خونریزی

یکى از عوارض عمده‌اى که معمولاً بعد از تصادفات و صدمات وارده به اشخاص ایجاد مى‌شود ضربه و آسیب به اعضاء مختلف بدن است که منجر به اشکال مختلف آسیب از قبیل خونریزى‌ها و شکستگى‌ها مى‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، علائم و نشانه های خونریزی به شرح زیر است :

به صورت واکنشی و برای جبران خون از دست رفته، خون کمتری به قسمتهای کم اهمیت تر مثل پوست، می رسد و به همین دلیل رنگ پریدگی پوست و مخاطها جزو علایم شایع خونریزی است.

در مراحل اولیه و یا  خونریزی های خفیف به جز رنگ پریدگیهای مختصرپوست و افزایش تعداد ضربانقلب علایمی دیده نمیشود ولی با افزایش شدت خونریزی علایم زیر ظاهر میشود:

۱-  تشنگی

۲- ضعف، بی حالی،بی قراری و پرخاشگری

۳- تند شدن ضربان قلب و ضعیف شدن نبضهای محیطی

۴- عرق سرد روی پیشانی

۵- تنفس سریع و سطح

۶- تهوع و استفراغ

۷- افت فشار خون

۸- خواب آلودگی

۹- احساس سبکی سر، سرگیجه و سردی پوست

۱۰- احساس سرما

۱۱- وجود علایم خاص خونریزی در ارتباط با بعضی از قسمت های بدن مثلا خونریزی جمجمه، درون قفسه سینه یا شکم و…

۱۲- مشاهده خروج خون از زخم در موارد خونریزی خارجی

همچنین به خاطر کاهش رسیدن خون اکسیژن دار به مغز، فرد دجار خواب آلودگی، گیجی، سیاهی رفتن چشمها و یا اضطراب و بی قراری می شود.

خونریزى خارجى

نوعى از خونریزى که در آن، به‌دلیل پارگى عروق سطحى و یا عمقى بدن، خون به بیرون نشت مى‌کند. براساس نوع رگى که آسیب دیده است سه نوع خونریزى خارجى وجود دارد:
۱. وریدى: خون خارج‌شده از بدن تیره‌تر بوده و به آرامى خارج مى‌شود و حالت جهشى ندارد.
۲. شریانى: خون خارج‌شده از بدن روشن بوده و حالت جهشى دارد و با سرعت بیشترى خارج مى‌شود.
۳. مویرگى: خونریزى خفیف بوده و مشکل حادى ایجاد نمى‌کند.

اقدامات اولیه

جهت کنترل خونریزى با توجه به‌شدت و نوع خونریزى مى‌توان از روش‌هاى زیر استفاده نمود:
۱. فشار مستقیم: محل خونریزى را با استفاده از گاز استریل یا دستمال تمیز با استفاده از دست محکم فشار دهید تا خونریزى قطع شود. در صورت قطع خونریزى همان پانسمان انجام شده را با باند در محل ثابت کنید.
۲. بالا نگه‌داشتن عضو: اندام دچار خونریزى را بالاتر از سطح بدن نگهدارید.
۳. فشار بر نقاط خاص: اگر با روش‌هاى فوق خونریزى کنترل نشود از فشار بر نقاط خاص که شریان‌هاى اصلى بدن در آنجا از نزدیک سطح بدن و روى استخوان عبور مى‌کنند، استفاده کنید. این نقاط در شکل نشان داده شده است.
۴. استفاده از تورنیکه: با استفاده از تورنیکه باند یا نوار پارچه‌اى یا لاستیکى بالاى محل خونریزى را ببندید. (این آخرین راه‌حل مى‌باشد).
۵. بعد از کنترل خونریزى محل زخم را شستشو داده و تمیز کنید. اما از برداشتن لخته‌هاى تشکیل شده در محل خوددارى نمائید تا خونریزى تکرار نشود.
۶. در صورت شدت جراحات مصدوم را بلافاصله به مرکز درمانى انتقال دهید.

خونریزى داخلى

خونریزى از ارگان‌هاى داخلى بدن همچون کبد، طحال، معده و روده را که خون در داخل بدن جمع شده و به بیرون راه پیدا نمى‌کند خونریزى داخلى مى‌گویند. علائم آن برحسب محل خونریزى مى‌تواند استفراغ خونى یا مدفوع خونى یا سیاه‌رنگ، ادرار خونی، کبودى دور چشم و تورم پشت گوش، تورم و کبودى اندام‌ها، درد شکم، سرفه و خلط خونى و ….. باشد.

علائم و نشانه‌هاى عمومى خونریزى داخلى

مصدوم دچار رنگ‌پریدگی، تندى ضربان قلب، سرگیجه، تهوع و استفراغ است و در صورت شدت خونریزى شوک اتفاق مى‌افتد.
اقدامات اولیه

– وضعیت راه هوائى – تنفس و قلب و گردش خون را بررسى کنید.
– احیاء قلبى – ریوى را در صورت لزوم شروع کنید.
– علائم حیاتى را کنترل کرده و ثبت نمائید.
– در صورت لزوم شوک را درمان کنید.
– به مصدوم اکسیژن داده و هیچ چیزى نخورانید.
– مصدوم را به نزدیک‌ترین مرکز درمانى انتقال دهید.
– از حرکت دادن مصدوم اکیداً خوددارى نمائید چرا که احتمال شدید خونریزى را افزایش مى‌دهد.

شکستگى

شکستگى یکى دیگر از صدماتى است که در تصادفات و حوادث اتفاق مى‌افتد و به دو نوع تقسیم مى‌شود:

– شکستگى باز:

در این نوع شکستگى قطعات استخوان شکسته باعث پارگى پوست گشته و از بدن خارج مى‌شود و یا زخم شدید و نافذى وجود دارد که پوست را به محل شکستگى مرتبط مى‌سازد.

– شکستگى بسته:

در این نوع شکستگى قسمتى از استخوان که شکسته از قسمت سطحى و پوست بدن خارج نشده و قابل رؤیت نیست.

علائم

عضوى که دچار شکستگى شده است داراى درد شدید بوده و تورم همراه با کبودى در محل ضربه مشاهده مى‌شود. هم‌چنین در حرکت و عمل طبیعى عضو آسیب‌دیده، اختلال ایجاد شده و دچار تغییرشکل مى‌گردد. در صورت شدید بودن شکستگى ممکن است در اثر درد و خونریزى شدید مصدوم دچار شوک شود.

اقدامات اولیه

– علائم حیاتى و وضعیت راه هوائى – تنفس و گردش خون مصدوم را بررسى کنید و در صورت نیاز به احیاء قلبى – ریوى عملیات را شروع کنید.
– عضو شکسته را در همان وضعیتى که هست بى‌حرکت کنید.
– در محل آسیب‌دیده کیسه‌اى یخ بگذارید.
– در صورتى‌که شکستگى در ناحیه سر و گردن و ستون فقرات باشد از جابه‌جائى گردن مصدوم خوددارى نموده و هنگام انتقال وى به مرکز درمانى براى ثابت نگهداشتن آن از بالش یا کیسه‌هاى شن در اطراف گردن و تنه و یا آتل تمام قد استفاده کنید.
– در شکستگى اندام‌ها (دست و پا) با استفاده از آتل چوبى یا فلزى و در غیر این‌صورت از وسایلى مانند چوب یا چیزى که بتوان به‌جاى آتل از آن استفاده نمود اندام آسیب‌دیده را ثابت کرده و بیمار را به مرکز فوریت‌هاى پزشکى منتقل نمائید.
– یاد‌آورى مى‌شود در شکستگى ستون فقرات بسیار با احتیاط عمل کنید و از هرگونه جابه‌جائى بپرهیزید بدون حرکت دادن به بدن مصدوم با تخته چوب بلند یا آتل تمام قد او را ثابت نگهدارید.
– در مورد مصدومین دچار دررفتگى و یا پیچ‌خوردگى اندام‌ها اقدامات اولیه را مانند شکستگى‌ها انجام دهید.

خونریزی

خونریزی یا Haemorrhage) Bleeding) به از دست دادن خون یا خروج خون از دستگاه گردش خون گفته می‌شود. خونریزی می‌تواند داخلی، داخل بدن، رخ دهد که به صورت خروج خون از رگ‌های داخلی است (مانند پارگی طحال و خونریزی به داخل حفره صفاقی به دنبال تروما) یا خارجی که از دهان، بینی، گوش، مهبل یا مقعد، یا از یک پارگی در پوست خارج می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کم‌حجمی خون به از دست دادن مقدار زیادی خون گفته می‌شود و فوت به خاطر از دست دادن خون ذبح گفته می‌شود. اگرچه فرد می‌تواند بدون به وجود آمدن مشکلات جدی پزشکی ۱۰-۱۵٪ خون خود را از دست بدهد و در اهدای خون بین ۸ تا ۱۰ درصد خون فرد گرفته می‌شود.

با توجه به نوع عروق آسیب دیده، خونریزیها به سه دسته تقسیم می شوند:

۱) خونریزی سرخرگی:

این نوع خونریزی به دلیل سرعت زیاد جریان خون به صورت جهنده و با فشار زیاد است.رنگ خون به دلیل محتوای اکسیژن بالا قرمز روشن است.

این نوع خونریزی به آسانی مهار نمیشود. درموارد قطع عضو به دلیل ضربه ممکن است سرخرگ به طور کامل و شدید منقبض شده و خونریزی قطع گردد.

۲ ) خونریزی سیاهگی:

سیاهرگها شامل خون تیره بوده و جریان خون در آن آرام است و در نتیجه این نوع خونریزی بدون جهت و فشار بوده و آسانتر از خونریزی سرخرگی مهار میشود. یک خطر جدی خونریزی سیاهرگی، ورود هوا (مکش هوا ) به درون خون و بروز مرگ ناگهانی است. این موضوع خصوصا در مورد خونریزی از سیاهرگهای بزرگ گردنی صادق است. گر چه خون از درون سیاهرگهای آسیب دیده بدون جهش خارج می شود و میتوان با فشار ملایم آنرا مهار کرد، ولی در موارد آسیب به سیاهرگهای بزرگ امکان وقوع خونریزی شدید و غیر قابل مهار وجود دارد.

۳ ) خونریزی مویرگی:

خون موجود در مویرگ ها مخلوطی از خون سرخرگی و سیاهرگی است. خون معمولا از زخم نشت می کند و مقدار خون از دست رفته نیز کم است. معمولا فشار روی زخم برای مهار خونریزی کفایت می کند و در بسیاری مواقع حتی بدون درمان، روی زخم خودبه خود لخته می بندد و خونریزی مهار میشود. در این نوع خونریزی خطر عفونی شدن زخم بیشتر از خطر از دست رفتن خون مطرح است.

باتوجه به کانون خونریزی، خونریزیها به دو دسته تقسیم می شوند:

۱) خونریزی داخلی:

در خونریزی داخلی،خون از درون عروق خارج شده، ولی داخل بدن باقی میماند.یعنی خون به درون حفرات بدن مثل شکم، قفسه سینه، جمجمه و … می ریزد. این نوع خونریزی را با چشم نمی توان دید و تشخیص آن مشکل است.

۲) خونریزی خارجی:

در خونریزی خارجی، خون از بدن خارج شده و بیرون می ریزد و غالبا نتیجه ی بریدگی، جراحت جنگی و شکستگیهای باز استخوان ها ایجاد می شود.

علل خونریزی ها:

از علل خونریزی خارجی می توان آسیبهای ناشی از تصادفات، ضربه ها، بریدگی با آلات برنده و صدمات جنگی در اثر گلوله و ترکش و… را نام برد.

از علل خونریزی داخلی می توان آسیب و ضربه در اثر تصادفات، ضربه ها، وارد شدن گلوله به درون احشاء ، برخی بیماریهای خاص مثل خونریزی گوارشی و اختلالات انعقادی اکتسابی و ارثی را نام برد.

اثرات خونریزی در بدن

اثرات کلی از دست رفتن خون عبارتند از:

۱- از دست رفتن گلبول های قرمز به کاهش اکسیژن رسانی به بافتها منجر می شود.

۲- کاهش در حجم خون سبب کاهش فشار خون میشود.

۳- سرعت پمپاژ قلب جهت جبران فشار خون کاهش یافته، افزایش می یابد.

۴- کاهش در قدرت ضربان قلب.

خونریزی های خفیف و آرام معمولا بی خطر بوده و علائم عمومی ایجاد نمی کنند.

عدم رسیدگی فوری در خونریزی های متوسط( که تا حدود ۱ لیتر خون از دست

می رود)، منجر به بروز حالت شوک می شود.

در خونریزی های شدید، امکان بروز مرگ در عرض چند دقیقه نیز وجود دارد.

