سینامالدئید و اپیکاتشین موجود در دارچین ، برای مقابله با آلزایمر مفید است

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه کالیفرنیا می گویند نتایج  تحقیقات انجام شده نشان می دهد که ترکیبات موجود در دارچین، دارای تاثیراتی سودمند در تعدیل پاتوژنز بیماری آلزایمر دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بیماری  آلزایمر ( alzheimer’s disease  )  در اثر از بین رفتن و تحلیل سلول‌های عصبی ایجاد می‌شود. این بیماری دارای سیر پیشرونده بوده، ولی هنوز راه علاجی برای آن پیدا نشده و علت اصلی آن ناشناخته است.

بارزترین تظاهر زوال عقل اختلال حافظه‌است. اختلال حافظه معمولاً بتدریج ایجاد شده و پیشرفت می‌کند. در ابتدا اختلال حافظه به وقایع و آموخته‌های اخیر محدود می‌شود ولی بتدریج خاطرات قدیمی هم آسیب می‌بینند.

سینامالدئید و اپیکاتشین دو ترکیب موجود در دارچین هستند که برای مقابله با آلزایمر مفید است، این ترکیبات از ایجاد تغییرات در سلول های عصبی پیشگیری می کند.

سینامالدئید موجود در دارچین از انباشته شدن پروتئین های از بین برنده سلول‌ها ممانعت می‌کنند و مانع از ایجاد صدمات اکسیداتیو به سلول می شوند.

افزایش تولید پراکسیدها و رادیکال‌های آزاد موجب صدمات اکسیداتیو سلولی می‌شوند ولی اپیکاتشین موجود در دارچین به عنوان یکی از آنتی اکسیدان های قوی، اکسیداسیون سلولی را فعال کرده و مانع از تخریب سلول‌های عصبی می‌شود.

یک رابطه قوی بین دیابت نوع دو و میزان بروز آلزایمر وجود دارد و  مصرف دارچین در تنظیم گلوکز خون و سایر مشکلات مرتبط با آن بسیار سودمند است.

به رغم سودمند بودن مصرف دارچین، پژوهشگران در مورد مصرف بیش از اندازه دارچین در آشپزی هشدار داده‌اند.

آرام غذا بخورید تا چاقی نشوید

مدت هاست که دکترهای تغذیه در مورد رابطه مستقیم بین سرعت غذا خوردن و چاق شدن نظرات خود را اعلام کرده اند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  افرادی که آرام تر غذا می‌خورند ، وزن کمتری دارند و این نتیجه تمام آن تحقیقاتی است که در طی سال ها پزشکان انجام داده‌اند. آنها معتقدند هر چه فرد آرام تر غذا بخورد زودتر احساس سیری می‌کند و کتر غذا می خورد.حال بد نیست این موضوع را به صورت علمی دنبال کنیم.

در واقع احساس سیری از معده شما نمی‌آید، بلکه مانند هر احساس دیگری دستوری است که از سوی مغز برای افراد صادر می‌شود، در نتیجه هر چه آرام تر غذا بخورید، روند دستور صادر شده توسط مغز وقت بیشتری دارد و به همین خاطر در حالی که تنها نیمی از غذایتان را خورده‌اید مغز دستور می‌دهد که صبر کنید، خوردن کافیست چون سیر شده‌اید.

با وجود این تحقیقات گسترده، دانشمندان آزمایشات مختلف خود را برای درک صحت این موضوع تا سال گذشته نیز ادامه دادند. آنها هرچه بیشتر آزمایشات خود را گسترده کردند به این نتیجه رسیدند که آرام غذا خوردن به معنی کم خوردن و سیر شدن است و این حقیقتی آشکار است.

در یکی از این تحقیقات مشخص شد که از تعداد ۲۸ فرد مورد آزمایشی که اضافه وزن داشتند و با سرعت های متفاوت غذا می‌خوردند، آنهایی که سرعت غذا خوردنشان بیشتر بود طبعا بیشتر غذا می‌خوردند و احساس سیری بسیار دیرتر به آنها دست می‌داد و در نتیجه هر روز مقدار بیشتر کالری وارد بدن خود کرده و چاق تر می‌شدند.

در حالی که هر چه سرعت خوردن غذا کمتر می‌شد، فرد کمتر وزن اضافه می‌کرد و جالب اینکه تا حتی ساعت ها پس از غذا خوردن احساس سیری در آنان باقی می‌ماند.

آنچه که در نهایت محققان از آن اطمینان یافتند این است که افرادی که سریع تر غذا می‌خورند احساس سیری را در خود به تعویق می‌اندازند و از آنجایی که احساس سیری از شکم نمی آید و توسط مغز صادر می‌شود، این فرمان علی رغم پر بودن معده اعلام نمی‌شود و فرد به خوردن خود ادامه می دهد، زیرا حدود ۲۰ دقیقه زمان می‌برد تا بدن به مغز اعلام کند که سیر شده است. در طول این زمان فردی که با سرعت غذا می خورد همچنان در حال قورت دادن پشت سر هم لقمه های غذاست.

نتایج نشان می دهد هر فردی حداقل باید هر لقمه خود را حدود ۲۰ بار بجود تکیه دارد، زیرا فردی که در هر دقیقه ۵ لقمه را در دهان می‌گذارد تا پایان غذا، حدود ۱۰۰ لقمه غذا بیش از آنچه که بدنش احتیاج دارد به معده‌اش می‌فرستد.

۲۰ دقیقه زمانی که لازم است تا مغز دستور نخوردن غذا را صادر کند، زمان طولانی است، اما محققان دلیل آن را هم زمان بردن برای رسیدن غذا از دهان به معده و سپس روده عنوان کرده اند. این روده است که به مغز می گوید پُر شده است و باید دستور غذا نخوردن صادر شود.

پس اگر به سلامتی و اضافه نشدن وزنتان علاقه مندید آرام تر غذا بخورید. اجازه دهید که مغزتان درست و به موقع فرمان دست کشیدن از غذا را صادر کند، قبل از آنکه شما ۱۰۰ لقمه اضافه تر خورده باشید.

بهداشت بد دهان و استفاده زیاد از دهان شویه های حاوی الکل موجب بروز سرطان می شود

پژوهشگران علوم پزشکی در موسسه لایبنیتز در آلمان با همکاری محققان دانشکده پزشکی دانشگاه گلاسکو می گویند طی تحقیقات مشترک جدید آنان معلوم شده است که بهداشت بد دهان و استفاده زیاد از دهان شویه های حاوی الکل موجب بروز سرطان دهان می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پژوهشگران بخش تحقیقات پیشگیری و اپیدمی شناسی موسسه لایبنیتز در آلمان با همکاری محققان دانشکده پزشکی دانشگاه گلاسکو در تحقیقی مشترک، هزار و ۹۶۲ بیمار سرطانی و هزار و ۹۹۳ داوطلب دیگر در ۹ کشور اروپایی را مورد بررسی قرار دادند.

نتایج این تحقیق که در نشریه آنکولوژی دهان چاپ شده است، نشان داد که عقب افتادن طولانی ویزیت دندانپزشک می تواند خطر سرطان را افزایش دهد.

این تحقیق همچنین ثابت کرد اگر استفاده از دهان شویه حاوی الکل بیش از روزی سه بار باشد خطر سرطان زیاد می شود.

محققان اعلام کردند که در مورد ارتباط استفاده از دهان شور و سرطان باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

تعریف بهداشت بد دهان در این مطالعه نزدن مسواک، ندیدن دندانپزشک و همچنین شامل کسانی می شد که دندان های مصنوعی داشتند . یکی دیگر از نشانه های بد بهداشت دندان خونریزی زیاد لثه ها بود.

کارشناسان می گویند داشتن دندان مصنوعی به این معنی نیست که نیازی به دیدن دندانپزشک نیست بلکه برعکس، این افراد باید بیشتر برای کنترل دندانها و لثه (چکاپ) نزد دندانپزشک بروند.

متخصصان، زدن مسواک به صورت مرتب با خمیردندان حاوی فلوراید و کشیدن نخ دندان و معاینه دوره ای دندان ها را برای حفظ سلامت دهان توصیه می کنند.

مصرف داروهای ضد درد موجب اختلال در ضربان قلب و افزایش خطر بروز سکته مغزی شود

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه روتردام کشور هلند می گویند نتایج یک مطالعه که به تازگی انجام شده نشان می دهد که مصرف داروهای مسکن یا ضد درد می تواند موجب اختلال در ضربان قلب و همچنین افزایش خطر بروز سکته مغزی شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، محققان دانشگاه روتردام در هلند با مطالعه ای متوجه شدند که داروهای ضد درد و ضد التهاب غیراستروئیدی مانند آسپرین و ایبوپروفن می توانند موجب ایجاد اختلال در ضربان قلب شوند.

این اختلال که فیبریلاسیون دهلیزی (یا نامنظمی ضربان قلب) نامیده می شود معمولا با بالا رفتن سن یا ابتلا به برخی بیماری ها از قبیل دیابت یا فشار خون بالا افزایش می یابد.

اما محققان متوجه شدند که مصرف منظم مسکن ها نیز می تواند از عوامل افزایش دهنده این خطر باشد.

یکی از مهمترین عوارض مربوط به فیبریلاسیون دهلیزی این است که می تواند موجب سکته مغزی شود.

خطر ابتلا به سکته مغزی در افرادی که به این عارضه مبتلا هستند میان سه تا پنج برابر بیشتر از سایر افراد است .

در این مطالعه محققان هلندی سلامت قلب هشت هزار و ۴۲۳ فرد ۵۵ ساله و بالاتر ( با متوسط سن ۶۸ سال) را به مدت ۲۴ سال یعنی از سال ۱۹۹۰ تا کنون مورد بررسی قرار دادند.

این مطالعه نشان داد که ۸۵۷ نفر دچار فیبریلاسیون دهلیزی شدند که از این تعداد ۵۵۴ نفر غالبا داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مصرف می کردند و ۴۲ نفر هنگامی که اختلال ضربان قلبی آغاز شد از این داروها مصرف می کردند.

محققان با در نظر گرفتن سن و مشکلات سلامتی بیماران مختلف متوجه شدند که مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی با افزایش خطر ۷۶ درصدی ابتلا به اختلال ضربان قلب همراه است.

آنچه لازم است در رابطه با جراحی شریان کرونر بدانید

شریان کرونر نیاز تغذیه ای عضله قلب را براورده میکند شریان های کرونر اولین شریان هایی هستند که پس از دریچه ائورت از ائورت جدا میشوند و سوراخ های خارجی انها در سینوس والسالوای ائورتی قرار دارد به این سوراخ ها استیوم (ostia) گفته میشود و در پشت لت های دریچه ائورتی قرار دارد هنگامی که دریچه ائورت در دیاستول بسته میشود خون به داخل این سوراخ ها جریان پیدا میکند تا شریان های کرونر را پر نماید عضله قلب تنها عضله ای هست که در هنگام دیاستول قلبی خون گیری مینماید و به همین علت فشار دیاستول برای قلب حائز اهمیت میباشد شریان های کرونری چپ وراست به شریان های دیگری تقسیم می شود که به قسمت های مختلف میوکارد خون رسانی می کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بیماری شریانهای کرونری ( Coronary artery disease) که به اختصار CAD خوانده می شود ، نوعی بیماری فراگیر قلبی است. این بیماری بخصوص در جوامع پیشرفته و بخصوص در سنین بالا قربانیان زیادی را از آن خود کرده‌است.

در بیماران کرونری قلبی، سرخ‌رگ‌های کرونری تنگ و باریک می‌شوند (استنوسیس) و عضلات قلب از رسیدن خون و اکسیژن کافی محروم می‌گردند. (مانند هنگامی که که یک لوله آب به دلایل مختلفی تنگ شود و نتواند به خوبی آبرسانی کند).

در این صورت در حالت استراحت ممکن است اشکالی برای فرد ایجاد نشود، اما وقتی که قلب مجبور باشد کار بیشتری انجام دهد و مثلاً شخص بخواهد چند پله را بالا برود، سرخ‌رگ‌های کرونری نمی‌توانند بر اساس نیاز اکسیژن این عضلات، به آنها خون و اکسیژن برسانند و در نتیجه شخص در هنگام بالا رفتن از پله‌ها دچار درد سینه و آنژین قلبی می‌گردد. در چنین مواقعی اگر فرد کمی استراحت کند، درد معمولاً از بین خواهد رفت.

در حالت پیشرفته، اگر یک سرخ‌رگ کرونری به علت مسدود شدن آن توسط یک لخته خون، به طور کامل جلوی خونرسانی‌اش گرفته شود، قسمتی از عضله قلب که دیگر خون به آن نمی‌رسد، خواهد مرد و این به سکته قلبی می‌انجامد.

شریان کرونر خون میوکارد را می دهد به ۲ شاخه راست و چپ تقسیم می شود . کرونر راست سمت راست قلب را خونرسانی می کند کرونر چپ به ۲ شاخه تقسیم می شود.

۱- LAD : که دیواره بطن چپ را خون می دهد و ۹۰درصد ضایعات مربوط به این است .
۲- CX که دیواره خلفی بطن چپ را خون می دهد .

● عوامل تاثیر گذار بر تصلب شرائین :

۱- سن
۲- جنس
۳- تحرک
۴- چربیهای خون
۵- فشارخون
۶- دردهای قلبی

درد آنژینی : دردی است که با فعالیت شروع می شود و با استراحت قطع می شود با دارو هم قطع می شود درد آنژینی موقعی است که رگ تنگ شده ولی خون به عضله قلب می رسد و فرد هنوز MI نکرده است .

۷۰درصد رگ باید بسته باشد تا درد آنژینی ایجاد شود .
درد انفارکتوسی : دردی است که هنگام استراحت ایجاد می شود و با استراحت و دارو برطرف نمی شود.

