیس)، کم کاری پاراتیروئید، دیابت، کم خونی، نارسایی غده‌های تیروئید و فوق کلیه.

عوامل رحمی بیشتر باعث سقط جنین می‌شوند تا نازایی. فیبروم‌ها و اندومتریوز از علل مهم رحمی در نازایی می‌باشند.

مواردی که علل نازایی زنان را شامل می شود:

1 ـ اختلالات تخمك‌گذاری كه به طور عمومی از آن به عنوان تنبلی تخمدان یاد می‌شود كه جزو علل شایع نازایی بوده، ژنتیك در بروز آن نقش دارد و از بیماری‌هایی است كه درمان‌های متنوعی برای آن یافت شده و معمولا خوش عاقبت‌تر از سایر علل نازایی است.

2 ـ اختلالات در لوله‌های رحمی كه حدود 30 تا 40 درصد از علل نازایی در زنان است. انسداد لوله‌های رحمی می‌تواند به دلیل عفونت‌های مكرر لگنی، مشكلات مادرزادی، چسبندگی ناشی از بیماری اندومتریوز یا چسبندگی ناشی از عمل جراحی باشد. راه تشخیص این بیماری هیستروسالپنگوگرافی یا عكسبرداری از رحم با مواد حاجب رادیولوژی است كه هر چند روش دردناكی است اماروش تشخیصی دقیق و مطمئنی است.

3ـ اختلال در ذخیره تخمدانی كه در واقع به دلیل مشكلات ژنتیك، اشعه و برخی داروها، تخمدان‌ها به طور زودرس از كار افتاده و دیگر تخمك‌گذاری نمی‌كنند. این بیماری در واقع نوعی یائسگی زودرس است.

4ـ اختلال در شكل رحم كه علت چندان شایعی نیست و بیشتر مواقع منجر به سقط‌های مكرر (نه‌ناباروری) می‌شود. این بیماری نیز با هیستروسالپنگوگرافی قابل تشخیص است.باید دانست كه فیبروم‌ها(میوم‌ها)ی رحمی برخلاف تصور عمومی منجر به نازایی نمی‌شوند.

5 ـ اختلالات سرویكس (دهانه رحم) كه حدود 5 درصد از علل نازایی در زنان را تشكیل می‌دهد و می‌تواند ژنتیك باشد.

6 ـ در نهایت بیماری‌های ایمونولوژیك یا سیستمیك مثل نارسایی كلیه و كم كاری تیروئید كه ضمن از كار انداختن سیستم‌های دیگر بدن موجب اختلال در عملكرد سیستم تناسلی و نازایی می شود

سندرم تخمدان پرکيست

سندرم تخمدان پر کيست (PCO) وضيعتي است که اغلب با قاعدگي نامنظم ، افزايش رشد موهاي زائد ( هيرسوتيسم) و چاقي مشخص مي شود. اما مي تواند زنان را به اشکال متفاوت مبتلا کند. قاعدگي هاي نامنظم يا سنگين مي توانند علامتي از اين وضعيت در بالغين باشد. سندرم تخمدان پرکيست امکان دارد در زماني که خانمي براي باردار شدن مشکل دارد بارز شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، علائم و نشانه هاي سندرم تخمدان پر کيست از اختلال در چرخه توليد مثل منشاء مي گيرد. که بصورت طبيعي هر ماهه با آزاد شدن يک تخمک از تخمدان ( تخمک گذاري ) تکميل مي شود. نام اين وضعيت از ظاهر تخمدانها، در زناني که اين اختلال را دارند گرفته شده است. ( تخمدان بزرگ و پر از کيست است) اين کيست ها فوليکولهايي هستند که از کيسه هاي مايع حاوي تخمکهاي نابالغ پرشده اند.

گرچه اين وضعيت از زمانهاي دور ذکر شده است، اولين بار در سال 1930 وقتي که ايرونگ استاين و ميشل لونتال در مورد گروهي از زنان بدون دوره هاي قاعدگي که داراي تخمدانهاي بزرگ و پر کيست نوشتند د رکتب پزشکي توضيح داده شد. گاهي پزشکان اين وضعيت را استاين – لونتال ، تخمدانهاي پر کيست يا سندرم تخمدان پرکيست هم مي نامند.

سندرم تخمدان پر کيست يکي از اختلالات شايع هورموني در سنين باروري در زنان در ايالات متحده است که حدود 5 تا 10 درصد افراد را گرفتار مي کند. تشخيص زود هنگام و درمان تخمدان پرکيست مي تواند خطر عوارض طولاني مدت مانند ديابت و بيماري قلبي را کم کند .
سندرم تخمدان پر کيست اختلالي است که باعث قاعدگي نامنظم و افزايش هورمون مردانه مي شود. تخمدانها کيست پيدا مي کنند و ممکن است نتوانند تخمک آزاد کنند.

علائم و نشانه ها

زناني که سندرم تخمدان پر کيست دارند ممکن است هر کدام از چندين علامت را به شدت متفاوت نشان دهند. کميته اي از انستيتو ملي سلامت آمريکا سه معيار براي تشخيص اين اختلال تعيين کرده است.

– قاعدگي نامنظم يا فقدان قاعدگي

اين شايعترين يافته در سندرم تخمدان پر کيست است. قاعدگي نامنظم به معناي داشتن چرخه هاي قاعدگي است که در فواصل طولاني تر از 35 روز يا کمتر از 8 بار در سال اتفاق مي افتد. اين وضعيت ممکن است در هنگام بلوغ و شروع قاعدگي آغاز شود.

– هورمون مردانه زياد

افزايش سطوح هورمونهاي مردانه ممکن است منجر به علائم فيزيکي مانند رويش موهاي بلند و ضخيم در صورت و سينه، زير شکم ، پشت ، بالاي بازوها يا بالاي پاها شود.جوش صورت و طاسي مدل مردانه بشود . به هر حال همه زناني که سندرم تخمدان پر کيست دارند علائم فيزيکي ازدياد هورمون مردانه را نشان نمي دهند. آزمايشات خوني براي تشخيص سطح بالاي هورمون مردانه در دسترس است.

– رد کردن ساير وضعيتهايي که باعث ازدياد هورمون مردانه و قاعدگي غير طبيعي مي شوند.علل بالقوه مانند هيپوتيروئيدي – وضعيتي که در آن بدن هورمون تيروئيد کمي ترشح مي کند– هم مي توانند باعث ايجاد علائم شوند. هيپوتيروئيدي مي تواند باعث قطع قاعدگي شود. علت محتمل ديگر افزايش پرولاکتين است که در آن غده هيپوفيز هورمون پرولاکتين زيادي ترشح مي کند.اين هورمون تحريک کننده توليد شير از غدد شيري است و تخمک گذاري را مهار مي کند.

منابع ديگري براي افزايش هورمون مردانه، مي تواند وجود تومور در غدد فوق کليوي يا تخمدانها باشد. غده فوق کليه غده کوچکي نزديک کليه است که هورمونهاي مردانه و هورموني به نام کورتيزون را ترشح مي کند.حضور کيستهاي تخمداني که در سونوگرافي توسط پزشک تشخيص داده مي شود،مي توانند نشانه سندرم تخمدان پرکيست باشند. زني ممکن است تخمدانهاي پرکيستي داشته باشد ولي سندرم تخمدان پر کيست نداشته باشد . از سوي ديگر زني با سندرم تخمدان پر کيست ممکن است تخمدانهائي با ظاهر طبيعي داشته باشد.