دستگاه گردش خون :

دستگاه گردش خون از مهمترین سیستمهای بدن میباشد که از سه جزء اصلی زیر تشکیل شده است :

۱- قلب

۲- رگها

۳- خون

وظیفه این دستگاه انتقال مواد غذائی واکسیژن به سلولهای بدن وهمچنین انتقال مواد دفعی ودی اکسید کربن سلولها به اندامهای دفعی می باشد

علائم ونشانه های خونریزی

به صورت واکنشی و برای جبران خون از دست رفته، خون کمتری به قسمتهای کم اهمیت تر مثل پوست، می رسد و به همین دلیل رنگ پریدگی پوست و مخاطها جزو علایم شایع خونریزی است. در مراحل اولیه و یا  خونریزی های خفیف به جز رنگ پریدگیهای مختصرپوست و افزایش تعداد ضربانقلب علایمی دیده نمیشود ولی با افزایش شدت خونریزی علایم زیر ظاهر میشود:

۱-  تشنگی

۲- ضعف، بی حالی،بی قراری و پرخاشگری

۳-تند شدن ضربان قلب و ضعیف شدن نبضهای محیطی

۴-عرق سرد روی پیشانی

۵-تنفس سریع و سطح

۶-تهوع و استفراغ

۷-افت فشار خون

۸- خواب آلودگی

۹-احساس سبکی سر، سرگیجه و سردی پوست

۱۰-احساس سرما

۱۱- وجود علایم خاص خونریزی در ارتباط با بعضی از قسمت های بدن مثلا خونریزی جمجمه، درون قفسه سینه یا شکم و…

۱۲- مشاهده خروج خون از زخم در موارد خونریزی خارجی

به خاطر کاهش رسیدن خون اکسیژن دار به مغز، فرد دجار خواب آلودگی، گیجی، سیاهی رفتن چشمها و یا اضطراب و بی قراری می شود.

اهداف کلی در خونریزی ها

۱ـ شناسایی وضعیت مصدوم و شدت از دست رفتن خون

۲ـ مهار خونریزی

۳ـ تمیز نگه داشتن زخم و پوشاندن آن با گاز استریل جهت به حداقل رساندن خونریزی و ممانعت از بروز عفونت

۴ـ انتقال مناسب مصدوم به بیمارستان

کمکهای اولیه در خونریزی ها

در ارائه کمکهای اولیه سرعت عمل به خرج دهید اما خونسردی خود را حفظ کنید.

تاخیرممکن است به قیمت از دست رفتن جان مصدوم تمام شود.ــ  علایم حیاتی را کنترل کنید

ـ مصدوم را به پشت بخوابانید و پاها را در وضعیت زانوخمیده بالا ببرید.

ـ خونریزی را کنترل کنید

ـ مصدوم را گرم نگه دارید

ـ مصدوم را در وضعیت استراحت قرار داده و اندام زخمی را بی حرکت کنید

ـ لباس مصدوم را شل کنید

ـ در صورت بروز شوک، پاهای مصدوم را بالا نگه دارید اما در صورت خونریزی سر و گردن نباید سر را نسبت به بقیه بدن پایین تر نگه داشت ، چون سبب خونریزی بیشتر می شود.

ـ در صورتی که خون لخته شده باشد، از کندن و تمیز کردن آن خودداری کنید؛ زیرااین کار سبب خونریزی مجدد میشود.

ـ هرگز اشیائی مانند چاقو، تکه های شیشه و… را از زخم خارج نکنید زیرا امکان تشدید آسیب و خونریزی بیشتر وجود دارد. در این شرایط، از یک دستمال و یا باند حلقه شده به نام تــامپون استفاده کنید. توجه داشته باشید که  تامپون باید

کاملا اطراف جسم را بپوشاند طوری که وقتی خواستید روی آن باندپیچی کنید،

به جسم فشار وارد نشود.

ـ مصدوم را به مرکز درمانی انتقال دهید.

روشهای مهار خونریزی

برای این کار میتوانید از چند روش زیر استفاده کنید:

۱ـ بالا نگه داشتن عضو آسیب دیده

۲ـ  فشار مستقیم بر روی محل خونریزی

۳ـ فشار بر روی نقاط فشار (منظور از نقاط فشار، نقاطی هستند که شریان یا همان سرخرگ اصلی، از آن عبور کرده است.)

۴ـ اگر خونریزی جزئی باشد، خونریزی ممکن است با ریختن آب سرد بر  روی آن بند بیاید.

۵ ـ استفاده از تورنیکت یا شریان بند در خونریزی های شدید تورنیکت باند عریزی است که استفاده از آن به طور صحیح سرخرگ را بسته و مانع خونریزی میشود. از این وسیله تنها در موارد بسیار ضروری (نظیر قطع سرخرگ بزرگ، قطع عضو و یا عدم مهار خونریزی با روشهای دیگر) استفاده می شود.
کمکهای اولیه در خونریزی خارجی

جهت کنترل خونریزی خارجی باید چهار مورد اساسی زیر به ترتیب وبه سرعت انجام پذیرد :

۱- فشار مستقیم

۲- بالا نگه داشتن عضو

۳- فشار بر نقاط فشار

۴- استفاده از تورنیکت یا کیسه هوایی

۱- فشار مستقیم :

موثرترین روش در کنترل خونریزی از طریق فشار مستقیم میباشد که به یکی از دو روش زیر انجام میگیرد :

الف- گاز استریل (یا تکه پارچه تمیز) را روی محل خونریزی گذاشته وبا دست روی آن فشار وارد شود تا خونریزی قطع گردد.

ب- قطعه ای گاز استریل را روی محل خونریزی گذاشته وبه وسیله بانداژ محکم آنرا ببندید تا خونریزی کنترل گردد.

۲- بالا نگه داشتن عضو دچار خونریزی :

این روش در کنترل خونریزی قسمت هایی از بدن که امکان قراردادن آنها در سطحی بالا تر از سطح بدن وجود دارد مورد استفاده قرارمیگیرد که به علت نیروی جاذبه ،فشار خونریزی کمتر میشود .

توجه : در صورت وجود شکستگی درعضو مربوطه استفاده ازاین روش محدودیت دارد .

۳- فشار بر نقاط فشار :

اگر توسط فشار مستقیم و بلند کردن عضو ،خونریزی قابل کنترل نبود از فشار دادن بر نقاط فشار استفاده میشود .

نقاط فشار نقاطی است که شریان های اصلی بدن از نزدیک سطح بدن و روی استخوانها عبور میکند و تعدادی از آنها عبارتند از :

۱) در خونریزی های دست

۲) در خونریزی های پا

توجه : چنانچه در این محل ها شکستگی استخوانی باشد در استفاده از این روش محدودیت وجود دارد .

۴- استفاده از تورنیکت یا کیسه هوائی :

این روش فقط زمانی انجام میشود که کوششهای قبلی جهت کنترل خونریزی موثر واقع نشود ویا در مواقعی که اندامی قطع گردیده و نگرانی درمورد ازبین رفتن بافتهای پائین تر از محل بستن تورنیکت نباشد .

روش بستن تورنیکت :

۱- ابتدا گاز یا دستمالی بر روی بازو قرار دهید که علاوه بر نقش حفاظتی باعث افزایش فشار در آن نقطه گردد .

۲- به وسیله باند نواری دستمال فوق را ثابت کنید. وسپس اهرمی مثل یک تکه چوب یا لوله یا حتی خودکار را روی آن قرار دهید وباند را بعد از قراردادن آن گره دیگری بزنید.

۳- اهرم را به حول مرکز گره تا اندازهای بچرخانید که خونریزی قطع شود در اینحال اهرم را بوسیله گره ثابت کنید .

زمان بستن تورنیکت را در محلی که قابل رویت باشد بنویسید . بعلت اینکه بستن شریان توسط تورنیکت حداکثر هر ۱۵ دقیقه یک بار تورنیکت را به مدت ۱ دقیقه رها کرده ومجدداً ببندید.

نکته :

۱- اندامی که با تورنیکت بسته شده حتماً باید در معرض دید باشد .

۲- حتی در زخمهای ران و بازو تورنیکت حداقل باید ۲ اینچ یا۵ سانتی متر بالاتر از آن بسته شود.

عده ای از پزشکان استفاده از کیسه هوائی دستگاه فشار خون با فشار حدود ۱۵۰ میلی متر جیوه را پیشنهاد می کنندکه عملاً اگر امکان پذیر باشد راه ایمنی تری میباشد. در دهه های اخیر استفاده از وسیله ای به نام آتل بادی پیشنهاد شده که کیسه های پلاستیکی با حفره میان خالی هستند ومانند جوراب پوشیده و سپس باد می کنند. این وسیله علاوه بر اینکه میتواند به عنوان یک آتل مصرف شود درموارد خونریزیها نیز به عنوان کمک دهنده در جلوگیری از خونریزی یا در موارد شوک حاصل از خونریزی به عنوان کمک در کاهش جریان خون اندامها مورد استفاده قرار می گیرد.

دربستن تورنیکت باید بسیار دقت کرد . چه بسا افرادی که به دلیل سهل انگاری امدادگران عضو خود را از دست داده اند . به همین دلیل استفاده از تورنیکت و آتل بادی در بسیاری از نقاط جهان معلق مانده است و تنها در موارد خاص مورد استفاده قرار می گیرد .در بستن تورنیکت در قسمتی از اندام مثلاً دست باید توجه کرد برای جلوگیری از آسیب و قطع عضو سالم به اندازه ای تورنیکت را محکم کنیم که نبض احساس شود تا از تخریب عضو جلوگیری شود و حدالمقدور سعی شود از تورنیکت استفاده نشود .

کنترل بوسیله سرما :

در موارد شکستگی، سوختگی وخونریزیهای خفیف میتوان با استفاده از کیسه های حاوی یخ در محل ضایعه، علاوه بر کاهش درد و تورم  باعث کاهش خونریزی نیز شد. توجه داشته باشید که استفاده از سرما به تنهائی نمیتواند در کنترل خونریزی موثر باشد وباید همراه با دیگراقدامات انجام گیرد.

توجه : برای جلوگیری ازسرمازدگی مورد نظر، کمپرس سرما را نباید بیش از ۲۰ دقیقه ادامه داد.

با توجه به مطالب فوق در مصدوم دچار خونریزی اقدامات زیر را بترتیب به عمل أورید :

۱- محل خونریزی را مشخص کنید.

۲- نوع خونریزی را مشخص نمائید.

۳- خونریزی را کنترل کنید ( باید از حداقل امکانات حداکثر استفاده بعمل آید ).

۴- اگر جهت کنترل تورنیکت بسته اید زمان آن را درجائی که کاملاً در معرض دید باشد مثلاً سینه یا پیشانی بیمار بنویسید .

۵-  بیمار را جهت پیگیری صدمات وارد شده کنترل کنید.

فراموش نکنید که تمامی این عملیات را در موقعی میتوان انجام داد که ابتدا وضع تنفس وقلب بیمار کنترل شده باشد.

ت- خونریزی داخلی :

تعریف: چنانچه خون پس از خروج از رگ در داخل حفره ای از بدن ریخته ومحل خونریزی مشاهده نشود، خونریزی داخلی گویند. مانند خونریزی در داخل جمجمه، ویا در مجاری گوارشی.

کمکهای اولیه در خونریزیهای داخلی :

در مورد خونریزیهای داخلی مهمترین کار رساندن بیمار به مرکز درمانی است وبهترین اقداماتی که میتوان انجام داد به ترتیب زیر است :

۱- کنترل علائم حیاتی

۲- کنترل راههای هوائی

۳- قرار دادن بیمار در بهترین وضعیت

مثلاً اگر بیمار دچار تهوع واستفراغ های مکرر است اورا به پهلو خوابانده واگر خونریزی داخلی اندامها ( دست وپا )است، اندام را بالا نگه دارید.

۴-  بیمار اگر دچار شوک است کمکهای اولیه در مورد او انجام شود.

۵-  در صورت امکان به بیمار اکسیژن داده وبه او هیچ چیز نخورانید.

۶-  در اولین فرصت ممکن بیمار را به مرکز درمانی انتقال دهید.

نکته۱ :

در صورت ضربه به سر – استفراغ های مکرر زنگ خطر بزرگی جهت اعلام خونریزی داخل مغزی میباشد که میتواند باعث مرگ مصدوم گردد.همچنین خروج مایع مغزی نخاعی که همانند آبریزش بینی از بینی و مایع شفافی از گوش می باشد از علایم ضربه مغزی می باشد .

در ضربه مغزی :

سر مصدوم را بالاتر از سایر اندام او قرار دهید . از خروج مایع مغزی نخاعی به بیرون جلوگیری نکنید و هر چه سریعتر مصدوم را به مرکز درمانی انتقال دهید .

نکته۲ :

در صورت ضربه به شکم – دل درد شدید زنگ خطر بزرگی جهت اعلام خونریزی داخل شکم میباشد ودر صورت عدم توجه باعث مرگ مصدوم خواهد شد.

