نکات مهمی که در هنگام خونگیری و تزریق خون باید رعایت گردد

برای خون گیری و یا تزریق خون لازم است که  هویت بیمار تایید گردد . زیرا در صورت تزریق اشتباهی خون به فرد دیگر ، به دلیل تفاوت گروه های خونی می تواند موجب از دست رفتن جان بیمار گردد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  چنانچه بیمار هوشیار است قبل از نمونه گیری از خود فرد، نام، نام*خانوادگی، و تاریخ تولد را پرسیده و مشخصات بیمار را با پرونده و اطلاعات فرم درخواست خون مقایسه نمائید.

• در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات پرونده و فرم درخواست تکمیل شده خون انجام گیرد.

• چنانچه بیمار غیر هوشیار است(یا موارد اورژانس) باید طبق دستورالعملهای داخلی درهربیمارستان شناسایی این بیماران تعریف شده باشد.

(به عنوان مثال می توان از یک نام مستعار و شماره پرونده بیمار جهت شناسایی استفاده نمود.)

۲- تهیه نمونه خون قبل از تزریق خون

• در زمان خونگیری چنانچه بیمار در حال دریافت مایعات تزریقی از یک دست است، به منظور اجتناب از ترکیب نمونه با مایعات تزریقی بهتر است از بازوی دیگر بیمار استفاده کرد و یا درصورت لزوم از پائین تر از محل تزریق، نمونه را تهیه نمود.

در صورتی که مجبور هستید از محل تزریق یا نمونه را از رگی که سرم در حال تزریق است تهیه کنید ۵ تا ۱۰ میلی لیتر خون دریافتی اولیه را دور ریخته و نمونه جدید را جهت انجام آزمایش جمع آوری کنید

• نمونه خون همولیز حتی الامکان باید با نمونه صحیح جایگزین شود.

• نمونه قبل از تزریق نباید بیش از سه روز قبل از تزریق جمع آوری شوند مگر مشخص باشد بیمار حامله نبوده و یا درخلال ۳ ماه قبل تزریق خون نداشته است.

• اگربیماردر ۱۰روز گذشته تزریق خون داشته است نمونه قبل از تزریق نباید بیش از یک روز قبل از تزریق جمع آوری شود.

• لازم به ذکر است برای غربالگری آنتی بادی و کراس مچ و تعیین گروه خون و Rh، می توان از نمونه های لخته و یالوله ای که دارای EDTA است، استفاده شود

• (از برچسب زدن قبلی لوله های چند بیمار (به عنوان مثال در ایستگاه پرستاری)و سپس اقدام به نمونه گیری از بیماران شدیدا پرهیز گردد.)

۳- مواردی که باید حتما روی برچسب قید گردند :

• نام، نام خانوادگی بیمار

• تاریخ تولد

• شماره پرونده

 سایر موارد :

• تاریخ وساعت خونگیری

• نام یا نام مخفف فردی که نمونه*گیری کرده است.

• دو مورد آخر را می توان یا روی برگه در خواست آزمایش یا روی برچسب لوله یادرسیستم کامپیوتری قید گردند

دستورالعمل مراقبت قبل از تزریق خون

الف : بررسی نمایید قبل از هر تزریق موارد زیر مهیا بوده و سپس اقدام به تحویل گرفتن خون و فرآورده از بانک خون نمایید:

۱٫ انتخاب محل مناسب تزریق در بیمار-آماده بودن بیمارو پرستار جهت تزریق

۲٫ ست تزریق خون

۳٫ سر سوزن با سایز مناسب (در بالغین G 22-14) ومعمولا سایز G 20 -18 استفاده
می شود. دربچه ها(G24-22)

4. موجود بودن داروهایی از قبیل آنتی هیستامین-اپی نفرین

۵٫ محلول سدیم کلراید تزریقی

۶٫ کپسول اکسیژن

۷٫ دستگاه ساکشن

۸٫ بررسی شود آیا طبق تجویز پزشک معالج بیمار قبل از تزریق نیاز به دریافت دارودارد یا خیر

 نکته : حداکثر فاصله زمانی بین تحویل گرفتن کیسه خون کامل وگلبول قرمز از بانک خون تا تزریق ۳۰دقیقه می باشد.

ب- تحویل گرفتن خون و فرآورده توسط بخش

۱٫ نحوه ارزیابی خون و فرآورده خون

اگرکیسه خون یا فرآورده دارای هر یک از شرایط زیر باشد باید به بانک خون عودت داده شود.

 هر گونه نشت از کیسه

 رنگ غیر طبیعی(بنفش –ارغوانی … )

 همولیز

 وجود لخته

 گذشتن از تاریخ انقضاء فرآورده

 وجود کدورت

 وجود گاز در کیسه (کیسه باد کرده)

 برچسب ناسالم

• در صورت وجود هر کدام از موارد بالا پرستار باید از تحویل گرفتن خون و فرآورده* خودداری کند و با تکمیل قسمت مربوطه در فرم مشخصات خون ارسالی برای بیمار کیسه را عودت دهد.

۲٫ نوع فرآورده درخواستی

۳٫ گروه خون و Rh بیمار و کیسه خون

۴٫ شماره ویژه واحد اهدایی قید شده برروی کیسه خون با شماره اهدا قید شده در فرم تحویل خون

ج- تایید هویت بیمار:

 قبل از تزریق از خود فرد، نام، نام*خانوادگی، و تاریخ تولد را پرسیده و مشخصات بیمار را با پرونده و فرم درخواست تکمیل شده خون مقایسه نمائید.

 در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات فرم درخواست خون وفرم مشخصات کیسه خون وفرآورده ارسالی از بانک خون

 نکات ویژه ای که قبل از تزریق باید رعایت شوند

۱٫ هیچ نوع دارو نباید به کیسه فرآورده خون و یا ست تزریق خون اضافه گردد، چه قبل از تزریق و چه در زمان دریافت خون. محلول رینگر نیزبه دلیل داشتن کلسیم که می تواند با سیترات موجود در کیسه خون ایجاد لخته کند نباید داده شود.

محلول های دکستروز نیز باعث لیز گلبول های قرمز می شوند. چنانچه هرکلوئید یا کریستالوئیدی برای بیمار لازم باشد باید ازیک رگ (IV Line) جداگانه تزریق گردد (نرمال سالین تنها محلولی است که همراه با فرآورده خونی می*توان تجویز کرد).

۲٫ تمام فرآورده*های خون باید توسط یک ست تزریق خون که شامل فیلترها۲۶۰-۱۷۰ میکرونی استاندارد است تزریق شود و تنها یک ست تزریق خون به هر کیسه وصل گردد. پلاکت ها باید توسط ست مخصوص فرآورده*های پلاکتی تزریق شوند و در ابتدا لازم است ست با نرمال سالین شستشو شود.

از فیلترهای میکروست هم می*توان برای فیلتر کردن حجم*های کم کنسانتره*های پلاکتی، کرایو، انعقادی و لیوفیلیزه استفاده کرد. از فیلترهای کاهنده لکوسیت، جهت جلوگیری از واکنش*های تب زا و آلوایمیونیزه شدن علیه HLA استفاده می شود.

۱٫ دستور پزشک را به دقت کنترل کنید.

۲٫ قبل از آغاز تزریق خون علائم حیاتی بیمار را کنترل کنید.

۳٫ در مورد هر گونه واکنش قبلی نسبت به تزریق خون از بیمار سؤال کنید.

۴٫ فرم رضایتنامه تزریق خون توسط بیمار یا همراه امضاء شود.

۵٫ برگ درخواست خون را با برچسب کیسه خون مطابقت داده و نام بیمار ، شماره کیسه خون ، نوع گروه خونی و ارهاش و تاریخ انقضای خون را کنترل نمایید . کنترل مواردمذکور توسط مسئول آزمایشگاه ، پرستار مسئول بیمار و یک نفر پرستار دیگر صورت گرفته و لازم است فرم مخصوص تزریق خون توسط هر دو پرستار امضاء شود.

۶٫ خون را از نظر وجود لخته مشاهده کنید ، در صورت وجود لخته ، خون را به بانک خون بازگردانید.

۷٫ خون باید در یخچال در دمای کنترل شده ۴ درجه سانتی گراد نگهداری شده و حداکثر مدت مجاز نگهداری خون در دمای اتاق قبل از تزریق نیم ساعت می باشد. همچنین حداکثر ظرف مدت ۲ ساعت باید تزریق انجام شود.

۸٫ در صورت نیاز به گرم کردن خون از گرمکن مخصوص استفاده شود ، روشهایی چون استفاده از فن کوئل ، نگهداری در دست و … جایز نیست.

۹٫ دستهای خود را بشوئید و از دستکش یکبار مصرف استفاده کنید.

۱۰٫وسایل لازم را بر بالین بیمار ببرید)ست خون فیلتردار ، فرآورده های خونی ، رابط Y شکل ، سرم نرمال سالین تزریقی۹ /۰% و سرسوزن با آنژیوکت ۱۸ یا بالاتر و ……)
۸٫ توضیحات لازم را در مورد پروسیجر به بیمار بدهید.

۱۲٫علائم واکنش آلرژیک به خون (خارش ، کهیر ، گرگرفتگی ، تنگی نفس ، تهوع ، تب و … ) را به بیمار آموزش دهید ، تا در صورت بروز شما را مطلع کند.

۱۳٫تنها مایع وریدی مجاز جهت تزریق در حین ترانسفوزیون خون ، نرمال سالین ۹/۰% می باشد.

۱۴٫در صورت تزریق نرمال سالین همراه با خون بطور همزمان از یک ورید از رابط Y شکل استفاده کنید.

۱۵٫ست خون را هواگیری نموده به راه وریدی وصل کنید ، فیلتر محفظه قطره زن داخل خون قرار گیرد.

۱۶٫قطرات را تنظیم کنید . ۱۵دقیقه اول قطرات آهسته و ۱۰ الی ۱۵ قطره در دقیقه بوده در طول این مدت بیمار را کاملاً تحت نظر داشته باشید ، معمولاً اولین علائم حساسیت در این زمان اتفاق می افتد . در صورت بروز هرگونه واکنش ، جریان خون سریعا قطع شده و نرمال سالین تزریق شود.

۱۷٫در صورت عدم واکنش نسبت به خون ، سرعت تزریق را بتدریج افزایش دهید.

۱۸٫وضعیت بیمار را در طول ترانسفوزیون به دفعات کنترل نمایید.

۱۹٫ بعد از اتمام پروسیجر ، برچسب شماره کیسه خون را به برگه ثبت گزارشات پرستاری الصاق نمائید.

۲۰٫ بعد از اتمام خون ، مقداری سرم نرمال سالین۹/۰% تزریق و علائم حیاتی را کنترل نمائید.

۲۱٫ اطلاعات خود را در پرونده بیمار ثبت کنید (زمان شروع و اتمام ، مقدار و نوع فرآورده ، علائم حیاتی بیمار ، میزان سرم تزریقی و نکات مورد ارزشیابی از قبیل تغییرات علائم حیاتی ، وضعیت سلامت بیمار ، وجود واکنش های حساسیتی و مداخلات پزشکی و پرستاری در این خصوص)

 تکرار مهمترین وظایف پرستاری

۱- تایید هویت بیمار:

الف- قبل از تهیه نمونه خون جهت انجام آزمایشات قبل از تزریق و کارت شناسایی
ب- قبل از تزریق خون وفرآورده

۲- بررسیهای موردنظر در خصوص فرآورده تحویل گرفته شده از بانک خون بیمارستان

۳- بررسی دقیق مشخصات روی برچسب کیسه خون

۴- نگهداری صحیح خون و فرآورده ها تا زمان تزریق

۵- گرم کردن خون در صورت دستور پزشک

کنترل دقیق و شناسایی بیمار قبل از شروع تزریق خون و تطبیق آن با مشخصات ثبت شده بر روی کیسه خون و فرم های درخواست خون

۶- تزریق صحیح خون

۷-آشنایی با عوارض واقدامات لازم در هنگام بروز عوارض ناشی از تزریق خون

پیشگیری از گاز گرفتگی ناشی از منوکسید کربن

مسمومیت با گاز منوکسید کربن یکی از مشکلات مهم سلامت در فصل سرما است که نیاز به مراقبت و اقدامات پیشگیرانه از سوی مردم دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مهمترین دلایل گازگرفتگی براثر استنشاق گاز منواکسید کربن، مکش نامناسب یا عدم مکش لوله‌های بخاری گازی، سوختن ناقص نفت بخاری‌های نفت‌سوز، بدکارکردن شومینه گازی یا سوخت ناقص و یا شومینه‌هایی با سوخت چوب، سوختن ناقص زغال در منقل‌های کرسی، بدکارکردن اجاق خوراک‌پزی، سوختن ناقص یا نامناسب آبگرمکن، ژنراتورهای خانگی و کار کردن خودرو در پارکینگ در بسته است.

لازم به ذکر است از نشانه‌های مسمومیت با گاز منواکسید کربن در وهله اول سردرد همراه با احساس سنگینی و در صورت عدم اکسیژن رسانی مناسب گیجی، تهوع، استفراغ، سوزش شدید در ناحیه چشم و گلو، احساس گرفتگی و درد شدید در قفسه سینه، تشنج و احساس آشفتگی، تحریک‌پذیری، ناتوانی در تشخیص موقعیت و شرایط، کاهش هوشیاری و اغما و مرگ می‌باشد.

خواهشمندیم نکات زیر را در رابطه با خرید و نصب وسایل گازسوز رعایت نمایید تا دچار گاز گرفتگی و مسمومیت با گاز مونو اکسید کربن نگردید :

 گاز مونو اکسید کربن کاملا بی رنگ و بی بو است . تنفس گاز مونو اکسید کربن باعث گازگرفتگی ، مسمومیت و مرگ
می شود .

 نشانه های اولیه گازگرفتگی عبارتند از : خواب آلودگی ، ضعف ، گرفتگی بدن ، سردرد ، تهوع و درد ، تهوع و درد قفسه سینه .

  در صورت مشاهده نشانه های اولیه گازگرفتگی ، فرد مسموم را در جریان هوای آزاد قرار داده ، در صورت نیاز به او تنفس مصنوعی دهید . وسایل گازسوز را خاموش نموده و اجازه دهید توسط سرویسکار مورد بازدید قرار گیرد .

 قرار دادن انتهای دودکش در ظرف آب موجب عدم خروج دود و گازهای سمی شده و مرگ آفرین خواهد بود .

  انتهای دود کش پشت بام می بایست مجهز به کلاهک  H  شکل باشد تا دود به محیط خانه بر نگردد .
  خروجی دود کش نباید در کنار کولر و یا زیر پنجره باشد ، چرا که گازهای سمی وارد فضای خانه می شود .

  سرد بودن لوله بخاری یکی از نشانه های عدم خروج محصولات احتراق از دود کش بوده و باید سریعا وسایل گازسوز را خاموش کنید .

  بسیاری از حوادث مربوط به مسمومیت با گاز مونو اکسید کربن بر اثر استفاده از وسایل گرمایشی در مکان نامناسب ، نصب ناصحیح دودکش و مسدود بودن مسیر دودکش اتفاق می افتد .