بسياري از زنان مبتلا به سندرم تخمدان پر کيست چاق هستند. به نظر مي رسد توزيع چربي بر شدت علائم اثر مي گذارد. يکي مطالعه نشان داد که زناني که چاقي مرکزي دارند ( وجود چربي در قسمت مياني بدن يا تنه ) هورمون مردانه، سطح قند و چربي بالاتري نسبت به زناني که تجمع چربي آنها در اندمها است دارند.

وضعيت هاي احتمالي ديگري که با PCO همراه مي شوند اين موارد هستند:

– نازايي

– آکانتوزيس نيگريکانس ( پوست بنفش تيره در اطراف گردن ، گودي بازو، داخل ران ، زير پستانها و نواحي تناسلي )
– درد مزمن لگني

علتها

فرآيند چرخه توليد زنان بوسيله سطوح نوساني هورمونهايي که در مغز توليد مي شود مانند هومورن LH و FSH و هورمونهاي تخمداني تنظيم مي شوند.تخمدانها هورمونهاي زنانه استروژن و پروژسترون و همچنين هورمونهاي مردانه را ترشح مي کنند. هورمونهاي مردانه شامل ” تستسترون ” و ” آندروستن دي ان ” و ” دي هيدرواپي آندروستن (DHEA) ” هستند و به طور کلي هورمونهاي مردانه ناميده مي شوند.

در PCO بدن زن هورمونهاي مردانه زيادي توليد مي کند. تخمدانها تخمک هاي کمتري از زمان طبيعي توليد مي کنند (کم تخمک زايي)، ممکن است اصلاً هيچ تخمکي آزاد نکنند( عدم تخمک گذاري) در غياب تخمک گذاري چرخه قاعدگي نامنظم يا غايب است.پزشکان دليل PCO را نمي دانند ولي تحقيقات ارتباطاتي را بين افزايش انسولين ( هورموني که در لوزالمعده توليد مي شود و به سلولها اجازه استفاده از قند را که اولين منبع انرژي بدن است مي دهد ) پيشنهاد کرده اند. تصور مي شود که انسولين توسط چندين مکانيسم توليد هورمون مردانه توسط تخمدانها را افزايش مي دهد.

عوامل خطر

مطالعات نشان مي دهد که زناني که خواهراني با PCO دارند احتمال بيشتري براي ايجاد اين وضعيت دارند. تحقيقات ديگر ارتباطاتي را بين PCO و سابقه خانوادگي توليد هورمون مردانه زيادي، مقاومت به انسولين ، اختلالات قاعدگي و پرمويي نشان مي دهند.چه زمان بايد بدنبال توصيه پزشکي بود.

تشخيص زود هنگام PCO مي تواند به کاهش خطر عوارض دراز مدت مانند ديابت و بيماري قلبي کمک مي کند. در صورتيکه قاعدگي هاي نامنظم يا سنگين داريد، اضافه وزن داريد، رشد موهاي زائد صورتتان زياد است و جوش مي زنيد با پزشک خود مشورت کنيد .پزشک ممکن است شما را به يک متخصص غدد معرفي کند.

غربالگري و تشخيص

پزشکتان ممکن است شما را از نظر بيماريهاي قلبي عروقي، هورموني و توليد مثلي ارزيابي کند. او ممکن است تاريخچه علائم شما را بگيرد و يک معاينه باليني کامل شامل معاينه لگن انجام دهد. ساير آزمايشات ممکن شامل موارد زير است :

– آزمايشات خوني

امکان دارد خون شما براي انجام اندازه گيريهايي آزمايشگاهي جهت اندازه گيري سطح چند هورمون گرفته شود. اين هورمونها شامل تستوسترون، DHEA و آندروستن دي ان ، LH و FSH پروژسترون و پرولاکتين و هورمون تحريک کننده تيروئيد ( TSH ) که آزاد شدن هورمون تيروئيد از غده تيروئيد را تحريک مي کند باشد. به همين شکل احتمالاً ميزان قند ناشتا ، کلسترول و تري گليسيريد هم اندازه گيري مي شود.

– سونوگرافي

پزشک ممکن است براي اندازه گيري ضخامت رحم درخواست سونوگرافي کند. سونوگرافي بدون درد است. زماني که شما به آرامي بر روي تخت معاينه قرا گرفته ايد، يک وسيله کوچک روي بدن شما قرا مي گيرد. اين دستگاه امواج صوتي غيرقابل شنيدن را که به شکل تصاويري در کامپيوتر ظاهر مي شوند به تصوير مي کشد.

– نمونه برداري از لايه داخل رحم

براي تعيين وضعيتهاي پيش سرطاني که مي توانند باعث خونريزي غير طبيعي از رحم شوند، اين کار انجام مي شود. که معمولاً يک روش بدون بي حسي است و مي تواند در مطب هم انجام شود. در اين روش پزشک يک نمونه بافتي را از لايه داخل رحم شما براي تحليلهاي آزمايشگاهي برمي دارد.

عوارض

زنان داراي PCO در خطر ديابت نوع 2 ( که نام ديگر ديابت غير وابسته به انسولين مي باشد و در بزرگسالي بيشتر ديده مي شود )، فشار خون، افزايش تري گلسيريد، کاهش کلسترول خوب و بيماريهاي قلبي هستند. از آنجا که PCO باعث مختل شدن چرخه توليد مثل مي شود و رحم در معرض ميزان ثابتي از استروژن قرار مي گيرند. زنان داراي PCO در خطر بيشتري براي خونريزي هاي غيرطبيعي رحمي و سرطان لايه داخلي بدن هستند.

درمان

درمان PCO بستگي به توانگري اصلي هر زن مثل نازائي ، پرموئي ، جوش يا چاقي دارد . در طولاني مدت مهمترين جنبه درمان کنتـــرل خطرات قلبي عروقي مانند چاقي ، کلسترول بالا ، ديابت و فشارخون بالاست . احتمالاً پزشک از شما مي خواهد که بطور منظم به او مراجعه کنيد تا معاينه باليني انجام دهد، فشارخون و سطوح قندخـــون ناشتا را براي کمک به تصميمات درماني پيوسته اندازه گيري کند.

زنان باردار داراي PCO که اضافه وزن دارند علايم و نشانه هاي شديدتري دارند .
چاقي مقاومت به انسولين را بدتر ميکند . کاهش وزن ميتواند سطوح هورموني مردانه و انسولين را کم کند . بهر حال ممکن است نسبت به زنان ديگر مشکل بيشتري در کم کردن وزن داشته باشيد يک متخصص تغذيه را ببينيد و يک برنامه غذائي کاهش وزن دريافت نماييد . پزشک ممکن است يک يا چند نوع از داروهاي زير را براي کمک به کنترل علايم و خطرات همراه با PCO تجويز کند.

داروهائي براي تنظيم چرخه قاعدگي

اگر قصد باردار شدن نداريد، پزشک ممکن است قرصهاي جلوگيري از بارداري کم هورمون را که حاوي استروژن و پروژسترون صناعي هستند تجويز کند. اين داروها توليد هورمون مردانه را کم ميکنند و جلوي توليد دائمي استروژن در بدن را ميگيرند. اين داروها خطر سرطان لايه داخلي رحم را کم ميکنند و خونريزي غيرطبيعي را تصحيح مي نمايند.