خونریزی و شوک

عکس‌العمل بدن در برابر شوک به نحوی است که کاهش جریان خون اعضاء حیاتی مثل قلب و مغز می‌تواند در عرض چند دقیقه ، آسیب غیر قابل برگشتی به آنها وارد کند. به منظور جلوگیری از چنین آسیبی ، بدن یک سری مکانسیمهای جبرانی در جهت برقرار ساختن جریانی مداوم و ثابت از خون به سمت مغز و قلب فعال می‌کند که این به خرج کاهش جریان خون اعضاء کم اهمیت‌تر و غیر حساس‌تر بدن مثل پوست و عضله (در مرحله اول) و در مراحل بعدی ، کلیه‌ها و دیگر احشاء شکمی و روده‌ها انجام می‌شود. در همان زمان به منظور کمک بیشتر به افزایش جریان خون سیستم عروقی ، ضربان قلب نیز افزایش می‌یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مکانیسمهای جبرانی تحت اثر دستگاه عصبی سمپاتیک و هورمونهای غده فوق کلیه (اپی نفرین و نوار پی‌نفرین) می‌باشند.

عکس‌العمل بدن در برابر خون رسانی ناکافی به بافتها و اندامهای بدن (شوک) باعث بروز علائم اولیه شوک می‌شود.

علائم شوک

کفایت مکانیسمهای جبرانی به مقدار و سرعت از دست رفتن خون بستگی دارد و معمولاً تا حدی مکانیسمهای جبرانی قادرند فشار خون را در محدوده طبیعی نگه دارند که خون از دست رفته بیش از ۱۵ تا ۲۰ درصد کل حجم خون و به عبارتی بیش از حدود یک لیتر نباشد. علائم شوک بطور خلاصه عبارتند از:

– تشنگی شدید در مراحل اولیه.
– رنگ پریدگی و سرد شدن پوست به علت تنگ شدن عروق خونی پوست.
– نبض سریع به علت تندتر زدن قلب برای جبران شوک و بعد ضعیف شدن نبض.
– احساس ضعف و غش در بیمار به علت کاهش خون رسانی به مغز و عضلات.
– افت فشار خون در مراحل اول فقط در حالت ایستاده افت می‌کند ولی با پیشرفت شوک در حالت دراز کشیده نیز پایین است.
– تنگی نفس شدید و تند شدن تنفس به علت ناکافی بودن خون از اکسیژن.
– کاهش هوشیاری به علت کاهش خونرسانی به مغز.

علل شوک

قلب و رگها خونی ، در بدن انسان مخزن عروقی را تشکیل می‌دهند که خون را در خود جای می‌دهند و جریان خون طبیعی تحت اثر سه عامل قدرت انقباضی قلب ، حجم خون و قطر عروق خونی می‌باشد.

اگر هر یک ازاین سه عامل فشار ؛ پمپاژ قلب ، میزان خون و انبساط و انقباض رگهای خونی دچار اختلال شده و درست عمل نکنند، خون رسانی به بافتهای بدن به میزان کافی صورت نخواهد گرفت و شوک اتفاق می‌افتد. از اینرو شوک را به سه نوع کلی می‌توان تقسیم کرد.

– شوک ناشی از کاهش حجم خون
– شوک ناشی از کاهش قدرت قلب
– شوک ناشی از گشاد شدن رگهای خونی

شوک ناشی از کاهش حجم خون

ایجاد شوک به علت از دست دادن مایعات به هر دلیل شوک کمبود حجم ( هیپوولمیک ، هیپو= کمبود ، ولمیک = حجم ) نامیده می‌شود.

در مصدومین رایجترین نوع شوک که خطرناک نیز می‌باشد ، شوک هیپوولمیک (Hypovolemic) یا شوک ناشی از کاهش حجم خون است. کاهش حجم خون می‌تواند مستقیماً به علت از دست رفتن خون ، (مثلاً در خونریزیهای داخلی و خارجی) یا پلاسما ( مثلاً در سوختگیهای وسیع و … ) باشد. در اکثر موارد ، شوک کمبود حجم به علت خونریزی است که به آن شوک خونریزی یا شوک هموراژیک می‌گویند.

باید تاکید شود که خون فقط بخش کوچکی از کل مایعات بدن را تشکیل می‌دهد . تمام مایعات بدن باهم حدود ۶۰ درصد وزن کل بدن را شامل می‌شوند. کاهش پلاسمای خون و بدنبال آن کاهش حجم خون ممکن است به دنبال از دست رفتن جبران نشده مایعات از راههای دیگر مثل اسهال ،استفراغ ، تعریق زیاد ، سوختگی ، دهیدراتاسیون ( کم آبی بدن ) و … باشد.

اگر بدن از قبل دچار کمبود آب نیز باشد ، این عکس العمل زودتر بروز می‌نماید. در مکانهایی که درجه حرارت بالایی دارند ، مانند انبارها و کارخانه ها ، و یا اگر مصدوم قبل از جراحت ، به شدت عرق کرده است (مثلاً حوادثی که ضمن ورزش کردن و یا شکار رخ می‌دهند) و یا بعضی کارهای سخت و سنگین ، مانند بار بری و آهنگری ، ممکن است قبل از وقوع حادثه ، آب بدن را کاهش داده ، در نتیجه اثرات کاهش حجم خون سریعتر آشکار شود.

شوک قلبی

اگر قلب نتواند بخوبی عمل پمپاژ خون را انجام داده و رگهای بدن را پر از خون نگه دارد، شوک ایجاد می شود. قلب ، پمپی است که خون را از طریق رگها به درون بدن می‌فرستد و هرگونه اختلال در برون‌ده آن فوراً به صورت کاهش جریان خون اعضای مختلف بدن تظاهر می‌کند. برون‌ده قلب محصولی از دو عامل است:

– ضربان قلب ، یعنی تعداد ضربان در دقیقه.
– حجم ضربه‌ای ، یعنی حجمی از خون که در طی هر ضربه از قلب خارج می‌شود.

شوک قلبی معمولاً در اثر صدمه به قلب ، حمله قلبی و سایر بیماریهای قلبی ایجاد می‌شود. اکثر بیماریهای قلبی که درمان آن به تعویق می‌افتد، سرانجام آن قدر به قلب صدمه می‌رساند تا این که شوک قلبی رخ می‌دهد.
شوک ناشی از تغییر قطر رگهای خونی

ظرفیت رگهای بدن در مقایسه با حجم خون نباید خیلی بزرگ باشد. انبساط رگهای خونی ، بدون انقباض کافی دیگر رگهای خونی (به منظور جبران این انبساط) ایجاد شوک می‌کند. سرخرگها و سیاهرگهای بدن ، می‌توانند در پاسخ به تاثیرات هورمونی (شیمیایی) و عصبی قطر خود را تغییر دهند.

دستگاه عصبی سمپاتیک (جزئی از دستگاه عصبی خودکار بدن) مسوولیت کنترل کشش عضلات موجود در جدار رگها رابه عهده دارد و فعالیت این دستگاه سبب افزایش انقباض سرخرگها می شود. اثر مشابهی نیز توسط هورمونها مترشحه از غده فوق کلیه ( ادرنال ) ، یعنی اپینفرین و نوراپی نفرین ، ایجاد می‌شود.

انقباض سرخرگها، مقاومت آنها را در برابر خون بطور قابل توجهی افزایش می‌دهد. در نتیجه جریان خون به بافتها کاهش یافته ،و در همان زمان فشار خون سرخرگی افزایش می یابد. به عکس ، کاهش فعالیت دستگاه سمپاتیک منجر به گشاد شدن (انبساط ) سرخرگها و افزایش جریان خون بافتها می‌شود که به موازات آن فشار خون کاهش می‌یابد.

در بعضی از شرایط خاص ، موقعی که رگهای خونی ، انبساط بسیار زیادی پیدا می‌کنند، فشار خون بطور حاد کاهش یافته و مصدوم دچار شوک می‌شود.

انقباض سیاهرگها نیز می‌تواند با مکانیسمی متفاوت ، سبب افزایش فشار خون شود. در هر لحظه معین ، اکثر حجم خون موجود در گردش ، در سیاهرگها باعث می شود حجم زیادی از خون از سمت سیاهرگها به سوی قلب به حرکت درآید که با افزودن برون ده قلب ، فشار خون را افزایش خواهد داد.
اقدامات اورژانس در بیمار مبتلا به شوک

مدت زمانی را که فرصت دارید تا اقدامات اورژانس را برای مصدوم با شرایط خطرناک (خونریزی شدید و شوک) به اجرا در آورید، بسیار اندک است. لذا اقدامات درمانی باید هرچه سریعتر شروع شوند. مصدومینی که دچار شوک شده‌اند و یا احتمال شوک در آنها وجود دارد، باید سریع به بیمارستان منتقل شوند.

مصدوم را در موقعیت مناسب قرار دهید با توجه به مشکلات و صدمات مصدوم می‌توان وی را در وضعیت مناسب قرار داد:

بلند کردن پا بهترین روش است. پاهای مصدوم را ۲۵ سانتیمتر بلند کنید. در موارد صدمه در ناحیه گردن و یا ستون فقرات ، صدمه در ناحیه سر ، صدمه به قفسه سینه و شکم ، در رفتگی و یا شکستگی استخوان لگن و یا شکستگی لگن خاصره از این روش استفاده نکنید.

بدن مصدوم را به حالتی که سر و سینه‌اش از سطح بدن پایینتر قرار گیرد، قرار ندهید، زیرا باعث می‌شود احشاء شکمی به دیافراگم فشار بیاورد. هدف این است که مصدوم در وضعیتی (طاق باز یا نیم نشسته) قرار بگیرد که کاملاً راحت باشد و به راحتی تنفس کند. مصدوم را در هر موقعیتی که قرار می‌دهید، باید علائم حیاتی را در او بررسی کنید و مراقب باشید زیرا امکان استفراغ وجود دارد.

راه تنفس مصدوم را باز کنید. جهت این کار یک دست را بر پییشانی مصدوم و دست دیگر را زیر چانه او قرار دهید. سر مصدوم را به عقب خم کنید. این کار سبب می‌شود دهان او اندکی باز شود. اگر مصدوم نفس می‌کشد، مجاری تنفسی او را باز نگه دارید. اگر مصدوم نفس نمی‌کشد به او تنفس مصنوعی بدهید. مراقب مواد مترشحه و استفراغ مصدوم باشید و در صورت وجود آنها را پاک کنید. اگر تنفس و گردش خون مصدوم متوقف شده است، اقدامات احیاء قلبی – ریوی (CPR) را انجام دهید.

خونریزی را با روشهای فشار مستقیم ، بالا نگه داشتن عضو مجروح ، اعمال فشار نقطه‌ای و یا دیگر راههای لازم مهار کنید. کاهش حجم خون برای مصدومی که دچار شوک شده ،خطرناک است. در صورت در دسترس بودن ، از لباسهای ضد شوک نیز استفاده کنید. اگر چنین لباسی در دسترس ندارید می‌توانید با استفاده از باندهای کشی سرتاسر اندام تحتانی را با فشار متوسط بانداژ نمایید.

هرچه سریعتر به مصدوم اکسیژن تراپی برسانید. کمبود اکسیژن در اثر کاهش جریان خون ایجاد می‌شود. به مصدوم اکسیژن خالص برسانید.

در صورت وجود آسیب احتمالی در ناحیه ستون فقرات ، مصدوم را بی‌حرکت نگه دارید.

شکستگیها را آتل بندی کنید. این کار باعث می‌شود که خونریزی و درد که هر دو شوک را تشدید می‌کنند، تخفیف یابد. مصدوم را به تندی و با شدت تکان ندهید چرا که حرکت بدن ، شوک را تشدید می‌کند.

به مصدوم اطمینان و قوت قلب دهید و او را بی‌حرکت نگه دارید. اگر مصدومینی که دچار شوک شده‌اند، بی‌حرکت و آرام باشند، شانس بیشتری برای زنده ماندن خواهند داشت.

از کاهش دمای بدن جلوگیری کنید. باید دمای بدن مصدوم را تا حد امکان نزدیک به میزان طبیعی نگهدارید. ولی مصدوم را بیش از حد گرم نکنید. اگر امکان دارد، لباسهای خیس را از تن مصدوم در آورید. مصدومینی را که از ناحیه سر ، ستون فقرات و گردن آسیب دیده‌اند، آنها را برای گذاشتن پتو در زیرشان تکان ندهید.

هیچ چیز به مصدوم نخورانید. مصدومی که دچار شوک شده است، دهانش خشک می‌شود و احساس تشنگی می‌کند. همچنین ممکن است در اثر اکسیژن رسانی به مصدوم ، دهان و مجاری بینی مصدوم خشک شوند. مصدوم نباید چیزی بنوشد. هیچ نوع دارو و غذا و مایعی را از طریق دهان به مصدوم ندهید. اگر چنین کنید، احتمال وقوع استفراغ را در مصدوم افزایش می‌دهید.

هدف درمان اولیه در شوک کمبود حجم ، جلوگیری از تداوم از دست دادن خون است. درمان جایگزینی خون از دست رفته با دادن مایع است. در مرحله اول درمان در صحنه حادثه یک سرم فیزیولوژیک (که جزئی از وسایل هر امدادگری می‌باشد) یا محلول رینگرلاکتات می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

محلول رینگرلاکتات حاوی نمک در غلظتی معادل غلظت خون است و با وجود اینکه گلبولهای خونی را ندارد و نمی‌تواند تمام اعمال خون را انجام دهد، می‌تواند در مراحل اولیه درمان جایگزینی حجم خون و بالا آوردن فشار آن نقش موثری ایفا کند. با این کار رینگرلاکتات در حفظ جریان خون به تمام اعضای بدن کمک می‌کند. انتقال خون تنها با دستور پزشک و در مراحل درمان انجام می‌شود.

