کودک خجالتی

شخصیت انسان در دوران کودکی از طریق بازی و تعامل و رابطه اجتماعی با همسالان و همبازی‌ها و دوستانش شکل می‌گیرد و طی این تعامل، خودش و عواطفش را می‌شناسد و الگوهای روابط بین فردی را می‌آموزد. به حالت نسبتا پایداری که کودک بیشتر اوقات به تنهایی بازی کند و در جمع همبازی‌ها و همسالان شرکت نکند، گوشه‌گیری گفته می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عارضه خجالت مواقعی پیش خواهد آمد که کودک در موقعیت‌های ناآشنا قرار گیرد یا هنگام تعامل و گفت وگو دچار اضطراب و ناراحتی‌های عصبی شود، یا زمانی که تصور می‌کند به طریقی مورد توجه دیگران قرار گرفته است، در آن حالت بی‌نهایت ناراحت و خشمگین شود.

خجالتی بودن از سن ۲ یا ۳ سالگی بروز و نمود پیدا می‌کند، کودک در این سن با برقراری تعامل و ارتباط با محیط خود در پی برآورده کردن خواسته‌هایش است، ولی یک نوزاد، سیستم فکری و اجتماعی‌اش به اندازه کافی رشد نکرده است که بخواهد با دیگران ارتباط کلامی برقرار کند برای همین تمام نیازهایش که اکثر آنها فیزیولوژی هستند، همانند خوردن و خیس کردن را با گریه کردن درخواست می‌کند.

کمرویی و گوشه‌گیری کودکان به این شکل‌ها بروز می‌کند:

بی‌میلی اجتماعی:

کودک اشتیاقی برای بازی با همسالان خود (آشنا و ناآشنا) ندارد و زمانی که با کودکان است، ترجیح می‌دهد به تنهایی بازی کند و شیء‌گراست تا مردم‌گرا و نکته مهم این است که در این حالت از تعامل با همسالان ترس ندارد و در صورت اجبار، وارد فعالیت گروهی می‌شود و بخوبی با دیگران تعامل می‌کند.

ناظر و تماشاچی:

کودک تمایل دارد با کودکان و همسالان خود بازی کند ولی به دلیل اضطراب اجتماعی، از نزدیک شدن به کودکان اجتناب می‌کند و گوشه‌ای می‌ایستد و فقط نظاره‌گر بازی کودکان می‌شود.

انزوای اجتماعی:

کودک نه‌تنها تمایل به تنها بازی کردن ندارد بلکه از بازی کردن با دیگران نیز گریزان است و رفتارهای او از لحاظ بالینی، با خجالت شروع و با خشم و گاهی افسردگی همراه می‌شود.

برای درمان ابتدا باید مشخص شود، علت کمرویی کودک و نوع آن کدام است. علاوه بر آن، از روش‌های رفتاردرمانی برای شکل‌دهی کودک استفاده می‌شود.

توجه به این نکات در روند درمان ضروری است و مراقبان و والدین باید این نکات را در نظر بگیرند:

ـ از واژه‌های تمسخرآمیز مانند ترسو، خجالتی، دست و پاچلفتی و بی‌عرضه استفاده نکنید.

ـ از سرزنش کودک به دلیل بازی نکردن با همسالان بپرهیزید.

ـ او را با دیگران مقایسه نکنید و اجتماعی بودن اطرافیانش را به رخ او نکشید.

ـ در کودک احساس امنیت ایجاد کنید و از دیگران او را نترسانید.

ـ به کودک برچسب خجالتی بودن نزنید و اگر سوم شخصی در یک جمع از شما پرسید، آیا کودکتان خجالتی است، بلافاصله پاسخ دهید: خیر، کمی زمان نیاز دارد تا به موقعیت جدید عادت کند.

ـ به کودک مسئولیت‌های کوچک بدهید و اعتماد به نفس او را تقویت کنید.

ـ رفتار مثبت و واقعی در کودک پیدا کنید و آنها را برجسته کنید و تشویقش کنید.

ـ در هفته دوبار کودک را به محل بازی کودکان ببرید.

ـ فرزندتان را همان طور که هست، بپذیرید و توقع و انتظار بی‌مورد و بیش از حد نداشته باشید.

ـ درباره تجربیات خوب فرزندتان با همبازی‌هایش صحبت کنید.

ـ متناسب با سن و توانایی فرزندتان یکی دو هنر و تردستی به او بیاموزید (نظیر بازی با طناب یا حلقه پلاستیکی). این کار به کودک کمک می‌کند برای نشان دادن خودش به همسالانش فرصت داشته باشد.

ـ داستان‌های مفهومی و مشارکتی برای کودک بخوانید.

ـ بازی‌های دسته‌جمعی که در آنها بزرگسالان با کودکان مشارکت می‌کنند انجام دهید.

اگر والدین، در برقراری تعاملات اجتماعی کودک با دیگران کمک کنند و مرتب کودک را وارد محیط های جمع کنند یا مرتب بیرون یا پارک ببرند این اوامر باعث برقراری ارتباط بیشتر کودکشان با جامعه شده و باعث می شود حس خجالت کودک در اثر اکتسابات و تمرین هایی که منجربه تعاملات می شود از بین برود.

این امر باعث می شود که کودک بگوید من می توانم ارتباط برقرار کنم و کم کم اعتماد به نفسش تقویت شود  و بتوانند با بچه های بزرگتر از خودش هم ارتباط برقرا رکند.

توجه داشته باشید والدینی که برخورد درست برای تقویت اعتماد به نفس کودک خود نداشته باشند و از مشاوره روانشناس هم کمک  نگرفته باشند همه این  عوامل یاد شده باعث می شود که کودک‌شان در آینده یک فرد تو سری‌خور و مبتلا به شکست های پی در پی در زندگی شود و همچنین به یک فرد افسرده تبدیل شود که در دوران بزرگسالی، هزار یک مساله در محیط زندگی و محیط کارش تجربه خواهد کرد.

دندان‌ درآوردن کودک

بسته به شرایط فیزیولوژیک، زمینه‌های ارثی و تغذیه‌ای در الگوی زمانی رشد دندان‌های شیری کودک تغییراتی اتفاق می‌افتد، همچنان که از ۲۰۰۰ کودک یکی هنگام تولد یک یا ۲ دندان دارد و در عین حال برخی از کودکان حتی در یک سالگی هم فاقد دندان‌های شیری هستند، اما نکته مهمتر در ارتباط با این تجربه دردناک دوران کودکی، باورهای غلطی است که در ارتباط با عوارض همراه با دندان‌درآوردن، برای والدین به وجود می‌آید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تب‌های خفیف و اجابت مزاج‌های مکرر می‌تواند از عوارض دندان‌درآوردن تلقی شود و بیش از آن یعنی تب بالا، اسهال شدید، استفراغ‌، بی‌اشتهایی‌ طولانی‌، درد گوش‌، تشنج‌ و سرفه‌ باید تحت بررسی‌های پزشکی قرار بگیرد.

معمولا در فاصله ۶ تا ۱۲ ماهگی اولین دندان‌های کودک که ۲ دندان پیش جلویی در فک پایین و بعد فک بالا هستند، می‌رویند. پس از آن هم دندان‌های آسیا و در آخرین مرحله دندان‌های نیش رشد می‌کنند. حال اگر کودکی تا یک سالگی دندان درنیاورد باید پیگیر بیماری‌هایی بود که به اختلال در دندان‌درآوردن منتهی می‌شوند.

یکی از مهم‌ترین عواملی که دندان‌درآوردن کودک را به تاخیر می‌اندازد، کمبود ویتامین D در کودکان است که در شرایطی که بچه‌ها در هوای بسیار آلوده زندگی می‌کنند یا کمتر در معرض نور خورشید قرار دارند، اتفاق می‌افتد. در چنین شرایطی ممکن است عوارض دیگری چون کرم‌خوردگی زودرس دندان‌ها، دیر نشستن یا تغییر شکل استخوان سر، دست و پا را نیز در کودک مشاهده کنیم.

از سوی دیگر کم‌کاری تیروئید یا عدم کارکرد طبیعی غده هیپوفیز نیز می‌توانند به اختلال در روند دندان‌درآوردن منجر بشوند. حتی کمبود یا افزایش فلوراید موجود در آب آشامیدنی یا غذای کودک نیز می‌تواند به شکل اختلال در دندان‌درآوردن، تغییر شکل و رنگ دندان بروز کند. کودکانی که دندان‌های نیش‌شان بیرون نزده باشد، احتمالا مشکلی در عملکرد غده هیپوفیز دارند و در معرض عوارض دیگری چون کوتاه قدی و اختلالات بینایی نیز هستند.

از عوارض روند دردناک دندان‌درآوردن در کودکان، تحریک پذیری، بی‌قراری و در برخی موارد گوش درد است. درد ناشی از دندان‌درآوردن، هنگام بیرون زدن دندان‌های نیش در فک بالا به اوج خود می‌رسد، می‌افزاید.

اولین علامت دندان‌درآوردن، افزایش آبریزش از دهان، حتی یکی دو ماه قبل از اولین رویش دندان است. قرمزی و تورم تدریجی لثه در محل خروج دندان و قرمزی چانه می‌تواند از نشانه‌های دیگر باشد. در این حالت، کودک بداخلاق شده و شاید غذا خوردن او نیز با مشکل همراه شود. در چنین شرایطی تعدادی از کودکان با گازگرفتن اشیای سفت و خنک، آرام‌تر می‌شوند.

نباید علائمی مانند گلودرد، اسهال و تب شدید را نشانه دندان‌درآوردن تلقی کرد، البته افزایش دفعات اجابت مزاج و بروز تب خفیف می‌تواند از عوارض همراه دندان‌درآوردن باشد. علت آن هم به این مساله برمی‌گردد که در جریان دندان‌درآوردن، روند فعالیت باکتری‌های دهان تغییر می کند و گاهی این باکتری‌ها وارد خون نیز می‌شوند و می‌توانند تب خفیف ایجاد کنند. بعلاوه آبریزش از دهان گاهی تا زمان کامل‌‌شدن دندان‌ها ادامه پیدا می‌کند. در صورت بی‌قراری زیاد کودک، استفاده از قطره استامینوفن مانعی ندارد، ولیکن استفاده از ژل‌های موضعی به دلیل ایجاد آلرژی اصلا توصیه نمی‌شود.

در زمان دندان‌ درآوردن کودک، مصرف ویتامین D به میزان روزانه ۴۰۰ واحد ضروری است. البته مصرف قطره مولتی‌ویتامین برای کودکان باید از ۱۵ روزگی آغاز و تا ۲ سالگی ادامه یابد. اما نکته اساسی‌تر، توجه مادران به طریقه دادن قطره آهن به فرزندانشان برای جلوگیری از سیاه‌شدن دندان‌هاست. باید سعی شود که قطره آهن روی دندان‌ها ریخته نشود یا پس از هر بار استفاده از این قطره، دندان‌ها با پنبه مرطوب پاک شده یا دهان کودک با چند قطره آب شسته شود.

علاوه بر آن ، بچه‌هایی که دندان درمی‌آورند، به هیچ وجه نباید در ساعات خواب شبانه تا صبح ـ حداقل به مدت ۵ تا ۶ ساعت ـ شیر یا آب قند بخورند. چراکه مصرف این نوع مایعات در این فاصله زمانی، منجر به پوسیدگی دندان‌هامی‌شود.

نکته مهم:

رویش دندان‌های شیری تقریبا از سن ۴ تا ۶ ماهگی آغاز می‌شود و تا ۳ سالگی ادامه می‌یابد. در پایان این سن کودک باید ۲۰ دندان شیری داشته باشد. البته والدین نباید نگران دیروزود شدن این مساله باشند چون ۶-۵ ماه تاخیر یا تقدم در رویش دندان‌ها طبیعی است و نشانه کمبود ریزمغذی‌هایی مثل کلسیم محسوب نمی‌شود. گاهی برخی کودکان حین تولد یا یک ماه بعد از آن دندان درمی‌آورند و برخی دیگر یک ساله هستند و هنوز ۲ دندان در فک پایین دارند.

مادرها حس خوبی از رویش زودهنگام دندان‌های شیرخوار ندارند چون مراقبت از دندان‌ها وقتی زودتر از موقع می‌رویند سخت‌تر است. ممکن است این دندان‌ها سفتی لازم را نداشته باشند و گاهی خطر افتادن و بلعیدن هم وجود دارد. در عین حال، گاهی زود دندان درآوردن مانع تغذیه اصولی کودک و ناراحتی مادر حین شیرخوردن می‌شود، چون کودک سینه مادر را گاز می‌گیرد.