درمان جايگزين ديگر دريافت پروژسترون به مدت 10 تا 14 روز در ماه است.

اين دارو چرخه قاعدگي را تنظيم ميکند و از سرطان لايه داخلي رحم جلوگيري ميکند اما سطوح هورمون مردانه را بهبود نمي بخشد.

تحقيقات استفاده از متفورمين را براي درمان PCO ارزيابي ميکنند، اين دارو بصورت خوراکي در درمان ديابت نوع 2 استفاده ميشود. متفورمين از توليد و آزادسازي قند از کبد جلوگيري ميکند و بنابراين براي انتقال قند به سلولها به انسولين بيشتري نياز است. چندين کار آزمائي باليني دريافته اند که متفورمين تخمک گذاري را بهبود بخشيده و سطوح هورمون مردانه را در زنان دچار PCO کاهش داده است . اميد است متفورمين در طولاني مدن عوارض قلبي عروقي ناشي از PCOرا کم کند.

داروهائي براي کاهش رشد مو

پزشک ممکن است براي تعديل اثرات ناشي از افزايش هورمون داروهايي را تجويز کند. اسپيرنولاکتون(آلداکتون)اثر هورمونهاي مردانه را متوقف ميکند و توليد هورمونهاي جديد مردانه را متوقف ميکند . اسپيرنولاکتون يکي از داروهاي دفع کننده آب است و ممکن است باعث شود بيش از روزهاي ديگر ادرار کنيد. عوارض جانبي ديگر آن ، خشکي پوست، سوزش سردل ، سردرد و خستگي است. ديگر داروهاي ضدهورمون مردانه فيناستريد و فلوتاميد هستند اما اين داروها گرانتر از اسپيرنولاکتون هستند و عوارض جانبي بيشتري دارند.

داروهايي براي دستيابي به حاملگي

ممکن است براي حاملگي نياز به داروهائي براي تحريک تخمک گذاري داشته باشيد. کلوميفن يک داروي ضد استروژن است که 5 روز در هفته در اولين بخش چرخه قاعدگي استفاده ميشود. اگر کلوميفن به تنهائي موثر نباشد ممکن است در همراهي با آن نياز به کورتيکواستروئيدها ، ترکيبي از LH و FSH بنام گونادوتروپين يا FSH به تنهائي داشته باشيد .

جراحي

اگر داروها به ايجاد و حاملگي کمک نکنند ، پزشک امکان دارد توصيه به يک جراحي سرپائي بنام لاپاراسکوپي تخمدان کند . در اين روش جراح برش کوچکي روي شکم ميدهد و لوله اي را که به يک دوربين کوچک وصل است ( لاپاراسکوپ ) در آن قرار ميدهد . دوربين تصاويري با جزئيات از تخمدانها و اندامهاي لگني مجاور آن در اختيار جراح قرار ميدهد . سپس جراح وسايل جراحي را از برشهاي کوچک پوستي ديگر وارد ميکند . و از جراحي ليزر يا الکتريکي براي ايجاد سوراخهايي در فوليکولهاي بزرگ شده در سطح تخمدانها استفاده ميکند .

هدف اين کار تحريک تخمک گذاري با کاهش سطوح LH و هورمونهاي مردانه است.

پزشکان مطمئن نيستند اين چگونه اتفاق مي افتد. يک فرضيه اين است که سوراخ کردن سلولهاي تخمداني توليد کننده هورمون را تخريب ميکند .برداشتن موها چندين راه براي برداشتن موها وجود دارد. اين موارد برداشتن با تيغ plucking  و استفاده از ژلها و کرمها و لوسيونها است. بهرحال برداشتن موها امکان دارد که پوست را تحريک کند بنابراين از راهنمائي هاي موجود در بسته استفاده کنيد و ميزان کمي از آن را روي ناحيه اي دلخواه از پوست براي تعيين اينکه آيا برايتان مناسب است يا خير امتحان کنيد.

درمان هفته ها ادامه خواهد داشت . بعد از آن ميتوانيد درمان را تکرار کنيد.ساير انتخابها براي برداشتن مو شامل موارد زير است .

الکتروليز
براي برداشتن دائمي موهاي زائد ، بعضي از زنان علاوه بر درمان طبي تحت الکتروليز هم قرار ميگيرند. در اين روش سوزن نازکي داخل فوليکول مو قرار داده ميشود و از جريان الکتريکي براي از بين بردن فوليکول مو استفاده ميشود. از آنجا که تنها يک فوليکول در هر مرتبه درمان ميشود ، اين روش براي نواحي بزرگ بدن مفيد نيستند .

کيتهاي الکتروليز خانگي بي اثر هستند چرا که فوليکول در عمق مو قرار دارد بنابراين سعي کنيد يک کارشناس الکترولوژيست اين کار را برايتان انجام دهد .

درمان ليزر

ماده اي که به مو رنگ مي دهد، ملانين نام دارد. اين ماده نور را از ليزر جذب کرده و آن را تبديل به حرارت مي کند که باعث از بين رفتن فوليکول مو مي شود. نياز به چندين مرحله درمان است. درمان ليزر بيشترين اثر را برروي موهايي که در مرحله رشد هستند دارد و همه موها در يک مرحله يکسان رشدي قرار ندارند. اين روش مي تواند در هر محلي در بدن به جز اطراف چشمها به کار گرفته شود.

ليزر درماني بيش از همه در افرادي با موهاي تيره و پوست روشن قابل استفاده است. علاوه بر مو، پوست هم رنگ خود را از ملانين مي گيرد و پوست تيره با ملانين بيشتر مي تواند، انرژي ليزر بيشتري را جذب کند که منجر به آسيب پوست و بي رنگ شدن آن مي شود. به هرحال پزشکان شروع کرده اند به استفاده از وسايل و تکنيکهاي ليزرئي که نتايج بهتري را براي افراد تيره پوست دارند.

مراقبت از خود

ممکن است توصيه هاي گيج کننده اي را از رسانه هاي ارتباط جمعي، گروههاي حمايتي و کارشناسان بهداشتي در مورد نقش تغذيه در کنترل وزن شنيده باشيد. بيشترين عدم توافقات مربوط به نقش کربوهيدراتها است. کربوهيدراتهاي با زنجيره هاي بلند مثل گلوکز که نوعي قند است مي باشند. دستگاه گوراشي شما اين زنجيره ها را به مولکولهاي کوچک قند که وارد جريان خون شما شده و باعث آزاد شدن انسولين مي شود تقسيم مي کند.

رژيم غذايي کم چرب و پرکربوهيدرات که در سالهاي اخير عموميت يافته مي تواند سطح انسولين را افزايش دهد. بسياري از کارکنان تغذيه و سلامتي به زنان دارايPCO توصيه مي کنند که رژيم کم کربوهيدارت داشته باشند. به هر حال رژيمي که براي جبران کاهش کربوهيدرات ، پروتئين بيشتري را توصيه کند ممکن است جذب چربيهاي اشباع را افزايش دهد، سطح کلسترول خون شما را زياد کند و خطر بيماري قلبي را در شما بيشتر و بيشتر نمايد.