شوک ناشی از کاهش حجم خون

مهر ۲۱, ۱۳۹۴ توسط :   موضوع: : آموزش-اورژانس-پزشكي, مشروح اخبار

ایجاد شوک به علت از دست دادن مایعات به هر دلیل شوک کمبود حجم (هیپوولمیک) نامیده می‌شود. در مصدومین رایجترین نوع شوک که خطرناک نیز می‌باشد ، شوک هیپوولمیک (Hypovolemic) یا شوک ناشی از کاهش حجم خون است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، کاهش حجم خون می‌تواند مستقیماً به علت از دست رفتن خون ، (مثلاً در خونریزیهای خارجی و داخلی) یا پلاسما ( مثلاً در سوختگیهای وسیع و … ) باشد. در اکثر موارد ، شوک کمبود حجم به علت خونریزی است که به آن شوک خونریزی یا شوک هموراژیک می‌گویند.

این شوک غالبا به دنبال خونریزی (خارجی یا داخلی) و یا خارج شدن مقادیر زیاد مایع از بدن (سوختگی، اسهال و استفراغ) ایجاد می شود. علت این شوک ناکافی بودن حجم خون در داخل رگ‌ها است.

نشانه های شایع شوک

رنگ پریدگی، کبودی و سردی پوست، عرق فراوان، تندی تنفس همراه با تلاش زیاد، تاری چشم ها، گشادی مردمک چشم ها، احساس تشنگی، تهوع و استفراغ، بی قراری و هیجان، نبض تند و ضعیف، افت فشار خون، احساس خفگی و چنگ زدن به یقه، بی هوشی، بی حالی و گود رفتن چشم ها و کاهش دفع ادرار.

زیر پاهای مصدوم چیزی قرار دهید تا بالاتر از سطح قلب قرار گیرند ، به شرطی که شکستگی و آسیب پاها وجود نداشته باشد
شوک قلبی

این شوک به دلیل سکته قلبی یا بیماری های عضله قلب و یا بیماری های دریچه قلب ایجاد می شود. سکته قلبی شایع ترین علت شوک قلبی است.
شوک عفونی

این شوک به دنبال ورود میکروب های خطرناک به داخل خون و آزاد شدن سموم آنها ایجاد می شود.
شوک تنفسی

این شوک در اثر انسداد راه های هوایی به دلیل ورود جسم خارجی یا برخی بیماری ها و یا زخم مکنده در قفسه سینه و فلج عضلات تنفسی و … ایجاد می شود.
شوک عصبی

در نتیجه وارد شدن صدمه به نخاع (مرکز تنظیم کننده قطر عروق)، درد و هیجان شدید، فرد دچار گشادی عروق خونی و شوک می شود.
شوک حساسیتی

این نوع شوک در اثر تماس با مواد حساسیت زا ایجاد می شود. علائم و نشانه های آن عبارتند از: برافروختگی، خارش و سوزش پوست خصوصا صورت، گرفتگی گلو، کهیر عمومی بدن، تورم صورت و لب ها، تنگی نفس و خس خس سینه، افت فشار خون، رنگ پریدگی، سیاهی رفتن چشم ها و حالت بیهوشی.
نخستین اقدامات ضروری برای فرد دچار شوک

• مصدوم را در وضعیت استراحت و درازکش قرار دهید و از جابه جایی غیرضروری او خودداری کنید.
• راه هوایی مصدوم را باز نموده و اجسام خارجی را از دهان او خارج کنید.

• علل شوک را شناسایی کرده و برطرف نمایید.
• اکسیژن ۴ تا ۶ لیتر در دقیقه داده شود.
• در صورت نیاز، تنفس مصنوعی و ماساژ قلبی داده شود.
• لباس های تنگ مصدوم را آزاد کنید.
• زیر پاهای مصدوم چیزی قرار دهید تا بالاتر از سطح قلب قرار گیرند ، به شرطی که شکستگی و آسیب پاها وجود نداشته باشد.
• علائم حیاتی (نبض، فشار خون، تنفس و درجه حرارت) مصدوم را در ابتدا ثبت کرده و هر ۵ دقیقه یک بار تکرار کنید.
• مصدوم را گرم نگه دارید.
• شکستگی ها را ثابت کنید و در صورت درد شدید، پزشک مسکن تجویز نماید.
• از راه خوراکی به مصدوم چیزی داده نشود. می توانید با پارچه خیس دهان او را مرطوب کنید.
• در شکستگی جمجمه، سر مصدوم را بالاتر از سطح زمین قرار دهید تا آسیب کمتری به مغز وارد شود.
• نواحی خونریزی دهنده را با فشار و قرار دادن گاز استریل مهار کنید.
• در شوک قلبی، بیمار را در وضعیت نشسته قرار دهید.
• در شوک حساسیتی، از داروهای ضد حساسیتی مثل آدرنالین و آنتی هیستامین با تجویز پزشک استفاده شود.
• از ورود مواد استفراغی به درون مجاری تنفسی جلوگیری کنید.
• مصدومی را سریعا به مراکز درمانی انتقال دهید.

نکات مهمی که در هنگام خونگيري و تزريق خون باید رعایت گردد

برای خون گیری و یا تزریق خون لازم است که  هويت بيمار تایید گردد . زیرا در صورت تزریق اشتباهی خون به فرد دیگر ، به دلیل تفاوت گروه های خونی می تواند موجب از دست رفتن جان بیمار گردد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  چنانچه بيمار هوشيار است قبل از نمونه گيري از خود فرد، نام، نام*خانوادگي، و تاريخ تولد را پرسيده و مشخصات بيمار را با پرونده و اطلاعات فرم درخواست خون مقايسه نمائيد.

• در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات پرونده و فرم درخواست تكميل شده خون انجام گیرد.

• چنانچه بيمار غير هوشيار است(يا موارد اورژانس) بايد طبق دستورالعملهاي داخلي درهربيمارستان شناسايي اين بيماران تعريف شده باشد.

(به عنوان مثال مي توان از يك نام مستعار و شماره پرونده بيمار جهت شناسايي استفاده نمود.)

2- تهيه نمونه خون قبل از تزريق خون

• در زمان خونگيري چنانچه بيمار در حال دريافت مايعات تزريقي از يك دست است، به منظور اجتناب از تركيب نمونه با مايعات تزريقي بهتر است از بازوي ديگر بيمار استفاده كرد و يا درصورت لزوم از پائين تر از محل تزريق، نمونه را تهيه نمود.

در صورتي كه مجبور هستيد از محل تزريق یا نمونه را از رگي كه سرم در حال تزريق است تهیه کنید 5 تا 10 ميلي ليتر خون دريافتي اوليه را دور ريخته و نمونه جديد را جهت انجام آزمايش جمع آوري كنيد

• نمونه خون هموليز حتي الامكان بايد با نمونه صحيح جايگزين شود.

• نمونه قبل از تزریق نباید بیش از سه روز قبل از تزریق جمع آوری شوند مگر مشخص باشد بیمار حامله نبوده و یا درخلال 3 ماه قبل تزریق خون نداشته است.

• اگربيماردر 10روز گذشته تزريق خون داشته است نمونه قبل از تزریق نباید بیش از يك روز قبل از تزریق جمع آوری شود.

• لازم به ذكر است براي غربالگري آنتي بادي و كراس مچ و تعيين گروه خون و Rh، مي توان از نمونه هاي لخته و يالوله اي كه داراي EDTA است، استفاده شود

• (از برچسب زدن قبلي لوله هاي چند بيمار (به عنوان مثال در ايستگاه پرستاري)و سپس اقدام به نمونه گيري از بيماران شديدا پرهيز گردد.)

3- مواردي كه بايد حتما روي برچسب قيد گردند :

• نام، نام خانوادگي بيمار

• تاريخ تولد

• شماره پرونده

 ساير موارد :

• تاريخ وساعت خونگيري

• نام يا نام مخفف فردي كه نمونه*گيري كرده است.

• دو مورد آخر را مي توان يا روي برگه در خواست آزمايش يا روي برچسب لوله يادرسيستم كامپيوتري قيد گردند

دستورالعمل مراقبت قبل از تزريق خون

الف : بررسي نماييد قبل از هر تزريق موارد زير مهيا بوده و سپس اقدام به تحويل گرفتن خون و فرآورده از بانك خون نماييد:

1. انتخاب محل مناسب تزريق در بيمار-آماده بودن بيمارو پرستار جهت تزريق

2. ست تزريق خون

3. سر سوزن با سايز مناسب (در بالغين G 22-14) ومعمولا سايز G 20 -18 استفاده
مي شود. دربچه ها(G24-22)

4. موجود بودن داروهايي از قبيل آنتي هيستامين-اپي نفرين

5. محلول سديم كلرايد تزريقي

6. كپسول اكسيژن

7. دستگاه ساكشن

8. بررسي شود آيا طبق تجويز پزشك معالج بيمار قبل از تزريق نياز به دريافت دارودارد يا خير

 نکته : حداكثر فاصله زماني بين تحويل گرفتن كيسه خون كامل وگلبول قرمز از بانك خون تا تزريق 30دقيقه مي باشد.

ب- تحويل گرفتن خون و فرآورده توسط بخش

1. نحوه ارزيابي خون و فرآورده خون

اگركيسه خون يا فرآورده داراي هر يك از شرايط زير باشد بايد به بانك خون عودت داده شود.

 هر گونه نشت از كيسه

 رنگ غير طبيعي(بنفش –ارغواني … )

 هموليز

 وجود لخته

 گذشتن از تاريخ انقضاء فرآورده

 وجود كدورت

 وجود گاز در كيسه (كيسه باد كرده)

 برچسب ناسالم

• در صورت وجود هر كدام از موارد بالا پرستار بايد از تحويل گرفتن خون و فرآورده* خودداري كند و با تكميل قسمت مربوطه در فرم مشخصات خون ارسالي براي بيمار كيسه را عودت دهد.

2. نوع فرآورده درخواستي

3. گروه خون و Rh بيمار و كيسه خون

4. شماره ويژه واحد اهدايي قيد شده برروي كيسه خون با شماره اهدا قيد شده در فرم تحويل خون

ج- تاييد هويت بيمار:

 قبل از تزريق از خود فرد، نام، نام*خانوادگي، و تاريخ تولد را پرسيده و مشخصات بيمار را با پرونده و فرم درخواست تكميل شده خون مقايسه نمائيد.

 در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات فرم درخواست خون وفرم مشخصات كيسه خون وفرآورده ارسالي از بانك خون

 نكات ويژه اي كه قبل از تزريق بايد رعايت شوند

1. هيچ نوع دارو نبايد به كيسه فرآورده خون و يا ست تزريق خون اضافه گردد، چه قبل از تزريق و چه در زمان دريافت خون. محلول رينگر نيزبه دليل داشتن كلسيم كه مي تواند با سيترات موجود در كيسه خون ايجاد لخته كند نبايد داده شود.

محلول هاي دكستروز نيز باعث ليز گلبول هاي قرمز مي شوند. چنانچه هركلوئيد يا كريستالوئيدي براي بيمار لازم باشد بايد ازيك رگ (IV Line) جداگانه تزريق گردد (نرمال سالين تنها محلولي است كه همراه با فرآورده خوني مي*توان تجويز كرد).

2. تمام فرآورده*هاي خون بايد توسط يك ست تزريق خون كه شامل فيلترها260-170 ميكروني استاندارد است تزريق شود و تنها يك ست تزريق خون به هر كيسه وصل گردد. پلاكت ها بايد توسط ست مخصوص فرآورده*هاي پلاكتي تزريق شوند و در ابتدا لازم است ست با نرمال سالين شستشو شود.

از فيلترهاي ميكروست هم مي*توان براي فيلتر كردن حجم*هاي كم كنسانتره*هاي پلاكتي، كرايو، انعقادي و ليوفيليزه استفاده كرد. از فيلترهاي كاهنده لكوسيت، جهت جلوگيري از واكنش*هاي تب زا و آلوايميونيزه شدن عليه HLA استفاده مي شود.

1. دستور پزشك را به دقت كنترل كنيد.

2. قبل از آغاز تزريق خون علائم حياتي بيمار را كنترل كنيد.

3. در مورد هر گونه واكنش قبلي نسبت به تزريق خون از بيمار سؤال كنيد.

4. فرم رضايتنامه تزريق خون توسط بيمار يا همراه امضاء شود.

5. برگ درخواست خون را با برچسب كيسه خون مطابقت داده و نام بيمار ، شماره كيسه خون ، نوع گروه خوني و ارهاش و تاريخ انقضاي خون را كنترل نماييد . كنترل مواردمذكور توسط مسئول آزمايشگاه ، پرستار مسئول بيمار و يك نفر پرستار ديگر صورت گرفته و لازم است فرم مخصوص تزريق خون توسط هر دو پرستار امضاء شود.

