آشنایی با عوامل ایجاد کننده پوسیدگی دندان

آذر ۲۵, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, بهداشت عمومي, مشروح اخبار

پوسيدگي دندان بيماري عفوني قابل انتقالي است كه با فعاليت ميكروب ها در سطح دندان آغاز مي شود و در ساختمان آن پيشرفت مي كند. براي ايجاد پوسيدگي، مواد قندي هم بايد در دسترس ميكروب ها باشند تا عامل خراب كننده ساختمان معدني، يعني اسيد توليد گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در واقع پوسيدگي دندان تخريب بافت هاي سخت دندان است. وقتي يك بيماري در اثر فعاليت ميكروب ها ايجاد شود آن را بيماري عفوني مي نامند. و اگر بيماري بتواند از محلي به محل ديگر منتقل شود آنرا بيماري قابل انتقال مي گويند.

با تعريفي كه از پوسيدگي دندان شد، مي فهميم كه پوسيدگي مي تواند از يك دندان يه ساير دندانها سرايت كند.

به این ترتیب عوامل ایجاد کننده پوسیدگی دندان را می توان به شرح زیر اعلام کرد :

1- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و عدم استفاده از مسواک و نخ مناسب که این امر منجر به تشکیل لایه میکروبی روی دندان ها می شود 2 الی 5 دقیقه بعد از خوردن غذا اسیدهای مخرب ناشی از فعالیت میکروبها موجود در لایه میکروبی تولید شده و به مدت 20 دقیقه الی یک ساعت در دهان باقی می ماند اسید تولید شده مینای دندان را تخریب می کند و منجر به شروع پوسیدگی می شود.

2- مصرف نامناسب و زیاد مواد قندی و استفاده از مواد قندی چسبنده مانند شکلاتها ، تافی ها ، آدامسها و … به دلیل اینکه مدت زمان بیشتری در دهان می مانند می توانند باعث بروز پوسیدگی دندان شوند

عدم رعایت بهداشت دهان و دندان منجر به بروز پوسیدگی و خرابی در دندانها شده و باعث از دست دادن دندانها می شود برای پیشگیری از پوسیدگی دندان رعایت نکات بهداشتی زیر ضروری است

1. بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید
2. حداقل روزی یکبار از نخ دندان استفاده کنید.
3. در صورت استفاده از مواد قندی سعی کنید این مواد را  همراه با وعده های اصلی غذایی مصرف کنید
4. مصرف شیر و لبنیات و مواد غذایی حاوی فلوراید مانند ماهی
5. استفاده از میوه و سبزیجات تازه در بین وعده های غذایی مانند هویج ،کاهو و سیب
6. استفاده از دهان شویه سدیم فلوراید یا ژل یا خمیر دندان حاوی فلوراید
7. اگر چیزی روی سطح دندان را پوشانده است آن را پاک کنید. اگر مشکلی در دندان یا دهان خود ملاحظه کرده اید به دندانپزشک مراجعه کنید.
8. اگر در دهان خود زخم، قرمزی، خونریزی از لثه، یا پایین کشیده شدن و یا دور شدن لثه از دندان، یا زخم عفونی و زخم ناشی از دندان مصنوعی ملاحظه کرده‏اید به دندانپزشک مراجعه کنید.
9. دهان و دندان خود را تمیز نگه دارید و هر شش ماه یک بار به دندانپزشکی مراجعه کنید.
10. سیگار نکشید چون سیگار برای سلامت دهان و دندان بسیار مضر است .‏
11. در صورتی که فرصت مسواک زدن بلافاصله پس صرف غذا ندارید حتما دهان خود را با آب بشورید این کار باعث رقیق شدن اسید های تشکیل شده در دهان می شود.

تلفن همراه، آلوده به انواع باکتری هاست

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج تحقیقات نشان داده است که تلفن همراه انسان را به انواع بیماری مبتلا می کند . آنان عنوان کرده اند که گوشی تلفن از طریق دو منبع عمده دست و دهان آماج حمله میکروب‌ها قرار دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  تلفن همراه می تواند خطرناک ترین وسیله انتقال و ابتلا به انواع بیماری ها باشد برای اینکه موبایل مکان مناسبی برای رشد باکتری هاست.  سرفه کردن، خوردن غذا هنگام استفاده از تلفن همراه، چربی گوش و صورت و… همه از عواملی است که باعث آلودگی تلفن همراه می‌شود.

همچنین ثابت شده است که تحقیقات نشان داده است گوشی تلفن همراه ۲۰ درصد از پرسنل بیمارستانی، آلوده به چند نوع باکتری مضر و خطرناک است.

پزشکان هشدار می دهند قرار گرفتن تلفن همراه در نزدیکی گوش، بینی و دهان از سویی و وجود باکتری های گرما دوست روی این تلفن ها از سوی دیگر، به آن معناست که افراد خود را در معرض میکروب و باکتری هایی قرار می دهند که برای سلامت آنها مضر است.

آزمایش ها نشان می دهد تلفن های همراه مانند دستگیره در حمام و پول ، به طور معمول حامل میکروب های زیادی هستند و می توانند بیماری های رایجی مانند آنفلوانزا، اسهال و عفونت چشمی را ایجاد کنند.

این مطالعه به رعایت نکردن بهداشت مناسب و نشستن مطلوب دست های کاربران تلفن های همراه نیز اشاره دارد. میکروب و آلودگی هایی که روی تلفن همراه وجود دارند ، روی دیگر وسایل مورد استفاده روزمره همچون  رایانه ها، کلیدها، خودکار و تلفن های ثابت نیز مشاهده می شوند.

با این حال خطر این میکروب ها روی تلفن های همراه برای کاربران بیشتر است چرا که مردم به طور دائم با این تلفن ها هستند و آن ها را با خود به همه جا می برند.

تلفن های همراه دارای میزان بسیار زیادی کلیفرم – باکتری آلاینده مدفوع هستند.

از هر هشت تلفن همراه بررسی شده، بین 2 هزار و 700 تا چهار هزار و 200 واحد باکتری کلیفرم داشتند. محدودیت این باکتری در آب آشامیدنی کمتر از یک واحد در 100 میلی لیتر آب است.

“میشاییل اشمیت” ـ استاد میکروبیولوژی و ایمنی شناسی در دانشگاه کارولینای جنوبی گفت: روزانه بدون اینکه خودمان متوجه شویم میزان زیادی  از این موجودات ریز و خطرناک را می خوریم.

آشنایی با چرخه زندگی شیستوزوما

شیستوزومیازیس یا بیلهارزیازیس از مهمترین بیماریهاى انگلى است. در انسان این بیمارى معمولا در اثر ۳ گونه شیستوزوما بنامهاى ش. هماتوبیوم، ش. مانسونى و ش. ژاپونیکم ایجاد مى شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  زیستگاه کرم بالغ آنها بترتیب در عروق شبکه لگنی، عروق مزانتر تحتانى و عروق مزانتر فوقانى است و در آنجا جفتگیرى وتخمگذارى مى کنند. اندازه آنها حدود یک سانتى متر است. کرمهاى ماده در هر روز بر حسب گونه از ۳۰ تا ۳۰۰۰ تخم در داخل رگها مى گذارند که براى خروج از بدن انسان از طریق مدفوع ،  ادرار و یا خلط اجبارا بعد از گذشتن از دبواره رگها وارد بافتها مى شوند و بسیارى از این تخمها بدلیل دخالت سیتم ایمنى در بافتها محبوس مى شوند.

علایم بیمارى هم عمدتا بخاطر تخمهاى انگل است و شامل سوء تغذیه، نارسایى کلیه، سرطان مثاته  و … است.  اگرچه این کرمها Dioecious بوده یعنى داراى دو جنس نر و ماده جدا از هم هستند اما بیشتر اوقات به شکل جالبى کرم ماده در شیارى که در اثر جمع شدن بدن کرم نردر حول محور طولى خود  پدید مى آورد،  زندگى مى کند ( شکل).