بعضي برنامه هاي رژيمي PCO کربوهيدرات را به درصد مشخصي از کالري محدود مي کند. مثلاً 40 تا 45 درصد کالري کل. بقيه رژيمها توصيه به خوردن کربوهيدراتهاي پرفيبر مي کنند. هر چه غذايي فيبر بيشتري داشته باشد آهسته تر هضم شده و سطح قند خون آهسته تر زيادمي شود. کربوهيدراتهاي پر فيبر شامل نان و غلات کامل، ماکاروني کامل، برنج قهوه اي و لوبياها است .

رژيم بسيار کم کربوهيدرات هدف مطلوبي نيست. کربوهيدراتها مواد مغذي بسيار مهمي هستند بنابراين آنها را به شدت محدود نکنيد . به جاي آن از کربوهيدراتهاي پر فيبري که در بالا گفته شد به همراه محدوديت در کربوهيدراتهاي کم سالم مثل سودا ، آبميوه زياد، کيک ، آبنبات ، بستني ، شيريني و کلوچه استفاده کنيد.

مطالعات بيشتر مي تواند نشان دهد که چه برنامه رژيمي بهتر است. اما واضح است که کاهش وزن به وسيله کم کردن کل کالري دريافتي براي زنان دچار PCO سودمند است.

با پزشک متخصص تغذيه خود در تماس باشيد تا بهترين رژيم را براي شما تعيين کنند. اهميت ورزش کمتر مورد بحث و جدل است. ورزش قند خون را با افزايش انتقال قند از خون به سلولهاي شما از طريق کاهش مقاومت به انسولين کاهش مي دهد. افزايش فعاليت بدني روزانه در زنان دچار PCO و شرکت آنها در يک برنامه منظم فعاليت بدني براي درمان و پيشگيري از مقاومت به انسولين و کمک به کاهش وزن بسيار مهم است.

نازایی در زنان

مرداد ۳۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : اخبار مامایی, مشروح اخبار

اگر زنی نتواند جنین را در رحم خود نگه دارد و آن را سقط کند، نابارور به شمار می‌آید. گاهی در زنان واژه‌ی نازایی را به جای ناباروری به کار می‌برند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، حدود 30 درصد موارد نازائی  به زنان و 30 درصد به مردان و مابقی یا علل ناشناخته اند و یا این که فاکتور های متعددی هر دو زوج را درگیر کرده اند.

نیمی از موارد نازائی به علت اختلال در کار تخمک گذاری تخمدانها است . اگر زن به طور منظم قاعده شود ، دلیل بر تخمک گذاری مناسب است و اگر قاعدگی او نامرتب باشد ، تخمک گذاری مناسبی وجود ندارد که باید علت آن بررسی شود .

فقط حاملگی نشان قطعیت تخمک گذاری است.

دسته بندی اختلالات تخمک گذاری بر اساس طبقه بندی WHO  بدین ترتیب می باشد:

گروه (I)

Hypothalamic amenorrhea    Hypogondotropic   hypogonadal     anovulation

این گروه، ۵ تا ۱۰ درصد موارد را شامل می شود.

در این افراد سطح سرمی FSH  پایین یا طبیعی و سطح سرمی استرادیول پایین می باشد که ناشی از کاهش ترشح هورمونهای GnRH (هورمون آزاد کننده گونادوتروپین) و یا بی تفاوتی هیپوفیز در پاسخگویی به GnRH می باشد. افراد این دسته معمولاً آمنوره دارند.

گروه (II)

Normogonadotropic     normoestrogenic     anovulation

گروه دوم، ۶۰ تا ۸۵ درصد موارد را شامل می شود. ممکن است ترشح گونادوتروپین ها و استروژنها در این زنان طبیعی باشد ولی ترشح FSH طی مرحله فولیکولی چرخه، زیر مقدار طبیعی آن باشد. زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک در این گروه قرار می گیرند.

تعدادی از افراد این گروه تخمک گذاری طبیعی دارند به خصوص آنهایی که الیگومنوره دارند.

گروه (III)

Hypergonadotropic Hypoestrogenic anovulation

گروه سوم، ۱۰ تا ۳۰ درصد موارد را شامل می شود. از علل اصلی آن نارسایی زودرس تخمدان (فقدان فولیکول های تخمدانی به خاطر یائسگی زودرس) و مقاومت تخمدانی (شکل فولیکولی) می باشد. اکثر این زنان آمنوره دارند و معمولاً به درمان پاسخ نمی دهند.

گروه (IV)

Hyperprolactinemic anovulation

این گروه، ۵ تا ۱۰ درصد موارد را شامل می شود. به علت هیپرپرولاکتینمی، گونادوتروپین ها و در نتیجه ترشح استروژن مهار می شود. این افراد ممکن است دارای چرخه های بدون      تخمک گذاری منظم باشند اما اکثراً دارای الیگومنوره یا آمنوره هستند. غلظت سرمی   گونادوتروپین های این گروه معمولاً طبیعی می باشد.

علل اختلالات تخمک گذاری شامل موارد زیر می باشد:

* نشانگان تخمدان پرکیستی (PCOS یا Polycystic Ovary Syndrome)

نشانگان تخمدان پرکیستی(PCOS) وضعیتی است که تخمدان‌های زنان و در برخی موارد غده‌های فوق‌کلیه  بیش از اندازه‌ی عادی هورمون‌های آندروژن تولید می‌کنند.

مقدار بالای این هورمون‌ها در فرآیند آزادسازی تخمک از تخمدان‌ها تداخل ایجاد می‌کند و کیسه‌هایی پر از مایع به نام کیست(سیست) درون تخمدان‌ها پدید می‌آید.

چون زنان دارای تخمدان‌های پرکیستی در جریان تخمک‌گذاری نمی‌توانند تخمک آزاد کنند، این وضعیت عامل بسیاری از نازایی‌ها در زنان است.

در زنانی که دچار تخمدان‌های پرکیستی شده‌اند، فولیکول‌های نارس به هم می‌پیوندند و کیست‌های بزرگ‌تر یا توده‌هایی از کیست می‌سازند. درون فولیکول‌های به هم پیوسته، تخمک‌ها می‌رسند، اما فولیکول‌ها نمی‌ترکند تا آن‌ها آزاد شوند. در نتیجه، زنی با تخمدان‌های پرکیست اغلب بی‌نظمی‌های قاعدگی، مانند قطع خونروش(آمنوره) یا خونروش گاه‌گاهی(الیگومنوره)، را تجربه می‌کنند.

این دسته از زنان به دلیل آزاد نکردن تخمک اغلب باردار نمی‌شوند.زنانی که چاق هستند خطر دچار شدن به تخمدان پرکیستی در آن‌ها بیشتر است.گرچه باردار شدن برای زنانی با تخمدان‌ پرکیستی دشوار است، برخی از آن‌ها به طور طبیعی یا با کمک روش‌های درمانی پیشرفته، باردار می‌شوند. البته، احتمال سقط چنین در این زنان از زنان دیگر بیشتر است.
خطر دچار شدن زنی با تخمدان پرکیستی به وضعیت‌های زیر نیز بالاست:

· دیابت(بیماری قند(

· شانگان سوخت و سازی(Metabolic syndrome) که گاه پیش‌ساز دیابت نامیده می‌شود. این نشانگان نشان می‌دهد که بدن نمی‌تواند مقدار هورمون انسولین را در خون به خوبی تنظیم کند.

· بیماری‌های قلب و عروق و فشار خون بالا

*آمنوره( amenorrhea )

آمنوره اولیه:

هنگامی ست که دختر نوجوان نخستین عادت ماهانه خود را تجربه نمیکند. (فقدان کامل قاعدگی  در زمان بلوغ).