6. خون را از نظر وجود لخته مشاهده كنيد ، در صورت وجود لخته ، خون را به بانك خون بازگردانيد.

7. خون بايد در يخچال در دماي كنترل شده 4 درجه سانتي گراد نگهداري شده و حداكثر مدت مجاز نگهداري خون در دماي اتاق قبل از تزريق نيم ساعت مي باشد. همچنين حداكثر ظرف مدت 2 ساعت بايد تزريق انجام شود.

8. در صورت نياز به گرم كردن خون از گرمكن مخصوص استفاده شود ، روشهايي چون استفاده از فن كوئل ، نگهداري در دست و … جايز نيست.

9. دستهاي خود را بشوئيد و از دستكش يكبار مصرف استفاده كنيد.

10.وسايل لازم را بر بالين بيمار ببريد)ست خون فيلتردار ، فرآورده هاي خوني ، رابط Y شكل ، سرم نرمال سالين تزريقي9 /0% و سرسوزن با آنژيوكت 18 يا بالاتر و ……)
8. توضيحات لازم را در مورد پروسيجر به بيمار بدهيد.

12.علائم واكنش آلرژيك به خون (خارش ، كهير ، گرگرفتگي ، تنگي نفس ، تهوع ، تب و … ) را به بيمار آموزش دهيد ، تا در صورت بروز شما را مطلع كند.

13.تنها مايع وريدي مجاز جهت تزريق در حين ترانسفوزيون خون ، نرمال سالين 9/0% مي باشد.

14.در صورت تزريق نرمال سالين همراه با خون بطور همزمان از يك وريد از رابط Y شكل استفاده كنيد.

15.ست خون را هواگيري نموده به راه وريدي وصل كنيد ، فيلتر محفظه قطره زن داخل خون قرار گيرد.

16.قطرات را تنظيم كنيد . 15دقيقه اول قطرات آهسته و 10 الي 15 قطره در دقيقه بوده در طول اين مدت بيمار را كاملاً تحت نظر داشته باشيد ، معمولاً اولين علائم حساسيت در اين زمان اتفاق مي افتد . در صورت بروز هرگونه واكنش ، جريان خون سريعا قطع شده و نرمال سالين تزريق شود.

17.در صورت عدم واكنش نسبت به خون ، سرعت تزريق را بتدريج افزايش دهيد.

18.وضعيت بيمار را در طول ترانسفوزيون به دفعات كنترل نماييد.

19. بعد از اتمام پروسيجر ، برچسب شماره كيسه خون را به برگه ثبت گزارشات پرستاري الصاق نمائيد.

20. بعد از اتمام خون ، مقداري سرم نرمال سالين9/0% تزريق و علائم حياتي را كنترل نمائيد.

21. اطلاعات خود را در پرونده بيمار ثبت كنيد (زمان شروع و اتمام ، مقدار و نوع فرآورده ، علائم حياتي بيمار ، ميزان سرم تزريقي و نكات مورد ارزشيابي از قبيل تغييرات علائم حياتي ، وضعيت سلامت بيمار ، وجود واكنش هاي حساسيتي و مداخلات پزشكي و پرستاري در اين خصوص)

 تكرار مهمترين وظایف پرستاری

1- تاييد هویت بیمار:

الف- قبل از تهيه نمونه خون جهت انجام آزمايشات قبل از تزريق و کارت شناسایی
ب- قبل از تزريق خون وفرآورده

2- بررسيهاي موردنظر در خصوص فرآورده تحويل گرفته شده از بانك خون بیمارستان

3- بررسی دقیق مشخصات روی برچسب کیسه خون

4- نگهداری صحیح خون و فرآورده ها تا زمان تزريق

5- گرم کردن خون در صورت دستور پزشك

کنترل دقیق و شناسایی بیمار قبل از شروع تزریق خون و تطبیق آن با مشخصات ثبت شده بر روی کیسه خون و فرم های درخواست خون

6- تزریق صحیح خون

7-آشنایی با عوارض واقدامات لازم در هنگام بروز عوارض ناشی از تزریق خون

پیشگیری از گاز گرفتگی ناشی از منوکسید کربن

مسمومیت با گاز منوکسید کربن یکی از مشکلات مهم سلامت در فصل سرما است که نیاز به مراقبت و اقدامات پیشگیرانه از سوی مردم دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مهمترین دلایل گازگرفتگی براثر استنشاق گاز منواکسید کربن، مکش نامناسب یا عدم مکش لوله‌های بخاری گازی، سوختن ناقص نفت بخاری‌های نفت‌سوز، بدکارکردن شومینه گازی یا سوخت ناقص و یا شومینه‌هایی با سوخت چوب، سوختن ناقص زغال در منقل‌های کرسی، بدکارکردن اجاق خوراک‌پزی، سوختن ناقص یا نامناسب آبگرمکن، ژنراتورهای خانگی و کار کردن خودرو در پارکینگ در بسته است.

لازم به ذکر است از نشانه‌های مسمومیت با گاز منواکسید کربن در وهله اول سردرد همراه با احساس سنگینی و در صورت عدم اکسیژن رسانی مناسب گیجی، تهوع، استفراغ، سوزش شدید در ناحیه چشم و گلو، احساس گرفتگی و درد شدید در قفسه سینه، تشنج و احساس آشفتگی، تحریک‌پذیری، ناتوانی در تشخیص موقعیت و شرایط، کاهش هوشیاری و اغما و مرگ می‌باشد.

خواهشمندیم نكات زیر را در رابطه با خرید و نصب وسايل گازسوز رعایت نمایید تا دچار گاز گرفتگی و مسمومیت با گاز مونو اكسيد كربن نگردید :

 گاز مونو اكسيد كربن كاملا بي رنگ و بي بو است . تنفس گاز مونو اكسيد كربن باعث گازگرفتگي ، مسموميت و مرگ
مي شود .

 نشانه هاي اوليه گازگرفتگي عبارتند از : خواب آلودگي ، ضعف ، گرفتگي بدن ، سردرد ، تهوع و درد ، تهوع و درد قفسه سينه .

  در صورت مشاهده نشانه هاي اوليه گازگرفتگي ، فرد مسموم را در جريان هواي آزاد قرار داده ، در صورت نياز به او تنفس مصنوعي دهيد . وسايل گازسوز را خاموش نموده و اجازه دهيد توسط سرويسكار مورد بازديد قرار گيرد .

 قرار دادن انتهاي دودكش در ظرف آب موجب عدم خروج دود و گازهاي سمي شده و مرگ آفرين خواهد بود .

  انتهاي دود كش پشت بام مي بايست مجهز به كلاهك  H  شكل باشد تا دود به محيط خانه بر نگردد .
  خروجي دود كش نبايد در كنار كولر و يا زير پنجره باشد ، چرا كه گازهاي سمي وارد فضاي خانه مي شود .

  سرد بودن لوله بخاري يكي از نشانه هاي عدم خروج محصولات احتراق از دود كش بوده و بايد سريعا وسايل گازسوز را خاموش كنيد .

  بسياري از حوادث مربوط به مسموميت با گاز مونو اكسيد كربن بر اثر استفاده از وسايل گرمايشي در مكان نامناسب ، نصب ناصحيح دودكش و مسدود بودن مسير دودكش اتفاق مي افتد .

  محل نصب دستگاه هاي گازسوز بايد به گونه اي انتخاب شود كه قابليت نصب دودكش و امكان تخليه دود به فضاي خارج ممكن باشد . براي دستگاههاي گازسوزي كه نياز به دود كش ندارند بايد در محلي نصب شوند كه امكان تهويه به صورت طبيعي يا مكانيكي وجود داشته باشد .

  هموطن گرامي :  مهمترين نقايص فني در نصب دودكش بخاري عبارتند از : اشكال در نوع اتصالات ، چفت نشدن لوله هاي دودكش ، نصب نشدن اصولي دودكش ، به كارگيري دودكش نامناسب و رعايت نكردن قطر مناسب لوله هاي دودكش

  استفاده از دودكش هاي آجري به واسطه داشتن درز و احتمال نشت گاز مونواكسيدكربن هرگز توصيه نمي شود .

  شهروند گرامي جهت جلوگيري از گازگرفتگي هنگام استفاده از وسائل گازسوز به تهويه مناسب آنها وتمامي نكات ايمني توجه كنيد .

  آيا مي دانيد مسموميت با گاز مونواكسيدكربن بدون تغيير در تعداد تنفس اتفاق افتاده و با علائم تهوع و سردرد همراه است ؟
  مسموميت توسط گاز مونو اكسيدكربن از طريق سوخت ناقص و تخليه نشدن كامل گازهاي خطرناك صورت مي گيرد .

  از اتصال هود آشپزخانه به دود كش وسايل گازسوز جدا خوداري كنيد .

 انتهاي  دودكش توكار بايد حداقل 100 سانتي متر از سطح پشت بام بالاتر باشد .

 از قرار دادن خروجي دود كش به صورت افقي با كلاهك  و يا بدون كلاهك در زير سقف و بالكن جدا خوداري نماييد .

 استفاده از يك دودكش مشترك براي دو وسيله گازسوز خطرناك است .

  لوله هاي آكاردئوني به دليل انعطاف زياد و جدا شدن از ديوار يا بخاري از جاي خود خارج مي شوند . بنابراين از استفاده ي اين لوله ها جدا خوداري نماييد .

 از قرار دادن لوله هاي تبديل كه باعث كاهش قطر لوله بخاري مي شود ، جدا خوداري كنيد . قطر لوله بخاري نبايد كوچكتر از قطر لوله خروجي دستگاه گازسوز باشد .

  تحت هرشرايطي عمل تهويه هوا را تسهيل كنيد و هرگز دريچه هاي كولر را نپوشانيد .

  نصب هرگونه وسيله گاز سوز در حمام ، رختكن ، سرويسهاي بهداشتي و محوطه سونا ، استخر و جكوزي ممنوع است .

 دقت نماييد تا هواي كافي براي سوختن به بخاري و ساير وسايل گاز سوز برسد . روزنه هاي زير دربها براي اين منظور مفيد مي باشند ، از مسدود كردن آنها خودداري كنيد .

 همواره محل اتصال دودكش به وسايل گازسوز و محل اتصال دود كش به ديوار را بازرسي نموده و از محكم بودن آنها اطمينان حاصل نماييد .

  مسدود شدن دودكش سبب سوختن ناقص و برگشت گازهاي خطرناك و مسموم كننده گرديده و باعث خفگي در اثر گازگرفتگي مي شود .

  دود كش وسايل گاز سوز  را از شيشه عبور ندهيد اما در صورت اجبار نبايد دودكش مستقيما با شيشه در تماس باشد زيرا در اين صورت امكان شكستن در اثر حرارت و افتادن دودكش وجود دارد .

  حتي الامكان از نصب زانويي اضافه در مسير دودكش خوداري و دقت كنيد جنس دودكش از ورقهاي ضد زنگ و گالوانيزه انتخاب شود .

  قرار دادن خروجي دودكش وسايل گازسوز در حيات خلوتهاي مسقف ممنوع است .

 استفاده از پلوپز و ساير وسايل غيرگرمايشي جهت گرم كردن محيط بسيار خطرناك است .

 آبي نبودن شعله ي بخاري ممكن است به دليل نرسيدن هواي كافي به بخاري باشد كه در اين صورت گازمنو اكسيد كربن توليد مي شود .

  قبل از نصب وسايل گازسوز از سلامت و عملكرد صحيح وسايل كاملا مطمئن شويد .

  مسير خروج دود ( دودكش ) را به وسيله چراغ قوه يا طناب و سنگ بررسي نماييد تا از مسدود نبودن راه آن اطمينان يلبيد .

  براي اتصال وسيله گازسوز به لوله كشي گاز خانه از شيلنگ هاي استاندارد با اندازه مناسب استفاده نماييد و هر دو طرف آن را با بست فلزي محكم كنيد و بعد از اتمام كار ، محل هاي اتصال را با كف صابون آزمايش نماييد .

  از لوله دودكش هاي غيراستاندارد با قطر كم تر از 10 سانتي متر به هيچ عنوان استفاده نكنيد .

  لوله دودكش بايد به طور كامل خارج از خانه و در هواي آزاد هدايت شود تا دود حاصل از احتراق وسيله گازسوز را به كلي از محل دور نمايد ، بنابراين در اين زمينه دقت و تدابير لازم را بيانديشيد و از گذاشتن لوله ي بخاري در ظرف آب جدا خوداري نماييد .

  دود حاصل از سوختن گاز طبيعي در وسايلي همچون بخاري ، شومينه و آبگرمكن بدون بو و رنگ مي باشد كه در صورت انتشار در فضا جاي اكسيژن را گرفته و باعث خفگي مي شود .

بنابراين بعد از نصب اين وسايل كنترل و آزمايش لازم را جهت اطمينان از عدم نشت دود به عمل آوريد و اين كار را به صورت دوره اي  انجام دهيد .

  هنگام ورود به منزل جديد ، مسير دودكش وسايل گازسوز را بررسي كنيد تا راه آن مسدود نباشد و نقص و مشكل فني نداشته باشد .