دیرتر رویش پیداکردن دندان‌ها هم اگر همه مسائل یعنی وزن‌گیری و ترشح هورمون‌ها در کودک عادی باشد اشکالی ندارد و مراقبت‌کردن از دندان ساده‌تر و بهتر است.

تب کودک درهنگام دندان درآوردن:

یکی از اصلی‌ترین عارضه‌ها و علایم رویش دندان، بی‌قراری و بی‌اشتهایی کودک و خارش لثه است که به دنبال لرزش ریشه برای بیرون‌زدن دندان بروز می‌کند. برای تسکین این خارش، کودکان همه چیز را به دهان می‌برند و فشار می‌دهند. این فشار آوردن خودش به رشد سریع‌تر دندان کمک می‌کند.

در صورتی که بیقراری کودک شدید باشد، برای تسکین علایم می‌توان از قطره استامینوفن استفاده کرد اما اگر بیقراری‌اش شدید نیست، اجازه بدهید روند رویش دندان به صورت طبیعی طی شود. ریزش آب دهان نیز از علایم دندان درآوردن است و برخلاف عقاید رایج، فرقی نمی‌کند کودک آب دهان را قورت دهد یا بیرون بریزد. در هر صورت آب دهان باعث مشکل نمی‌شود و عامل اسهال یا زخم شدن دور دهان کودک نیست. تب و اسهال نیز گرچه خیلی مرتبط با رویش دندان نیست اما با آغاز روییدن دندان‌ها در برخی کودکان مشاهده می‌شود.

همزمانی اسهال و تب و رویش دندان‌ها ۲ دلیل اصلی دارد؛ اولا حول و حوش ۶-۴ ماهگی که دندان‌ها هم در حال رویش هستند، سیستم دفاعی بدن کودک به تدریج مستقل از مادر می‌شود و این مقاومت بدنش را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود علایمی مانند تب و اسهال بروز ‌کند. ثانیا در این زمان کودکان برای تسکین خارش لثه دست یا هر چیز آلوده‌ای را به دهان می‌برند و این باعث ورود میکروب‌ها به بدن می‌شود.

۴ راه کاهش درد دندان درآوردن

لثه‌های کوچک و نرم کودک تحمل درد زیاد دندان درآوردن را ندارد و به همین دلیل، این فرشته‌های کوچک همیشه با بی قراری و گریه و مریض شدن این دوران را سپری می‌کنند. برای اینکه بتوانید تا حدی این دردها را از وجود فرزند دلبند خود دور کنید، بد نیست راهکارهای زیر را نیز امتحان کنید.

۱- پارچه حوله‌ای نم‌دار

پارچه حوله‌ای خیس و سرد یکی ار روش‌های خوب برای تسکین درد درآوردن دندان است. این پارچه را روی لثه‌های کودک قرار دهید تا بجود. حتی می‌توانید یک تکه یخ هم میان پارچه بگذارید و محکم ببندید تا خدای نکرده در گلوی کودک نپرد و سپس پارچه را در دهان کودک بگذارید تا بجود.
برای این منظور می‌توانید پارچه را در چای بابونه خیس کنید و در یخچال قرار دهید تا سرد و خنک بماند یا حلقه‌های پلاستیکی که برای دندان درآوردن کودکان است را نیز در یخچال قرار دهید تا سرد شود. سپس به کودک بدهید تا بجود.

۲- دندونی

برای کودکانی که از درد لثه رنج می‌برند، می‌توانید دندونی‌های لرزان خریداری کنید. انواعی از دندونی وجود دارند که با گاز گرفتن کودک، شروع به لرزش می‌کنند و این مساله بسیار برای کودک خوشایند و دوست‌داشتنی است. برای اینکه باعث تسکین دردش هم بشود، آن را در یخچال قرار دهید تا سرد شود.

۳- غذاهای منجمد

سرما و یخ به کاهش درد لثه کودکانی که در حال دندان درآوردن هستند بسیار کمک می‌کند. می‌توانید غذاهایی که کودک در آن سن مجاز به خوردن آنهاست را در فریزر منجمد کنید تا کودک آنها را بجود و سرمای آن درد دندانش را کاهش دهد. موز یخ زده یا شیر منجمد نیز روش‌های خوبی برای کم کردن درد هستند.

۴- پستانک در یخ

برای کودکانی که پستانک می‌خورند می‌توانید پستانک آنها را در فریزر منجمد کنید تا هنگام مک زدن آن، سرمای موجود باعث بی‌حس شدن لثه‌ها و کم شدن درد آنها شود.

چه زمانی نگران دندان درنیاوردن کودک شویم؟

معمولاً نخستین دندان سفید و شیری کودک در ۱۰-۴ ماهگی بیرون می‌زند، اما اگر کمی هم دیرتر شد، جای هیچ‌گونه نگرانی نیست. اگر دندان‌های کودک‌تان بسیار کند و دیر به دیر ظاهر می‌شوند، اما رشد استخوانی، پوستی و موهای او کاملا طبیعی است، باز هم جای نگرانی نیست.

اگر کودک‌تان تولد یکسالگی‌اش را پشت سر گذاشته اما هنوز دندانی درنیاورده است، او را نزد پزشک ببرید. حتی گاهی اوقات دندان‌های دائ

می کودکان ۹-۸ ساله نیز می‌افتد. در چنین مواقعی بهترین کار این است که به یک متخصص دندانپزشک و یا یک اُرتودنتیست مراجعه کنید. دیر دندان درآوردن در کودکانی که سیر طبیعی رشد خود را سپری می‌کنند، نشانه خطر نیست.

در ضمن دندان‌هایی که دیرتر درمی‌آیند، دیرتر پوسیده و خراب می‌شوند. بهترین کار مراجعه دندانپزشک از زمان رویش اولین دندان شیری یا یکسالگی است.

پدر و مادرها بدانند:

تمام کودکان ۲۰ عدد دندان های شیری را خواهند داشت تغذیه مادر شیرده و غذاهای تکمیلی شیرخوار بعد از ۶ ماهگی شروع و محتوی لبنیات، ماست و پنیر و از یکسالگی به بعد شیر پاستوریزه که حاوی مقدار کافی کلسیم و فسفر و ویتامین D جهت کودک تجویز و مناسب باشد.

در صورت بی قراری کودک چنانچه مربوط به رویش دندان ها باشد با انگشت تمیز روی لثه های ملتهب را مالش داده علت را فهمید در این زمان کودک یک وسیله کمکی حلقه پلاستیک دندانی را می جود و تا حدودی خارش لثه ها برطرف می شود یا یک دستمال تمیز مرطوب و سرد به مدت چند دقیقه روی لثه ها مالید این کار نیز آرام بخش و موثر است.
کودکان در این سن تمایل دارند اشیاء مختلف را بطرف دهان ببرند و بخورند پس برای پیشگیری از بلعیدن، آسپیراسیون و مسمومیت مواد شیمیایی و داروئی و دانه ها از خوردن آنها جلوگیری و آنها را از جلوی دست کودک بردارید.

خوردن بعضی مواد مانند ماست سرد و پوره خنک میوه ها مناسب است.

چون شیرخوار از ۶ ماهگی به بعد تا ۲ سالگی از قطره آهن فروس سولفات برای کم خونی استفاده می کند، جهت پیشگیری از رسوب قطره آهن روی دندان ها می توان قطره آهن را به ته حلق چکانده و عمل تمیز کردن دندان ها را با دستمال یا پنبه تمیز انجام داد.

امروزه بیشتر خمیر دندان ها حاوی فلوراید هستند و برای کودکان از ۳ سال به بالا که می توانند آب دهان خود را خارج کنند، توصیه می شود مقدار کمی خمیردندان به اندازه یک نخود روی مسواک قرار دهید هنگام مسواک زدن روی کودک خود نظارت داشته باشید.

آموزش دهید تا خمیر دندان را نخورد چون همین مقدار کم نیز در درازمدت ممکن است برای سلامت آنها خطرساز باشد. قرص فلوراید نیز نباید در دسترس کودکان باشد.

کولیک نوزادان

برخی نوزادان پس از به دنیا آمدن تا حدود ۳ تا ۵ ماهگی، گریه و بی قراری می‌کنند و این حالتشان ممکن است ساعت‌ها طول بکشد که این امر هم برای مادر و هم برای نوزاد بسیار دشوار می‌باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مناطقی از جهان که در آن H. پیلوری و عوارض آن شایع است، پزشکان افراد سالم را نیز مورد غربالگری قرار می دهند. در مورد سودمندی شروع درمان قبل از بروز علائم عفونت، بین پزشکان اختلاف نظر وجود دارد.

اگر شما در مورد عفونت هلیکوباکتر پیلوری نگران هستید و یا فکر می کنید که در معرض خطر سرطان معده قرار دارید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. در این شرایط با موافقت و تصمیم یکدیگر می توانید از غربالگری H. پیلوری بهره مند شوید.

کولیک یک حالت خسته کننده است که با دوره های قابل پیش بینی کننده از ناراحتی های آزار دهنده در کودک سالم و خوب تغذیه شده مشخص می شود. کودک هایی که دچار دردهای کولیکی هستند بیشتر از ۳ ساعت در روز و سه روز در هفته و یا حتی بیشتر گریه می کنند. بنظر می رسد برای تسکین کودک در این حالات، هیچ اقدامی اثر ندارد.

کولیک هم برای کودک و هم برای مادر اذیت کننده است. اما نگران نباشید، چرا که عمر کولیک نسبتاً کوتاه است. طی چند هفته یا چند ماه، کولیک از بین رفته و شما اولین چالش بزرگ را پشت سر خواهید گذاشت.

نشانه ها

سر و صدا و گریه کردن برای نوزادان امری طبیعی است و کودک بهانه گیر الزاماً مبتلا به کولیک نیست. در سایر کودکان سالم و خوب تغذیه شده، نشانه های کولیک عبارتست از:

• دوره های قابل پیش بینی گریه. کودکی که کولیک دارد معمولاً در ساعات معینی در روز گریه می کنند که معمولاً در بعد از ظهر و غروب هاست. دوره های کولیک ممکن است از چند دقیقه تا حدود سه ساعت یا بیشتر به طول بیانجامد. کودک در دوره های درد کولیکی دچار حرکات روده ای و دفع گاز در اواخر دوره می شود.

• گریه شدید و تسکین ناپذیر. دردهای کولیکی شدید بوده و به نظر سخت می آید. ممکن است صورت کودک قرمز شود و آرام کردن وی اگر غیر ممکن نباشد، بسیار سخت است.

• گریه هایی که بدون هیچ دلیل واضحی رخ می دهند. گریه کردن برای کودکان نرمال است. اما گریه کردن معمولاً به این معنی است که کودک به چیزی مثل غذا و یا تعویض پوشک نیاز دارد. گریه های مرتبط با دردهای کولیکی بدون هیچ دلیل مشخصی رخ می دهند.

• تغییر وضعیت. گرد کردن پاها رو به بالا، گره کردن مشت ها و سفت کردن عضلات شکم در دوره های کولیک شایع است.

کولیک بسیار شایع است. معمولاً چند هفته پس از تولد آغاز شده و تا ۳ ماهگی بهبود می یابد. در سن ۴ تا ۵ ماهگی، اکثر کودکان مبتلا به کولیک بهتر می شوند.

علت

علت کولیک نامشخص است. محققین دریافته اند که برخی موارد از جمله آلرژی ها، عدم تحمل لاکتوز، تغییر باکتری های نرمال سیستم گوارشی، سیستم گوارشی نارس، والدین مضطرب و تفاوت در روند تغذیه یا آرام سازی کودک می تواند در ایجاد کولیک نقش داشته باشد. با این حال هنوز مشخص نیست که چرا برخی کودکان کولیک دارند و برخی ندارند.

عوامل خطر

کودکانی که مادر آنها در طول بارداری یا پس از زایمان سیگار می کشد، در معرض خطر بالاتری برای دردهای کولیکی هستند.