آمنوره ثانویه:

هنگامی ست که زن قبلا قاعدگی را تجربه کرده است اما ناگهان قاعدگی وی قطع می گردد.

علل کلی آمنوره  ثانویه عبارتند از:

۱-تومورهای غده هیپوفیز.

۲-اختلالات تغذیه ای نظیر پرخوری عصبی وبی اشتهایی عصبی.

۳-مصرف برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها و داروهای ضد افسردگی.

۴-اختلالات و نارساییهای تخمدانی. کیست و تومورهای تخمدانی.

۵-اختلالات غدد درون ریز نظیر نشانگان کوشینگ(CUSHING`S SYNDROME) که در آن سطح
کورتیزول و هورمون آدرنال(فوق کلیوی) افزایش می یابد. و یا کم کاری و پر کاری تیروئید.

۶-استرس ها و تنشهای جسمی و عاطفی. استرسهای ناشی از سفر، شغل و یا امتحان دادن.

۷-کاهش سریع وزن.و یا چربی ناکافی در بدن.

۸-چاقی و افزایش وزن ناگهانی. میزان زیاد چربی در بدن فرآیند تخمک گذاری را مختل میکند.

۹-ورزش و فعالیتهای بدنی شدید، سنگین و مستمر.

۱۰-بیماریهای مزمن نظیر ورم مخاط روده بزرگ(COLITIS)، نارسایی کلیوی، دیابت کنترل نشده، سل، کم خونی و امراض کبدی.

۱۱-شیمی درمانی.

۱۲-بیماریهای مزمن روانی نظیر افسردگی.

۱۳-افزایش هورمونهای پرولاکتین و تستوسترون.

اهمیت ورزش ووزن ایده آل دربهبودباروری :
در تحقیقی که توسط متخصصین غدد داخلی انجام شد ۲۹ نفر از خانمهایی که به شدت لاغر بودند و تخمک گذاری نداشتند، انتخاب شدند.آنها وقتی وزن کافی به دست آوردند و به ۹۰ % از وزن

ایده آل خود رسیدند در طول ۳ سال ۲۴ نفر از آنها حامله شدند.در یک تحقیق دیگر در یازده نفر از ۱۳ نفر خانمی که دارای وزن بالایی بودند و تخمک گذاری نداشتند، بعد از کاهش وزن ، تخمک گذاری انجام شد و باردار شدند.

انجام ورزش متعادل اهمیت دارد به دو دلیل،اول آنکه ورزش زیاد منجر به لاغری شده و می تواند تخمک گذاری را متوقف کند و دوم اینکه حتی اگر وزن طبیعی بدن حفظ شود فعالیت شدید ورزشی بیش از یک ساعت در روز ( دویدن، اسکی، شنا ) در تخمک گذاری مشکل ایجاد می کند.

در یک بررسی از ۳۴۶ خانمی که مشکل تخمک گذاری داشتند، نشان داده شده است که اکثر آنها روزانه بیش از یکساعت ورزش شدید انجام می دهند.بررسیها نشان می دهند که ورزش شدید اثر خود را بر ناباروری از طریقی دیگر و مستقل از کاهش وزن اعمال می کند.

احتمالا آندورفین ها ( مخدرهای طبیعی بدن )می توانند در این امر دخیل باشند.آنها با افزایش سطح (( پرولاکتین )) خون در زنان تخمک گذاری ایجاد اختلال می کنند. عدم تخمک گذاری یکی از علل شایع ناباروری در زنان است. بیش‌تر زنان با عدم تـــخمک گذاری مزمن، دارای دوره‌های قاعدگی نامنظم و FSH طبیعی هستند(تیپ ۲ تعریف سازمان بهداشت جهانی).

پیش بینی وقوع تخمک گذاری در نحوه درمان این بیماران مفید بوده و توانایی پزشکان را در انتخاب

داروی مــــناسب و بی خطـــر افزایش می دهد. هدف از این مطالعه بررسی برخی عوامل مؤثر بر

تخمک گذاری در بیماران الیگومنوره نابارور بود که از آبان ۱۳۸۱ لغایت آبان ۱۳۸۲ به پزوهشکده

رویان مراجعه کرده  بودند.

مواد و روش‌ها : درمجموع ۷۴ بیمار با قاعدگی های نامنظم و عدم تخمک گذاری مراجعه‌کننده، تحت

درمان با تاموکسی‌فن قرار گرفتند. عوامل مورد بررسی شامل علائم بالینی مانند رویش غیرعادی مو در ناحیه صورت(Hirsutism) و نمایه توده بدنی(BMI)، آندوکرین (FSH, LH, تستوسترون و انسولین)‌ و یافته های سونوگرافیک (اندازه گیری حجم و استرومای تخمدان) قبل از درمان بود.

پاسخ دهی تخمدان و تخمک گذاری با پایش سونوگرافی و اندازه گیری پروژسترون (در فاز لوتئال)

تعیین شد.

یافته‌ها :

براساس آنالیزهای آماری,‌هیرسوتیسم,‌ BMI, غلظت LH سرم و نسبت LH/FSH و حجم تخمدان به عنوان پارامترها ی پیش بینی کننده تخمک گذاری شناخته شدند ( ۰۵/۰ (P≤. تفاوت آماری معنی داری بین سن,‌ مدت ناباروری,‌ نسبت FBS به انسولین ناشتا و تخمک گذاری مشاهده نشد.

استنتاج : نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که علائم بالینی شامل BMI و هیرسوتیسم‌ ،

وضعیت آندوکرین و شاخص‌های سونوگرافیک تخمدان زنان اولیگومنوره در مرحله قبل از درمان

می تواند در پیش‌گویی پاسخ تخمدان‌ها پس از تحریک با داروی تاموکسی فن مؤثر باشد.

*کاهش ذخیره ی تخمدانها

*نارسایی زود رس تخمدانها

*نقص فاز لوتئال

داروهای مصرفی

آنتی استروژنها

احتمالا با اشغال گیرنده های استروژنی هیپوتالاموس و هیپوفیز از ایجاد پس خور منفی به وسیله استرادیول جلوگیری می کنند. بنابراین، سطح سرمی FSH افزایش می یابد که منجر به تحریک رشد فولیکولی و تولید استرادیول فولیکولی می شود. هر چند مکانیسمهای دیگری نیز ممکن است دست اندرکار باشند

۱ـ کلومیفن:

مؤثرترین دارو در درمان گروه ۲ است. این دارو در بیماریهای کبدی و وجود کیست های تخمدانی منع مصرف دارد. مقدار مصرف آن در شروع mg/day 50 طی ۵ روز متوالی می باشد.

در زنانی که دارای چرخه قاعدگی طبیعی هستند تجویز آن در هر زمان امکان پذیر است ولی اغلب در روز سوم تا پنجم قاعدگی طبیعی یا خونریزی های القا شده توسط پروژسترون تجویز  می گردد. اگر تخمک گذاری صورت نگرفت مقدار مصرف آن در دوره بعدی (خون ریزی طبیعی یا القا شده توسط پروژسترون) افزایش می یابد.