  به كودكان بياموزيد اسباب بازي هاي خود را داخل بخاري يا شومينه ، نياندازند هنگام روشن بودن اين وسايل بيش از اندازه به آن ها نزديك نشوند .

  مهم ترين ويژگي وسايل گازسوز داشتن تاييديه استاندارد ( آرم استاندارد ) و برچسب مصرف انرژي است كه نشان مي دهد اين وسيله از نظر ايمني و مصرف منطبق با اصول استاندارد بين المللي روز باشد .

  ظرفيت حرارتي وسيله گرمازا را منطبق با ظرفيت مورد نياز فضاي اتاق انتخاب نماييد .
( ظرفيت بالا تر موجب مصرف بي رويه گاز طبيعي خواهد شد و مبلغ گازبها به صورت چشمگيري افزايش خواهد يافت .

  از انتخاب بخاري هاي بدون دودكش براي منازل جدا خوداري كنيد .

  هنگام خريد وسايل گازسوز از فروشنده بخواهيد كه وسيله را آرمايش نمايد تا از عدم نواقص ايمني و مصرف آن مطمئن شويد . ( البته اين آزمايش بايد بعد از نصب وسايل گازسوز و قبل از استفاده از آن مجددا از سوي تعمير كار مجاز تكرار شود ) .

  يادتان باشد بخاري 44 درصد ، آبگرمكن 25 درصد ، موتور خانه 20 درصد ، شومينه 8 درصد ، اجاق گاز 2 درصد و ساير وسايل گازسوز 1 درصد در مرگ خاموش افراد نقش دارند .

  يك آبگرمكن گازي 4 برابر يك بخاري گازي ، اكسيژن و گاز طبيعي مصرف مي كند .

علایم حیاتی یک مصدوم

علایم حیاتی علايمي هستند كه ما را از نحوه كاركرد دستگاه هاي بدن مطلع مي سازند ، علايم خطرناك را هشدار مي دهند و كاركرد دستگاههاي عصبي ، تنفسي و گردش خون را گزارش مي دهند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  علايم‌ حياتي‌ مي‌توانند در شناسايي‌ مشكلات‌ خاص‌ و تعيين‌ هرگونه‌ تغيير در وضعيت‌ مصدوم‌ به‌ شما كمك‌ كنند. كنترل‌ علايم‌ حياتي‌ را به‌طور مرتب‌ ادامه‌ بدهيد و يافته‌هاي‌ خود را در نمودار ثبت‌ مشاهدات‌، ثبت‌ كنيد و آن‌ را به‌ امدادگران‌ گروه‌ پزشكي‌ كه‌ مراقبت‌ از بيمار را بر عهده‌ خواهند گرفت‌، تحويل‌ دهيد .

پس از ارزیابی اولیه مصدوم  باید علایم حیاتی  او را ارزیابی کنید.

علایم حیاتی  مهم عبارتند از:

1- درجه هوشیاری

2- تنفس

3- نبض

4- فشار خون

5- درجه حرارت بدن

6- رنگ پوست

7- قطر مردمک چشمها

هر یک ازاین علایم را به طور خلاصه توضیح می دهیم:

1-  درجه هوشیاری:

درجه هوشیاری مصدوم را با تکان دادن ملایم شانه های مصدوم  و صدا کردن او بررسی کنید.

در واقع با تکان دادن شانه های مصدوم سر وگردن او تکان نخورد.

2-تنفس :

در بررسی تنفس مصدوم به سه مورد زیر توجه کنید:

الف- تعداد تنفس :

برای تعیین تعدادتنفس آن را در مدت یک دقیقه بشمارید در افراد بالای12 سال که در حال استراحت هستند تعداد تنفس طبیعی 12تا20 است. در کودکان یک تا 12ساله بین 15تا30 می باشد. نوزادان تا یک ماهه

در حالت طبیعی بین 25تا50 است.

ب – عمق تنفس:

دقت کنید که تنفس مصدوم  عمیق است یا سطحی .

ج– نظم تنفس :

ببینید آیا پس از یک تنفس عمیق  نفس بیمار قطع میشود. یا نه؟

عمل تنفس شامل دو قسمت دم و بازدم است . شما بايد قادر باشيد بيمار را از نظر وجود يا عدم وجود تنفس ، عمق و نظم آن بررسي كنيد .

افراد بالغ متوسط الجثه به طور طبيعي تقريباً16 بار و كودكان 30-20 بار در دقيقه تنفس مي كنند .

جهت بررسي وجود تنفس پس از بازكردن راه هوايي ، گوش خود را به دهان و بيني بيمار نزديك كنيد ، درحالي كه به قفسه سينه بيمار نگاه مي كنيد در اين حالت صداي تنفس را مي شنويد ، گرماي بازدم را با گونه لمس مي كنيد و حركات قفسه سينه را مي بينيد . به مرور با كسب تجربه مي توانيد عمق تنفس كافي را حدس بزنيد .

سرعت تنفس مي تواند با مداخله مركز تنفسي در مغز به عنوان واكنشي نسبت به برخي عوامل مثلاً در پاسخ به سطوح غير طبيعي اكسيژن يا دي اكسيد كربن در خون ، هيجانات روحي ، ورزش ، سوانح و بيماري ها تغيير كند كه معمولاً به صورت افزايش سرعت خواهد بود .

در ضمن ، طبق اراده و ميل شخصي نيز مي توان عمق و سرعت تنفس را تغيير داد.

3- نبض:

خون‌ به‌ داخل‌ شريان‌ها پمپ‌ مي‌شود و موجي‌ از فشار توليد مي‌شود (مبحث‌ « قلب‌ و رگهاي‌ خوني‌ » را ببينيد). در محل‌هايي‌ كه‌ شريان‌هادرست‌ زيرسطح‌ پوست‌ قرارمي‌گيرند (مثلاً در داخل‌ مچ‌ دست‌ يا در گردن‌)، مي‌توان‌ موج‌ فشار را به‌ صورت‌ نبض‌ لمس‌ كرد.

در بزرگسالان‌، تعداد نبض‌ به‌طور طبيعي‌ 80-60 ضربان‌ در دقيقه‌ است‌. تعداد نبض‌ در كودكان‌ تندتر است‌ و در بزرگسالاني‌ كه‌ از آمادگي‌ جسمي‌ بالايي‌ برخوردارند، مي‌تواند آهسته‌تر باشد. نبضي‌ كه‌ به‌طور غيرطبيعي‌ تند يا كند شده‌ است‌، مي‌تواند نشانه‌اي‌ از يك‌ بيماري‌ خاص‌ باشد.

نبض‌ بازويي‌ دو انگشت‌ خود را در سمت‌ داخل‌ بازوي‌ شيرخوار قرار دهيد.

محل‌هاي‌ گرفتن‌ نبض‌ عبارتند از:

گردن‌ (نبض‌ كاروتيد) و مچ‌ دست‌ (نبض‌ راديال‌). در شيرخوران‌، يافتن‌ نبض‌ در بازو (نبض‌ بازويي‌) آسان‌تر است‌.

نبض‌ راديال‌ سه‌ انگشت‌تان‌ از درست‌ پايين‌تر از چين‌ مچي‌ كه‌ در قاعده‌ شست‌ قرار دارد، بگذاريد.

براي‌ گرفتن‌ نبض‌، به‌ جاي‌ انگشت‌ شست‌ (كه‌ خودش‌ نبض‌ دارد) از ساير انگشتان‌ خود استفاده‌ كنيد و موضع‌ را به‌ آرامي‌ فشار دهيد تا بتوانيد نبض‌ را لمس‌ كنيد. موارد زير را ثبت‌ كنيد:

– سرعت‌ (تعداد ضربان‌ در دقيقه‌)

– قدرت‌ (ضعيف‌ يا قوي‌)

– ريتم‌ (منظم‌ يا نامنظم‌)

نبض‌ كاروتيد دو انگشت‌ خود را در يك‌ طرف‌ گردن‌ قرار دهيد.

برای گرفتن نبض نوک دو انگشت بزرگ و نشانه  را باید روی محل نبض قرار دهیم .

رایج ترین نبضی که مورد معاینه قرار می گیرد نبض رادیال است.محل لمس این نبض روی مچ دست درسمت انگشت شست است.

مطمئن ترین نبض برای معاینه مصدوم نبض کاروتید است. محل لمس این نبض روی گـردن و درفرو رفتگی کنار سیب آدم اسـت.

دقت کنید:

هر دو شریان کاروتید را با هم و در یک زمان لمس نکنید و فشار زیادی روی این شریان وارد نیاورید چون ضربان قلب را  مختل می سازد.

4-فشار خون:

فشاری است که دراثر برخورد خون به دیواره رگ ها وارد می شود. فشار خون را به وسیله دستگاهی به نام فشار سنج اندازه می گیریم.

روش عمل:

ابتدا بازو بند را نه خیلی محکم و نه خیلی شل روی بازوی بیمار بسته پس از لمس گردن نبض آرنج در قسمت داخلی گوشی پژشکی را روی آن قرار دهید. پیچ تلمبه دستگاه را ببندید و بازو بند را بین 150تا200 میلی متر جیوه باز کنید به آرامی باد را خالی و منتظر شنیدن اولین صدا باشید.

در زمان شنیدن اولین صدا عددی را که دستگاه نشان می دهد نشان دهنده فشار سیستولیک یا ماکزیمم است.بتدریج به تخلیه با د دستگاه ادامه دهید وقتی صدا قطع شد عددی مشاهده شده نشان دهنده فشار دیاستولیک یا مینیمم است.

باید بدانید فشار خون را بصورت کسر نشان می دهند. صورت کسر فشار سیستولیک  و مخرج کسر فشار  دیاستولیک است فشار خون سیستولیک طبیعی بزرگسالان بین190تا140 میلی مترجیوه وفشار خون دیاستولیک طبیعی آنان بین 60تا90 میلی متر جیوه است.

5-درجه حرارت بدن:

بهترین وسیله برای اندازه گیری درجه حرارت بدن دماسنج است.

ولی اگر دماسنج در اختیار نباشد میتوان پشت یک دست را روئ پیشانی مصدوم و پشت دست دیگر را روی پیشانی خود یا یک فرد سالم قرار داده و اختلاف دما ی احساس شده را با هم مقایسه نمود. درجه حرارت طبیعی بدن بین 8/36تا 5/37 درجه سانتیگراداست.

6-رنگ پوست:

رنگ پوست طبیعی فرد صورتی رنگ است . پوست رنگ پریده در جریان شوک یا غش حمله قلبی خون ریزی و ترس و پوست  کبود در نارسایی قلبی انسداد راه هوایی و بعضی از مسمومیتها دیده می شود. در افراد تیره برای ارزیابی باید از مخاطها مانند  داخل دهان  داخل پلک و بستر ناخنها استفاده کرد.

7-قطر مردمک چشمها:

در افراد سالم و طبیعی قطر مردمک های دو چشم با هم برابر است. و بستگی به میزان نور محیط دارد. یعنی مردمکها با افزایش میزان نو رتنگ و با کاهش نور گشاد میشوند.

تغییر در اندازه مردمک یک یا دو چشم در یک مصدوم یا بیمار بسیار مهم است. مردمک های تنگ غیر طبیعی درمواردی نظیر مسمومیت با مواد مخدر وخونریزی مغزی و مردمک های گشاد غیر طبیعی در مواری نظیر مسمومیت با امفتامین یا کوکائین و مرگ مغزی دیده می شود.

احيای قلبی-ريوی ( CPR ) جهت جلوگيری از خفگی كودكان يك ساله و بزرگتر

Cardiopulmonary  resuscitation یا CPR  به معني احياي قلبي-ريوي است و شامل مجموعه اقدامات اوليه اي مي شود كه در شرايط اورژانس بايد براي شخص مصدوم صورت بگيرد تا بتوان در مراحل بعد اقدامات اختصاصي پزشكي را برايش انجام داد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  بهترين راه براي حفظ آمادگي اورژانسي، گذراندن دوره­ CPR است. اگر مراحل مانور هايمليخ و CPR را مرور و تمرين كنيد، ملكه ذهنتان خواهند شد و در وضعيت اورژانسي به سرعت و بدون هيچ مشكلي مي توانيد آنها را اجرا كنيد.با گذراندن كلاس CPR اطفال ياد مي­گيريد كه خودتان به تنهايي بسياري از وضعيت­هاي اورژانسي را مديريت كنيد.

اگر قبلاً كلاس CPR نوزادان را گذرانده ­ايد، شايد وقت آن باشد كه همزمان با يك سالگي فرزندتان به دوره­ يادآوري برويد: مراحل مانور هايمليخ و CPR براي كودكان بالاي يك سال متفاوت است. در كلاس، با تمرين اين قبيل تكنيك­هاي احيا (مانند هايمليخ، فشردن سينه، و …) تجربه كسب مي­كنيد. مطالعات مختلف نشان داده ­اند كه افراد هر چه بيشتر تمرين مي­كنند، در هنگام وضعيت اورژانسي واقعي اعتماد به نفس بيشتري دارند. با پيدا كردن يك كلاس CPR و آموزش بامانكن تمريني يا آموزش­هاي درون خانه از طريق DVD و استفاده از دستورالعمل­ هاي مربوط به وضعيت اورژانسي خفگي و يا با مرور مراحل CPR ميتوانيد اطلاعات خود را به روز كنيد.