تئوری های بسیاری در خصوص آنچه کودک را مستعد کولیک می کند وجود دارد اما هیچ کدام به اثبات نرسیده اند، از جمله:

• کولیک در اغلب کودکان اول و یا کودکان تغذیه شده با فرمولا دیده نمی شود.
• رژیم مادر شیرده اثری بر تحریک کولیک ندارد.
• تعداد مشابهی از پسران و دختران، بدون توجه به مرتبه تولد یا نحوه تغذیه آنها به کولیک مبتلا می شوند.

عوارض

• اگرچه کولیک کودک برای کل خانواده مشکل ساز است اما به نظر می رسد عواقب ماندگار خاصی نداشته باشد. رشد و تکامل کودکان مبتلا به کولیک نرمال است.

آمادگی برای ویزیت پزشک

زمانی که کودک را نزد پزشک می برید، بهتر است از قبل برای این جلسه آماده شوید. در اینجا اطلاعاتی جهت کمک به آمادگی برای حضور در این جلسه و آنچه می توانید از پزشک انتظار داشته باشید، آورده شده است.

آنچه می توانید انجام دهید:

برای آمادگی حضور در جلسه ملاقات با پزشک می توانید:

• دوره های گریه کودک خود را پیگیری نمایید. شامل زمان و چگونگی رخداد، مدت زمانی که گریه طول می کشد، و هر گونه مشاهده ای درخصوص رفتارهای کودک در قبل، حین و بعد گریه کردن.

• تمام اقداماتی که برای آرام کردن کودک انجام داده اید و نیز نتایج این اقدامات را یادداشت نمایید.

• رژیم کودک، برنامه تغذیه ای وی و کاهش یا افزایش وزن کودک را یادداشت کنید.

• تمام سؤالاتی که قرار است از متخصص اطفال بپرسید را یادداشت نمایید.

تهیه کردن لیست سؤالاتی را که می خواهید بپرسید به شما کمک می کند زمان بیشتری داشته باشد. برخی از سؤالات در مورد کولیک عبارتست از:

• آیا کودک من مبتلا به کولیک است و یا گریه های او دلیل دیگری دارد؟
• کولیک چه اثراتی بر رشد و تکامل کودک دارد؟
• آیا درمان مؤثری برای کولیک وجود دارد؟
• من و خانواده چگونه می توانیم بر این دوره های گریه غلبه کنیم؟
• آیا بروشور و یا برگه دیگری وجود دارد که با خود ببرم؟ کدام وب سایت ها را پیشنهاد می کنید؟

علاوه بر این سؤالات که پیش از جلسه ملاقات آماده کرده اید، سایر سؤالاتی که حین جلسه در ذهن شما ایجاد می شود را نیز بپرسید.

آنچه از پزشک انتظار می رود:

احتمالاً متخصص اطفال از شما چند سؤال می پرسد، از جمله:

• آیا می توانید دوره های معمول گریه کردن را توضیح دهید؟ چه زمانی رخ می دهد؟ چقدر طول می کشد؟ صدای گریه کودک شما چگونه است؟
• چه اقداماتی برای آرام کردن کودک انجام می دهید؟ نتیجه این اقدامات چگونه است؟
• آیا کودک با خوردن مشکل دارد؟
• چه چیزهایی به کودک خود می خورانید و چند وقت یکبار وی را تغذیه می کنید؟
• مدفوع کودک شما چگونه و چند وقت یکبار است؟
• آیا تا کنون کودک شما در زمان گریه دچار مشکلات تنفسی شده است؟
• چگونه با گریه های کودک مقابله می کنید؟ سایر اعضای خانواده چطور؟

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر گریه کودک ناشی از افتادن، جراحت یا بیماری باشد نیازمند اقدامات سریع پزشکی است.
با متخصص اطفال تماس بگیرید، اگر:

• در هنگام گریه کردن، پوست یا لبهای کودک کبود شده باشد.

• نگران گریه های کودک خود هستید به ویژه اگر تغییری در خوراک، خواب و رفتار وی احساس می کنید.

با بررسی روزانه زمان گریه کردن و مدت آن می توانید به متخصص اطفال کودک کمک نمایید. همچنین ثبت الگوی خواب و خوراک کودک کمک کننده است.

آزمایش های تشخیصی

• متخصص اطفال معاینات بالینی را برای علل ممکن استرس از جمله فشار دادن روده (انسداد روده) انجام می دهد. اگر کودک شما از سایر جنبه ها سالم باشد، ممکن است کولیک در کودک شما تشخیص داده شود.

• تست های آزمایشگاهی، اشعه ایکس و سایر تست های تشخیصی معمولاً مورد نیاز نیست اما در علل نامشخص، این تست ها به رد سایر علل کمک می کند.

درمان دارویی

کولیک معمولاً تا سه ماهگی خود به خود بهبود می یابد. متأسفانه، هیچ درمان تأیید شده ای که به تمام نوزادان کمک کند وجود ندارد. درمان هایی که مورد آزمایش قرار گرفته اند، عبارتند از:

• داروهای ضدنفخ. داروهای ضد نفخ، بدون نیاز به نسخه از جمله سیمتیکون احتمالاً اثر تسکینی زیادی بر علائم کودکان ندارد. این داروها بجز برای کودکانی که داروهای تیروئیدی مصرف می کنند، عموماً ایمن هستند.

• پروبیوتیک ها. پروبیوتیک ها موادی هستند که به حفظ تعادل طبیعی باکتری های مفید در دستگاه گوارش کمک می کنند. از آنجایی که کودکان دارای کولیک ممکن است عدم تعادل در باکتری های مفید داشته باشند، محققین سعی در جایگزینی برخی از این پروبیوتیک ها در مطالعات دارند. یکی از باکتری ها بنام لاکتوباسیلوس روتری به طور چشمگیری علائم کولیک را بهبود می بخشد اما نتایج مطالعات ضد و نقیض است. برخی مطالعات فواید و اثرات مثبتی نشان داده اند در حالیکه سایر مطالعات نتیجه ای نداشتند. بطور کلی شواهد کافی برای توصیه استفاده از پروبیوتیک ها برای درمان کولیک توسط متخصصین وجود ندارد.

پیش از خوراندن هر گونه دارو برای درمان کولیک با متخصص اطفال صحبت کنید.

درمان های خانگی و سبک زندگی

ممکن است متخصص اطفال قادر به درمان کولیک یا بهبود سریع تر آن نباشد، اما راه های بسیاری برای آرام کردن نوزاد وجود دارد.

نکاتی برای تغذیه کودک

اگر احساس می کنید کودک شما گرسنه است، برای تسکین و آرام کردن وی را شیر دهید. سایر استراتژی های تغذیه نیز می تواند کمک کننده باشد:

• در هنگام شیر خوردن، کودک را تا حد ممکن صاف نگه دارید. گاهی شیردهی را متوقف کرده و آروغ کودک را بگیرید. گاهی تغذیه کوتاه تر و با دفعات بیشتر کمک کننده است. اگر به کودکتان شیر می دهید، بهتر است اجازه دهید ابتدا کودک از یک پستان تغذیه کرده و پس از خالی شدن آن، از پستان دیگر کودک را تغذیه نمایید. این امر سبب می شود کودک از شیر آخر غنی و پرچربی که بالقوه سبب سیری بیشتری نسبت به شیر ابتدایی آبکی و سبک تر در ابتدای شیردهی می گردد، تغذیه شود.

• اگر شیرده هستید، به تغییرات رژیم خود توجه کنید. رژیم مادر شیرده احتمالاً نقشی در علائم کولیک نوزاد ندارد. با این حال، در خانواده هایی که سابقه آلرژی دارند، حذف آلرژن ها از رژیم غذایی مادر می تواند از غذاهای آلرژن ناشناخته برای کودک پرده بردارد. اگر به کودک خود شیر می دهید، ممکن است متخصص اطفال پیشنهاد کند، غذاهایی که به احتمال بیشتری آلرژی زایی دارند از جمله لبنیات، بادام زمینی، آجیل درختی، گندم، سویا، ماهی را به مدت دو هفته حذف نمایید تا پزشک بهبود علائم را پیگیری نماید. با این حال، پیش از تغییر رژیم غذایی ابتدا با متخصص اطفال کودکتان مشورت نمایید.

• فرمولای نوزادتان را تغییر دهید. همانند شیر مادر، فرمولا نیز احتمالاً عاملی برای علائم کولیک نیست. اما تغییر فرمولا به نوع فرمولای نوزادی هیدرولیزات می تواند مؤثر واقع شود اگر کودک به شیر گاو آلرژی و یا عدم تحمل به شیر داشته باشد. پروتئین های شیر کامل در این فرمولاها تجزیه شده اند که هضم آنها را راحت تر می کند. اگر آلرژی یا عدم تحمل مسئول علائم کودک شود، دو روز بعد از تغییر فرمولا پاسخ کودک مشخص می شود. اگر بهبودی حاصل نشد، همان فرمولای اولیه را استفاده نمایید چون فرمولای هیدرولیزات گران تر از فرمولای استاندارد است.

• تغییر شیشه. تنوع گسترده ای از شیشه و سرپستانک وجود دارد. سعی کنید از انواع مختلف شیشه و سرپستانک استفاده کنید تا بهترین نوع آن را برای کمک به تسکین علائم نوزاد بیابید. شیشه هایی که یکبار مصرف هستند و کیسه های قابل جمع شدن می توانند مقدار هوای بلعیده شده را در کودک کاهش دهند.

راه هایی برای تسکین دادن نوزاد

برای تسکین دادن گریه کودک، می توانید:

• از پستانک استفاده کنید. مکیدن برای بسیاری از کودکان، آرام بخش است. حتی اگر به کودک خود شیر داده اید باز هم می توانید برای آرام کردن کودک از پستانک استفاده نمایید.

• کودک را بغل کنید. بغل کردن به برخی از کودکان کمک می کند. برخی کودکان زمانی که در آغوش گرفته می شوند و در ملحفه سبک پیچانده می شوند، آرام می گیرند. برای اینکه به خود استراحتی داده باشید، می توانید از تاب یا سایر حامل های کودک استفاده نمایید. نگران لوس شدن کودک خود با زیادی در آغوش گرفتن وی نباشید.

• کودک را در حرکت نگه دارید. کودک را در آغوش یا تاب به آرامی تکان دهید. در خصوص انتخاب تاب مناسب برای سن کودک دقت نمایید. کودک را روی پاهای خود بخوابانید و پاهای خود را به آرامی تکان دهید. با کودک خود راه بروید یا او را در ماشین گذاشته و بیرون ببرید. از صندلی های تکانه ای برای نوزاد خود استفاده کنید.

• برای کودک خود آواز بخوانید. تون صدای آرام می تواند به کودک آرامش ببخشد. حتی اگر لالایی گفتن نیز گریه کودک را متوقف نکرد، می تواند شما را آرام کند. موسیقی های ضبط شده نیز کمک کننده هستند.

• صداهای زمینه را بلند کنید. برخی کودکان زمانی که صدای زمینه ای یکنواختی را می شنوند، کمتر گریه می کنند. زمانی که کودک را بغل کرده یا تکان می دهید صدای ممتد شبیه «هیش» بگویید. هود آشپزخانه یا فن حمام را روشن کنید، یا یک سی دی یا نوار از صداهای محیط مثل امواج اقیانوس، باران یا آبشار و یا ضربان قلب انسان بگذارید. گاهی صدای تیک تیک ساعت هم کمک کننده است.

• از گرما یا لمس ملایم استفاده کنید. کودک را به حمام آب گرم ببرید. به آرامی شکم کودک را ماساژ دهید.

• کودک را به حال خویش بگذارید. اگر هیچ اقدامی کمک کننده نبود، کودک را به مدت ۱۰ دقیقه در گهواره قرار دهید.

زمانی که هیچ چیزی به ذهنتان نمی رسد

گاهی به هیچ روشی قادر به آرام کردن گریه کودک خود نیستید. آنچه در یک روز کودک را آرام می کند ممکن است در روز دیگری وی را خشمگین سازد. اگر اعصابتان بهم ریخت، بیاد داشته باشید:

• هیچ گاه کودک را بطور شدید تکان ندهید. اگر از گریه های کودک خود خسته شدید، کودک را به یک فرد بزرگسال قابل اعتماد دیگری بسپارید. اگر با کودک تنها هستید، او را در مکان امنی مانند اتاقش قرار دهید.

• شخص دیگری از کودک مراقبت کند تا شما استراحت کنید. گوش کردن به صدای گریه کودک به مدت طولانی استرس زاست لذا زمانی برای استراحت خود قرار دهید. از قبل زمانی را برای شخص دیگری که قرار است از کودک مراقبت کند، تعیین کنید و چند لحظه ای را برای خودتان وقت بگذارید.