اگر تخمدان باز هم پاسخ نداد می توان افزایش دوز را تا مقدار mg/day 100 طی ۵ روز متوالی در دوره بعدی ادامه داد.اگر تخمک گذاری صورت گرفت این دوز را می توان به مدت ۶ تا ۱۲ ماه یا تا بروز حاملگی ادامه داد.

مطالعات نشان داده که اکثر زنان در طول شش دوره درمان با دوزهای تا mg/day 100 به کلومیفن پاسخ می دهند. دوزهای بیشتر از mg/day  ۲۰۰ و رژیم های طولانی تر ممکن است در بعضی زنان مقاوم به درمان موفقیت آمیز باشد. زنان چاق با سندرم تخمدان پلی کیستیک ممکن است به خوبی به القا تخمک گذاری توسط کلومیفن پاسخ ندهند.

این زنان به انسولین مقاوم هستند و هیپرانسولینمی مربوط ممکن است در هیپراندروژنیسم وابسته به سندرم تخمدان پلی کیستیک نقش داشته باشد. طی مطالعه ای تحقیقاتی نقش متفورمین در القا تخمک گذاری در زنان

چاق با سندرم تخمدان پلی کیستیک بررسی شده است (۱). هرچند ظاهراً متفورمین به منظور القا تخمک گذاری در این زنان موثر واقع شده است ولی اثرات تراتوژنیسیته داروهای خوراکی پایین آورنده قند خون در گسترش روز افزون مصرف آنها وقفه انداخته است.

۲ـ تاموکسیفن: تاموکسیفن نیز همانند کلومیفن یک آنتی استروژن است که قادر به القا تخمک گذاری می باشد. دوز معمول آن در شروع mg/day  ۲۰ برای ۵ روز متوالی از روز سوم قاعدگی  می باشد. تاموکسیفن کمتر از کلومیفن جهت القا تخمک گذاری استفاده می شود.

ارزیابی درمان با آنتی استروژنها

تقویمی که خون ریزی منظم در هر ۴ هفته را نشان می دهد، بیانگر چرخه هایی با        تخمک گذاری است. همچنین افزایش دو مرحله ای دمای بدن می تواند شاهدی بر بروز     تخمک گذاری باشد. همچنین انجام آزمایشاتی از قبیل سونوگرافی و ارزیابی سطح سرمی پروژسترون طی مرحله mid-luteal چرخه می تواند تعیین کننده باشد. هر چند سودمندی استفاده از روش تعیین LH در منزل سؤال برانگیز است ولی بعضی از زنان به تشخیص سریع تخمک گذاری اهمیت می دهند.

تقریباً در ۸۰ درصد از زنان گروه II طی سه دوره درمان با کلومیفن تخمک گذاری صورت  می گیرد. بعد از شش ماه درمان، احتمال وقوع حاملگی در هر دوره بدون توجه به تخمک گذاری منظم کاهش می یابد. به علاوه، در موارد درمان با دوز بالای کلومیفن احتمال بروز حاملگی کمتر می باشد که شاید به این علت باشد که دوزهای بالای کلومیفن باعث آسیب به موکوس گردن رحم و آندومتر می شود.

وقوع حاملگی دو قلو و سه قلو به ترتیب ۹ و ۳ درصد است. احتمال بروز نقص در تولد مشابه حاملگی طبیعی است، بروز حاملگی نابجا افزایش نمی یابد و خطر سندرم تحریک بیش از اندازه تخمدان کمتر از ۱ درصد می باشد.

گونادوتروپین ها

از سال ۱۹۶۱ که از ادرار زنان یائسه گونادوتروپین هایی با فعالیت بیولوژیک    LH و FSH  به نسبت ۱:۱ استخراج شد (hMG)، این داروها در القای تخمک گذاری نقش اساسی را ایفا نموده اند. طی خالص سازی های انجام شده FSH  خالص و خیلی خالص از ادرار استخراج شد تا این که در سال ۱۹۹۶ FSH  نو ترکیب انسانی با درصد خلوص بالای ۹۹ درصد تولید شد. موارد مصرف گونادوتروپین ها عبارتند از:

■ افراد گروه اا که به درمان با کلومیفن پاسخ نداده اند.

■ افراد گروه ا که ترشحات هیپوفیزی کمی دارند و یا به عنوان خط دوم درمان در زنانی که دارای آمنوره وابسته به هیپوتالاموس می باشند.

مقدار مصرف:

هدف از القای تخمک گذاری با گونادوتروپین ها (همانند کلومیفن) تشکیل یک فولیکول غالب می باشد.

در یک چرخه قاعدگی طبیعی این هدف با افزایش گذرای غلظت سرمی  FSH  در ابتدای دوره به وجود می آید (۲). سپس غلظت کاهش می یابد تا از رشد فولیکولهای دیگر جلوگیری شود.

جهت دستیابی به یک فولیکول رشد یافته توسط گونادوتروپین های اگزوژن نیاز به رژیم های درمانی خاص می باشد. این رژیم ها عبارتند از:

۱ـ Low dose step up protocol

۲ـ Low does step down protocol

در رژیم درمانی Low does step up  ابتدا FSH  با دوز lu/day  ۷۵ ـ ۵/ ۳۷ به صورت زیر جلدی یا عضلانی تجویز می شود و پس از ارزیابی با سونوگرافی و تعیین سطح استرادیول سرم اگر پاسخ مستدلی دیده نشد، مقدار مصرفی FSH  بعد از ۱۴ روز افزایش می یابد.

افزایش تدریجی ۵ /۳۷ واحد در فواصل هفتگی تا حداکثر lu /day  ۲۲۵ ادامه می یابد تا اینکه فولیکول غالب تشکیل شود سپس با تجویز h CG  تحریک تخمک گذاری انجام می گیرد.

در رژیم درمانی Low dose step down  مدت کوتاهی بعد از خونریزی طبیعی یا القا شده توسط پروژسترون FSH  با دوز lu /day  ۱۵۰ تجویز می گردد و تا زمانی که اندازه فولیکول غالب به بیشتر از ۱۰ میلی متر برسد درمان ادامه می یابد، سپس دوز مصرفی به   lu/day 5/ 112 کاهش یافته و سه روز بعد به  lu/day 75 رسانده می شود. در نهایت، با تجویز hCG  تخمک گذاری القا می شود.

این پروتکل درمانی، تقلیدی از چرخه طبیعی می باشد. در مقایسه با رژیم  step _ up   از لحاظ کمتر بودن شیوع تحریک بیش از اندازه تخمدان و بیشتر بودن احتمال بروز رشد یک فولیکول ارجح می باشد، در نتیجه در این رژیم درمانی خطر حاملگی چند قلویی نیز کمتر است.

دوز کلی r  FSH  (FSH نو ترکیب) مورد نیاز کمتر از FSH  خالص شده از ادرار می باشد ولی میزان بروز مشکلات درمانی در هر دو یکسان است. مطابق تحقیقی که انجام گرفته، کارآیی     FSH   خالص شده از ادرار و r FSH  معادل یکدیگر می باشد (۳). FSH  خالص شده از ادرار تا اندازه ای فعالیت LH  نیز دارد در حالی که r FSH  فاقد خاصیت LH  می باشد.

تجربیات نشان داده که افراد گروه ا (دسته بندی WHO) که سطح سرمی LH  در آ‎نها بسیار پایین می باشد (کمتر از IU/L  ۵/۰) جهت تثبیت مقدار استرادیول فولیکولی نیازمند به  hCG  اگزوژن (یا LH  نوترکیب) می باشند).