اگر نشانه­ هاي خفگي را در كودك­تان مشاهده كرديد و متوجه شديد كودك نمي­تواند سرفه كند يا نفس بكشد، فوراً مراحل زير را انجام دهيد:

1.    ابتدا سريع با كف دست پنج بار بين شانه­ هاي او ضربه بزنيد.

2.    سپس فشارهاي شكمي(هايمليخ) را به تعدادپنج بار آغاز كنيد. مانور هايمليخ در كودكان بالاي يك سال به صورت زير است:

o پشت كودك خود بايستيد يا زانو بزنيد و بازوهايتان را طوري دور او بپيچيد كه دستان شما جلوي سينه­ اش باشند.

o يك دست­تان را مشت كنيد(بايد شست را روي ديگر انگشتان مشت كنيد) و به آرامي بالاي ناف كودك ،درست زير جناغ بگذاريد.

o مشت­تان را با دست ديگرتان بگيريد و به سرعت شكم كودك را به داخل و خارج فشار دهيد تا شيء به بيرون انداخته شود(نسبت به افراد بالغ يا كودكاني كه سن بيشتري دارند،اينجا بايد از نيروي كمتري استفاده كنيد).

3.    ضربه ­هاي آرام به پشت و فشارهاي شكمي را ادامه دهيد تا شيء بيرون بيايد و كودك بتواند نفس بكشد،سرفه كند يا با شما حرف بزند.

4.    اگر كودك هشياري اش را از دست داده، CPR كودكان (پايين) را انجام دهيد.

CPR براي كودكان بالاي يك سال

1. ببينيد كه آيا فرزندتان عكس­ العملي نشان مي­دهديا نه.اسمش را صدا كنيد، به كف پايش ضربه بزنيد يا به آرامي شانه ­اش را تكان دهيد. اگر پاسخ داد CPR را آغاز نكنيد. در غير اين صورت،بعداز بررسي دقيق دهانش و جستجوي جسم خارجي مي­توانيد CPR را شروع كنيد. اگر شيئي را ديديد و توانستيد كه بدون خطر آن را با انگشت خود خارج كنيد، اين كار را انجام دهيد و CPR را آغاز كنيد. اگر شيئي نمي­بينيد CPR را آغاز كنيد.

2. اگر يك بزرگسال ديگر در كنار شماست بگوئيد با اورژانس تماس بگيرد.

3. سر كودك را طوري روي يك سطح صاف و محكم (نه روي تخت) قرار دهيد كه صورتش رو به بالا باشد و جلوي او بايستيد يا زانو بزنيد.

4. به آرامي سرش را به عقب بلغزانيد. پيشانيش را به سمت عقب هل دهيد و چانه­ اش را با قرار دادن انگشتان زير بخش استخواني چانه بالا بياوريد.

5. بررسي كنيد و ببينيد كه آيا فرزندتان نفس مي­كشد يا نه. حدود پنج ثانيه گوش­تان را نزديك دهان و بيني كودك قرار دهيد تا تنفسش را شنيده يا احساس كنيد.ببينيد آيا سينه­ اش بالا و پايين مي­رود يا نه.

6.دو بار به كودك تنفس بدهيد. اگر نفس نمي­كشد، بينيش را محكم بگيريد، دهان­تان را روي دهانش بگذاريد و به آرامي دو نفس به او بدهيد كه هر كدام از آنها يك ثانيه  طول بكشند.در هربار نفس دادن سينه­ اش را نگاه كنيد و ببينيد كه آيا بالا مي­آيد.

7.فشارهاي سينه را آغاز كنيد.به سرعت لباس­هاي بالا تنه­ اش را در آورده و كف يك دست را روي وسط سينه­ يعني بين نوك سينه­ ها بگذاريد. اگر سن كودكتان بيشتر است يا جثه­ اش بزرگتر است شايد نياز داشته باشيد كه دست ديگرتان را هم روي دست اول قرار دهيد. 30 بار به مدت 15 ثانيه سينه را فشار دهيد (يعني با سرعت دو فشار در هر ثانيه). به صورت مستقيم از بالا به پايين از عمق يك سوم سينه­ شروع كنيد و تا عمق يك دوم سينه­ اش را فشار دهيد. پس از هر فشار، آن قدر فشار را كم كنيد تا سينه به حالت طبيعي باز گردد.

8. فشارها و تنفس دادن­ ها را تكرار كنيد.سيكل دو تنفس و 30 فشار را تكرار كنيد (دو بار تنفس و 30 بار فشار معادل يك چرخه­ CPR هستند). هر بار راه هوا را براي تنفس دادن باز كنيد، دهان كودك را باز كنيد و به دنبال جسم خارجي بگرديد چون شايد از جاي خودش خارج شده باشد. اگر شيء را ديديد آن را با يك انگشت خارج كنيد و اگر نديديد دو تنفس و 30 بار فشار را ادامه دهيد. اگر تنها هستيد و كسي با اورژانس تماس نگرفته، بعد از پنج چرخه­ CPR خودتان با اورزانس تماس بگيريد.

9. دو بار تنفس و 30 فشار را ادامه دهيد تا كودك خودش تنفس را شروع كند و كمك از راه برسد.

ضربه به سر و از دست رفتن هشيارى

اسفند ۱۶, ۱۳۹۰ توسط :   موضوع: : آموزش-اورژانس-پزشكي, مشروح اخبار

ضربه به سر موجب از دست رفتن فورى هشيارى مى‌شود.اگر موقتى بوده و با پاتولوژى جدى ديگر مغز همراه نباشد، تصادم (concussion) ناميده مى‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  تغييرات بلندمدت وضعيت هشيارى ممکناست در اثر هماتوم پارانشيمال، ساب‌دورال، يا اپيدورال يا پارگى گسترده اکسون‌هاى ماده سفيد به‌وجود آيد. احتمال شکستگى جمجمه در بيماران مبتلا به رينوره CSF، هموتيمپانوم، و اکيموز پرى‌اوربيتال يا ماستوئيد وجود دارد. تروماى نخاع مى‌تواند موجب از دست رفتن موقتى فونکسيون يا از دست رفتن دائمى فونکسيون حرکتي، و اتونوم در زير سطح اسپاينال ضايعه شود.

صدمات مینور در اثر تصادم

صدمه با شدت متوسط

صدمه شدید

صدمات مينور در اثر تصادم
صدمات مينور در اثر تصادم بيمار دچار صدمه مينور سر که پس از يک دوره کوتاه بيهوشى (< ۱ دقيقه)، هشيار و متوجه است، ممکن است سردرد، يک دوره مختصر فراموشي، مشکل در تمرکز، يک اپيزود منفرد استفراغ، يا ورتيگوى خفيف داشته باشد. همچنين ممکن است سنکوپ وازوواگال رخ دهد.

پس از چندين ساعت تحت نظر بودن، بيماران ايندسته از صدمات مى‌توانند به خانه برده شده و به‌وسيله خانواده يا دوستان تحت نظر باشند. بيشتر بيماران در گرافى‌ها فاقد شکستگى جمجمه يا در CT فاقد خونريزى مى‌باشند.

سردرد ثابت در روزهاى پس از تروما شايع است. سردرد شديد دائمى و استفراغ مکرر معمولاً اگر معاينه نورولوژيک طبيعى باشد خوش‌خيم است ولى در چنين شرايطى بررسى‌هاى راديولوژيک بايد انجام شده و بسترى در بيمارستان تأييد شود.

صدمه با شدت متوسط
صدمه با شدت متوسط بيمارانى که در کوما نبوده ولى دچار اغتشاش فکرى دائمي، تغييرات رفتاري، هشيارى در زير سطح نرمال، گيجى بيش از حد، يا علايم نورولوژيک فوکال مانند همى‌پارزي، هستند بايد در بيمارستان پذيرش شده و به‌زودى يک CT اسکن از آنها تهيه شود.

معمولاً يک کنتوزيون يا هماتوم ساب‌دورال پيدا مى‌شود. ممکناست در بيماران کومائى دچار ضايعات پارگى اکسون در ماده سفيد مغز CT اسکن نرمال باشد

بيماران دچار صدمه متوسط به سر نيازمند بودن تحت نظر پزشک هستند تا افزايش خواب‌آلودگي، ديسفونکسيون تنفسي، و گشادشدگى مردمک تشخيص داده شود و از محدوديت مصرف مايعات (مگر هنگامى‌که ديابت بى‌مزه وجود دارد) اطمينان حاصل گردد. اختلالات توجه هوشمندي، حرکات خودبه‌خودي، و حافظه هفته‌ها يا ماه‌ها پس از صدمه به حالت نرمال برمى‌گردند.

صدمه شديد
صدمه شديد بيمارانى که در کوما هستند از آغاز نيازمند توجه نورولوگيک فورى و اغلب احياء مى‌باشند. پس از انتوباسيون، با دقت در عدم تغيير شکل مهره‌هاى سرويکال، عمق کوما، سايز مردمک‌ها و ميزان واکنش آن، حرکات اندام، و پاسخ‌هاى بابنسکى مورد برسى قرار مى‌گيرد.

به محض اينکه فونکسيون‌هاى حياتى اجازه دهند و عکس مهره‌هاى گردنى و يک CT اسکن تهيه شود، بيمار بايد به واحد مراقبت‌هاى بحرانى منتقل شود. يافته يک هماتوم اپيدورال يا ساب‌دورال يا خونريزى اينتراسربرال بزرگ نيازمند تخليه فورى جراحى است که موجب نجات جان بيمار مى‌شود.

احتمالاً بهترين راهنما براى ادامه درمان اندازه‌گيرى مستقيم ICP مى‌باشد.

تمامى عواملى که به‌طور بالقوه حال بيمار را بدتر مى‌کنند بايد حذف شوند.

هيپوکسي، هيپرترمي، هيپرکاربي، بد قرار گرفتن سر، و ميانگين بالاى فشار راه‌هاى هوائى در اثر ونتيلاسيون مکانيکى همگى موجب افزايش حجم خون مغز و ICP مى‌شوند.

اگر ICP پس از اين درمان همچنان بالا باشد نشانه پيامدهاى بد خواهد بود.

آموزش CPR

احياي قلبي ريوي يك مانور حيات بخش مي باشد كه بكمك آن تنفس و گردش خون فرد آسيب ديده حفظ مي شود تا از نرسيدن موادغذايي و اكسيژن به مغز او و مرگ مغزي در فرد جلوگيري شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  اغلب مردم از مواجه شدن با موقعيت اورژانس متنفرند البته اين موضوع بيشتر به اين سبب نيست که نمي خواهند،‌ بلکه آنها نگرانند که ندانند چه انجام دهند .

اين مانور حياتي مي تواند بدون احتياج به هيچ وسيله اضافي نيز انجام گيرد و انجام صحيح و به موقع آن جان انسانهاي زيادي را از مرگ حتمي نجات مي دهد.

آيا مي دانيد كه چه بسا فردي كه دچار ايست قلبي تنفسي شده است با انجام صحيح مانورهاي احيا قلبي تنفسي مي تواند از مرگ حتمي نجات پيدا كند در مواردي مثل ايست قلبي , غرق شدن , خفگي , مصرف زياده از حد مواد مخدر و مشروبات الكلي , احياي قلبي ريوي مي تواند فرد را به زندگي باز گرداند.

در مقاله زیر مروری بر حياي قلبي ريوي خواهیم داشت :
– هر بیماری که  دچار ارست قلبی – تنفسی شود نیاز به CPR  دارد.

آرام باشيد . اگر نمي توانيد با اطمينان و ايمن کمک کنيد ، نبايد کمک کنيد . « مهم است که آرام باشيد و مطمئن شويد وقتي که قصد کمک کردن داريد که خود و ديگري را به خطر نمي اندازيد .

●  هنگامي که شما منتظر رسيدن اورژانس هستيد :

هوشياري را چک کنيد ، بپرسيد : آيا شما خوبيد ! اگر پاسخ داد ،‌ بپرسيد آيا مي دانيد کجا هستيد ؟ چيزي بپرسيد که سطح تمرکز را نشان دهد . اگر بدون پاسخ بود ، نبض را چک کنيد ، چک کنيد و ببينيد آيا نفس مي کشد . اگر تنها هستيد بايد يکي را براي کمک پيدا کنيد .

تنفس را کنترل کنيد : به تنفس از راه بيني گوش کنيد ، و به سينه براي بالا و پايين شدن نگاه کنيد . نبض را يا از مچ يا گردن بگيريد . اگر فرد تنفس و نبض داشت ، بايد تا رسيدن کمک صبر کنيد . دوباره تماس با ۱۱۵ مي تواند به شما کمک کند که چطور نبض کسي را بگيريد .

●   CPR را شروع کنيد :

اگر بيمار نفس نمي کشد يا نبض ندارد ، CPR  را شروع کنيد.