عمرهر یک از این کرمها در بدن انسان آلوده حدود ۱۰ سال است اما گاهى تا ۳۵ سال نیز مى رسد.  انواع  شیستوزومیازیس جمعا هر ساله ۱۵۰ میلیون نفر را در جهان آلوده مى کنند و موجب مرگ ۱-۵/۰ میلون نفر مى شوند و بدین ترتیب در میان بیماریهاى انگلی، بعد از مالاریا بیشترین مرگ و میر را دارد.

قدمت این بیمارى به هزاران سال مى رسد و حتى تخم هاى کرم را در بدن مومیایى هاى مصر یافته اند.

شیستوزوماها به علت شکل باریک و کشیده خود و جدا بودن ۲ جنس نر و ماده از یکدیگر با سایر ترماتودها تفاوت دارند.کرم نر ،بزرگتر ،خاکستری رنگ و دارای انتهای قدامی استوانه ای است و بدن سنگین آن دارای چین هایی است که تشکیل یک کانال ژنیکوفور طویل و شکمی را می دهد که کرم ماده تیره تر و باریک تر در طی جفت گیری در آن جای می گیرد.

پوشش خارجی کرم بسته به گونه ،صاف یا دارای برجستگی است.روده به ۲ سکوم تقسیم می شود که در انتهای خلفی کرم به هم پیوسته و تشکیل لوله منفرد کوری را می دهد.

تعداد بیضه ها در جنس نر و طول رحم و تعداد تخم ها ، مشخصه گونه  های مختلف هستند.سیستم دفعی مرکب از سلول های شعله ای ،لوله های جمع آوری کننده و ۲ لوله طویل است که به مثانه کوچکی با یک سوراخ دفعی انتهایی ختم می شوند.

چرخه زندگی

بسته به گونه کرم روزانه از ۳۰۰ تا ۳۵۰۰ عدد تخم وارد سیاهرگ ها می شود.بعضی تخم ها توسط جریان سیاهرگی به مرکز کبد فرستاده می شوند ولی بسیاری از آن ها توسط انقباض سیاهرگ ها در محل باقی مانده و در نتیجه آنتی ژن ها و آنزیم های تراوش شده از میراسیدیم داخل تخم واکنش التهابی موضعی آغاز می شود.

مولکول های چسبنده ای که توسط سلول های التهابی ایجاد می شوندو به تازگی شناخته شده اند نیز ممکن است در روند فوق شرکت داشته باشند.تداوم این واکنش منجر به پارگی دیواره سیاهرگ ها و حرکت تخم ها به سوی بافت های اطراف عروقی روده و مثانه و سرانجام ورود آنها به  داخل مجاری این اعضا می شوند که در این صورت تخم ها با مدفوع یا ادرار دفع می شوند.تخم پس از تماس با آب تازه باز شده و میراسیدیم خارج شده تا زمان یافتن مناسب ، در آب شنا می کند.

میراسیدیم به منظور ادامه چرخه حیات خود باید در مدتی قریب به ۱۰ ساعت وارد بدن حلزون شود.در بدن حلزون پس از ایجاد ۲ نسل از رشد و تکثیر اسپوروسیست ،که روند پیچیده ای دارد سرکر های با دم ۲ شاخه از حلزون خارج می شوند.

سرکر انگل پس از ۲۴ تا ۳۶ ساعت ،عفونت زایی خود را برای میزبان مهره دار از دست می دهد.تکثیر انگل در حلزون میزبان واسط ،شانس بقای آن را افزایش می دهد.یک میراسیدیم می تواند هزاران سرکر ایجاد کند.

پوست انسان در طی استحمام ،شنا ،کار و یا شستشوی لباس در تماس با سرکر های با شنای آزاد قرار می گیرد.در این صورت سرکر به پوست چسبیده و با خشک شدن آب سطح پوست به داخل بستر عروق محیطی نقب زده و همزمان با ورود به داخل پوست ،دم خود را از دست می دهد.

در صورت خورده شدن سرکر با آب ،سرکر وارد غشای مخاطی دهان و گلو می شود .انگل که در این حالت شیستوزومولا نامیده می شود،در طی چند ساعت در غشای خود دچار تغییرات ریخت شناسی و بیوشیمیایی شده و به زودی خود را با آنتی ژنها ی میزبان پوشانده و به این ترتیب از حملات ایمنی میزبان فرار می کند.

شیستوزومولا از طریق خون آوران به قلب راست و ریه ها حمل می گردد و سپس با عبور از مویرگ های ریوی به داخل گردش عمومی خون و سرانجام به عروق کبدی می رود.در بخش داخل کبدی سیستم پورت،ترماتود های خونی تغذیه کرده و به سرعت رشد می کنند.

قریب به ۳ هفته پس از تماس پوست با  سرکر ، کرم های در حال بلوغ از جریان خون پورت به داخل سیاهرگ های مزانتر ، مثانه و لگن مهاجرت می  کنند.

دوره نهفته برای شیستوزوما مانسونی ،۸-۷ هفته ،شیستوزوما هماتوبیوم ۱۲-۱۰ هفته و برای شیستوزوما ژاپونیکوم ۶-۵ هفته است.کرم های بالغ ممکن است تا ۳ سال در بدن انسان زندگی کنند ولی متوسط دوره زندگی آن ها احتمالا ۱۰-۳ سال است.

جرم گیری دندان موجب کاهش خطر حمله قلبی و سکته مغزی در افراد مسن می شود

پژوهشگران علوم پزشکی با بررسی ۲۲ هزار بزرگسال ۵۰ ساله و مسن تر در مدت هفت سال متوجه شدند احتمال ابتلاء به حمله قلبی و یا سکته مغزی در افرادی که در سال قبل از انجام این مطالعه دندان های خود را جرم گیری کرده بودند کمتر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  مطالعه ای که به تازگی انجام شده است نشان می دهد افراد مسنی که به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت می دهند نسبت به هم سن و سالان خود که به این موضوع توجهی ندارند کمتر در معرض خطر حمله قلبی یا سکته مغزی قرار می گیرند.

محققان با بررسی ۲۲ هزار بزرگسال ۵۰ ساله و مسن تر در مدت هفت سال متوجه شدند احتمال ابتلاء به حمله قلبی و یا سکته مغزی در افرادی که در سال قبل از انجام این مطالعه دندان های خود را جرم گیری کرده بودند کمتر است.

در جرم گیری دندان پلاک های بسته شده بر روی دندان و یا لثه پاک می شود. این پلاک ها محل تجمع باکتری هایی است که می تواند به بیماری لثه منجر شود.

دکتر ‘زو- یین چن’ متخصص قلب و عروق در بیمارستان عمومی ‘تایپه ویترانز’ در تایوان گفت: این مطالعه در راستای تحقیقی است که بیماری لثه را با افزایش خطر بیماری قلبی ارتباط داده است.

از آنجا بیماری لثه توسط عفونت باکتریایی ایجاد می شود محققان تصور می کنند که این بیماری می تواند با حمله قلبی و یا سکته مغزی ناشی از بیماری مزمن التهاب رگ های خونی ارتباط داشته باشد.

چن به ‘رویترز هلث’ گفت: مطالعات نشان داده است که درمان بیماری لثه می تواند سطح مواد التهابی در خون را کاهش دهد.

با این وجود هنوز کسی مطمئن نیست که آیا معاینه مرتب توسط دندانپزشک می تواند از بروز حمله قلبی پیشگیری کند یا خیر.

در این مطالعه که به تازگی انجام شده است، حدود نیمی از افراد سال قبل از آغاز این تحقیق، دندان های خود را جرم گیری کرده بودند و بقیه افراد این کار را انجام نداده بودند.