پزشکی جایگزین

برخی والدین گزارش کرده اند که گریه کودکانشان با این قبیل کارها آرام می شود:

• چای های گیاهی
• درمان های گیاهی مثل روغن رازیانه
• درمان های هومئوپاتی
• آب قند
• مخلوط آب و گیاهان دارویی
• ماساژ درمانی
• کایروپرکیتک یا کاردرمانی
• طب سوزنی

اما، هیچ درمان جایگزینی برای درمان کولیک تأیید نشده است. حتی برخی درمان ها می توانند خطرناک باشند.

محصولات گیاهی و مکمل ها در همان مسیر اثر دارو، تنظیم نمی شوند. این مواد حاوی مقادیر متفاوتی از ترکیبات مختلف هستند و یا اینکه آلودگی دارند.

برخی درمان های هومئوپاتی حاوی مقادیر کمی از مواد بالقوه سمی اند. حتی برخی که به نظر بی خطر هستند، مثل آب قند، در صورتی که در روند صحیح تغذیه کودک اختلال ایجاد کنند، می توانند مشکلاتی بوجود آورند.

پیش از امتحان کردن درمان های جایگزین با متخصص اطفال خود برای یافتن راه بی خطر و ایمن مشورت نمایید.

پیشگیری

مراقبت از کودک مبتلا به کولیک حتی برای والدین با تجربه، می تواند خسته کننده و استرس زا باشد. بیاد داشته باشید باید از خودتان نیز مراقبت کنید. این پیشنهادات می تواند کمک کننده باشد:

• استراحت کنید. زمانی که هر آنچه می توانید انجام دادید، از همسر یا شخص دیگری بخواهید تا از کودک مراقبت کند. از افرادی مثل دوستان یا همسایه ها که داوطلب نگهداری از کودک هستند، کمک بگیرید. حتی اختصاص یک ساعت زمان برای خودتان هم می تواند به شما نیروی تازه ببخشد.

• احساسات خود را بیان کنید. احساس ناتوانی، ناامیدی، گناه یا عصبانیت در این زمان برای والدین طبیعی است. با همسر یا یک شنونده خوب دیگر صحبت کنید.

• مثبت بیاندیشید. موفقیت خود را به عنوان والد با میزان گریه کودک نسنجید. کولیک نتیجه عملکرد ضعیف والدین نیست.

• از خودتان نیز مراقبت کنید. غذاهای سالم بخورید. زمانی را برای ورزش کردن مثل پیاده روی اختصاص دهید. اگر می توانید زمانی را که کودک خواب است، بخوابید. از مصرف دارو و الکل پرهیز نمایید.

• بیاد داشته باشید این امر موقتی است. دوره های کولیک معمولاً در سه ماهگی بهبود می یابد. بهتر است محدودیت های خود را بشناسید. اگر گریه کودک سبب می شود کنترل خود را از دست بدهید، وی را در مکانی امن مانند گهواره اش قرار داده و به اتاق دیگری بروید. اگر ضروری است با پزشک، سرویس مداخلات ضروری محلی یا سرویس سلامت روان، تماس گرفته تا برای حمایت های بیشتر به شما کمک کنند.

این پیشنهادات نه تنها برای والدین بلکه برای تمام افرادی که از کودک نگهداری می کنند بکار می آید.

روش‌های رفع قولنج نوزادان

۱- به مادران عزیز توصیه می‌شود حتی المقدور از شیر خودشان جهت تغذیه نوزادشان استفاده کنند. نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند (روش صحیح شیر دادن)، در مقایسه با نوزادانی که از شیشه شیر استفاده می‌کنند، کمتر به کولیک مبتلا می‌شوند. اگرچه درصدی از نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، نیز مبتلا به کولیک هستند.

۲- اگرچه یافتن علت دقیق کولیک نوزادان سخت به نظر می‌رسد، اما عواملی وجود دارد که شانس ابتلا به کولیک را افزایش می‌دهد، مثلا اگر بی‌قراری‌ها و گریه‌های نوزاد حدودا ۴۵ دقیقه پس از شیرخوردن ایجاد شود، به احتمال زیاد، علت آن ناسازگاری شیر گاو با نوزاد می‌باشد.

شیر گاوی که در رژیم غذایی مادر مصرف می‌شود و یا در تغذیه نوزاد وجود دارد، زیرا نفخ ناشی از شیر گاو به راحتی در این دسته از نوزادان بر طرف نمی شود و ایجاد ناراحتی و کولیک می‌کند.

۳- عادت کنید به نوزاد خود هر بار مقدار کمی شیر بدهید، اما دفعات شیردهی خود را افزایش دهید (یعنی حجم کمی از شیر در دفعات زیاد). برخی پزشکان معتقدند که حجم زیاد شیر و یا مایعات در معده نوزاد، سبب ایجاد ناراحتی و کولیک می‌شود.

پس از هر بار شیر دادن به نوزاد خود، او را روی شانه خودتان قرار دهید و پشت نوزاد را به آرامی‌ بمالید تا آروغ بزند و هر گونه هوای اضافی از معده او خارج شود.

۴- به مادرانی که نوزاد مبتلا به کولیک دارند، توصیه می‌شود تا موقع شیر دادن به نوزاد خود، همیشه او را در حالت نیمه خوابیده (حالتی بین نشسته و خوابیده) قرار دهند. این حالت ناراحتی او را پس از شیر خوردن کمتر می‌کند.

۵- به مادران عزیز توصیه می‌شود تا پس از شیر خوردن نوزاد، حتما باد گلوی نوزاد را بگیرند. گرفتن آروغ نوزاد، صرف نظر از مدت زمانی که او شیر خورده است، به کاهش ناراحتی ناشی از کولیک او کمک می‌کند. پس از هر بار شیر دادن به نوزاد خود، او را روی شانه خودتان قرار دهید و پشت نوزاد را به آرامی‌ بمالید تا آروغ بزند و هر گونه هوای اضافی از معده او خارج شود.

۶- هنگامی‌ که نشسته‌اید می‌توانید نوزادتان را روی زانوهای خود قرار دهید، طوری که شکم نوزاد روی پاهای شما قرار بگیرد. در این حالت پاهای خود را به آرامی‌ بالا و پایین ببرید تا درد نوزاد کاهش یابد.

۷- می‌توانید با انجام حرکاتی روی پاهای نوزاد، دردهای او را کاهش دهید. به این صورت که نوزاد را به پشت بخوابانید و پاهای او را به آرامی‌ بگیرید و به سمت شکم او خم کنید. این حرکات سبب می‌شود تا شکم نوزاد شل شود و دردهایش تسکین پیدا کند.

۸- استفاده از درمان‌های خانگی برای درمان کولیک نوزادان توصیه می‌شود؛ البته این نوع درمان‌ها باید تحت نظر پزشک باشد. از پزشک بخواهید تا به جای تجویز داروهای شیمیایی، داروهای گیاهی برای نوزادتان تجویز کند، مثلا استفاده از عرق نعنای پاستوریزه و یا دمنوش نعنا می‌تواند تسکین دهنده مناسبی برای کولیک نوزاد باشد.

استفاده از عرق رازیانه پاستوریزه رقیق شده و یا دم کرده زنجبیل نیز توصیه می‌شود. چند قطره از این گیاهان دارویی را در شیشه شیر نوزاد بریزید و به او بدهید.

۹- خوشبختانه درد و ناراحتی نوزاد به علت کولیک، پس از چند ماه (حداکثر پنج ماه) از بین می‌رود و با بزرگ شدن نوزاد و تکامل دستگاه گوارشی او، این مشکل بهبود می‌یابد.

۱۰- گرم کردن موضعی مثل گذاشتن حوله یا پارچه گرم روی شکم نوزاد نیز روش موثری در کاهش نفخ و دل پیچه کودک است.

۱۱- موقع شیر دادن به نوزاد (اگر از شیر مادر تغذیه می‌کند) سعی کنید یک سینه به طور کامل تخلیه شود. از خارج کردن سینه از دهان نوزاد در حین شیر دادن به او اجتناب کنید، زیرا هوای اضافی وارد معده نوزاد می‌شود و سبب نفخ معده او می‌شود.

۱۲- مادر باید رژیم غذایی خاصی را در پیش بگیرد. از مصرف برخی مواد غذایی مانند شیر گاو، غذاهای ادویه دار و مواد کافئین دار باید اجتناب کنید.

موقع بیقراری کودک، او را در آغوش بگیرید و یا تاب دهید. تاب دادن کودک در گهواره و یا بر روی دست نیز می‌تواند کمک کننده باشد.

چند توصیه

– موقع بیقراری نوزاد برایش شعر یا لالایی بخوانید و سعی کنید با حفظ خونسردی خود، نوزاد را آرام کنید.

– به کودک خود پستانک بدهید. گاهی اوقات مکیدن می‌تواند به کودک آرامش دهد.

– کودک خود را در آغوش بگیرید و یا تاب دهید. تاب دادن کودک در گهواره و یا بر روی دست نیز می‌تواند کمک کننده باشد.

– کودک خود را به شکم، روی زانوهایتان یا داخل وان آب گرم قرار دهید. در این حالت با نوازش یا مالیدن پشت کودک می‌توانید به کاهش فشار معده او کمک کنید.

– شکم کودک را روزی یک بار با روغن زیتون به آرامی‌ماساژ دهید.

– به مدت ۲ تا ۳ شب، قبل از خواب، بالا تنه نوزاد (شکم، قفسه سینه، سرشانه‌ها و تمام ناحیه پشت) را به خوبی با روغن کرچک ماساژ دهید، به نحوی که روغن، جذب پوست شود. سپس کودک را به حالتی مانند قنداق کردن کاملا ببندید و به خصوص مواظب باشید که در معرض باد و سرما قرار نگیرد.

– روزی ۱ تا ۲ بار زیر ناف نوزاد را با روغن کرچک به خوبی ماساژ دهید.

مصرف سیگار توسط مادر به جنین آسیب می زند

سیگار کشیدن در طول حاملگی موجب بیماری های زیادی مانند مرده زایی، سقط خود به خود، مرگ جنین و مرگ در دوران نوزادی می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، آمار نشان می ‏دهد که حدود ۱۲% همه زنان حامله سیگار می ‏کشند. زن بارداری که در روز ۲۰ نخ سیگار (یک بسته) دود می ‏کند،

در طول یک دوره بارداری بیش از ۱۱۰۰۰ بار دود تنباکو را وارد دستگاه تنفس خود می ‏کند!

علاوه بر عوارض ذکر شده فوق، در واقع وقتی شما سیگار می ‏کشید، جنین شما نیز سیگار می ‏کشد؛ بدین معنی که دود سیگار از جفت می ‏گذرد و وارد بدن جنین می ‏شود.

وزن نوزادان مادران سیگاری حدود ۱۷۰ تا ۲۰۰ گرم کمتر از نوزادان مادران غیر سیگاری است و همچنین پیدایش برونشیت و عوارض تنفسی در سال اول زندگی در کودکانی که یکی از والدین آنها سیگار می کشد شایع تر است.

میزان بروز سرما خوردگی، عفونت گوش میانی، گلو درد و گرفتگی صدا در کودکانی که والدین سیگاری دارند بیش از کودکانی است که والدین غیر سیگاری دارند.

سیگار کشیدن فشار خون شما را بالا برده و میزان اکسیژن و مواد مغذی دریافتی کودک شما را کاهش می ‏دهد.

سیگار کشیدن باعث لخته شدن خون نیز می ‏شود. این دو دلیل از جمله دلایل مضر بودن سیگار کشیدن طی بارداری هستند.

یک مطالعه دیگر نشان داده است که جنین در مقایسه با مادر در تماس با غلظت بسیار بیشتری از نیکوتین قرار می ‏گیرد.

این غلظت بالا می تواند باعث شود که کودک پس از به دنیا آمدن، علایم قطع مصرف نیکوتین را نشان دهد.

به‏ علاوه اگر شما طی بارداری سیگار بکشید، دو برابر احتمال می ‏رود که کودک شما در زمان بلوغ، سیگارکش قهاری شود.