● توانبخشی بعداز ترمبوز شریان کرونر

زمانی فیزیوتراپیست را می خواهند که شرایط قلبی – ریوی بیمار stable است .
بهترین position برای بیماران قلبی ۴۵ درجه خم است .

اگر فشار خون خیلی پایین باشد supin خوابیده و بالش هم زیر سر نمی گذارند .

فیزیوتراپی : سریع به تحرک در اوردن mobilization earlyاست .

Contraindication :

1- تاکی کاردی
۲- آریتمی
۳- کاهش فشارخون سیستولیک
۴- سیانوز
۵- درد قفسه سینه
۶- CHF

اگر شرایط STABLE باشد : مهمترین هدف جلوگیری از تجمع ترشحات داخل ریه است .
و جلوگیری از استاز وریدی در وریدهای عمقی ساق پا و  کاهش احتمال امبولی . در ۴۸ ساعت اول اهداف مهم فیزیوتراپیست همین موارد  است .

تکنیکها :۱- Breathing exe

2- حرکات اندام تحتانی Dorsi, plantar flex ولی این تمرینات ایزومتریک نباشد . چون انقباظ ایزومتریک نیروی زیادی به عروق وارد می کند .

۳- حرکات flex و ext زانو

Rotaion هیپ

در ۴۸ ساعت اول  تعداد این تمرینات ۵تاست اگر شرایط stable باشد بیمار باید بعداز ۴۸ ساعت از تخت پایین بیاید .

از روز سوم تا روزی که مرخص می شود فعالیت بیمار بیشتر می شود یعنی تعداد تمرینات به۸ تا ۵ رسد از تخت پایین می آید در بخش قدم می زند .

نحوه قدم زدن مهم است در این هنگام باید postural awarness را در نظر گرفت بیمار به حالت خمیده نباید راه برود یا پایش را روی زمین بکشد . دستها باید حرکت داشته باشد خصوصاً دست چپ چون به دلیل درد دست چپ بیماران این دست را حرکت نمی دهند و در نتیجه دچار f.sh می شوند .

● تمرینات نهایی

۱- Double knee bending

بیمار در کنار تخت ایستاده و با دست خود کنار تخت را می گیرد تا حدود ۴۵ درجه زانو را خم می کند و بالا می آورد سرعت پایین و زاویه بیشتر از  ۴۵ نشود  .

۲- Arm abduction

● زمان قطع تمرینات :

۱- chest pain
2- نامنظم شدن نبض
۳- تاکی کاردی
۴- کاهش فشار خون

● عوارض زودرس بیماریهای کرونر

۱- عفونت ریه
۲- آمبولی مغزی
۳- محدودیت حرکتی در مفصل گلنوهمورال چپ

تمریناتی که بعد از مرخص شدن انجام دهد :

۱- Arm swinging
2- Latral flex
3- Leg swinging
4Rotation-
5- Knee flex

هر کدام ۵ مرتبه

Exercise

1- 3 دقیقه Shoulder wheel
2- 3 دقیقه Rowing Machine
3- 3 دقیقه Over head pully
4- 3 دقیقه بالا و پایین رفتن از پله
۵- ۶ دقیقه دوچرخه ثابت

● تمرینات در منزل

۱- در حالت خوابیده :

۱-elevation shoulderr
2- Bridging
3- Rotation hip
4- SLR

فقط ۵- ۳ ثانیه نگه دارد .

۲- در حالت ایستاده :

۱- Double knee bending
2- side flex
3- Plantar flex ankle
4- Walking
5- Jugging
6- Swimming
وقتی بیمار به منزل می رود تمرینات از تعداد به زمان می رسد .
در زمان ۵ دقیقه ۳ بار در روز شروع می شود و تا ۲۰ دقیقه ۳ بار در روز افزایش می یابد .

● فیزیوتراپی در جراحی قلب

شریان کورنر مسدود است و هیچ راهی جز جراحی ندارد

● روز قبل از عمل فیزیوتراپیست  بیمار را ملاقات میکند :

۱- آموزش سرفه
۲- آموزش تنفس مفید و موثر
۳- آموزش حرکات  اندام فوقانی
۴- آموزش Ankle Pump exe
5- طریقه بلند شدن از روی تخت

●  بعد از عمل :

●  فیزیوتراپی تنفسی

● اهداف:

۱- افزایش و بهبود تهویه ریوی بیمار
۲- پیشگیری از کلاپس و تجمع ترشحات ریوی
۳- افزایش سرفه
۴- تصحیح الگوی تنفسی
۵- کمک به کنترل تنفس بیمار

● اندیکاسیون :

۱- درد به هر علتی در جراحی سینه و شکم
۲- محدودیت حجمهای تنفسی و بهم خوردن الگوی صحیح تنفسی
۳- فلج عضلات تنفسی
۴- انسداد راههای هوایی کلاپس و تجمع ترشحات ریوی
۵- بیمار متصل به دستگاه ونتیلاتور

● تکنیک های فیزیوتراپی :

۱- Postural drainage
2- vibration ,percussion , shaking
3- Houghing Coughing
4- بهبود تهویه با ورزشهای تنفسی

فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی :

● آگاهی از وضعیت عمومی بیمارشامل :

۱- نوع عمل جراحی انجام شده
۲- برشهای جراحی روی سینه و ساق پای بیمار
۳- درجه حرارت ، فشار خون ، تعداد تنفس ، نبض ، پالس اکسیمتری
۴- نوع تنفس که خود به خودی است یا از طریق ونتیلاتور
۵- رنگ بیمار که سیانوتیک است یا نه
۶- بیمار داروی مسکن دریافت کرده و یا نه اینکه می تواند آب بنوشد یا نه
۷- مطالعه عکس رادیوگرافی بیمار

● مراقبتهای تنفسی

* مراقبتهای حرکتی

برنامه درمانی بعد از عمل :

● روز اول بعد از عمل :

۱- اطمینان از اینکه بیمار مسکن خود را گرفته است .
۲- تمرینات تنفسی عمیق یک طرفه و دو طرفه در وضعیتهای مختلف
۳- تمرینات با دستگاه اسپیرومتر
۴- ویبراسیون یک طرفه یا دو طرفه در نواحی مختلف ریه و انجام سرفه های قوی و موثر بدون درد
۵- اکسپنشن موضعی ریه به خصوص نواحی تحتانی ریه
۶- تمرینات اکتیو اندامها سه بار در روز
روز دوم بعد  از عمل
۱- انجام ورزشهای تنفسی روز قبل
۲- تمرین با اسپیرومتری
۳- خارج شدن از تخت و نشستن روی صندلی
۴- C.P.T

● روز سوم بعد از عمل

بیمار به بخش جراحی منتقل می شود .

۱- انجام ورزشهای تنفسی روز قبل
۲- تمرین با اسپیرومتر هر یک الی دو ساعت یکبار
۳- خارج شدن از تخت و راه رفتن در بخش تا حد تحمل
۴- توجه به حفظ پوسچر صحیح بیمار موقع ایستادن و راه رفتن
۵- ورزشهای اکتیو

● روز چهارم :

۱- استفاده از اسپیرومتر هر چهار ساعت یکبار
۲- انجام ورزشهای تنفسی روز قبل
۳- افزایش مدت و مسافت راه رفتن تا حد توان و حداقل ۹۰متر راه رود.
۴- بالا رفتن با احتیاط از پله
۵- انجام ورزشهای اکتیو اندام ها
۶- حفظ پوسچر صحیح موقع راه رفتن

● روز پنجم :

۱- استفاده از اسپرومتری هر ۴ ساعت یکبار
۲- انجام ورزشهای تنفسی در صورت نیاز
۳- افزایش میزان راه رفتن
۴- انجام ورزشهای اکتیو بدون حضور فیزیوتراپیست
۵- شروع ورزشهای تنه

● روز ششم :

مقدار و مدت زمان انجام فعالیت تا حد توان افزایش یابد .

● روز هفتم:

بیمار مرخص می شود مسافت راه رفتن روز به روز افزایش یابد تا اینکه بتواند حدود یک الی دو مایل را به راحتی بپیماید تا شش هفته رانندگی نکند بعد از ۲ ماه می تواند کار سبک و نیمه وقت را آغاز کند و بعد از۳ ماه به کار نسبتاً سنگین بپردازد .

● پیشگیری از آمبولی ریه در بیماران جراحی قلب

بی حرکتی یک علت مستعدکننده خون برای وقوع ترومبوز وریدی است انجام فیزیوتراپی اندام ها به صورت اکتیو به هنگام هوشیاری و سایر مدالیته های الکتریکی در صورت عدم هوشیاری توصیه می شود .

نقش فیزیوتراپی در درمان پلورال افیوژن و پنوموتراکس متعاقب جراحی قلب تمرینات تنفسی و وضعیت دادن بیمار برای کاهش فشار روی ریه تحت افیوژن استفاده می گردد .

تنفس هدایت شده می تواند درناژ پلورال را تسهیل نماید بازدم اکتیو ملایم و طولانی خروج هوا یا مایع را از حفره پلور تسهیل می نماید بایستی از فشاردمی پرهیز نمود .

چنانچه بیمار درن دارد و نیاز به خروج ترشحات دارد ، در ضرورتی که درد کاهش یافته و درن نفوذپذیر باشد فیزیوتراپی بلامانع است.

بعد از برداشتن درن فیزیوتراپی جهت اتساع مجدد ریه و پاکسازی ریه انجام می شود .
پوسچرال درناژ، پرکاشن و بازدم شدید با دهان باز کنترا اندیکه است .

● نکات قابل توجه پس از انجام عمل جراحی قلب باز ( CABG) و آنژیوپلاستی(PTCA)

بیماران بستری در بیمارستان پس از رسیدن به وضعیت متعادل از نظر پزشکی ، از بیمارستان مرخص می گردند و از آن پس رعایت نکات زیر از اهمیت بسیار برخوردار است :

• سعی شود حتی الامکان به مدت یک ماه از بالا بردن دستها بیشتر از حد شانه ها پرهیز شده و از محافظ های مخصوص قفسه سینه و جوراب واریس استفاده گردد . از چهار زانو نشستن و خم نمودن طولانی زانوها پرهیز کرده و در هنگام استراحت از یک بالش زیر پا جهت بالا نگه داشتن اندام تحتانی استفاده گردد استحمام روزانه با آب ولرم جهت محافظت از زخم ناحیه قفسه سینه و اندام ها بسیار سودمند خواهد بود .
• از تخت برای خوابیدن استفاده نمائید . چون استفاده از تخت خواب در نشست و برخاست راحت تر است بطور طاق باز بخوابید و از خوابیدن روی شکم بپرهیزید . هنگام بلند شدن از حالت خوابیده  به سمت شانه راست چرخیده و با کمک دستان خود برخیزید و بنشینید کمی پاها را از تخت آویزان کرده اندکی صبر نمائید تا سیستم قلبی – عروقی شما تنظیم شود و سپس به آرامی برخیزید این عمل به شما کمک می کند تا از احساس سرگیجه و ناراحتی در هنگام بلند شدن جلوگیری گردد .
• به مدت ۲ ماه از خم شدن از ناحیه کمر و بلند نمودن بار پرهیز نمائید و در صورت نیاز از خم نمودن زانوها جهت این کار به جای خم نمودن کمر استفاده شود . بلند نمودن بار محدود به کمتر از ۴ کیلوگرم و آن هم بعد از ماه دوم مجاز خواهد بود .
• ۵/۱-۱ ماه بعد از عمل جراحی قلب سعی شود نماز به صورت نشسته خوانده شده و حتی الامکان از میز جهت خواندن نماز استفاده گردد.
• استفاده از دستشویی فرنگی به مدت ۵/۱ ماه توصیه می گردد و در صورت عدم داشتن آن در منزل می توانید از انواع قابل حمل که قابل تهیه از داروخانه ها می باشد استفاده نمائید.
• بعد از حدود ۶-۴ هفته از عمل جراحی قلب رانندگی کوتاه مدت و پس از ۳ ماه رانندگی طولانی مدت بلامانع خواهد بود . زمان بازگشت به کار براساس شغل بیماران متفاوت است . بعنوان مثال در مورد کارهای سبک نظیر کارهای دفتری ۶-۴ هفته و کارهای سنگین نظیر کشاورزی و تراشکاری و … ۳ ماه بعد از عمل جراحی قلب خواهد بود .
• اگر منزل شما در طبقات بالای ساختمان است و به ناچار باید از پله بالا بروید سعی کنید از نرده راه پله و یا یک همراه کمک گرفته و آرام بالا بروید پس از هر پله و یا هر دو پله کمی مکث نموده و نفس تازه کنید در فواصل ما بین طبقات نیز استراحت نمائید تا احساس ناراحتی و تنگی نفس برای شما ایجاد نشود .
• زمانی که توانستید یک طبقه راه پله را بدون احساس ناراحتی ، تنگی نفس و خستگی بپیمائید می توانید روابط جنسی خود را در حد توانایی از سرگیرید که حدود ۶-۴ هفته بعد از سکته و یا عمل جراحی قلب ممکن خواهد بود .
• سعی کنید آرامش را به زندگی خود باز گردانیده استرس ، اضطراب و افسردگی را ازخود و محیط زندگی خود دور نمائید .
• استفاده از موسیقی های آرامش بخش ، پوشیدن لباس با رنگهای شاد و روشن و مطالعه کتاب های مفید در این زمینه به شما بسیار کمک خواهد نمود . در صورتی که از اضطراب و یا افسردگی رنج می برید حتماً با یک روانپزشک مشورت نمائید.
• جهت آگاهی از رژیم غذایی مناسب با یک متخصص تغذیه مجرب مشورت نمائید . استفاده از نان های سبوس دار و تیره رنگ بهتر از نان های سفید خواهد بود و مصرف میوه جات و سبزیجات را در رژیم غذایی خود اضافه نمائید.