  محل نصب دستگاه های گازسوز باید به گونه ای انتخاب شود که قابلیت نصب دودکش و امکان تخلیه دود به فضای خارج ممکن باشد . برای دستگاههای گازسوزی که نیاز به دود کش ندارند باید در محلی نصب شوند که امکان تهویه به صورت طبیعی یا مکانیکی وجود داشته باشد .

  هموطن گرامی :  مهمترین نقایص فنی در نصب دودکش بخاری عبارتند از : اشکال در نوع اتصالات ، چفت نشدن لوله های دودکش ، نصب نشدن اصولی دودکش ، به کارگیری دودکش نامناسب و رعایت نکردن قطر مناسب لوله های دودکش

  استفاده از دودکش های آجری به واسطه داشتن درز و احتمال نشت گاز مونواکسیدکربن هرگز توصیه نمی شود .

  شهروند گرامی جهت جلوگیری از گازگرفتگی هنگام استفاده از وسائل گازسوز به تهویه مناسب آنها وتمامی نکات ایمنی توجه کنید .

  آیا می دانید مسمومیت با گاز مونواکسیدکربن بدون تغییر در تعداد تنفس اتفاق افتاده و با علائم تهوع و سردرد همراه است ؟
  مسمومیت توسط گاز مونو اکسیدکربن از طریق سوخت ناقص و تخلیه نشدن کامل گازهای خطرناک صورت می گیرد .

  از اتصال هود آشپزخانه به دود کش وسایل گازسوز جدا خوداری کنید .

 انتهای  دودکش توکار باید حداقل ۱۰۰ سانتی متر از سطح پشت بام بالاتر باشد .

 از قرار دادن خروجی دود کش به صورت افقی با کلاهک  و یا بدون کلاهک در زیر سقف و بالکن جدا خوداری نمایید .

 استفاده از یک دودکش مشترک برای دو وسیله گازسوز خطرناک است .

  لوله های آکاردئونی به دلیل انعطاف زیاد و جدا شدن از دیوار یا بخاری از جای خود خارج می شوند . بنابراین از استفاده ی این لوله ها جدا خوداری نمایید .

 از قرار دادن لوله های تبدیل که باعث کاهش قطر لوله بخاری می شود ، جدا خوداری کنید . قطر لوله بخاری نباید کوچکتر از قطر لوله خروجی دستگاه گازسوز باشد .

  تحت هرشرایطی عمل تهویه هوا را تسهیل کنید و هرگز دریچه های کولر را نپوشانید .

  نصب هرگونه وسیله گاز سوز در حمام ، رختکن ، سرویسهای بهداشتی و محوطه سونا ، استخر و جکوزی ممنوع است .

 دقت نمایید تا هوای کافی برای سوختن به بخاری و سایر وسایل گاز سوز برسد . روزنه های زیر دربها برای این منظور مفید می باشند ، از مسدود کردن آنها خودداری کنید .

 همواره محل اتصال دودکش به وسایل گازسوز و محل اتصال دود کش به دیوار را بازرسی نموده و از محکم بودن آنها اطمینان حاصل نمایید .

  مسدود شدن دودکش سبب سوختن ناقص و برگشت گازهای خطرناک و مسموم کننده گردیده و باعث خفگی در اثر گازگرفتگی می شود .

  دود کش وسایل گاز سوز  را از شیشه عبور ندهید اما در صورت اجبار نباید دودکش مستقیما با شیشه در تماس باشد زیرا در این صورت امکان شکستن در اثر حرارت و افتادن دودکش وجود دارد .

  حتی الامکان از نصب زانویی اضافه در مسیر دودکش خوداری و دقت کنید جنس دودکش از ورقهای ضد زنگ و گالوانیزه انتخاب شود .

  قرار دادن خروجی دودکش وسایل گازسوز در حیات خلوتهای مسقف ممنوع است .

 استفاده از پلوپز و سایر وسایل غیرگرمایشی جهت گرم کردن محیط بسیار خطرناک است .

 آبی نبودن شعله ی بخاری ممکن است به دلیل نرسیدن هوای کافی به بخاری باشد که در این صورت گازمنو اکسید کربن تولید می شود .

  قبل از نصب وسایل گازسوز از سلامت و عملکرد صحیح وسایل کاملا مطمئن شوید .

  مسیر خروج دود ( دودکش ) را به وسیله چراغ قوه یا طناب و سنگ بررسی نمایید تا از مسدود نبودن راه آن اطمینان یلبید .

  برای اتصال وسیله گازسوز به لوله کشی گاز خانه از شیلنگ های استاندارد با اندازه مناسب استفاده نمایید و هر دو طرف آن را با بست فلزی محکم کنید و بعد از اتمام کار ، محل های اتصال را با کف صابون آزمایش نمایید .

  از لوله دودکش های غیراستاندارد با قطر کم تر از ۱۰ سانتی متر به هیچ عنوان استفاده نکنید .

  لوله دودکش باید به طور کامل خارج از خانه و در هوای آزاد هدایت شود تا دود حاصل از احتراق وسیله گازسوز را به کلی از محل دور نماید ، بنابراین در این زمینه دقت و تدابیر لازم را بیاندیشید و از گذاشتن لوله ی بخاری در ظرف آب جدا خوداری نمایید .

  دود حاصل از سوختن گاز طبیعی در وسایلی همچون بخاری ، شومینه و آبگرمکن بدون بو و رنگ می باشد که در صورت انتشار در فضا جای اکسیژن را گرفته و باعث خفگی می شود .

بنابراین بعد از نصب این وسایل کنترل و آزمایش لازم را جهت اطمینان از عدم نشت دود به عمل آورید و این کار را به صورت دوره ای  انجام دهید .

  هنگام ورود به منزل جدید ، مسیر دودکش وسایل گازسوز را بررسی کنید تا راه آن مسدود نباشد و نقص و مشکل فنی نداشته باشد .

  به کودکان بیاموزید اسباب بازی های خود را داخل بخاری یا شومینه ، نیاندازند هنگام روشن بودن این وسایل بیش از اندازه به آن ها نزدیک نشوند .

  مهم ترین ویژگی وسایل گازسوز داشتن تاییدیه استاندارد ( آرم استاندارد ) و برچسب مصرف انرژی است که نشان می دهد این وسیله از نظر ایمنی و مصرف منطبق با اصول استاندارد بین المللی روز باشد .

  ظرفیت حرارتی وسیله گرمازا را منطبق با ظرفیت مورد نیاز فضای اتاق انتخاب نمایید .
( ظرفیت بالا تر موجب مصرف بی رویه گاز طبیعی خواهد شد و مبلغ گازبها به صورت چشمگیری افزایش خواهد یافت .

  از انتخاب بخاری های بدون دودکش برای منازل جدا خوداری کنید .

  هنگام خرید وسایل گازسوز از فروشنده بخواهید که وسیله را آرمایش نماید تا از عدم نواقص ایمنی و مصرف آن مطمئن شوید . ( البته این آزمایش باید بعد از نصب وسایل گازسوز و قبل از استفاده از آن مجددا از سوی تعمیر کار مجاز تکرار شود ) .

  یادتان باشد بخاری ۴۴ درصد ، آبگرمکن ۲۵ درصد ، موتور خانه ۲۰ درصد ، شومینه ۸ درصد ، اجاق گاز ۲ درصد و سایر وسایل گازسوز ۱ درصد در مرگ خاموش افراد نقش دارند .

  یک آبگرمکن گازی ۴ برابر یک بخاری گازی ، اکسیژن و گاز طبیعی مصرف می کند .

علایم حیاتی یک مصدوم

علایم حیاتی علایمی هستند که ما را از نحوه کارکرد دستگاه های بدن مطلع می سازند ، علایم خطرناک را هشدار می دهند و کارکرد دستگاههای عصبی ، تنفسی و گردش خون را گزارش می دهند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  علایم‌ حیاتی‌ می‌توانند در شناسایی‌ مشکلات‌ خاص‌ و تعیین‌ هرگونه‌ تغییر در وضعیت‌ مصدوم‌ به‌ شما کمک‌ کنند. کنترل‌ علایم‌ حیاتی‌ را به‌طور مرتب‌ ادامه‌ بدهید و یافته‌های‌ خود را در نمودار ثبت‌ مشاهدات‌، ثبت‌ کنید و آن‌ را به‌ امدادگران‌ گروه‌ پزشکی‌ که‌ مراقبت‌ از بیمار را بر عهده‌ خواهند گرفت‌، تحویل‌ دهید .

پس از ارزیابی اولیه مصدوم  باید علایم حیاتی  او را ارزیابی کنید.

علایم حیاتی  مهم عبارتند از:

۱- درجه هوشیاری

۲- تنفس

۳- نبض

۴- فشار خون

۵- درجه حرارت بدن

۶- رنگ پوست

۷- قطر مردمک چشمها

هر یک ازاین علایم را به طور خلاصه توضیح می دهیم:

۱-  درجه هوشیاری:

درجه هوشیاری مصدوم را با تکان دادن ملایم شانه های مصدوم  و صدا کردن او بررسی کنید.

در واقع با تکان دادن شانه های مصدوم سر وگردن او تکان نخورد.

۲-تنفس :

در بررسی تنفس مصدوم به سه مورد زیر توجه کنید:

الف- تعداد تنفس :

برای تعیین تعدادتنفس آن را در مدت یک دقیقه بشمارید در افراد بالای۱۲ سال که در حال استراحت هستند تعداد تنفس طبیعی ۱۲تا۲۰ است. در کودکان یک تا ۱۲ساله بین ۱۵تا۳۰ می باشد. نوزادان تا یک ماهه

در حالت طبیعی بین ۲۵تا۵۰ است.

ب – عمق تنفس:

دقت کنید که تنفس مصدوم  عمیق است یا سطحی .

ج– نظم تنفس :

ببینید آیا پس از یک تنفس عمیق  نفس بیمار قطع میشود. یا نه؟

عمل تنفس شامل دو قسمت دم و بازدم است . شما باید قادر باشید بیمار را از نظر وجود یا عدم وجود تنفس ، عمق و نظم آن بررسی کنید .

افراد بالغ متوسط الجثه به طور طبیعی تقریباً۱۶ بار و کودکان ۳۰-۲۰ بار در دقیقه تنفس می کنند .

جهت بررسی وجود تنفس پس از بازکردن راه هوایی ، گوش خود را به دهان و بینی بیمار نزدیک کنید ، درحالی که به قفسه سینه بیمار نگاه می کنید در این حالت صدای تنفس را می شنوید ، گرمای بازدم را با گونه لمس می کنید و حرکات قفسه سینه را می بینید . به مرور با کسب تجربه می توانید عمق تنفس کافی را حدس بزنید .

سرعت تنفس می تواند با مداخله مرکز تنفسی در مغز به عنوان واکنشی نسبت به برخی عوامل مثلاً در پاسخ به سطوح غیر طبیعی اکسیژن یا دی اکسید کربن در خون ، هیجانات روحی ، ورزش ، سوانح و بیماری ها تغییر کند که معمولاً به صورت افزایش سرعت خواهد بود .

در ضمن ، طبق اراده و میل شخصی نیز می توان عمق و سرعت تنفس را تغییر داد.

۳- نبض:

خون‌ به‌ داخل‌ شریان‌ها پمپ‌ می‌شود و موجی‌ از فشار تولید می‌شود (مبحث‌ « قلب‌ و رگهای‌ خونی‌ » را ببینید). در محل‌هایی‌ که‌ شریان‌هادرست‌ زیرسطح‌ پوست‌ قرارمی‌گیرند (مثلاً در داخل‌ مچ‌ دست‌ یا در گردن‌)، می‌توان‌ موج‌ فشار را به‌ صورت‌ نبض‌ لمس‌ کرد.

در بزرگسالان‌، تعداد نبض‌ به‌طور طبیعی‌ ۸۰-۶۰ ضربان‌ در دقیقه‌ است‌. تعداد نبض‌ در کودکان‌ تندتر است‌ و در بزرگسالانی‌ که‌ از آمادگی‌ جسمی‌ بالایی‌ برخوردارند، می‌تواند آهسته‌تر باشد. نبضی‌ که‌ به‌طور غیرطبیعی‌ تند یا کند شده‌ است‌، می‌تواند نشانه‌ای‌ از یک‌ بیماری‌ خاص‌ باشد.

نبض‌ بازویی‌ دو انگشت‌ خود را در سمت‌ داخل‌ بازوی‌ شیرخوار قرار دهید.

محل‌های‌ گرفتن‌ نبض‌ عبارتند از:

گردن‌ (نبض‌ کاروتید) و مچ‌ دست‌ (نبض‌ رادیال‌). در شیرخوران‌، یافتن‌ نبض‌ در بازو (نبض‌ بازویی‌) آسان‌تر است‌.

نبض‌ رادیال‌ سه‌ انگشت‌تان‌ از درست‌ پایین‌تر از چین‌ مچی‌ که‌ در قاعده‌ شست‌ قرار دارد، بگذارید.

برای‌ گرفتن‌ نبض‌، به‌ جای‌ انگشت‌ شست‌ (که‌ خودش‌ نبض‌ دارد) از سایر انگشتان‌ خود استفاده‌ کنید و موضع‌ را به‌ آرامی‌ فشار دهید تا بتوانید نبض‌ را لمس‌ کنید. موارد زیر را ثبت‌ کنید:

- سرعت‌ (تعداد ضربان‌ در دقیقه‌)

- قدرت‌ (ضعیف‌ یا قوی‌)

- ریتم‌ (منظم‌ یا نامنظم‌)

نبض‌ کاروتید دو انگشت‌ خود را در یک‌ طرف‌ گردن‌ قرار دهید.

برای گرفتن نبض نوک دو انگشت بزرگ و نشانه  را باید روی محل نبض قرار دهیم .

رایج ترین نبضی که مورد معاینه قرار می گیرد نبض رادیال است.محل لمس این نبض روی مچ دست درسمت انگشت شست است.

مطمئن ترین نبض برای معاینه مصدوم نبض کاروتید است. محل لمس این نبض روی گـردن و درفرو رفتگی کنار سیب آدم اسـت.

دقت کنید:

هر دو شریان کاروتید را با هم و در یک زمان لمس نکنید و فشار زیادی روی این شریان وارد نیاورید چون ضربان قلب را  مختل می سازد.

۴-فشار خون:

فشاری است که دراثر برخورد خون به دیواره رگ ها وارد می شود. فشار خون را به وسیله دستگاهی به نام فشار سنج اندازه می گیریم.

روش عمل:

ابتدا بازو بند را نه خیلی محکم و نه خیلی شل روی بازوی بیمار بسته پس از لمس گردن نبض آرنج در قسمت داخلی گوشی پژشکی را روی آن قرار دهید. پیچ تلمبه دستگاه را ببندید و بازو بند را بین ۱۵۰تا۲۰۰ میلی متر جیوه باز کنید به آرامی باد را خالی و منتظر شنیدن اولین صدا باشید.

در زمان شنیدن اولین صدا عددی را که دستگاه نشان می دهد نشان دهنده فشار سیستولیک یا ماکزیمم است.بتدریج به تخلیه با د دستگاه ادامه دهید وقتی صدا قطع شد عددی مشاهده شده نشان دهنده فشار دیاستولیک یا مینیمم است.