در طول هفت سال بعد از آغاز این مطالعه، ۶/۱ درصد از افراد گروهی که دندان های خود را جرم گیری کرده بودند به حمله قلبی و ۹/۸ درصد به سکته مغزی مبتلا شدند.

این در حالی است که در گروهی که دندان های خود را جرم گیری نکرده بودند ۲/۲ درصد به حمله قلبی و ۱۰ درصد به سکته مغزی مبتلا شدند.

محققان سپس سایر عوامل خطر ساز مانند بیماری های مزمن از جمله دیابت، فشار خون بالا و بیماری کلیه را بررسی کردند.

این مطالعه نشان داد که جرم گیری دندان با ۳۱ درصد کاهش خطر حمله قلبی در آینده و ۱۵ درصد کاهش سکته مغزی ارتباط دارد.

این مطالعه در شماره ۵ آوریل ۲۰۱۲ مجله “American Journal of Medicine” منتشر شده است.

مسواک زدن ، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته، دیابت و جنون را کاهش می دهد

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج مطالعات جدید نشان می‌دهد، افرادی که با مسواک زدن مرتب از لثه و دندان‌های خود محافظت می کنند، ممکن است کمتر در معرض خطر احتمال ابتلا به بیماری جنون قرار داشته باشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  دانشمندان در  دانشگاه کالیفرنیای آمریکا در بررسی‌ها و تحقیقات خود که با بررسي پرونده پزشکي پنج هزار و پانصد فرد مسن در دوره اي هجده ساله صورت گرفت دریافتند: افرادی که کمتر از یک بار در روز مسواک می زنند در مقایسه با آنهایی که مرتبا و روزانه بهداشت دهان و دندان را رعایت می کنند، 65 درصد بیشتر در معرض خطر احتمال ابتلا به بیماری جنون قرار دارند. پژوهشگران نتیجه گرفتند سلامت دندان با کاهش خطر احتمال ابتلا به جنون ارتباط  دارد .

پژوهشگران در اين تحقيقات پرونده پزشکي پنج هزار و چهارصد و شصت و هشت نفر از ساکنان خانه هاي سالمندان کاليفرنيا را با ميانگين سني هشتاد و يک سال، در سالهاي هزار و نهصد و نود و دو تا دو هزار و ده مورد بررسي قرار دادند.

التهاب لثه‌ای بوجود آمده بر اثر باکتری‌های مرتبط با بیماری لثه، عامل بیماری‌های قلبی، سکته و دیابت است.

همچنین تحقیقات به دست آمده حاکی از این است افراد مبتلا به آلزایمر که باکتری‌های عامل بیماری‌های لثه‌ای موجود در مغزشان بیشتر از افراد سالم است از بیماری جنون بیشتر رنج می‌برند. این باکتری‌ها باعث التهاب و آسیب‌های مغزی می شوند.

محققان نتایج این مطالعات را بین 5468 نفر از اعضای انجمن سالمندان کالیفرنیا بدست آورده‌اند.

آناليا پاگيني هيل سرپرست محققان در اين خصوص گفت طبق تحقيقات پيشين، التهاب ناشي از باکتريهاي مرتبط با بيماريهاي لثه در ابتلا به بيماريهايي همچون بيماريهاي قلبي، سکته مغزي و ديابت تاثيرگذار است.

وي افزود برخي تحقيقات نيز نشان دادند باکتريهاي مرتبط با بيماريهاي لثه در مغز افراد مبتلا به آلزايمر  شايع ترين بيماري مرتبط با زوال عقل  بيشتر از افراد عادي وجود دارد.

وي در ادامه تصريح کرد پژوهشگران بر اين باورند که باکتريهاي بيماريهاي لثه پس از راه يافتن به مغز سبب التهاب مي شوند و به مغز آسيب مي رسانند.

از شروع تحقیقات تا پایان آن، از هر 78 زن که کمتر از یک بار در روز مسواک می‌زدند 21 نفر به بیماری جنون مبتلا شدند و این درحالی است که از هر 6 مردی که به طور نامرتب مسواک می‌زنند یک نفر به بیماری جنون مبتلا می‌شود.

مراقب زانو های خود باشید

شهریور ۴, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, بهداشت عمومي, مشروح اخبار

مفصل زانو يكي از مهمترين مفاصل بدن از لحاظ ايجاد ثبات، استحكام و تحمل وزن بدن بوده، بنابراين ايجاد ضايعه در اين مفصل بسيار مهم است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، زانوها اعضاي مهمي هستند که وزن بدن را تحمل مي کنند . بدن ما روي زانو ها استوار است و به همين دليل است که اگر وزن بدن زياد باشد، فشار بيشتري به بدن وارد مي شود.،همه ما درد زانو را تجربه کرده ايم و مي دانيم که مراقبت و پيشگيري از ايجاد درد زانو بسيار مهم است .

به طور كلي مفصل زانو از آسيب‌پذيرترين مفاصل بدن است كه سطوح مفصلي آن غالبا در اكثر ورزشكاران با حمل بار تحت فشار است.

زانو مفصلي است که غير از حرکت باز و بسته شدن داراي حرکات خفيف چرخش به داخل و خارج نيز مي باشد در تشکيل و نگهداري مفصل زانو,‌ استخوانها , رباطها و غضروف هايي شرکت دارند.

ايجاد ضايعه و درد در مفصل زانو باعث تسريع تغييرات و فرسايش سطوح مفصلي (آرتروز) مي‌شود.

براي مراقبت از زانو ها چه بايد کرد ؟

1- وزن مناسب داشته باشيد

اضافه وزن مهمترين عامل آسيب زانو ها است .و علت آن فشار بيش از حدي است که به زانو ها وارد ميکند .
پس اگر اضافه وزن داريد وزن خود خود را مناسب کنيد وگرنه بايد منتظر شروع درد زانو باشيد. براي اينکه بدانيد چه وزني براي شما مناسب

2- اجسام سنگین جابجا نکنید :

حمل جسم سنگین موجب آسیب گردن کمروزانو میشود پس تاجاییکه امکان داردازجابجا يي اجسام سنگین خود داری کنید به یادداشته باشید وقتی جسمی را حمل مي کنيد ، فشاري که به زانو ها وارد مي شود ، چندين برابر وزن آن جسم است .

3- عضلات ران خود را تقويت کنيد :

از آنجا که عضلات ران از مفصل زانو محافظت مي کند ، بنابراين تقويت عضلات ران ، از ساييدگي مفصل زانو جلوگيري مي کند و درد زانو را کاهش مي دهد . حرکات ورزشي ساده اي براي اين کار وجود دارد ؛ آين حرکات را براحتي در منزل و يا در محل کار ، در حالت نشسته بر روي زمين و يا روي صندلي براحتي مي توانيد انجام دهيد .از هر فرصتي براي انجام اين حرکات استفاده کنيد .

4- در وضعيت مناسب بنشينيد :
وقتي در وضعيت دو زانو يا چهار زانو ، روي زمين مي شينيم فشار زيادي به زانو وارد مي شود . پس اگر عادت داريد روي زمين بنشينيد ، سعي کنيد پاهايتان را دراز کنيد . از اين کار خجالت نکشيد مطمئن باشيد در جمعي که هستيد ، افراد ديگري حتي جوانترهايي هم هستند که بايد پاي خود را دراز کنند .بخاطر داشته باشيد که نشستن بر روي صندلي ، بشرطي که صندلي مناسب باشد براي زانو بسيار مناسبتر از نشستن بر روي زمين است

5- تا حد امکان از پله پرهيز کنيد :

بالا و پايين رفتن زياد از پله براي زانو مناسب نيست .{يزي که بايد به آن دقت شود وجود يک يا دو پله در خانه است . ممکن است يک پله بين هال و پذيرايي و يا اتاق خواب وجود داشته باشد . وجود همين يک پله موجب مي شود که در طول روز به دفعات زيا د از اين پله بالا و پايين بروييد .اگر نمي توانيد شرايط خانه را تغيير بدهيد طوري وسايل خانه را بچينيد که مجبور نشويد زود به زود به اتاقي که پله دارد برويد.