● بازتوانی قلبی

تمرینات ورزشی منظم در قالب بازتوانی همه جانبه برای نخستین بار در آمریکا از حدود ۴۰ سال پیش آغاز شده و به تدریج با روشن شدن اثرات آن گسترش یافت بطوری که هم اکنون حدود ۴۰۰۰ کیلینک بازتوانی فقط در آمریکا مشغول بکار است .

محققان از قبیل لاوی و میلانی ۲۰۰۰ و گریفو ۲۰۰۰ ثابت نمودند که برنامه های بازتوانی قلبی پیشرفتهایی در ظرفیت تمرین هوازی و کیفیت زندگی افراد جوان و مسن مبتلا به بیماری قلبی به وجود می آورد .

● اهداف بازتوانی قلب در بیماران جراحی قلب :

۱- ظرفیت ورزشی مشخص افزایش یافته و بیمار خود را با تغییرات انجام شده تطبیق دهد .
۲- پیشرفت بیمار برای انجام تمرینات به صورت مستقل
۳- کاهش Depression و دلواپسی بیمار
۴- افزایش انجام کارهای فیزیکی
۵- دادن ورزش با شدت بیشتر
۶- قراردادن سطح اسیدلاکتیک در سطحی پایین
۷- بهبود سیستم قلبی – عروقی ریوی

Intensity :

در افرادی بی حرکت و بیمار     ۴۰-۵۰%  max
در افراد ورزشکار                  ۸۰%  max
در افراد معمولی                   ۶۰%  max
Duration : 20-30 min  در افراد معمولی .
۱۰-۱۵ min در افراد ورزشکار
۴۵ min در افراد بیمار و کم حرکت
Frequency : در افراد عادی یک روز در میان ، در ورزشکاران ۶ روز در هفته

باورهای غلط در رابطه با دیابت

دیابت یکی از معروفترین و قدیمی‌ترین بیماری‌هاست و شاید به همین دلیل است که باورهای نادرست فراوانی به این بیماری تعلق دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  اگر شما نیز به دیابت مبتلا هستید یا از میان اطرافیان‌تان کسی مبتلا به این بیماری است، ممکن است باورهای مختلفی از این بیماری در ذهن خود داشته باشید که این نوشته تلاش می‌کند برخی از آنها را در ذهن شما اصلاح کند.

۱٫ برخی معتقدند دیابت بیماری افراد خاصی است که بیش از حد قند و شیرینی‌جات مصرف می‌کنند.

مصرف زیاد و دایمی مواد قندی به‌خصوص قندهای ساده، می‌تواند در دراز مدت به فرسودگی و خستگی سلول‌های بتا، بینجامد اما این دلیل نمی‌شود که هر کس قند زیاد مصرف می‌کند، مبتلا به دیابت می‌شود.

۲٫ برخی از دیابتی‌ها با طب سوزنی، حجامت، انرژی‌درمانی و… سعی در کنترل قندخون خود دارند.

طب سوزنی، حجامت، انرژی درمانی و این قبیل اقدامات، ریشه علمی و آکادمیک در درمان دیابت ندارند و با عوارض همراه‌اند. البته بعضی از داروهای گیاهی و گیاهان دارویی در کاهش قندخون تا حدودی موثرند ولی هرگز نمی‌توانند به تنهایی جای داروهای شیمیایی (قرص‌ها) ضددیابت و یا انسولین را بگیرند.

۳٫ تزریق انسولین موجب تصلب شرایین و افزایش فشار خون می‌شود. خیر.

تزریق انسولین به هیچ وجه موجب تصلب شرایین نمی‌شود. پیش از این محققان حدس می‌زدند که ممکن است تزریق انسولین در ایجاد مشکلات ناشی از تصلب شرایین دخیل باشد و یا خود به نوعی موجب بروز آن و نیز افزایش فشار خون گردد، در حالی که ابداً چنین نیست. حتی باور غلطی وجود دارد که تزریق انسولین موجب افزایش وزن و چاقی می‌شود، بنابراین چون یک فرد دیابتی نباید اضافه وزن داشته باشد، پس مصرف انسولین به هیچ‌وجه مناسب نخواهد بود. در پاسخ به این نظریه باید گفت تمامی ‌محققان بر این عقیده‌اند که فواید مصرف انسولین و اهمیت آن در کنترل دیابت و حفظ قندخون در محدوده هدف، بسیار مهم‌تر از افزایش وزن است.
۴٫ تا زمانی که مجبور نیستم انسولین تزریق کنم، بیماری‌ام جدی نیست.

تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از افراد به این باور اعتقاد دارند ولی حقیقت این است که دیابت غیروابسته به انسولین هم اگر تحت کنترل قرار نگیرد، می‌تواند به شکل ویرانگری سطح گلوکز را بالا برد و آنها را دچار عوارض جدی این بیماری کند.

۵٫ تریاک می‌تواند قندخون را کنترل کرده و دیابت را درمان کند و در طب سنتی مصرف کم آن به بیماران دیابتی توصیه می‌شده است.

تریاک و یا هر ماده مخدر دیگر هیچ نقشی در درمان اساسی دیابت ندارند. تحقیقات بسیاری نیز در این مورد شده ولی تاثیر تریاک در درمان دیابت به اثبات نرسیده است. مصرف تریاک و اعتیاد به آن، در واقع از چاله به چاه افتادن است و اعتیاد را برای بیمار دیابتی به همراه دارد.

۶٫ افراد دیابتی هرگز نباید شکلات و شیرینی مصرف کنند.

فرد دیابتی می‌تواند این‌گونه تنقلات را جزیی از برنامه غذایی روزانه خود به شمار آورد و یا در کنار مصرف آنها به ورزش کردن بپردازد تا قند وارد شده به درون خون سریع‌تر جذب سلول‌ها شود و یا اصطلاحا بسوزد اما در مصرف این خوراکی‌ها باید اعتدال را رعایت کرده و از رژیم غذایی پزشک معالج خود پیروی کند.

۷٫ مصرف محصولات دیابتی موجود در بازار محدودیتی ندارد زیرا این شکلات‌ها و شیرینی‌ها و مرباها بدون شکر و به اصطلاح suger free هستند.

درست است که در ترکیب این محصولات (البته آنهایی که مجوز وزارت بهداشت دارند) به جای قند طبیعی از نوعی شیرین‌کننده مصنوعی به نام آسپارتام استفاده شده است اما این محصولات اگرچه قند ندارند ولی دیگر ترکیبات آنها حاوی کالری است و این افزایش کالری روزانه دیابتی‌ها است که برای آنها مشکل آفرین می‌شود.

۸٫ افراد دیابتی باید حتما از غذاهای خاص و ویژه‌ای استفاده کنند.

رژیم غذایی افراد دیابتی، سالم‌ترین رژیم غذایی برای همه محسوب می‌شود زیرا حاوی حداقل میزان چربی‌ها (اشباع شده و ترانس)، میزان متعادلی شکر و نمک، مواد غذایی سبوس‌دار، سبزی‌ها و میوه‌ها است. در عین حال، این بحث مطرح است که افراد دیابتی باید حداقل میزان مواد نشاسته‌ای مانند نان، سیب‌زمینی و ماکارونی را مصرف کنند. در این باره باید گفت مواد غذایی نشاسته‌ای، بخشی از یک رژیم غذایی سالم را تشکیل می‌دهند. آنچه مهم است، مقدار مصرفی آنهاست. برای اکثر دیابتی‌ها مصرف ۳ تا ۴واحد از مواد غذایی حاوی نشاسته بلامانع است. همچنین غلات سبوس‌دار، منابع خوبی برای تأمین فیبر مورد نیاز بدن نیز به‌شمار می‌روند و به حفظ سلامت نیز کمک می‌کنند.

۹٫ افراد دیابتی بیشتر در معرض ابتلا به سرماخوردگی یا آنفلوآنزا قرار دارند. خیر.
علت اینکه به افراد دیابتی توصیه می‌شود که در آغاز فصول سرد سال از واکسن آنفلوآنزا استفاده کنند، آن است که وجود هر نوع عفونت در بدن فرد دیابتی کنترل قند خون او را با مشکل مواجه می‌سازد و احتمال داشتن قند بالا در طول روز را افزایش می‌دهد و در دیابتی‌های نوع ۱ خطر بروز کتواسیدوز را به وجود می‌آورد.

۱۰٫ میوه‌ها سرشار از ویتامین و مواد مورد نیاز بدن هستند.

به همین علت می‌توانند به میزان دلخواه مصرف شوند. این درست است که میوه‌ها بسیار مغذی و حاوی فیبر و انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی هستند و باید در رژیم غذایی روزانه افراد موجود باشند ولی مصرف آنها به میزان دلخواه مجاز نیست. برای آنکه بدانید بدن شما به‌طور روزانه به چه میزان میوه نیاز دارد، از پزشک معالج‌تان راهنمایی بخواهید.

۱۱٫ دیابت نوع دوم خفیف‌تر از نوع اول است؟ دیابت خفیف وجود ندارد و هر نوع دیابتی باید جدی تلقی شده و کنترل شود. در غیر این صورت به عوارض شدید منجر می‌شود.
۱۲٫ همه دیابتی‌ها بالاخره بینایی خودشان را از دست خواهند داد.

درست است که دیابتی‌ها ریسک عوارض این بیماری (مانند نابینایی، مشکلات قلبی‌عروقی، ناراحتی‌های کلیوی و…) را خواهند داشت ولی اگر سطح قند خون خود را در حد طبیعی حفظ نمایند، احتمال بروز این عوارض بسیار کم شده و می‌توانند یک زندگی عادی بدون عوارض بیماری را تجربه نمایند.

۱۳٫ اگر شما چاق هستید یا اضافه وزن دارید، حتما به دیابت نوع ۲ مبتلا خواهید شد.
اگرچه چاقی یکی از عوامل خطر اصلی ابتلا به دیابت است اما سایر فاکتورهای خطر مثل سابقه خانوادگی، قومی و سن نیز می‌توانند نقش مهمی داشته باشند.

متاسفانه، خیلی از مردم تنها بعضی فاکتورهای خطر را در نظر می‌گیرند. بعضی از افراد تصور می‌کنند که وزن، تنها فاکتور خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ است.

واقعیت آن است که اکثر افراد چاق به دیابت نوع ۲مبتلا نمی‌شوند و خیلی از افراد مبتلا نیز وزن مناسب یا اضافه وزن خفیف دارند اما از آنجا که وزن از فاکتورهای خطری است که شما می‌توانید آن را کنترل نمایید، در پیشگیری و درمان دیابت ارزش بیشتری دارد اما باز هم تنها عامل نیست.

از طرف دیگر خیلی از مردم نیز علت ابتلا به دیابت را عوامل ارثی می‌دانند، در نتیجه برای شیوه زندگی صحیح ارزشی در این زمینه قایل نیستند و فکر می‌کنند آنها هرگونه که زندگی کنند، تنها اگر عامل ارثی ابتلا به دیابت را داشته باشند، به این بیماری مبتلا خواهند شد.

واقعیت آن است که اگرچه عامل ارث نیز مهم است ولی شما می‌توانید با شیوه زندگی صحیح از ظهور عوامل ارثی جلوگیری نمایید و یا آن را به تاخیر انداخته و حتی کنترل کنید.
۱۴٫ نیازی به اندازه‌گیری قند خون نیست چون اگر قند خون‌مان بالا یا پایین برود، آن را حس می‌کنیم.

این عقیده خطرناک است چون این روش فقط بعضی اوقات درست است و در اکثر موارد شما نمی‌توانید عکس‌العمل مناسب را انجام دهید. اندازه‌گیری و تشخیص هیپوگلیسمی‌ با احساس یا هر روش دیگری خیلی سخت است و انجام آن بدون تست‌های معمول اندازه‌گیری گلوکز خون مانند پرواز کردن بدون چتر نجات است.

۱۵- برخی می‌گویند دیابت به علت کمبود انسولین به وجود می‌آید و درمان آن فقط انسولین است. بله، ولی این مطلب فقط در مورد دیابت نوع یک واقعیت دارد نه نوع دو. دیابت نوع یک، برای درمان نیازمند انسولین است و درمان آن منحصرا هورمون معروف انسولین است.
دیابت نوع دو، یک بیماری شیوه زندگی است و درمان آن تغییر در شیوه زندگی است و با اصلاح عادت‌ها، رفتارها و نوع تغذیه و تحرک جسمانی و اجتناب از استرس‌ها و ترک سیگار و حفظ وزن مطلوب بدن و در صورت لزوم استفاده از قرص‌های مخصوص ضددیابت و در مرحله آخر استفاده از انسولین می‌توان این بیماری را کنترل کرد.

در این نوع دیابت، مشکل نبود انسولین نیست، حتی انسولین ممکن است زیاد هم باشد اما بی‌اثر است و گیرنده‌های انسولین جواب نمی‌دهند.

از برنامه غذایی روزانه خود به شمار آورد و یا در کنار مصرف آنها به ورزش کردن بپردازد تا قند وارد شده به درون خون سریع‌تر جذب سلول‌ها شود و یا اصطلاحا بسوزد اما در مصرف این خوراکی‌ها باید اعتدال را رعایت کرده و از رژیم غذایی پزشک معالج خود پیروی کند.

کنترل دیابت حاملگی

فروردین ۱۷, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, اخبار علمی پزشکی, ديابت

دیابت‌ حاملگی عبارت‌ است‌ از دیابتی که‌ تنها در خانم‌های حامله‌ به‌ وجود می آید. دیابت‌ حاملگی در ۳-۲% تمام‌ حاملگی ها دیده‌ می‌شود. احتمال‌ بروز آن‌ در بعضی از قومیت‌ها بیشتر است‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بارداری یک عامل خطر برای بروز دیابت است.بنابر این از زنانی که هیچ یک از علایم خطر ابتلا به دیابت بارداری را نداشته باشند تست غربالگری گرفته می‌شود.