باید بدانید فشار خون را بصورت کسر نشان می دهند. صورت کسر فشار سیستولیک  و مخرج کسر فشار  دیاستولیک است فشار خون سیستولیک طبیعی بزرگسالان بین۱۹۰تا۱۴۰ میلی مترجیوه وفشار خون دیاستولیک طبیعی آنان بین ۶۰تا۹۰ میلی متر جیوه است.

۵-درجه حرارت بدن:

بهترین وسیله برای اندازه گیری درجه حرارت بدن دماسنج است.

ولی اگر دماسنج در اختیار نباشد میتوان پشت یک دست را روئ پیشانی مصدوم و پشت دست دیگر را روی پیشانی خود یا یک فرد سالم قرار داده و اختلاف دما ی احساس شده را با هم مقایسه نمود. درجه حرارت طبیعی بدن بین ۸/۳۶تا ۵/۳۷ درجه سانتیگراداست.

۶-رنگ پوست:

رنگ پوست طبیعی فرد صورتی رنگ است . پوست رنگ پریده در جریان شوک یا غش حمله قلبی خون ریزی و ترس و پوست  کبود در نارسایی قلبی انسداد راه هوایی و بعضی از مسمومیتها دیده می شود. در افراد تیره برای ارزیابی باید از مخاطها مانند  داخل دهان  داخل پلک و بستر ناخنها استفاده کرد.

۷-قطر مردمک چشمها:

در افراد سالم و طبیعی قطر مردمک های دو چشم با هم برابر است. و بستگی به میزان نور محیط دارد. یعنی مردمکها با افزایش میزان نو رتنگ و با کاهش نور گشاد میشوند.

تغییر در اندازه مردمک یک یا دو چشم در یک مصدوم یا بیمار بسیار مهم است. مردمک های تنگ غیر طبیعی درمواردی نظیر مسمومیت با مواد مخدر وخونریزی مغزی و مردمک های گشاد غیر طبیعی در مواری نظیر مسمومیت با امفتامین یا کوکائین و مرگ مغزی دیده می شود.

احیای قلبی-ریوی ( CPR ) جهت جلوگیری از خفگی کودکان یک ساله و بزرگتر

Cardiopulmonary  resuscitation یا CPR  به معنی احیای قلبی-ریوی است و شامل مجموعه اقدامات اولیه ای می شود که در شرایط اورژانس باید برای شخص مصدوم صورت بگیرد تا بتوان در مراحل بعد اقدامات اختصاصی پزشکی را برایش انجام داد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  بهترین راه برای حفظ آمادگی اورژانسی، گذراندن دوره­ CPR است. اگر مراحل مانور هایملیخ و CPR را مرور و تمرین کنید، ملکه ذهنتان خواهند شد و در وضعیت اورژانسی به سرعت و بدون هیچ مشکلی می توانید آنها را اجرا کنید.با گذراندن کلاس CPR اطفال یاد می­گیرید که خودتان به تنهایی بسیاری از وضعیت­های اورژانسی را مدیریت کنید.

اگر قبلاً کلاس CPR نوزادان را گذرانده ­اید، شاید وقت آن باشد که همزمان با یک سالگی فرزندتان به دوره­ یادآوری بروید: مراحل مانور هایملیخ و CPR برای کودکان بالای یک سال متفاوت است. در کلاس، با تمرین این قبیل تکنیک­های احیا (مانند هایملیخ، فشردن سینه، و …) تجربه کسب می­کنید. مطالعات مختلف نشان داده ­اند که افراد هر چه بیشتر تمرین می­کنند، در هنگام وضعیت اورژانسی واقعی اعتماد به نفس بیشتری دارند. با پیدا کردن یک کلاس CPR و آموزش بامانکن تمرینی یا آموزش­های درون خانه از طریق DVD و استفاده از دستورالعمل­ های مربوط به وضعیت اورژانسی خفگی و یا با مرور مراحل CPR میتوانید اطلاعات خود را به روز کنید.

اگر نشانه­ های خفگی را در کودک­تان مشاهده کردید و متوجه شدید کودک نمی­تواند سرفه کند یا نفس بکشد، فوراً مراحل زیر را انجام دهید:

۱٫    ابتدا سریع با کف دست پنج بار بین شانه­ های او ضربه بزنید.

۲٫    سپس فشارهای شکمی(هایملیخ) را به تعدادپنج بار آغاز کنید. مانور هایملیخ در کودکان بالای یک سال به صورت زیر است:

o پشت کودک خود بایستید یا زانو بزنید و بازوهایتان را طوری دور او بپیچید که دستان شما جلوی سینه­ اش باشند.

o یک دست­تان را مشت کنید(باید شست را روی دیگر انگشتان مشت کنید) و به آرامی بالای ناف کودک ،درست زیر جناغ بگذارید.

o مشت­تان را با دست دیگرتان بگیرید و به سرعت شکم کودک را به داخل و خارج فشار دهید تا شیء به بیرون انداخته شود(نسبت به افراد بالغ یا کودکانی که سن بیشتری دارند،اینجا باید از نیروی کمتری استفاده کنید).

۳٫    ضربه ­های آرام به پشت و فشارهای شکمی را ادامه دهید تا شیء بیرون بیاید و کودک بتواند نفس بکشد،سرفه کند یا با شما حرف بزند.

۴٫    اگر کودک هشیاری اش را از دست داده، CPR کودکان (پایین) را انجام دهید.

CPR برای کودکان بالای یک سال

۱٫ ببینید که آیا فرزندتان عکس­ العملی نشان می­دهدیا نه.اسمش را صدا کنید، به کف پایش ضربه بزنید یا به آرامی شانه ­اش را تکان دهید. اگر پاسخ داد CPR را آغاز نکنید. در غیر این صورت،بعداز بررسی دقیق دهانش و جستجوی جسم خارجی می­توانید CPR را شروع کنید. اگر شیئی را دیدید و توانستید که بدون خطر آن را با انگشت خود خارج کنید، این کار را انجام دهید و CPR را آغاز کنید. اگر شیئی نمی­بینید CPR را آغاز کنید.

۲٫ اگر یک بزرگسال دیگر در کنار شماست بگوئید با اورژانس تماس بگیرد.

۳٫ سر کودک را طوری روی یک سطح صاف و محکم (نه روی تخت) قرار دهید که صورتش رو به بالا باشد و جلوی او بایستید یا زانو بزنید.

۴٫ به آرامی سرش را به عقب بلغزانید. پیشانیش را به سمت عقب هل دهید و چانه­ اش را با قرار دادن انگشتان زیر بخش استخوانی چانه بالا بیاورید.

۵٫ بررسی کنید و ببینید که آیا فرزندتان نفس می­کشد یا نه. حدود پنج ثانیه گوش­تان را نزدیک دهان و بینی کودک قرار دهید تا تنفسش را شنیده یا احساس کنید.ببینید آیا سینه­ اش بالا و پایین می­رود یا نه.

۶٫دو بار به کودک تنفس بدهید. اگر نفس نمی­کشد، بینیش را محکم بگیرید، دهان­تان را روی دهانش بگذارید و به آرامی دو نفس به او بدهید که هر کدام از آنها یک ثانیه  طول بکشند.در هربار نفس دادن سینه­ اش را نگاه کنید و ببینید که آیا بالا می­آید.

۷٫فشارهای سینه را آغاز کنید.به سرعت لباس­های بالا تنه­ اش را در آورده و کف یک دست را روی وسط سینه­ یعنی بین نوک سینه­ ها بگذارید. اگر سن کودکتان بیشتر است یا جثه­ اش بزرگتر است شاید نیاز داشته باشید که دست دیگرتان را هم روی دست اول قرار دهید. ۳۰ بار به مدت ۱۵ ثانیه سینه را فشار دهید (یعنی با سرعت دو فشار در هر ثانیه). به صورت مستقیم از بالا به پایین از عمق یک سوم سینه­ شروع کنید و تا عمق یک دوم سینه­ اش را فشار دهید. پس از هر فشار، آن قدر فشار را کم کنید تا سینه به حالت طبیعی باز گردد.

۸٫ فشارها و تنفس دادن­ ها را تکرار کنید.سیکل دو تنفس و ۳۰ فشار را تکرار کنید (دو بار تنفس و ۳۰ بار فشار معادل یک چرخه­ CPR هستند). هر بار راه هوا را برای تنفس دادن باز کنید، دهان کودک را باز کنید و به دنبال جسم خارجی بگردید چون شاید از جای خودش خارج شده باشد. اگر شیء را دیدید آن را با یک انگشت خارج کنید و اگر ندیدید دو تنفس و ۳۰ بار فشار را ادامه دهید. اگر تنها هستید و کسی با اورژانس تماس نگرفته، بعد از پنج چرخه­ CPR خودتان با اورزانس تماس بگیرید.

۹٫ دو بار تنفس و ۳۰ فشار را ادامه دهید تا کودک خودش تنفس را شروع کند و کمک از راه برسد.

ضربه به سر و از دست رفتن هشیارى

اسفند ۱۶, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : آموزش-اورژانس-پزشكي, مشروح اخبار

ضربه به سر موجب از دست رفتن فورى هشیارى مى‌شود.اگر موقتى بوده و با پاتولوژى جدى دیگر مغز همراه نباشد، تصادم (concussion) نامیده مى‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  تغییرات بلندمدت وضعیت هشیارى ممکناست در اثر هماتوم پارانشیمال، ساب‌دورال، یا اپیدورال یا پارگى گسترده اکسون‌هاى ماده سفید به‌وجود آید. احتمال شکستگى جمجمه در بیماران مبتلا به رینوره CSF، هموتیمپانوم، و اکیموز پرى‌اوربیتال یا ماستوئید وجود دارد. تروماى نخاع مى‌تواند موجب از دست رفتن موقتى فونکسیون یا از دست رفتن دائمى فونکسیون حرکتی، و اتونوم در زیر سطح اسپاینال ضایعه شود.

صدمات مینور در اثر تصادم

صدمه با شدت متوسط

صدمه شدید

صدمات مینور در اثر تصادم
صدمات مینور در اثر تصادم بیمار دچار صدمه مینور سر که پس از یک دوره کوتاه بیهوشى (< ۱ دقیقه)، هشیار و متوجه است، ممکن است سردرد، یک دوره مختصر فراموشی، مشکل در تمرکز، یک اپیزود منفرد استفراغ، یا ورتیگوى خفیف داشته باشد. همچنین ممکن است سنکوپ وازوواگال رخ دهد.

پس از چندین ساعت تحت نظر بودن، بیماران ایندسته از صدمات مى‌توانند به خانه برده شده و به‌وسیله خانواده یا دوستان تحت نظر باشند. بیشتر بیماران در گرافى‌ها فاقد شکستگى جمجمه یا در CT فاقد خونریزى مى‌باشند.

سردرد ثابت در روزهاى پس از تروما شایع است. سردرد شدید دائمى و استفراغ مکرر معمولاً اگر معاینه نورولوژیک طبیعى باشد خوش‌خیم است ولى در چنین شرایطى بررسى‌هاى رادیولوژیک باید انجام شده و بسترى در بیمارستان تأیید شود.

صدمه با شدت متوسط
صدمه با شدت متوسط بیمارانى که در کوما نبوده ولى دچار اغتشاش فکرى دائمی، تغییرات رفتاری، هشیارى در زیر سطح نرمال، گیجى بیش از حد، یا علایم نورولوژیک فوکال مانند همى‌پارزی، هستند باید در بیمارستان پذیرش شده و به‌زودى یک CT اسکن از آنها تهیه شود.

معمولاً یک کنتوزیون یا هماتوم ساب‌دورال پیدا مى‌شود. ممکناست در بیماران کومائى دچار ضایعات پارگى اکسون در ماده سفید مغز CT اسکن نرمال باشد

بیماران دچار صدمه متوسط به سر نیازمند بودن تحت نظر پزشک هستند تا افزایش خواب‌آلودگی، دیسفونکسیون تنفسی، و گشادشدگى مردمک تشخیص داده شود و از محدودیت مصرف مایعات (مگر هنگامى‌که دیابت بى‌مزه وجود دارد) اطمینان حاصل گردد. اختلالات توجه هوشمندی، حرکات خودبه‌خودی، و حافظه هفته‌ها یا ماه‌ها پس از صدمه به حالت نرمال برمى‌گردند.

صدمه شدید
صدمه شدید بیمارانى که در کوما هستند از آغاز نیازمند توجه نورولوگیک فورى و اغلب احیاء مى‌باشند. پس از انتوباسیون، با دقت در عدم تغییر شکل مهره‌هاى سرویکال، عمق کوما، سایز مردمک‌ها و میزان واکنش آن، حرکات اندام، و پاسخ‌هاى بابنسکى مورد برسى قرار مى‌گیرد.

به محض اینکه فونکسیون‌هاى حیاتى اجازه دهند و عکس مهره‌هاى گردنى و یک CT اسکن تهیه شود، بیمار باید به واحد مراقبت‌هاى بحرانى منتقل شود. یافته یک هماتوم اپیدورال یا ساب‌دورال یا خونریزى اینتراسربرال بزرگ نیازمند تخلیه فورى جراحى است که موجب نجات جان بیمار مى‌شود.

احتمالاً بهترین راهنما براى ادامه درمان اندازه‌گیرى مستقیم ICP مى‌باشد.

تمامى عواملى که به‌طور بالقوه حال بیمار را بدتر مى‌کنند باید حذف شوند.

هیپوکسی، هیپرترمی، هیپرکاربی، بد قرار گرفتن سر، و میانگین بالاى فشار راه‌هاى هوائى در اثر ونتیلاسیون مکانیکى همگى موجب افزایش حجم خون مغز و ICP مى‌شوند.

اگر ICP پس از این درمان همچنان بالا باشد نشانه پیامدهاى بد خواهد بود.

آموزش CPR

احیای قلبی ریوی یک مانور حیات بخش می باشد که بکمک آن تنفس و گردش خون فرد آسیب دیده حفظ می شود تا از نرسیدن موادغذایی و اکسیژن به مغز او و مرگ مغزی در فرد جلوگیری شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  اغلب مردم از مواجه شدن با موقعیت اورژانس متنفرند البته این موضوع بیشتر به این سبب نیست که نمی خواهند،‌ بلکه آنها نگرانند که ندانند چه انجام دهند .

این مانور حیاتی می تواند بدون احتیاج به هیچ وسیله اضافی نیز انجام گیرد و انجام صحیح و به موقع آن جان انسانهای زیادی را از مرگ حتمی نجات می دهد.

آیا می دانید که چه بسا فردی که دچار ایست قلبی تنفسی شده است با انجام صحیح مانورهای احیا قلبی تنفسی می تواند از مرگ حتمی نجات پیدا کند در مواردی مثل ایست قلبی , غرق شدن , خفگی , مصرف زیاده از حد مواد مخدر و مشروبات الکلی , احیای قلبی ریوی می تواند فرد را به زندگی باز گرداند.

در مقاله زیر مروری بر حیای قلبی ریوی خواهیم داشت :
- هر بیماری که  دچار ارست قلبی – تنفسی شود نیاز به CPR  دارد.

آرام باشید . اگر نمی توانید با اطمینان و ایمن کمک کنید ، نباید کمک کنید . « مهم است که آرام باشید و مطمئن شوید وقتی که قصد کمک کردن دارید که خود و دیگری را به خطر نمی اندازید .

