بیماری دیابت

تیر ۱, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, ديابت, مشروح اخبار

بیماری قند یا دیابت یک بیماری است که در اثر ناتوانی بدن در تولید انسولین یا کاهش یا عدم اثر انسولین در سوخت و ساز مواد قندی پدید می‏آید.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، انسولین ماده ای است که در بدن توسط غده لوزالمعده تولید می شود و سلول‌ها را قادر می‌سازد که گلوکز را از خون گرفته و برای تولید انرژی استفاده کنند.

انواع دیابت

به طور کلی دیابت به چهار گروه دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲، دیابت حاملگی و دیابت به علل متفرقه تقسیم‌بندی می‌شود.

در دیابت نوع۱ که ۱۵- ۱۰ درصد کل موارد دیابت را تشکیل می‌دهد تولید انسولین از پانکراس (لوزاالمعده) به علت از بین رفتن سلول‌های سازنده انسولین، متوقف می‌شود به همین خاطر افراد مبتلا به این نوع دیابت باید از بدو تشخیص، انسولین مورد نیاز بدن را به صورت تزریقات روزانه تأمین کنند. دیابت نوع۱ اغلب در سنین زیر ۳۰ سال به وجود می آ‌ید.

عدم دسترسی به انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ موجب مرگ و میر ایشان می‌شود.

در دیابت نوع۲ که بیشتر در بالغین بالای ۳۰ سال و چاق دیده می‌شود و ۹۰- ۸۵ درصد کل موارد دیابت را شامل می‌شود انسولین تولید شده از پانکراس به خوبی عمل نمی‌کند.

در واقع یا پانکراس به اندازه کافی انسولین ترشح نمی‌کند و یااینکه انسولین ترشح شده، به علت وجود مقاومت به انسولین مخصوصاً در افراد چاق، فاقد کارایی لازم است. افزایش قند خون سبب ایجاد عوارض زودرس و دیررس دیابت در بدن می‌شود.

اگر دیابت پیشگیری و درمان نشود، بسیاری از عوارض دیابت کشنده بوده و یا حداقل سبب کاهش کیفیت زندگی فرد مبتلا به دیابت و خانواده وی می‌شود.

دیابت حاملگی به دیابتی گفته می‌شود که برای اولین بار در طول حاملگی تشخیص داده شود. این نوع دیابت معمولاً گذرا است و بعد از اتمام حاملگی بهبود می‌یابد خانم‌های مبتلا به دیابت حاملگی بعداً در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع۲ هستند.

از علل متفرقه دیابت می‌توان به جراحی، مصرف برخی داروها (مثل کورتیکواستروئیدها)، سوء تغذیه و عفونت اشاره کرد.

علائم بیماری دیابت:

دیابت نوع یک معمولاً شروع پر سر و صدایی دارد و با علائمی چون تشنگی، پرادراری، پرنوشی، کاهش وزن، گرسنگی و خستگی شدید تظاهر پیدا می‌کند. دیابت نوع۲ شروع خیلی آهسته‌تری دارد و شایع‌ترین علامت اولیه آن در واقع بی علامتی است. درصد قابل توجهی از مبتلایان به دیابت نوع۲ (تقریباً ۵۰%) از بیماری خود اطلاعی ندارند و تنها با انجام آزمایش قند خون می‌توان آن‌ها را شناسایی کرد با این وجود در صورت عدم کنترل مطلوب ممکن است علائمی مشابه با دیابت نوع۱ نیز بروز کند.

از دیگر علائم دیابت نوع۲ می‌توان به عفونت‌ های مکرر مخصوصاً در دستگاه ادراری و پوست، تاری دید، بهبودی دیررس زخم‌ها و احساس سوزش و بی‌حسی در انگشتان پاها اشاره کرد.

افراد در معرض خطر دیابت

تمامی افراد بالای ۴۰ سال در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع۲ هستند و باید هر ۳ سال یک‌بار تحت آزمایش قند خون قرار بگیرند.

افراد دچار اضافه وزن که حداقل یکی از شریط زیر را داشته باشند نیز در معرض ابتلا به دیابت نوع۲ هستند و انجام آزمایشات مکرر قند خون در آ‌ن‌ها باید در سنین زیر ۴۰ سال یا با فواصل کوتاهتر (هر ۲- ۱ سال) انجام شود. این شریط عبارتند از:

۱- وجود سابقه ابتلا به دیابت در بستگان درجه اول

۲-  سابقه ابتلای فرد به دیابت پنهان (مرحله پیش از دیابت)

۳- سابقه ابتلا به دیابت حاملگی

۴- سابقه تولد نوزاد با وزن بیشتر از ۴ کیلوگرم یا تولد نوزاد با ناهنجاری‌های مادرزادی

۵-  بالا بودن فشارخون (فشارخون ماکزیمم بیشتر از ۱۴۰ و یا مینیمم بیشتر از ۹۰ میلی‌متر جیوه)

۶- سابقه ابتلا به کیست‌های متعدد تخمدان و یا بیماری‌های قلبی- عروقی

پیشگیری از بیماری دیابت

به طور کلی پیشگیری از دیابت را می توان در سه سطح اولیه، ثانویه و ثالثیه انجام داد:
پیشگیری اولیه شامل اقدامات لازم جهت جلوگیری از بروز دیابت در افراد در معرض خطر می باشد. اقداماتی مانند فعالیت منظم ورزشی ، کم کردن وزن ، داشتن رژیم غذایی کم چربی و با قند پایین و مصرف میوه و سبزیجات.

درپیشگیری ثانویه کنترل دقیق قند خون به منظور جلوگیری از پیدایش عوارض آن صورت می گیرد . کنترل دقیق قند خون از طریق رعایت اصول صحیح درمان به نحو چشمگیری در کاهش عوارض بلند مدت دیابت مؤثر است.

از آنجاییکه جلوگیری از پیشرفت عوارض دیابت بعد از به وجود آمدن آن ها و یا در واقع پیشگیری ثالثیه، هزینه های زیادی را به بیمار و جامعه تحمیل می کند، تمام سعی و تلاش باید بر روی پیشگیری اولیه و ثانویه متمرکز شود.

مراقبت‌های کلی در بیماران دیابتی

کنترل عوارض ناشی از دیابت در سالمندان مشکلتر از سایر گروههای سنی است. از این رو باید مراقبت خاص از سالمندان بعمل آید تا از بروز این عوارض جلوگیری شود:

۱- با توجه به اینکه سکته‌های قلبی در مبتلایان به دیابت ممکن است با درد زیادی همراه نباشد و حتی گاهی بدون درد باشد، لازم است سالمند دیابتی در صورتی که عوامل زمینه‌ساز بروز سکته قلبی نظیر چربی خون بالا را نیز داشته باشد، مرتب تحت نظر متخصص قلب و عروق باشد و از انجام فعالیت‌های بدنی سنگین و ورزشهای طولانی مدت بپرهیزد.

۲- تمیز نگه‌داشتن تمام قسمت های بدن بسیار مهم است زیرا میکروب می‌تواند از راه ترکهای کوچک پوست بداخل بدن راه یافته و عفونت جدی ایجاد کند.

۳- یبوست می‌تواند یکی از نشانه‌های افزایش قند خون باشد زیرا افزایش ادرار ناشی از بالا رفتن قند خون، موجب کم‌آبی بدن و جذب اضافی مایعات از روده‌ها ولذا سفت شدن مدفوع می‌شود. با نوشیدن مایعات فراوان و کنترل قند خون می‌توان مشکل یبوست را حل کرد.

۵- اندازه‌گیری مرتب قند خون و ثبت آن ضروری است. آزمایش قند خون ناشتا بهترین راهنما برای دانستن وضعیت قند خون است.

۶-درصورت بروز هرگونه تغییر در بینایی تاری دید باید بلافاصله به چشم‌پزشک مراجعه کرد

۷-زخم پا یکی از دلایل شایع بستری شدن سالمندان دیابتی در بیمارستان است.بنابراین پاها بایستی هر روز وارسی شوند و هرگونه تغییر در آنها مورد توجه قرار گیرد

دیابت چیست؟

فروردین ۱۷, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, ديابت, مشروح اخبار

دیابت زمانی بوجود می آیدکه در بدن شما به اندازه کافی انسولین تولید نشود یا از انسولین تولید شده دربدن به طور مؤثّری  استفاده نگردد.بدن شما بدون انسولین نمی تواند انرژی مورد نیاز را از مواد غذایی مصرفی بدست آورد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  انسولین هورمونی است که از غده لوزالمعده ترشح می گردد.

غذایی که مصرف می کنیم دربدنمان به نوعی قند به نام گلوکز تبدیل می شود.

انسولین به گلوکز کمک میکند که وارد سلولهای بدن شود تا به انرژی تبدیل گردد.

بدون انسولین، گلوکز به جای ورود به  سلول در بدن جمع می شود.

انواع دیابت

۱- دیابت نوع اول یا دیابت وابسته به انسولین

این نوع دیابت زمانی اتفاق می افتد که انسولین یا وجود ندارد یا مقدار آن بسیار کم است. در چنین مواردی باید انسولین تزریق گردد.

دیابت نوع ۱ اغلب کودکان و نوجوانان را در بر می گیرد ولی افراد در سنین بالاتر هم ممکن است دچار شوند.این نوع دیابت حدود ۱۰% کل دیابتی ها را شامل می شود.

۲ -دیابت نوع دوم یا دیابت غیر وابسته به انسولین

این نوع دیابت  زمانی اتفاق می افتدکه بدن قادر به تولید انسولین به اندازه کافی نباشدو یا انسولین تولید شده نتواند به خوبی مورد استفاده قرار گیرد. با رژیم غذایی، داروهای خوراکی و فعالیتهای جسمی می توان این نوع دیابت را کنترل کرد.
دیابت نوع۲ اغلب در افراد بالغ دیده می شود و شایعترین نوع دیابت است و ۹۰% کل دیابتی ها را شامل می شود.

علایم بیماری دیابت

– پر نوشی
– پرخوری
– پر ادراری
– تاری دید وسردرد
– خواب آلودگی و احساس خستگی
– طولانی شدن مدت زمان ترمیم زخمها

روش تشخیص

تشخیص بیماری بر اساس اندازه گیری قند خون ناشتا انجام می گیرد. وجود قند در ادرار نیز به تشخیص بیماری کمک می کند.

عواملی که باعث بیماری دیابت نوع دوم می شوند :

۱- چاقی
۲- سن بیش از ۴۰ سال
۳-کمبود ورزش و فعالیت جسمی
۴-سا بقه دیابت در خانواده
۵-خانم هایی که سابقه سقط، مرده زایی بدون علت و یا تولد نوزاد ۴ کیلوگرم و بیشتر دارند.

رژیم غذایی در بیماران دیابتی

رژیم غذایی اصل و پایه، کنترل دیابت مخصوصا دیابت نوع دوم است. بنابراین رعایت نکات زیر لازم است:

۱- اولین گام را با حذف قند چای، دسر و غذاهای شیرین آغاز کنید و به جای آنها از شیرین کننده های مصنوعی استفاده کنید.

۲- به منظور کنترل قند خون و جلوگیری از نوسانات شدید آن بهتر است که در همه موارد از ۵ یا ۶ وعده غذایی استفاده شود. در صورت امکان، ورزشهای سبک (مانند پیاده روی ) توصیه می گردد.

۳- از مواد نشاسته ای مثل نان، سیب زمینی و برنج و… به مقداری که موجب افزایش وزن نشوند مصرف نمایید.

۴- بخشی از پروتئین حیوانی بهتر است از حبوباتی که دارای فیبر بالایی هستند، تامین شود.
۵- به جای قندهای ساده بهتر است از میوه ها و سبزی هایی که دارای فیبر بالایی هستند، استفاده شود.

آیا درمان قطعی وجود دارد؟

دیابت درمان قطعی ندارد ولی روشهای مؤثری برای کنترل خوب وپیشگیری از بروز عوارض وجود دارد.

با کنترل دیابت می توان تا حد امکان قند خون را در حد طبیعی حفظ کرد. برای دستیابی به این هدف، بکارگیری روشهای زیر مؤثر است:

– آموزش مستمر و مداوم
– تغذیه صحیح
– تست مرتب قند خون
– ورزش مرتب
– استفاده از انسولین یا داروهای خوراکی در صورت لزوم

مراقبت از بیماران دیابتی :

۱- در صورتیکه خونرسانی به پاها خوب بوده و مشکل خاصی ندارید،کافی است بصورت روزانه پاهایتان را چک کنید.

۲- مشاهده روزانه پا جهت بررسی وجود تاول، بریدگی، خراش و ضایعات بین انگشتان لازم است انجام شود مخصوصا بین انگشتان پا را باید بدقت خشک کرد.

۳- اگر پوستتان خشک است بهتر است از کرم یا روغن نرم کننده استفاده کنید. این ماده باید پس از شستشو و خشک کردن پا مصرف شود و بین انگشتان پا مالیده نشود.

۴- یبوست می تواند یکی از نشانه های افزایش  قند خون باشد؛ زیرا افزایش ترشح ادرار موجب کم آب شدن بدن و جذب اضافی مایعات از بدن می شود. با نوشیدن مایعات فراوان وکنترل قند خون می توان مشکل یبوست را حل کرد.

۵- بطور کلی در بیماران دیابتی نوع دوم، انجام ورزش سبک (مانند ۳۰ دقیقه پیاده روی ) پس از صرف غذا در تنظیم سطح گلوکز خون مؤثر است. ورزش منظم در بیماران، خطر ابتلا به بیماریهای قلب و عروق را بسیار کاهش می دهد.

۶- اندازه گیری مرتب قند خون و ثبت آن بسیار حایز اهمیت است.آزمایش قند خون، بهترین راهنما برای دانستن وضعیت قند خون بیمار است.

۷- در صورت مشاهده هر پدیده غیر عادی در پاها (مانند سخت شدن پوست در قسمتی از کف پاها، وجود بی حسی و کرختی و خمیدگی در قسمتی ازپاها) باید فورا به پزشک مراجعه کرد.

باورهای غلط در رابطه با دیابت

دیابت یکی از معروفترین و قدیمی‌ترین بیماری‌هاست و شاید به همین دلیل است که باورهای نادرست فراوانی به این بیماری تعلق دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  اگر شما نیز به دیابت مبتلا هستید یا از میان اطرافیان‌تان کسی مبتلا به این بیماری است، ممکن است باورهای مختلفی از این بیماری در ذهن خود داشته باشید که این نوشته تلاش می‌کند برخی از آنها را در ذهن شما اصلاح کند.

۱٫ برخی معتقدند دیابت بیماری افراد خاصی است که بیش از حد قند و شیرینی‌جات مصرف می‌کنند.

مصرف زیاد و دایمی مواد قندی به‌خصوص قندهای ساده، می‌تواند در دراز مدت به فرسودگی و خستگی سلول‌های بتا، بینجامد اما این دلیل نمی‌شود که هر کس قند زیاد مصرف می‌کند، مبتلا به دیابت می‌شود.

۲٫ برخی از دیابتی‌ها با طب سوزنی، حجامت، انرژی‌درمانی و… سعی در کنترل قندخون خود دارند.

طب سوزنی، حجامت، انرژی درمانی و این قبیل اقدامات، ریشه علمی و آکادمیک در درمان دیابت ندارند و با عوارض همراه‌اند. البته بعضی از داروهای گیاهی و گیاهان دارویی در کاهش قندخون تا حدودی موثرند ولی هرگز نمی‌توانند به تنهایی جای داروهای شیمیایی (قرص‌ها) ضددیابت و یا انسولین را بگیرند.

۳٫ تزریق انسولین موجب تصلب شرایین و افزایش فشار خون می‌شود. خیر.

تزریق انسولین به هیچ وجه موجب تصلب شرایین نمی‌شود. پیش از این محققان حدس می‌زدند که ممکن است تزریق انسولین در ایجاد مشکلات ناشی از تصلب شرایین دخیل باشد و یا خود به نوعی موجب بروز آن و نیز افزایش فشار خون گردد، در حالی که ابداً چنین نیست. حتی باور غلطی وجود دارد که تزریق انسولین موجب افزایش وزن و چاقی می‌شود، بنابراین چون یک فرد دیابتی نباید اضافه وزن داشته باشد، پس مصرف انسولین به هیچ‌وجه مناسب نخواهد بود. در پاسخ به این نظریه باید گفت تمامی ‌محققان بر این عقیده‌اند که فواید مصرف انسولین و اهمیت آن در کنترل دیابت و حفظ قندخون در محدوده هدف، بسیار مهم‌تر از افزایش وزن است.
۴٫ تا زمانی که مجبور نیستم انسولین تزریق کنم، بیماری‌ام جدی نیست.

تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از افراد به این باور اعتقاد دارند ولی حقیقت این است که دیابت غیروابسته به انسولین هم اگر تحت کنترل قرار نگیرد، می‌تواند به شکل ویرانگری سطح گلوکز را بالا برد و آنها را دچار عوارض جدی این بیماری کند.

۵٫ تریاک می‌تواند قندخون را کنترل کرده و دیابت را درمان کند و در طب سنتی مصرف کم آن به بیماران دیابتی توصیه می‌شده است.

تریاک و یا هر ماده مخدر دیگر هیچ نقشی در درمان اساسی دیابت ندارند. تحقیقات بسیاری نیز در این مورد شده ولی تاثیر تریاک در درمان دیابت به اثبات نرسیده است. مصرف تریاک و اعتیاد به آن، در واقع از چاله به چاه افتادن است و اعتیاد را برای بیمار دیابتی به همراه دارد.

۶٫ افراد دیابتی هرگز نباید شکلات و شیرینی مصرف کنند.

فرد دیابتی می‌تواند این‌گونه تنقلات را جزیی از برنامه غذایی روزانه خود به شمار آورد و یا در کنار مصرف آنها به ورزش کردن بپردازد تا قند وارد شده به درون خون سریع‌تر جذب سلول‌ها شود و یا اصطلاحا بسوزد اما در مصرف این خوراکی‌ها باید اعتدال را رعایت کرده و از رژیم غذایی پزشک معالج خود پیروی کند.

۷٫ مصرف محصولات دیابتی موجود در بازار محدودیتی ندارد زیرا این شکلات‌ها و شیرینی‌ها و مرباها بدون شکر و به اصطلاح suger free هستند.

درست است که در ترکیب این محصولات (البته آنهایی که مجوز وزارت بهداشت دارند) به جای قند طبیعی از نوعی شیرین‌کننده مصنوعی به نام آسپارتام استفاده شده است اما این محصولات اگرچه قند ندارند ولی دیگر ترکیبات آنها حاوی کالری است و این افزایش کالری روزانه دیابتی‌ها است که برای آنها مشکل آفرین می‌شود.

۸٫ افراد دیابتی باید حتما از غذاهای خاص و ویژه‌ای استفاده کنند.

رژیم غذایی افراد دیابتی، سالم‌ترین رژیم غذایی برای همه محسوب می‌شود زیرا حاوی حداقل میزان چربی‌ها (اشباع شده و ترانس)، میزان متعادلی شکر و نمک، مواد غذایی سبوس‌دار، سبزی‌ها و میوه‌ها است. در عین حال، این بحث مطرح است که افراد دیابتی باید حداقل میزان مواد نشاسته‌ای مانند نان، سیب‌زمینی و ماکارونی را مصرف کنند. در این باره باید گفت مواد غذایی نشاسته‌ای، بخشی از یک رژیم غذایی سالم را تشکیل می‌دهند. آنچه مهم است، مقدار مصرفی آنهاست. برای اکثر دیابتی‌ها مصرف ۳ تا ۴واحد از مواد غذایی حاوی نشاسته بلامانع است. همچنین غلات سبوس‌دار، منابع خوبی برای تأمین فیبر مورد نیاز بدن نیز به‌شمار می‌روند و به حفظ سلامت نیز کمک می‌کنند.

۹٫ افراد دیابتی بیشتر در معرض ابتلا به سرماخوردگی یا آنفلوآنزا قرار دارند. خیر.
علت اینکه به افراد دیابتی توصیه می‌شود که در آغاز فصول سرد سال از واکسن آنفلوآنزا استفاده کنند، آن است که وجود هر نوع عفونت در بدن فرد دیابتی کنترل قند خون او را با مشکل مواجه می‌سازد و احتمال داشتن قند بالا در طول روز را افزایش می‌دهد و در دیابتی‌های نوع ۱ خطر بروز کتواسیدوز را به وجود می‌آورد.

۱۰٫ میوه‌ها سرشار از ویتامین و مواد مورد نیاز بدن هستند.

به همین علت می‌توانند به میزان دلخواه مصرف شوند. این درست است که میوه‌ها بسیار مغذی و حاوی فیبر و انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی هستند و باید در رژیم غذایی روزانه افراد موجود باشند ولی مصرف آنها به میزان دلخواه مجاز نیست. برای آنکه بدانید بدن شما به‌طور روزانه به چه میزان میوه نیاز دارد، از پزشک معالج‌تان راهنمایی بخواهید.

۱۱٫ دیابت نوع دوم خفیف‌تر از نوع اول است؟ دیابت خفیف وجود ندارد و هر نوع دیابتی باید جدی تلقی شده و کنترل شود. در غیر این صورت به عوارض شدید منجر می‌شود.
۱۲٫ همه دیابتی‌ها بالاخره بینایی خودشان را از دست خواهند داد.

درست است که دیابتی‌ها ریسک عوارض این بیماری (مانند نابینایی، مشکلات قلبی‌عروقی، ناراحتی‌های کلیوی و…) را خواهند داشت ولی اگر سطح قند خون خود را در حد طبیعی حفظ نمایند، احتمال بروز این عوارض بسیار کم شده و می‌توانند یک زندگی عادی بدون عوارض بیماری را تجربه نمایند.

۱۳٫ اگر شما چاق هستید یا اضافه وزن دارید، حتما به دیابت نوع ۲ مبتلا خواهید شد.
اگرچه چاقی یکی از عوامل خطر اصلی ابتلا به دیابت است اما سایر فاکتورهای خطر مثل سابقه خانوادگی، قومی و سن نیز می‌توانند نقش مهمی داشته باشند.

متاسفانه، خیلی از مردم تنها بعضی فاکتورهای خطر را در نظر می‌گیرند. بعضی از افراد تصور می‌کنند که وزن، تنها فاکتور خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ است.

واقعیت آن است که اکثر افراد چاق به دیابت نوع ۲مبتلا نمی‌شوند و خیلی از افراد مبتلا نیز وزن مناسب یا اضافه وزن خفیف دارند اما از آنجا که وزن از فاکتورهای خطری است که شما می‌توانید آن را کنترل نمایید، در پیشگیری و درمان دیابت ارزش بیشتری دارد اما باز هم تنها عامل نیست.

از طرف دیگر خیلی از مردم نیز علت ابتلا به دیابت را عوامل ارثی می‌دانند، در نتیجه برای شیوه زندگی صحیح ارزشی در این زمینه قایل نیستند و فکر می‌کنند آنها هرگونه که زندگی کنند، تنها اگر عامل ارثی ابتلا به دیابت را داشته باشند، به این بیماری مبتلا خواهند شد.

واقعیت آن است که اگرچه عامل ارث نیز مهم است ولی شما می‌توانید با شیوه زندگی صحیح از ظهور عوامل ارثی جلوگیری نمایید و یا آن را به تاخیر انداخته و حتی کنترل کنید.
۱۴٫ نیازی به اندازه‌گیری قند خون نیست چون اگر قند خون‌مان بالا یا پایین برود، آن را حس می‌کنیم.

این عقیده خطرناک است چون این روش فقط بعضی اوقات درست است و در اکثر موارد شما نمی‌توانید عکس‌العمل مناسب را انجام دهید. اندازه‌گیری و تشخیص هیپوگلیسمی‌ با احساس یا هر روش دیگری خیلی سخت است و انجام آن بدون تست‌های معمول اندازه‌گیری گلوکز خون مانند پرواز کردن بدون چتر نجات است.

۱۵- برخی می‌گویند دیابت به علت کمبود انسولین به وجود می‌آید و درمان آن فقط انسولین است. بله، ولی این مطلب فقط در مورد دیابت نوع یک واقعیت دارد نه نوع دو. دیابت نوع یک، برای درمان نیازمند انسولین است و درمان آن منحصرا هورمون معروف انسولین است.
دیابت نوع دو، یک بیماری شیوه زندگی است و درمان آن تغییر در شیوه زندگی است و با اصلاح عادت‌ها، رفتارها و نوع تغذیه و تحرک جسمانی و اجتناب از استرس‌ها و ترک سیگار و حفظ وزن مطلوب بدن و در صورت لزوم استفاده از قرص‌های مخصوص ضددیابت و در مرحله آخر استفاده از انسولین می‌توان این بیماری را کنترل کرد.

در این نوع دیابت، مشکل نبود انسولین نیست، حتی انسولین ممکن است زیاد هم باشد اما بی‌اثر است و گیرنده‌های انسولین جواب نمی‌دهند.

از برنامه غذایی روزانه خود به شمار آورد و یا در کنار مصرف آنها به ورزش کردن بپردازد تا قند وارد شده به درون خون سریع‌تر جذب سلول‌ها شود و یا اصطلاحا بسوزد اما در مصرف این خوراکی‌ها باید اعتدال را رعایت کرده و از رژیم غذایی پزشک معالج خود پیروی کند.

کنترل دیابت حاملگی

فروردین ۱۷, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, اخبار علمی پزشکی, ديابت

دیابت‌ حاملگی عبارت‌ است‌ از دیابتی که‌ تنها در خانم‌های حامله‌ به‌ وجود می آید. دیابت‌ حاملگی در ۳-۲% تمام‌ حاملگی ها دیده‌ می‌شود. احتمال‌ بروز آن‌ در بعضی از قومیت‌ها بیشتر است‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بارداری یک عامل خطر برای بروز دیابت است.بنابر این از زنانی که هیچ یک از علایم خطر ابتلا به دیابت بارداری را نداشته باشند تست غربالگری گرفته می‌شود.

این افراد در هفته ۲۴ تا ۲۸ بارداری بهتر است از نظر ابتلا به دیابت بررسی ‌شوند. در این زمان از مادران باردار تست ۵۰ گرم گلوکز گرفته می‌شود به‌گونه‌ای که ۵۰ گرم گلوکز به آنها داده و بعد از یک ساعت میزان قندخونشان بررسی می‌شود، اگر بالای ۱۳۰ میلی گرم در دسیلی تر بود، لازم است تست تحمل گلوکز بدهند.

دیابت حاملگی به وسیله مراحل زیر قابل کنترل و مدیریت است :

– نظارت بر مقدار قند خون به وسیله ۴ مرتبه اندازه گیری روزانه ی قند خون ( قبل از صبحانه ، ۲ ساعت بعد از صبحانه ، قبل از وعده های اصلی غذا در صورت نیاز).

– اندازه گیری کتون در ادرار ( کتونها اسیدهایی هستند که وجود آن ها در ادرار نشانه عدم کنترل دیابت است).

– تبعیت از برنامه ی رژیم غذایی تهیه شده توسط پزشک متخصص تغذیه.

* از شما خواسته خواهد شد که مقدار کالری دریافتی روزانه خود را در طول روز تقسیم کنید.

– انجام ورزش بعد از کسب اجازه از مسئولین مراقبتی بهداشتی خود.

– نظارت بر اضافه وزن در طی بارداری.

– تزریق انسولین ، اگر نیاز باشد.

* انسولین تنها دارویی است که در طی بارداری برای کنترل دیابت قابل استفاده است.

– کنترل فشار خون در حد طبیعی

لازم به ذکر است که خانم های مبتلا به دیابت که قصد باردار شدن دارند، بهتر است قبل از بارداری با انجام مشاوره پزشکی قند خون خود را به مقدار نرمال نزدیک کنند و مقدار هموگلوبین A1cخود را به ۷ درصد برسانند.

نظارت بر مقدارقند خون در دوره ی بارداری

با اندازه گیری مقدار قند خون در ساعت مشخصی از روز می توانید از میزان موفقیت خود در کنترل قند خون و ارزیابی روش های ورزشی و تغذیه ای خود در کنترل بیماری تان مطلع شوید تا چنانچه به تزریق مقدار بیشتری انسولین برای حفاظت از جنین در حال رشد نیاز بود، بتوانید به موقع اقدامات لازم را انجام دهید.

مراقبین بهداشتی را در مورد غذاهایی که روزانه می خورید و مقادیر قند خونتان مطلع کنید.

شما می توانید قند خون تان را با گلوکومترهای خانگی اندازه گیری کنید. برای این منظور به وسیله لانست در نوک انگشت تان سوراخ کوچکی ایجاد کرده و با فشار دادن محل سوزن یک قطره خون به روی نوار دستگاه قرار دهید، نتیجه ی آزمایش در عرض چند ثانیه بروی صفحه دستگاه مشخص می شود. نتیجه را در دفترچه ای با ذکر ساعت و تاریخ یادداشت کنید.

دفترچه یاداشت های مقادیر قند خون تان را همیشه در معاینات با خود همراه داشته باشید تا پزشک بتواند کنترل قند خون تان را ارزیابی کند و در صورت نیاز تغییرات لازم را برای درمان بهتر شما اعمال کند.

هدف از اندازه گیری مرتب قند خون نزدیک کردن مقدار آن ، به مقدار طبیعی است.

رژیم غذایی یک مادر باردار مبتلا به دیابت بارداری

اگر به دیابت بارداری مبتلا هستید ، توصیه های تغذیه ای زیر را بکار بندید :

·     سه وعده غذای اصلی و ۲ تا ۳ میان وعده غذای خود را هر روز در ساعات معین و ثابتی میل کنید.

·     هرگز وعده های اصلی و میان وعده ها را حذف یا فراموش نکنید. ۴۰ تا ۴۵ در صد کل کالری دریافتی وعده صبحانه شما باید از کربوهیدراتها تأمین شود و وعده اسنک قبل از خواب باید حاوی ۱۵ تا ۳۰ گرم کربوهیدرات باشد.

·     اگر دچار “ویار” و حالت تهوع صبحگاهی هستید قبل از خارج شدن از رختخواب ۱ تا ۲ بیسکویت گندمی بخورید یا از غلات صبحانه(کورنفلکس) بخورید . مقادیر هر وعده را کم کنید اما تعداد دفعات خوردن تان را در طول روز افزایش دهید و از خوردن مواد غذایی پرچرب و سرخ شده پرهیز کنید. چنانچه انسولین تزریق می کنید و به ویار صبحگاهی نیز مبتلا هستید ، حتماً باید در مورد افت قند خون صبحگاهی خود اقدامات لازم را انجام دهید.

·     از غذاهای حاوی فیبر زیاد مانند نان های حاوی غلات کامل ، غلات صبحانه ، ماکارونی ، برنج ، میوه و سبزیجات تازه استفاده کنید . تمام زنان باردار باید ۲۰ تا ۳۵ گرم فیبر در روز مصرف کنند.

ورزش برای مادران باردار مبتلا به دیابت بارداری

داشتن فعالیت فیزیکی در طول بارداری و بعد از زایمان اثرات شفا بخش فراوانی بر سلامتی شما خواهد داشت. برای مثال داشتن فعالیت متوسط فیزیکی نظیر پیاده روی سریع سبب سلامت قلب و شش های شما میشود، همچنین بر حالات روحی شما و کاهش وزن تان بعد از زایمان مؤثر می باشد.

دستورالعملهای زیر انواع  فعالیت فیزیکی مناسب زنان باردار را بیان میکند:

·  زنان سالم  می باید به طور هفتگی  حداقل ١۵٠ دقیقه (دوساعت و نیم) فعالیت ایروبیک معتدل داشته باشند. این گونه فعالیت ها شامل پیاده روی نسبتاً سریع طی بارداری یا بعد از آن می باشد. بهتر است این نوع فعالیت درهمه ی روزهای هفته انجام شود.

·  زنانی که قبلاً فعالیت ایروبیک شدید داشته اند (مانند دویدن) یا بسیار فعال بوده اند، میتوانند در طی بارداری و بعد از زایمان به فعالیت خود ادامه دهند تا سالم بمانند. تنها کافی است در مورد مقدار و زمان انجام فعالیت های خود با پزشک صحبت کنند.

همه ما می دانیم ١۵٠ دقیقه در هفته زمان زیادی به نظر می رسد، اما مجبور نیستید همه آن را در یک جلسه انجام دهید. بهترین روش تقسیم فعالیت در طی هفته و حتی تقسیم  زمان روزانه به بخش های کوچکتر است. به هر ترتیب شما فعالیت خود را با شدت متوسط تا شدید برای ١٠ دقیقه در هر بار تقسیم کنید.

طبق شواهد علمی، خطر انجام فعالیت های متوسط ایروبیک مانند پیاده روی سریع برای زنان باردار سالم، کم است. فعالیت فیزیکی ، شانس تولد نوزاد با وزن پائین یا زایمان زود رس یا سقط را افزایش نمی دهد. ورزش تأثیری بر ترکیبات یا حجم شیر مادر یا رشد نوزاد ندارد.

چنانچه ممانعت پزشکی ویژه ای ندارید، میتوانید به ورزش های هوازی با شدت متوسط در طول بارداری و بعد از آن بپردازید. اگر شما فعالیت فیزیکی را در طی بارداری شروع کردید، به آهستگی شروع کنید  و مقدار آن را به تدریج افزایش دهید. زمانی که باردار هستید،  باید از هر گونه دراز کشیدن بروی کمر بپرهیزید و از فعالیت هایی که شما را در معرض افتادن بر روی  شکم  و یا صدمات شکمی  قرار می دهد از جمله اسب سواری ، فوتبال یا بسکتبال پرهیز کنید.

اضافه وزن مجاز برای خانم باردار مبتلا به دیابت بارداری

اضافه وزن دوره ی بارداری شما بر اساس مقدار وزن تان قبل از بارداری ، همچنین به تعداد جنین موجود در رحم شما ( چند قلو یا دو قلو ) و ماه بارداری تان بستگی دارد.

غالباً اضافه وزن بیشتر در سه ماهه ی دوم و سوم بارداری صورت می گیرد و به مقدار کالری توصیه شده  که در طی آن مدت دریافت  می کنید ، بستگی دارد.

اضافه وزن صحیح در طی بارداری بوسیله ی تغذیه ی صحیح و متعادل و تبعیت از یک رژیم غذایی خوب قابل انجام است و علائم آن سرعت رشد متعادل نوزاد است زیرا باید غذا و مواد ضروری به اندازه ی کافی به جنین برسد.

لازم نیست که در زمان بارداری از این ایده پیروی کنید که باید به اندازه  دو نفر غذا بخورید، این درست است که شما احتیاج به کالری اضافه تر و مواد غذایی مغذی برای رشد جنین دارید اما معمولاً ٢٠٠  تا ٣٠٠ کالری بیش از دوره ی قبل از بارداری برای بر آورده کردن نیاز جنین ، کافی است.

از مشاورین تغذیه و پزشک خود در مورد اضافه وزن ایده آل خود در طی بارداری سوال کنید . یک زن با وزن معمولی قبل از بارداری در طول این دوره باید ۵/١١ تا ۵/١۵ کیلوگرم  اضافه وزن پیدا کند. البته در مورد هر فردی این مقدار بر اساس تشخیص پزشک تعیین می شود و متفاوت است.

به طور کلی ، شما باید سه ماهه ی اول بارداری ٩٠٠ تا ١٨٠٠ گرم و در ادامه بارداری ۴۵٠ گرم در هر هفته اضافه کنید.

دیابت حاملگی

دیابت حاملگی دیابتی است که برای اولین بار در طی حاملگی شناسایی می شود. دیابت به این معناست که قند خون شما از حد معمولی بالاتر است. بدن از قند برای انرژی استفاده می کند. اما قند زیاد در بدن می تواند مضر باشد. زمانی که حامله هستید قند اضافی برای جنین شما خوب نیست.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دیابت حاملگی نوعی دیابت است که زنان حامله به آن مبتلا می شوند. بین ۲ تا ۷ درصد زنان حامله دچار این نوع دیابت می شوند و به این دلیل این بیماری یکی از شایعترین عوارض حاملگی است.

دیابت بارداری وضعیتی است که در آن قند خون برای اولین بار در زمان بارداری بالا می رود. این وضعیت تقریباً در ۵/۴ تا ۶ درصد تمام حاملگی ها اتفاق می افتد. شایع ترین زمان بروز دیابت حاملگی بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ بارداری است.

تقریبا تمام زنان باردار به علت تغییرات هورمونی دوران بارداری تا حدودی به عدم تحمل گلوکز مبتلا می شوند. یعنی قند خونشان نسبت به حالت طبیعی مقداری بالاتر می رود ، اما نه به اندازه ای که بتوان به آنها بیمار دیابتی اطلاق کرد.

معمولاً این تغییرات هورمونی بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ بارداری ، زن باردار را در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار می دهد. در طی بارداری افزایش هورمون های خاصی که توسط جفت ساخته می شوند، کمک می کند تا مواد غذایی از مادر به جنین در حال تکامل، منتقل شود. سایر هورمونهای تولید شده از جفت ، به مادر برای جلوگیری از افت قند خون کمک می کنند.

این هورمون ها از طریق متوقف کردن عملکرد انسولین وظیفه خود را انجام می دهند. در طی دوران بارداری این هورمون ها می توانند تا حدی باعث افزایش قند خون مادر (عدم تحمل گلوکز و یا (impaired glucose intoleranceشوند. بدن برای کاهش مقدار قند خون شروع به ساختن مقدار بیشتری انسولین می کند تا سلول ها بتوانند گلوکز را تحویل گرفته و تبدیل به انرژی کنند.

معمولاً  لوزالمعده ی مادر برای غلبه بر تاثیر هورمون های بارداری بر قند خون، تولید انسولین را بیشتر می کند (حدود ۳ برابر مقدارعادی). اما اگر لوزالمعده ی مادر نتواند به اندازه کافی انسولین برای غلبه بر افزایش هورمون های بارداری تولید کند، مقدار قند خون بالا می رود و نتیجه آن دیابت بارداری است.

چه عواملی باعث ایجاد دیابت حاملگی می شود؟

تغییرات هورمونی و وزن گیری بخشی از یک حاملگی سالم است. اما هر دوی این موارد ترشح بیشتر انسولین را دچار اشکال می کند. در این صورت ,با توجه به اینکه وجود انسولین برای ورود قند به سلولها و تامین انرژی مورد نیاز بدن ضروری است , بدن شما انرژی را که نیاز دارد از غذا دریافت نمی نماید.

خطر ابتلا به دیابت حاملگی در من چقدر است؟

برای دانستن خطر دیابت حاملگی، هر یک از مواردی را که با شما تناسب دارد علامت بزنید. و در اولین ویزیت برای مراقبتهای بارداری با پزشک خود مشورت کنید.

-من برادر، خواهر یا والدین  مبتلا به دیابت دارم.
– من بالای ۲۵ سال سن دارم
– من اضافه وزن دارم
من قبلاً سابقه دیابت حاملگی داشته ام یا حداقل یک کودک بیش از ۵/۴ کیلو گرم به دنیا آورده ام.
– به من گفته شده که دچار حالت پیش دیابتی هستم، که در آن قند خون بیش از حد طبیعی است ولی آنقدر زیاد نیست که مبتلا به دیابت باشم.  (نامهای دیگر برای این حالت: تست تحمل گلوکز مختل یا قند ناشتای مختل است).

اگر هر یک از موارد بالا را علامت زده اید، از کارشناسان بهداشتی بخواهید که آزمایشات مربوط به دیابت حاملگی را انجام دهند. اگر اضافه وزن دارید، قبلاً دیابت حاملگی داشته اید، سابقه خانوادگی قوی برای دیابت دارید یا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زیادی هستید.

اگر یکی یا بیشتر از عوامل خطر را علامت زده اید، در خطر متوسط هستید
اگر هیچ یک از عوامل خطر را علامت نزده اید، در خطر کمی هستید.

دیابت حاملگی چگونه تشخیص داد می شود؟

کارشناسان بهداشتی سطح قند خون شما را اندازه گیری خواهند کرد. بسته به میزان خطر شما و نتایج آزمایشات ممکن است، لازم شود یک یا چند آزمایش زیر را انجام دهید.

آزمایش قند خون ناشتا یا آزمایش تصادفی قند خون:

پزشک ممکن است قند خون شما را با استفاده از آزمایشی به نام قند خون ناشتا اندازه گیری نماید. قبل از انجام این آزمایش پزشک از شما خواهد خواست که ناشتا باشید، که به معنای این است که شما پیش از انجام آزمایش نباید چیزی به جز آب بخورید و بیاشامید. یا ممکن است پزشک در هر ساعتی از روز قند خون شما را اندازه گیری نماید که به آن آزمایش تصادفی قند خون گفته می شود.

این آزمایشات می توانند، بعضی از افراد مبتلا به دیابت حاملگی را شناسایی نمایند. اما برای اطمینان از اینکه دیابت حاملگی تشخیص داده نشده، باقی نمانده است نیاز به آزمایشات دیگری است.

آزمایش غربالگری پاسخ به قند

در این آزمایش شما یک نوشابه قند دار مصرف می کنید و یکساعت بعد قند خون خود را اندازه گیری می نمایید. این آزمایش می تواند در هر ساعتی از روز انجام شود. اگر نتایج بیش از حد طبیعی باشند، ممکن است نیاز به آزمایشات دیگری داشته باشید.

تست تحمل خوراکی قند

برای انجام این آزمایش کارشناس بهداشتی راهنمایی های لازم را به شما می کند. حداقل سه روز قبل از انجام این آزمایش باید غذای طبیعی بخورید. سپس حداقل ۸ ساعت قبل از انجام آزمایش هیچ چیزی نمی خورید.

کارشناس بهداشتی قند خون شما را پیش از انجام آزمایش اندازه گیری می کند. سپس یک نوشابه قند دار میل می کنید. پرسنل قند خون شما را یک ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گیری می کنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمایش بیش از حد طبیعی باشد، شما مبتلا به دیابت حاملگی هستید.

دیابت حاملگی چگونه بر جنین  تأثیر می کند؟

دیابت درمان نشده یا کنترل نشده حاملگی می تواند به معنای مشکل برای جنین  مانند موارد زیر باشد:

– بسیار بزرگ و با چربی اضافی متولد شدن. این مسئله می تواند زایمان را برای جنین مشکلتر و خطرناکتر کند.
– قند خون پایین بلافاصله پس از تولد کودک
– مشکلات تنفسی
– ناهنجاری های مادرزادی

اگر دیابت حاملگی دارید کارشناسان بهداشتی آزمایشات دیگری را برای بررسی جنین مانند موارد زیر پیشنهاد خواهند کرد:

– سونو گرافی برای آنکه ببینند جنین چگونه رشد می کند.
– شمارش زمان بین حرکات جنین برای آنکه از وضعیت فعالیت جنین مطلع شوند یا آزمایشات استرسی خاص.

کارمداوم با پزشک کمکتان می کند که یک نوزاد سالم به دنیا بیاورید.

دیابت حاملگی چه اثری بر من دارد؟

غالباً زنان دچار دیابت حاملگی علائمی ندارند. دیابت حاملگی می تواند:
– خطر فشار خون بالا را در طی حاملگی افزایش دهد.
– خطر جنین بزرگ و احتمال زایمان مشکل و نیاز به سزارین را افزایش دهد.
– افزایش یا کاهش ناگهانی قند
– خطرات عفونت های ادراری و تنفسی

خبر خوب اینکه دیابت حاملگی پس از تولد بچه از بین می رود. به هرحال احتمال ابتلا شما به دیابت نوع ۲ در آینده بیشتر است. در ضمن ممکن است در حاملگی مجدد باز هم دچار دیابت حاملگی شوید.

بعضی زنان می خواهند، بدانند آیا می توانند پس از ابتلا به دیابت حاملگی به نوزاد خود شیر دهند؟! شیردهی برای اکثر نوزادان، منجمله آنان که مادرشان دیابت حاملگی دارد توصیه می شود.

دیابت حاملگی خطرناک است، حتی اگر شما علائمی نداشته باشید. مراقبت از خودتان می توند به سلامتی نوزادتان کمک کند.

دیابت حاملگی چگونه درمان می شود؟

درمان دیابت حاملگی به معنای برداشتن قدمهایی در جهت حفظ سطح قند خونتان در دامنه هدف است.

می توانید یاد بگیرید که چگونه با استفاده از موارد زیر قند خون خود را در سطح طبیعی نگاه دارید.

– برنامه غذایی
– فعالیت بدنی
– انسولین در صورت نیاز
برنامه غذایی

شما باید با یک آموزشگر دیابت یا یک متخصص تغذیه که برنامه غذایی برای کمک به انتخاب غذاهایی که برای شما و جنینتان سالمتر باشد، مشورت کنید. استفاده از یک برنامه غذایی به حفظ سطح قند خونتان در محدوده هدف کمک می کند.  برنامه راهنمایی برای آنکه چه غذایی را باید بخورید چه میزان بخورید و چه وقت بخورید به شما می دهد. نوع انتخاب، زمان آن و میزان آن همگی برای نگهداری سطح قند خون در محدوده هدف مهم هستند.

ممکن است توصیه به موار دزیر شوید:

– محدود کردن شیرینی جات
– خوردن سه وعده غذای کامل و یک تا ۳ میان وعده در طی روز
– مراقبت از اینکه کی و چه میزان غذای پر کربوهیدرات مثل  ( برنج نان – سیب زمینی – ماکارونی ) و  مواد قندی  مصرف می کنید. برنامه غذایی به شما خواهد گفت چه وقت و چه میزان کربوهیدرات در هر غذا و میان وعده بخورید.

– در غذای خود فیبرها را به شکل میوه ها، سبزیجات، غلات و نان وارد کنید.

فعالیت بدنی

فعالیت بدنی مانند پیاده روی و شنا، می تواند به شما کمک کند، که به سطح قند خون هدف خود دست یابید. با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعالیت بدنی که برای شما بهتر است صحبت کنید. اگر در حال حاضر فعال هستید، به تیم سلامتی خود بگویید که چه می کنید.

انسولین

بعضی زنانی که مبتلا به دیابت حاملگی هستند، علاوه بر برنامه غذایی و فعالیت بدنی نیاز به انسولین دارند. اگر لاز م است تیم سلامت به شما نحوه تزریق انسولین به خودتان را نشان خواهند داد. انسولین می تواند از طریق خون شما به کودک برسد.

بعد از تولد نوزادم، چطور می توانم بدانم که آیا دیابتم برطرف شده یا نه؟

۶ تا ۱۲ هفته پس از تولد نوزادتان یک آزمایش قند خون انجام می دهید که ببینید آیا هنوز دیابت دارید؟ در اکثر زنان دیابت حاملگی پس از حاملگی پایان می یابد. به هر حال شما در خطر دیابت حاملگی در نوبت های حاملگی  بعدی یا ابتلا به دیابت نوع ۲ در آینده هستید.

چگونه از ابتلا به دیابت پیشگیری کنم یا آن را به تأخیر بیندازم؟

کارهای زیادی می توانید برای پیشگیری از دیابت انجام دهید.

– به یک وزن معقول دست یابید و آن را حفظ کنید. حتی اگر بالاتر از وزن طبیی تان هستید کاهش ۵ تا ۷ درصد از وزن بدنتان میتواندبرای ایجاد تغییرات بزرگ کافی باشد. مثلاً اگر شما  ۹۰کیلو گرم هستید کم کردن ۵/۴ الی ۵/۶ کیلوگرم می تواند به میزان زیادی خطر ابتلا به دیابت را در شما کاهش دهد. به مدت ۳۰ دقیقه در اکثر روزهای هفته فعالیت بدنی داشته باشید. پیاده روی کنید، شنا کنید، ورزش کنید یا پایکوبی نمائید.

– یک برنامه غذایی سالم را تعقیب کنید. غلات، میوه و سبزی بیشتری بخورید. چربی و کالری را کم کنید. متخصص تغذیه می تواند به شما در طراحی یک برنامه غذایی کمک کند.

زنانی که دیابت حاملگی داشته اند باید اندازه گیری برای دیابت و پیش دیابت را تا ۳ سال بعد ادامه دهند.

تشحیص زود هنگام دیابت و پیش دیابت می تواند به پیشگیری از عوارضی چون بیماری قلبی کمک کند.

خطر ابتلا به سرطان پانکراس در افراد مبتلا به دیابت بیشتر از سایرین است

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه ملبورن کشور استرالیا می گویند نتایج تحقیقات جدید آنان نشان می دهد که بین سرطان پانکراس و دیابت ارتباط وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مطالعه جدیدی که با همکاری مشترک پزشکان و ریاضی دانان صورت گرفت، محققان برای بررسی ارتباط بیماری دیابت و سرطان پانکراس، داده های بین سال های ۱۹۷۳- ۲۰۱۳ را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.

سرطان لوزالمعده یا پانکراس در تمامی گروه‌های سنی، از جوان ۱۵ ساله گرفته تا سالمند ۹۰ ساله دیده می‌شود اما بیشترین شیوع آن در سنین ۵۵ تا ۸۵ سالگی است.

علت واقعی بروز این سرطان هنوز شناخته شده نیست، ولی مشاهده شده که سیگار می‌تواند احتمال بروز سرطان پانکراس را افزایش دهد. مطالعات نشان می‌دهد که غذاهای پُر چرب نیز در ایجاد این سرطان نقش دارند.

در این تحقیق، نتایج ۸۸ مطالعه بین المللی مورد بررسی قرار گرفت که بزرگترین تجزیه و تحلیل در رابطه با این موضوع تا به امروز است .

دکتر مهرداد نیک فرجام، متخصص کبد، لوزالمعده و کیسه صفرا از گروه جراحی دانشگاه ملبورن در این باره گفت: سرطان پانکراس اغلب زمانی تشخیص داده می شود که در مراحل پیشرفته بوده و علاج ناپذیر است.در نتیجه این یافته جدید بسیار مهم است زیرا نکات برجسته تشخی صی را برای پزشکان و بیماران مبتلا به دیابت در نظر می گیرد .

این مطالعه نشان می دهد خطر ابتلا به سرطان پانکراس در افراد مبتلا به دیابت بیشتر از سایرین است.

به گفته محققان وجود دیابت یک عامل خطر برای پیشرفت سرطان در مراحل بعدی زندگی به حساب می آید.

محققان می گویند هرچند تعداد افراد مبتلا به سرطان پانکراس در جمعیت نسبتا کم است، اما این مطالعه نشان می دهد باید برنامه های غربالگری برای این نوع سرطان در نظر گرفته شود و اولویت در غربالگری باید از بیماران مبتلا به دیابت شروع شود.

ابتلا به دیابت در افراد بالای ۵۵ سال شایع تر بوده و این مساله برای غربالگری سرطان پانکراس در بیمارانی که دیابت آنها تازه تشخیص داده شده، بسیار مهم است.

شرح کامل نتایج این بررسی در نشریه Surgical Oncology به چاپ رسیده است.

چگونه از گلوکومتر یا دستگاه کنترل قند خون استفاده کنیم ؟

به خاطر داشته باشید که هر بیمار دیابتی که انسولین تزریق می کند لازم است حتماً دستگاه کنترل قندخون یا (گلوکومتر) را در منزل تهیه کند. زیرا به منظور کنترل بیماری لازم است شما قندخون خود را اندازه گیری نمائید و از روی میزان قندخون پزشک شما میزان انسولین مورد نیاز شما را تعیین می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تنظیم میزان انسولین بدون دانستن میزان قندخون عملا غیرممکن است .

شما ممکن است از گلوکومترهایی ساخت شرکت های متفاوت استفاده کنید اما اساس استفاده از تمام انواع تقریباً یکی می باشد در موقع استفاده به نکات زیر دقت کنید:

× حتماً دفترچه راهنما یا CD درون بسته را مطالعه نمائید

× باتری دستگاه را بررسی کنید در زمان شروع برای اولین بار بر روی باتری ممکن است چسب باشد که آن را جدا کنید.

× دو دکمه بر روی دستگاه قرار دارد که توسط آن می توانید روز، ماه و ساعت را تنظیم کنید.

× به کدی که روی جعبه نوار اندازه گیری نوشته شده دقت کنید و دستگاه را با آن کد تنظیم کنید.

× شما می توانید در هنگام خرید از فروشنده یا پرستار کلینیک بخواهید تا موارد بالا را برای شما انجام دهد.

× دستگاه را روشن و امتحان کنید

× قلم لانست را یک بار تا آخر بکشید تا بتواند درون انگشت شلیک شود.

× نوار اندازه گیری را درون دستگاه قرار دهید

× دستان خود را با آب و صابون شسته و با حوله خشک کنید

× قلم لانست را بر روی کنار انگشت خود بزنید زیرا درد آن کمتر از نوک انگشتان است.

× توجه داشته باشید که هر بار از یکی از انگشتان خود برای این منظور استفاده کنید

× انگشتی را که سوزن زده اید فشار دهید تا یک قطره خون درشت از آن بیرون آید.

× قطره خون را روی نوار قرار دهید که درون خود دستگاه مکیده می شود.

× پس از چند ثانیه قندخون شما برروی دستگاه مشخص می شود.

× اگر دستگاه علامت High یا Low را نشان داد به این معنی است که میزان قند خون شما خیلی بالاتر و یا پائین تر از مقدار تعریف شده برای دستگاه است که با توجه به دفترچه راهنمای دستگاه می توانید این میزان تعریف شده را مشخص کنید.

× سپس نوار تست را دور بیندازید و سوزن درون قلم لانست را تعویض نمائید.

× مقدار قند را در جدول اندازه گیری قندخون با ذکر ساعت و تاریخ یادداشت نمائید

نکاتی که لازم است افراد دیابتی هر روز به آن توجه کنند

اگر دیابت دارید لازم است کارهای زیر را هر روز انجام دهید تا با وجود بیماری دیابت سالم بمانیم؟

۱٫ پیروی از برنامه غذایی سالم که پزشک یا متخصص تغذیه برای شما پیشنهاد کرده است .

۲٫ در اغلب روزها ۳۰ دقیقه را به فعالیت ورزشی اختصاص دهید.از دکترتان بپرسید چه فعالیتی برای شما مفید تر است .

۳٫ داروهایتان را طبق دستور مصرف نمایید.

۴٫ گلوکز خونتان را هر روز چک کنید و عدد مربوط به آنرا در دفتر چه ای یاداشت کنید .

۵٫ پاهایتان را از لحاظ وجود بریدگی ، تاول ، زخم ، تورم ، قرمزی یا زخم و جراحت در ناخن انگشتان بررسی کنید .

۶٫ هر روز دندانتان را مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید .

۷٫ فشارخون و کلسترول خونتان را چک کنید.

۸٫ سیگار نکشید.

بجای ” چیپس ” ماست بخورید تا دیابت نگیرید

پژوهشگران علوم پزشکی اعلام کردند جایگزین کردن یک وعده ماست بجای یک وعده چیپس یا تنقلات می‌تواند خطر ابتلا به دیابت را تا ۴۷ درصد کاهش دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مطالعات جدید نشان می‌دهد مصرف چهار یا پنج وعده ماست در هفته سبب کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو می‌شود.

متخصصان سلامت در انگلیس با بررسی رژیم غذایی ۴۰۰۰ نفر طی مدت ۱۱ سال، دریافتند افردی که دراین مدت در رژیم غذایی خود ماست زیادی مصرف کرده‌اند ۲۴ درصد کمتر از سایرین به دیابت نوع ۲ مبتلا شده‌اند.

بنابراین مطالعه، این افراد دررژیم غذایی خود در هفته چهارالی پنج وعده ماست کم چرب مصرف کرده‌اند که این مسئله سبب کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو در آنها شده است.

اگرچه این مطالعه در واقع ارتباط خوردن ماست با کاهش خطر ابتلا به دیابت را نشان می‌دهد نه تاثیر آن بر ابتلا به این بیماری، اما در واقع یکی از اثرات مثبت خوردن ماست احتمالا به این باور عمومی بر می‌گردد که افرادی که همراه با غذای خود ماست می‌خورند کمتر به سمت خوردن دسرها و تنقلات مضر می روند.

به گزارش لایوساینس، پزشکان اعلام کردند جایگزین کردن یک وعده ماست بجای یک وعده چیپس یا تنقلات می‌تواند خطر ابتلا به دیابت را تا ۴۷ درصد کاهش دهد.

متخصصان سلامت همچنین یکی دیگر از اثرات مفید ماست در کاهش ابتلا به دیاب را خاصیت تخمیری این لبنیات و داشتن ویتامین «کا» و پروبیوتیک‌ها می‌دانند که هر دو این ترکیبات در مقابله با دیابت توصیه می‌شوند.

متخصصان همچنین ارتباطی میان تاثیر رژیم کاملا لبنی بر کاهش خطر ابتلا به دیابت پیدا نکرده‌اند؛ اما معتقدند تنها برخی مشتقات لبنی در کاهش خطر ابتلا به دیابت موثر هستند.

نتایج این تحقیق در نشریه پزشکی Diabetologia منتشر شده است .

توصیه هایی برای مراقبت از پاها در بیماران دیابتی

توصیه‌هایی که بیماران دیابتی در مورد پاهایشان باید به خاطر داشته باشند:

– بیماران باید در هنگام استحمام، دمای آب را با آرنج خود تست کنند. پس از شستن پاها با یک حوله نرم پاها، به ویژه بین انگشتان آن ها را خوب خشک کنند.

– نواحی خشک و ترک‌خورده پوست را باید به آرامی سمباده کشید.

– ناخن‌ها را باید به صورت منظم گرفت و ناخن‌های ضخیم را باید سوهان کشید.

– از پد‌های سیلیکونی روی انگشتان، جهت ممانعت از فشار روی سطح پشتی انگشتان در کفش باید استفاده ‌کرد. استفاده از کفی‌های مناسب نیز توصیه می‌شود.

– جوراب های فشاری(جوراب واریس) که جای انگشتان در آنها بریده است توصیه نمی‌گردد، چون خطر کاهش خون رسانی به انگشتان پا را در بردارند.
معاینه پا

– روزانه پاها را از نظر قرمزی، تاول، بریدگی، تغییر حرارت (گرمی یا سردی)، تورم و از دست رفتن حس بررسی نمایند (خود بیمار یا یکی از اعضای خانواده، با مشاهده مستقیم پاها و یا مشاهده پاها در آینه) .

– چرک را از زیر ناخن ها پاک کنند، ولی نه با چاقو یا سایر وسایل تیز. ناخن ها را صاف کوتاه کنند و از سمباده جهت از بین بردن میخچه‌ها و پینه‌ها پس از شستن استفاده نمایند.

– هیچ گاه از داروهای میخچه‌ بدون مشورت پزشک استفاده نکنند.

– کفی طبی را بدون تجویز پزشک استفاده نکنند و هیچگاه بدون جوراب کفش نپوشند.

– پاهای خود را در هوای سرد با جوراب‌های نخی یا پشمی گرم بپوشانند.

– هیچ وقت پابرهنه راه نروند، به ویژه روی سطوح داغ.

– کفش‌هایی بپوشند که کاملا اندازه و مناسب پا باشند. ترجیحا از کفش‌های چرمی که امکان تبادل هوا دارند، استفاده کنند و اجازه دهند تا بین پوشیدن‌ها، کفش خشک شود.

– کفش‌های نوک ‌باریک یا نوک باز یا دمپایی نپوشند.

– کفش‌های نو باید به تدریج پوشیده شوند. روز اول، یک ساعت پوشیده شوند، سپس روزی یک ساعت به پوشیدن کفش‌ها اضافه کنند تا به تدریج یک روز کامل کفش پوشیده شود.

– هرگاه امکان داشت کفش‌ها را درآورند و در بین روز دوره‌های مکرر استراحت برای پاها در نظر بگیرند. هر ۵ ساعت کفش‌ها را درآورند.

– برای خرید کفش عصرها اقدام کنند.

– هیچ گاه بطری داغ، کمپرس گرم و لامپ گرمازا را نزدیک پاها قرار ندهند.

– از پوشیدن جوراب‌های لاستیکی و فشاری، به ویژه سوراخ دار که لبه‌ها و درزهای سفت دارند، یا پوشیدن جوراب‌های معمولی ولی تنگ، خودداری کنند.

– سیگار نکشند.

– در هر ویزیت، پزشک پای آن ها را معاینه کند.

Next Page »