این افراد در هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری بهتر است از نظر ابتلا به دیابت بررسی ‌شوند. در این زمان از مادران باردار تست ۵۰ گرم گلوکز گرفته می‌شود به‌گونه‌ای که ۵۰ گرم گلوکز به آنها داده و بعد از یک ساعت میزان قندخونشان بررسی می‌شود، اگر بالای ۱۳۰ میلی گرم در دسیلی تر بود، لازم است تست تحمل گلوکز بدهند.

دیابت حاملگی به وسیله مراحل زیر قابل کنترل و مدیریت است :

- نظارت بر مقدار قند خون به وسیله ۴ مرتبه اندازه گیری روزانه ی قند خون ( قبل از صبحانه ، ۲ ساعت بعد از صبحانه ، قبل از وعده های اصلی غذا در صورت نیاز).

- اندازه گیری کتون در ادرار ( کتونها اسیدهایی هستند که وجود آن ها در ادرار نشانه عدم کنترل دیابت است).

- تبعیت از برنامه ی رژیم غذایی تهیه شده توسط پزشک متخصص تغذیه.

* از شما خواسته خواهد شد که مقدار کالری دریافتی روزانه خود را در طول روز تقسیم کنید.

- انجام ورزش بعد از کسب اجازه از مسئولین مراقبتی بهداشتی خود.

- نظارت بر اضافه وزن در طی بارداری.

- تزریق انسولین ، اگر نیاز باشد.

* انسولین تنها دارویی است که در طی بارداری برای کنترل دیابت قابل استفاده است.

- کنترل فشار خون در حد طبیعی

لازم به ذکر است که خانم های مبتلا به دیابت که قصد باردار شدن دارند، بهتر است قبل از بارداری با انجام مشاوره پزشکی قند خون خود را به مقدار نرمال نزدیک کنند و مقدار هموگلوبین A1cخود را به ۷ درصد برسانند.

نظارت بر مقدارقند خون در دوره ی بارداری

با اندازه گیری مقدار قند خون در ساعت مشخصی از روز می توانید از میزان موفقیت خود در کنترل قند خون و ارزیابی روش های ورزشی و تغذیه ای خود در کنترل بیماری تان مطلع شوید تا چنانچه به تزریق مقدار بیشتری انسولین برای حفاظت از جنین در حال رشد نیاز بود، بتوانید به موقع اقدامات لازم را انجام دهید.

مراقبین بهداشتی را در مورد غذاهایی که روزانه می خورید و مقادیر قند خونتان مطلع کنید.

شما می توانید قند خون تان را با گلوکومترهای خانگی اندازه گیری کنید. برای این منظور به وسیله لانست در نوک انگشت تان سوراخ کوچکی ایجاد کرده و با فشار دادن محل سوزن یک قطره خون به روی نوار دستگاه قرار دهید، نتیجه ی آزمایش در عرض چند ثانیه بروی صفحه دستگاه مشخص می شود. نتیجه را در دفترچه ای با ذکر ساعت و تاریخ یادداشت کنید.

دفترچه یاداشت های مقادیر قند خون تان را همیشه در معاینات با خود همراه داشته باشید تا پزشک بتواند کنترل قند خون تان را ارزیابی کند و در صورت نیاز تغییرات لازم را برای درمان بهتر شما اعمال کند.

هدف از اندازه گیری مرتب قند خون نزدیک کردن مقدار آن ، به مقدار طبیعی است.

رژیم غذایی یک مادر باردار مبتلا به دیابت بارداری

اگر به دیابت بارداری مبتلا هستید ، توصیه های تغذیه ای زیر را بکار بندید :

·     سه وعده غذای اصلی و ۲ تا ۳ میان وعده غذای خود را هر روز در ساعات معین و ثابتی میل کنید.

·     هرگز وعده های اصلی و میان وعده ها را حذف یا فراموش نکنید. ۴۰ تا ۴۵ در صد کل کالری دریافتی وعده صبحانه شما باید از کربوهیدراتها تأمین شود و وعده اسنک قبل از خواب باید حاوی ۱۵ تا ۳۰ گرم کربوهیدرات باشد.

·     اگر دچار “ویار” و حالت تهوع صبحگاهی هستید قبل از خارج شدن از رختخواب ۱ تا ۲ بیسکویت گندمی بخورید یا از غلات صبحانه(کورنفلکس) بخورید . مقادیر هر وعده را کم کنید اما تعداد دفعات خوردن تان را در طول روز افزایش دهید و از خوردن مواد غذایی پرچرب و سرخ شده پرهیز کنید. چنانچه انسولین تزریق می کنید و به ویار صبحگاهی نیز مبتلا هستید ، حتماً باید در مورد افت قند خون صبحگاهی خود اقدامات لازم را انجام دهید.

·     از غذاهای حاوی فیبر زیاد مانند نان های حاوی غلات کامل ، غلات صبحانه ، ماکارونی ، برنج ، میوه و سبزیجات تازه استفاده کنید . تمام زنان باردار باید ۲۰ تا ۳۵ گرم فیبر در روز مصرف کنند.

ورزش برای مادران باردار مبتلا به دیابت بارداری

داشتن فعالیت فیزیکی در طول بارداری و بعد از زایمان اثرات شفا بخش فراوانی بر سلامتی شما خواهد داشت. برای مثال داشتن فعالیت متوسط فیزیکی نظیر پیاده روی سریع سبب سلامت قلب و شش های شما میشود، همچنین بر حالات روحی شما و کاهش وزن تان بعد از زایمان مؤثر می باشد.

دستورالعملهای زیر انواع  فعالیت فیزیکی مناسب زنان باردار را بیان میکند:

·  زنان سالم  می باید به طور هفتگی  حداقل ١۵٠ دقیقه (دوساعت و نیم) فعالیت ایروبیک معتدل داشته باشند. این گونه فعالیت ها شامل پیاده روی نسبتاً سریع طی بارداری یا بعد از آن می باشد. بهتر است این نوع فعالیت درهمه ی روزهای هفته انجام شود.

·  زنانی که قبلاً فعالیت ایروبیک شدید داشته اند (مانند دویدن) یا بسیار فعال بوده اند، میتوانند در طی بارداری و بعد از زایمان به فعالیت خود ادامه دهند تا سالم بمانند. تنها کافی است در مورد مقدار و زمان انجام فعالیت های خود با پزشک صحبت کنند.

همه ما می دانیم ١۵٠ دقیقه در هفته زمان زیادی به نظر می رسد، اما مجبور نیستید همه آن را در یک جلسه انجام دهید. بهترین روش تقسیم فعالیت در طی هفته و حتی تقسیم  زمان روزانه به بخش های کوچکتر است. به هر ترتیب شما فعالیت خود را با شدت متوسط تا شدید برای ١٠ دقیقه در هر بار تقسیم کنید.

طبق شواهد علمی، خطر انجام فعالیت های متوسط ایروبیک مانند پیاده روی سریع برای زنان باردار سالم، کم است. فعالیت فیزیکی ، شانس تولد نوزاد با وزن پائین یا زایمان زود رس یا سقط را افزایش نمی دهد. ورزش تأثیری بر ترکیبات یا حجم شیر مادر یا رشد نوزاد ندارد.

چنانچه ممانعت پزشکی ویژه ای ندارید، میتوانید به ورزش های هوازی با شدت متوسط در طول بارداری و بعد از آن بپردازید. اگر شما فعالیت فیزیکی را در طی بارداری شروع کردید، به آهستگی شروع کنید  و مقدار آن را به تدریج افزایش دهید. زمانی که باردار هستید،  باید از هر گونه دراز کشیدن بروی کمر بپرهیزید و از فعالیت هایی که شما را در معرض افتادن بر روی  شکم  و یا صدمات شکمی  قرار می دهد از جمله اسب سواری ، فوتبال یا بسکتبال پرهیز کنید.

اضافه وزن مجاز برای خانم باردار مبتلا به دیابت بارداری

اضافه وزن دوره ی بارداری شما بر اساس مقدار وزن تان قبل از بارداری ، همچنین به تعداد جنین موجود در رحم شما ( چند قلو یا دو قلو ) و ماه بارداری تان بستگی دارد.

غالباً اضافه وزن بیشتر در سه ماهه ی دوم و سوم بارداری صورت می گیرد و به مقدار کالری توصیه شده  که در طی آن مدت دریافت  می کنید ، بستگی دارد.

اضافه وزن صحیح در طی بارداری بوسیله ی تغذیه ی صحیح و متعادل و تبعیت از یک رژیم غذایی خوب قابل انجام است و علائم آن سرعت رشد متعادل نوزاد است زیرا باید غذا و مواد ضروری به اندازه ی کافی به جنین برسد.

لازم نیست که در زمان بارداری از این ایده پیروی کنید که باید به اندازه  دو نفر غذا بخورید، این درست است که شما احتیاج به کالری اضافه تر و مواد غذایی مغذی برای رشد جنین دارید اما معمولاً ٢٠٠  تا ٣٠٠ کالری بیش از دوره ی قبل از بارداری برای بر آورده کردن نیاز جنین ، کافی است.

از مشاورین تغذیه و پزشک خود در مورد اضافه وزن ایده آل خود در طی بارداری سوال کنید . یک زن با وزن معمولی قبل از بارداری در طول این دوره باید ۵/١١ تا ۵/١۵ کیلوگرم  اضافه وزن پیدا کند. البته در مورد هر فردی این مقدار بر اساس تشخیص پزشک تعیین می شود و متفاوت است.

به طور کلی ، شما باید سه ماهه ی اول بارداری ٩٠٠ تا ١٨٠٠ گرم و در ادامه بارداری ۴۵٠ گرم در هر هفته اضافه کنید.

دیابت حاملگی

دیابت حاملگی دیابتی است که برای اولین بار در طی حاملگی شناسایی می شود. دیابت به این معناست که قند خون شما از حد معمولی بالاتر است. بدن از قند برای انرژی استفاده می کند. اما قند زیاد در بدن می تواند مضر باشد. زمانی که حامله هستید قند اضافی برای جنین شما خوب نیست.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دیابت حاملگی نوعی دیابت است که زنان حامله به آن مبتلا می شوند. بین ۲ تا ۷ درصد زنان حامله دچار این نوع دیابت می شوند و به این دلیل این بیماری یکی از شایعترین عوارض حاملگی است.

دیابت بارداری وضعیتی است که در آن قند خون برای اولین بار در زمان بارداری بالا می رود. این وضعیت تقریباً در ۵/۴ تا ۶ درصد تمام حاملگی ها اتفاق می افتد. شایع ترین زمان بروز دیابت حاملگی بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ بارداری است.

تقریبا تمام زنان باردار به علت تغییرات هورمونی دوران بارداری تا حدودی به عدم تحمل گلوکز مبتلا می شوند. یعنی قند خونشان نسبت به حالت طبیعی مقداری بالاتر می رود ، اما نه به اندازه ای که بتوان به آنها بیمار دیابتی اطلاق کرد.

معمولاً این تغییرات هورمونی بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ بارداری ، زن باردار را در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار می دهد. در طی بارداری افزایش هورمون های خاصی که توسط جفت ساخته می شوند، کمک می کند تا مواد غذایی از مادر به جنین در حال تکامل، منتقل شود. سایر هورمونهای تولید شده از جفت ، به مادر برای جلوگیری از افت قند خون کمک می کنند.

این هورمون ها از طریق متوقف کردن عملکرد انسولین وظیفه خود را انجام می دهند. در طی دوران بارداری این هورمون ها می توانند تا حدی باعث افزایش قند خون مادر (عدم تحمل گلوکز و یا (impaired glucose intoleranceشوند. بدن برای کاهش مقدار قند خون شروع به ساختن مقدار بیشتری انسولین می کند تا سلول ها بتوانند گلوکز را تحویل گرفته و تبدیل به انرژی کنند.

معمولاً  لوزالمعده ی مادر برای غلبه بر تاثیر هورمون های بارداری بر قند خون، تولید انسولین را بیشتر می کند (حدود ۳ برابر مقدارعادی). اما اگر لوزالمعده ی مادر نتواند به اندازه کافی انسولین برای غلبه بر افزایش هورمون های بارداری تولید کند، مقدار قند خون بالا می رود و نتیجه آن دیابت بارداری است.

چه عواملی باعث ایجاد دیابت حاملگی می شود؟

تغییرات هورمونی و وزن گیری بخشی از یک حاملگی سالم است. اما هر دوی این موارد ترشح بیشتر انسولین را دچار اشکال می کند. در این صورت ,با توجه به اینکه وجود انسولین برای ورود قند به سلولها و تامین انرژی مورد نیاز بدن ضروری است , بدن شما انرژی را که نیاز دارد از غذا دریافت نمی نماید.

خطر ابتلا به دیابت حاملگی در من چقدر است؟

برای دانستن خطر دیابت حاملگی، هر یک از مواردی را که با شما تناسب دارد علامت بزنید. و در اولین ویزیت برای مراقبتهای بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

-من برادر، خواهر یا والدین  مبتلا به دیابت دارم.
- من بالای ۲۵ سال سن دارم
- من اضافه وزن دارم
من قبلاً سابقه دیابت حاملگی داشته ام یا حداقل یک کودک بیش از ۵/۴ کیلو گرم به دنیا آورده ام.
- به من گفته شده که دچار حالت پیش دیابتی هستم، که در آن قند خون بیش از حد طبیعی است ولی آنقدر زیاد نیست که مبتلا به دیابت باشم.  (نامهای دیگر برای این حالت: تست تحمل گلوکز مختل یا قند ناشتای مختل است).

اگر هر یک از موارد بالا را علامت زده اید، از کارشناسان بهداشتی بخواهید که آزمایشات مربوط به دیابت حاملگی را انجام دهند. اگر اضافه وزن دارید، قبلاً دیابت حاملگی داشته اید، سابقه خانوادگی قوی برای دیابت دارید یا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زیادی هستید.