●  هنگامی که شما منتظر رسیدن اورژانس هستید :

هوشیاری را چک کنید ، بپرسید : آیا شما خوبید ! اگر پاسخ داد ،‌ بپرسید آیا می دانید کجا هستید ؟ چیزی بپرسید که سطح تمرکز را نشان دهد . اگر بدون پاسخ بود ، نبض را چک کنید ، چک کنید و ببینید آیا نفس می کشد . اگر تنها هستید باید یکی را برای کمک پیدا کنید .

تنفس را کنترل کنید : به تنفس از راه بینی گوش کنید ، و به سینه برای بالا و پایین شدن نگاه کنید . نبض را یا از مچ یا گردن بگیرید . اگر فرد تنفس و نبض داشت ، باید تا رسیدن کمک صبر کنید . دوباره تماس با ۱۱۵ می تواند به شما کمک کند که چطور نبض کسی را بگیرید .

●   CPR را شروع کنید :

اگر بیمار نفس نمی کشد یا نبض ندارد ، CPR  را شروع کنید.

موضوع ناراحت کننده این است که مردم اگر CPR را بلد نباشند ، می ترسند آنرا انجام دهند ، زیرا نمی  خواهند کار اشتباهی انجام دهند .

مهمترین چیز آن است که اگر شخص نفس نمی کشد ، او را در وضعیت چانه به سمت بالا قرار دهید ، تا زبانش از مسیر راه هوایی خارج شود . ( پس راه هوایی باز می شود ) و سپس ماساژ سینه را شروع کنید .

CPR * دارای سه مرحله می باشد.

الف) Basic Life Support

ب) Advanced Cardiac Life Support

ج) Post CPR

- شایعترین علت ایست قلبی  MI است.

- ۶۰ تا ۹۰ ثانیه بعد از ایست قلبی ارست تنفسی ایجاد می شود .

- شایعترین آریتمی ها که نیازمند به اقدامات احیا می باشند VT و VF است در این مواقع بیمار ممکن است هوشیار باشد. VF جز مواردی است که اقدامات بلافاصله باید شروع شود.

-  Basic Life Support  شامل:  الف) A :Air way      ب) B: Breathing       ج) C: Circulation

البته در تغییرات جدید ابتدا ماساژ قلبی شروع می شود.(CAB)

●  قدم اول:

- ماساژ قلبی بلافاصله بایستی شروع شود.

- می توان قبل از شروع ماساژ قلبی ابتدا یک ضربه  درست در ناحیه وسط استرنوم وارد می کنیم.        (Precordial Thump)

- این ضربه حکم یک دفیبریلاسیون مکانیکی را دارد. دست باید به تنه متصل باشد و از آرنج خم شود و با ناحیه هایپوتنار دست ضربه وارد شود.

- زیر یکسال مجاز به زدن ضربه نمی باشیم. حداکثر دو ضربه مجاز می باشیم.

●  شرایط یک ماساژ قلبی مناسب:

۱) کف دست را روی پشت دست دیگر گذاشته و انگشتان را درهم نموده و بدون تماس انگشتان با بدن فرد کف دست را در قسمت یک سوم تحتانی استرنوم قرار می دهیم.

۲) عمق فشار در یک فرد بالغ حداقل ۵ سانتی متر است.

۳) آرنج نباید خم شود.

۴) حتماً باید شانه فرد  CPR کننده عمود بر بیمار باشد ( راستای فشار عمود بر استرنوم باشد)

۵) زمان  compression  و Decompression  باید برابر باشد. اجازه بدهیم کامل قفسه سینه برگردد.

۶) حداقل ماساژ ۱۰۰ ضربه در دقیقه است.

۷) در CPR بعد از ۳۰ ماساژ ۲ تنفس می دهیم .

- در یک ماساژ مناسب نبض های پریفرال احساس می شوند.

●  قدم دوم:

-  در بررسی راه هوایی  اولین اقدام خارج کردن جسم خارجی است ( مثل دندان مصنوعی)

- مانور Finger Sweep : انگشت را داخل  دهان کرده و جسم خارجی را بیرون می آوریم. ( بین ۱ تا ۸ سال مجاز نیستیم خصوصاً زیر یک سال چون می تواند باعث اسپاسم حنجره شود)

- پوزیشن مناسب برای باز کردن راه هوایی Head Tilt – Jaw Thrust  است که به صورت اکستنشن نمودن سر و بالا و جلو بردن  چانه است. ( بالا و جلو بردن چانه: این عمل با هر دو دست انجام می شود به طوری که هر دو شست را روی چانه فرد گذاشته و چهار انگشت دو دست را در دوطرف زیر فک گذاشته و با فشار کمی بالا آورده سپس در خلاف عقربه های ساعت به جلو هدایت می کنیم. با این عمل زبان از جلوی راه هوایی کنار می رود.)

- وسایل مورد استفاده در باز نگه داشتن راه هوایی عبارتند از : Air Way  و لوله تراشه

- هدف از اکستنشن سر نزدیک کردن محور های نازوفارنکس و اوروفارنکس و تراشه فرد است و یا به عبارتی در یک مسیر قرار بگیرند.

●  قدم سوم:

- برای ایجاد تنفس سه راه در پیش روی داریم : الف) دهان به دهان که در شرایط خاصی انجام می شود. ب) دهان به بینی در فرد زیر یکسال انجام میشود ج) آمبو بگ که اکثراً برای تیم درمانی همین روش می باشد.

-  نحوه گرفتن آمبوبگ با ماسک بسیار مهم است ، چرا که بعضی اوقات قبل از اینتوبه کردن یا نیاز نبودن اینتوبه این روش استفاده می شود. اتصال کامل ماسک با صورت با یک دست انجام می شود به نحوی که با شست و انگشت اشاره قسمت لوله ماسک را گرفته و با سه انگشت دیگر به شکل یک چنگگ در زیر فک از زاویه مندیبل به بالا گرفته می شود و با فشار آن را به صورت می چسبانیم. کانکشن اکسیژن هم باید وجود داشته باشد.

- هوای  تنفسی ( هوای اطاق) دارای ۲۱% اکسیژن می باشد.

- به ازای هر لیتر در دقیقه اکسیژن دریافتی ۴% کسر اکسیژن دمی (FIO2) افزایش می یابد.( مثلاً با دادن ۲ لیتر اکسیژن کسر اکسیژن دمی به این ترتیب خواهد شد          ۲۹%   =  (۲*۴) +  ۲۱%

-  با کانولای بینی حداکثر ۴۴% می توان اکسیژن داد.

- برای  FIO2 بیشتر از ۴۴ % از ( مثل MI ) از ماسک استفاده می شود. ماسک بین ۵۰ تا ۶۰ درصد می تواند FIO2 را بالا ببرد.

- برای  FIO2 های بالاتر (۱۰۰-۸۰%) از ماسک به همراه Reserved Bag  استفاده می شود.

●  باز کردن راه هوایی  Air way

اولین قدم باز کردن راه هوایی فرد است .در فرد بیهوش تمامی ماهیچه ها شل شده اند.عضلات زبان و گردن هم از این قاعده مستثنی نیستند و احتمال دارد که زبان به طرف حلق بر گردد و راه هوایی را مسدود کند .

کف دست را روی پیشانی مصدوم گذاشته و سر او را به طرف عقب بر گردانید . همزمان با این کار دست دیگر را زیر چانه او قرار داده و به سمت بالا فشار دهیدبه طوریکه دندانهای فک بالا و پایین در مقابل هم قرار گیرند . در صورت انجام صحیح این مراحل شما موفق به باز کردن را ه هوایی مصدوم خواهید شد .

مراقب باشید که دهان فرد را بیش از حد باز نشود چون در این صورت ممکن است زبان به عقب برگردد و راه هوای را مسدود کند .

●  دادن تنفس مصنوعی  Breathing

پس از بازکردن راه هوایی باید از وضعیت تنفس مصدوم أگاه باشید.ابتدا قفسه سینه فرد را برهنه کنید.

اگر صورت مصدوم کبود و رنگ پریده باشد .

نه جریان هوا از بینی و دهان فرد حس شو د و نه صدایی که نشانگر جریان هوا باشد به گوش برسد.

قفسه سینه حرکت نداشته باشد.

تنفس وی قطع شده است و باید تنفس مصنوعی را آغاز کنید حتی اگر نتوانستید تشخیص دهید که فرد مذکورتنفس دارد یا نه نفس مصنوعی را آغاز کنید چون اگر فرد تنفس داشته باشد شما در هنگام تنفس مصنوعی متوجه می شوید.

●  تکنیک دادن تنفس مصنوعی

سررابه عقب متمایل کنید به صورتیکه دهان کمی بازتر باشد (نحوه باز کردن راه هوایی در مبحث قبل آمده است.)با انگشتان دستی که روی پیشانی مصدوم است سوراخهای بینی فرد را ببندید .

دهان خود را روی دهان مصدوم بگذارید بطوریکه , لبهای شما کاملا اطراف دهان اورا بگیرد.با یک بازدم عمیق هوارا وارد دهان فرد مصدوم کنید.همزمان از گوشه چشم خودبه قفسه سینه فردنگاه کنید وببینید آیا هنگامی که درون مجاری هوایی اومی دمید قفسه سینه بالا می رود یا نه ؟

وقتی قفسه سینه فرد بالا می آید تنفس را قطع کنید ودهان خود را از دهان فرد دا کرده و بینی اورا آزاد بگذارید و خودتان برا ی تنفس بعدی نفس بگیرید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، هنگام تنفس موثر سینه وشکم مصدوم بالاو پایین می آید , احیاگر حس می کند که بادکنکی را پر میکند و پس از دمیدن حجم معینی , مقابل ورود هوای اضافه تر مقاومت احساس میکند .به تدریج رنگ پوست فرد از زردی و کبودی به صورتی تغییر می یابد.

●  ماساژ قلبی  Circulation

پس ازدادن یک یا دو تنفس مصنوعی در صورتیکه فرد تنفس خود را بازنیابد باید نبض فرد را کنترل کرد.

●  طریقه کنترل کردن نبض :

پس از آنکه تنفس مصنوعی تمام شد کف دست را از روی پیشانی فرد بر ندارید و دو انگشت دست دیگر را در وسط گردن بالای نای و حنجره روی برآمدگی جلوی گردن ( سیب آدم ) بگذارید .

انگشتان خود را به آرامی به سمت پایین و کنار آن قسمت بلغزانید و سپس کمی فشار دهید . به مدت ۵-۱۰ ثانیه این کار را ادامه دهید تامطمئن شوید که نبض را حس میکنید یا نه؟

کنترل کردن نبض احتیاج به مهارت و دقت خاصی دارد شما نیز میتوانید با تمرین کردن و شرکت در کارگاههای عملی احیا تنفسی این مهارت را کسب نمایید .

اگر فرد نبض داشت به تنفس مصنوعی با اندزه’ دوازده بار در دقیقه ادامه دهید .  بیشتر

اگر فرد نبض نداشت باید بی درنگ ماساژ قلبی را همراه با تنفس مصنوعی آغاز کنید.زیرا فرد دچار ایست قلبی شده و احتمال دارد صدمات جبران ناپذیری به مغز وی برسد.

برای دادن یک ماساژ قلبی موثر علاوه بر اینکه باید ماساژ را با تکنیک صحیح انجام داد لازم است که وی را در وضعیت مناسبی بخوابانید.

بیمار را به پشت خوابانده , مطمئن شوید که وی روی یک سطح سخت قرار گرفته است . اما اگر فرد در رختخواب یا هر سطح نرم دیگری است وقت را تلف نکنید و فقط کافیست که اورا روی روی زمین بلغزانید یا اینکه یک تخته با هر شی صاف و سخت را از بین پشت او و ملحفه قراردهید .

کنار مصدوم زانو بزنید .

آخرین حددنده های او را با دو انگشت دستی که بالای فرد نزدیکتر است بیابید انگشتان خود را بسمت بالا بلغزانید تا یک فرو رفتگی در محل اتصال دنده های دو طرف برسید .

یک انگشت را در محل فرورفتگی بگذارید و انگشت دیگر را کنار آن قرار دهید سپس ته دست دیگر را در کنار آن دو انگشت قرار دهید .بعد ته دست دوم را روی دست اولی بگذارید .

موقعیت بدن خود را طوری تنظیم کنید که بازوها خم نشوند و شانه ها در امتداد نقطه اتکا دستها باشند . به اندازه ای بر جناغ فرد فشار وارد کنید که ۴-۵ سانتی متر پایین برود.

پس از انجام ۱۵ عدد ماساژ پشت سر هم ( این ۱۵ ماساژ در مدت ۱۱ ثانیه خواهد بود ) دو عددتنفس مصنوعی به فرد بدهید شما برای انجام این دو تنفس ۴ ثانیه فرصت دارید .این سیکل باید چهار بار در دقیقه تکرار شود برای اینکه بتوانید نسبت ۱۵:۲ را در هر دوره رعایت کنید بهتر است با هر ماساژ شماره آن را بلند بگویید .

بعد از یک دقیقه وضعیت مصدوم را ازریابی کنید .

اگر ضربان مداوم رگ گردن باز نگشته باشد دوباره احیای قلبی ریوی را با دو تنفس و ۱۵ ماساژ قلبی از سر بگیرید . شما برای انجام این دو تنفس و ۱۵ ماساژ , ۱۵ ثانیه فرصت دارید.

این کار را برای مدت ۳ دقیقه دیگر ادامه دهید .

اگر دراین مدت تنفس منظم فرد بازگشت نیازی به تکرار احیای قلبی ریوی نیست بلکه باید مرتب تنفس و نبض فرد را چک کنید .

اگر تنفس منظم فرد برنگشت تنفس مصنوعی را با سرعت ۱۲ عدد در دقیقه شروع کنید و همزمان نبض فرد را چک کنید .

**

توجه داشته باشید که وقفه در انجام مراحل احیای قلبی ریوی بیشتر از ۵ ثانیه نشود.

آشنایی با ضربه های مغزی

اسفند ۲۷, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع: : آموزش-اورژانس-پزشكي, مشروح اخبار

مغز از بافتی  نرم تشکیل شده است  و توسط خون  و مایع  نخاعی  مشروب می شود.وقتی  فردی  دچار ضربه مغزی  می شود مغز ناگهان  در درون جمجمه تکان می خورد و به استخوان جمجمه  که در سمت  مقابل است برخورد می کند. گاهی  این حالت با نیرو  و قدرت  بسیار  شدید  اتفاق  می  افتد .در ضربه مغزی  عملکرد مغز به طور موقت تغییر می کند که گاهی عوارض جبران  ناپذیری  به دنبال دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،   گاهی  این حالت چند  لحظه  طول می کشد  و گاهی شدت  ضربه  مغزی  به حدی است که فرد  بیهوش می شود. توجه داشته باشید  اگر علایم حتی برای  چند لحظه  کوتاه بروز کنند بازهم  ممکن است  خطرناک باشند.متاسفانه هر  ساله صدها هزار نفر بر اثر ضربه مغزی راهی  بیمارستان ها  می شوند که تعداد زیادی از آنها را کودکان تشکیل می دهند.
 