رژیم معمولی که برای درمان با گونادوتروپین ها به کار می رود به این صورت است که ۲، ۳ یا ۴ روز بعد از قاعدگی یا قاعدگی القا شده تجویز ۱ یا ۲ آمپول hMG  (IU/day 150 ـ ۷۵)

شروع می شود و دوز مصرفی آن تا ۷ روز ثابت نگه داشته می شود. پس از آن، پاسخ دهی تخمدان با تعیین سطح سرمی استرادیول ارزیابی می شود. اگر پاسخی مشاهده نگردید افزایش مقدار h MG به اندازه ۱ یا ۲ آمپول در هر ۳ تا ۴ روز ادامه می یابد تا پاسخ مستدلی دیده شود. زمانی که حداکثر قطر فولیکول به mm  ۱۸ـ ۱۶ رسید و سطح سرمی استرادیول به میزان pg/ml 250 ـ ۱۵۰ در هر فولیکول رسیده مطابقت کرد، IU 10000 ـ ۵۰۰۰ از hCG  به صورت عضلانی تجویز می شود، متعاقب آن همانطوری که انتظار می رود تا ۳۶ ساعت بعد از تخمک گذاری، صورت می گیرد.

پایش رژیم های درمانی

با اندازه گیری قطر فولیکول ها با سونوگرافی می توان از چگونگی پاسخگویی تخمدان به گونادوتروپین های درمانی آگاه شد. اسکن ها معمولاً هر دو یا سه روز روی فولیکول های با اندازه متوسط انجام می گیرد. تجویز hCG  (Iu 10000 به صورت عضلانی) در روزی که قطر فولیکول به بیشتر از ۱۸ میلی متر می رسد انجام می گیرد. اگر بیشتر از سه فولیکول بزرگتر از  mm 16 شده باشند تحریک باید متوقف شود و h CG  تجویز نگردد و استفاده از کاندوم جهت جلوگیری از حاملگی چند قلویی و تحریک بیش از اندازه تخمدان الزامی می باشد. اندازه گیری استرادیول سرمی ممکن است مفید باشد، زیرا غلظت بالاتر از حد طبیعی (n g/dl 40 ـ ۱۴) می تواند پیش درآمدی برای تحریک بیش از اندازه تخمدان باشد.

درمان ضربانی با  GnRh: تجویز ضربانی  GnRh  با استفاده از پمپ انفوزیونی باعث تحریک تولید FSH  و  LH  می شود، غلظت سرمی FSH  و  LH  در حد طبیعی باقی می ماند و در نتیجه احتمال رشد چند فولیکول و تحریک بیش از اندازه تخمدان کمتر می شود. تجویز ضربانی  GnRh  در زنان گروه ا با ساختار هیپوفیزی سالم صورت می گیرد. تجویز داخل وریدی نسبت به تجویز زیر جلدی آن ارجح می باشد.

جهت تقلید حالت طبیعی مقدار ۵/۲ تا ۱۰ میکروگرم  GnRh  در فواصل زمانی ۶۰ تا ۹۰ دقیقه تزریق می گردد. جهت جلوگیری از حاملگی چند قلو ابتدا باید از دوز پایین شروع کرده و به تدریج مقدار مصرفی را افزایش داد تا به حداقل دوز لازم جهت القای تخمک گذاری رسید، تجویز ضربانی GnRh  ممکن است بعد از تخمک گذاری قطع شود و جسم زرد با  hCG  حمایت شود.

خون ریزی که به شکل منظم هر چهار هفته رخ می دهد دلیل بر چرخه هایی با تخمک گذاری است. معمولاً اولتراسونوگرافی و اندازه گیری پروژسترون سرم برای پایش درمان لازم نمی باشد. میزان تخمک گذاری ۹۰ درصد و حاملگی ۸۰ درصد با این روش گزارش شده است.

آگونیست های دوپامین

آگونیست های دوپامین باعث مهار سنتز پرولاکتین و آزاد سازی آن از هیپوفیز می شوند و

جایگزینی برای دوپامین درون زا و آزاد شده از نورون های اینفندیبولار هیپوتالاموس به گردش خون باب می باشند. بروموکریپتین اولین آگونیست دوپامین به صورت گسترده جهت درمان هیپرپرولاکتینمی و عدم تخمک گذاری ناشی از آن استفاده می شود.

اخیراً داروی کابرگولین از این دسته در دسترس قرار گرفته که به صورت اختصاصی تر به رسپتورهای  D2  متصل می شود. مقدار مصرف بروموکریپتین در شرو ع mg 25/1 هنگام خواب می باشد و طی ۳ تا ۵ روز قابل افزایش به حداکثر mg/day 10 می باشد. مقدار مصرف

کاربرگولین در شروع به مقدار   mg 5/0 در هفته می باشد. بسته به نوع پاسخ، دوز مصرفی به mg  ۱ در هر هفته یا ۲ بار در هفته قابل افزایش می باشد. درمان در شروع حاملگی معمولاً قطع می گردد مگر در مواردی که ماکروپرولاکتینوما وجود داشته باشد که در این صورت طی حاملگی ادامه می یابد.

در پایان مروری گذرا بر القای تخمک گذاری در بیماران داوطلب برای    IVF  و رژیم درمانی آنها خواهد شد.

IVF Protocol

برای کنترل هرچه بیشتر چرخه تخمک گذاری یک آگونیست  GnRh (مثل ۱ mg/day  لوپرولایداستات به صورت S.C. ) به مدت دو هفته تجویز می گردد تا تولید گونادوتروپین های درون زا مهار شود.

در افرادی که دارای چرخه های بدون تخمک گذاری هستند و یا غلظت سرمی پروژسترون در آنها کمتر از nanomoI/L (3ng/ml)  ۵/۹ می باشد، تجویز نوراتیندرون (۵ میلی گرم به صورت خوراکی به مدت ۱۰ روز) از سه روز قبل از شروع تجویز  GnRh  انجام می گیرد.

تجویز عضلانی h MG  به مقدار IU/day  ۳۰۰ ـ ۲۲۵ باعث تحریک رشد فولیکولی می شود و تجویز هم زمان آگونیست GnRh  با حداقل مقدار، باعث پیش گیری از ترشح ناگهانی LH         می شود.

مقدار تجویز  hMG  مطابق رشد فولیکولها (با بررسی سونوگرافی) و سطح سرمی استرادیول تنظیم می گردد. FSH  نوترکیبی مؤثرتر از hMG  می باشد و به زودی به عنوان فرآورده انتخابی خواهد شد (۵،۴).

هنگامی که فولیکولهای تخمدانی به بلوغ کامل رسیدند، تجویز hCG باعث تحریک تخمک گذاری می گردد. اندازه فولیکول (mm 18) و غلظت سرمی استرادیول (pg/ml 200) دو عامل تعیین کننده برای زمان بلوغ فولیکولها می باشد

نوزاد در شبانه روز به چه میزان خواب نیاز دارد ؟

بسیاری از مادران جوان نمی دانند که یک کودک از تولد تا پایان نوجوانی به چه میزان خواب در شبانه روز نیاز دارد . محققین می گویند لازم است مادران از علائم خواب آلودگی و زمان خواب کودک خود اطلاع داشته باشند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مادران باید به یاد داشته باشند که مالیدن چشم‌ها، گریه‌کردن و خمیازه نشانه‌های خواب‌آلودگی نوزادان است. بهتر است  والدین به این نشانه‌ها دقت کنند و به موقع نوزاد را به رختخواب ببرید.