6- تا حد امکان از توالت هاي معمولي استفاده نکنيد :

استفاده از توالت هاي معمولي فشار زيادي به زانو ها وارد مي کند اگر دچار درد زانو هستيد بهتر است از توالت فرنگي استفاده کنيد . اگر چنين امکاني نداريد ، صندلي هاي مخصوصي که براي توالت گذاشته مي شود تهيه نماييد .در اين صورت مراقب لغزش پايه هاي صندلي باشيد

رعایت بهداشت دهان و دندان در دوران بارداری ضروری است

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند حاملگی بطور مستقیم در ایجاد پوسیدگی دندانهای مادر نقش ندارد . پوسیدگی و از دست دادن دندانها در دوران حاملگی به دلیل رعایت نکردن اصول بهداشت دهان اتفاق می افتد . البته در دوران حاملگی شرایطی بوجو د می آید که احتمال پوسیدگی و بیماری لثه افزایش می یابد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  كارشناسان انجمن پزشكی آمریكا درمقاله جدیدی تاكید كردند زنان باردار باید در طول ۹ ماه بارداری به طور منظم و برنامه ریزی شده، تحت نظر دندانپزشك باشند و از رعایت بهداشت دهان و دندان های خود غفلت نكنند.

این کارشناسان در یک مقاله جدید چندین نكته بهداشتی مهم برای مراقبت از سلامت دهان و دندان ها در دوران بارداری ارائه كرده كه عبارتند از:

دندان های خود را دو بار در روز با استفاده از خمیر دندان حاوی فلوراید مسواك كنید.

مادران باردار باید مصرف تنقلات را محدود كنند و رژیم غذایی متعادلی داشته باشند.

طبق توصیه دندانپزشك خود از دهان شویه مناسب آنتی باكتریال استفاده كنید.

اگر دچار حالت تهوع صبحگاهی هستید می توانید دهان خود را با محلول آب و جوش شیرین بشویید.

همچنین لازم است زنان باردار با توصیه دندانپزشك از دهان شویه استفاده كنند

اپیدمیولوژی ( Epidemiology ) چیست ؟

تیر ۱۰, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, بهداشت عمومي, مشروح اخبار

اپیدمیولوژی، پایه علم بهداشت عمومی است، و ریشه آن از کلمه یونانی اپی (Epi) به معنای بر یا روی، دموس (Demos) به معنای مردم و لوژی (Logy) یعنی مطالعه، برگرفته شده است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  در لغت اپیدمیولوژی عبارت است از شناخت آنچه که بر مردم میگذرد و یا علم بررسی و پیگیری بیماریهای واگیردار انسانی. ولی بعدها متوجه شدند که ایـن مسـئله اخـتصاص بـه بیـماریـهای واگـیردار نـداشتـه بلـکه در مـورد بـیـماریهای  غیـرواگیردار و اندمیک نیز بکار برده شده است.

به عبارت دبگر علم شناخت توزیع و عوامل تعین کننده بیماریها در جامعه و ارائه طریق بمنظور کنترل حالات و وقایع مربوط به سلامت در جامعه به منظور بهره‌گیری از این مسئله جهت حل مشکلات بهداشتی را اپیدمیولوژی می‌گویند.

به عبارت دیگر در اپیدمیولوژی وسعت، انتشار و نوع بیماریها و آسیب‌ها در جامعه و گروههای انسانی و عوامل موثر بر آنها مورد توجه قرار گرفته است.

اپیدمیولوژی دو نوع است نوع اول آن شامل کلیه متدهایی (Method) است که در بررسی یک واقعه  یا بیماری بکار برده میشود. نوع دوم استفاده کاربردی آن روش در جهت کنترل بیماری با واقعه مورد نظر میباشد.

محدوده کار اپیدمیولوژیست از گروههای کوچک تا جامعه گسترده است .

اولیـن کار اپیدمیولوژیست گرفتن شرح حال جامعه با استفاده از پرسشنامه و تکمیل اطلاعات مورد نیاز در آن میباشد همانطور که پزشکان پس از گرفتن شرح حال به معاینه بیماران می‌پردازند اپیدمیولوژیستها با ثبت اطلاعات در پرسشنامه و  در صورت نیاز نسبت به معاینه افراد جامعه توسط پزشکان اقدام خواهد نمود. پس از معاینه جامعه اگر به تشخیص رسیدیم و وضعیف بیماری در جامعه را تشریح نموده Commicnity Diagnosis)) میزانهای مرگ و میر و ابتلاء بیماریها در جامعه روشن خواهد شد که  با آنالیز اطلاعات جمع‌آوری شده نتایج استخراج و راه حل‌ها اعلام میگردد.

با توجه به تاریخ ارائه تعاریف مختلف اپیدمیولوژی قادر خواهیم بود تا حدودی به سیر تکوین و تکامل آنچه که امروزه به عنوان علم اپیدمیولوژی در جهان مطرح است نیز پی ببریم. ابتدا به برخی از این تعاریف اشاره می‌شود:

●  تعاریف مختلف

• بقراط حدود 2400 سال قبل اوّلین بار واژه اپیدمی را بکار برد و کاربرد اپیدمیولوژی را در مطالعه اپیدمی بیماری های واگیر‏، مخاطرات محیطی و مسائل تغذیه ای نام برد.

• اپیدمیولوژی رشته ای از علوم پزشکی است که همه گیری ها را بررسی می‌کند (پارکین 1873).

• اپیدمیولوژی علم بررسی توزیع وضعیت سلامت، بیماری، و سایر مسائل مربوط به سلامتی انسان در ارتباط با سن، جنس، نژاد، وضعیت جغرافیایی، مذهب، آموزش، شغل، رفتار، زمان، مکان، شخص و غیره است (سوسر 1973).

• اپیدمیولوژی علم بررسی فراوانی، الگوها، چگونگی علل، انتشار و کنترل بیماری ها در گروه های مردم است که شامل جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل منظم داده های مربوط به بیماری هاست (هنیکنز و بورینگ1987).

• اپیدمیولوژی مطالعه سلامتی و بهداشت در جوامع انسانی است (تریس 1992).

• اپیدمیولوژی یکی از علوم پایه پزشکی است که در مورد توزیع و عوامل تعیین کننده فراوانی بیماری ها در جوامع بشری بحث می‌کند (گرینبرگ و همکاران 1992).

• اپیدمیولوژی تلاش هایی عمومی، سازمان یافته و هدفمند برای پیشگیری از بیماری ها و ارتقاء سلامت است و یا توصیف و تحلیل وجود بیماری ها در جامعه و کنترل عوامل مؤثر در وقوع بیماری ها است (بیگل هول و همکاران 1993).

• اپیدمیولوژی یک روش تحقیقی برای جستجوی علّت یا منبع یک بیماری، ناتوانی، سندرم و یا وضعیت بد است (لیلین فلد و استولی 1994).

• اپیدمیولوژی مطالعه چگونگی توزیع و تعیین‌کننده های توزیع حالات و وقایع مربوط به سلامت در جمعیتی مشخص‏، و بهره گیری از این مطالعه برای حل مشکلات بهداشتی است (جان لست 2000).

• اپیدمیولوژی اندازه گیری عوامل خطرزایی است که در ایجاد، تأثیر و توزیع بیماری ها، ناتوانی و مرگ مؤثرند (برکمن و کوواچی 2000).

• اپیدمیولوژی مطالعه توزیع، و اندازه گیری فراوانی بیماری ها در جوامع انسانی است (روتمن 2002).

• اپیدمیولوژی مطالعه چگونگی، علت، کنترل، و اندازه گیری فراوانی و توزیع بیماری، ناتوانی و مرگ در جوامع انسانی است (بوپال 2002).