اگر یکی یا بیشتر از عوامل خطر را علامت زده اید، در خطر متوسط هستید
اگر هیچ یک از عوامل خطر را علامت نزده اید، در خطر کمی هستید.

دیابت حاملگی چگونه تشخیص داد می شود؟

کارشناسان بهداشتی سطح قند خون شما را اندازه گیری خواهند کرد. بسته به میزان خطر شما و نتایج آزمایشات ممکن است، لازم شود یک یا چند آزمایش زیر را انجام دهید.

آزمایش قند خون ناشتا یا آزمایش تصادفی قند خون:

پزشک ممکن است قند خون شما را با استفاده از آزمایشی به نام قند خون ناشتا اندازه گیری نماید. قبل از انجام این آزمایش پزشک از شما خواهد خواست که ناشتا باشید، که به معنای این است که شما پیش از انجام آزمایش نباید چیزی به جز آب بخورید و بیاشامید. یا ممکن است پزشک در هر ساعتی از روز قند خون شما را اندازه گیری نماید که به آن آزمایش تصادفی قند خون گفته می شود.

این آزمایشات می توانند، بعضی از افراد مبتلا به دیابت حاملگی را شناسایی نمایند. اما برای اطمینان از اینکه دیابت حاملگی تشخیص داده نشده، باقی نمانده است نیاز به آزمایشات دیگری است.

آزمایش غربالگری پاسخ به قند

در این آزمایش شما یک نوشابه قند دار مصرف می کنید و یکساعت بعد قند خون خود را اندازه گیری می نمایید. این آزمایش می تواند در هر ساعتی از روز انجام شود. اگر نتایج بیش از حد طبیعی باشند، ممکن است نیاز به آزمایشات دیگری داشته باشید.

تست تحمل خوراکی قند

برای انجام این آزمایش کارشناس بهداشتی راهنمایی های لازم را به شما می کند. حداقل سه روز قبل از انجام این آزمایش باید غذای طبیعی بخورید. سپس حداقل ۸ ساعت قبل از انجام آزمایش هیچ چیزی نمی خورید.

کارشناس بهداشتی قند خون شما را پیش از انجام آزمایش اندازه گیری می کند. سپس یک نوشابه قند دار میل می کنید. پرسنل قند خون شما را یک ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گیری می کنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمایش بیش از حد طبیعی باشد، شما مبتلا به دیابت حاملگی هستید.

دیابت حاملگی چگونه بر جنین  تأثیر می کند؟

دیابت درمان نشده یا کنترل نشده حاملگی می تواند به معنای مشکل برای جنین  مانند موارد زیر باشد:

- بسیار بزرگ و با چربی اضافی متولد شدن. این مسئله می تواند زایمان را برای جنین مشکلتر و خطرناکتر کند.
- قند خون پایین بلافاصله پس از تولد کودک
- مشکلات تنفسی
- ناهنجاری های مادرزادی

اگر دیابت حاملگی دارید کارشناسان بهداشتی آزمایشات دیگری را برای بررسی جنین مانند موارد زیر پیشنهاد خواهند کرد:

- سونو گرافی برای آنکه ببینند جنین چگونه رشد می کند.
- شمارش زمان بین حرکات جنین برای آنکه از وضعیت فعالیت جنین مطلع شوند یا آزمایشات استرسی خاص.

کارمداوم با پزشک کمکتان می کند که یک نوزاد سالم به دنیا بیاورید.

دیابت حاملگی چه اثری بر من دارد؟

غالباً زنان دچار دیابت حاملگی علائمی ندارند. دیابت حاملگی می تواند:
- خطر فشار خون بالا را در طی حاملگی افزایش دهد.
- خطر جنین بزرگ و احتمال زایمان مشکل و نیاز به سزارین را افزایش دهد.
- افزایش یا کاهش ناگهانی قند
- خطرات عفونت های ادراری و تنفسی

خبر خوب اینکه دیابت حاملگی پس از تولد بچه از بین می رود. به هرحال احتمال ابتلا شما به دیابت نوع ۲ در آینده بیشتر است. در ضمن ممکن است در حاملگی مجدد باز هم دچار دیابت حاملگی شوید.

بعضی زنان می خواهند، بدانند آیا می توانند پس از ابتلا به دیابت حاملگی به نوزاد خود شیر دهند؟! شیردهی برای اکثر نوزادان، منجمله آنان که مادرشان دیابت حاملگی دارد توصیه می شود.

دیابت حاملگی خطرناک است، حتی اگر شما علائمی نداشته باشید. مراقبت از خودتان می توند به سلامتی نوزادتان کمک کند.

دیابت حاملگی چگونه درمان می شود؟

درمان دیابت حاملگی به معنای برداشتن قدمهایی در جهت حفظ سطح قند خونتان در دامنه هدف است.

می توانید یاد بگیرید که چگونه با استفاده از موارد زیر قند خون خود را در سطح طبیعی نگاه دارید.

- برنامه غذایی
- فعالیت بدنی
- انسولین در صورت نیاز
برنامه غذایی

شما باید با یک آموزشگر دیابت یا یک متخصص تغذیه که برنامه غذایی برای کمک به انتخاب غذاهایی که برای شما و جنینتان سالمتر باشد، مشورت کنید. استفاده از یک برنامه غذایی به حفظ سطح قند خونتان در محدوده هدف کمک می کند.  برنامه راهنمایی برای آنکه چه غذایی را باید بخورید چه میزان بخورید و چه وقت بخورید به شما می دهد. نوع انتخاب، زمان آن و میزان آن همگی برای نگهداری سطح قند خون در محدوده هدف مهم هستند.

ممکن است توصیه به موار دزیر شوید:

- محدود کردن شیرینی جات
- خوردن سه وعده غذای کامل و یک تا ۳ میان وعده در طی روز
- مراقبت از اینکه کی و چه میزان غذای پر کربوهیدرات مثل  ( برنج نان – سیب زمینی – ماکارونی ) و  مواد قندی  مصرف می کنید. برنامه غذایی به شما خواهد گفت چه وقت و چه میزان کربوهیدرات در هر غذا و میان وعده بخورید.

- در غذای خود فیبرها را به شکل میوه ها، سبزیجات، غلات و نان وارد کنید.

فعالیت بدنی

فعالیت بدنی مانند پیاده روی و شنا، می تواند به شما کمک کند، که به سطح قند خون هدف خود دست یابید. با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعالیت بدنی که برای شما بهتر است صحبت کنید. اگر در حال حاضر فعال هستید، به تیم سلامتی خود بگویید که چه می کنید.

انسولین

بعضی زنانی که مبتلا به دیابت حاملگی هستند، علاوه بر برنامه غذایی و فعالیت بدنی نیاز به انسولین دارند. اگر لاز م است تیم سلامت به شما نحوه تزریق انسولین به خودتان را نشان خواهند داد. انسولین می تواند از طریق خون شما به کودک برسد.

بعد از تولد نوزادم، چطور می توانم بدانم که آیا دیابتم برطرف شده یا نه؟

۶ تا ۱۲ هفته پس از تولد نوزادتان یک آزمایش قند خون انجام می دهید که ببینید آیا هنوز دیابت دارید؟ در اکثر زنان دیابت حاملگی پس از حاملگی پایان می یابد. به هر حال شما در خطر دیابت حاملگی در نوبت های حاملگی  بعدی یا ابتلا به دیابت نوع ۲ در آینده هستید.

چگونه از ابتلا به دیابت پیشگیری کنم یا آن را به تأخیر بیندازم؟

کارهای زیادی می توانید برای پیشگیری از دیابت انجام دهید.

- به یک وزن معقول دست یابید و آن را حفظ کنید. حتی اگر بالاتر از وزن طبیی تان هستید کاهش ۵ تا ۷ درصد از وزن بدنتان میتواندبرای ایجاد تغییرات بزرگ کافی باشد. مثلاً اگر شما  ۹۰کیلو گرم هستید کم کردن ۵/۴ الی ۵/۶ کیلوگرم می تواند به میزان زیادی خطر ابتلا به دیابت را در شما کاهش دهد. به مدت ۳۰ دقیقه در اکثر روزهای هفته فعالیت بدنی داشته باشید. پیاده روی کنید، شنا کنید، ورزش کنید یا پایکوبی نمائید.

- یک برنامه غذایی سالم را تعقیب کنید. غلات، میوه و سبزی بیشتری بخورید. چربی و کالری را کم کنید. متخصص تغذیه می تواند به شما در طراحی یک برنامه غذایی کمک کند.

زنانی که دیابت حاملگی داشته اند باید اندازه گیری برای دیابت و پیش دیابت را تا ۳ سال بعد ادامه دهند.

تشحیص زود هنگام دیابت و پیش دیابت می تواند به پیشگیری از عوارضی چون بیماری قلبی کمک کند.

آشنایی با بیماری سل

سل یک بیماری عفونی واگیر می باشد . بیماری سل از سال های بسیار دور وجود داشته و افراد بسیار مشهوری نیز در دنیا به این بیماری مبتلا شده اند. این بیماری از قدیم در کشور ما شناخته شده بود. در گذشته به اشتباه تصور می کردند که نفرین کسی و یا شدت غم و غصه علت اصلی ابتلا به بیماری سل است .در کتاب های غربی به این بیماری توبرکولوز (Tuberculosis) و به اختصار «تی بی» (TB) گفته می شود.

بیماری سل یکی از مهمترین بیماریهای عفونی قرن حاضر می باشد که توانائی درگیر نمودن کلیه ارگان های بدن را دارد ولی ریه ها بیشتر به سل مبتلا می شوند.

از سال ۱۹۸۲ همه پزشکان دنیا معتقد بودند که این بیماری تا سال ۲۰۰۰ کنترل و بحث آن فقط محدود به کتب پزشکی خواهد بود، ولی این امید ده سال بیشتر به طول نیانجامد، به طوری که در سال ۱۹۹۳ این بیماری از طرف سازمان بهداشت جهانی به عنوان یک فوریت جهانی اعـــــلام می گردد.

بروز ۱۰ میلیون مورد جدید سل و درمان تنها دو سوم از آنها که متأسفانه در بیش از ۵۰ درصد موارد درمان ناقص بوده ، عمق فاجعه را در این سالها نشان می دهد.

بروز سه همه گیری از این بیماری در دو دهه اخیر دور نمای کنترل این بیماری را در آینده نزدیک بسیار مبهم نشان می دهد. ایجاد همه گیری بیماری ایدز و متعاقب آن سل مقاوم به دارو ، جهان کنونی را با تمام پیشرفت های عظیم در علم پزشکی از نظر کنترل بیماری سل ، بیش از یک قرن به عقب برگردانده است . امروزه در دنیا هر ساله بیش از ۸ میلیون نفر به این بیماری مبتلا می شوند و تاکنون یک سوم مردم جهان بدون آنکه احساس بیماری کنند به میکروب این بیمــــــــــاری آلوده شده اند.

عامل بیماری سل چیست ؟

میکروبی میله ای شکل (شبیه مداد) و بسیار کوچک به اندازه ۰۰۰۰۰۳/۰ متر وارد بدن شما شده که تنها توسط میکروسکوپ دیده می شود. به این میکروب میله ای شکل «باسیل سل» می گویند . باسیل سل چون بسیار کوچک می باشد ، به راحتی در هوا شناور می ماند . چون عامل این بیماری میکروب می باشد ، لذا ممکن است این بیماری از شما به افراد سالم منتقل گردد.

سل چگونه از بیمار به فرد سالم منتقل می شود ؟

میکروب سل به صورت ذرات ریز وارد هوا شده و نظیر سرماخوردگی منتقل می شود . این ذرات در صورتی که مبتلا به سل ریوی باشید توسط سرفه ،عطسه ، صحبت ، خنده و یا فریاد شما ، ایجاد و در هوا پخش می شوند . یک سرفه می تواند ۳۰۰۰ ذره میکروبی وارد هوا نماید و ۵ دقیقه صحبت کردن نیز همین تعداد ذره تولید می کند و عطسه نیز تعداد بیشتر ایجاد می نماید.

این ذرات میکروبی چون بسیار کوچک هستند ، در هوای موجود در هر فضای بسته برای مدت طولانی می توانند به طور معلق باقی بمانند. میکروب سل در خلط کاملاً خشک شده و یا در گرد و غبار معلق پس از ۸ تا ۱۰ روز از بین می رود. این میکروب در خاک سرد و سایه دار حداقل ۶ ماه زنده مانده و در خلط در حال پوسیدن و تجزیه ، هفته ها و ماهها مقاومت دارد. لذا هوای اطاق آلوده شده به میکروب سل توسط شما ، می تواند حتی در زمان غیاب شما نیز موجب انتقال بیماری گردد.

زمانی که فرد سالم در هوای آلوده به این ذرات میکروبی تنفس کند، میکروب سل را وارد ریه خود کرده و این میکروب خود را در عرض ۴۸ ساعت به نقاط مختلف بدن می رساند. ولی بعد از آن بدن دفاع کرده و اجازه گسترش و فعالیت را به میکروب سل نمی دهد.جهت انتقال بیماری سل ، تماس های طولانی و ورود تعداد زیاد میکروب سل نیاز است .انتقال میکروب سل از شما به اطرافیان بستگی به سه عامل واگیر بودن بیماری سل شما ، محیطی که تماس در آن اتفاق می افتد و مدت زمان تماس دارد. بهترین راه برای توقف انتقال، دوری شما از اطرافیان و شروع درمان دارویی می باشد.

شروع درمان دارویی در کاهش انتقال بیماری بسیار موثر می باشد به طوری که واگیری بیماری سل شما را سریعاً بعد از دوهفته از شروع درمان حتی در صورت مثبت بودن آزمایش خلط شما کاهش داده و در طول زمان مصرف دارو ادامه خواهد داد.

افرادی که به مدت طولانی در تماس نزدیک با بیماران مسلول واگیر می باشند بیشترین میزان خطر ابتلاء به سل را دارا هستند.

تماس نزدیک بیمار معمولاً با اعضای خانواده، هم اطاقی ، دوستان و همکاران رخ می دهد. این افراد به دلیل تماس با میکروسکوپ سل، در معرض خطر ابتلاء به عفونت سل می باشند.
مکان های پرازدحام ، کوچک ، سربسته ، کم نور ، بدون تهویه مناسب و مرطوب بهترین شرایط را برای تسهیل انتقال عفونت ایجاد می کنند.

تابش مستقیم آفتاب در عرض ۵ دقیقه باسیل سل را از بین می برد. لذا در کشورهای گرمسیر تماس مستقیم اشعه آفتاب روش مناسبی برای از بین بردن میکروب سل است . به همین دلیل گسترش و سرایت بیماری بیشتر در خانه ها یا کلبه های تاریک اتفاق می افتد.

آیا تمام افرادی که با میکروب سل آلوده شده اند به این بیماری مبتلا می شوند ؟

خیر. ورود میکروب سل به ریه ها مساوی با ابتلاء به سل نیست ، چون سیستم ایمنی بدن در مقابل این میکروب دفاع کرده و اطراف آن را یک دیواره محکم دفاعی کشیده و آن را غیرفعال و خفته می کند . لذا در این حالت در اکثر موارد فرد حتی متوجه ورود میکروب به بدن خود و این دفاع بدن در ریه های خود نمی شود. به خاطر همین است که تاکنون یک سوم مردم به این میکروب آلوده شده اند ولی خود از این موضوع اطلاع ندارند.

تنها در ۱۰% موارد این دیواره دفاعی به دلائل مختلف تخریب شده و میکروب های خفته و غیرفعال سل بیدار شده و شروع به تکثیر می کنند . در این زمان به دلیل فعالیت شدید میکروب سل بیمار دچار علائم بیماری سل می شود و در این مرحله به این فرد «بیمار مسلول» می گویند . پس فرد آلوده شده به میکروب سل (عفونت یافته) بیمار نبودهو کاملاً سالم می باشد. این فرد حتی میکرووب سل به دیگران منتقل نمی کند و احساس ناخوشی نیز نمی کند . رادیوگرافی ریه این افراد نیز کاملاً طبیعی خواهد بود. ولی این افراد تست پوستی سل (تست توبرکولین) مثبت دارند.

چه افرادی بیشتر ممکن است مبتلا به سل شوند؟

گروهی ازافراد جامعه نسبت به دیگران بیشتر در معرض ابتلا به بیماری سل هستند .این گروه از افراد را می توان به دو دسته تقسیم کرد، یک گروه افرادی هستند که بیشتر در معرض تماس با میکروب و گرفتن عفونت سل هستند و گروه دیگر افرادی را شامل میشوند که دچـــار عفونت شده اند و شانس بیشتری برای ابتلا به بیماری دارند.

گروه اول شامل :

- فرد در تماس نزدیک و مستمر با بیمار مبتلا به سل ریوی واگیر
- جوامع کم درآمد با خدمات بهداشتی ضعیف
- اشخاص متولد شده در مناطقی از جهان که بیماری سل شایع می باشد.
- افرادی که به مدت طولانی در مراکز خاص نگهداری می شوند (نظیرزندان ها و آسایشگاه های سالمندان ، پناهگاهها و …)
- افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی
- گروههای دیگری از افراد جامعه که شیوع بالای بیماری سل دارند (نظیر کارگران مهاجر از کشورهای با شیوع بالا یا افراد بی خانمان)
- افرادی که تماس شغلی با بیماران مبتلا به سل دارند

گروه دوم شامل :

- افراد مبتلا به عفونت HIV (ایدز).
- افرادی که در دوسال اخیر مبتلا به عفونت سل شده اند.
- افرادی که معتاد به مواد مخدر تزریقی هستند.
- افرادی که سابقه درمان ناکافی سل دارند.
- افرادی که در موقعیت های خاص طبی نظیر موارد زیر هستند :
- دیابت (بیماری قند)- بیماری سیلیکوز
- درمان طولانی با داروهای کورتن
- مصرف داروهای پیوند اعضاء (کاهنده سیستم ایمنی)
- سرطان سر و گردن
- سرطان خون و غدد لنفاوی
- نارسائی مزمن کلیوی
- پائین بودن وزن بدن (۱۰% یا بیشتر زیر میزان ایده آل)
- عفونت HIV(ایدز)، معتادان به مواد مخدر تزریقی ، عفونت در دو سال اخیر با میکروب سل
- افراد مبتلا به دیابت (بیماری قند) ۲ تا ۴ برابر افراد عادی مستعد به پیشرفت عفونت ســـل می باشند. بخصوص بیماران دیابتی وابسته به انسولین که به خوبی کنترل نمی شوند بیشتر در معرض خطر هستند.

سل کدام عضو بدن را مبتلا می کند و انواع آن کدام است ؟

این بیماری قادر است تمام اعضای بدن را مبتلا کند . بیشترین عضوی که در بدن مبتلا می شود ریه ها (شش ها) می باشند . لذا سل ریوی شایعترین نوع سل است. در صورتی که سل اعضای دیگر بدن را به جز ریه ها درگیر کند به آن سل خارج ریوی گفته شده که تحت نام همان عضو درگیر نامیده می شود. نظیر سل غدد لنفاوی یا سل استخوان یا سل ادراری یا سل مغز (مننژیت سلی) و غیره و …

انواع سل ریوی کدام است ؟

در سل ریوی اغلب خلط ایجاد می شود. اگر در آزمایش میکروسکوپی خلط بیمار میکروب سل مشاهده شد به آن سل ریوی خلط مثبت و اگر میکروب سل مشاهده نشود به آن سل ریوی خلط منفی می گویند .

آیا تمام انواع سل مسری بوده و به اطرافیان منتقل می شود؟

خیر . تنها بیمار مبتلا به سل ریوی خلط مثبت می تواند میکروب را در هوا پخش کرده و بیماری را به اطرافیان منتقل نماید. لذا در اکثر موارد سل ریوی خلط منفی و انواع سل خارج ریوی مسری نبوده و به دیگران منتقل نمی شوند.

بیماری افراد مبتلا به سل ریوی خلط مثبت تا چه زمانی به اطرافیان سرایت می کند؟

بیماری این افراد از زمانی که دچار سرفه و خلط شده اند تا ۲ هفته از شروع درمان دارویی ضد سل برای اطرافیان خطر سرایت دارد. بعد از آن این افراد هیچگونه خطری برای اطرافیان ندارند.

علائم انواع سل کدام است ؟

بیماری سل خود را به هر شکل ممکن است نشان دهد. در کشور ما که این بیماری شیوع نسبتاً زیادی دارد در بسیاری از موارد در تشخیص بیماری ، باید سل را به خاطر داشت . بیماری سل ممکن است شبیه بیماریهای دیگر تظاهر نماید. این تظاهرات ممکن است شبیه بیماریهای دیگر نظیر ذات الریه برونشیت ، آبسه ریوی ، سرطان و عفونت های قارچی باشد.
بیمار مبتلا به بیماری سل می تواند دارای علائم عمومی ، ریوی یا وابسته به ارگان های دیگر بدن و یا ترکیبی از این موارد باشد.

علائم و نشانه های عمومی

بیماری سل معمولاً ایجاد علائم بیماری می نماید ، ولی بسیاری از بیماران حتی آنهایی که بیماری پیشرفته دارند، علائم خفیف و آهسته ای داشته که ممکن است به طور معمول در نظر گرفته نشود. تعدادی از بیماران مبتلا به سل خارج ریوی نیز در حقیقت ممکن است بدون علامت باشند. معمولاً بایددر بیماران یا افراد بدون علامت که علائم خفیف یا غیرواضح دارند، از طریق بررسی سابقه تماس، رادیوگرافی غیرطبیعی ریه ، واکنش مثبت تست سل و یا کشت مثبت میکروب سل پی به بیماری برد.

تعدادی از بیماران ممکن است در ابتدا برای مدت چند هفته تا چند ماه احساس خستگی ، بی اشتهایی ، کاهش وزن ، ضعف عمومی ، تعریق شبانه بخصوص در نیمه فوقانی بدن ، قاعدگی نامنظم یا تب های خفیف نمایند. این علائم و نشانه ها اغلب در زمان فعالیت کاری شدید یا استرس های هیجانی تشدید می گردند.

سل در بیماران دیگر ممکن است به صورت یک بیماری تب دار حاد، به همراه لرز و علائم عمومی شبیه آنفولانزا بروز نماید. در این حالت بیماران تا زمانی که احساس می کنند ، این علائم مربوط به یک عفونت ساده نظیر سرماخوردگی بوده و خودبخود برطرف می شود ، به پزشک مراجعه نمی نمایند. علائم حاد ممکن است طولانی و مزمن شوند.

گاهی اوقات علائم عمومی غیراختصاصی به صورت تب بدون علت مشخص ، تنها تظاهرات بیماری سل می باشد. برای تشخیص معمولاً یک سری بررسی های تخصصی نظیر رادیوگرافی و تصویرنگاری های متعدد از قفسه سینه ، نمونه برداری از ضایعات ، کشت از نمونه های ریه ، پرده ریه و قلب، کبد و صفاق انجام می شود که ممکن است بیانگر نتایج غیرطبیعی باشد.

در بعضی از مواقع نمونه برداری و کشت مغز استخوان و حتی جراحی شکم برای تشخیص لازم می گردد.

علائم و نشانه های سل ریوی و پرده ریه

سل ریوی به طور مشخص همواره با یک سرفه مختصر آغاز می شود. این علامت به طور آهسته در بیش از سه هفته شدت یافته منجربه تولید خلط چسبنده یا چرکی می گردد. در برخی از موارد رگه های خونی در خلط وجود دارد. گاهی اوقات یک درد مبهم و یا شدید در قفسه سینه احساس می شود.

تنگی نفس شایع نیست اما معمولاً وجود آن بیانگر درگیری شدید ریه ها ، تجمع مایع فراوان در فضای پرده های ریه و یا همراهی با بیماریهای قلبی ریوی دیگر می باشد . تعدادی از بیماران علائم خود را شبیه علائم و نشانه های آنفولانزا و سرماخوردگی شدید نظیر سرفه های خلط دار، تب ، لرز ، درد عضلانی و تعریق ، برونشیت حاد یا ذات الریه تجربه می نمایند.

جمع شدن آب در ریه معمولاً یک طرفه است و ممکن است همراه درد قفسه سینه با کیفیت خرد کننده باشد. بسیاری از بیماران مبتلا به این نوع سل که به آن سل پرده ریه می گویند ، علائم عمومی مختصر دارند.

علائم و نشانه های سل خارج ریوی

۱- سل غدد لنفاوی :

بیماری سل ممکن است هر یک از غدد لنفاوی بدن را درگیر نماید . سل عدد لنفاوی گردن و فوق ترقوه شایع می باشد. علائم شامل بزرگی غدد لنفاوی و یا احتمالاً خروج چرک از ضایعه می باشد. معمولاً بیمار به دلیل ایجاد یک توده در گردن سریعاً متوجه آن شده و جهت تشخیص مراجــعه می نماید. تخلیه خود بخودی از این غدد ممکن است دیده شود. جهت آزمایش تشخیص می توان از مایع چرکی کشیده شده توسط سوزن یا نمونه برداری جراحی و یا مایع تخلیه شده از محل خروج چرک استفاده کرد .

۲- سل ادراری تناسلی :

به دنبال یافته هایی نظیر عفونت عود کننده ادراری با کشت منفی از نظر میکروب های بیماریزای شایع ، وجود بدون دلیل خون در ادرار، تب های عود کننده بدون منشأ مشخص یا شواهدی در عکس کلیه ها دال بر علائم غیرطبیعی در لگنچه های ، لگن ، میزراه یا مثانه بخصوص اگر نواحی متعددی از درگیری وجود داشته باشد، باید سل ادراری تناسلی را در نظر گرفت .

مردان ممکن است بیماری را به صورت یک برجستگی تسبیح مانند در مجرای برنده اسپرم در لمس، مجرای ترشحی در کیسه بیضه یا سفتی پروستات تجربه نمایند. در زنان ممکن است تظاهرات به صورت قاعدگی نامنظم یا قطع کامل آن، بیماریهای التهابی لگن یا نازائی باشد.

تشخیص به طور معمول توسط کشت های مکرر از نمونه های اولین ادرار صبحگاهی یا براساس آزمایش های کشت و بافت شناسی از نمونه های آسیب شناسی به دست می آید.

۳- سل استخوان و مفاصل :

درگیری استخوانی معمولاً به صورت التهاب مفاصل و عفونت استخوان دیده می شود . تب و درد موضعی در درگیری استخوان شایع می باشد. مهره های تحتانی قفسه سینه و مفاصلی که وزن زیادی را تحمل می نمایند معمولاً درگیر می گردند. در برخی از موارد این ضایعات در عکس برداری های معمولی نیز دیده نمی شود. نیمی از این بیماران سابقه درگیری ریوی نیز ندارند. بیماری استخوانی سل اکثراً در سنین کهولت دیده می شود.

۴- سل مغز و اعصاب :

رفتار غیرطبیعی ، سردرد و تشنج نشان دهنده مننژیت سلی می باشد و اکثراً به دلیل انتشار خونی ایجاد می شود. مننژیت اکثراً در نوزادان و کودکان کم سن و سال به صورت نخستین عارضه اولین عفونت سلی دیده شده ، اما ممکن است در هر گروه سنی دیگر نیز رخ دهد.

۵- سل صفاق (روده بند):

سل شکمی یا صفاق خود را به صورت تجمع آب در محوطه شکم و تب نشان داده و گاهی اوقات در لمس شکم حالت خمیری شکل داشته و یا حاوی توده خواهد بود .

۶-سل منتشر (ارزنی):

انتشار خونی (سل ارزنی) می تواند در هر سنی رخ دهد . بیماری ممکن است به صورت حاد به همراه تب، تنگی نفس و سیاهی انتهای دست و پا و لبها بروز نموده و یا به صورت یک بیماری مزمن به همراه علائم عمومی خود را نشان دهد.

تشخیص بیماری سل چگونه است ؟

تشخیص بیماری سل ریوی در قدم اول در افراد مشکوک (بیش از سه هفته سرفه داشته و یا خلط خونی دارند) سه نوبت آزمایش خلط می باشد.

در آزمایشگاه سل با بررسی خلط در زیر میکروسکوپ می توانند میکروب سل را مشاهده نمایند. اگر میکروب سل در آزمایش خلط مشاهده نشد آنگاه پزشک با عکس برداری (رادیوگــرافی) از ریه های بیمار می تواند پی به وجود بیماری سل در بیمار ببرد.انواع سل دیگر را می توان با آزمایش ادرار ،آب جمع شده در ریه ها و یا شکم و نمونه برداری از غدد لنفاوی و دیگر ضایعات شناسایی کرد.

برای آزمایش خلط چه باید کرد؟

ترشحات بینی و بزاق خلط نبوده بلکه خلط عبارت است از موادی که از ریه ها بعد از یک سرفه عمیق خارج می شود . شما می توانید راهنمایی لازم را در خصوص چگونگی جمع آوری نمونه خلط از مسئولین آزمایشگاه بپرسید . افرادی که مشکوک به سل ریوی می باشند باید حداقل سه آزمایش بر روی نمونه خلط انجام دهند. بهتر است که این سه نمونه خلط به شکل سه نمونه خلط صبحگاهی در سه روز متفاوت جمع آوری گردد.

باید از تحویل ترشحات بینی ، گلو و یا بزاق که نمونه های نامناسب می باشند پرهیز نمایید.توصیه می شود مراحل زیر را جهت تهیه یک نمونه خلط خوب به ترتیب زیر انجام دهید :

۱- نظافت و شستشوی دهان توسط آب جوشیده سرد شده
۲- رفتن به فضای باز مثلاً حیاط و بدور از افراد دیگر
۳- تنفس عمیق سه بار پشت سرهم
۴- بعد از سومین تنفس عمیق ، سرفه محکم و سعی در خارج کردن خلط از عمق ریه ها
۵- خروج خلط به اندازه یک قاشق مرباخوری در داخل ظرف تحویلی توسط آزمایشگاه
۶- ماندن در فضای باز تا زمانی که سرفه متوقف گردد.
در صورتی که نمی توانید خلط خود را خارج نمایید تنفس بخار آب و شربت های خلط آور ممکن است در تحریک تولید خلط موثر باشند. در این حالت چندین تنفس طبیعی در بخار مرطوب انجام داده ، سپس یک دم عمیق کشیده و سرفه محکم نمایید ، سپس خلط خود را پس از خارج کردن از عمق ریه به داخل ظرف جمع آوری نمونه بریزید.

معمولاً جهت جمع آوری نمونه خلط توسط سرفه های عمیق ۱۵ دقیقه زمان لازم است . به دلیل این که ایجاد خلط از این طریق بسیار آبکی و نظیر بزاق می باشد باید در این رابطه به آزمایشگاه تذکر لازم را بدهید.

نمونه خلط باید در ظروف مورد اطمینان که توسط آزمایشگاه در اختیار شما گذاشته شده جمع آوری نمایید . مشخصات شما و تاریخ جمع آوری باید بر روی بدنه آن الصاق شده باشد . ظرف را در یک کیسه پلاستیکی تمیز قرار داده و آن را سریعاً به آزمایشگاه برسانید. نمونه های خلطی که بیش از ۲۴ ساعت نگهداری شده اند مناسب نیستند.

برای آزمایش ادرار چه باید کرد ؟

ابتدا باید محل خروج ادرار را با آب و صابون به خوبی شستشو دهید . نمونه وسط ، اولین ادرار صبحگاهی جهت آزمایش مناسب می باشد. معمولاً حداقل ۳ نمونه ادرار صبحگاهی در سه روز متفاوت در ظروف استریل جداگانه توصیه شده توسط آزمایشگاه ، جهت بررسی وجود میکروب سل نیاز می باشد . به دلیل این که آنتی بیوتیک ها باعث مهار رشد میکروب سل در ادرار می شوند ، مناسب است که بیمار قبل از دادن نمونه آنتی بیوتیک مصرف نکرده باشد.

نمونه هایی که کمتر از ۴۰ میلی لیتر بوده و یا بیش از ۲۴ ساعت نگهداری شده باشند برای کشت مناسب نخواهند بود .

آیا بیماری سل درمان پذیر است ؟

بلی . اگر شما نکات درمانی توصیه شده در این کتاب را به خوبی رعایت نمایید، خوشبختانه امروزه با داروهای موجود در بازار نزدیک به ۱۰۰% بهبودی کامل پیدا می نمایید . اکثر داروهای ضد سل خوراکی بوده و نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد.

شما می توانید در منزل داروهای خود را مصرف کرده و بعد از مدت کوتاهی به کار قبلی خود بازگردید.

اصولی را که باید در درمان دارویی بیماری سل خود رعایت نماییم تا بهبودی یابیم کدامند ؟

۱- حتماً تمام انواع داروهای تجویز شده را مصرف نمایید.
۲- از کم و زیاد کردن خودسرانه مقدار هر یک از داروها با هر بهانه ای پرهیز نمایید.
۳- نظم در مصرف داروها را رعایت نمایید و آنها را به همان روشی که توسط مسئولین مربوطه توصیه شده مصرف نمایید (مثلاً اگر باید داروها را هر روز مصرف نمایید آن را حتماً رعایت نمایید)
۴- طول دوره درمانی را که حداقل ۶ ماه است ، کاملاً رعایت نمایید و مصرف داروها را به بهانی اینکه بهبودی حاصل کرده و دیگر نیازی به ادامه داروها نیست ، بطور خودسرانه قطع نکنید.

اگر اصول درمان سل را رعایت نکنیم چه اتفاقی ممکن است بیفتد؟

اگر شما حتی یکی از موارد ذکر شده در بالا را رعایت نکیند ، تعدادی از میکروب های سل زنده مانده و در نقاط دور دست ریه ها پنهان می شوند . این میکروب های زنده قوی تر شده و نسبت به داروهای ناقص مصرف شده مقاومت پیدا می کنند . بطوری که این میکروب ها بسیار خطرناکتر و کشنده تر از میکروب های معمولی سل خواهند بود.

این میکروب های قوی در زمان کوتاهی تکثیر پیدا کرده و فرد را مجدداً دچار بیماری می کنند . با این تفاوت که این بار مبتلا به بیماری سل مقاوم به داروها شده و داروهای قبلی در مورد او دیگر موثر نبوده و به دلیل نبودن داروی دیگر ضد سل، محکوم به مرگ خواهد بود. لذا رعایت نکات فوق و عدم سهل انگاری در این رابطه بخصوص برای بیماران مسلول ریوی جنبه حیاتی دارد. متأسفانه این بیماران علاوه بر ابتلای مجدد ، اطرافیان خود را به سلی مبتلا خواهند ساخت که هرگز درمان نمی شوند . لذا مسئولیت اطرافیان بیمار، در رعایت نکات درماین بیمار خود ، برای حفظ سلامت ایشان نیز بسیار حائز اهمیت می باشد.

مسئولین جهت رعایت اصول درمانی توسط بیمارانی که ممکن است این نکات را رعایت نکنند چه تمهیداتی در نظر گرفته اند ؟

برای اینکه احتمال عدم رعایت یکی از این اصول توسط شما به حداقل برسد، مسئولین بهداشتی یک ناظر درمانی را برای نظارت بر مصرف داروها ، به شما توصیه می کنند.
ناظر بهداشتی درمان شما ، زمان معینی را در روز مشخص می کند که در آن ساعت شما باید به مرکز بهداشتی نزدیک منزل خود بطور روزانه مراجعه کرده و داروی خود را در مقابل این ناظر بهداشتی مصرف نمایید . در برخی مواقع ممکن است ناظر به محل سکونت شما آمده و داروهای همان روز را به شما داده تا در مقابل او بلع نمایید. به این روش «درمان کوتاه مدت با نظارت مستقیم» و یا به اختصار داتس (DOTS) می گویند .

درمان بیماری سل چگونه است ؟

اگر شما قبلاً به دلیل ابتلاء به بیماری سل داروهای ضد سل مصرف نکرده اید ، به مدت حداقل ۶ ماه ، از ۴ نوع داروی خوراکی مخصوص درمان سل که به صورت قرص و کپسول می باشند ، برای شما تجویز خواهند کرد . این داروها را شما می توانید به راحتی با نظارت یک فرد دیگر استفاده نمایید . لذا نیازی به بستری شدن در بیمارستان و یا آسایشگاه نخواهد بود.
در صورتیکه شما قبلاً به دلیل ابتلا به بیماری سل به مدت ۶ ماه داروهای ضد سل مصرف کرده باشید ، برای شما به مدت حداقل ۸ ماه ، از ۵ نوع داروی مخصوص درمان سل که به صورت خوراکی و تزریق می باشند ، تجویز خواهند کرد .

ممکن است در ابتدا تعداد زیاد داروها که ممکن است به حدود نه تا ده قرص و کپسول در روز برسد، کمی برای شما غیر منتظره و ناراحت کننده بنظر آید ، ولی این نکته را باید درنظر داشت که استفاده از تمام آنها برای بهبودی شما لازم بوده و تاکنون بسیاری از بیماران به راحتی همین تعداد دارو را روزانه مصرف کرده و بهبودی کامل یافته اند.

اسامی داروهای ضد سل کدام است ؟

قوی ترین داروی ضد سل «ایزونیازید» نام دارد که به صورت قرص سفید رنگ در دواندازه کوچک و بزرگ ساخته می شود.قرص کوچک یکصد میلی گرمی بوده و قرص بزرگتر سیصد میلی گرمی است .این دارو تنها در بیماری سل استفاده می شود. بر روی یک طرف قرص بزرگ حروف لانین d.P مشاهده می شود.حداکثر میزان مصرف این قرص که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود یک قرص بزرگ (۳۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است .این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعداز غدا با آب مصرف کرد. قرص و یا شربت های سفید رنگ ضد اسید معده (آنتی اسید) که حاوی آلمیــنیوم می باشند نباید در زمان مصرف داروهای ضد سل بخصوص ایزونیازید استفاده نمود، چون موجب می شود اثر داروی ضد سل کاهش یابد.

داروی قوی دیگر ضد سل «ریفامپین» نام دارد که به صورت کپسول تمام قرمز و یا دو رنگ قرمز و آبی و قطره در ایران وجود دارد.کپسول قرمز سیصد میلی گرمی و کپسول دو رنگ یکصد و پنجاه میلی گرمی می باشد.این دارو در بیماری های دیگر نیز مصرف می شود. حداکثر میزان مصرف این کپسول که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود دو کپسول قرمز رنگ (۳۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است . این کپسول را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعد از غذا با آب مصرف کرد. این کپسول موجب نارنجی رنگ شدن ادرار، لباس زیر و ترشحات بدن و یا لنز چشمی می شود.

داروی دیگری که در درمان سل مصرف می شود «اتامبوتول» است که به صورت قرص خاکستری رنگ با طرفین کمی محدب و برجسته (۴۰۰ میلی گرمی) در ایران ساخته می شود.این دارو تنها در بیماری سل استفاده می شود. حداکثر میزان مصرف این قرص که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود ۳ یا ۴ قرص (۴۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است . این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعد از غذا با آب مصرف کرد.

داروی ضد سل دیگر «پیرازینامید» بوده که به صورت قرص سفید رنگ (۵۰۰ میلی گرمی) در ایران موجود است . این قرص از نظر اندازه و ظاهر شبیه قرص بزرگ (سیصد میلی گرمی) ایزونیازید می باشد. به همین دلیل در برخی موارد به اشتباه این دو دارو به جای هم مصرف می شوند و موجب عوارض بسیار خطرناک خواهند شد. لذا توصیه می شود در مصرف این دو دارو دقت کافی نمایید .

تنها اختلاف ظاهری این دو دارو بر روی نوشته لاتین d.P بر روی یک طرف قرص ایزونیازید می باشد . بطوری که در دو طرف قرص پیرازینامید ساده بوده و هیچ حروفی نوشته نشده است .این دارو نیز تنها در بیماری سل استفاده می شود .

حداکثر میزان مصرف این قرص که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود ۳ یا ۴ قرص (۵۰۰ میلی گرمی) بطور روزانه است . این قرص را باید همراه دیگر داروهای ضد سل یک ساعت قبل و یا ۲ ساعت بعد از غذا با آب مصرف کرد.

داروی دیگر ضد سل «استرپتومایسین» است که به صورت آمپول (ویال) تزریقی یک گرمی در ایران موجود است . این دارو در اکثر موارد به عنوان داروی پنجم در درمان بیمارانی استفاده می شود که قبلاً به مدت حداقل ۶ ماه دارو مصرف کرده اند . این دارو تنها به صورت عضلانی در باسن تزریق می شود.این دارو در بیماریهای دیگر نیز مصرف می شود.

حداکثر میزان مصرف آن که توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی برای افراد بالای ۶۰ کیلوگرم وزن تجویز می شود یک آمپول یک گرمی بطور روزانه برای حداکثر ۲ ماه می باشد. در بیماران بالای ۶۰ سالگی ، دو سوم آمپول (۷۵۰ میلی گرم) روزانه مصرف می شود.

قرص ویتامین ب ۶ داروی ضد سل نیست ، ولی در برخی از موارد مصرف آن را به همراه قرص ایزونیازید توصیه می کنند.

داروهای ضد سل را در طی درمان چگونه استفاده می کنند؟

اگر شما قبلاً داروهای ضد سل مصرف نکردید، باید در آغاز درمان به مدت ۲ ماه ، چهار داروی ایزونیازید ، ریفامپین ، اتامبوتول و پیرازینامید را به طور روزانه مصرف نمایید . سپس به مدت ۴ ماه تنها از داروهای ایزونیازید و ریفامپین استفاده کنید . این دوره درمانی که حداقل ۶ ماه خواهد بود باید بطور کامل و منظم مصرف گردد.

در صورتیکه شما قبلاً به دلیل ابتلاء به بیماری سل به مدت ۶ ماه داروهای ضد سل یاد شده را مصرف کرده باشید ، باید در آغاز درمان مجدد به مدت ۲ ماه ، از ۵ داروی ایزونیازید ، ریفامپین ، اتامبوتول ، پیرازینامید و استرپتومایسین به طور روزانه مصرف کرده سپس بر حسب توصیه پزشک و یا مسئولین بهداشتی داروها را با میزان کمتری به مدت حداقل ۸ ماه مصرف نمایید.

چگونه می توان پی برد که بیمار در حین درمان در حال بهبودی است ؟

علاوه بر اینکه شما در چند هفته اول درمان احساس بهبودی می کنید ، تب قطع شده و اشتهای شما زیاد خواهد شد. بطوری که در این زمان ممکن است افزایش وزن نیز پیدا کنید. لذا توزین ماهانه و افزایش وزن نشانه پیشرفت بهبودی می تواند باشد. اما ممکن است این افزایش وزن در تمام افراد مشاهده نشود. از طرف دیگر سرفه های شما کم و یا قطع شده و خلط شما کــــــم می گردد.

اما برای اطمینان از سیر بهبودی بیمار مسلول ریوی در حین درمان ، بهترین راه آزمایش خلط می باشد. به همین خاطر به شما توصیه می شود در پایان ماه دوم ، ماه پنجم و پایان دوره درمانی خود، آزمایش خلط انجام دهید . در اکثر موارد در آزمایش خلط پایان ماه دوم درمان شما دیگر میکروب سل دیده نخواهد شد.

جهت بهبودی کامل خود ، چه نکاتی را باید در مصرف داروها رعایت کرد ؟

۱- دستورات دارویی توصیه شده توسط پزشک و یا مسئولین بهداشتی را به موقع و مداوم اجرا نمایید.
۲- طول درمان بیماری شما حداقل ۶ ماه است ، در طی این مدت داروها را به هیچ عنوان خودسرانه قطع نکنید.
۳- به خاطر تعدد داروها و کاهش احتمال فراموشی مصرف آنها، مناسب است کلیه داروها را با فاصله چند ثانیه از هم در صبحگاه قبل برخواستن از رختخواب (یک ساعت قبل از صبحانه) و یا در شب قبل از خوابیدن (دو ساعت بعد از شام) به همراه آب فراوان بلع نمایید ، مگر اینکه پزشک سل شما ، و یا مسئولین بهداشتی نحوه مصرف دیگری را توصیه کرده باشند.
۴- چون نظم در درمان بسیار حائز اهمیت است مناسب است جهت جلوگیری از فراموش کردن مصرف داروها ، یک نفر از مسئولین بهداشتی، آشنایان و یا اعضاء خانواده بر مصرف و بلع دارو توسط شما نظارت کامل و مستقیم داشته باشند. جدول مصرف روزانه دارو را می توانید از مرکز بهداشتی مربوطه بخواهید. با تکمیل خانه های این جدول بطور روزانه، ناظر درمان شما می تواند متوجه تکمیل دوره درمان بیمار خود شود و احتمال خطا را به حداقـــــــل می رساند.
۵- در صورتیکه داروها را خودتان به تنهایی مصرف می کنید مناسب است جهت کاهش احتمال اشتباه در مصرف داروها ، قرص و کپسول مصرفی هر روز را در بسته های جداگانه قرار داده و هر روز یکی از بسته ها را باز و مصرف نمایید.
۶- در صورت عدم تحمل مصرف هم زمان داروها باید با پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه مشورت نمایید.
۷- در صورت بروز تهوع خفیف می توانید داروها را قبل از خواب مصرف نمایید.
۸- از مصرف داروهای ضد اسید معده (آنتی اسید) نظیر شربت و یا قرص حاوی آلمینیوم جداً پرهیز نمایید . چون این داروها موجب می شود که داروهای ضد سل اثر خود را از دست بدهند.
۹- آمپول ، قرص های خوراکی و یا کاشنی پیشگیری از حاملگی ، در زمان مصرف داروهای ضد سل اثر خود را از دست می دهند . لذا باید در حین مصرف داروهای ضد سل از روش های دیگر پیشگیری نظیر کاندوم و یا دستگاه داخل رحمی (آی یو دی) I I U D استفاده نمایید.
۱۰-هیچگاه به توصیه های افراد غیر مسئول و ناوارد در رابطه با بیماری خود و درمان آن توجه نکنید. تمام اطلاعات و یا راهنمایی های لازم را از پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی کسب نمایید.
۱۱-جهت کمک به تقویت ایمنی بدن و تسریع بهبودی در حین درمان از مواد غذایی پرپروتئین نظیر گوشت و لبنیات بیشتر استفاده نمایید.

قبل از آغاز درمان چه نکاتی را باید در نظر داشت ؟

قبل از مصرف داروها باید نکات زیر را به پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی متذکر شوید.
۱- داشتن سابقه بیماری خاص دیگر نظیر (بیماری قند یا دیابت- نارسایی کلیه – بیماری های کبدی – اعتیاد به مواد مخدر- بیماریهای خونی – صرع یا تشنج – نقرس – کاهش شنوایی ویا بینایی – سابقه قبلی ابتلاء به سل – بیماری ایدز – سرطان – پیوند اعضاء – بیماریهای نقص ایمنی بدن و…)
۲- لیست کاملی از داروهای دیگری که هم اکنون مصرف می کنید . (داروهای ضد سل اثر بسیاری از داروهای دیگر را کاهش می دهند)
۳- حاملگی

عوارض داروهای سل کدام است و در صورت بروز چه باید کرد ؟

در صورت بروز هر یک از علائم زیر مصرف داروها را فوراً قطع کرده و سریعاً به پزشک سل حود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه مراجعه کنید:

۱- ایجاد زردی در سفیدی چشم ها (تمام داروها را قطع کنید)
۲- اشکال در دیدن (قرص اتامبوتول را قطع کنید)
۳- وزوز گوش و یا کاهش شنوایی (آمپول استرپتومایسین را قطع کنید)
۴- استفراغ ، گیجی و درد شکمی بسیار شدید (تمام داروها راقطع کنید)
در صورت بروز هر یک از علائم زیر، مصرف داروها را ادامه داده و در اسرع وقت به پزشک سل خود و یا مسئولین بهداشتی مربوطه اطلاع دهید :
۱- خارش بدن
۲- ایحاد لکه پوستی
۳- درد مفاصل
۴- احساس گزگز یا بی حسی در پاها و یا دست ها
۵- تهوع ساده
۶- درد مختصر در ناحیه معده
۷- بی اشتهایی

نکته مهم:

رنگ نارنجی ادرار و دیگر ترشحات بدن به دنبال مصرف کپسول ضد سل ریفامپین ایجاد شده که طبیعی بوده و احتیاج به مراجعه به پزشک ندارد.

جهت جلوگیری از انتقال میکروب سل به اطرافیان خود چه باید کرد ؟

یادآوری می گردد که اگر مبتلا به سل ریوی هستید، میکروب سل توسط شما از طریق سرفه، عطسه ، خنده و صحبت کردن در فضای اتاق پراکنده می شود . اگر مبتلا به سل غیر ریوی (خارج ریوی) هستید، از نظر انتقال میکروب سل و مسری بودن برای اطرافیان خود مشکلی ایجـــــاد نمی کنید.

توجه :

در صورتیکه مبتلا به سل ریوی از نوع واگیر هستید، قدرت سرایت بیماری شما معمولاً پس از دو تا سه هفته از شروع درمان دارویی ضد سل از بین می رود ، لذا نکات زیر در مورد کاهش انتقال میکروب سل از شما به اطرافیان ، تنها در اوایل شروع درمان سل توصیه می شود :

۱- در صورتیکه بیشتر سرفه می کنید واگیردارتر از دیگر بیماران هستید. لذا توصیه می شود در محیط های بسته کمتر صحبت ، خنده، عطسه و یا سرفه نمایید.
۲- در چند هفته اول درمان دارویی باید همواره بخصوص در فضاهای بسته از ماسک بینی – دهانی چند لایه غیرکاغذی استفاده نمایید.
۳- باید به هنگام سرفه و یا عطسه جلوی دهان خود را با دستمال کاغذی پاکیزه بپوشانید.
۴- خلط خود را پس ازخارج کردن از دهان در پاکت یا دستمالی ریخته و سپس آن را بسوزانید. لذا باید از انداختن خلط در معابر و زمین ، چه در خانه و چه در بیرون جداً خودداری نمایید.
۵- هوای اتاق آلوده به میکروب سل حتی در زمان غیاب شما نیز خطر سرایت دارد. لذا نکات ایمنی را باید در هر حالت رعایت گردد.
۶- اتاق شما باید رطوبت کم داشته و آفتابگیر و با تهویه مناسب بوده بطوریکه جریان هوا از داخل ساختمان به داخل اتاق و از داخل اتاق به فضای باز بیرون ساختمان باشد.
۷- نور مستقیم آفتاب در کشتن میکروب سل بسیار موثر است ، لذا توصیه می شود اتاق شما طوری انتخاب شود که حداکثر زمان آقتاب گیری را داشته باشد.
۸- البسه ، ظروف غذا ، در و دیوار اتاق ، نقشی در انتقال میکروب سل ندارند. لذا نیازی به جدا سازی آن نبوده و آنها را می توان بطور معمول نظافت و شستشو کرد . ولی توصیه می شود که از تکاندن السه و ملحفه بیمار قبل از شستشو خودداری کنید.
۹- در صورت ریختن خلط بر روی سطوح اشیاء و یا کف زمین مناسب است کمی ماده ضدعفونی نظیر ساولن و یا مایع سفید کننده البسه (نظیر وایتکس) بر روی آن ریخته و آن را طبق معمول تمیز نمایید.
۱۰-مناسب است شما بیشتر از حالت عادی نظافت فردی را رعایت نمایید.
۱۱-کودکان نسبت به عفونت سل حساس هستند ، لذا توصیه می شود از نزدیک شدن به آنها و یا ورود اطفال به داخل اتاق خود جداً جلوگیری کنید.
۱۲-در صورتیکه از اطرافیان شما کسی دچار سرفه طولانی مدت است ، حتماً او را جهت معاینه به پزشک معرفی نمایید.
۱۳-در صورتیکه با کودکی زیر شش سال در یک منزل زندگی می کنید ، او را به مسئولین بهداشتی معرفی نمایید تا تحت درمان دارویی پیشگیری از ابتلاء به سل قرار گیرد.

هم اکنون درمان سل برای بیمار چقدر هزینه دارد؟

کلیه خدمات مبارزه با سل اعم از تشخیص ، آزمایش خلط ، رادیوگرافی ، ویزیت پزشک ، دارو ، پیگیری و کنترل اطرافیان بیمار در سراسر کشور ازطریق مراکز بهداشتی به طور رایگان ارائـــــه می شود.

لذا بیمار هیچگونه وجهی بابت ارائه این خدمات در طور درمان خود نمی پردازد.

یک میلیون کودک در هر سال به بیماری سل مبتلا می شوند

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج یک مطالعه جدید نشان می دهد که سالی یک میلیون نفر از کودکان زیر ۱۵ سال در جهان به این بیماری مبتلا می شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سل عفونت مزمنی است که به وسیله باکتری ” میکوباکتریوم توبرکلوزیس” و گاهی به وسیله سایر مایکوباکتریوم ها ایجاد می شود. این بیماری اغلب ریه را درگیر می کند، اما تقریبا هیچ کدام از دستگاه های بدن از شر بیماری “سل” در امان نیستند و سایر اعضای بدن هم ممکن است با این بیماری درگیر شوند.

بیماری سل به وسیله قطره های ریز موجود در هوا از فردی به فرد دیگر منتقل می شود و اغلب افرادی را که در ارتباط نزدیک با فرد بیمار باشند، درگیر می کند. بنابراین همه اعضای خانواده فرد بیمار، در معرض ابتلا به این بیماری هستند. مگر این که او به بیمارستان منتقل شود و با آن ها زندگی نکند و یا تحت درمان صحیح قرار بگیرد.

نتایج یک مطالعه که در مجله لنست منتشر شده است نشان می دهد که در سال ۲۰۱۲، ۹۹۹ هزار و ۸۰۰ کودک به بیماری سل مبتلا شده اند که از این تعداد، ۳۲ هزار نفرشان به بیماری سل پیشرفته مقاوم مبتلا شده اند.

تد کوهن، از محققانی که در انجام این مطالعه در دانشکده پزشکی هاروارد در امریکا گفت: ارزیابی های ما نشان می دهد شمار مبتلایان به بیماری سل در کودکان زیر ۱۵ سال دو برابر آماری است که سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۱ ارائه داد.

تد کوهن استاد یار پزشکی که در نوشتن این مطالعه همکاری داشت می گوید: به رغم این که کودکان تقریبا یک چهارم جمعیت جهان را تشکیل می دهند اما پیش از این هیچ تخمینی در مورد تعداد کودکانی که به این بیماری مبتلا می شوند، وجود نداشت.

کوهن که استاد یار بخش همه گیر شناس در دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد است می گوید: ارزیابی ما از شمار کل موارد جدید ابتلای کودکان به سل دو برابر چیزی است سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۱ پیش بینی کرده است و سه برابر شمار موارد ابتلای کودکان جهان به سل است که هر سال برآورد می شود.

Next Page »