مغزدر حقیقت فرمانده کل بدن و ارگانیسمی بسیار پیچیده است . تفکر ،درک حس های دقیق ، حرکات ، تعادل ، شنوایی ، بینایی ، هماهنگی بین بخشهای مختلف بدن و… همه با سلامت مغز معنی پیدا می کنند .
این ساختمان بسیار مهم توسط پرده های مختلفی پوشیده شده و در داخل محفظه ای محکم به نام جمجمه قرار گرفته است . اطراف مغز را مایعی به نام مایع مغزی – نخاعی ( CSF ) احاطه کرده و علاوه بر اعمال متعدد دیگرش تا حدی اثرات حفاظتی ساختمان های مختلف بر مغز را تقویت می کند .

معمولا اگر  ضربه  شدید  و ناجور باشد  شدت آسیب مغزی  هم بیشتر  است  که معمولا این حالت در  دوچرخه سواران، موتور  سواران  و تصادف  با اتوموبیل  دیده می  شود. ضربه مغزی  شدید  یک اورژانس  پزشکی محسوب می شود و فرد باید فورا  به بیمارستان  منتقل  شود .اگر مغز به طور جدی  آسیب  ببیند  مشکلات بیمار  طولانی مدت  خواهد  شد  و ممکن است در حرکت ، یادگیری  یا صحبت کردن با مشکلات روبه رو  شود. البته اکثر مواقع  بعد از  ضربه خفیف  فرد به حالت طبیعی  برمی گردد.اگر تعداد ضربه های  مغزی زیاد  باشد  مشکلات  جدی  تر و شدیدتر خواهد  شد .این حالت  در فوتبالیستها و بوکس بازان  بیشتر دیده می  شود.

این که فرد  بعد از ضربه مغزی  چه حالتهایی پیدا می کند  به شدت آسیب بافت مغز در درون جمجمه  بستگی  دارد.گاهی هشیاری  فرد از  دست  می رود و برای چند  ثانیه  تا چند  دقیقه غش  می کند  و به اغماء فرو می رود. گاهی  شدنت  ضربه کم است ،فرد هوشیار بوده اما دچار  فراموشی  می  شود  و لحظاتی  کوتاه قبل از  ضربه  و یا بلفاصله  بعد از آن را فراموش می کند.

در اکثر افرادی که دچار  ضربه مغزی  شده اند  حالت گیجی  و خیره گی  برای  مدت کوتاهی  به وجود می آید.آنها حس  می کنند  روی  ابرها  هستند، می لرزند  و اگر بخواهند  راه بروند  یا فعالیت های  عادی  داشته باشند به علت گیجی  نیم توانند  احتمال تهوع  و استفراغ  بعد از  ضربه مغزی  وجود دارد .سردرد خفیف  برای  مدت  چند روز  و یا بیشتر در اکثر این افراد دیده می  شود.

گاهی  در موارد  شدید  امکان خونریزی  مغزی  و یا آسیب  به بافت  ظریف  مغز وجود دارد  .در این  شرایط  احتمال  بیهوش  شدن طولانی  مدت  ،گیجی  شدید ، فراموشی  در حدی  که فرد  نام افراد ،مکانها  و حتی  گاهی  نام خود  را به یاد  نمی آورد ، استفراغ  مکرر و سردرد شدید  وجو دارد.

تقسیم بندی های مختلفی برای ضربه های مغزی عنوان شده است که در اینجا یکی از کاربردی ترین آنها را مطرح می کنیم ;
۱- ضربه های مغزی ناشی از برخورد مستقیم اشیاء با سر و بالعکس
۲- ضربه های مغزی ناشی از نیروهای اینرسیال با – یا- بدون برخورد مستقیم از گروه اول می توان به شکستگی های جمجمه مثلا در اثر برخورد اشیاء با سر و یا برخورد سر به شیشه جلوی اتومبیل در حین سوانح رانندگی اشاره کرد .
در گروه دوم اگر ضربه مستقیم وجود نداشته باشد ، ممکنست هیچگونه علامت ظاهری از ضربه مغزی در پوست یا صورت مشاهده نشود .
●  آسیب پوست سر :
درجات متفاوتی از آسیب پوست سر را می توان متعاقب ضربه های مستقیم به سر مشاهده کرد . ضخامت پوست سر در کاهش شدت آسیب مغزی مؤثر است.
پوست سر دارای عروق خونی فراوانیست ، به حدی که خونریزی از آنها می تواند باعث بروز شوک در بیمار شود . به همین خاطر در صورت برخورد با اینگونه بیماران باید به عنوان اولین قدم سعی در کنترل خونریزی داشته باشیم ( پانسمان تمیز زخم ، بستن رگ خونریزی دهنده و … )
●  شکستگی جمجمه :

شکستگی جمجمه می تواند در اثر ضربه های نافذ یا غیر نافذ پدید آید . وجود این ضایعه همیشه بمعنی آسیب همزمان در مغز نیست ، از طرف دیگر عدم وجود شکستگی نیز نمی تواند آسیب مغزی را رد کند ، اما به هر حال مشاهده شکستگی جمجمه بمعنی شدت زیاد ضربه مغزیست و لزوم بررسی های بیشتر و انجام سی تی اسکن را می رساند.

رادیو گرافی ساده قادر به نشان دادن تمام شکستگی های جمجمه نیست.

● انواع شکستگی های جمجمه

الف) شکستگی خطی:

در صورتی پدید می آید که نیروی زیاد به سطح وسیعی از جمجمه وارد شود ، این شکستگی ها می توانند به قاعده جمجمه نیز گسترش یابند.

میزان آسیب واردشده به نسج مغز در حضور انواع مختلف شکستگی متفاوت است. شکستگی بدون عارضه جمجمه به خودی خود مشکل آفرین نیست و به مرور زمان التیام خواهد یافت ، اما در بسیاری موارد پارگی سرخرگ سخت شامه مغزی مجاور شکستگی باعث خونریزی داخل جمجمه ای شده و مشکلات فراوانی را برای بیماران پدید می آورد. درصد زیادی از اینگونه بیماران محتاج مداخله جراحی خواهند بود.

اگر شدت ضربه های مغزی بیشتر باشد آسیب نسج مغز مجاور محتمل تر است. معمولا اینگونه ضربه ها دارای جزء اینرسیال هم هستند که ضایعات مغزی همراه را بیشتر می کنند. درصورتیکه پوست مجاور ناحیه شکستگی دچار پارگی باشد، شانس عفونت داخل جمجمه ای افزایش می یابد.

ب) شکستگی قاعده جمجمه:

در اغلب موارد با شکستگی کاسه جمجمه همراه است.

سه عارضه اصلی این بیماران را تهدید می کند:

▪ نشت مایع مغزی نخاعی از بینی یا گوش ، بعلت آسیب استخوان کف جمجمه و پارگی پرده های مغزی مجاور آن پدید می آید. مهمترین خطری که این بیماران را تهدید می کند عفونت پرده های مغزی (مننژیت) است. در اغلب این بیماران بهبودی خودبه خودپدید می آید اما در درصدی از موارد ، عمل جراحی اجتناب ناپذیر خواهد بود.

▪ آسیب اعصاب مغزی ، بسیاری از این بیماران دچار ضایعه عصب بویائی میشوند و بهمین دلیل حس بویائی خود را بطور ناقص یا کامل از دست میدهند.

▪ آسیب عروق قاعده جمجمه، پیدایش ارتباطات غیرطبیعی بین سرخرگها و سیاهرگهای بزرگ در قاعده جمجمه از جمله عوارض این شکستگی هاست. پ) شکستگی فرورونده جمجمه

این شکستگی در مواردی پدید می آید که نیروی زیاد در سطح کمی وارد شود، مثال این حالت اصابت چکش یا سنگ به سر در جریان نزاع ، و یا برخورد سر با لبه کابینت آشپزخانه و… است. شانس عفونت های داخل جمجمه ای و آبسه مغزی در صورت پارگی همزمان پوست ناحیه مجاور بسیار زیاد است قطعه فرورفته استخوان می تواند باعث پارگی پرده مغزی مجاور و آسیب نسج شود.

اکثر مبتلایان به شکستگی فرورونده جمجمه (حتی در موارد نسبتا شدید) در زمان مراجعه هوشیارند.

در مواردی که پوست روی محل شکستگی فرورونده سالم باشد ، تصمیم گیری بر اساس عوارض احتمالی ، مسائل زیبایی و … توسط جراح مغز و اعصاب صورت می گیرد.

● آسیب موضعی مغز:

▪ خونریزی های ناشی از ضربه مغزی

انواع مختلفی از خونریزی مغزی متعاقب ضربه می توانند پدید آیند ، که بحث در مورد آنها را به مقالات تخصصی تر موکول میکنیم .

نکته مهم در این زمینه اینست که بسیاری از بیماران پس از کاهش گذرای سطح هوشیاری ، به وضعیت ظاهرا طبیعی بازگشته و سپس بعد از گذشت مدتی مجددا دچار افت سطح هوشیاری شده اند.

در صورت برخورد صحیح درمانی ،معمولا خونریزی های خارج سخت شامه ای پاسخ خوبی به درمان می دهند.

یکی از کشنده ترین خونریزیهای مغزی ، خونریزی تحت سخت شامه ای است.

▪ خونریزی زیرسخت شامه ای مزمن دو طرفه

▪ خونریزی داخل مغزی در اثر ضربه

● له شدگی بافت مغز:

ممکن است بافت مغزی مجاور محل ضربه مستقیم ، تحت فشار قرار گیرد و دچار له شدگی یا Contusion گردد. موارد خفیف این حالت نیازی به جراحی ندارد ، اما موارد شدیدتر محتاج عمل جراحی هستند . شدت آسیب و محل درگیر، فاکتورهای مهمی در تعیین میزان پاسخ بیمار به درمان هستند.

● ضایعات ناشی از نیروهای اینرسیال

در این موارد حرکات جمجمه و مغز نقش اساسی را ایفا می کنند ودر حقیقت جهت متفاوت حرکات جمجمه و مغز و سرعت متفاوت آنهاست که باعث آسیب مغزی می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  بهترین مثال برای شناساندن این نوع نیروها ضایعاتیست که در رانندگان وسایل نقلیه موتوری پدید می آید. در اینگونه موارد نقش نیروهای اینرسیال حائز اهمیت است بطوریکه بخش زیادی از وخامت وضع بیمار را پدید می آورد .

این بیماران معمولا از ابتدای سانحه دچار افت سطح هوشیاری هستند. اختلال حافظه در این بیماران شایع است. ضایعات منتشرتر و در بسیاری از موارد دور از نقطه قابل پیش بینی اتفاق می افتند.

برای مثال ممکنست محل ضربه در پیشانی ، اما آسیب مغزی در بخش پس سری اتفاق افتاده باشد. طیف وسیعی از ضایعات در این گروه دیده می شوند.

● تکان مغزی (Concussion)

در این حالت بیمار دچار فلج گذرای عملکرد عصبی می شود ، کاهش گذرای سطح هوشیاری سپس بهبودی آن، از وجوه مشخصه Concussion است. اختلال حافظه در آنها شایع است.

● ضایعه منتشر مغزی در سطح سلولی (DAI)

در این حالت، بدون وجود ضایعات فضاگیر یا خونریزیهای وسیع و شدید مغزی ، بیمار دچار اختلال در عملکرد عصبی شده و معمولا در کوما است. البته خود این حالت نیز درجات مختلفی دارد و اغلب از نوع خفیف هستند.

● ورم مغزی:

در اثر این آسیب های منتشر در سطح سلولی و نیز بهم خوردن تنظیم خودکار عروق مغزی اتفاق می افتد و انواع مختلفی دارد. بیشترین میزان ادم مغزی طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از ضربه پدید می آید و میتواند موضعی یا منتشر باشد.

● خونریزی های داخل جمجمه ای:

این نیروها می توانند انواع مختلفی از خونریزیهای داخل جمجمه ای را پدید آورند.

● له شدگی بافت مغزی:

این عارضه نیز در مبتلایان به ضایعات منتشر ، بطور شایعی دیده می شوند . محل له شدگی در این بیماران متفاوت است و به نحوه وارد شدن نیرو و جهت آن بستگی دارد .
●  بعضی از عوارض ضربه های مغزی :
عوارض متنوع و متفاوتی می توانند به دنبال ضربه های مغزی پدید آیند ، درجه و شدت این عوارض در افراد مختلف بسته به شدت ضربه ، نوع ضربه ، خصوصیات فردی و… متفاوت است و می تواند از منگی و گیجی خفیف و اختلال حافظه جزئی تا ناتوانی شدید و وابستگی کامل به اطرافیان متغیر باشد.
۱- تشنج متعاقب ضربه مغزی
۲-آسیب موضعی مغز :
●  خونریزی های ناشی از ضربه مغزی:
انواع مختلفی از خونریزی مغزی متعاقب ضربه می توانند پدید آیند ، که بحث در مورد آنها را به مقالات تخصصی تر موکول میکنیم .
●  له شدگی بافت مغز :
ممکن است بافت مغزی مجاور محل ضربه مستقیم ، تحت فشار قرار گیرد و دچار له شدگی یا Contusion گردد. موارد خفیف این حالت نیازی به جراحی ندارد ، اما موارد شدیدتر محتاج عمل جراحی هستند .

شدت آسیب و محل درگیر، فاکتورهای مهمی در تعیین میزان پاسخ بیمار به درمان هستند.
۳- عفونتها :
نشت مایع مغزی – نخاعی ، زخمهای نفوذی ، وجود اجسام خارجی مثل ترکش و… باعث افزایش احتمال وقوع عفونتهای داخل جمجمه ای می شوند.
چه عواملی باعث بدتر شدن وضعیت بیماران ضربه مغزی میشوند؟
کاهش اکسیژن خون به هر دلیل
افت فشار خون
افزایش دی اکسید کربن خون
افزایش درجه حرارت بدن 

●  پزشکان چه می کنند؟

هر فردی  که دچار  ضربه مغزی  شده باشد ، چه خفیف  و چه  شدید  بخصوص  اگر کودک باشد باید  فورا  و بدون  معطلی  به پزشک  و یا  بخش  اورژانس  بیمارستان مراجعه کند  بویژه در مواردی  که  بعد از  ضربه مغزی ، هوشیاری  فرد از  دست  رفته  باشد.اگر پزشک  به ضربه مغزی وکوفتگی  مغز مشکوک شود  معاینه کاملی به عمل می آورد. معمولا برای  سنجش  سطح هوشیاری  در مواردی  که فرد  بیهوش  است نام  او  سوال می شود  و این که آیا می داند  در حال حاضر  کجاست ،امروز  چه روزی  است  و سوالاتی  از این  قبیل  که آگاهی  فرد  به زمان  و مکان مشخص  شود. به این ترتیب حافظه  و قدرت  تمرکز  فکری  بیمار  بررسی می شود.

معاینه چشمها و بررسی  رفلکس ها (واکنش  ها ) و تعادل نیز  از  معاینات  ضروری   در این موارد  محسوب می  شود .گاهی  از بیمار  درخواست  می شود  دور بزند یا در مکانی  برای  چند دقیقه  بدود  تا مشخص  شود  آیا عملکرد  مغز  با مشکل مواجه  شده  است  یا خیر.

سی  تی  اسکن  (نوعی  بررسی  سه  بعدی  مغز  توسط  امواج  ایکس )  برای  بررسی  خونریزی  یا کوفتگی  مغزی  انجام می شود  و این مساله  در صورت  بیهوش شدن  فرد  ضرورت  بیشتری  پیدا می  کند.

●  زندگی  دوباره پس از ضربه مغزی

هر فردی   که دچار  ضربه مغزی  شده است به استراحت احتیاج دارد و باید  چند روز  تا چند هفته بسته به شرایط خود استراحت کند. انجام مجدد  فعالیتهای قبلی  ،ورزش  و سایر اعمال فرد  باید  طبق  نظر  پزشک  انجام شود. معمولا اگر مشکل جانبی پیش  نیاید  ظرف  چند  هفته  تا چند ماه  بعد ،فعالیت های  عادی  از  سر گرفته می شود  که البته این مساله  به خود  فرد  و  شرایط او  بستگی  دارد. معمولا بعد از ضربه مغزی  تا مدتی  فرد باید  به طور مرتب مورد بررسی  قرار بگیرد.

اگر فردی  دچار ضربه مغزی  شده باشد  و پس  از گذشت ماهها  باز هم  علایم  در او  دیده  شود  به سندرم  پس  از  ضربه مغزی  مبتلا شده  است .در این حالت  ضعف حافظه ،سردرد ،گیجی  و تحریک پذیری ادامه می  یابد. این مساله  باید  بسیار جدی  تلقی شود  و فرد  تحت نظر پزشک   قرار بگیرد.

●   چگونه از ضربه های مغزی  پیشگیری کنیم ؟

گرچه احتمال بروز  آسیب و  صدمه به بدن در سراسر  طول عمر برای  افراد  وجود دارد. اما  باز هم  بهترین  راه آن است  که تا حد ممکن  از بروز  این نوع  اتفاقات  جلوگیری  کنیم . مطمئن ترین  روش  برای  پیشگیری از ضربه مغزی  مواظبت از  سر  است .

همواره در اتوموبیل  کمربند ایمنی  را ببندید .این کار  باید همیشه  و بدون  بهانه  انجام شود  .اگر فرزندتان  زیر  ۱۰  سال   است  باید از کمربند  مخصوص  کودکان   استفاده کند. معمولا کودکان تا زمانی که قدی معادل  و یا  تا ۱۴۷  سانتی  متر  داشته باشند  باید از کمربند  مخصوص کودکان  استفاده کنند.

رعایت قوانین  رانندگی  و مواردی  که به عبور  عابر  پیاده  مربوط  است  بسیار مهم  و ضروری  است  و متاسفانه  اکثر  سوانح  به دلیل  عدم رعایت  موازین  راهنمایی  و رانندگی  انجام می  شود.

حتی دوچرخه  سواری  ،موتور سیکلت سواری  ،اسکیت  و یا هر وسیله  این چنینی   باید از کلاه  ایمنی  استفاده  شود .مسلما اگر از سر خود  استفاده کنید  ، خوب  فکر کنید  و همه چیز  را رعایت  کنید ،سری سالم  خواهید داشت  و از این  قسمت  مهم و حیاتی  بدن به خوبی  محافظت به عمل آورید.

توجه داشته باشید  اگرشانس  بیاورید  ضربه  مغزی به  خیر و خوشی  تمام می شود  در غیر این صورت  احتمال  فلج ،  نقایص حسی ، رفتاری  و حرکتی وجود دارد.بررسی ها  نشان می  دهد  امکان بروز  صرع و تومورهای  مغزی  بعد از  ضربه مغزی وجود دارد و در مواردی  حتی این مشکلات  سالها  بعد از بروز ضربه مغزی  رخ می  دهد. با توجه به  بالا بودن   احتمال آسیب پذیری کودکان ،  از این موجودات معصوم  بخصوص  در زمان نوپایی  (یک  تا سه  سالگی )  باید  مواظبت  دقیق  به عمل  آورید  و سهل انگاری  نکنید.   

●  خونریزی  و هماتوم  زیر سخت  شامه  :

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،   خونریزی  و هماتوم  زیر سخت  شامه  عبارت  است  از یک خونریزی  که  باعث  تجمع  خون  و لخته  (هماتوم ) در زیر خارجی  ترین  غشا از سه  غشای  پوشاننده  مغز می  گردد. دو نوع  هماتوم  زیرسخت  شامه  وجود دارد. هماتوم  حاد زیرسخت شامه  در فاصله  کمی  پس  از آسیب  شدید به  سر ایجاد می  گردد. هماتوم  مزمن  زیرسخت  شامه ، عارضه  ای است  که  ممکن  است  هفته ها تا ماه ها پس  از آسیب  به  سر ایجاد شود. آسیب  ممکن  است  چنان  ضعیف    باشد که  بیمار آن  را به  خاطر نیاورد.

●  علایم  شایع 

سردردهای  رایج  که  هر روز بدتر می  شوند.
خواب آلودگی ، گیجی ، تغییرات  ذهنی  یا منگی  متغیر .
ضعف  یا کرختی  یک  طرف  بدن  .
اختلالات  بینایی  .
استفراغ  بدون  تهوع  .
مردمک هایی  با  اندازه  متفاوت  (گاهی  اوقات ).

●  علت 

آسیب  به  سر .

●  عوامل تشدید کننده بیماری

پس  از موارد زیر آسیب  بیشتر رخ  می  دهد:
استفاده  از داروهای  ضد انعقاد از جمله  آسپیرین  استفاده  از داروهای  روانگردان

●  پیشگیری 

به  روشهای  زیر از آسیب  به  سر اجتناب  کنید:
در اتومبیل  از کمربند ایمنی  استفاده  کنید.
در ورزشهای  تماسی  یا هنگام  راندن  دوچرخه  یا موتور، از کلاه  ایمنی  محافظ  سر استفاده  کنید.
پس  از استفاده  از داروهای  روانگردان  و خواب آور، رانندگی  نکنید.

●  عواقب  مورد انتظار

میزان  بهبود به  سلامت  عمومی ، سن ، شدت  آسیب ، سرعت  درمان  و وسعت  خونریزی  یا لخته  بستگی  دارد. پس  از برداشتن  لخته ، بافت  مغز که  تحت  فشار قرار گرفته  است ، معمولاً به  آهستگی  گسترش  می  یابد تا به  فضای  اولیه  خود برگردد. در بهترین  شرایط ، دورنمای  خوبی  دارد.
عوارض  احتمالی 

مرگ  یا آسیب  مغزی  پایدار شامل  فلج  نسبی  یا کامل ، تغییرات  رفتاری  و شخصیتی  و مشکلات  گفتاری .

●  درمان 

آزمون های  تشخیصی  می توانند شامل  بررسیهای  آزمایشگاهی  خون  و مایع  مغزی  نخاعی ، رادیوگرافی ، اسکن  رادیوسکوپیک  و سی تی اسکن  باشند.
بستری  شدن  در بیمارستان  برای  درمان  اورژانس 
جراحی  و برداشتن  لخته 
داروها

داروهای  کاهنده  تورم  داخل  جمجمه .

●  فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری

استراحت  در بستر هنگام  بستری  در بیمارستان 
پس  از درمان ، بیماران  باید در حد توان  خود، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری کنند و فوری کار و ورزش  را آغاز نمایند. در هنگام  خستگی  استراحت  کنند. در صورتی  که  تکلم  و کنترل  عضلات  دچار آسیب  شده  باشد، بیماران  ممکن  است  به  فیزیوتراپی  یا گفتار درمانی  نیاز داشته باشند.

●   رژیم  غذایی 

بیشتر بیماران  اغلب در مرحله  حاد به  تغذیه  داخل  وریدی  یا به  تغذیه  با لوله  معده ای  نیاز خواهند داشت  و سپس  می  توانند در حد تحمل  از غذای  معمولی  استفاده  کنند.
●  درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر شما یا یکی  از اعضای  خانواده  تان  دچار آسیب  سر شده  باشید (هرچند خفیف  به  نظر برسد) و هر یک  از علایم  خونریزی  زیر سخت  شامه  ایجاد شود. این ، یک  اورژانس  است !
اگر در طول  یا پس  از درمان  هر یک  از موارد زیر رخ  دهد: تب  ، زخم  جراحی ، قرمز، متورم  یا حساس  به  لمس  گردد. سردرد بدتر شود .

مسمومیت با گاز مونواکسید کربن (CO) یا قاتل پنهان

بهمن ۲, ۱۳۸۹ توسط :   موضوع: : آموزش-اورژانس-پزشكي, مشروح اخبار

علائم وجود گاز گاز مونواکسید کربن در محیط  خانه را جدی بگیرید .

گاز مونواکسید کربن  ، گازی است بی رنگ و بی بو که  از مهم ترین دلایل گازگرفتگی براثر استنشاق گاز منواکسید کربن، مکش نامناسب یا عدم مکش لوله‌ های بخاری گازی، سوختن ناقص نفت بخاری‌ های نفت‌ سوز، بد کارکردن شومینه گازی یا سوخت ناقص و یا شومینه‌ هایی با سوخت چوب، سوختن ناقص زغال در منقل ‌های کرسی، بد کارکردن اجاق خوراک ‌پزی، سوختن ناقص یا نامناسب آبگرمکن، ژنراتورهای خانگی و کار کردن خودرو در پارکینگ های در بسته است.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   نشانه‌ های مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در وهله اول، سردرد همراه با احساس سنگینی و در صورت عدم اکسیژن رسانی مناسب گیجی، تهوع، استفراغ، سوزش شدید در ناحیه چشم و گلو، احساس گرفتگی و درد شدید در قفسه سینه، تشنج و احساس آشفتگی، تحریک ‌پذیری، ناتوانی در تشخیص موقعیت و شرایط، کاهش هوشیاری و اغما و مرگ است.

بهترین راه پیشگیری از  این مرگ نا بهناگام  است که ما شناخت نسبی و اولیه در مورد این گاز کشنده و چگونگی ایجاد آن داشته باشیم. طبعا اگر شرایط بروز و ایجاد آن وجود نداشته باشد پدیده گازگرفتگی و به دنبال آن مسمومیت و در نهایت مرگ نیز بروز نخواهد کرد.این گاز بسیار سمی، بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌طعم است و همین خصایص باعث شده که به آن (قاتل پنهان) لقب دهند.

این گاز اگر چه سبک‌تر از هواست اما قابلیت انتشارش در محیط بسیار زیاد است و به همین دلیل در تمامی نقاط مثلا یک اتاق اعم از بالا و پایین به سرعت متراکم می‌شود و چون هموگلوبین خون میل ترکیبی فوق‌العاده‌ای با این گاز دارد -۳۰۰ برابر میل ترکیبی با اکسیژن – وقتی این ترکیب صورت می‌گیرد اکسیژن دیگر به بافت‌ها نرسیده لذا سریعا باعث مسمومیت شده و سلسله عصبی فلج می‌شود و قدرت هرگونه اقدامی از مسموم سلب می‌شود و مسموم به نوعی به خواب و مرگ آرام تن در می‌دهد.

مهم‌ترین عامل بروز این نوع حوادث غفلت و عدم آگاهی مردم است. با اینکه بارها از سوی کارشناسان محترم سازمان در این خصوص هشدار داده شده است ظاهرا چون این قاتل پنهان غیرقابل حس و لمس، بی‌بو و بی‌رنگ است مردم کشنده بودن آن را باور ندارند و به راحتی تسلیم و قربانی آن می‌شوند. 
مسمومیت با گاز مونواکسید کربن علایمی شبیه به سرماخوردگی دارد.  و فرد را دچار آب ریزش بینی، سردرد و سوزش چشم می نماید . دقت نمایید که اگر در یک زمان چند نفر در داخل یک محط بسته دچار علائم بالا شوند احتمال زیاد در خطر گاز مونواکسید کربن قرار دارند .

این افراد به علت مسمومیت با گاز مونواکسید کربن باید از فضای بسته خارج شوند. در صورت بیهوش شدن آنان، دکمه‌های لباسشان باز شود و اگر نمی‌توانند تنفس کنند در صورت آگاهی از چگونگی احیای بیمار، این اقدامات برای آنان صورت گیرد.

در فصل سرما بی‌توجهی به نکات ایمنی در استفاده از شومینه، بخاری و کباب پز می‌تواند باعث مسمومیت با گاز مونواکسید کربن شود،

حتی روشن نگه داشتن خودروها در فضاهای بسته مانند گاراژ نیز می‌تواند به گاز گرفتگی منجر شود.

مونواکسید کربن گازی بی‌بو، بی‌رنگ و بی‌مزه است و به راحتی فرد را دچار مسمومیت می‌کند به همین علت به آن قاتل خاموش می‌گویند.

مقدار کمی مونواکسید کربن در خون افراد سیگاری یا ساکن در شهرهای بزرگ وجود دارد ولی اگر میزان آن در خون یک فرد از ۱۰ درصد بالاتر برود، دچار سرگیجه، بی‌قراری، خواب آلودگی، کاهش حافظه، اختلالات بینایی، تهوع، استفراغ، تشنج و حتی مشکلات تنفسی می‌شود حتی افزایش این گاز در بدن می‌تواند به بیهوشی و مرگ بینجامد.

مونواکسید کربن نسبت به اکسیژن، ۲۵۰ بار بیشتر تمایل به اتصال به هموگلوبین خون را دارد، و بالا رفتن درصد این گاز در بدن باعث جلوگیری از آزاد شدن اکسیژن در سلولهای بافتهای بدن می‌شود.

هر گاه فشار گاز دی اکسید کربن (co2) افزایش یابد تغییرات بسیار شدید و خطرناک در الگوی تنفسی ایجاد میشود و از طرفی دیگر هر گاه فشار گاز اکسیژن (o2) کاهش یابد تغییرات شدید و خطر آفرین در تنفس ایجاد میشود.

بنابرآنچه گفته شد اگر به هر دلیل، فشار گاز دی اکسید کربن در هوای محیط افزایش یابد و یا از فشار اکسیژن کاسته شود مشکلات جدی تنفسی تا خفگی و مرگ می تواند اتفاق بیفتد.

افزایش و تجمع گاز دی اکسیدکربن در بدن می تواند باعث ضعف عمومی سیستم عصبی مرکزی از جمله مرکز کنترل تنفس شده، سر درد، اغتشاش شعور، contusion کما و حتی مرگ را بدنبال داشته باشد. البته همیشه خفگی و گاز گرفتگی ناشی از افزایش گاز دی اکسید کربن و یا کاهش گاز اکسیژن در هوای محیط نیست. بلکه گاهی اوقات خفگی و گاز گرفتگی ناشی از استنشاق گازهای سمی است.

یکی از خطرناکترین این گازها که میتواند سبب مسمومیت تنفسی با این گاز کاسته شده است اما بایستی در نظر داشت حدود ۶% حجم گازهای خارج شده از اگزوز ماشین های بنزینی را گاز مونواکسید کربن تشکیل میدهد.