نوزادانی که سن بیشتری دارند، زمانی که خواب‌آلود و خسته هستند حرکات تنشی‌شان بیشتر است و عصبی‌تر هستند.

●  نوزاد یک روزه تا یک ماه :

نوزادان معمولا بین 15 تا 18 ساعت در شبانه روز می‌خوابند اما دوره خواب آنها کوتاه و حدود دو تا چهار ساعت است. کودکان نارس معمولا به خواب بیشتری نیاز دارند و با توجه به اینکه نوزادان هنوزساعت بیولوژیک درونی یا ریتم شبانه روزی ندارند الگوی خواب آنها به چرخه روز و شب ارتباط ندارد.

در حقیقت نیاز آنها به خواب اصلا قابل پیش بینی نیست و در این مورد هم کاری ازکسی ساخته نیست بایستی این دوران با صبر و خونسردی بگذرد. به عبارتی والدین بایستی با ساعت کودک تنظیم شوند چون خواب کودک در این دوران قابل تنظیم نیست.

●  نوزاد یک تا دو ماه :

در این دوران که خنده و هیجانات کودک شروع می‌شود الگوی خواب منظم تر می‌شود و طولانی ترین دوره خواب چهار تا شش ساعت می‌باشد که بیشتر بعد از ظهرهاست تا شب. دراین دوران طولانی ترین بیدار باش دو ساعت است و بعد از آن خسته می‌شود و می‌خوابد.

لطفا به این نیازکودک احترام بگذارید چون اگر بچه را زیاده از حد بیدار نگهداریم تا خسته تر شود و راحت تر بخوابد نتیجه عکس حاصل می‌شود. در این صورت کودک برای خواب مقاومت می‌کند و ترشح هورمون‌های خاص موجب بیداری شبانه کودک می‌شود.

●  نوزاد سه تا چهار ماه :

در این دوران سه چهارم خواب کودک شبهاست و روزها با سه بار چرب زدن سپری می‌شود. دراین دوران چرخه روز و شب کودک پایدارترمی‌شود اما هنوز نظم ندارد و نمی‌توان برنامه مشخصی برایش تعیین کرد. در این دوران کودک اجتماعی‌تر شده و تمایل بیشتری به بازی دارد به این دلیل درمقابل خواب شب مقاومت می‌کند.

●  نوزاد چهار تا هشت ماه :

در این دوران است که باید الگوی خواب سالم را در کودک به وجود آورد. از آنجایی که در این دوران الگوی خواب کودک به بزرگسالان شباهت بیشتری پیدا می‌کند توجه کنید که به نیازهای خواب کودکتان حساس باشید و سبک زندگی خود را با او هماهنگ کنید. اگر تا دیر وقت بیدارید و او را هم بیدار نگه می‌دارید این یک عادت غلط است و کم خوابی برایش نهادینه می‌کنید که درست به اندازه سو تغذیه برای کودک مضر است.

به همین دلیل برای کودک خود الگوی خواب منظمی ‌در نظر بگیرید و به آن پایبند باشید.

بچه‌ها ممکن است در این سن صبح‌ها زود بیدار شوند حدود شش – پنج و دوباره بخوابند.

کودکان شش ماهه حدود دو تا سه ساعت چرت روزانه دارند که معمولا اولین چرت آنها حدود 9 تا 10 صبح است و یک ساعت طول می‌کشد.

چرت بعدی 12 ظهر است و یک تا دو ساعت طول می‌کشد و چرت عصرگاهی بین سه تا پنج بعد از ظهر متغیر است و مدت زمان متفاوتی دارد. محققان توصیه می‌کنند هیچ گاه نگذارید کودک بعد از سه بعد از ظهر بخوابد در عوض شب او را زودتر بخوابانید.

●  نوزاد 9 تا 12 ماه :

کودک شب‌ها 10 تا 12 ساعت می‌خوابد و دو بار در روز چرت می‌زند دیگر به شیرخوردن شبانگاهی نیاز چندانی ندارد. با توجه به اینکه در این دوران سومین چرت روزانه حذف می‌شود ممکن است شبها زودتر بخوابد. البته این مساله بسته به کودک فرق می‌کند.

جالب این است که در این سن اگر فقط 20 دقیقه درمقدار خواب او تغییر اتفاق نیفتد بر روی رفتار او اثر زیادی دارد.

هرگز به خاطر یک خواب کامل شبانه چرت بچه را حذف نکنید چون این عمل باعث خستگی و بد خلقی او شده و کودک شب سخت تر و بامقاومت می‌خوابد و تا صبح چند بار بیدار می‌شود.

●  کودک یک تا سه سال :

در این دوران چرت صبحگاهی او حذف می‌شود و فقط یک بار در روز آن هم برای 1/5 تا دو ساعت چرت می‌زند. این تغییر گاهی باعث دردسر می‌شود چون برای بعضی کودکان یک بار چرت زدن کافی نیست و دو بار چرت زدن هم زیاد است.

اگر چنین کودکی دارید شب او را کمی‌ زودتر بخوابانید تا استراحت کافی داشته باشد و از خیر چرت صبحگاهی او بگذرید. اگر بچه‌های 21 تا 36 ماهه فقط یک بار چرت روزانه احتیاج دارند که بین 1 تا 5/3 ساعت متغیر است. این کودکان معمولا بین 7 تا 9 شب می‌خوابند و بین 6 تا هشت صبح بیدار می‌شوند.

برای کودکانی به این سن بهتر است خواب شبانه ون چرت آنها منظم باشد اما خیلی هم در این موارد سخت گیری نکنید چون نتیجه عکس می‌دهد.

●  کودک 3 تا 6 ساله :

معمولا دراین دوران کودکان نه شب به بسترمی‌روند و حدود شش تا هشت صبح بیدار می‌شوند. اکثر بچه‌ها در سن سه سالگی هنوز چرت روزانه دارند ولی تا سن پنج سالگی این چرت کوتاه تر و یا حذف می‌شود.

در این دوران هم توجه به نیاز خواب کودک از واجبات است. مهدکودک یا کلاس‌های ورزشی یا … گاهی باعث حذف چرت عصرگاهی می‌شود. دراین صورت باید برنامه خواب شبانه بچه را تغییر دهید (مثلا او را زودتر بخوابانید) و هیچوقت به اصرار چرت روزانه او را حذف نکنید. توجه کنید که خواب تاثیر زیادی بر خلق و خوی کودک می‌گذارد.

کم خوابی باعث بروز مشکلات رفتاری مثل حالت تهاجمی، تدافعی، عدم پذیرش شرایط، رفتار متضاد و مخالف و گاهی بیش فعالی می‌شود.

●  کودک 7 تا 12 سال :

در این سنین ب توجه به فعالیت‌های اجتماعی مدرسه و غیره زمان خواب شبانه دیرتر می‌شود و به حدود ساعت هشت تا 10 شب می‌رسد.

مقدار خواب هم بین 9 تا 12 ساعت در شبانه روز متغیر است. توجه کنید دراین سنین هنوز میزان خواب کافی برای کودک اهمیت ویژه‌ای دارد و کم خوابی باعث خواب آلودگی روزانه کودک می‌شود و ضعف درسی به همراه دارد.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »