مصرف ویتامین های گروه B خطر ابتلا به سکته مغزی را کاهش می دهد

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه ژنگژوی کشور چین می گویند جدیدترین مطالعات آنان نشان داده است که  مصرف مکمل های ویتامین های گروه  B از خطر ابتلا به سکته مغزی جلوگیری می کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اگر خونرسانی به قسمتی از مغز دچار اختلال شده و متوقف گردد٬این قسمت از مغز دیگر نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد.این وضعیت را اصطلاحاً سکته مغزی می‌نامند.سکته مغزی می‌تواند به عللی مانند بسته شدن یا پاره شدن یکی از رگ‌های خون رسان مغز ایجاد شود. سکته مغزی آسیب عصبی حاد ناشی از اختلال خونرسانی به قسمتی از بافت مغز که ناشی از انسداد رگ مغزی به وسیله یک لخته خونی و یا پارگی یکی از عروق تغذیه کننده آن قسمت بافت مغز می‌باشد.

پیش از این اعلام شده بود که بیشتر ویتامین های گروه B در سلامت پوست و مو نقش مهمی دارند؛ اما به جز مادران آینده که برای جبران کمبود ویتامین B۹ یا همان اسید فولیک در ماه های نخست بارداری این ویتامین به آنها تجویز می شود، غالبا فراموش می کنیم که برخی ویتامین های این گروه برای تقویت سیستم ایمنی بدن لازم است.

نشان این مطالعه نشان داد که ویتامین های گروه B برای تشکیل سلول های خونی ضروری هستند و به این ترتیب می توانند تا ۷ درصد از خطر ابتلا به سکته مغزی پیشگیری کنند.

در این تحقیق، دانشمندان ۵۵ هزار نفر را مدت ۶ ماه تحت نظر گرفتند. نیمی از این افراد در این مدت مکمل های ویتامین B و بقیه نیز دارونما مصرف کردند.

در این مدت در مجموع ۲۴۷۱ سکته مغزی ثبت شد که نشان می دهد افرادی که ویتامین B مصرف می کردند نسبت به افرادی که دارونما مصرف می کردند، هفت درصد کمتر در معرض خطر سکته مغزی قرار دارند.

با این حال محققان تاکید دارند که قبل از مصرف هر نوع مکملی باید با پزشک معالج خود مشورت کرد.

ویتامین های B از مواد مغذی مهم برای بدن هستند و آنها در مواد غذایی مختلفی از جمله غلات سبوس دار، سیب زمینی، موز، لوبیا و عدس یافت می شوند.

نتایج  این مطالعه در مجله  Norology  منتشر شده است .

افراد سالم برای دریافت ویتامین، بجای قرص میوه و سبزیجات تازه مصرف کنند

بر اساس تحقیقات دانشمندان آمریکایی در مرکز مبارزه با سرطان “Fred Hutchinson “، قرص هایی که به عنوان ویتامین های کمکی مصرف میشوند، دشمن سلامتی هستند. یافته های مربوط به تحقیقاتی که اخیرا در زمینه قرص های ویتامین انجام شده را جمع اوری نمود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، نتایج به دست آمده بسیار جدی و نگران کننده میباشد؛ این قرص های ویتامین میتوانند زمینه ابتلا به بیماریهای کشنده را فراهم سازند.

دکتر الن کریستال که سرپرستی این هیات پژوهشی را بر عهده دارد در این زمینه هشدار داد: برای دریافت ویتامین نه قرص بلکه میوه و سبزیجات تازه مصرف کنید!

و اما خطرات مصرف بی رویه قرص های ویتامین:

مولتی ویتامین ها:

ویتامین B6موجود در این قرصها ریسک مرگ را ۴٫۱ درصد افزایش میدهد، این میزان در فولیک اسید؛ ۵٫۹، در آهن؛ ۳٫۹، در روی ۳ و در مس ۱۸ درصد میباشد.

ویتامین C:

افرادی که به مدت ۱۱ سال روزانه بیش از یک گرم ویتامین Cمصرف کرده اند، بیشتر در معرض ابتلا به سنگ کلیه قرار دارند.

ویتامین E:

هفده درصد از مردانی که به مدت ۷ سال روزانه ۲۶۸ میلی گرم ویتامین Eمصرف کرده بودند، مبتلا به سرطان پروستات شدند.

کلسیم:

۲۰درصد از مردانی که روزانه یک گرم قرص کلسیم مصرف کرده بودند، مبتلا به بیماریهای قلبی شدند.

سلنیم:

مصرف روزانه ۰٫۰۷۵ میلی گرم سلنیم ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی و دیابت را افزایش میدهد.

بتا کاروتن:

مصرف ۲۰ میلی گرمی بتاکاروتن از سوی افراد سیگاری، ریسک ابتلا به سرطان ریه در این افراد را ۸ درصد افزایش میدهد. همچنین مصرف بی رویه بتاکاروتن میتواند به معده آسیب جدی وارد سازد.

تحقیقات نشان داده است که مصرف بی رویه انواع قرض های ویتامین‌ حتی ممکن است باعث مرگ زودرس شوند. به این ترتیب که ویتامین E، باعث بالارفتن ۴ درصدی احتمال مرگ زودرس می ‌شود، بتاکاروتن، آنتی‌اکسیدان معروف و پیش‌ساز ویتامین A، باعث افزایش ۷ درصدی مرگ زودرس و خود ویتامین A باعث ۱۶ درصد افزایش در احتمال مرگ زودرس افراد می ‌شود.

مصرف ویتامین E، نه تنها تاثیر مثبتی در کاهش خطر ابتلا به سرطان ریه ندارد بلکه درصورت زیاده ‌روی در مصرف ممکن است احتمال بروز آن را افزایش هم بدهد.

این تحقیق نشان‌ دهنده تاثیر منفی ویتامین ‌های اضافی بر سوختن کلسترول در بدن بود به شکلی که ویتامین E و C و آنتی‌اکسیدان بتاکاروتن می ‌توانند آنزیم‌های کبدی مسئول سوزاندن کلسترول بد خون، به نام VLDL را مهار کنند و به این ترتیب باعث تجمع آن در بدن شوند.

محققان مرکز ملی تحقیقات سرطان آمریکا نیز در سال ۲۰۰۷ اعلام کرده بودند مردانی که در روز بیش از یک عدد قرص مولتی ‌ویتامین استفاده می‌ کنند، ۳۲ درصد بیشتر از سایر مردان به سرطان پروستات مبتلا می ‌شوند. ضمن این که احتمال کشندگی سرطان پروستات هم در این مردان، در مقایسه با سایر مردانی که هیچ‌ گاه به ‌طور منظم از این قرص‌ ها استفاده نکرده‌‌اند، تقریبا دو برابر است.

شکل گاما توکوفرول ( tocopherols) مستعدترین شکل ضد سرطانی ویتامین E است

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه ایالتی اوهایو کشور آمریکا می گویند نتایج بررسی های آنان تایید می کند که مصرف مکمل های معمولی ویتامین E به دو دلیل، تاثیری در پیشگیری از ابتلا به سرطان ندارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  این محققان با انجام مطالعه ای متوجه شدند که در سلول های سرطانی پروستات، شکلی از ویتامین E مانع فعالیت آنزیمی می شود که برای بقای سلول های سرطانی مهم و حیاتی است.

ˈچینگ شیه چنˈ استاد دانشگاه ایالتی اوهایو و محقق مرکز جامع سرطان ایالتی اوهایو، هشدار داد: مصرف مکمل های معمولی ویتامین E تاثیری در پیشگیری از ابتلا به سرطان ندارد، زیرا این مکمل ها مصنوعی هستند و عمدتا بر اساس نوعی از ویتامین E ساخته می شود که نمی توانند به طور موثر با سرطان مبارزه کنند.

وی افزود: همچنین بدن انسان نمی تواند دزهای بالایی از ویتامین E را که به نظر می رسد برای داشتن تاثیر ضد سرطانی لازم است، جذب کند.

چن در بیانیه ای افزود: هدف ما ابداع یک قرص سالم در دز مناسب است که مردم بتوانند هر روز به منظور پیشگیری از ابتلا به سرطان آن را مصرف کنند.

وی خاطر نشان کرد که تعیین فرمول و دز این قرص ، زمان بر است.

در این مطالعه محققان متوجه شدند که ویتامین E در شکل های بسیاری بر اساس ساختار شیمیایی آنها درست می شود و شایع ترین نوع ویتامین E متعلق به گروهی موسوم به ˈتوکوفرول هاˈ ( tocopherols) است.

در این مطالعه محققان نشان دادند که شکل گاما توکوفرول مستعدترین شکل ضد سرطانی ویتامین Eاست.

این مطالعه در مجله Science Signaling منتشر شده است.

مصرف مکمل های کلسیم بیش از ۱۴۰۰ میلی گرم در روز موجب افزایش خطر مرگ و میر می گردد

پژوهشگران علوم پزشکی در کشور سوئد می گویند نتایج یک تحقیقات که جدید انجام شده نشان داده است زنانی که روزانه از مکمل های کلسیم بیش از ۱۴۰۰ میلی گرم در روز مصرف می کنند ممکن است با خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی مواجه شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  صدها هزار زن و مرد مسن مکمل‌های کلسیم مصرف می‌کنند تا از پوکی استخوان و کاهش تراکم استخوانی خود پیشگیری کنند اما انجام این کار به جای آنکه از شکستگی استخوان پیشگیری کند باعث بروز حملات قلبی در زنان می‌شود.

محققین تاکید دارند که  یافته های دیگر تحقیقات نیز نشان داده است که مردان نیز با مصرف کلسیم با خطر افزایش مرگ و میر ناشی از آن روبرو خواهند بود.

دکتر گریگ فونارو سخنگوی انجمن قلب آمریکا گفت: بسیاری از افراد مسن به منظور جلوگیری از دست رفتن استخوان خود در رژیم غذایی خود کلسیم را افزایش دادند یا گمان داشته اند که افزایش کلسیم در رژیم غذایی با یا بدون ویتامین D می تواند سلامت قلبی عروقی را بهبود بخشد.

وی افزود: با این وجود تحقیقات جدید نشان داده است که مصرف زیاد کلسیم نه تنها سلامت قلب و عروق را بهبود نمی بخشد بلکه ممکن است باعث خطر بیشتری از مرگ و میر ناشی از حوادث قلبی و عروقی همراه باشد.

تیم محققان به رهبری دکتر کارل میچائلسون استاد بالینی گروه علوم ارتوپدی جراحی در دانشگاه اوپسالا در سوئد بیش از ۶۱ هزار زن را مورد تجریه و تحلیل قرار دادند.

دانشمندان با بیش از ۱۹ سال پیگیری دریافتند که ۱۲ هزار زن فوت شده که تقریبا ۴ هزار مرگ ناشی از بیماری های قلبی و عروقی و در حدود ۱۹۰۰ بیماریهای قلبی و ۱۱۰۰ سکته مغزی بوده است.

محققان دریافتند که بیشترین نرخ مرگ و میر در میان زنانی بوده است که روزانه ۱۴۰۰ میلی گرم کلسیم مصرف کرده بودند.

به عبارتی دیگر زنانی که کمتر از ۶۰۰ میلی گرم کلسیم در روز مصرف کرده بودند نیز در معرض خطر مرگ بودند.

پژوهشگران اعتقاد دارند تغییرات ناگهانی که در میزان کلسیم موجود در خون بعد از مصرف این مکمل‌ها به‌وجود می‌آید، عامل اصلی بروز این عوارض جانبی است.  مقادیر بالای کلسیم می‌تواند منجر به سفت و سخت شدن رگ‌های خونی و قلبی شود.

نقش روی در بدن

روی  ( ZN ) به فراوانی در بدن انسان توزیع شده است و بعد از آهن ، فروانترین عنصر جرئی در بدن می باشد . قابل دسترس ترین شکل روی ، در گوشت حیوانات به خصوص گوشت قرمز و ماکیان وجود دارد ، شیر منبع خوبی از روی است ولی دریافت زیاد کلسیم از شیر می تواند با جذب آهن و روی تداخل کند .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  جذب روی ZN  در بارداری و شیردهی کمی افزایش می یابد . عوامل متعدد غذایی بر جذب روی اثر دارند . فیتات سبب کاهش جذب روی می شود . مس و کارمیوم با روی رقابت می کنند بنابراین سبب کاهش جذب روی می شوند ، دریافت زیاد کلسیم غذایی ، جذب روی و تعادل آن را کاهش می دهد .

همچنین ، اسید فولیک ممکن است در صورت دریافت کم روی ، جذب آن را کاهش دهد . جذب روی ممکن است با گلوکز یا لاکتوز یا با پروتئین سویا به تنهایی یا مخلوط با گوشت گاو افزایش یابد .  روی مانند آهن در شیر مادر بهتر از شیر گاو جذب می شود .

عنصر روی ZN  :

کوتاهی قد بر خلاف تصور بسیاری از افراد ، بیش از آنکه تحت تاثیر ژنتیک باشد ، شدیداً تحت تاثیر تغذیه نامناسب است . در دهه های گذشته رشد باور نکردنی قد کودکان مهاجران آسیایی که در کشورهای اروپایی متولد و بزرگ شده بودند نشان داد که رشد ناکافی قد و والدین آنها به خاطر ژنتیک نبوده بلکه علت آن تغذیه نامناسب بوده است .

کوتاهی قد ممکن است در دو مرحله قبل از تولد( مرحله جنینی ) و پس از تولد و یا هر دو مقطع اتفاق بیفتد . در دوران بارداری نقش مادر اهمیت ویژه ای دارد ، به طوری که مشخص شده مصرف نا کافی ریز مغزی به علاوه نوشیدن الکل و استعمال دخانیات در دوران بارداری به رشد ناکافی و کم وزنی کودک در هنگام تولد می انجامد .

علاوه بر انرژی ( که بخش مهمی از آن از کربوهیدرات ها یعنی قندهای ساده و مرکب تامین می شود ) و چربی و پروتئین ( که این سه به نام درشت مغذی ها شناخته می شوند ) دریافت کافی ریز مغذی های مختلف یعنی ویتامین ها و املاح نیز برای رشد کافی و مناسب کودکان شناخته شده اما اینکه کدامیک از آنها بیشترین تاثیر را در رشد ناکافی کودکان دارند ، هنوز به طور کامل مشخص شده است .

برخی مطالعات نقش کمبود ( حتی کمبود متوسط یا خفیف ) روی ZN( یکی از ریز مغذی ها که از طریق غذا به بدن می رسد ) .  را در کاهش رشد قد ی نشان داده اند .

کمبود متوسط تا شدید ویتامین A  ، آهن ، کلسیم و ید نیز در عدم رشد کافی کودکان نقش شناخته شده ای دارند . کمبود روی تا حدود زیادی به ناکافی بودن آن در رژیم غذایی ، جذب ناکافی و اختلال در جذب و یا از دست رفتن روی در رژیم غذایی ( هنگام اسهال ) بستگی دارد .

در اوایل قرن بیستم ، کمبود شدید روی ZN  بدلیل عوارضی همچون کوتاهی قد ، کمی رشد غدد بدن ( بویژه غدد جنسی ) ، اختلال عملکرد ایمنی ، اختلالات پوستی ، نقض عملکرد شناختی و بی اشتهایی شناخته شد .

تخمین زده می شود که کمبود روی ZN حدود یک سوم از جمعیت دنیا را مبتلا کرده و ۱۶% از عفونت های دستگاه تنفس تحتانی ، ۱۸ % ابتلا به مالاریا ، ۱۰% از بیماریهای اسهال و در مجموع ۴/۱ % ( ۸/۰ میلیون نفر ) از موارد مرگ و ۲۸ میلیون مورد از رشد بازماندگی کودکان در دنیا مربوط به کمبود روی ZN  باشد . البته کمبود شدید این ماده نادر بوده و در اغلب موارد ، کمبود خفیف و متوسط است .

منابع مهم روی : گوشت ها ، حبوبات ، مغز دانه ها و غلات کامل می باشند .

لازم به یادآوری است که مصرف فراوان روی ( بصورت مکمل ) بدون رژیم غذایی مناسب برای کودک ، نه تنها موجب افزایش و تسریع رشد نمی شود بلکه با ایجاد مسمومیت و احتمالاً رقابت هنگام جذب مواد مغذی مختلف ، موجب بدتر شدن وضعیت رشدی نیز می گردد .

با توجه به مطالب گفته شده ، مصرف غذا در حد متعادل و مناسب و از تمام گروههای غذایی بسیار مهم است . غلات  ، از منابع با ارزش تامین کننده انرژی ، بخشی از پروتئین مورد نیاز ، برخی ویتامین های ضروری و بعضی املاح مهم برای بدن هستند .

متاسفانه در غلات و بویژه در پوست آنها ، علاوه بر تمام مواد با ارزش ، موادی هم به نام فیتات وجود دارند که از جذب آهن ، کلسیم و روی ZN  آنها تا حدود زیادی جلوگیری می کنند .

چنانچه نان های سبوسدار باشند و بخوبی  تجزیه  شوند ، مقدار زیادی از فیتیات تجزیه شده و به مواد قابل جذب تبدیل می گردد .

مصرف نان هایی که بخوبی تخمیر شده اند ، بعلت مداخله نا مناسب در جذب املاح و به ویژه روی ZN ممکن است باعث کوتاهی قد شده و یا این مشکل را تشدید کنند .

تهیه کننده : مریم محمد حسینی
کارشنا س تغذیه

منبع :

-  Food , Nutriton & Diet therapy keraus 2008
-  مجله دنیای تغذیه ۷۷

مقدار اسیدفولیک مورد نیاز زنان در دوره های مختلف زندگی

اسید فولیک یا فولات  ( ویتامین  B9 )  جزو ویتامین های گروه B می باشد. این ویتامین محلول در آب است، در بدن جمع نمی شود و از طریق ادرار دفع می گردد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  بدن انسان قادر به ساخت اسید فولیک نبوده و تأمین این ویتامین در بدن وابسته به جذب کافی و مداوم  آن از طریق مکملهای غذایی روزانه می باشد.

خصوصاً افراد مسن، ورزشکاران و خانمها در دوران بارداری و شیردهی، نیاز بیشتری به مصرف اسید فولیک دارند. اسید فولیک در واکنشهای متابولیکی زیادی در بدن انسان نقش داشته و برای عملکرد آن ضروری می باشد.

مصرف اسید فولیک، بویژه  در شروع بارداری بسیاراساسی است، زیرا اسید فولیک در تکامل جنین نقش ایفا می کند. کپسولهای اسید فولیک یوروویتال مقادیر مورد نیاز اسید فولیک در بدن را تامین می کنند.

مصرف اسید فولیک به خصوص برای زنانی که قصد باردار شدن دارند، یا باردار هستند، اهمیت دارد.

این ویتامین به پیشگیری از نقایص هنگام تولد در مغز و نخاع نوزاد کمک می‌کند.

اسید فولیک در عین حال برای مردان و زنان در هر سنی سودمند است. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که این ویتامین ممکن است از بروز :

- حمله قلبی

- سکته مغزی

- برخی از سرطان ‌ها

- بیماری آلزایمر

پیشگیری کند.

در مورد مقدار مناسب دریافت اسیدفولیک برای خودتان با پزشک مشورت کنید.

دستورالعمل کلی در مورد دریافت اسید فولیک در زنان به این صورت است:

* زنانی که می‌خواهند باردار شوند، باید روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسیدفولیک دریافت کنند.

* زنان باردار روزانه به ۶۰۰ میکروگرم اسید فولیک نیاز دارند.

* زنانی که  بچه شیر می‌دهند ، روزانه به ۵۰۰ میکروگرم اسید فولیک نیاز دارند.

* زنانی که قبلا نوزادی دچار نقایص عصبی هنگام تولد مانند اسپینا بیفیدا (بیرون‌زدگی نخاع از مهره‌ها) یا آنسفالی (نداشتن مغز) داشته‌اند و می‌خواهند دوباره باردار شوند، باید با پزشک خود مشورت کنند.

این زنان ممکن است روزانه به ۴۰۰۰ میکروگرم اسیدفولیک نیاز داشته باشند.

ممکن است دوز بالای ویتامین E به سلامت استخوان ها آسیب برساند

گروه تحقیقاتی دانشگاه کی او، که نتیجه بررسی های خود را در نشریه “نیچر مدیسن” منتشر کرده، می گوید که موش هایی که دوز بالایی از ویتامین E به آنها داده شده حجم استخوانشان کمتر است. اگر در رابطه با انسان ها نیز چنین باشد، خطر شکستن و یا ترک خوردن استخون بیشتر خواهد بود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، دانشمندان ژاپنی می گویند ویتامین E ممکن است در روندی که موجب سلامت استخوان ها در بدن می شود، اختلال ایجاد کند

ویتامین E در بعضی از روغن های گیاهی، سبزیجات سبز مانند اسفناج و براکلی و در بادام و فندق موجود است.

اما یکی از محققان بریتانیایی گفته است که مکمل ها ممکن است برای بدن مشکل زا باشند.

گروه تحقیقاتی در دانشگاه کی او در توکیو دو گروه موش را مورد بررسی قرار داد. یکی موش هایی با کمبود ویتامین E و دیگری گروهی از موش ها که با مکمل های این ویتامین تغذیه می شدند.

با آنکه تحقیقات اولیه نشان داده است که مصرف این ویتامین تاثیر مثبتی بر روی افزایش حجم استخوان ها دارد، گروه تحقیقاتی در ژاپن به عکس این نتیجه دست یافت.

در واقع سلامت استخوان در موش هایی که کمبود این ویتامین را دارند بهتر است و هنگامی که آن را مصرف می کنند حجم استخوانی آنها کاهش می یابد.

اندازه و تراکم استخوان های بدن در دوران بزرگسالی ثابت نیست و به این بستگی دارد که فعالیت سلول های استخوانی از جمله استئوبلاست ها که موجب رشد لایه های جدید می شود بیشتر باشد، یا فعالیت استئوکلاست ها که موجب تخریب استخوان ها می شود.

محققان می گویند که ویتامین E موجب افزایش فعالیت استئوکلاست های “استخوان خوار ” می شود و این به این معناست که استخوان ها بیشتر در معرض تخریب قرار می گیرند.

آزمایش هایی مشابه از جمله تحقیقاتی که در ۲۰۱۰ منتشر شد، نتایج عکس بررسی های اخیر را در برداشت و حتی به این نتیجه منجر شد که مصرف ویتامین E یکی از شیوه های درمانی مفید برای تقویت استخوان ها در سالمندان است.

اما دکتر هلن مک دونالد از دانشگاه آبردین در بریتانیا که در مورد تاثیر تغذیه بر سلامت استخوان ها تحقیق می کند، می گوید که تعداد کمی از پژوهش ها، از جمله تحقیقاتی که خود او انجام داده، نشان دهنده تاثیرات منفی این ویتامین است.

وی تاکید کرد که هیچ دلیلی برای آنکه مردم رژیم غذایی خود را تغییر دهند تا از مصرف مقادیر ناچیزی از ویتامین E که در غذاها موجود است، اجتناب ورزند.

وی گفت: “اما مکمل ها دارای دوز و غلظت بالاتری از ویتامین E و املاح موجود در غذاها بوده و عوارض جانبی ناشی از مصرف نادرست مکمل ها در برخی موارد بسیار جدی است.”

مصرف مکمل‌ها در افراد سالم می تواند بیماری‌زا باشد

تبلیغات شرکت‌های دارویی و غذایی مردم را به روش‌های مختلف به مصرف مکمل‌های ویتامین تشویق می‌کنند. نتایج آخرین تحقیقات نشان می‌دهند که این مکمل‌ها در بهترین حالت بی‌مصرف و در بیشتر موارد بیماری‌زا یا حتی کشنده هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از دویچه وله  ،  مصرف قرص‌ها یا آمپول‌های ویتامین در دنیای امروز با زندگی بسیاری گره خورده است. «از وقتی فلان ویتامین را می‌خورم احساس می‌کنم که سرحال‌ترم»، «قرص‌های ویتامین جدیدی که داروخانه به من معرفی کرده انرژی عجیبی به من می‌دهند و می‌توانم تمام روز سرپا باشم»، «ویتامین تازه‌ای که از آمریکا برایم رسیده معجزه می‌کند» و … . این جملات را احتمالا بارها از زبان دوست و آشنا شنیده‌اید. دوستانی که مصرانه به شما پیشنهاد می‌کنند حتما به مصرف‌کنندگان ویتامین‌های “معجزه‌آسا” بپیوندید.

آیا تبلیغات شرکت‌های دارویی و مجلات “تحقیقاتی” ظاهرا مستقلی که صدها مقاله درباره ضرورت مصرف مکمل‌های ویتامین منتشر می‌کنند، حقیقت دارد؟

جالب است که درست در کشورهایی مثل آلمان و آمریکا که مردم به نسبت از امکان تغذیه بهتری برخوردارند، مصرف قرص‌ها یا آمپول‌های ویتامین به عنوان مکمل تغذیه رواج بیشتری دارد، آن هم در میان قشری که در سطح بالاتری از رفاه زندگی می‌کند.

به عنوان مثال در یکی از محلات مرفه‌نشین شهر مونیخ که از شهرهای ثروتمند آلمان به شمار می‌آید، با مطب دکتری مواجه می‌شوید که به مراجعه‌کنندگان پولدار خود ترکیب‌های مختلفی از سرم‌های ویتامین تزریق کرده و بابت هرکدام دست‌کم ۲۰۰ یورو دریافت می‌کند.

مراجعه‌کنندگان کسانی هستند که بالاترین درآمد و بهترین تغذیه را دارند و با این همه فکر می‌کنند که نیاز شدیدی به تمدد اعصاب مثلا با سرم‌های حاوی ویتامین دارند.

در تازه‌ترین شماره مجله “اشپیگل” (۱۶ ژانویه ۲۰۱۲) گزارشی به قلم مارکوس گریل به چاپ رسیده که بسیاری را شوکه کرده است. این روزنامه‌نگار برای یافتن پاسخی به این سوال که «آیا نیازی به مصرف قرص‌های ویتامین به عنوان مکمل غذایی هست؟»  به سراغ متخصصان علم تغذیه و بهداشت رفته و به نتایج پژوهش‌های درازمدت زیادی مراجعه کرده است.

بنا بر این گزارش، نتیجه آخرین پژوهش‌ها نشان می‌دهد که مصرف قرص‌های ویتامین به هر اندازه و از هر شرکت دارویی که باشد کمکی به سلامتی نمی‌کند. این محصولات حتی می‌توانند عامل بسیاری از بیماری‌ها از جمله سرطان باشند. در ادامه بخشی از اطلاعات داده شده در این گزارش آمده است.

بازاری پرسود

پولی که برای خرید ویتامین‌ها خرج می‌شود سرسام‌آور است؛ از محصولاتی مانند “اورتومول” که “رولزرویس” ویتامین‌ها نام گرفته و هر بسته‌اش در داروخانه‌های آلمان حدود ۶۰ یورو فروخته می‌شود، تا بسته‌هایی که در مغازه‌ها و سوپرمارکت‌های معمولی به قیمتی نازل فروخته می‌شوند.

بنا بر آمار، ۱۸ میلیون نفر در آلمان تحت تاثیر این تبلیغات به مصرف روزانه قرص‌های ویتامین رو آورده‌اند و این یعنی ۲۸ درصد از جمعیت ۱۴ تا ۸۰ ساله آلمان. این جمعیت در سال ۲۰۱۰ میلادی ۹۰۷ میلیون یورو برای تولیدات صنعت ویتامین‌سازی پرداخت کرده است.

مصرف آمریکایی‌ها از آلمانی‌ها هم بیشتر است. در آن‌جا رقم خرید ویتامین‌ها از ۹ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۵ به ۱۸ میلیارد دلار در سال‌های ‌اخیر رسیده است.

ویتامین‌های سرطان‌زا

در سال ۱۹۹۴ یک پژوهشگر فنلاندی می‌خواست ثابت کند که مصرف ویتامین E و بتاکاروتین که در بدن به ویتامین A تبدیل می‌شود، برای سیگاری‌ها مفید است. او برای این تحقیق ۲۹ هزار و ۱۳۳ مرد سیگاری بین ۵۰ تا ۶۹ سال را مورد آزمایش قرار داد.

به نیمی از مردها ویتامین‌‌های مورد نظر داده شد. نتیجه این تحقیق شوک‌آور بود: ۱۸ درصد مردانی که بتاکاروتین مصرف کرده بودند، سرطان ریه گرفتند. ابتدا تصور شد که این یک اتفاق بوده است؛ به همین خاطر این آزمایش در آمریکا تکرار شد.

در آن جا ۱۸ هزار و ۳۱۴ مرد سیگاری مورد همین آزمایش قرار گرفتند. این بار پژوهشگران مجبور شدند آزمایش را ۲۱ ماه زودتر از موعد در نظر گرفته شده خاتمه دهند زیرا عده کسانی که با مصرف ویتامین A یا بتاکاروتین به سرطان مبتلا شدند به قدری زیاد شد که ادامه آزمایش غیروجدانی بود.

با همین روش زیان‌های ویتامین E نیز آشکار شدند. برای آزمایش درباره تاثیر این ویتامین بر مردها ۳۵ هزار و ۵۰۰ مرد سالم بالای ۵۵ سال به طور اتفاقی از کشورهای آمریکا، کانادا و پورتوریکو انتخاب شدند. به نیمی از آن‌ها ویتامین E  داده شد. احتمال ابتلا به سرطان پروستات در بین این گروه ۱۷ درصد افزایش یافت.

در سال ۲۰۰۸ نیز گروه پژوهشی “Cochrane –Collaboration” که  یک گروه مستقل از دانشمندان سراسر جهان است، دست به انتشار گزارشی از نتایج تحقیقات وسیع خود در زمینه‌ای مشابه زد.

این گروه برای آزمایش اثر ویتامین‌ها دست به ۶۷ مورد کارآزمایی کنترل شده زد که ۲۳۲ هزار و ۵۵۰ نفر در آن شرکت داده شدند. نتیجه برای شرکت‌های داروسازی فاجعه‌بار بود: مرگ و میر در میان کسانی که به‌عنوان مکمل‌تغذیه بتاکاروتین و ویتامین E دریافت کرده بودند، به طرز قابل توجهی بالا رفت؛ ویتامین C و سلنیوم هم هیچ تاثیری بر سلامتی بدن نشان ندادند.

کریستیان کلود، یکی از نویسندگان این گزارش، می‌گوید «مصرف ویتامین‌ها به صورت مکمل هیچ فایده‌‌ای به بدن نمی‌رساند. من فقط می‌توانم هشدار دهم که سراغ این محصولات نروند.»

اینگرید مولهاوزر، پژوهشگر علوم تغذیه، نیز بر این باور است که پژوهش‌های یاد شده نشان می‌دهند رساندن ویتامین به صورت مکمل مواد غذایی و از راه قرص یا قطره و پودر به بدن یکی دیگر از اشتباهات بزرگ تاریخ پزشکی است.

ولی این چگونه ممکن است؟ علم پزشکی ثابت کرده که سیگاری‌ها به میزان بیشتری ویتامین نیاز دارند.

در موارد مشابه دیده شده که مثلا کسانی که کلسترین بالایی دارند با مصرف دارو از شر کلسترین خلاص شده‌اند، اما به بیماری دیگری مبتلا شده‌اند. نمونه دیگر هورمو‌ن‌هایی است که به زنان در دوران یائسگی تجویز می‌شوند؛ هورمون‌هایی که می‌توانند در صورت آمادگی ژنتیک زن برای او سرطان‌زا باشند یا امکان سکته قلبی و مغزی را افزایش دهند.

اینگرید مولهاوزر، پژوهشگر علوم تغذیه، می‌گوید تحقیقات جدید نشان می‌دهند که پزشکان به جای درمان بیمار، بیماری را مداوا می‌کنند. مثلا کلسترین را پایین می‌آورند یا نامتعادل بودن هورمون‌ها را “متعادل” می‌کنند، اما توجهی ندارند که کسی که درمان نشده همان بیمار است. وقتی حال مریض خوب نشده دیگر فرقی نمی‌کند که فاکتورهای خونی بیمار چگونه باشند.

تبلیغات فریبنده

اما انتشار نتایج نگران‌کننده از پژوهش‌‌های مختلف درباره زیان‌بار بودن یا دست‌کم بی‌مصرف بودن قرص‌های ویتامین مانع از این نمی‌شود که بخش قابل توجهی از قفسه داروخانه‌ها را محصولاتی رنگارنگ از ویتامین‌های مختلف پر کنند.

فروش این تولیدات ثروت هنگفتی به جیب شرکت‌های دارویی و داروخانه‌ها سرازیر می‌کند؛ ثروتی که می‌تواند صدها مجله را با تبلیغات ‌آن‌ها درباره مفید بودن ویتامین‌های تولید‌ی‌شان تزیین کند یا حتی “تحقیقاتی” مشابه به راه اندازد. تحقیقاتی که مثلا نشان دهند مواد غذایی در قرن حاضر ویتامین کمتری نسبت به قرون پیش دارد و مصرف قرص‌های ویتامین برای جبران این کمبود ضروری است.

مثلا شرکت هلندی “DSM” که از بزرگترین شرکت‌های تولید کننده ویتامین و مواد غذایی حاوی ویتامین است، در تبلیغات خود می‌گوید: «بسیاری از انسان‌ها در دنیای امروز با کمبود ویتامین روبرو هستند.»

این شرکت برای نشان‌دادن افراد دارای کمبود ویتامین فهرستی ارائه می‌کند که تقریبا همه را شامل می‌شود: کسانی که تغذیه متعادل و همه‌جانبه ندارند، کسانی که کار سنگین جسمی می‌کنند، از جمله ورزشکاران، زنانی که قرص ضدحاملگی مصرف می‌کنند، زنانی که در دوره عادت ماهانه هستند، زنانی که شیر می‌دهند، سیگاری‌ها، گیاه‌خواران، سالمندان، بیماران و … .

اما آیا واقعا مواد غذایی قرن حاضر کمتر از مواد غذایی در دوره‌های قبل ویتامین دارند؟

گرهارد رشکمر، مدیر موسسه فدرال “ماکس روبنر” برای تغذیه و مواد غذایی که سال‌ها در این زمینه تحقیق کرده، این باور را به کلی اشتباه می‌داند و می‌گوید که اتفاقا محصولات غذایی امروز به خاطر امکانات کشاورزی و کودهایی که دریافت می‌کنند، ویتامین‌های بیشتری دارند.

او می‌گوید با امکانات تغذیه امروزی ویتامین‌های C, A, E, B1, B2, B12 حتی بالاتر از میانگین لازم به بدن می‌رسند؛ تنها ویتامینی که ممکن است کمبودش احساس شود ویتامین D برای کسانی است که از ‌آفتاب کافی برخوردار نیستند و اسید فولیک برای مادر و نوزاد.

ویتامین‌ها، همه جا در تعقیب انسان‌

ولی در امان ماندن از مصرف ویتامین‌های “مصنوعی” حتی برای کسانی که نمی‌خواهند آن‌ها را مصرف کنند ساده نیست. زیرا بسیاری از شرکت‌های تولید‌کننده مواد غذایی، از جمله تولیدکنندگان نوشابه‌ها، غذای کودکان و غیره، این یا آن ویتامین را به محصولات‌شان اضافه کرده‌اند.

از بزرگترین شرکت‌هایی که از این راه سودهای سرشار به تولیدکنندگان ویتامین می‌رسانند و خود نیز سودی نجومی می‌برند “نستله”، “کوکاکولا” و “کرافت” هستند. مثلا حجم سرمایه‌ای که شرکت نستله از این راه به دست می‌آورد سالانه حدود ۲۰ میلیارد فرانک سوئیس است.

شرکت دارویی و غذایی “DSM” که فروشنده تولیدات حاوی ویتامین به شرکت‌های یاد شده است، سودی نزدیک به ۷۰۰ میلیون یورو در سال دارد؛ رقمی که نشان‌دهنده‌ی رشد سرسام‌‌آور این صنعت در جهان است.

مقابله با این غول ‌آسان نیست و قانون‌گذار و سیاستمدار هم عموما علاقه‌ای به در‌افتادن با آن و آگاه کردن مردم نشان نمی‌دهد. محصولاتی این چنین، برخلاف داروهای نسخه‌ای که باید بروشور عوارض جانبی را هم به همراه داشته باشند، به سادگی و بدون توضیح خاصی اجازه تولید و پخش می‌گیرند.

در واقع کمتر کسی به ذهنش خطور می‌کند که ویتامین را بیماری‌زا بداند و نسبت به مصرف ‌آن با تردید نگاه کند. حتی کم نیستند پزشکانی که مثلا برای جلوگیری از سرطان پروستات خود روزی چند قرص ویتامین E  مصرف می‌کنند.

با همه این‌ها، پا به پای “ویتامینه” کردن جامعه افسار گسیخته‌ی تبلیغاتی، تردید‌ها نسبت به مفید بودن این ویتامین‌ها بیشتر می‌شوند. «آیا زمان آن نرسیده که علم‌، قانون و سیاست جلوی این بازار را بگیرند؟» هم پرسشی است که هر روز بیشتر مطرح می‌شود.

کمبود ویتامین دی (D)در بدن می تواند موجب بروز بیماری های قلبی و عصبی و افسردگی شود

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه تگزاس در آمریکا می گویند نتایج مطالعات نشان داده است که میزان اندک ویتامین دی(D)در بدن با بروز بیماری های قلبی و عصبی و همچنین افسردگی مرتبط است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  دکتر ‘شرود براون’ استاد دانشگاه تگزاس در ایالات متحد و مجری این پژوهش گفت: یافته های ما حاکی از آن است که غربالگری برای بررسی میزان ویتامین دی در افراد افسرده و شاید غربالگری برای یافتن افراد افسرده ای که ویتامین دی آنها پایین است ، می تواند مفید واقع شود.

پژوهشگران نتایج بررسی های انجام شده بر روی ۱۲ هزار و ۶۰۰ شرکت کننده را از اواخر ۲۰۰۶ تا اواخر ۲۰۱۰ مطالعه کردند.

البته محققان پیش از این با انجام مطالعات مجزا، از ارتباط ویتامین D با افسردگی خبر داده بودند.

این پژوهشگران دریافتند هرچه ویتامین دی در بدن افراد بالاتر باشد، به طور چشمگیری خطر ابتلا به افسردگی بویژه در بین افرادی که سابقه افسردگی دارند کمتر است.

از این رو محققان استفاده از ویتامین دی را در مراقبت از بیمارانی دارای سابقه افسردگی تجویز می کنند.

نتایج این مطالعات در نشریه Mayo Clinic Proceeding منتشر شده است.

ویتامین D چندین نقش کلیدی در بدن دارد، و از همه مهمتر کمک به جذب مواد معدنی کلسیم و فسفر از غذایی که می‌خورید.

ویتامین دی یکی از ویتامین‌های محلول در چربی است که در بسیاری از مواد غذایی مانند ماهی، تخم‌ مرغ، شیر غنی‌شده و روغن کبد ماهی یافت می‌شود.

اشکال شیمیایی متعددی از ویتامین دی وجود دارد. دو شکل این ویتامین در انسان‌ها نقش دارند: اگوکلسیفرول (ویتامین دی ۲) و کوله‌کلسیفرول (ویتامین دی‌۳). ویتامین دی ۲ در گیاهان ساخته می‌شود. ویتامین دی ۳ در پوست انسان هنگام قرار گیری در معرض پرتوهای ماورای بنفش B نور خورشید ساخته می‌شود. مواد غذایی را ممکن است با ویتامین دی ۲ یا دی ۳ غنی کنند.

همچنین تحقیقات دیگر نشان داده است کمبود ویتامین D به سیستم ایمنی بدن آسیب می رساند که این امر منجر به ایجاد سرطان، دیابت و عفونت می شود.

به گفته محققان، دریافت ویتامین D و کلسیم باعث افزایش قدرت و هماهنگی عضلات در افراد کهنسال می‌شود. همچنین این ویتامین باعث پیشگیری از بیماریهایی مانند راشیتیسم در کودکان و پوکی استخوان در بزرگسالان و سالخوردگان می‌شود. این ویتامین به رشد و استحکام استخوانها و سلولها کمک زیادی می‌کند.

مصرف ویتامین D نه تنها باعث پیشگیری از بیماری ام اس می‌شود بلکه حتی علائم آن را نیز می‌تواند تخفیف دهد. کمبود این ویتامین در زنان باردار سبب کاهش استحکام استخوانها می‌شود که هم برای مادر و هم برای نوزاد او خطرناک است.

پژوهشگران می‌گویند: کمبود این ویتامین خطر ابتلا به سرطانهای سینه و پروستات را نیز افزایش می‌دهد و با تضعیف دستگاه ایمنی بدن خطر ابتلا به دیابت و عفونت‌ها را تشدید می‌کند.

به گفته کارشناسان ، نیاز روزانه به این ویتامین برای هر فرد بالغ ۱۰ میکروگرم یا حداکثر ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی در روز است. البته مقدار مورد نیاز به این ویتامین در زمان کودکی و سالخوردگی اندکی بیشتر است.

ویتامین A به ترمیم سلولهای بافت ماهیچه ای کمک می کند

متخصصان دانشگاه علوم بهداشتی جورجیا می گویند نتایج یک تحقیقات نشان داده است که ویتامین «ای»  A برای جلوگیری از تحلیل رفتن بافت های ماهیچه ای و کمک به ترمیم سلولهای بافت عضلانی مفید است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  این پزشکان معتقدند اگر ویتامین «ای» را به طور موضعی روی پوست بمالید، این ویتامین می تواند علائم پیری را کاهش دهد و اگر به صورت مکمل خوراکی مصرف شود برای افزایش طاقت عضلانی ورزشکاران و دوندگان مفید است.

این پژوهشگران در یک مطالعه جدید نشان دادند فعالیت های روزانه مثل خوردن و ورزش کردن می تواند غشاء پلاسمایی را در سلولهای عضلانی پاره کنند اما وجود ویتامین «ای» برای ترمیم این غشاء ضروری است.

اگر این سلولهای ماهیچه ای ترمیم نشوند عضلات در نهایت تخریب می شوند و در پروسه ای شبیه به وضعیت دیستروفی عضلانی از بین می روند.

ویتامین «ای» در مقابله با بسیاری از بیماریها به بدن کمک می کند و سلول ها را در برابر انواع مشخصی از آسیب های بیولوژیک حفظ کرده و طول عمر آنها را افزایش می دهد. این خاصیت ویتامین «ای» در طول زمان باعث کند شدن آسیب های سلولی می شود که به طور طبیعی با افزایش سن اتفاق می افتد.

این مطالعه که در مجله نیچر منتشر شده می افزاید :  ویتامین «ای» در پیشگیری از برخی اختلالات تاثیر دارد و به درمان بعضی دیگر از بیماری ها کمک می کند. برای مثال ویتامین «ای» نقش مهمی در درمان بسیاری از سرطان ها شامل سرطان پوست، دهان و گلو، معده، روده بزرگ، سینه و پروستات ایفا می کند. همچنین خطر ابتلا به سرطان های ریه، مری و دهانه رحم را کاهش می دهد.

ویتامین ای در مقابله با بسیاری از بیماریها به بدن کمک می‌کند و سلول‌ها را در برابر انواع مشخصی ازآسیب های بیولوژیک حفظ کرده و طول عمر آنها را افزایش می دهد.

این خاصیت ویتامین ای در طول زمان باعث کند شدن آسیب های سلولی می شود که به طور طبیعی با افزایش سن اتفاق می افتد.

ویتامین ای در پیشگیری از برخی اختلالات تاثیر دارد و به درمان بعضی دیگر از بیماری‌ها کمک می‌کند. برای مثال ویتامین ای نقش مهمی در درمان بسیاری از سرطان‌ها شامل سرطان پوست،

دهان وگلو، معده، روده بزرگ، سینه و پروستات ایفا می‌کند. همچنین خطر ابتلا به سرطان‌های ریه ومری راکاهش می دهد.

مهمترین منابع غذایی حاوی ویتامین ای شامل آجیل‌ها مثل مغز بادام، فندق، و گردو، تخم آفتابگردان، روغن ذرت، مارگارین، روغن سبزیجات فشرده شده خنک،‌ شامل ذرت، سویا، دنه پنبه ، سبوس گندم، اسفناج، کلم پیچ و سیب زمینی هستند. البته علاوه بر موارد غذایی ، باتشخیص پزشک مکمل‌های این ویتامین نیز در صورت نیاز تجویز می‌شوند.

Next Page »