• اپیدمیولوژی مطالعه چگونگی توزیع بیماری ها در جمعیت و بررسی عواملی است که در این توزیع تاثیر می‌گذارد (گوردیس2004)

• اپیدمیولوژی رشته ای پژوهشی است که با توزیع و تعیین کننده های بیماری در جوامع سروکار دارد یا اپیدمیولوژی مطالعه رخداد بیماری در جمعیت های انسانی است (فلچر 2005).

• اپیدمیولوژی مطالعه وقایع مرتبط با سلامتی در جمعیت های تعریف شده است که شامل بررسی وضعیت های خاص و مواجهه ها و عوامل مربوط به میزبان است که در رخداد بیماری ها سهیم هستند (مندل و همکاران 2005).

آن چه از تعاریف بالا می‌توان استنتاج کرد این است که اپیدمیولوژی:

–  تأکید بر گروه دارد نه فرد.

–  اپیدمیولوژی علم کمیت هاست و با اندازه ها و اندازه گیری ها سروکار دارد.

–  علم بررسی ارتباط ها، اختلاف ها، و تغییرات روند و الگوی سلامت و بیماری در جمعیت های انسانی است.

–  علم بررسی تفاوت و مقایسه (Compare & Contrast) سلامتی و بیماری است.

–  فقط به بیماری و ناتوانی توجه ندارد و سلامتی و مرگ هم در دامنه فعالیت هایش قرار دارد.

–  به جنبه های مختلف پیشگیری توجه دارد.

–  هم علم (Science) است و هم عمل (Prac)

●  به طور کلّي پنج هدف به شرح زير براي اپيدميولوژي تدوين شده است:

1- مشخص کردن عوامل سبب‌ساز و علل بيماري ها و عوامل خطرزايي که ميتوانند خطر افزايش بيماري را در يک فرد يا يک جمعيت، افزايش دهند. در صورتي که ما بتوانيم اين علل و عوامل را به درستي شناسايي کنيم قادر خواهيم بود مواجهه با آنها را کاهش يا قطع کنيم و  در نتيجه براي پيشگيري مؤثر از بيماري ها برنامه ريزي کنيم.

2-  مشخص کردن وضعيت و اندازه بيماري ها در جامعه، و بار بيماري ها تا بتوان تسهيلات و نيازهاي لازم براي کنترل و پيشگيري از آنها را تامين کرد.

3- مطالعه تاريخچه طبيعي و عوامل پيش آگهي بيماري ها. از آنجا که برخي بيماري ها بيش از سايرين وخيم‌تر، يا کشنده تر هستند  با تامين اين هدف قادر خواهيم بود روش هاي مداخله اي موثرتر و واقعي‌تري براي کنترل يا پيشگيري از آنها اتخاذ کنيم.

4- ارزشيابي روش هاي حاضر و جديد درماني و شيوه هاي مختلف خدمات و مراقبت هاي بهداشتي.

5- پايه گذاري و ايجاد روش ها، سياستگذاري ها و تصميم‌گيري هاي مناسب براي کنترل مخاطرات و عوامل خطرزا در محيط کار، و زندگي.

نياز به اپيدميولوژي در رشته هاي مختلف علوم پزشكي، روز به روز در حال گسترش است و به اين سبب كاربرد هاي اين رشته در آزمايشگاه ها، بيمارستان ها، مراكز بهداشتي ـ درماني، همينطور در حوزه هاي تحقيق، مديريت و برنامه ريزي هاي بهداشتي، سياست‌گذاري، تصميم‌گيري و ارزيابي رو به افزايش است.

●  اپيدميولوژي ميتواند در زمينه هاي زير مفيد واقع شود:

فهميدن اين كه علل و عواملي كه در ثبات بيماري در جمعيت ها چه هستند،
پيشگيري و كنترل بيماري در جمعيت ها،
هدايت و راهنمايي برنامه ريزي ها و سياست‌گذاري هاي خدمات و مراقبت هاي بهداشتي
كمك به مديريت و مراقبت سلامت و بيماري افراد جامعه

اپيدميولوژي را ميتوان به عنوان يك علم (Science)، عمل (Practice)، و يا يك هنر و مهارت (Craft) مورد بررسي قرار داد. مطالعات اپيدميولوژي نيز با رويكرد هاي متنوع تلاش مي‌كند كه در سه عرصه فوق قدم بردارد.

●   رويكرد هاي اپيدميولوژي

آزمون تكنيك ها (Testing the techniques) مانند درستي اندازه گيري ها، توافق و چگونگي انجام سنجش ها، ابزارهاي اندازه گيري، مشاهدات.
اندازه گيري بيماري ها (Counting disease) مانند تعيين فراواني، و ميزان هاي شيوع و بروز تولد، بيماري و مرگ و برآورد ساير نسبت هاي مربوط به رخداد هاي سلامتي و بيماري.
انجام مطالعات مربوط به تعيين اطلاعات، نگرش و رفتار جمعيت ها و گروه هاي جمعيتي در ارتباط با مسائل مربوط به سلامت و بيماري (KAP studies)
تعيين روابط علّيّتي شامل سبب شناسي، مشخص كردن عوامل خطرزا، و ارزيابي‌خطر
انجام و ارزيابي مداخلات و تجارب جديد در زمينه روش هاي درماني، كنترل و پيشگيري، سياستگذاري، اثربخشي هزينه، و مانند اينها.
بررسي مواجهه يافتگي با عوامل بيماري‌زا يا خطرزا (شامل تاثيرات مواجهه يافتگي، دوز، طول مدت، چگونگي، پيامد ها)
توصيف حقايق (مانند مطالعات مروري و مرور موارد)
مطالعه و بررسي بيماري هاي جديد، همه گيري ها
ارزيابي و ارزشيابي خدمات بهداشتي ـ درماني
غربالگري
مراقبت و پايش

●  خلاصه كاربردهاي اپيدميولوژي

مطالعه و تحقيق براساس اصول روش شناسي پژوهش و آمار
توصيف اندازه هاي سلامتي و بيماري در جمعيت ها و گروه هاي انساني و توزيع وقايع مربوط به سلامت در ارتباط با زمان، مكان و شخص
تعيين اين كه بيماري ها چرا؟ چگونه؟ چه زماني؟ در چه مكان هايي؟ و در بيشتر چه گروههايي از جمعيت؟ رخ مي‌دهند.
تمركز بر چرايي رخداد هاي مربوط به سلامتي و بيماري با توجه به نه تنها عوامل و علل زيستي، بلكه بررسي عوامل محيطي، رفتاري، و مانند اينها.

●  انواع اپيدميولوژي

اپيدميولوژي را مي‌توان از منظرهاي مختلف، طبقه بندي كرد. برخي آن را براساس رويكرد مطالعاتي اپيدميولوژي به موضوعات مختلف مانند: اپيدميولوژي تغذيه (Nutritional E.)، اپيدميولوژي اجتماعي (Social E.)، اپيدميولوژي محيط (Environmental E.)، اپيدميولوژي شغلي يا حرفه اي (Occupational E.)، اپيدميولوژي مولكولي (Molecular E.)، اپيدميولوژي باليني (Clinical E.) دسته بندي مي‌كنند. برخي ديگر آن را به دو دسته كلّي اپيدميولوژي بيماري هاي واگير و اپيدميولوژي بيماري هاي غيرواگير طبقه بندي مي‌نمايند و گروهي ديگر آن را از زاويه رويكرد خاص اين علم به بيماري هاي مختلف (مانند اپيدميولوژي سرطان، اپيدميولوژي ديابت، اپيدميولوژي حوادث، اپيدميولوژي بلايا و مانند اينها) مي‌بينند. گاهي نيز اين علم را به اپيدميولوژي روش شناختي (Methodologic E.). اپيدميولوژي تحقيق (Research E.)، اپيدميولوژي آمار زيستي (Biostatistics E.)، اپيدميولوژي اقتصادي (Economic E.)، اپيدميولوژي عملي يا كاربردي (Applied/Practical E.)، طبقه بندي مي‌كنند.