موضوع ناراحت کننده اين است که مردم اگر CPR را بلد نباشند ، مي ترسند آنرا انجام دهند ، زيرا نمي  خواهند کار اشتباهي انجام دهند .

مهمترين چيز آن است که اگر شخص نفس نمي کشد ، او را در وضعيت چانه به سمت بالا قرار دهيد ، تا زبانش از مسير راه هوايي خارج شود . ( پس راه هوايي باز مي شود ) و سپس ماساژ سينه را شروع کنيد .

CPR * دارای سه مرحله می باشد.

الف) Basic Life Support

ب) Advanced Cardiac Life Support

ج) Post CPR

– شایعترین علت ایست قلبی  MI است.

– 60 تا 90 ثانیه بعد از ایست قلبی ارست تنفسی ایجاد می شود .

– شایعترین آریتمی ها که نیازمند به اقدامات احیا می باشند VT و VF است در این مواقع بیمار ممکن است هوشیار باشد. VF جز مواردی است که اقدامات بلافاصله باید شروع شود.

–  Basic Life Support  شامل:  الف) A :Air way      ب) B: Breathing       ج) C: Circulation

البته در تغییرات جدید ابتدا ماساژ قلبی شروع می شود.(CAB)

●  قدم اول:

– ماساژ قلبی بلافاصله بایستی شروع شود.

– می توان قبل از شروع ماساژ قلبی ابتدا یک ضربه  درست در ناحیه وسط استرنوم وارد می کنیم.        (Precordial Thump)

– این ضربه حکم یک دفیبریلاسیون مکانیکی را دارد. دست باید به تنه متصل باشد و از آرنج خم شود و با ناحیه هایپوتنار دست ضربه وارد شود.

– زیر یکسال مجاز به زدن ضربه نمی باشیم. حداکثر دو ضربه مجاز می باشیم.

●  شرایط یک ماساژ قلبی مناسب:

1) کف دست را روی پشت دست دیگر گذاشته و انگشتان را درهم نموده و بدون تماس انگشتان با بدن فرد کف دست را در قسمت یک سوم تحتانی استرنوم قرار می دهیم.

2) عمق فشار در یک فرد بالغ حداقل 5 سانتی متر است.

3) آرنج نباید خم شود.

4) حتماً باید شانه فرد  CPR کننده عمود بر بیمار باشد ( راستای فشار عمود بر استرنوم باشد)

5) زمان  compression  و Decompression  باید برابر باشد. اجازه بدهیم کامل قفسه سینه برگردد.

6) حداقل ماساژ ۱۰۰ ضربه در دقیقه است.

7) در CPR بعد از ۳۰ ماساژ ۲ تنفس می دهیم .

– در یک ماساژ مناسب نبض های پریفرال احساس می شوند.

●  قدم دوم:

–  در بررسی راه هوایی  اولین اقدام خارج کردن جسم خارجی است ( مثل دندان مصنوعی)

– مانور Finger Sweep : انگشت را داخل  دهان کرده و جسم خارجی را بیرون می آوریم. ( بین 1 تا 8 سال مجاز نیستیم خصوصاً زیر یک سال چون می تواند باعث اسپاسم حنجره شود)

– پوزیشن مناسب برای باز کردن راه هوایی Head Tilt – Jaw Thrust  است که به صورت اکستنشن نمودن سر و بالا و جلو بردن  چانه است. ( بالا و جلو بردن چانه: این عمل با هر دو دست انجام می شود به طوری که هر دو شست را روی چانه فرد گذاشته و چهار انگشت دو دست را در دوطرف زیر فک گذاشته و با فشار کمی بالا آورده سپس در خلاف عقربه های ساعت به جلو هدایت می کنیم. با این عمل زبان از جلوی راه هوایی کنار می رود.)

– وسایل مورد استفاده در باز نگه داشتن راه هوایی عبارتند از : Air Way  و لوله تراشه

– هدف از اکستنشن سر نزدیک کردن محور های نازوفارنکس و اوروفارنکس و تراشه فرد است و یا به عبارتی در یک مسیر قرار بگیرند.

●  قدم سوم:

– برای ایجاد تنفس سه راه در پیش روی داریم : الف) دهان به دهان که در شرایط خاصی انجام می شود. ب) دهان به بینی در فرد زیر یکسال انجام میشود ج) آمبو بگ که اکثراً برای تیم درمانی همین روش می باشد.

–  نحوه گرفتن آمبوبگ با ماسک بسیار مهم است ، چرا که بعضی اوقات قبل از اینتوبه کردن یا نیاز نبودن اینتوبه این روش استفاده می شود. اتصال کامل ماسک با صورت با یک دست انجام می شود به نحوی که با شست و انگشت اشاره قسمت لوله ماسک را گرفته و با سه انگشت دیگر به شکل یک چنگگ در زیر فک از زاویه مندیبل به بالا گرفته می شود و با فشار آن را به صورت می چسبانیم. کانکشن اکسیژن هم باید وجود داشته باشد.

– هوای  تنفسی ( هوای اطاق) دارای 21% اکسیژن می باشد.

– به ازای هر لیتر در دقیقه اکسیژن دریافتی 4% کسر اکسیژن دمی (FIO2) افزایش می یابد.( مثلاً با دادن 2 لیتر اکسیژن کسر اکسیژن دمی به این ترتیب خواهد شد          29%   =  (2*4) +  21%

–  با کانولای بینی حداکثر 44% می توان اکسیژن داد.

– برای  FIO2 بیشتر از 44 % از ( مثل MI ) از ماسک استفاده می شود. ماسک بین 50 تا 60 درصد می تواند FIO2 را بالا ببرد.

– برای  FIO2 های بالاتر (100-80%) از ماسک به همراه Reserved Bag  استفاده می شود.

●  باز كردن راه هوايي  Air way

اولين قدم باز كردن راه هوايي فرد است .در فرد بيهوش تمامي ماهيچه ها شل شده اند.عضلات زبان و گردن هم از اين قاعده مستثني نيستند و احتمال دارد كه زبان به طرف حلق بر گردد و راه هوايي را مسدود كند .

كف دست را روي پيشاني مصدوم گذاشته و سر او را به طرف عقب بر گردانيد . همزمان با اين كار دست ديگر را زير چانه او قرار داده و به سمت بالا فشار دهيدبه طوريكه دندانهاي فك بالا و پايين در مقابل هم قرار گيرند . در صورت انجام صحيح اين مراحل شما موفق به باز كردن را ه هوايي مصدوم خواهيد شد .

مراقب باشيد كه دهان فرد را بيش از حد باز نشود چون در اين صورت ممكن است زبان به عقب برگردد و راه هواي را مسدود كند .

●  دادن تنفس مصنوعي  Breathing

پس از بازكردن راه هوايي بايد از وضعيت تنفس مصدوم أگاه باشيد.ابتدا قفسه سينه فرد را برهنه كنيد.

اگر صورت مصدوم كبود و رنگ پريده باشد .

نه جريان هوا از بيني و دهان فرد حس شو د و نه صدايي كه نشانگر جريان هوا باشد به گوش برسد.

قفسه سينه حركت نداشته باشد.

تنفس وي قطع شده است و بايد تنفس مصنوعي را آغاز كنيد حتي اگر نتوانستيد تشخيص دهيد كه فرد مذكورتنفس دارد يا نه نفس مصنوعي را آغاز كنيد چون اگر فرد تنفس داشته باشد شما در هنگام تنفس مصنوعي متوجه مي شويد.

●  تكنيك دادن تنفس مصنوعي

سررابه عقب متمايل كنيد به صورتيكه دهان كمي بازتر باشد (نحوه باز كردن راه هوايي در مبحث قبل آمده است.)با انگشتان دستي كه روي پيشاني مصدوم است سوراخهاي بيني فرد را ببنديد .

دهان خود را روي دهان مصدوم بگذاريد بطوريكه , لبهاي شما كاملا اطراف دهان اورا بگيرد.با يك بازدم عميق هوارا وارد دهان فرد مصدوم كنيد.همزمان از گوشه چشم خودبه قفسه سينه فردنگاه كنيد وببينيد آيا هنگامي كه درون مجاري هوايي اومي دميد قفسه سينه بالا مي رود يا نه ؟

وقتي قفسه سينه فرد بالا مي آيد تنفس را قطع كنيد ودهان خود را از دهان فرد دا كرده و بيني اورا آزاد بگذاريد و خودتان برا ي تنفس بعدي نفس بگيريد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ، هنگام تنفس موثر سينه وشكم مصدوم بالاو پايين مي آيد , احياگر حس مي كند كه بادكنكي را پر ميكند و پس از دميدن حجم معيني , مقابل ورود هواي اضافه تر مقاومت احساس ميكند .به تدريج رنگ پوست فرد از زردي و كبودي به صورتي تغيير مي يابد.

●  ماساژ قلبي  Circulation

پس ازدادن يك يا دو تنفس مصنوعي در صورتيكه فرد تنفس خود را بازنيابد بايد نبض فرد را كنترل كرد.

●  طريقه كنترل كردن نبض :

پس از آنكه تنفس مصنوعي تمام شد كف دست را از روي پيشاني فرد بر نداريد و دو انگشت دست ديگر را در وسط گردن بالاي ناي و حنجره روي برآمدگي جلوي گردن ( سيب آدم ) بگذاريد .

انگشتان خود را به آرامي به سمت پايين و كنار آن قسمت بلغزانيد و سپس كمي فشار دهيد . به مدت 5-10 ثانيه اين كار را ادامه دهيد تامطمئن شويد كه نبض را حس ميكنيد يا نه؟

كنترل كردن نبض احتياج به مهارت و دقت خاصي دارد شما نيز ميتوانيد با تمرين كردن و شركت در كارگاههاي عملي احيا تنفسي اين مهارت را كسب نماييد .

اگر فرد نبض داشت به تنفس مصنوعي با اندزه’ دوازده بار در دقيقه ادامه دهيد .  بيشتر

اگر فرد نبض نداشت بايد بي درنگ ماساژ قلبي را همراه با تنفس مصنوعي آغاز كنيد.زيرا فرد دچار ايست قلبي شده و احتمال دارد صدمات جبران ناپذيري به مغز وي برسد.

براي دادن يك ماساژ قلبي موثر علاوه بر اينكه بايد ماساژ را با تكنيك صحيح انجام داد لازم است كه وي را در وضعيت مناسبي بخوابانيد.

بيمار را به پشت خوابانده , مطمئن شويد كه وي روي يك سطح سخت قرار گرفته است . اما اگر فرد در رختخواب يا هر سطح نرم ديگري است وقت را تلف نكنيد و فقط كافيست كه اورا روي روي زمين بلغزانيد يا اينكه يك تخته با هر شي صاف و سخت را از بين پشت او و ملحفه قراردهيد .

كنار مصدوم زانو بزنيد .

آخرين حددنده هاي او را با دو انگشت دستي كه بالاي فرد نزديكتر است بيابيد انگشتان خود را بسمت بالا بلغزانيد تا يك فرو رفتگي در محل اتصال دنده هاي دو طرف برسيد .

يك انگشت را در محل فرورفتگي بگذاريد و انگشت ديگر را كنار آن قرار دهيد سپس ته دست ديگر را در كنار آن دو انگشت قرار دهيد .بعد ته دست دوم را روي دست اولي بگذاريد .

موقعيت بدن خود را طوري تنظيم كنيد كه بازوها خم نشوند و شانه ها در امتداد نقطه اتكا دستها باشند . به اندازه اي بر جناغ فرد فشار وارد كنيد كه 4-5 سانتي متر پايين برود.

پس از انجام 15 عدد ماساژ پشت سر هم ( اين 15 ماساژ در مدت 11 ثانيه خواهد بود ) دو عددتنفس مصنوعي به فرد بدهيد شما براي انجام اين دو تنفس 4 ثانيه فرصت داريد .اين سيكل بايد چهار بار در دقيقه تكرار شود براي اينكه بتوانيد نسبت 15:2 را در هر دوره رعايت كنيد بهتر است با هر ماساژ شماره آن را بلند بگوييد .

بعد از يك دقيقه وضعيت مصدوم را ازريابي كنيد .

اگر ضربان مداوم رگ گردن باز نگشته باشد دوباره احياي قلبي ريوي را با دو تنفس و 15 ماساژ قلبي از سر بگيريد . شما براي انجام اين دو تنفس و 15 ماساژ , 15 ثانيه فرصت داريد.

اين كار را براي مدت 3 دقيقه ديگر ادامه دهيد .

اگر دراين مدت تنفس منظم فرد بازگشت نيازي به تكرار احياي قلبي ريوي نيست بلكه بايد مرتب تنفس و نبض فرد را چك كنيد .

اگر تنفس منظم فرد برنگشت تنفس مصنوعي را با سرعت 12 عدد در دقيقه شروع كنيد و همزمان نبض فرد را چك كنيد .

**

توجه داشته باشيد كه وقفه در انجام مراحل احياي قلبي ريوي بيشتر از 5 ثانيه نشود.

برگه‌ی بعد »