مونواکسید کربن گاز سمی و بی رنگ و بی بو است که از سوختن ناقص کربن، حاصل میشود چنانچه میدانید سلول های بدن برای تداوم حیات و انجام سوخت و ساز به اکسیژن نیاز دارند و کار انتقال اکسیژن به سلولهای بدن توسط هموگلوبین خون انجام می شود علت سمی بودن منواکسید کربن این است که میل ترکیبی هموگلوبین با این گاز بیشتر است.

وقتی گاز منواکسید کربن با هموگلوبین ترکیب میشود، تشکیل مونواکسید کربن هموگلوبین یا همان [cobh] میدهد بدین ترتیب قدرت انتقال اکسیژن از هموگلوبین گرفته میشود.

فشار گاز مونواکسید کربن در هوا و مدت زمانی را که فرد در تماس با آن است، تعیین کننده بروز علائم و شدت مسمومیت تنفسی خواهد بود. باید در نظر داشت که مسمومیت با گاز مونواکسید کربن بدون تغییر در تعداد تنفس اتفاق افتاده و با علائم تهوع و سردرد همراه است.

در مسمومیت با این گاز رنگ قرمز روشن گیلاسی که مربوط به (cibh) است در پوست و مخاط و زیر ناخن فرد مصدوم مشخص می‌باشد.

هر گاه حدود ۷۰% تا ۸۰% هموگلوبین بدن با مونواکسید کربن ترکیب شود«مرگ» اتفاق می افتد. نکته قابل توجه این است که تماس مزمن و طولانی مدت با گاز مونواکسیدکربن حتی در مقادیر و دوزهای کمتر از دوز کشنده نیز می تواند سبب آسیب دیدگی مغز و بروز تغییرات ذهنی و گاهی نیز ایجاد حالتی شبیه به پارکینسون شود.

لازم به ذکر است بدانیم اگر چنانچه کسی با گاز مونواکسید کربن دچار مسمومیت شده باشد بایستی سریعا او را از محیط آلوده به این گاز خارج نموده و در تماس با هوای آزاد گذاشت، در مسمومیت های شدید بایستی به مصدوم تنفس مصنوعی داده شود و چنانچه مقدور باشد تنفس با اکسیژن بر تنفس با هوای آزاد ارجعیت دارد.
مسمومیت با گاز مونواکسیدکربن در کودکان و سالمندان زودتر بروز می‌کند، 

 با افزایش سرمای هوا، موارد ناشی از مسمومیت با گاز مونواکسید کربن افزایش می‌یابد اما افرادی که آب گرمکن دیواری در منزل دارند یا آب گرمکن‌های آنان در آشپزخانه قرار داده است حتی در تابستان احتمال دارد دچار گاز گرفتگی شوند البته در این فصل به علت باز بودن پنجره‌ها و روشن بودن کولرها، مونواکسید کربن چندان انباشته نمی‌شود این در حالیست که در فصل‌های سرد به علت تلاش برای حفظ هوای گرم داخل فضاهای بسته، احتمال گاز گرفتگی افزایش می یابد.

برای جلوگیری از مسمومیت با گاز مونواکسید کربن باید از افراد آشنا با وسایل گرمایشی برای وصل کردن بخاری استفاده کرد و از سالم بودن دودکش آن اطمینان حاصل کرد. دودکش بخاری باید حالت T داشته باشد و دچار فرسودگی نشده نباشد چون در این صورت باعث برگشت دود به داخل لوله بخاری می‌شود.

آب گرمکن‌ها نیز ممکن است باعث بروز مسمومیت شوند بنابراین باید حسن عملکرد این وسایل را نیز بررسی کرده و از دودکش بدون کلاهک نیز استفاده نکنیم. 

 شومینه ها   نیز اگر بر اساس استانداردها ساخته نشده باشند و باعث خروج گازها نشود ممکن است باعث ایجاد مسمومیت شود چون گاز مونواکسید کربن در فضای بسته مسمومیت ایجاد می‌کند.

●  اصلی ترین منابع و راه‌های تولید گاز مونواکسید کربن (CO) در منازل و ساختمان‌ها به شرح زیر می باشد .
 
▪ استفاده از وسایل گازسوز و گرمایشی بدون دودکش
▪ نقص در دودکش و نشت گاز به فضای مسکونی
▪ استفاده از وسایل خوراک‌پزی جهت گرمایش
▪ به کارگیری روشنایی گازی به مدت طولانی به خصوص در فضای بدون تهویه
▪ ضعف در دودکش شومینه
▪ معیوب بودن مشعل شوفاژ
▪ آبگرمکن‌های دیواری و زمینی به‌ویژه وقتی که دودکش مناسب ندارند
▪ اتومبیل روشن در پارکینگ

تاریخچه پیدایش اورژانس و آمبولانس در ایران و جهان

تاریخچه اورژانس در جهان

حمل‌ونقل بیماران بدحال به مراکز درمانی جهت ارائه خدمات پزشکی از مشکلات دیرباز در زندگی بشر بوده است. در افسانه های روم باستان آمده است که برای حمل بیماران از گردونه‌های جنگی استفاده می‌شده است و بدین‌وسیله آنان را از صحنه‌های نبرد دور می‌کردند و به درمان آنان می‌پرداختند. در دوران باستان مراکز درمانی به‌طور مجزا و مشخص، وجود نداشتند. احتمالاً حدود ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد حضرت مسیح، معابد مصر باستان علاوه بر امور مذهبی، خدمات درمانی نیز ارائه می‌کردند. در یونان باستان نیز معابد، محل درمان بیماران بودند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   شاید اولین مراکز درمانی مستقل، در سری لانکای امروزی در سال های حدود ۴۳۰ قبل از میلاد حضرت مسیح شکل گرفته باشند. پس از آن در قرن اول قبل از میلاد، رومی‌ها نوعی بیمارستان یا مرکز درمانی برای ارائه خدمات و درمانی به گلادیاتورهای زخمی در شهرها ایجاد کردند و نام Valetudinaria بر آن نهادند. با شکل گرفتن مراکز درمانی، مسأله انتقال بیماران به این مراکز نقش جدی‌تری به خود گرفت و اقوام مختلف روش‌های مختلفی برای این مسأله برگزیدند. قبایل سرخپوست از نوعی سورتمه، مصریان از کجاوه‌های سوار بر شتر (pannier) و سایر ملل از روش‌های دیگر برای حمل بیمار استفاده کردند.
در قرن پانزدهم میلادی پادشاه اسپانیا، شاه فردیناند و همسرش ملکه ایزابل نوعی بیمارستان سیار بنام “ambulancia” طراحی کردند که در صحنه نبرد به کمک سربازان زخمی می‌شتافت. در سال ۱۷۹۳ میلادی، دکتر دومینیک ژان لاری (Dominique-jean Larrey) پزشک ارشد سپاه ناپلئون طی جنگ فرانسه و پروس نوعی بیمارستان سیار بنام “ambulance volante” را طراحی کرد که به قصد انجام اقدامات اولیه و انتقال مجروحان به پشت خط مقدم به‌کار می‌رفت.

همزمان با وی، بارون پرسی (Baron F.P. Percy) نوعی درشکه با قابلیت حمل تعداد زیادی مجروح از خط مقدم به نواحی امن‌تر طراحی کرد و نام آن را mobile emergency room گذاشت. طی جنگ‌های داخلی ایالات متحده با تدبیر جاناتان لترمن (Jonathan letterman) نوعی درشکه برای حمل مجروحان به‌کار گرفته شد که به آن‌ها”Rucker wagon ” گفته می‌شد.

استفاده از این‌گونه وسایل نقلیه در سال ۱۸۳۲ برای جابجایی بیماران در اپیدمی” وبا” در لندن نیز رواج پیدا کرد. بالاخره در سال ۱۸۶۵ اولین سیستم خدمات پیش بیمارستانی برپایه بیمارستان (hospital based) در سین سیناتی آمریکا طراحی شد. در سال ۱۸۶۹ آمبولانس‌هایی در نیویورک به‌کار گرفته شدند که دارای برخی وسایل امدادی از جمله آتل و… و داروها (مثل مرفین) بودند. اولین آمبولانس‌های موتوردار (اتومبیل) در سال ۱۸۹۹ در شیکاگو طراحی شدند.

طی جنگ جهانی اول خدمات پیش بیمارستانی از نظر کیفی ارتقا پیدا کرد و کم‌‌کم با اختراع بی‌سیم، مراکز دیس‌پچ در این راه به کمک امدادگران آمدند. حتی پیش از جنگ دوم جهانی، آمبولانس‌های مدرن حامل پزشک بربالین بیماران حاضر می شدند و با مراکز دیس‌پچ برای ارائه بهتر خدمات درمانی در تماس بودند. در دهه ۶۰ با پیشرفت دانش پزشکی به‌خصوص در زمینه احیا و دفیبربلاسیون و ضرورت تسریع در ارائه این خدمات، نقش سیستم پیش بیمارستانی در این مسیر تقویت شد و جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد. از سال ۱۹۶۶ در بزرگراه‌های ایالات متحده طرح ارائه خدمات پیش بیمارستانی اجرا گردید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، (DOT) در سال ۱۹۶۷ در ایرلند خدمات پیش بیمارستانی در زمینه مراقبت از بیماران قلبی به‌کار گرفته شد. در سال ۱۹۷۲ دانشگاه سین سیناتی اولین برنامه آموزش تخصصی طب اورژانس را راه‌اندازی کرد. در سال ۱۹۷۳ قانون ملی خدمات پیش بیمارستانی و اجزای آن در ایالات متحده طراحی شد و به اجرا درآمد. طبق این قانون اجزای یک سیستم پیش بیمارستانی حداقل شامل موارد زیر باید باشد: پرسنل، سیستم آموزشی مناسب، سیستم ارتباطات و دیس‌پچ، حمل‌ونقل، مراکز درمانی پذیرش‌دهنده، واحدهای مراقبت ویژه، آژانس ایمنی عمومی، دسترسی همگانی به مراقبت‌ها، استاندارد سازی ثبت اطلاعات، آموزش همگانی، همکاری در بحران‌ها، داروها و تجهیزات و…. از سال ۱۹۸۴ خدمات پیش بیمارستانی مجزا برای کودکان در ایالات متحده طراحی شد.

(EMS-C) در کشورمان ایران نیز پس از حادثه ریزش سقف فرودگاه مهرآباد تهران در سال ۱۳۵۴، کمبود سیستم خدمات پیش بیمارستانی بیش از پیش احساس شد و این حادثه مقدمه‌ای شد که مرکز اطلاعات اورژانس تهران در این سال با کمک عده‌ای کارشناس آمریکایی، در کشور راه‌اندازی شود.

سیستم فوریت‌های پزشکی پیش بیمارستانی  در سطح دنیا به دو دسته عمده تقسیم می‌شوند  Franco-German : و Americo -England  .

در سیستم Franco-German امکانات و تجهیزات در صحنه بر بالین بیمار برده و از حضور پزشک در آمبولانس‌ها استفاده می شود.

در سیستم Americo -England که سیستم اورژانس ایران در شروع راه اندازی از این دسته بود، تکنسین‌هایی که دوره های اولیه فوریت‌های پزشکی را آموزش دیدند، در صحنه حاضر می‌شوند، بیمار یا مصدوم را دریافت می کنند و اقدامات اولیه را انجام داده و سپس آن‌ها را به مرکز مجهز یا همان بیمارستان انتقال می دهند.

تاریخچه پیدایش آمبولانس
حمل‌ونقل بیماران اورژانسی به مراکز درمانی جهت ارائه خدمات پزشکی از مشکلات دیرباز در زندگی بشر بوده است

در افسانه‌های روم باستان آمده است که برای حمل بیماران از گردونه‌های جنگی استفاده می‌شده است و بدین‌وسیله آنان را از صحنه‌های نبرد دور می‌کردند و به درمان آنان می‌پرداختند.

در دوران باستان مراکز درمانی به‌طور مجزا و مشخص، وجود نداشتند. در یونان باستان نیز معابد، محل درمان بیماران بودند. شاید اولین مراکز درمانی مستقل، در سری‌لانکای امروزی در سال های حدود ۴۳۰ قبل از میلاد حضرت مسیح شکل گرفته باشند.

پس از آن در قرن اول قبل از میلاد، رومی‌ها نوعی بیمارستان یا مرکز درمانی برای ارائه خدمات درمانی به گلادیاتورهای زخمی در شهرها ایجاد کردند و نام Valetudinaria بر آن نهادند.

با شکل گرفتن مراکز درمانی، مسأله انتقال بیماران به این مراکز نقش جدی‌تری به خود گرفت و اقوام مختلف روش‌های مختلفی برای این مسأله برگزیدند.

قبایل سرخپوست از نوعی سورتمه، مصریان از کجاوه‌های سوار بر شتر (pannier) و سایر ملل از روش‌های دیگر برای حمل بیمار استفاده کردند.

در قرن ۱۵ میلادی پادشاه اسپانیا، شاه فردیناند و همسرش ملکه ایزابل نوعی بیمارستان سیار به نام ambulancia طراحی کردند که در صحنه نبرد به کمک سربازان زخمی می‌شتافت.

در سال ۱۷۹۳ میلادی، دکتر دومینیک ژان لاری (Dominique-jean Larrey) پزشک ارشد سپاه ناپلئون طی جنگ فرانسه و پروس نوعی بیمارستان سیار به نام ambulance volante  را طراحی کرد که به قصد انجام اقدامات اولیه و انتقال مجروحان به پشت خط مقدم به‌کار می‌رفت.

همزمان با وی، بارون پرسی (Baron F.P. Percy) نوعی درشکه با قابلیت حمل تعداد زیادی مجروح از خط مقدم به نواحی امن‌تر طراحی کرد و نام آن را mobile emergency room گذاشت.

طی جنگ‌های داخلی ایالات متحده با تدبیر جاناتان لترمن (Jonathan letterman) نوعی درشکه برای حمل مجروحان به‌کار گرفته شد که به آن‌هاRucker wagon  گفته می‌شد.

استفاده از این‌گونه وسایل نقلیه در سال ۱۸۳۲ برای جابجایی بیماران در اپیدمی وبا در لندن نیز رواج پیدا کرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، بالاخره در سال ۱۸۶۵ اولین سیستم خدمات پیش بیمارستانی برپایه بیمارستان (hospital based) در سین سیناتی آمریکا طراحی شد.

در سال ۱۸۶۹  آمبولانس‌هایی در نیویورک به‌کار گرفته شدند که دارای برخی وسایل امدادی از جمله آتل و… و داروهایی مثل مرفین بودند.

اولین آمبولانس‌های موتوردار (اتومبیل) در سال ۱۸۹۹ در شیکاگو طراحی شدند.

تاریخچه ای   مرکز فوریتهای پزشکی ایران:

در سال ۱۳۴۵در اثر ریزش سقف یکی از سالنهای انتظار فرودگاه مهرآباد تهران تعداد زیادی کشته و مجروح شدند و این در حالی بود که هیچ سیستم از قبل طراحی شده ای برای کمک و انتقال به مجروحین در اینگونه حوادث ناگهانی وجود نداشت ، در حادثه دردناک فرو ریختن سقف سالن انتظار فرودگاه مهرآباد ( بدلیل ارتعاشات ناشی از سر و صدای موتور جت‌های غول پیکر ) در ساعت ۲ و ۵۰ دقیقه بعدازظهر روز چهاردهم آذرماه سال ۱۳۵۲ بود که طی آن ۱۶ نفر کشته و ۱۱ تن مجروح شدند. این حادثه به دلیل انعکاس وسیع در رسانه‌های داخلی و خارجی آن سال، در ردیف یکی از تلخ‌ترین وقایع کشورمان به ثبت رسید.
و این در حالی بود که هیچ سیستم از قبل طراحی شده ای برای کمک و انتقال به مجروحین در اینگونه حوادث ناگهانی وجود نداشت، بعد از این حادثه سیستم فوریتهای پزشکی کشور با عنوان اورژانس ۱۱۵ کشور با همکاری کشور آمریکا تأسیس شد و ایران بعنوان چهارمین کشور دارنده خدمات اورژانس پیش بیمارستانی در جهان شناخته شد که این خود افتخاری بزرگ است.

کشور آمریکا در دومین تجربه خود در تشکیل یک سیستم اورژانس پیش بیمارستانی بسیاری از کمبودها و نقصهای تجربه اول را که برای خودش بود در ایران لحاظ نکرد و به جرأت میتوان گفت اورژانس پیش بیمارستانی ایران در سال ۱۳۵۴ کاملتر و بهتر از اورژانس پیش بیمارستانی کشور آمریکا راه اندازی شد.               

قابل ذکر است در آن زمان شماره سه رقمی ۱۲۳ برای تماس با اورژانس اختصاص داده شده و از آمبولانسهای بنز ون  برای خدمت رسانی به مردم استفاده می شد که بعدا شماره تماس مردم با اورژانس ، شماره ۱۱۵ در کل کشور اعلام شد.

جسم‌ خارجی‌ در چشم‌

 جسم‌ خارجی‌ در چشم‌ عبارت‌ است‌ از وجود یک‌ تکه‌ کوچک‌ فلز، چوب، سنگ، شن‌، رنگ‌، یا سایر اجسام‌ خارجی‌ در چشم‌. درد، تحریک‌پذیری‌، قرمزی‌ شدید چشم ، احساس‌ ساییده‌ شدن‌ چیزی‌ به‌ چشم هنگام‌ پلک‌ زدن از ‌علایم‌ شایع‌ جسم خارجی هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  جسم‌ خارجی‌ معمولاً با چشم‌ غیرمسلح‌ قابل‌ دیدن‌ است‌. البته‌ گاهی‌ جسم‌ خارجی‌ خیلی‌ کوچک‌ است‌ و در زیر پلک‌ گیر می‌افتد، که‌ در این‌ صورت‌ تنها با معاینه‌ چشم ‌پزشکی‌ می‌توان‌ آن‌ را دید.

علل :

وجود باد ، هوای پر از گرد و غبار، داشتن‌ مشاغلی‌ مثل‌ نجاری‌ ، تراشکاری ، آهنگری یا سنگ‌خردکنی‌ که‌ در طی‌ آنها قطعات‌ ریز چوب‌ یا سایر مواد با شتاب‌ زیاد به‌ اطراف‌ پخش‌ می‌شوند، از عوامل افزایش دهنده خطر جسم خارجی چشم هستند. برای پیشگیری‌، اگر شغل‌ یا فعالیت شما از نوعی‌ است‌ که‌ احتمال‌ آسیب‌ به‌ چشم وجود دارد، از وسایل‌ محافظت‌کننده‌ چشم‌ استفاده‌ کنید.
علایم‌ شایع‌
درد، تحریک‌پذیری‌، قرمزی‌ شدید چشم‌
جسم‌ خارجی‌ معمولاً با چشم‌ غیرمسلح‌ قابل‌ دیدن‌ است‌. البته‌ گاهی‌ جسم‌ خارجی‌ خیلی‌ کوچک‌ است‌ و در زیر پلک‌ گیر می‌افتد، که‌ در این‌ صورت‌ تنها با معاینه‌ چشم‌پزشکی‌ می‌توان‌ آن‌ را دید.
احساس‌ ساییده‌ شدن‌ چیزی‌ به‌ چشم‌ هنگام‌ پلک‌ زدن‌
    علل‌
وجود باد
داشتن‌ مشاغلی‌ مثل‌ نجاری‌ یا سنگ‌خردکنی‌ که‌ در طی‌ آنها قطعات‌ ریز چوب‌ یا سایر مواد با شتاب‌ زیاد به‌ اطراف‌ پخش‌ می‌شوند.

عوامل افزایش دهنده خطر
هوای پر از گرد و غبار، شغل ها و فعالیت هایی نظیر نجاری، تراشکاری یا آهنگری که منجر به پخش شدن ذرات ریزی نظیر چوب به داخل هوا می شود. 

 پیشگیری‌
اگر شغل‌ یا تفریح‌ مورد علاقه‌ شما از نوعی‌ است‌ که‌ احتمال‌ آسیب‌ به‌ چشم‌ وجود دارد، از وسایل‌ محافظت‌کننده‌ چشم‌ استفاده‌ کنید.

عواقب‌ موردانتظار
اکثر اجسام‌ خارجی‌ را می‌توان‌ به‌راحتی‌ تحت‌ بی‌حسی‌ موضعی‌ چشم‌ در مطب‌ پزشک‌ یا درمانگاه‌ اورژانس‌ درآورد.

عوارض‌ احتمالی‌
عفونت‌، خصوصاً اگر جسم‌ خارجی‌ به‌طور کامل‌ برداشته‌ نشود.
آسیب‌ شدیدتر و دایمی‌ چشم‌ در اثر نفوذ جسم‌ خارجی‌ به‌ لایه‌های‌ عمقی‌تر چشم‌

قسمتهایی از چشم که ممکن است جسم خارجی وارد آن شود عبارتند از:
* قسمت خارجی چشم
* پشت پلک
* خرده های فلز که با سرعت زیاد به چشم برخورد می کنند می توانند بداخل چشم رفته و در آنجا مستقر شوند .

درمان‌
 
    اصول‌ کلی‌
از کس‌ دیگری‌ بخواهید شمار را به‌ مطب‌ پزشک‌ یا درمانگاه‌ اورژانس‌ برساند. خودتان‌ سعی‌ نکنید رانندگی‌ کنید.
چشم‌ خود را نمالید.
حتی‌الامکان‌ چشم‌ خود را تا زمان‌ معاینه‌ بسته‌ نگاه‌ دارید.
طی‌ معاینه‌ چشم‌ ممکن‌ است‌ روی‌ چشم‌ با یک‌ ماده‌ بی‌خطر (فلورسئین‌) رنگ‌آمیزی‌ گردد تا جسم‌ خارجی‌ بهتر دیده‌ شود. بعد از رنگ‌آمیزی‌، چشم‌ با یک‌ عدسی‌ با درشت‌نمایی‌ بالاتر تحت‌ معاینه‌ قرار می‌گیرد.
روش‌ درآوردن‌ جسم‌ خارجی‌ برحسب‌ اندازه‌ و محل‌ آن‌ در چشم‌ تعیین‌ می‌شود.
پس‌ از درآوردن‌ جسم‌ خارجی‌، یک‌ پوشش‌ روی‌ چشم‌ گذاشته‌ می‌شود تا چشم‌ بسته‌ بماند.
پس‌ از ۲-۱ روز چشم‌ باید مجدداً تحت‌ معاینه‌ قرار گیرد.

اکثر اجسام‌ خارجی‌ را می‌توان‌ به‌راحتی‌ تحت‌ بی‌حسی‌ موضعی‌ چشم در مطب‌ پزشک‌ یا درمانگاه‌ اورژانس‌ درآورد. در صورت وجود جسم خارجی در چشم:

چشم‌ خود را نمالید.
حتی‌الامکان‌ چشم‌ خود را تا زمان‌ معاینه‌ بسته‌ نگاه‌ دارید.
طی‌ معاینه‌ چشم‌ ممکن‌ است‌ روی‌ چشم‌ با یک‌ ماده‌ بی‌خطر (فلورسئین) رنگ‌آمیزی‌ گردد تا جسم‌ خارجی‌ بهتر دیده‌ شود. بعد از رنگ‌آمیزی‌، چشم‌ با یک‌ عدسی‌ با درشت‌نمایی‌ بالاتر تحت‌ معاینه‌ قرار می‌گیرد.
روش‌ در آوردن‌ جسم‌ خارجی‌ برحسب‌ اندازه‌ و محل‌ آن‌ در چشم‌ تعیین‌ می‌شود.
پس‌ از در آوردن‌ جسم‌ خارجی‌، یک‌ پوشش‌ روی‌ چشم‌ گذاشته‌ می‌شود تا چشم‌ بسته‌ بماند.
پس‌ از ۲-۱ روز چشم‌ باید مجدداً تحت‌ معاینه‌ قرار گیرد.
قطره‌ چشمی‌ حاوی‌ آنتی بیوتیک برای‌ پیشگیری‌ از عفونت‌ ، داروهای‌ ضددرد و قطره‌ چشمی‌ بیحس‌کننده از ‌داروهایی است که بکار می‌روند.

داروها
قطره‌ چشمی‌ حاوی‌ آنتی‌بیوتیک‌ برای‌ پیشگیری‌ از عفونت‌.
امکان‌ دارد داروهای‌ ضددرد تجویز شوند.
قطره‌ چشمی‌ بیحس‌کننده‌
 

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری 
پس‌ از درآوردن‌ جسم‌ خارجی‌ و نهایتاً برداشتن‌ پوشش‌ روی‌ چشم‌، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های‌ عادی‌ خود را تدریجاً از سرگیرید.
 

 رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
 

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر در چشم‌ شما جسم‌ خارجی‌ رفته‌ است‌. این‌ یک‌ اورژانس‌ به‌شمار می‌رود.
اگر یکی‌ از موارد زیر پس‌ از درآوردن‌ جسم‌ خارجی‌ رخ‌ دهد:
ـ درد زیادتر شود و در عرض‌ ۲ روز رفع‌ نشود.
ـ تب‌ به‌وجود آید.
ـ بینایی‌ دچار مشکل‌ شود.

عوارض
عفونت (خصوصاً اگر جسم‌ خارجی‌ به‌طور کامل‌ برداشته‌ نشود) و آسیب‌ شدیدتر و دایمی‌ چشم‌ در اثر نفوذ جسم‌ خارجی‌ به‌ لایه‌های‌ عمقی‌تر چشم‌ از عوارض‌ احتمالی‌ هستند. اگر در چشم‌ جسم‌ خارجی‌ رفته‌ باشد، یک‌ اورژانس‌ به‌شمار می‌رود. اگر پس‌ از درآوردن‌ جسم‌ خارجی ، درد زیادتر شود و در عرض‌ ۲ روز رفع‌ نشود، تب به‌وجود آید و یا بینایی‌ دچار مشکل‌ شود، بیمار باید مجددا به پزشک مراجعه نماید.

برای خارج کردن جسم خارجی از چشم چه باید کرد ؟
وارد شدن جسم خارجی به چشم به خودی خود ممکن است به چشم آسیب بزند. و ممکن است تلاش شما برای خارج کردن آن این آسیب را بیشتر می کند.

جسم وارد شده ممکن است در قرنیه یا ملتحمه فرو رفته یا بچسبد و ایجاد ناراحتی ،‌ اشگریزش و ترس از نور بکند . در این موارد هرگز نباید چشم را دستکاری کرد یا شست زیرا ممکن است بدتر بشود . تنها باید چشم را بآرامی معاینه کرد و محل چسبیدن جسم خارجی را پیدا نمود . اگر در پلک بالا یا پائین و یا در بن بستهای چشم باشد بعد از ملاحظه آن با پنبه یا پنس تمیز میتوان آنرا خارج کرد .
اگر جسم خارجی یک‌ تکه‌ کوچک‌ فلز، چوب، سنگ، شن‌، رنگ‌، یا سایر اجسام‌ خارجی‌ نوک تیز است حتما به پزشک مراجعه کنید .  اما برای خارج کردن گرد و غبار، مژه یا سایر اشیای کوچک از چشم‌تان بدون اینکه به خودتان آسیب بزنید، به این توصیه‌ها توجه کنید:

۱- دست‌های‌تان را به طور کامل بشویید و چشم‌تان را در محلی با نور کافی معاینه کنید. به بالا و پایین و طرفین نگاه کنید، و سعی کنید جسم خارجی درون چشم‌تان را پیدا کنید.
 ۲- چشم‌تان را نمالید.
 ۳- اگر جسم را پیدا نمی‌کنید، به آرامی پوست زیر چشم را پایین بکشید و زیر پلک پایین را بررسی کنید. همچنین به آرامی پلک بالا را بگیرید و بالا بکشید و زیر آن را هم جستجو کنید.
 ۴- هنگامی که جسم وارد شده به چشم را پیدا کردید، سعی کنید به آرامی چشم‌ یا پلک را با آب بشویید.
۵- اگر نمی‌توانید به آسانی جسم خارجی را از چشم خارج کنید یا به نظر می‌رسد که آن جسم از قبل به چشم آسیب زده است، فورا به پزشک مراجعه کنید

برای در آوردن اجسام خارجی از چشم به نکات زیر توجه کنید:

۱- صورت را داخل یک ظرف آب برده و پلک را باز و بسته نمایید.
۲- با استفاده از یک دستمال یا دستمال کاغذی اجسامی که در داخل چشم رفته را بیرون آورید

توجه:
* اگر جسم خارجی , بالا تر قرار گرفته , پلک را بالا آورده و به فرد بگویید که به پایید نگاه کند
* هیچگاه برای بیرون آوردن جسم خارجی از سوزن استفاده نکنید
* هیچگاه سعی به در آوردن اجسام خارجی که در مرکز قرنیه گرفته اند نکنید زیرا با اینکار سبب خراشیدگی قرنیه و آسیب جدی به چشم می شوید
* در آوردن خرده های فلز که با سرعت به چشم برخورد می کنند را فقط به عهده چشم پزشک بسپارید.

دستکاری بیجا ممکن است باعث کوری شود بنابراین هر چه زودتر باید به پزشک یا بیمارستان مراجعه کرد تا خسارت وارده زیادتر نگردد .

برای دیدن اجسام خارجی به مریض میگویند بالا یا پائین نگاه کند ، پلک را پائین کشیده و بن بستهای پائین را بررسی می کنیم و با برگرداندن پلک بالائی اگر بیمار به پائین نگاه کند قسمتهای بالای کره چشم و پشت پلک نمایان و بررسی میشود .

هرگز برای خارج کردن اجسام خارجی از چاقو ، چوب کبریت و خلال دندان نباید استفاده کرد بلکه با یک پنس نرم و تمیز یا پیچیدن یک پنبه بدور چوب کبریت و مرطوب کردن آن جسم را خارج میسازند سپس با قطره های مختلف چشم را ضدغفونی میکنند ( با محلول اسید بوریک ، سیانور مرکور رقیق ، آرژیرل و محلولهای آنتی بیوتیکی و غیره ) در صورت عدم توفیق باید به چشم پزشک مراجعه کرد تا با عکس برداری و سایر وسائل تخصصی جسم خارجی را بیرون آورد .

در هر حال جزئی بی احتیاطی سبب کاهش دید ، کوری و یا چرک کردن کره ی چشم میشود .

Next Page »