يكي از متداولترين طبقه بندي ها براساس روش مطالعه و بررسي سلامت و بيماري است كه البته هيچ كدام از آنها الزاماً منحصر به فرد نيستند. بر اين اساس اپيدميولوژي را به اپيدميولوژي توصيفي (Descriptive)، تحليلي  (Analytical)، گذشته نگر (Retrospective) آينده نگر  (Prospective)، تجربي  (Experimental)، و سرولوژي(Serological)  طبقه بندي مي‌كنند.

در اپيدميولوژي توصيفي، ويژگي هاي عامل بيماري‌زا، گروهها و جمعيت هاي درگير، و عوامل مرتبط محيطي توصيف مي‌شوند و توزيع بيماري در ارتباط با زمان و مكان مشخص مي‌شود. اپيدميولوژي تحليلي به علّت رخدادها، علّيّت و سبب شناسي، و تاثير عوامل خطرزا مي پردازد. اپيدميولوژي گذشته نگر يا مورد – شاهدي با استناد به مستندات (يا مصاحبه با افراد بازمانده از بيماري) وجود يا عدم وجود (يا نسبت فراواني) عوامل سبب‌ساز يا خطرزاي بيماري را در افراد واجد بيماري با افراد فاقد بيماري مقايسه نمايد. در اپيدميولوژي آينده نگر ويژگي ها و اندازه هاي بيماري در جمعيت در طول زمان، پي‌گيري و بررسي مي‌شوند. اپيدميولوژي تجربي با استفاده از مدل هاي انساني، يا حيواني، مداخلات مختلف را مي‌آزمايد، جمعيت براي انجام يك كارآزمايي (Trial) برنامه ريزي شده بررسي مي‌شود و اثرات روش تحت مطالعه با مقايسه پيامدهاي آن (Outcomes) در گروه تحت تجربه (Treatment) با پيامدهاي روشهاي ديگر در گروه شاهد (Control) تعيين مي‌شود. اپيدميولوژي سرولوژي كه شكل خاصي از اپيدميولوژي مشاهده اي است از نمونه هاي خون (سرم خون) يك جمعيت تعريف شده در مطالعه استفاده مي‌شود.

●  مهمترين تلاش هاي تاريخي زيربنايي در توسعه علم اپيدميولوژي

– بقراط حكيم در 400 سال قبل از ميلاد مسيح (ع) در كتاب در باره هواها، آب ها، و مكان ها (On Airs, Waters, and Places) كه شامل 24 قسمت بود به نقش عوامل مرتبط با شيوه زندگي و عوامل محيط خارجي در ايجاد بيماري در انسان، اشاره كرد. وي را پدر علم بهداشت عمومي نيز مي‌شناسند.

– ابداع قرنطينه (quarantine) در قرن چهاردهم توسط ونيزي ها كه براي محافظت مردم از اپيدمي هاي طاعون انجام شد از تلاش هاي بسيار مهم بشر در عرصه اپيدميولوژي بود. در آن زمان براي اطمينان  از عدم انتقال بيماري طاعون به ونيز ـ ايتاليا به كشتي هايي كه به آن جا مي‌آمدند تا 40 روز اجازه ورود نمي‌دادند. ريشه قرنطينه از كلمات ايتاليايي quaranta giorni به معناي 40 روز گرفته شده است.

– در اوايل قرن هفدهم ميلادي فرانسيس بيكن (F. Bacon,1561-1626)  دانشمند انگليسي و همكاران او اصول تفكر، و نگرش منطقي و فلسفي اپيدميولوژي را بنيان نهادند.

– جان گرانت (1620-1674 J Graunt,)  آمارهاي مربوط به تولّد و مرگ در لندن را تحليل كرد و  اندازه هاي بيماري را محاسبه نمود.

– جيمز ليند (J. Lind,1716 – 1794) جراح نيروي دريايي اسكاتلند، اوّلين كارآزمايي باليني تجربي را در سال 1747 براي درمان اسكوربوت (كمبود ويتامين C) انجام داد. او با افزودن ميوه تازه و مواد غذايي حاوي ويتامين C به رژيم غذايي دريانوردان انگليسي، اين بيماري را تحت كنترل درآورد.

– در سال 1839 ميلادي ويليام فار (W. Farr, 1807-1883) كه در آن زمان رئيس اداره ثبت احوال انگلستان بود، سيستمي‌براي جمع‌آوري و خلاصه كردن داده هاي مربوط به علل مرگها در لندن بنا نهاد. گرچه فار، اوّلين كسي نبود كه از علم آمار براي مشخص كردن علّت مرگ ها استفاده كرد (اوّلين فرد ويليام هبردن W. Heberden در سال  1734 ميلادي بود)، لكن او را به نام پدر علم آمار حياتي مي‌شناسند.

– جان اسنو (J Snow, 1813-1858 ) ازجمله برجسته ترين دانشمنداني است كه در تاريخ اپيدميولوژي وجود دارند. بنابراين وي را به عنوان پدر اپيدميولوژي مدرن مي‌شناسند. او در سال 1849 تا 1854 اوّلين مطالعه تحليلي اپيدميولوژي را در لندن با آزمودن فرضيه اي در خصوص بيماري وبا انجام داد و ازجمله اوّلين كساني بود كه فهميد ابتلاء به بيماري وبا در ارتباط با مصرف آب آلوده است و به اهميّت و نقش بهداشت محيط در كنترل و پيشگيري از بيماري ها و كنترل اپيدمي ها پرداخت.

– در سال1920 گلدبرگر (J Goldberger, 1874-1929) دانشمند اتريشي ـ مجارستاني در زماني كه بحران بيماري پلاگر جنوب امريكا را فرا گرفته بود، اوّلين مطالعه توصيفي در عرصه (Descriptive field study) را براي نشان دادن تاثير عوامل تغذيه اي بر رخداد اين بيماري در داوطلبين زنداني در مي سي سي پي، انجام داد.

– در سال 1949 مطالعه فرامينگهام بعنوان اوّلين مطالعه همگروهي توسط موسسه ملّي قلب امريكا بر روي 5209 مرد وزن 30 تا 62 ساله ساكن شهر فرامينگهام، ايالت ماساچوست امريكا آغاز شد تا بتواند مهمترين عوامل خطرزا را در ارتباط با بيماري هاي عروق تاجي قلب شناسايي كند.

– ريچارد دال(Richard Doll, 1912-2005)  و همكارانش در سال 1950 اوّلين مطالعه مورد ـ شاهدي را بر روي تاثير مصرف سيگار بر سرطان ريه انجام دادند. آنها دريافتند كه در رخداد بيماري ها عواملي وجود دارند كه الزاماً باعث بيماري نمي‌شوند بلكه شانس و احتمال بيماري را در گروهي كه با آن عوامل مواجهه دارند افزايش مي‌دهند كه مي‌توان به آنها عوامل خطرزا (Risk factor) گفت. تلاش هاي دال و همكارانش طي حدود 6 دهه باعث ايجاد و توسعه اپيدميولوژي سرطان در جهان شد.

– در سال 1954 بزرگترين كارآزمايي در عرصه (Field trial) بر روي حدود يك ميليون كودك، كه كارآيي واكسن فلج اطفال نوع تزريقي (Salk) را مي‌آزمود انجام شد. حجم داده هاي حاصل از مطالعه تا زمان انجام اين مطالعه بي‌سابقه بود.

– مانتل و هنزل در سال 1959 روش آماري موسوم به همين نام (Mantel-Haenszel Test) را براي تجزيه و تحليل آماري داده هاي طبقه بندي شده مربوط به مطالعات مورد ـ شاهدي را ارائه دادند.