دود تنباکو حاوی بسیاری از مواد مضر است که برخی از آنها عبارتنداز: نیکوتین، مونوکسیدکربن، سیانید هیدروژن، قطران، رزین‏ها و

برخی عوامل ایجاد کننده سرطان (سرطان‏زا) . این مواد به تنهایی یا همراه با هم می ‏توانند به جنین در حال تکامل آسیب برسانند.

سیگاری ‏ها بیش از غیرسیگاری ‏ها در دوران حاملگی دچار مشکل می ‏شوند.

شواهد پزشکی نشان می ‏دهند که سیگار کشیدن در دروان بارداری خطر مرگ یا آسیب جنین را افزایش می ‏دهد.

سیگار کشیدن در جذب ویتامین‏های B و C و فولیک ‏اسید اختلال ایجاد می ‏کند.

کمبود فولیک ‏اسید می تواند سبب بروز اختلالات لوله عصبی و افزایش بروز عوارض ناشی از بارداری در مادر شود.

بیش از ۳۰ سال است که می ‏دانیم نوزادان به دنیا آمده از مادران سیگاری ، ۷ انس (حدود ۲۰۰ گرم) کم وزن‏ تر هستند.

به همین دلیل حتی روی بسته ‏های سیگار نیز به زنان در مورد سیگار کشیدن در دوران بارداری هشدار داده شده است.

کاهش وزن تولد با تعداد سیگارهایی که مادر می ‏کشد، ارتباط مستقیم دارد.

به ‏طوری که اگر مادر در سایر بارداری ‏های خود سیگار نکشد، این اثرات در سایر فرزندان مشاهده نخواهد شد.

دود ناشی از استعمال دخانیات حاوی بیش از چهار هزار ماده سمی و بیش از ۸۰ ماده سرطان زا است که افراد غیر سیگاری به صورت غیرداوطلبانه در معرض ابتلا به بیماری های ناشی از آن هستند.

قرار گرفتن در معرض دود سیگار، خطر ابتلا بیماری های تنفسی را در بالغین تا حدود ۲۵ درصد و در کودکان تا حدود ۵۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش خواهد یافت همچنین ریه های فرد سیگاری که در مجاورت فرد سیگاری بوده است، عملکرد ضعیف تری نسبت به یک فرد غیر سیگاری سالم دارد

استرس ناشی از بیکاری، سبب تشدید ناباروری مردان می‌شود

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشکده سلامت عمومی دانشگاه «راتگرز» و دانشکده سلامت عمومی میل من دانشگاه «کلمبیا» می گویند نتایج مطالعات جدید آنان نشان می‌دهد استرس ناشی از بیکاری سبب تشدید ناباروری در مردان می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پیش از این معلوم گشته بود که استرس باعث کاهش اسپرم‌ها و مایعات دستگاه تناسلی مردان و در نتیجه بروز ناباروری در آنها می‌شود .

مطالعات جدید این متخصصان نشان می‌دهد با طولانی شدن بیکاری و افزایش استرس ناشی از آن، ناباروری در مردان تشدید می‌شود.

دکتر پام فکتور لیتواک، محقق ارشد این مطالعه می‌گوید: تعداد اسپرم‌ها در مردانی که استرس زیادی را تحمل می‌کنند کاهش یافته که این اسپرم‌ها نیز عمدتا ناقص بوده یا دارای اختلال تحرک هستند.

وی افزود: این نقیصه در نهایت منجر به بروز مشکلات مرتبط با ناباروری در مردان می‌شود.

متخصصان در این تحقیق 193 مرد سنین 38 تا 49سال را حد فاصل سالهای 2005 تا 2008 میلادی مورد مطالعه قرار دادند و ضمن نمونه گیری اسپرم، از آنها خواستند به پرسشهایی در رابطه با استرس و کار پاسخ دهند که یافته‌های این مطالعه نشان داد استرس‌های کاری بصورت ذهنی و عینی بر کیفیت اسپرم‌ها تاثیر می‌گذارد.

اگرچه نتایج نشان می‌دهد که نوع محیط کار تاثیری بر کیفیت اسپرم‌ها ندارد اما محققان بر این باورند که استرس‌های محیط کاری می‌تواند بر سلامت جنسی مردان تاثیر منفی برجای گذارد.

در واقع یافته‌های آنها نشان می‌دهد بیکاری خطر ناباروری مردان را افزایش می‌دهد.

«ترسا جانویچ» از دیگر محققان حاضر در این مطالعه افزود: استرس از دیرباز بعنوان عامل موثر در به خطر انداختن سلامت انسان شناخته می‌شود اما این مطالعه نشان داد حتی وضعیت اجتماعی مردان نیز می‌تواند سلامت جنسی مردان را به خطر بیندازند.

نتایج این مطالعه در نشریه پزشکی Fertility and Serility منتشر شده است.

در 40 درصد از ناباروری زوجین آمریکایی، مردان عامل اصلی به شمار رفته و نقص در سیستم تناسلی و کیفیت و ناهنجاری های اسپرم های آنها باعث ناباروری آنها می شود.

تولید میزان اندک اسپرم برای بارورسازی تخمک و عدم تحرک لازم اسپرم ها از جمله ناهنجاری های اسپرم در مردان محسوب می شود.

پژوهشگران به درستی دلیل تأثیر استرس روی اسپرم ها را نمی دانند ولی آنها معتقدند استرس باعث ترشح هورمون های استروئیدی می شود که روی متابولیسم کربوهیدرات ها، چربی ها و پروتئین ها تأثیر گذاشته و از این رو سطح هورمون تستوسترون و تولید اسپرم به طور قابل توجهی کاهش می یابد.

از سوی دیگر، استرس با وارد آوردن آسیب به رادیکال های آزاد غیر خنثی نوعی استرس فیزیولوژیک در بدن ایجاد می کند که با کیفیت و قدرت باروری اسپرم ها در ارتباط است.

مشكل رشد در كودك پیش دبستانی

در اغلب موارد بچه ها مراحل مختلف رشد را به موقع و در زمان مورد انتظار پشتسر میگذارند، مراحلی كه با كارهایی از قبیل توالت رفتن و راندن سه چرخه مشخص میشوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، از سوی دیگر ردگیری هرچه زودتر مشكلات احتمالی بهتر از این است كه دیر متوجه شویم كودك پیشدبستانیمان با تاخیر واقعی در رشد مواجه است.

«تاخیر در رشد» به چه معناست ؟

پزشكان این عبارت را زمانی به كار می برند كه كودكی نتواند در محدودهی زمانی نرمال به مرحله ی خاصی از رشد دست یابد.

این تاخیر می تواند در یك یا چند زمینه باشد : مهارتهای حركتی ضعیف یا درشت (مثل پریدن و چیدن بلوكها)؛ مهارتهای ارتباطی و زبانی (دو نوع «پذیرشی» مثل درك مطلب و «بیانی» مثل حرفزدن)؛ مهارتهای كمك به خود (مثل توالت رفتن و لباس پوشیدن)؛ و مهارتهای اجتماعی (مثل برقراری ارتباط چشمی و بازی كردن با دیگران).

باید به خاطر داشته باشیم علیرغم پیشرفت نوعیِ رشد در سیری معمولی و صعودی، كودكان با سرعتهای متفاوت و به طرق مختلف رشد میكنند .

پس مثلا یك كودك 25 ماهه ممكن است مهارتهای حركتی بسیار پیشرفتهای داشته باشد چون عاشق گشت و گذار و ارتباط برقرار كردن از طریق حركت بوده و علاقه ی چندانی به مداد نداشته؛ درحالی كه كودكی دیگر در همان سن خوب نقاشی كند ولی در مهارتهای حركتی توانایی كمتری داشته باشد. آنچه اهمیت دارد رشد رو به جلوی كودك در همهی زمینه هاست.

احتمال این كه كودك پیش دبستانی تاخیر در رشد داشته باشد چقدر است ؟

پزشكان دریافته اند كه حدود 9 درصد از بیماران زیر 36 ماهِ احتمالا با یك مشكل رشدی مواجه هستند مثل مشكل در یادگیری برقراری ارتباط بازی كردن یا انجام فعالیتهای فیزیكی یا مهارتهای عملی.

حدود 18 درصد از كودكان (از سن تولد تا 18 سالگی) ناتوانیهایی همچون اختلالات زبانی و حرفزدن عقبافتادگی ذهنی ناتوانیدر یادگیری و مشكلات احساسی و رفتاری را تجربه میكنند.

برخی از این ناتوانیها با رفتن كودك به مدرسه برطرف خواهند شد در حالی كه سایر نقایص تا كلاس دوم یا بعد از آن قابل تشخیص نیستند.

كمتر از 3 درصد از این كودكان ناتوانیهای گسترده و شدید دارند ناتوانیهایی چون عقب افتادگی ذهنی اوتیسم اختلالات مغزی یا مشكلات شدید دیداری یا شنیداری.

اغلب والدین نسبت به سنی كه كودكشان مهارتهای حركتی همچون راه رفتن و از پله بالارفتن را بدست میآورد، و به اینكه این موفقیت در رشد «زود» یا «دیر» حاصل شده، حساسیت زیادی نشان میدهند. ولی ممكن است شما روی مهارتهای حركتی ظریف كودكتان حساس باشید مثلا به توان یا عدم توانایی آنها در رسم یك دایره یا شستن دندانهایشان.

در عرصه ی زبان ممكن است متوجه شوید كه كودكتان با زبان پذیرشی (درك معنای كلمات و جمله ها) و یا زبان بیانی (بیان افكار در قالب كلمات و جمله ها) مشكل دارد.

آشنایی با محدودهی زمانی معمول برای رشد مهارتهای فیزیكی و شناختی بسیار مفید است و شما میتوانید به عنوان یك راهنمای مسیر روی آن حساب كنید.

بدین طریق خواهید دانست كه اغلب كودكان پیشدبستان مثلا تا 30 ماهگی قادر به شستن و خشككردن دستهای خود هستند و در 36 ماهگی میتوانند از 3 تا 4 كلمه در جمله استفاده كنند. خواهید دید كه تا 33 ماهگی اغلب آنها میتوانند رنگها را نام ببرند و تا 26 سالگی خواهند توانست 6 بلوك را روی هم سوار كنند.

به یاد داشته باشید كه اگر كودك شما نابهنگام به دنیا آمده باشد ممكن است برای رسیدن به مراحل متعدد رشد به زمان بیشتری نسبت به دیگر كودكان نیاز داشته باشد.

اغلب پزشكان رشد بچهای را كه زودتر از موعد به دنیا آمده است با توجه به تاریخ ی كه باید در آن به دنیا می آمد (تاریخ مقرر تولدش نه تاریخ حقیقی تولد) میسنجند و مهارتهای وی را تا دومین و سومین سال زندگیش بالا ارزیابی میكنند.

دلیل تاخیر در رشد کودک

برخی اوقات تاخیر در رشد علت پزشكی دارد مثل پیچیدگی های زایمان زودرس یا وضعیتی ژنتیكی مثل سندرم داون یا این تاخیر می تواند محصول یك بیماری شدید یا تصادفی جدی باشد.

تاخیر زبانی و كلامی ممكن است ناشی از اختلال شنیداری یا مشكلی در  حنجره گلو یا حفرههای دهان یا بینی باشد. مشكلات مربوط به « برقراری ارتباط» ممكن است در اثر مشكل سیستم مركزی اعصاب ایجاد شده باشند.

اغلب اوقات هیچ دلیل پزشكی برای توضیحِ تاخیر در رشد نمیتوان ارائه داد.

چه موقع باید به دكتر مراجعه كنم ؟

شما بهتر از همه كودك خود را میشناسید پس میتوانید مشكلات- یا مشكلات بالقوه او را خیلی زود پیدا كنید. اگر پرسش یا نگرانی داشته باشید به دنبال پاسخ آن بگردید حتی اگر تنها برای اطمینان بیشتر باشد.

یادداشت برداری از ملاحظاتتان پیش از قرار ملاقات با پزشك مفید است. آیا چیز بهخصوصی در راه رفتن یا حرفزدن كودكتان میبینید كه شما را ناراحت میكند آیا به نظر میرسد مرحلهای از رشد را كه باید زودترها از آن میگذشت جا انداخته است آیا نشانهای خاص از تاخیری فیزیكی یا تاخیر در زبانآموزی و ارتباطات مشاهده میكنید ؟

نوزادان و كودكان به صورت غیر رسمی در حین ویزیتهای معمول از نظر تاخیر در رشد مورد معاینه قرار گیرند و در سنین 9 ? 18 و 30 ماهگی نیز با استفاده از معاینات دورهای رسما مورد معاینهی رشد قرار گیرند. (اگر نمیخواهید معاینات 30 ماهگی را انجام دهید? میتوان معاینه 24 ماهگی را جایگزین آن نمود؛ زیرا كه برخی برنامههای كنترل سلامت معاینات 30 ماهگی را دربر نمیگیرند.)

دكتر موظف است از شما در مورد هر گونه نگرانی احتمالیتان سوال كند و با استفاده از آزمونهای ارزیابی رشد استاندارد به دنبال مهارتهای خاص حركتی زبانی ارتباطی و شناختی خواهد گشت.

اگر به چیز نگرانكننده ای بر بخورد شما را به یك دكتر اطفال كه در زمینهی رشد متخصص باشد ارجاع خواهد داد.

سپس از كوچولوی شما ارزیابی رشد به عمل خواهد آورد كه ارزیابی عمیقتری از مهارتهای او است. یا اگر به نظر آید كه كودك شما در رشد زبانی یا ارتباطی با تاخیر روبروست وی را به یك گفتاردرمان ارجاع خواهد داد تا او كودكتان را از لحاظ رشد زبان به طور خاص مورد ارزیابی قرار دهد.

البته ردگیری مشكلات دیداری و شنیداری كه میتوانند بر رشد كودك در سایر زمینهها اثر بگذارند بسیار مشكل است مگر اینكه در این كار متخصص باشید. پس معاینات مربوط به گوش و چشم نیز باید در برنامهی سلامت كودكتان گنجانده شود.

اگر نگران رشد كودك پیش دبستان خود هستید و بین دو ویزیت برنامهریزی شده قرار داریدتا وقت مقرر بعدی صبر نكنید. با دكتر كودكان تماس گرفته و نگرانی خود را با وی در میان بگذارید. او میتواند ترس شما را به سرعت فرونشاند ویا شاید بخواهد در همان زمان وقت ملاقاتی برای معاینهی كودك تنظیم كند.

چه كنم اگر دكتر بگوید كودكم مشكلی ندارد و من هنوز نگران هستم ؟

اگر پزشك كودك شما را معاینه كرده و هنوز نگرانید در مراجعه به كس دیگر و پرسیدن نظر او تردید نكنید. به دنبال پزشک اطفالی بگردید كه در مسائل مربوط به رشد متخصص باشد یا اگر در مورد تاخیر رشد زبانی كودكتان نگرانید با یك گفتار درمان مشورت كنید.

رشد سریع قد و وزن، در سال اول زندگی و حدود سن بلوغ

افزایش سریع قد و وزن، در اولین سال زندگی و حدود سن بلوغ بیشتر مشهود است، در هردو دوره رشد قابل توجهی در كوتاهترین زمان ممكن اتفاق میافتد. اما جهش رشد بعدها هم اتفاق میافتد اما كمتر محسوس است.

نحوه ی رشد:

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، از سن دو تا چهار سالگی حدود 5 تا 5/7 سانتی متر در سال به قد و تا 2 كیلو گرم به وزن كودك اضافه میشود. (از سن یك تا سه سالگی بیشتر این رشد در ناحیه پاها و تنه دیده میشود).

پزشكِ مراحل رشد را در معاینات خود دنبال میكند و این ارقام را روی نموداری (كه نمودار رشد نام دارد) ترسیم میكند تا از سلامت و تناسب اندام او مطمئن شود.

درصدهای رشد فرزند شما وزن و قد او را در مقایسه با كودكان همجنس و هم سن دیگر نشان میدهد. مثلا كودكی با قد هفتادوپنج از صد، از سه چهارم كودكان همسالِ خود بلندتر است.

پزشك دقت میكند كه درصدهای قد و وزن متناسب باشند و با نرخ رشد كاملی ادامه پیدا كنند. بعد از دو سالگی پزشكان میزان BMI (نمایهی توده بدنی) را اندازه میگیرند تا امكان چاقی را بررسی كنند.

درصد چربی بدن از یك تا پنج سالگی از حدود 25 درصد به 15 درصد كاهش پیدا میكند و بنابراین كودكان لاغرتر و عضلانیتر به نظر میرسند.

رشد هیچ وقت یكنواخت و با شیب مسطح افزایش پیدا نمیكند. بلكه جهش های رشد هم اتفاق میافتند.

نشانههای جهش رشد:

• فرزندتان گرسنه تر از همیشه است و هر وعده بیشتر میخورد.
• فرزندتان چرتهای طولانیتری میزند یا شبها بیشتر میخوابد.
• فرزندتان حتی وقتی مریض نیست بدخوتر و بیقرارتر است.

شاید بهتر باشد در جهش رشد افزایش وزن چندانی اتفاق نیفتد تا در درازمدت باعث توجیه تغییرات رفتاری نشود. بعنوان مثال لازم نیست چون بچه شما در مرحله جهش رشد است، غذای بیشتری به او بخورانید. به هیچ رژیم خاصی هم نیاز نیست. بیشتر جهشهای رشد تنها چند روز ادامه پیدا میكنند.

معمولا والدین بعد از آن كه جهش رشد اتفاق میافتد پی به آن میبرند. شلوار هفته پیش را به تنِ فرزندتان میكنید و میبینید كه به زانوهایش هم نمیرسد. یا پاهایش از كفش بیرون میزند. غیرمعمول نیست اگر كودك پیشدبستانی در یك فصل دوسایز بزرگتر شود.

واكنش به جهش رشد:

در واكنش به جهش رشد لازم نیست كار زیادی انجام دهید جز این كه كمد لباس را دایم خالی و پر كنید. اگر اشتهای فرزندتان زیادتر از معمول شده یك بشقاب بیشتر به او بدهید یا وعدههای بین غذا را بیشتر كنید.

پیشدبستانیها ممكن است بسته به نیاز بدنشان «بی غذا سر كنند» یا همه غذا را ببلعند. اگر كودكان احساس نیاز به خواب میكند بگذارید چندروزی بیشتر بخوابد.

درباره «دردِ رشد»، درد و احساس كوفتگی در پاها بخصوص اطراف ماهیچه ساق پا، زانو، و روی رانها بحث بسیار شده و احتمالا به غلط این نام را بر آن گذاشتهاند. هیچ سند پزشكی این درد را به رشد ماهیچه یا استخوانها مرتبط نمیداند.

البته امكانش هست كه ماهیچههای در حال رشد بعد از فعالیت زیاد دچار سفتی و گرفتگی شوند. 10 تا 20 درصدِ كودكان از ابتدای 3 تا 4 سالگی (و بعد در سالهای میانی) از این احساس شكایت میكنند. این درد اغلب كودك را در نیمه شب بیدار میكند.

این دردها معمولا بعد از روزهای بازی شدید بیرون از خانه احساس میشود. می توان با كمپرس گرم، ماساژ، حركات كششی نرم یا استامینوفن تخفیفش داد.

اگر درد شدید بود یا بیشتر از 24 ساعت ادامه پیدا كرد، آن را به پزشك فرزندتان گزارش كنید تا امكان علتهای موثر دیگر مثل ورم مفاصل نوجوانان، مشكلات رماتیسمی، عفونت، ترك استخوان یا مشكلات ارتوپدی دیگر را بررسی كند.

ازدواج در داشتن فشار خون سالم موثر است

5675676575پژوهشگران علوم پزشکی می گویند که ازدواج ممکن است در نگه داشتن فشار خون در حد سالم موثر باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مطالعه طی دو سال به روی ۳۲۵ نفر توسط محققان دانشکده پزشکی هاروارد انجام شد.

از داوطلبان که نیمی از آنها ازدواج کرده بودند خواسته شد یک رژیم غذایی خیلی سفت و سخت را رعایت کنند و تجهیزاتی برای نظارت بر فشار خون آنها در طول روز بر بدنشان نصب شد.

میزان فشار خون در شبانه روز معمولا یک روند مشخص را طی می کند، به طوری که در طول روز به تدریج بالا می رود و شب ها افت می کند.

نویسندگان مطالعه می گویند که افت حداقل ده درصدی فشار سیستولیک – نمره بالایی در دستگاه فشار – در ساعات شب جزو این روند است.

اما اگر این افت مشاهده نشود می تواند نشانه مشکلات قلب و عروق و خطر بالاتر مرگ باشد.

احتمال افت طبیعی فشار خون در شب برای کسانی که ازدواج کرده بودند – به خصوص مردان – خیلی محتمل تر بود تا کسانی که مجرد بودند.

این حتی با احتساب موقعیت اجتماعی، سن، رژیم غذایی و شاخص وزن بدن صادق بود.

اما علت چیست؟ محققان می گویند ازدواج به عنوان راهی برای تقویت وضع اجتماعی می تواند باعث سلامت بیشتر جسمی و روحی باشد.

همزمان تحقیقات دیگری نشان می دهد که خطر افتادن و آسیب دیدگی جدی برای افراد مسن تری که داروهای فشار خون مصرف می کنند بیشتر است.

محققان آمریکایی پنج هزار داوطلب ۷۰ ساله به بالا را طی سه سال زیر نظر گرفتند و دریافتند که خطر آسیب دیدگی در اثر افتادن مثل شکستگی لگن برای کسانی که داروهای فشار خون می خورند ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر است.

اکثریتی از افراد مسن مبتلا به فشار خون هستند و داروهای ضدفشار از جمله متداول ترین داروها در آمریکاست.

این داروها باعث کاهش خطر سکته مغزی و بیماری قلبی می شود اما به گفته محققان در بیمارستان نیو هیون-ییل که این مطالعه را انجام داده اند این کاهش معادل افزایش خطر جراحات جدی در اثر افتادن است.

محققان همچنین گفتند که علت ممکن است تاثیر بعضی از این داروها بر میزان هوشیاری یا افت فشار خون در زمانی باشد که افراد از جایشان بلند می شوند.

نتایج این تحقیق در نشریه “هایپرتنشن” یا  فشار خون چاپ شده است .

تغذیه نوزاد با شیشه شیر چه زیانهایی دارد؟

65765765751- کاهش رابطه ی عاطفی

هنگام تغذیه ی طفل با پستان، بین مادر و طفل رابطه ی عاطفی بوجود می آید ولی در تغذیه با شیشه شیر این رابطه وجود ندارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این رابطه ی عاطفی که در نتیجه نگاههای مستقیم مادر به چشمان طفل، تماس و گرمی بدن و لبخند و تبسم وی بوجود می آید، اثرات مهمی در سلامت روحی و روانی و رشد احساسات و عواطف کودک دارد.

2- نامناسب بودن اغلب سرشیشه ها باعث ایجاد تغییراتی در دهان و دندان و عمل بلع کودک می شود.

اگر به کودکی که از سینه های مادر شیر می خورد اگر توجه نمایید می بیند که از چگونه فک وی دائما به طرف بالا و پائین و عقب و جلو حرکت می کند. هنگام تغذیه ی کودک با شیشه مخصوصاً در مورادی که مادر برای سهولت خروج شیر اقدام به گشاد کردن سوراخ  شیر اقدام به گشاد کردن سوراخ سر شیشه اقدام به گشاد کردن سوراخ سر شیشه می نماید این حرکات صورت نگرفته یا بسیار کمتر صورت می گیرد و این مسئله می تواند در آینده مشکلاتی برای کودک ایجاد نماید.

3- هنگام تغذیه با شیشه ی کودک مقداری هوا بلع خواهد کرد که باعث دل درد او می شود.

4- طبق تحقیقاتی که به عمل آمده است کودکانی که با شیشه شیر تغذیه می شوند بیشتر از کودکانی که با پستان مادر تغذیه می شوند دچار انگشت مکیدن می شوند.

استفاده از شیر مادر بهترین روش تغذیه نوزادی است که تازه متولد شده است، زیرا نیازهای طبیعی کودک در حال رشد را برآورده می کند و نیز منبع با ارزشی از آنتی بادیها می باشد و در مقابل انواع حساسیتهای خطرناک، کودک را محافظت می کند. اما اما اگر مجبورید با شیشه شیر تغذیه نوزاد را ادامه دهید به نکات زیر توجه کنید :

قبل از دست زدن به وسایل تغذیه کودک، دستان خود را بشویید. تمام وسایل را در آب داغ محتوی صابون بشویید و سپس استریل کنید. قبل از دست زدن به وسایلی که استریل کرده اید، دستان خود را بشویید. وسایل استریل شده را تا زمانی که به آنها نیاز دارید، در یخچال نگهداری کنید.

قبل از اولين استفاده از يك شيشه جديد، بايد شيشه، سر شيشه و حلقه سر شيشه را بمدت 5 دقيقه در آب در حال جوش قرار داده و استرليزه كرد. سپس شيشه را روي پارچه تميزي بگذاريد تا خشك شود. پس از آن شستشو با آب گرم و مايع ظرفشويي يا در ماشين ظرفشويي كفايت مي كند.

سعی کنید زمانی که کودکتان آرام است به او شیر دهید. اگر ناراحت و گریان است، تلاش نمایید قبل از آنکه شیشه را به او بدهید، آرامش کنید.

محل آرام و ساکتی را برای شیردادن به کودک در نظر بگیرید. عواملی همچون سر و صدا و رفت و آمد مانع تغذیه کافی او می شود.

شیر را پشت دست خود بریزید تا مطئمن شوید زیاد گرم نیست.

شیشه را به آرامی به چانه کودک نزدیک کنید، در این هنگام او سرش را به طرف شما برمی گرداند. وقتی پستانک لبهایش را لمس کرد، او دهانش را باز می کند و شیشه را می گیرد.

شیشه را کج نگه دارید تا شیر در تمام پستانک جمع شود و هوا وارد دهان کودک نگردد.

اگر کودک از مک زدن امتناع کرد، بلندش کنید تا آروغ بزند.

وقتی به اندازه کافی شیر خورد، او را روی شانه خود و یا برعکس روی پای خود بگذارید و آرام پشتش را بمالید. اگر پس از چند دقیقه آروغ نزد، احتمالاً نمی خواهد آروغ بزند.

روش گرم كردن شير درون شيشه شیر :

مي توانيد شيشه را در آب گرم (نه جوش) قرار دهيد يا زير شير آب گرم بگيريد. البته بايد گفت كه از نظر سلامتي گرم كردن شير هيچ مزيت خاصي ندارد (هر چند كودك ممكن است شير گرم را ترجيح دهد).

در واقع اگر بتوانيد كودكتان را به خوردن شير با دماي معمولي يا حتي كمي سرد عادت دهيد كارتان خيلي راحت مي شود.

هيچگاه از مايكروويو براي گرم كردن شيشه استفاده نكنيد زيرا مايكروويو مواد را بصورت نامنتاسب گرم مي كند و ممكن است قسمت هايي از مايع گرم شود و قسمت هايي از آن داغ و اين مي تواند سبب سوختگي گردد. گرم كردن با مايكروويو همچنين سبب شكسته شدن تركيبات غذايي در شير خشك مي شود.

ميکرواينجکشن چیست ؟

به طور كلي در روش ميکرواينجکشن (ICSI)، يك اسپرم در محيط آزمايشگاه داخل يك تخمك تزريق مي شود كه به دنبال آن لقاح و تقسيم سلولي صورت مي گيرد و جنين تشكيل مي شود. ميكرواينجكشن نيز مانند IVF شامل چند مرحله تحريك تخمدان،‌ تخمك گيري، تزريق اسپرم داخل تخمك و لقاح و انتقال جنين است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مرحله اول براي تحريك تخمدانها، از داروهاي هورموني استفاده مي شود. تزريق عضلاني آمپول HMG تخمدانها را براي رشد فوليكول تحريك مي كند و تزريق عضلاني آمپول HCG باعث بلوغ تخمك ها و انجام تخمك گذاري مي شود.

در مرحله دوم عمل تخمك گيري با يكي از دو روش لاپاراسكوپي يا با مشاهدات سونوگرافي از طريق واژينال امكان پذير است كه در پژوهشكده  رويان اين كار با استفاده از روش دوم انجام مي گيرد.

در روش دوم نيازي به بيهوشي نيست و با يك بيهوشي كوتاه مدت يا بي حسي موضعي قابل انجام است. با استفاده از دستگاه سونوگرافي پزشك فوليكول ها را مشاهده مي كند و با سوزن هاي مخصوص مايع فوليكولي همراه با تخمك كشيده مي شودكه به اين عمل اصطلاحا پانكچر مي گويند.

در مرحله سوم ابتدا سلولهاي دور تخمك به كمك آنزيم جدا مي شود سپس اسپرم به داخل تخمك تزريق مي شود. در عمل ميكرواينجكشن نيز براي افزايش درصد موفقيت چندين تخمك لقاح مي يابد لذا تعداد جنين هاي تشكيل يافته زياد است كه اگر اين جنين ها كيفيت مطلوبي داشته باشند تعدادي از آنها با صلاحديد زوج منجمد و نگهداري مي شوند تا در صورت نياز براي بارداري هاي بعدي از اين جنين ها استفاده شود.

در مرحله چهارم و پاياني نيز نيازي بيهوشي عمومي نيست. جنين به وسيله يك كاتتر به داخل رحم منتقل مي شود و يكي دو ساعت بعد از انتقال جنين بيمار مرخص مي شود.

حدود ۱۰-۱۵ درصد زوج‌ها نابارور هستند و در اغلب موارد نياز است از روش‌های کمک باروری -که در اصطلاح علمی به آن‌ها (Assisted Reproductive Techniques)ART می‌گويند- استفاده شود. روش‌های کمک باروری انواع بسيار زياد دارند که از بسيار ساده شروع و به بسيار پيچيده ختم می‌شوند. بايد دانست که هر زوجی نيازهای مخصوص به خودشان را دارند و بايد روش مناسب همان زوج را به آن‌ها پيشنهاد کرد.

ميکرواينجکشن ( ICSI ) مانند IVF و IUI يکی از روش‌های کمک باروری (ART) است. برخلاف آی يو آی (IUI) که در آن اسپرم‌های مرد توسط لوله‌ای وارد رحم خانم می‌شوند، در IVF و ICSI، تخمک خانم با اسپرم مرد در خارج از بدن، در محيط آزمايشگاه باهم ترکيب می‌شوند و پس از لقاح، جنين حاصله در داخل رحم خانم گذاشته می‌شود. تفاوت IVF و ICSI در نحوه لقاح يافتن تخمک است.

در IVF اسپرم در معرض تخمک قرار داده می‌شود تا خودش وارد تخمک شود درحالی‌که در ICSI اسپرم با سوزن مخصوص به داخل تخمک وارد می‌شود. ICSI مخفف کلمه Intra Cytoplasmic Sperm Injection است که ترجمه فارسی آن تزريق درون سيتوپلاسمی اسپرم می‌شود.

اين تکنيک برای اولين بار در بلژيک در سال 1992 برای درمان ناباروری مردان استفاده شد و موفقيت ناشی از آن تحول عمده‌ای در درمان ناباروری با علت مردانه ايجاد نمود.

خصوصاً در مواردی که امکان انجام تلقيح اسپرم به داخل رحم (IUI) و لقاح خارج رحمی (IVF) وجود نداشته و يا نتايج لقاح در سيکل‌های IVF قبلی منفی بوده باشد؛ استفاده از اين روش می‌تواند اميدهای تازه‌ای در زوجين برای موفقيت ايجاد نمايد. معمولاً اين روش در بيمارانی که اسپرم آن‌ها از نظر تعداد و شکل دارای کيفيت پايينی است، مورد استفاده قرار می‌گيرد.

در تمام مواردی که شرايط رسيدن اسپرم به تخمک در رحم فراهم نباشد مانند بسته بودن لوله‌های رحمی، چسبندگی‌های حفره لگنی، تعداد کم اسپرم و تحرک پايين اسپرم از روش ICSI استفاده می‌شود. ميزان موفقيت اين روش برای هر انتقال جنين در مراکز درمان ناباروری، بر اساس شرايط آزمايشگاه جنين شناسی و دقت متخصصين زنان در روند درمان، همچنين وضعيت اسپرم و تخمک و سن زن مورد ارزيابی قرار می‌گيرد. با توجه به شرايط گوناگون، ميزان موفقيت در هر بار انجام عمل انتقال جنين متفاوت است و معمولاً بين ۳۰-۴۰ درصد می‌باشد.

IVF شامل چه مراحلی است؟

در روز عمل، تخمک تحت يک بيهوشی کوتاه و موقت از زن گرفته می‌شود. نمونه اسپرم از مرد گرفته‌شده و در آزمايشگاه آندرولوژی شسته شده آماده استفاده برای انجام ICSI می‌گردد.

اسپرم پس از آماده سازی، توسط جنين شناس به داخل تخمک تزريق می‌شود و سپس تخمک‌های تزريق‌شده با اسپرم همسر، در آزمايشگاه جنين شناسی درون دستگاه ״انکوباتور״ که محيطی مشابه رحم مادر را فراهم می‌سازد در دمای سی و هفت درجه و در محيط کشت مناسب، به مدت ۴۸-۷۲ ساعت قرار می‌گيرد.

به تخمک لقاح يافته، جنين گفته می‌شود. جنين تک سلولی شروع به تقسيم می‌کند و يک جنين چند سلولی ايجاد می‌شود. معمولاً جنين پس از ۴۸ تا ۷۲ ساعت هنگامی که به مرحله۴-۸ سلولی رسيد به رحم زن منتقل می‌شود تا در آنجا لانه گزينی کند و بارداری انجام شود.

جهت افزايش شانس بارداری ٬ بيش از يک جنين درون رحم قرار داده می‌شود که اين رويکرد گاه منجر به چندقلوزايی می‌گردد.

بروز چندقلوزايی به سن مادر (در زنان جوان تر احتمال چندقلوزايی بيشتر است) و تعداد جنين‌های انتقال‌يافته بستگی دارد. در يک خانم ۲۰ تا ۲۹ ساله، با سه جنين انتقال‌يافته، احتمال چندقلوزايی ۴۶ ٪ است.

به طور کلی می‌توان مراحل انجام عمل ICSI را به پنج مرحله تقسيم کرد: مرحله اول:

تحريک تخمک‌گذاری

مرحله دوم: جمع‌آوری تخمک‌ها
مرحله سوم: تهيه و آماده سازی اسپرم
مرحله چهارم:‌ لقاح و رشد جنين در محيط آزمايشگاه
مرحله پنجم: انتقال جنين به داخل رحم

تحريک تخمک‌گذاری:

با تجويز داروهای محرک تخمک‌گذاری در تخمدان‌های بيمار، تعداد زيادی فوليکول حاوی تخمک رشد می‌کنند. در حالت طبيعی در هر سيکل قاعدگی تعدادی از فوليکول‌های تخمدان شروع به رشد کرده ولی در مسير رشد تنها يکی از فوليکول‌ها به مرحله بلوغ کامل رسيده و در فرآيند تخمک‌گذاری از تخمدان رها می‌شود و بقيه در اين مسير تحليل رفته و از بين می روند.

ولی با تجويز داروهای باروری تعداد بيشتری از فوليکول‌های تخمدان رشد يافته و به بلوغ نهايی می‌رسند و زمينه برای جمع‌آوری تعداد تخمک بيشتر فراهم می‌آيد.

با افزايش تعداد تخمک‌های جمع‌آوری شده تعداد جنين‌های حاصل افزايش‌يافته و در نهايت شانس باروری افزايش می‌يابد. برای تحريک تخمدان‌ها از هورمون‌های مختلفی به صورت دارو استفاده می‌شود تا چندين فوليکول در تخمدان بالغ شوند. فوليکول‌ها کيسه‌های پر از مايعی در تخمدان هستند که تخمک در آن رشد می‌کند و بالغ می‌شود.

تحريک تخمدان با استفاده از هورمون تحريک‌کننده فوليکولی (FSH) انجام می‌شود که به صورت خوراکی و يا تزريقی به بيمار داده می‌شود. داروهای تحريک تخمک‌گذاری در پروتکل‌های مختلفی به بيماران داده می‌شود که اين پروتکل‌ها بر اساس سن و وضعيت بيمار متفاوت است اين داروها ممکن است به تنهايی يا در ترکيب باهم استفاده گردند.

در اغلب اوقات داروهای تحريک تخمک‌گذاری در طی يک دوره ۱۰ روزه داده می‌شود. داروهايی که جهت تخمک‌گذاری استفاده می‌گردد شامل سوپرفکت، گنادوتردپين انسانی (HMG)، هورمون محرک فوليکول (FSH)، هورمون آزاد کننده گنادوتروپين (GnRH) و گنادوتروپين جفتی انسان (HCG) می‌باشد. اين داروها ممکن است به تنهايی يا در ترکيب باهم استفاده گردد.

داروهای تحريک تخمک‌گذاری معمولاً از روز دوم يا سوم سيکل قاعدگی بر اساس برنامه درمانی شروع می‌شود و از روز هشتم با استفاده از سونوگرافی سريال و آزمايش خون روزانه، فوليکول‌های بالغ شناسايی می‌شوند.

در نهايت برای رسيدگی کامل تخمک و آزاد شدن آن‌ها، هورمون HCG تزريق می‌شود. حدود ۳۶-۳۸ ساعت بعد از تزريق HCG، تخمک‌گذاری رخ خواهد داد. اين امر به تيم تخصصی IVF اجازه می‌دهد که زمان مناسب کشيدن يا آسپيراسيون تخمک (عمل پانکچر) را تعيين کنند.

جمع‌آوری تخمک‌ها:

مرحله بعدی پس از هورمون درمانی، گرفتن تخمک (عمل پانکچر) است. با تحريک تخمک‌گذاری تخمدان‌ها به اندازه پرتقال متوسط بزرگ‌شده و معمولاً در نزديکی ديواره واژن قرار می‌گيرند اين امر کمک می‌کند که پزشک تحت بيهوشی عمومی يا موضعی از طريق ديواره واژن تخمک‌ها را از تخمدان جمع‌آوری نمايد.

عمل پانکچر غالباً با کمک مشاهدات سونوگرافی از طريق واژن (مهبل) انجام می‌شود. در اين روش از مسير واژينال با سوراخ کردن فوليکول‌ها، محتوای آن‌ها که تخمک و مايع فوليکولی است خارج می‌گردد. پزشک درحالی‌که وضعيت تخمدان را در صفحه تلويزيونی سونوگرافی تحت نظر دارد يک سوزن بلند را از طريق واژن وارد تخمدان نموده و تخمک‌های بالغ را به وسيله پمپ مکش جمع‌آوری می‌نمايد.

در بعضی موارد استخراج تخمک از طريق لاپاراسکوپی انجام می‌گيرد. لاپاراسکوپی يک روش جراحی است که معمولاً نياز به بيهوشی عمومی دارد. در اين روش پزشک با استفاده از دستگاه لاپاراسکوپ قادر به مشاهده تخمدان‌ها و لوله‌های رحمی می‌شود و مستقيماً از تخمدان، با استفاده از دستگاه مکنده، فوليکول‌ها را تخليه می‌نمايد.

تهيه و آماده سازی اسپرم:

صبح روز جمع‌آوری تخمک‌ها، مايع منی از همسر بيمار تهيه و پس از شستشو و آماده سازی، اسپرم‌های سالم و بسيار فعال جدا می‌شوند.

لقاح و رشد جنين در محيط آزمايشگاه:

در اين مرحله ابتدا سلول‌های دور تخمک به کمک آنزيم جدا می‌شود سپس اسپرم با سوزن مخصوص با کمک ميکروسکوپ‌های بسيار پيشرفته به داخل تخمک تزريق می‌شود.

صبح روز بعد، جنين شناس تخمک‌های تزريق‌شده با اسپرم را بررسی می‌کند و در صورت لقاح برای مدت ۲۴ ساعت ديگر جنين‌ها داخل انکوباتور قرار می‌گيرند تا به مرحله ۴تا ۸سلولی برسند و آماده انتقال به رحم مادر گردند. تشکيل شدن جنين و تعداد و کيفيت آن‌ها بستگی به تعداد و کيفيت تخمک و اسپرم دارد.

انتقال جنين به داخل رحم اين مرحله روش پيچيده‌ای نيست و بدون بيهوشی هم انجام می‌شود. در اين روش جنين‌ها در يک وسيله لوله‌ای شکل نازک قرار می‌گيرند و از مسير واژينال به رحم منتقل می‌شوند.

در موارد خاصی که انتقال جنين از راه واژينال مقدور نيست يا به صلاحديد پزشک انتقال جنين ممکن است با کمک لاپاراسکوپی انجام يابد که به اين روش ZIFT گفته می‌شود. بسته به شرايط رحم، سن زن و کيفيت جنين‌ها، تعداد مناسبی از آن‌ها (حداکثر تا ۴ جنين) به داخل رحم زن انتقال داده می‌شوند.

معمولاً فرد دو ساعت بعد از انتقال جنين از مراکز درمانی مرخص می‌شود در بيشتر مراکز به افراد توصيه می‌شود سه روز در منزل استراحت مطلق داشته باشند به طوری که بيشتر روز را استراحت کرده و ترجيحاً از توالت فرنگی استفاده نمايند. پس از گذشت ۱۲ تا ۱۴ روز از انتقال جنين، مقدار هورمون HCG موجود در خون بيمار اندازه‌گيری می‌شود، افزايش اين هورمون اولين نشانه‌ی بارداری است.

چه موقع جنين‌ها فريز می‌شوند؟

در صورتی که تعداد جنين‌های تشکيل يافته زياد باشد، (و يا در موارد خاص همچون خطر تحريک بيش از حد تخمدان، خونريزی واژينال در هنگام انتقال يا قبل از آن و يا وجود ضايعاتی چون پوليپ و ميوم در رحم که عمل انتقال را دچار مشکل نمايد) به تشخيص جنين شناس و متخصص زنان، تعدادی از جنين‌ها در صورت رضايت زوجين فريز می‌شوند و چنانچه برای بار ديگر نياز به تکرار سيکل درمانی وجود داشته باشد، تعدادی از جنين‌های منجمد شده از حالت انجماد خارج‌شده و به رحم مادر منتقل می‌گردند و در دوره‌های بعدی درمان، پروسه‌ی تحريک تخمدان و جمع‌آوری تخمک‌ها حذف خواهد شد.

مصرف دارو بعد از انجام انتقال جنين

هورمون پروژسترون نقش مهمی در لانه گزينی جنين در رحم و تداوم بارداری دارد. اين هورمون از طرفی باعث استحکام لايه‌های رحم شده و از سوی ديگر انقباضات رحمی را کاهش می‌دهد. لذا تزريق پروژسترون و استفاده از شياف واژينال آن بايد به طور منظم، با دستور پزشک در طول بارداری ادامه يابد. پس از انجام دومين آزمون بارداری در صورت اطمينان کامل از عدم وقوع حاملگی لازم است مصرف آن با دستور پزشک قطع شود.

انجام عمل ICSI ممکن است چه عوارضی داشته باشد؟

– احساس درد در ناحيه‌ی شکم پس از انجام عمل تخمک کشی (پانکچر) ممکن است وجود داشته باشد که چنانچه با مصرف مسکن برطرف نگردد بايد با پزشک مشورت کرد. – ممکن است لکه بينی يا خونريزی خفيفی طی يک تا دو روز بعد از عمل تخمک کشی ديده شود. چنانچه خونريزی به رنگ قرمز روشن و يا شديد باشد بايد سريعاً با پزشک مشورت نمود.

– تا ۲۴ ساعت پس از انجام عمل تخمک کشی ممکن است بيمار دچار تهوع يا سرگيجه‌ی خفيف شود که معمولاً از عوارض داروهای بيهوشی است. اگر اين حالت پايدار باشد بايد با پزشک مشورت کرد.

– از آنجايی که در پاره‌ای از موارد تحريک بيش از حد تخمدان (هيپراستيموليشن OHSS) رخ می‌دهد، لازم است بيمار به علائم اين پديده توجه داشته باشد. اين علائم می‌تواند شامل بزرگ شدن شديد تخمدان، درد زير شکم، تهوع و استفراغ، اتساع شکم و افزايش وزن به دليل ورم (اِدِم) باشد.

درصورت بروز اين علائم، فرد بايد حدود ۸ ليوان آب در روز بنوشد و بلافاصله با کارشناسان مرکز ناباروری تماس بگيرد. اين پديده گرچه بسيار نادر است ولی می‌تواند برای بيمار بسيار خطرناک باشد و با لخته شدن خون در عروق به مغز و ريه‌ها آسيب برساند.

نشانگان تحريک‌پذيری بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها (OHSS) پی آمد پاسخ بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها به داروهای باروری است. به طور معمول به ۸ تا ۱۰ فوليکول نياز هست، اما گاهی فوليکول‌های بيشتری رشد می‌کنند. اين وضعيت ممکن است فقط با اندکی ورم همراه باشد يا ناراحتی‌های بيشتری پديد آورد و گاهی فرد را به بيمارستان بکشاند.

پزشکان در بررسی‌های آغازين می‌کوشند آن دسته از زنانی را که ممکن است به چنين عارضه‌ای دچار شوند، شناسايی کنند. مصرف دقيق داروهای باروری نيز می‌تواند از بروز آن پيش‌گيری کند. همچنين، در جريان مصرف داروها چند بار سونوگرافی انجام می‌شود تا پزشکان روند رشد فوليکول‌ها را پی گيری کنند و اگر نشانه‌هايی از بروز نشانگان تحريک‌پذيری بيش از اندازه‌ی تخمدان‌ها، ديدند، از مقدار مصرف داروها بکاهند.

– در روش ICSI مثل هر روش ديگر کمک باروری (ART) خطر حاملگی چند قلوبی وجود دارد. چندقلوزايی عاملی نامطلوب است زيرا خطر زايمان زودرس و مرگ‌ومير را در جنين‌ها افزايش می‌دهد.

– خطر بارداری در لوله‌های تخمک بر (لوله‌های فالوپ) به جای رحم نيز وجود دارد. اين بارداری بيرون از رحم چنانچه تشخيص داده نشود، می‌تواند خطرهايی به همراه داشته باشد. از اين رو، پس از مثبت شدن آزمون بارداری از مادر می‌خواهند که دو هفته‌ی ديگر به سونوگرافی برود تا از اين راه از سلامت بارداری و اين که جنين درون رحم يا بيرون از آن است، آگاه شوند.

بارداری پس از لقاح در لوله‌ی آزمايش همانند بارداری معمولی پيش می رود. با وجود اين، مادران ممکن است احساس نگرانی بيشتری داشته باشند. هر سال بيش از يک ميليون نوزاد در جهان به روش لقاح در لوله‌ی آزمايش پديد می‌آيند و بررسی‌های گوناگون نشان داده است که مادران آن‌ها و خود آن‌ها هيچ مشکل جدی ندارند.

اين روش تا چه اندازه موفقيت‌آميز است؟

همه‌ی مراکز درمان ناباروری و نازايی اميدوارند که همه‌ی زوج‌هايی که لقاح خارج رحمی انجام می‌دهند با موفقيت و سلامتی بچه‌دار شوند. با وجود اين، ميزان موفقيت اين روش در پيشرفته‌ترين مراکز جهان نيز کمتر از 40 درصد است. ميزان موفقيت در ايالات‌متحده‌ی آمريکا در هر بار لقاح خارج رحمی، به شرح زير است:

۳۰ تا ۳۵ درصد برای زنان زير ۳۵ سال
۲۵ درصد برای زنان ۳۵ تا ۳۷ سال
۱۵ تا ۲۰ درصد برای زنان ۳۸ تا ۴۰ سال
۶ تا ۱۰ درصد برای زنان بالای از ۴۰ سال

بر اساس نتايج اعلام‌شده در انجمن جنين شناسی و توليدمثل اروپا (ESHRE) درصد موفقيت در حاملگی در سال ۲۰۱۰ با استفاده از روش ميکرو اينجکشن ۳۲/۱درصد بوده است.

با وجود اين، جای نگرانی نيست، چرا که کارشناسان می‌کوشند دلايل شکست را ريشه‌يابی کنند و با انجام دوباره‌ی روند لقاح در آزمايشگاهی سرانجام شادکامی را برای زوج‌ها به ارمغان آورند.

مزايا و محدوديت هاي این عمل

يكي از مزاياي ميكرواينجكشن اين است كه حتي اگر يك اسپرم سالم از مرد وجود داشته باشد اين عمل قابل انجام است. مزيت ديگر ميكرواينجكشن اين است كه اگر بيمار فاقد لوله هاي رحمي باشد نيز مشكلي در انجام اين عمل به وجود نمي آيد. اما محدوديت ميكرواينجكشن آن است كه ميزان بارداري در زنان بالاي 40 سال به علت پايين بودن كيفيت تخمك هاي زن كاهش مي يابد.

برگه‌ی بعد »