– مك ماهون (Brian MacMahon) متولد 1923 در انگلستان، اوّلين كتاب مرجع (Text) اپيدميولوژي تحت عنوان روش هاي اپيدميولوژيك (Epidemiologic Methods) را در سال 1960 منتشر كرد. او در اين كتاب به صورت سيستماتيك بر روي طراحي مطالعه، كار كرد. اين كتاب بعد ها با عنوان اپيدميولوژي : مباني و روش ها  (Epidemiology: Principles and Methods) ناميده شد.

– در سال 1964 كميته مشورتي دخانيات و سلامتي جراحان عمومي امريكا (‏The US Surgeon General’s Advisory Committee on Smoking and Health )، معيار هاي ارزشيابي علّيّت را منتشر كرد.

– مطالعات سه جامعه در استانفورد و پروژه كاروليناي شمالي طي سال هاي 1971-72 ميلادي بعنوان اوّلين مطالعه مبتني بر جامعه (Community-based) با هدف برنامه هاي پيشگيري از بيماري هاي قلبي  ـ عروقي آغاز شد.

ـ در اوايل دهه 1970 ميلادي روش هاي جديد آماري مانند آناليزLog-Linear  و Logistic  ارائه شد.

ـ از دهه 1990 به بعد نيز در زمينه توسعه و به كارگيري روش هاي نوين بيولوژي مولكولي در اپيدميولوژي تلاش هاي زيادي انجام شده است.

●  عملكردهاي اپيدميولوژي

1.بررسي عوامل بيماري‌زا، عوامل فيزيكي و عوامل محيطي كه روي سلامتي اثر مي‌گذارند تا با شناخت آنها بتوان از بيماري ها و مصدوميت ها پيشگيري كرد و سلامتي را ارتقاء بخشيد.

2.بررسي عوامل يا علل مهم مؤثر بر رخداد بيماري ها، ناتواني و مرگ، تا بتوان اولويت ها را به درستي شناسايي كرد.

3.مشخص كردن قسمت هايي از جمعيت كه بيشتر از سايرين در معرض خطر بيماري، ناتواني يا مرگ هستند.

4.طراحي و ارزيابي تأثير برنامه ها و خدمات بهداشتي بر گسترش سلامتي در جمعيت.

و با چگونه منتقل میشود و برای پیشگیری از وبا چه کنیم؟

تیر ۱۰, ۱۳۹۱ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, بهداشت عمومي, مشروح اخبار

بیماری وبا، نوعی بیماری اپیدمیک است که توسط باکتری ویبریو کولرا (Vibrio Cholerae) ایجاد میشود. علائم این بیماری اسهال شدید، گرفتگی عضلات پا و معده و تهوع است. در بدترین حالت، بیمار مبتلا، با از دست دادن آب و مایعات حیاتی بدن، از کار افتادن کلیه و شوک شدید از بین میرود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  بیماری ممکن است به طور ناگهانی در شدیدترین حالت خود بروز کند یا اینکه روندی نسبتا کند داشته باشد، اما در هر صورت اگر به آن توجهی نشود میتواند در فاصله 6 ساعت تا کمتر از یک هفته به مرگ منتهی شود.

شخص ممکن است با مصرف آب یا غذای آلوده به باکتری، مبتلا شود. در مواردی که بیماری شایع شده باشد، مدفوع اشخاص بیمار هم بسیار آلوده کننده است. آبهای باز مانند برکه ها، نهرها و استخرها هم میتوانند بسیار خطرناک باشند و نوشیدن آب آن یا شنا در آنها میتواند بیماریزا باشد.به دنبال یک اپیدمی وبا در آمریکای جنوبی در سال 1991، یک شیوه انتقال بسیار رایج، خوردن غذاهای دریایی خام و نیم پخته مانند سوشی (sushi) و انواع صدف، ذکر شده بود.

مصرف سبزیجات خام، در دوران همه گیری بیماری وبا، به کلی ممنوع است، اگر در گل فروشی ها، گل هایی که با آب رنگین، به رنگهای سبز و آبی در آورده شده اند را دیده باشید، متوجه میشوید که آب، بدون هیچ گونه تغییر و تحولی وارد برگها و گل میشود و باکتریها هم، متنند رنگ، به داخل بافتهای آن نفوذ پیدا میکند. سبزیجاتی مانند کاهو، سبزی خوردن، کلم و کرفس از جمله مواردی هستند که مصرف آنها در دوران شیوع وبا منع میشود. همچنین سبزیجاتی که در اصل ریشه هستند، مانند سیب زمینی و هویج، حتما باید ابتدا کاملا شسته، پوست گرفته و پخته شوند و بعد به مصرف برسند.

تهیه غذاهای پروتئینی به خصوص از نوع دریایی آن حتما باید با رعایت کامل بهداشت انجام شود و گوشت مورد مصرف کاملا پخته شود.

برای پیشگیری از وبا چه کنیم؟

با وجود اینکه وبا یک بیماری مرگ آور است، اما پیشگیری از آن چندان مشکل نیست. به نکات زیر توجه کنید:

• تنها آب جوشیده و تصفیه شده مصرف کنید. اگر مدتی خارج از خانه هستید یک بطری کوچک آب جوشیده خنک با خود ببرید و از نوشیدن آب میوه باز خود داری کنید. چای، قهوه و نوشیدنیهای بسته بندی شده از جمله نوشیدنیهای مجاز هستند.

• تنها غذاهایی را میل کنید که کاملا پخته و داغ باشند.

• هرنوع میوه را قبل از مصرف به خوبی بشویید و پوست بکنید.

• از مصرف سالاد –حتا در خانه- خودداری کنید و سبزیجات مصرفی خود را کاملا بپزید.

• از دستفروشها هیچ خوراکی خریداری نکنید.

قانون کلی برای مصرف غذا در دوران شیوع بیماری این است : یا آنرا بجوشان، بپز، پوست بکن یا فراموشش کن!

توصیه های بهداشتی برای شناگران

استخر شنا محل مناسبي براي انتقال بيماريهاي عفوني و پوستي مي‌باشد. اهميت بهداشت آب استخرهاي شنا در رابطه با كيفيت ميكروبي و شيميايي آن مي‌باشد. استخرها بعلت اينكه در يك مدت زمان محدود به طور همزمان مورد استفاده تعداد زيادي از افراد قرار مي‌گيرند هميشه با مسائل و خطرات بهداشتي همراه مي‌باشند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، چنانچه منبع تأمين كننده آب استخر كاملاً سالم هم باشد، ورود حتي مقادير جزيي باكتريهاي پاتوژن (بيماريزا) توسط شناگران احتمال خطر عفونت را به همراه دارد. از بين بيماريهاي منتقله از طريق شنا مي‌توان به تب تيفوئيد، ديسانتري، تراخم ليپتوسپيروزيس، كرمهاي حلقوي، عفونت‌هاي پوستي، خارش شناگران، عفونت سينوسها، عفونت گوش و گلو اشاره كرد.

استخرهاي عمومي و جاهايي كه از آب به طور مشترك استفاده مي شود به راحتي مي توانند بعضي بيماري ها را انتقال دهند. آب محیط عالی برای انتقال و رشد موجودات ذره بینی بیماری زایی است که عامل بیماریهایی از قبیل تب تیفوئیدآ اسهال آمیبی و باسیلی، هپاتیت، تبخال، ورم ملتحمه چشم و زرد زخم و غیره می باشد.

این قبیل موجودات میکروسکوپی، محیطهای گرم و مرطوب همراه با غذای کافی را ترجیح می دهند.

عوامل عفونت های ذیل در استخری با مراقبت ضعیف ممکن است وجود داشته باشد.

– عفونت های ویروسی و قارچی، مثل عارضه خارش پای شناگران که یک بیماری قارچی پوست است.

– عفونت چشم، گوش، گلو و بینی

– عفونت های بخش فوقانی تنفس

– عفونت های روده ای

آب استخرهای شنا نه تنها دریافت کننده مواد دفعی بدن نظیر موکوس بینی، بزاق، دهان، عرق می‌باشد، بلکه چنانچه رفتن به دستشوئی و عمل دوش گرفتن با آب گرم و صابون زدن در جایگاه ویژه در محوطه استخر و قبل از ورود به آب صورت نگیرد، آثار مواد دفعی مدفوعی، ادرار و پوست مرده و آلودگی‌های محل کار یا خیابان که بر روی پوست بدن نشسته‌اند، همچنین مایع‌های دستشوی بدن، روغن‌ها، کرم‌ها، و دیگر آلاینده‌ها نیز به آب وارد می‌شوند و بهداشت آب و سلامت شناگران را به مخاطره خواهند انداخت.

به‌علاوه، استخرهای غیر سرپوشیده از گرد و خاک ناشی از وزش طوفان‌ها، گرده‌های گل گیاهان و دیگر آلودگی‌های هوا در امان نیستند و همه این موارد، بر ضرورت توجه ویژه به عملیات صافی، گندزدائی و راهبر مناسب و استفاده از توالت و بهره‌گیری از دوش آب گرم و صابون قبل از ورود به آب استخر، تأکید دارند و از لزوم حفظ سلامت افراد و رعایت وضع ظاهر بهداشتی و مطبوع حکایت دارند.

 از خوردن و آشاميدن و جويدن آدامس در هنگام شنا بايستي جدا” خودداري كرد زيرا ممكن است سبب خفگي حتي در يك شخص شناگر گردد ، به خصوص خانمها چون عادت به جويدن آدامس دارند ممكن است آن را فراموش كرده و هنگام شنا دچار خطر گردند.

 در مورد بزرگسالان نيز در صورتيكه مبتلا به اسهال بوده اند بايستي تا بهبودي كامل از رفتن به استخر خودداري نمايند زيرا انواع اسهالها مانند اسهال ميكروبي ، ويروسي ، و انگلي از راه آب قابل انتقال مي باشد . همچنين مبتلايان به زردي از نوع هپاتيت A تا بهبودي كامل بايستي از شنا در استخر خودداري نمايند زيرا ويروس آن از راه آب قابل سرايت به ديگران مي باشد .

خوردن آب استخر به علت آلودگي ميكروبي و شيميايي چه عمدي باشد و چه سهوي خطرناك است و بايستي از آن پرهيز كرد .

پريدن آب در گلو و به عبارت ديگر وارد شدن آب در مجاري هوايي و سرفه كردن خطرناك بوده و بايستي هر چه رودتر شخص خود را به كناره استخر برساند و تا قبل از طبيعي شدن وضع از شنا كردن خوداري نمايد.

در مورد خانمها چنانچه دچار ترشح يا خارش و يا هر گونه ناراحتي زنان و موقع پريود آنها باشد بايستي از رفتن به استخر خودداري نمايند زيرا هم سبب آلودگي آب استخر مي گردند و هم باعث آلودگي بيشتر خود آنها به ميكروبهاي جديد مي گردد زيرا در موقع مريضي و پريود دستگاه تناسلي زن آسيب پذيرتر از ساير مواقع مي باشد .

حاملگي اتفاقي در آب استخر و سونا و جكوزي و غيره قابل پذيرش نيست زيرا اسپرم مرد گرچه شناگر بسيار قابلي است و در تمام طول دستگاه تناسلي زن از واژن و گردن رحم و رحم تا لوله هاي رحمي شنا كرده و خود را به تخمك زن رسانده و سبب بارور شدن او مي گردد اما اسپرم توانايي شناكردن در آب و رسيدن به دستگاه تناسلي زن را ندارد.

شست وشوی موها بعد از شنا اگر بدون توجه به نکات بهداشتی صورت گیرد سبب صدمه و آزار بیشتر موها موها می شود . گرما و آفتاب شدید هم  موجب صدمه و خشکی بیشتر مو ها می شود .در فصل شنا بهتر است موها را ساده و کوتاه سلمانی کرد به طوری که منظم کردن مکرر آن احتیاج به دستکاری زیاد نداشته باشد . بهتر است از رنگ

 کردن, فر کردن و صاف کردن مو به خصوص در فصل شنا خودداری و یا آن را توسط افراد با تجربه انجام داد تا موجب صدمه اضافی به پوست و موی سر نشود.

 باید از ورود افراد مبتلا به ضایعات قارچی پوست بدن و پا و کشاله ران و یا افراد مبتلا به زگیل – قبل ازمعالجه – به استخرهای عمومی جلوگیری کرد .

 رعایت بهداشت دقیق و کامل در استخرها ضروری است وگرنه ممکن است بیماری های دیگری مانند شپش سر و گال و غیره از این طریق به افراد منتقل گردد .

به منظور پيشگيري از انتشار آلودگي هاي مختلف ميكروبي ، انگلي و قارچي از طريق آب استخرها ؛‌ رعايت مواد زير ضروري است :
قابل توجه مدیران استخر
اخذ و نگهداري كواهينامه معتبر دوره آموزشي ويژه بهداشت عمومي و كارت معاينه پزشكي براي متصديان و كارگران و اشخصاي كه با مواد غذايي ، آرايشي ارتباط دارند ، الزامي است .
آب استخر بايد بطور مرتب تصفيه و گندزدايي گردد .

از پذيرش مراجعان بيش از حد ظرفيت استخر جلوگيري بعمل آيد .
حوضچه اطراف استخر ، محل هاي رخت كني و دوش ها بطور  مرتب نظافت و ضدعفوني گردد .
درجه حرارت آب در استخر سرپوشيده بايد حدود 25 درجه سانتيگراد و درجه حرارت هواي اطراف استخر نبايد بيش از 5 درجه سانتيگراد گرمتر و يا يك درجه سانتيگراد سردتر از آب استخر باشد .
ميزان كلر باقيمانده در آب استخر مي بايست بين 1 تا 5/3 ميلي گرم در ليتر (حسب نظر مقامات بهداشتي ) و PH آن در حدود 2/7 تا 8 باشد.
آبسردكن مناسب و به تعداد كافي براي استفاده شناگران در جاي مناسب وجود داشته باشد .

قابل توجه شناگران

– قبل از ورود به استخر بدن خود را با یک شوینده مناسب شستشو دهید.

– قبل از ورود به استخر پای خود را در داخل حوضچه کلر قرار دهید.

– به همه کسانی که به استخر می روند توصیه می شود پیش از ورود به استخر مثانه خود را تخلیه کنند.

– از تف کردن، مضمضه کردن آب، شستن و خارج کردن ترشحات بینی و… خودداری کنید.

– هنگام شنا کردن خلط گلوی خود را به آب استخر وارد نکنید. ترجیحاً هنگام ابتلاء به بیماری توأم با خلط عفونی، به شنا نپردازید.

– اگر بیماری پوستی از قبیل بیماریهای قارچی قابل سرایت دارید به هیچ عنوان به استخر عمومی مراجعه نکنید.

– بعد از استخر نیز بدن خود را شستو دهید.

– پس از هر بار توالت ، قبل از ورود به استخر و بعداز اتمام شنا با آب و صابون بدن خود را بشوئيد تا از ابتلاي احتمالي به آلودگي پيشگيري شود .
قبل از ورود به استخر حتماً بايستي بيني و مثانه خود را تخليه نمائيد .

– بعداز دوش گرفتن و قبل از ورود به محوطه استخر ، حتماً بايستي از حوضچه ضدعفوني عبور نمائيد.

– از خوردن و آشاميدن در استخر شنا بپرهيزيد .

– در صوت ابتلا به سرما خوردگي و يا هر نوع بيماري عفوني يا پوستي واگير بايستي از ورود به استخر تا رسيدن به سلامتي كامل خودداري كنيد .

– هر شناگر بايد از وسايل شنا اختصاصي و تميز خود استفاده نمايد ( مايو ، كلاه ، حوله ، عينك ، گوشي و … )

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »