روزه داری در افراد دیابتی

تیر ۱, ۱۳۹۴ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, ديابت, مشروح اخبار

افراد دیابتی تمایل دارند در ماه مبارک رمضان، روزه بگیرند اما روزه داری برای آنها شرایطی دارد که رعایت آن ضرروی است. دیابتی‌ها باید در صورت تصمیم به روزه داری، قند خود را کنترل و آمادگی‌های لازم را کسب و از همه مهم‌تر با پزشک متخصص خود مشورت کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، افراد مبتلا به دیابت حتما باید برنامه غذایی خود در ماه رمضان را طبق توصیه پزشکان، تنظیم کنند زیرا توصیه‌های تغذیه‌ای کارشناسان تغذیه برای ماه مبارک رمضان فقط برای افراد سالم است و درباره دیابتی‌ها صدق نمی‌کند.

هر بیمار دیابتی که روزه می‌گیرد بهتر است گلوکومتر در اختیار داشته باشد و قبل از افطار، دو ساعت بعد از افطار و پیش از سحری، قند خون خود را اندازه‌گیری کند. در صورتی بیمار مبتلا به دیابت، گلوکومتر در دسترس ندارد، بهتر است آزمایش‌های خود را تحت نظارت پزشک و در زمان تعیین شده انجام دهد. بررسی قند خون ناشتا در ماه رمضان باید قبل از افطار صورت گیرد که این امر بسیار کمک‌کننده است.

بهتر است مبتلایان به دیابت، افطاری خود را با یک غذای ساده مشابه صبحانه آغاز کنند و شام را به فاصله یک تا دو ساعت بعد، صرف کنند. بیمار قبل از خوابیدن نیز می‌تواند غذای مختصری مانند عصرانه بخورد؛ سحری را هم حتما میل کند.

همچنین از آنجا که عدم مصرف مایعات طی روز می‌تواند به غلیظ شدن خون و بالاتر رفتن قند خون و عوارض دیگر منجر شود به ویژه در صورتی که معمولا قند خون شان بالا است، توصیه می‌شود حتما قرص خود را به موقع مصرف کنند و اگر فراموش کردند آن روز را روزه نگیرند. همچنین اگر مبتلایان دیابت برای خوردن سحری نتوانستند بیدار شوند، بهتر است از روزه گرفتن در آن روز منصرف شوند.

اگر میزان قند خون بیماران، پس از افطار بالای 250 بود، باید شب، 20 درصد غذای مصرفی را کم کنند و تا زمانی که قند خون شان همچنان بالاست رژیم غذایی شان را کنترل کنند. این بیماران می‌توانند از مشاور تغذیه خود یا پزشکشان کمک بگیرند تا دچار مشکل نشوند. به هر حال متوجه باشند که اگر قند خون شان هنگام شب بالا باشد، نتایج مثبت روزه داری عاید آنان نخواهد شد.

اگر میزان قند خون بیماران، بعد از سحری بالای 200 باشد، باید از مواد غذایی سحری خود 20درصد کم کنند؛ اما اگر قند خون شان بالای 350 بود، توصیه می‌شود که اصلا روزه نگیرند و حتما با پزشک خود مشورت کنند.

بیماران دیابتی به طور کلی قرص‌های مصرفی صبح و ظهر را همزمان هنگام افطار و قرص شبانه را پیش از سحری مصرف کنند. البته اگر قند خون این بیماران تحت کنترل باشد، ممکن است تحت نظارت پزشک بتوانند تعداد قرص‌هایشان را کاهش دهند.

فعالیت بدنی مبتلایان دیابت باید در حد معمول باشد و استراحت زیاد به نفع آنها نیست. ضمن اینکه این افراد، امور نیازمند به فعالیت جسمی شدید را بهتر است بعد از ظهرها انجام ندهند تا از افت شدید قند خون پیشگیری کنند. ورزش سبک 10 تا 15 دقیقه‌ای هنگام صبح احتمالا برایشان مناسب است اما ورزش هنگام بعد از ظهر و قبل از افطار مشکل‌سازخواهد شد؛ این بیماران باید در صورت امکان شب‌ها چند ساعت بعد از افطار زمانی را به ورزش اختصاص دهند.

بهتر است که مبتلایان دیابت، آب کافی بنوشند تا در طول روز دچار کمبود آب بدن نشوند. توصیه می‌شود مبتلایان دیابت بعد از خوردن سحری و قبل از شروع روزه، حداقل یک تا دو لیوان آب بنوشند.

مراقبت در ديابت بارداری

در مرحله اول بايد به زن مبتلا به ديابت بارداری رژپم غذايي مناسب داده شود و در ارتباط با رعايت آن بايد تاكيد شود.

فعاليت بدني مناسب يكي ديگر از اصول درماني است و با توجه به شرايط زن باردار طراحي مي شود. بهترين فعاليت بدني براي زن باردار پياده روي است كه بايد حدود 30 دقيقه در روز باشد. شنا كردن و انجام نرمش هاي سبك هم مناسب هستند.

در صورتي كه به هر علتي زن باردار نبايد راه برود و يا قادر به راه رفتن نيست، مي تواند از ورزش بالاتنه (تكان دادن ريتميك دست ها) حداقل، 500 بار در روز، سود برد.

بسياري از زنان مبتلا به ديابت بارداري نيازي به دارودرماني ندارند. اما اگر با رعايت رژيم غذايي . فعاليت بدني مناسب، قند خون ها به حد مطلوب نرسيد از انسولين درماني كمك گرفته مي شود.

اندازه گيري قند خون در منزل با گلوكومتر بر اساس دستور پزشك ضروري است و نتايج بايد به كارشناس مراقب سلامت و يا پزشك اطلاع داده شود تا بر اساس آن اقدامات لازم انجام پذيرد.

معمولا” اندازه گيري قند خون در زمان هاي قبل از صبحانه و 2 ساعت بعد از مصرف غذا در وعده هاي اصلي توصيه مي شود. در بعضي از موارد قبل از خواب نيز چك مي گردد.
سلامت جنين بايد بطور منظم بررسي شود.

زن مبتلا به ديابت بارداري شاتس بيشتري براي ابتلا به فشارخون بالا دارد. در نتيجه اندازه گيري فشارخون در هر ويزيت ضروري است.

زن مبتلا به ديابت بارداري در موارد زير بايد به طورر اورژانس ويزيت شود:

oكم شدن تحرك و يا عدم تحرك جنين
oاختلال ديد
oتشنگي بيش از حد
oتهوع و استفراغ
oهرگونه آب ريزش، لكه بيني و خونريزي واژينال

اين بيماران بايد 6 هفته پس از زايمان (درآمدن از چله) از نظر قند خون و ابتلا به ديابت مورد بررسي قرار گيرند.

زنان با سابقه ابتلا به ديابت باردار شانس بالايي براي ابتلا به ديابت آشكار در سال هاي بعد از زايمان دارند. براي پيشگيري از بروز ديابت بايد رژيم غذايي سالم را رعايت كنند، وزن ايده آل داشته باشند و فعاليت بدني كافي انجام دهند.

عوارض بيماری ديابت كدامند؟

عوارض ديابت را مي توان به دو نوع “عوارض زودرس” و “عوارض ديررس” تقسيم نمود.

عوارض زودرس :

عوارض زودرس ديابت شامل موارد زير هستند:

هيپوگليسمي (كاهش قند خون به 70 ميلي گرم در دسي ليتر و كمتر)
هيپوگليسمي ممکن است به علت مصرف زیاد انسولین یا قرص های پايين آورنده قند خون، کم خوردن یا حذف یک وعدۀ غذي اصلي و يا ميان وعده و فعالیت بدني زیاد ایجاد شود.
علائم هيپوگليسمي شامل احساس ضعف یا گرسنگی، رنگ پریدگی، عرق سرد، طپش قلب، سرگیجه، گیجی، خواب آلودگی و در موارد شديد بیهوشی است.

اقدام لازم:

-اگر بیمار بیهوش نشده باشد بايد به وي چند حبه قند یا یک مادۀ غذایی شیرین بدهيد.
-اگر بیمار بیهوش باشد، بايد  وی را در وضعیتي قرار دهید که راه تنفسی او باز باشد . در حالت بیهوشی هیچ مادۀ غذایی نباید از طریق دهان داده شود و بلافاصله او را به اورژانس انتقال داده و يا از مركز اورژانس كمك بخواهيد.

هيپرگليسمي (افزايش قند خون بيش از 130 ميلي گرم در دسي ليتر در قبل از ناشتا وبيش از 180 ميلي گرم، 2 ساعت بعد از غذاخوردن)

به دلیل پرخوری و یا مصرف ناکافی داروهای پایین آورندۀ قند خون ایجادمی شود.

عوارض ديررس :

عوارض دیررس دیابت بتدریج و در صورت عدم کنترل قند خون بالا بوجود می آیند. مهم ترین عوارض به شرح زیر است:

عوارض قلبي عروقی :

عوارض قلبی عروقی شامل افزايش فشارخون و افزايش احتمال سكته‌هاي قلبي و مغزي است.

با كنترل مطلوب قند خون مي توان از بروز مشكلات قلبي- عروقي پيشگيري كرد.

عوارض عصبی :

عوارض عصبي از عارضه‌هاي طولاني‌مدت ديابت است که معمولا نيمي از افراد ديابتي از اين عارضه رنج مي‌برند. این عوارض به صورت‌هاي مختلف بروز می کنند از جمله :

• مورمورشدن، درد، بي‌حسي يا ضعف در دست و پاها
• مشكلات گوارشي مانند احساس پري شكم، تهوع، استفراغ، اسهال و يبوست
• مشكلات ادراري
• مشكلات جنسي مانند بي‌ميلي جنسي
• سرگيجه و غش‌كردن
• ازدست‌رفتن حس درد به طوري كه حتي در حملات قلبي فرد ممكن است درد را حس نكند.
• افزايش يا كاهش تعريق
• دوبینی و یا فلج یک طرف صورت

عوارض کلیوی :

در سير بيماري ديابت و عدم کنترل مطلوب آن، احتمال آسیب به كليه‌ها زیاد است به طوری كه قادر به تصفيه كامل خون نبوده و مواد زايد در بدن تجمع پيدا مي‌كنند و در صورت عدم درمان مناسب، كليه‌ها به سمت نارسايي پيش مي‌روند و حتي ممكن است نياز به دياليز و پيوند کلیه ایجاد شود.

ميزان قند خون، ژنتيك و فشارخون در بروز اين عارضه موثر هستند. بنابراين هرچه كنترل قند و فشار خون بهتر باشد، احتمال بروز اين عارضه كم تر مي‌شود. نشانه‌ها و علايم اين عارضه خيلي دير خود را نشان مي‌دهند و گاه خيلي هم اختصاصي نيستند؛ مانند ورم کردن پاها و زیر چشم ها، به اختلال شدید خواب، کم‌اشتهايي، احساس ناراحتي در معده و ضعف و اختلال تمركز.

مشكلات چشمی :

همان‌طور كه گفته شد، ديابت به عروق صدمه مي‌زند و عروق چشمي هم از اين قاعده مستثنا نيستند. بنابراين ممكن است آب‌سياه ( گلوکوم)، كدورت عدسي (آب‌مرواريد) و اختلالات عروقی شبکیه (رتینوپاتی)؛ خونریزی در شبکیه چشم و حتی کم بینایی و نابینایی بروز کند.

مشكلات اندام تحتاني

مشكلات و عوارض ايجاد شده در پا به وسيله ديابت به حدي است كه از اين عارضه به‌عنوان پاي ديابتي ياد مي‌شود. اين عارضه معمولا وقتي ايجاد مي‌شود كه مشكلات عصبي در پا رخ داده باشد كه به كاهش حس در پا منجر مي‌شود، در واقع در اثر كاهش حس، فرد ديابتي متوجه بروز زخم‌ها و ضربات وارده بر پاهاي خود نمي‌شود و در صورت غفلت اين زخم گسترش مي‌يابد.

از طرفي آسيب عصبي موجب تغيير در ظاهر پاها و انگشتان فرد ديابتي مي‌شود كه اين امر به افزايش در معرض آسيب قرارگرفتن پاها مي‌انجامد. از طرفي ديابت موجب خشك شدن و ترك‌خوردگي پوست پا مي‌شود: اگر زخمي در پا ايجاد شود ديرتر از زخم پاي افراد سالم خوب مي‌شود و دليل آن هم كاهش و كندي جريان خون در افراد ديابتي است كه بهبود زخم را به تاخير مي‌اندازد.

ايجاد زخم در پاي بيماران ديابتي يكي از عوارض جدي و خطرناك عدم كنترل مطلوب ديابت است.

بیماری دیابت

تیر ۱, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, ديابت, مشروح اخبار

بیماری قند یا ديابت یک بیماری است که در اثر ناتواني بدن در توليد انسولين يا كاهش يا عدم اثر انسولين در سوخت و ساز مواد قندي پديد مي‏آيد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، انسولين ماده اي است كه در بدن توسط غدة لوزالمعده توليد مي شود و سلول‌ها را قادر مي‌سازد كه گلوكز را از خون گرفته و برای تولید انرژی استفاده كنند.

انواع دیابت

به طور كلی دیابت به چهار گروه دیابت نوع 1، دیابت نوع 2، دیابت حاملگی و دیابت به علل متفرقه تقسیم‌بندی مي‌شود.

در دیابت نوع1 كه 15- 10 درصد كل موارد دیابت را تشكیل مي‌دهد تولید انسولین از پانكراس (لوزاالمعده) به علت از بین رفتن سلول‌های سازنده انسولین، متوقف مي‌شود به همین خاطر افراد مبتلا به این نوع دیابت باید از بدو تشخیص، انسولین مورد نیاز بدن را به صورت تزریقات روزانه تأمین كنند. دیابت نوع1 اغلب در سنین زیر 30 سال به وجود مي آ‌ید.

عدم دسترسي به انسولين در افراد مبتلا به ديابت نوع 1 موجب مرگ و مير ايشان مي‌شود.

در دیابت نوع2 كه بیشتر در بالغین بالای 30 سال و چاق دیده مي‌شود و 90- 85 درصد كل موارد دیابت را شامل مي‌شود انسولین تولید شده از پانكراس به خوبی عمل نمي‌كند.

در واقع یا پانكراس به اندازه كافی انسولین ترشح نمي‌كند و یااینكه انسولین ترشح شده، به علت وجود مقاومت به انسولین مخصوصاً در افراد چاق، فاقد كارایی لازم است. افزایش قند خون سبب ایجاد عوارض زودرس و دیررس دیابت در بدن مي‌شود.

اگر دیابت پیشگیری و درمان نشود، بسیاری از عوارض دیابت كشنده بوده و یا حداقل سبب كاهش كیفیت زندگی فرد مبتلا به دیابت و خانواده وی مي‌شود.

دیابت حاملگی به دیابتی گفته مي‌شود كه برای اولین بار در طول حاملگی تشخیص داده شود. این نوع دیابت معمولاً گذرا است و بعد از اتمام حاملگی بهبود مي‌یابد خانم‌های مبتلا به دیابت حاملگی بعداً در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع2 هستند.

از علل متفرقه دیابت مي‌توان به جراحی، مصرف برخی داروها (مثل كورتیكواستروئیدها)، سوء تغذیه و عفونت اشاره كرد.

علائم بيماري دیابت:

دیابت نوع یك معمولاً شروع پر سر و صدایی دارد و با علائمی چون تشنگی، پرادراری، پرنوشی، كاهش وزن، گرسنگی و خستگی شدید تظاهر پیدا مي‌كند. دیابت نوع2 شروع خیلی آهسته‌تری دارد و شایع‌ترین علامت اولیه آن در واقع بی علامتی است. درصد قابل توجهی از مبتلایان به دیابت نوع2 (تقریباً 50%) از بیماری خود اطلاعی ندارند و تنها با انجام آزمایش قند خون مي‌توان آن‌ها را شناسایی كرد با این وجود در صورت عدم كنترل مطلوب ممكن است علائمی مشابه با دیابت نوع1 نیز بروز كند.

از دیگر علائم دیابت نوع2 مي‌توان به عفونت‌ های مكرر مخصوصاً در دستگاه ادراری و پوست، تاری دید، بهبودی دیررس زخم‌ها و احساس سوزش و بي‌حسی در انگشتان پاها اشاره كرد.

افراد در معرض خطر دیابت

تمامی افراد بالای 40 سال در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع2 هستند و باید هر 3 سال یك‌بار تحت آزمایش قند خون قرار بگیرند.

افراد دچار اضافه وزن كه حداقل یكی از شریط زیر را داشته باشند نیز در معرض ابتلا به دیابت نوع2 هستند و انجام آزمایشات مكرر قند خون در آ‌ن‌ها باید در سنین زیر 40 سال یا با فواصل كوتاهتر (هر 2- 1 سال) انجام شود. این شریط عبارتند از:

1- وجود سابقه ابتلا به دیابت در بستگان درجه اول

2-  سابقه ابتلای فرد به دیابت پنهان (مرحله پیش از دیابت)

3- سابقه ابتلا به دیابت حاملگی

4- سابقه تولد نوزاد با وزن بیشتر از 4 كیلوگرم یا تولد نوزاد با ناهنجاري‌های مادرزادی

5-  بالا بودن فشارخون (فشارخون ماكزیمم بیشتر از 140 و یا مینیمم بیشتر از 90 میلي‌متر جیوه)

6- سابقه ابتلا به كیست‌های متعدد تخمدان و یا بیماري‌های قلبی- عروقی

پیشگیری از بیماری دیابت

به طور کلی پیشگیری از دیابت را می توان در سه سطح اولیه، ثانویه و ثالثیه انجام داد:
پیشگیری اولیه شامل اقدامات لازم جهت جلوگیری از بروز دیابت در افراد در معرض خطر می باشد. اقداماتی مانند فعالیت منظم ورزشی ، کم کردن وزن ، داشتن رژیم غذایی کم چربی و با قند پایین و مصرف میوه و سبزیجات.

درپیشگیری ثانویه کنترل دقیق قند خون به منظور جلوگیری از پیدایش عوارض آن صورت می گیرد . کنترل دقیق قند خون از طریق رعایت اصول صحیح درمان به نحو چشمگیری در کاهش عوارض بلند مدت دیابت مؤثر است.

از آنجاییکه جلوگیری از پیشرفت عوارض دیابت بعد از به وجود آمدن آن ها و یا در واقع پیشگیری ثالثیه، هزینه های زیادی را به بیمار و جامعه تحمیل می کند، تمام سعی و تلاش باید بر روی پیشگیری اولیه و ثانویه متمرکز شود.

مراقبت‌هاي كلي در بیماران دیابتی

كنترل عوارض ناشي از ديابت در سالمندان مشكلتر از ساير گروههاي سني است. از اين رو بايد مراقبت خاص از سالمندان بعمل آيد تا از بروز اين عوارض جلوگيري شود:

1- با توجه به اينكه سكته‌هاي قلبي در مبتلايان به ديابت ممكن است با درد زيادي همراه نباشد و حتي گاهي بدون درد باشد، لازم است سالمند ديابتي در صورتي كه عوامل زمينه‌ساز بروز سكته قلبي نظير چربي خون بالا را نيز داشته باشد، مرتب تحت نظر متخصص قلب و عروق باشد و از انجام فعاليت‌هاي بدني سنگين و ورزشهاي طولاني مدت بپرهيزد.

2- تميز نگه‌داشتن تمام قسمت های بدن بسيار مهم است زيرا ميكروب مي‌تواند از راه تركهاي كوچك پوست بداخل بدن راه يافته و عفونت جدي ايجاد كند.

3- يبوست مي‌تواند يكي از نشانه‌هاي افزايش قند خون باشد زيرا افزايش ادرار ناشي از بالا رفتن قند خون، موجب كم‌آبي بدن و جذب اضافي مايعات از روده‌ها ولذا سفت شدن مدفوع مي‌شود. با نوشيدن مايعات فراوان و كنترل قند خون مي‌توان مشكل يبوست را حل كرد.

5- اندازه‌گيري مرتب قند خون و ثبت آن ضروري است. آزمايش قند خون ناشتا بهترين راهنما براي دانستن وضعيت قند خون است.

6-درصورت بروز هرگونه تغيير در بينايي تاري ديد باید بلافاصله به چشم‌پزشك مراجعه کرد

7-زخم پا يكي از دلايل شايع بستري شدن سالمندان ديابتي در بيمارستان است.بنابراین پاها بايستي هر روز وارسي شوند و هرگونه تغییر در آنها مورد توجه قرار گیرد

ديابت چيست؟

فروردین ۱۷, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, ديابت, مشروح اخبار

ديابت زماني بوجود مي آيدكه در بدن شما به اندازة كافي انسولين توليد نشود يا از انسولين توليد شده دربدن به طور مؤثّري  استفاده نگردد.بدن شما بدون انسولين نمي تواند انرژي مورد نياز را از مواد غذايي مصرفي بدست آورد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  انسولين هورموني است كه از غده لوزالمعده ترشح مي گردد.

غذايي كه مصرف مي كنيم دربدنمان به نوعي قند به نام گلوكز تبديل مي شود.

انسولين به گلوكز كمك ميكند كه وارد سلولهاي بدن شود تا به انرژي تبديل گردد.

بدون انسولين، گلوكز به جاي ورود به  سلول در بدن جمع مي شود.

انواع ديابت

1- ديابت نوع اول يا ديابت وابسته به انسولين

اين نوع ديابت زماني اتفاق مي افتد كه انسولين يا وجود ندارد يا مقدار آن بسيار كم است. در چنين مواردي بايد انسولين تزريق گردد.

ديابت نوع 1 اغلب كودكان و نوجوانان را در بر مي گيرد ولي افراد در سنين بالاتر هم ممكن است دچار شوند.اين نوع ديابت حدود 10% كل ديابتي ها را شامل مي شود.

2 -ديابت نوع دوم يا ديابت غير وابسته به انسولين

اين نوع ديابت  زماني اتفاق مي افتدكه بدن قادر به توليد انسولين به اندازه كافي نباشدو يا انسولين توليد شده نتواند به خوبي مورد استفاده قرار گيرد. با رژيم غذايي، داروهاي خوراكي و فعاليتهاي جسمي مي توان اين نوع ديابت را كنترل كرد.
ديابت نوع2 اغلب در افراد بالغ ديده مي شود و شايعترين نوع ديابت است و 90% كل ديابتي ها را شامل مي شود.

علايم بيماري ديابت

– پر نوشي
– پرخوري
– پر ادراري
– تاري ديد وسردرد
– خواب آلودگي و احساس خستگي
– طولاني شدن مدت زمان ترميم زخمها

روش تشخيص

تشخيص بيماري بر اساس اندازه گيري قند خون ناشتا انجام مي گيرد. وجود قند در ادرار نيز به تشخيص بيماري كمك مي كند.

عواملي كه باعث بيماري ديابت نوع دوم مي شوند :

1- چاقي
2- سن بيش از 40 سال
3-كمبود ورزش و فعاليت جسمي
4-سا بقه ديابت در خانواده
5-خانم هايي كه سابقه سقط، مرده زايي بدون علت و يا تولد نوزاد 4 كيلوگرم و بيشتر دارند.

رژيم غذايي در بيماران ديابتي

رژيم غذايي اصل و پايه، كنترل ديابت مخصوصا ديابت نوع دوم است. بنابراين رعايت نكات زير لازم است:

1- اولين گام را با حذف قند چاي، دسر و غذاهاي شيرين آغاز كنيد و به جاي آنها از شيرين كننده هاي مصنوعي استفاده كنيد.

2- به منظور كنترل قند خون و جلوگيري از نوسانات شديد آن بهتر است كه در همه موارد از 5 يا 6 وعده غذايي استفاده شود. در صورت امكان، ورزشهاي سبك (مانند پياده روي ) توصيه مي گردد.

3- از مواد نشاسته اي مثل نان، سيب زميني و برنج و… به مقداري كه موجب افزايش وزن نشوند مصرف نماييد.

4- بخشي از پروتئين حيواني بهتر است از حبوباتي كه داراي فيبر بالايي هستند، تامين شود.
5- به جاي قندهاي ساده بهتر است از ميوه ها و سبزي هايي كه داراي فيبر بالايي هستند، استفاده شود.

آيا درمان قطعي وجود دارد؟

ديابت درمان قطعي ندارد ولي روشهاي مؤثري براي كنترل خوب وپيشگيري از بروز عوارض وجود دارد.

با كنترل ديابت مي توان تا حد امكان قند خون را در حد طبيعي حفظ كرد. براي دستيابي به اين هدف، بكارگيري روشهاي زير مؤثر است:

– آموزش مستمر و مداوم
– تغذيه صحيح
– تست مرتب قند خون
– ورزش مرتب
– استفاده از انسولين يا داروهاي خوراكي در صورت لزوم

مراقبت از بيماران ديابتي :

1- در صورتيكه خونرساني به پاها خوب بوده و مشكل خاصي نداريد،كافي است بصورت روزانه پاهايتان را چك كنيد.

2- مشاهده روزانة پا جهت بررسي وجود تاول، بريدگي، خراش و ضايعات بين انگشتان لازم است انجام شود مخصوصا بين انگشتان پا را بايد بدقت خشك كرد.

3- اگر پوستتان خشك است بهتر است از كرم يا روغن نرم كننده استفاده كنيد. اين ماده بايد پس از شستشو و خشك كردن پا مصرف شود و بين انگشتان پا ماليده نشود.

4- يبوست مي تواند يكي از نشانه هاي افزايش  قند خون باشد؛ زيرا افزايش ترشح ادرار موجب كم آب شدن بدن و جذب اضافي مايعات از بدن مي شود. با نوشيدن مايعات فراوان وكنترل قند خون مي توان مشكل يبوست را حل كرد.

5- بطور كلي در بيماران ديابتي نوع دوم، انجام ورزش سبك (مانند 30 دقيقه پياده روي ) پس از صرف غذا در تنظيم سطح گلوكز خون مؤثر است. ورزش منظم در بيماران، خطر ابتلا به بيماريهاي قلب و عروق را بسيار كاهش مي دهد.

6- اندازه گيري مرتب قند خون و ثبت آن بسيار حايز اهميت است.آزمايش قند خون، بهترين راهنما براي دانستن وضعيت قند خون بيمار است.

7- در صورت مشاهده هر پديده غير عادي در پاها (مانند سخت شدن پوست در قسمتي از كف پاها، وجود بي حسي و كرختي و خميدگي در قسمتي ازپاها) بايد فورا به پزشك مراجعه كرد.

باورهای غلط در رابطه با دیابت

دیابت یکی از معروفترین و قدیمی‌ترین بیماری‌هاست و شاید به همین دلیل است که باورهای نادرست فراوانی به این بیماری تعلق دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  اگر شما نیز به دیابت مبتلا هستید یا از میان اطرافیان‌تان کسی مبتلا به این بیماری است، ممکن است باورهای مختلفی از این بیماری در ذهن خود داشته باشید که این نوشته تلاش می‌کند برخی از آنها را در ذهن شما اصلاح کند.

1. برخی معتقدند دیابت بیماری افراد خاصی است که بیش از حد قند و شیرینی‌جات مصرف می‌کنند.

مصرف زیاد و دایمی مواد قندی به‌خصوص قندهای ساده، می‌تواند در دراز مدت به فرسودگی و خستگی سلول‌های بتا، بینجامد اما این دلیل نمی‌شود که هر کس قند زیاد مصرف می‌کند، مبتلا به دیابت می‌شود.

2. برخی از دیابتی‌ها با طب سوزنی، حجامت، انرژی‌درمانی و… سعی در کنترل قندخون خود دارند.

طب سوزنی، حجامت، انرژی درمانی و این قبیل اقدامات، ریشه علمی و آکادمیک در درمان دیابت ندارند و با عوارض همراه‌اند. البته بعضی از داروهای گیاهی و گیاهان دارویی در کاهش قندخون تا حدودی موثرند ولی هرگز نمی‌توانند به تنهایی جای داروهای شیمیایی (قرص‌ها) ضددیابت و یا انسولین را بگیرند.

3. تزریق انسولین موجب تصلب شرایین و افزایش فشار خون می‌شود. خیر.

تزریق انسولین به هیچ وجه موجب تصلب شرایین نمی‌شود. پیش از این محققان حدس می‌زدند که ممکن است تزریق انسولین در ایجاد مشکلات ناشی از تصلب شرایین دخیل باشد و یا خود به نوعی موجب بروز آن و نیز افزایش فشار خون گردد، در حالی که ابداً چنین نیست. حتی باور غلطی وجود دارد که تزریق انسولین موجب افزایش وزن و چاقی می‌شود، بنابراین چون یک فرد دیابتی نباید اضافه وزن داشته باشد، پس مصرف انسولین به هیچ‌وجه مناسب نخواهد بود. در پاسخ به این نظریه باید گفت تمامی ‌محققان بر این عقیده‌اند که فواید مصرف انسولین و اهمیت آن در کنترل دیابت و حفظ قندخون در محدوده هدف، بسیار مهم‌تر از افزایش وزن است.
4. تا زمانی که مجبور نیستم انسولین تزریق کنم، بیماری‌ام جدی نیست.

تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از افراد به این باور اعتقاد دارند ولی حقیقت این است که دیابت غیروابسته به انسولین هم اگر تحت کنترل قرار نگیرد، می‌تواند به شکل ویرانگری سطح گلوکز را بالا برد و آنها را دچار عوارض جدی این بیماری کند.

5. تریاک می‌تواند قندخون را کنترل کرده و دیابت را درمان کند و در طب سنتی مصرف کم آن به بیماران دیابتی توصیه می‌شده است.

تریاک و یا هر ماده مخدر دیگر هیچ نقشی در درمان اساسی دیابت ندارند. تحقیقات بسیاری نیز در این مورد شده ولی تاثیر تریاک در درمان دیابت به اثبات نرسیده است. مصرف تریاک و اعتیاد به آن، در واقع از چاله به چاه افتادن است و اعتیاد را برای بیمار دیابتی به همراه دارد.

6. افراد دیابتی هرگز نباید شکلات و شیرینی مصرف کنند.

فرد دیابتی می‌تواند این‌گونه تنقلات را جزیی از برنامه غذایی روزانه خود به شمار آورد و یا در کنار مصرف آنها به ورزش کردن بپردازد تا قند وارد شده به درون خون سریع‌تر جذب سلول‌ها شود و یا اصطلاحا بسوزد اما در مصرف این خوراکی‌ها باید اعتدال را رعایت کرده و از رژیم غذایی پزشک معالج خود پیروی کند.

7. مصرف محصولات دیابتی موجود در بازار محدودیتی ندارد زیرا این شکلات‌ها و شیرینی‌ها و مرباها بدون شکر و به اصطلاح suger free هستند.

درست است که در ترکیب این محصولات (البته آنهایی که مجوز وزارت بهداشت دارند) به جای قند طبیعی از نوعی شیرین‌کننده مصنوعی به نام آسپارتام استفاده شده است اما این محصولات اگرچه قند ندارند ولی دیگر ترکیبات آنها حاوی کالری است و این افزایش کالری روزانه دیابتی‌ها است که برای آنها مشکل آفرین می‌شود.

8. افراد دیابتی باید حتما از غذاهای خاص و ویژه‌ای استفاده کنند.

رژیم غذایی افراد دیابتی، سالم‌ترین رژیم غذایی برای همه محسوب می‌شود زیرا حاوی حداقل میزان چربی‌ها (اشباع شده و ترانس)، میزان متعادلی شکر و نمک، مواد غذایی سبوس‌دار، سبزی‌ها و میوه‌ها است. در عین حال، این بحث مطرح است که افراد دیابتی باید حداقل میزان مواد نشاسته‌ای مانند نان، سیب‌زمینی و ماکارونی را مصرف کنند. در این باره باید گفت مواد غذایی نشاسته‌ای، بخشی از یک رژیم غذایی سالم را تشکیل می‌دهند. آنچه مهم است، مقدار مصرفی آنهاست. برای اکثر دیابتی‌ها مصرف 3 تا 4واحد از مواد غذایی حاوی نشاسته بلامانع است. همچنین غلات سبوس‌دار، منابع خوبی برای تأمین فیبر مورد نیاز بدن نیز به‌شمار می‌روند و به حفظ سلامت نیز کمک می‌کنند.

9. افراد دیابتی بیشتر در معرض ابتلا به سرماخوردگی یا آنفلوآنزا قرار دارند. خیر.
علت اینکه به افراد دیابتی توصیه می‌شود که در آغاز فصول سرد سال از واکسن آنفلوآنزا استفاده کنند، آن است که وجود هر نوع عفونت در بدن فرد دیابتی کنترل قند خون او را با مشکل مواجه می‌سازد و احتمال داشتن قند بالا در طول روز را افزایش می‌دهد و در دیابتی‌های نوع 1 خطر بروز کتواسیدوز را به وجود می‌آورد.

10. میوه‌ها سرشار از ویتامین و مواد مورد نیاز بدن هستند.

به همین علت می‌توانند به میزان دلخواه مصرف شوند. این درست است که میوه‌ها بسیار مغذی و حاوی فیبر و انواع ویتامین‌ها و املاح معدنی هستند و باید در رژیم غذایی روزانه افراد موجود باشند ولی مصرف آنها به میزان دلخواه مجاز نیست. برای آنکه بدانید بدن شما به‌طور روزانه به چه میزان میوه نیاز دارد، از پزشک معالج‌تان راهنمایی بخواهید.

11. دیابت نوع دوم خفیف‌تر از نوع اول است؟ دیابت خفیف وجود ندارد و هر نوع دیابتی باید جدی تلقی شده و کنترل شود. در غیر این صورت به عوارض شدید منجر می‌شود.
12. همه دیابتی‌ها بالاخره بینایی خودشان را از دست خواهند داد.

درست است که دیابتی‌ها ریسک عوارض این بیماری (مانند نابینایی، مشکلات قلبی‌عروقی، ناراحتی‌های کلیوی و…) را خواهند داشت ولی اگر سطح قند خون خود را در حد طبیعی حفظ نمایند، احتمال بروز این عوارض بسیار کم شده و می‌توانند یک زندگی عادی بدون عوارض بیماری را تجربه نمایند.

13. اگر شما چاق هستید یا اضافه وزن دارید، حتما به دیابت نوع 2 مبتلا خواهید شد.
اگرچه چاقی یکی از عوامل خطر اصلی ابتلا به دیابت است اما سایر فاکتورهای خطر مثل سابقه خانوادگی، قومی و سن نیز می‌توانند نقش مهمی داشته باشند.

متاسفانه، خیلی از مردم تنها بعضی فاکتورهای خطر را در نظر می‌گیرند. بعضی از افراد تصور می‌کنند که وزن، تنها فاکتور خطر ابتلا به دیابت نوع 2 است.

واقعیت آن است که اکثر افراد چاق به دیابت نوع 2مبتلا نمی‌شوند و خیلی از افراد مبتلا نیز وزن مناسب یا اضافه وزن خفیف دارند اما از آنجا که وزن از فاکتورهای خطری است که شما می‌توانید آن را کنترل نمایید، در پیشگیری و درمان دیابت ارزش بیشتری دارد اما باز هم تنها عامل نیست.

از طرف دیگر خیلی از مردم نیز علت ابتلا به دیابت را عوامل ارثی می‌دانند، در نتیجه برای شیوه زندگی صحیح ارزشی در این زمینه قایل نیستند و فکر می‌کنند آنها هرگونه که زندگی کنند، تنها اگر عامل ارثی ابتلا به دیابت را داشته باشند، به این بیماری مبتلا خواهند شد.

واقعیت آن است که اگرچه عامل ارث نیز مهم است ولی شما می‌توانید با شیوه زندگی صحیح از ظهور عوامل ارثی جلوگیری نمایید و یا آن را به تاخیر انداخته و حتی کنترل کنید.
14. نیازی به اندازه‌گیری قند خون نیست چون اگر قند خون‌مان بالا یا پایین برود، آن را حس می‌کنیم.

این عقیده خطرناک است چون این روش فقط بعضی اوقات درست است و در اکثر موارد شما نمی‌توانید عکس‌العمل مناسب را انجام دهید. اندازه‌گیری و تشخیص هیپوگلیسمی‌ با احساس یا هر روش دیگری خیلی سخت است و انجام آن بدون تست‌های معمول اندازه‌گیری گلوکز خون مانند پرواز کردن بدون چتر نجات است.

15- برخی می‌گویند دیابت به علت کمبود انسولین به وجود می‌آید و درمان آن فقط انسولین است. بله، ولی این مطلب فقط در مورد دیابت نوع یک واقعیت دارد نه نوع دو. دیابت نوع یک، برای درمان نیازمند انسولین است و درمان آن منحصرا هورمون معروف انسولین است.
دیابت نوع دو، یک بیماری شیوه زندگی است و درمان آن تغییر در شیوه زندگی است و با اصلاح عادت‌ها، رفتارها و نوع تغذیه و تحرک جسمانی و اجتناب از استرس‌ها و ترک سیگار و حفظ وزن مطلوب بدن و در صورت لزوم استفاده از قرص‌های مخصوص ضددیابت و در مرحله آخر استفاده از انسولین می‌توان این بیماری را کنترل کرد.

در این نوع دیابت، مشکل نبود انسولین نیست، حتی انسولین ممکن است زیاد هم باشد اما بی‌اثر است و گیرنده‌های انسولین جواب نمی‌دهند.

از برنامه غذایی روزانه خود به شمار آورد و یا در کنار مصرف آنها به ورزش کردن بپردازد تا قند وارد شده به درون خون سریع‌تر جذب سلول‌ها شود و یا اصطلاحا بسوزد اما در مصرف این خوراکی‌ها باید اعتدال را رعایت کرده و از رژیم غذایی پزشک معالج خود پیروی کند.

کنترل دیابت حاملگی

فروردین ۱۷, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, اخبار علمی پزشکی, ديابت

ديابت‌ حاملگی عبارت‌ است‌ از ديابتی كه‌ تنها در خانم‌های حامله‌ به‌ وجود می آيد. ديابت‌ حاملگی در 3-2% تمام‌ حاملگی ها ديده‌ مي‌شود. احتمال‌ بروز آن‌ در بعضی از قوميت‌ها بيشتر است‌.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بارداری یک عامل خطر برای بروز دیابت است.بنابر این از زنانی که هیچ یک از علایم خطر ابتلا به دیابت بارداری را نداشته باشند تست غربالگری گرفته می‌شود.

این افراد در هفته 24 تا 28 بارداری بهتر است از نظر ابتلا به دیابت بررسی ‌شوند. در این زمان از مادران باردار تست 50 گرم گلوکز گرفته می‌شود به‌گونه‌ای که 50 گرم گلوکز به آنها داده و بعد از یک ساعت میزان قندخونشان بررسی می‌شود، اگر بالای 130 میلی گرم در دسیلی تر بود، لازم است تست تحمل گلوکز بدهند.

دیابت حاملگی به وسیله مراحل زیر قابل کنترل و مدیریت است :

– نظارت بر مقدار قند خون به وسیله 4 مرتبه اندازه گیری روزانه ی قند خون ( قبل از صبحانه ، 2 ساعت بعد از صبحانه ، قبل از وعده های اصلی غذا در صورت نیاز).

– اندازه گیری کتون در ادرار ( کتونها اسیدهایی هستند که وجود آن ها در ادرار نشانه عدم کنترل دیابت است).

– تبعیت از برنامه ی رژیم غذایی تهیه شده توسط پزشک متخصص تغذیه.

* از شما خواسته خواهد شد که مقدار کالری دریافتی روزانه خود را در طول روز تقسیم کنید.

– انجام ورزش بعد از کسب اجازه از مسئولین مراقبتی بهداشتی خود.

– نظارت بر اضافه وزن در طی بارداری.

– تزریق انسولین ، اگر نیاز باشد.

* انسولین تنها دارویی است که در طی بارداری برای کنترل دیابت قابل استفاده است.

– کنترل فشار خون در حد طبیعی

لازم به ذکر است که خانم های مبتلا به دیابت که قصد باردار شدن دارند، بهتر است قبل از بارداری با انجام مشاوره پزشکی قند خون خود را به مقدار نرمال نزدیک کنند و مقدار هموگلوبین A1cخود را به 7 درصد برسانند.

نظارت بر مقدارقند خون در دوره ی بارداری

با اندازه گیری مقدار قند خون در ساعت مشخصی از روز می توانید از میزان موفقیت خود در کنترل قند خون و ارزیابی روش های ورزشی و تغذیه ای خود در کنترل بیماری تان مطلع شوید تا چنانچه به تزریق مقدار بیشتری انسولین برای حفاظت از جنین در حال رشد نیاز بود، بتوانید به موقع اقدامات لازم را انجام دهید.

مراقبین بهداشتی را در مورد غذاهایی که روزانه می خورید و مقادیر قند خونتان مطلع کنید.

شما می توانید قند خون تان را با گلوکومترهای خانگی اندازه گیری کنید. برای این منظور به وسیله لانست در نوک انگشت تان سوراخ کوچکی ایجاد کرده و با فشار دادن محل سوزن یک قطره خون به روی نوار دستگاه قرار دهید، نتیجه ی آزمایش در عرض چند ثانیه بروی صفحه دستگاه مشخص می شود. نتیجه را در دفترچه ای با ذکر ساعت و تاریخ یادداشت کنید.

دفترچه یاداشت های مقادیر قند خون تان را همیشه در معاینات با خود همراه داشته باشید تا پزشک بتواند کنترل قند خون تان را ارزیابی کند و در صورت نیاز تغییرات لازم را برای درمان بهتر شما اعمال کند.

هدف از اندازه گیری مرتب قند خون نزدیک کردن مقدار آن ، به مقدار طبیعی است.

رژیم غذایی یک مادر باردار مبتلا به دیابت بارداری

اگر به دیابت بارداری مبتلا هستید ، توصیه های تغذیه ای زیر را بکار بندید :

·     سه وعده غذای اصلی و 2 تا 3 میان وعده غذای خود را هر روز در ساعات معین و ثابتی میل کنید.

·     هرگز وعده های اصلی و میان وعده ها را حذف یا فراموش نکنید. 40 تا 45 در صد کل کالری دریافتی وعده صبحانه شما باید از کربوهیدراتها تأمین شود و وعده اسنک قبل از خواب باید حاوی 15 تا 30 گرم کربوهیدرات باشد.

·     اگر دچار “ویار” و حالت تهوع صبحگاهی هستید قبل از خارج شدن از رختخواب 1 تا 2 بیسکویت گندمی بخورید یا از غلات صبحانه(کورنفلکس) بخورید . مقادیر هر وعده را کم کنید اما تعداد دفعات خوردن تان را در طول روز افزایش دهید و از خوردن مواد غذایی پرچرب و سرخ شده پرهیز کنید. چنانچه انسولین تزریق می کنید و به ویار صبحگاهی نیز مبتلا هستید ، حتماً باید در مورد افت قند خون صبحگاهی خود اقدامات لازم را انجام دهید.

·     از غذاهای حاوی فیبر زیاد مانند نان های حاوی غلات کامل ، غلات صبحانه ، ماکارونی ، برنج ، میوه و سبزیجات تازه استفاده کنید . تمام زنان باردار باید 20 تا 35 گرم فیبر در روز مصرف کنند.

ورزش برای مادران باردار مبتلا به دیابت بارداری

داشتن فعالیت فیزیکی در طول بارداری و بعد از زایمان اثرات شفا بخش فراوانی بر سلامتی شما خواهد داشت. برای مثال داشتن فعالیت متوسط فیزیکی نظیر پیاده روی سریع سبب سلامت قلب و شش های شما میشود، همچنین بر حالات روحی شما و کاهش وزن تان بعد از زایمان مؤثر می باشد.

دستورالعملهای زیر انواع  فعالیت فیزیکی مناسب زنان باردار را بیان میکند:

·  زنان سالم  می باید به طور هفتگی  حداقل ١۵٠ دقیقه (دوساعت و نیم) فعالیت ایروبیک معتدل داشته باشند. این گونه فعالیت ها شامل پیاده روی نسبتاً سریع طی بارداری یا بعد از آن می باشد. بهتر است این نوع فعالیت درهمه ی روزهای هفته انجام شود.

·  زنانی که قبلاً فعالیت ایروبیک شدید داشته اند (مانند دویدن) یا بسیار فعال بوده اند، میتوانند در طی بارداری و بعد از زایمان به فعالیت خود ادامه دهند تا سالم بمانند. تنها کافی است در مورد مقدار و زمان انجام فعالیت های خود با پزشک صحبت کنند.

همه ما می دانیم ١۵٠ دقیقه در هفته زمان زیادی به نظر می رسد، اما مجبور نیستید همه آن را در یک جلسه انجام دهید. بهترین روش تقسیم فعالیت در طی هفته و حتی تقسیم  زمان روزانه به بخش های کوچکتر است. به هر ترتیب شما فعالیت خود را با شدت متوسط تا شدید برای ١٠ دقیقه در هر بار تقسیم کنید.

طبق شواهد علمی، خطر انجام فعالیت های متوسط ایروبیک مانند پیاده روی سریع برای زنان باردار سالم، کم است. فعالیت فیزیکی ، شانس تولد نوزاد با وزن پائین یا زایمان زود رس یا سقط را افزایش نمی دهد. ورزش تأثیری بر ترکیبات یا حجم شیر مادر یا رشد نوزاد ندارد.

چنانچه ممانعت پزشکی ویژه ای ندارید، میتوانید به ورزش های هوازی با شدت متوسط در طول بارداری و بعد از آن بپردازید. اگر شما فعالیت فیزیکی را در طی بارداری شروع کردید، به آهستگی شروع کنید  و مقدار آن را به تدریج افزایش دهید. زمانی که باردار هستید،  باید از هر گونه دراز کشیدن بروی کمر بپرهیزید و از فعالیت هایی که شما را در معرض افتادن بر روی  شکم  و یا صدمات شکمی  قرار می دهد از جمله اسب سواری ، فوتبال یا بسکتبال پرهیز کنید.

اضافه وزن مجاز برای خانم باردار مبتلا به دیابت بارداری

اضافه وزن دوره ی بارداری شما بر اساس مقدار وزن تان قبل از بارداری ، همچنین به تعداد جنین موجود در رحم شما ( چند قلو یا دو قلو ) و ماه بارداری تان بستگی دارد.

غالباً اضافه وزن بیشتر در سه ماهه ی دوم و سوم بارداری صورت می گیرد و به مقدار کالری توصیه شده  که در طی آن مدت دریافت  می کنید ، بستگی دارد.

اضافه وزن صحیح در طی بارداری بوسیله ی تغذیه ی صحیح و متعادل و تبعیت از یک رژیم غذایی خوب قابل انجام است و علائم آن سرعت رشد متعادل نوزاد است زیرا باید غذا و مواد ضروری به اندازه ی کافی به جنین برسد.

لازم نیست که در زمان بارداری از این ایده پیروی کنید که باید به اندازه  دو نفر غذا بخورید، این درست است که شما احتیاج به کالری اضافه تر و مواد غذایی مغذی برای رشد جنین دارید اما معمولاً ٢٠٠  تا ٣٠٠ کالری بیش از دوره ی قبل از بارداری برای بر آورده کردن نیاز جنین ، کافی است.

از مشاورین تغذیه و پزشک خود در مورد اضافه وزن ایده آل خود در طی بارداری سوال کنید . یک زن با وزن معمولی قبل از بارداری در طول این دوره باید 5/١١ تا 5/١5 کیلوگرم  اضافه وزن پیدا کند. البته در مورد هر فردی این مقدار بر اساس تشخیص پزشک تعیین می شود و متفاوت است.

به طور کلی ، شما باید سه ماهه ی اول بارداری ٩٠٠ تا ١٨٠٠ گرم و در ادامه بارداری ٤٥٠ گرم در هر هفته اضافه کنید.

ديابت حاملگی

ديابت حاملگی ديابتی است كه براي اولين بار در طی حاملگی شناسایی می شود. ديابت به اين معناست كه قند خون شما از حد معمولی بالاتر است. بدن از قند برای انرژی استفاده می كند. اما قند زياد در بدن می تواند مضر باشد. زمانی كه حامله هستيد قند اضافی برای جنين شما خوب نيست.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ديابت حاملگی نوعی ديابت است كه زنان حامله به آن مبتلا مي شوند. بين 2 تا 7 درصد زنان حامله دچار اين نوع ديابت مي شوند و به اين دليل اين بيماري يكي از شايعترين عوارض حاملگي است.

دیابت بارداری وضعیتی است که در آن قند خون برای اولین بار در زمان بارداری بالا می رود. این وضعیت تقریباً در 5/4 تا 6 درصد تمام حاملگی ها اتفاق می افتد. شایع ترین زمان بروز دیابت حاملگی بین هفته های 24 تا 28 بارداری است.

تقریبا تمام زنان باردار به علت تغییرات هورمونی دوران بارداری تا حدودی به عدم تحمل گلوکز مبتلا می شوند. یعنی قند خونشان نسبت به حالت طبیعی مقداری بالاتر می رود ، اما نه به اندازه ای که بتوان به آنها بیمار دیابتی اطلاق کرد.

معمولاً این تغییرات هورمونی بین هفته های 24 تا 28 بارداری ، زن باردار را در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار می دهد. در طی بارداری افزایش هورمون های خاصی که توسط جفت ساخته می شوند، کمک می کند تا مواد غذایی از مادر به جنین در حال تکامل، منتقل شود. سایر هورمونهای تولید شده از جفت ، به مادر برای جلوگیری از افت قند خون کمک می کنند.

این هورمون ها از طریق متوقف کردن عملکرد انسولین وظیفه خود را انجام می دهند. در طی دوران بارداری این هورمون ها می توانند تا حدی باعث افزایش قند خون مادر (عدم تحمل گلوکز و یا (impaired glucose intoleranceشوند. بدن برای کاهش مقدار قند خون شروع به ساختن مقدار بیشتری انسولین می کند تا سلول ها بتوانند گلوکز را تحویل گرفته و تبدیل به انرژی کنند.

معمولاً  لوزالمعده ی مادر برای غلبه بر تاثیر هورمون های بارداری بر قند خون، تولید انسولین را بیشتر می کند (حدود 3 برابر مقدارعادی). اما اگر لوزالمعده ی مادر نتواند به اندازه کافی انسولین برای غلبه بر افزایش هورمون های بارداری تولید کند، مقدار قند خون بالا می رود و نتیجه آن دیابت بارداری است.

چه عواملي باعث ايجاد ديابت حاملگي مي شود؟

تغييرات هورموني و وزن گيري بخشي از يك حاملگي سالم است. اما هر دوي اين موارد ترشح بيشتر انسولين را دچار اشكال مي كند. در اين صورت ,با توجه به اينكه وجود انسولين براي ورود قند به سلولها و تامين انرژي مورد نياز بدن ضروري است , بدن شما انرژي را كه نياز دارد از غذا دريافت نمي نمايد.

خطر ابتلا به ديابت حاملگي در من چقدر است؟

براي دانستن خطر ديابت حاملگي، هر يك از مواردي را كه با شما تناسب دارد علامت بزنيد. و در اولين ويزيت براي مراقبتهاي بارداري با پزشك خود مشورت كنيد.

-من برادر، خواهر يا والدين  مبتلا به ديابت دارم.
– من بالاي 25 سال سن دارم
– من اضافه وزن دارم
من قبلاً سابقه ديابت حاملگي داشته ام يا حداقل يك كودك بيش از 5/4 كيلو گرم به دنيا آورده ام.
– به من گفته شده كه دچار حالت پيش ديابتي هستم، كه در آن قند خون بيش از حد طبيعي است ولي آنقدر زياد نيست كه مبتلا به ديابت باشم.  (نامهاي ديگر براي اين حالت: تست تحمل گلوكز مختل يا قند ناشتاي مختل است).

اگر هر يك از موارد بالا را علامت زده ايد، از كارشناسان بهداشتي بخواهيد كه آزمايشات مربوط به ديابت حاملگي را انجام دهند. اگر اضافه وزن داريد، قبلاً ديابت حاملگي داشته ايد، سابقه خانوادگي قوي براي ديابت داريد يا در ادرارتان قند قابل مشاهده است، در خطر زيادي هستيد.

اگر يكي يا بيشتر از عوامل خطر را علامت زده ايد، در خطر متوسط هستيد
اگر هيچ يك از عوامل خطر را علامت نزده ايد، در خطر كمي هستيد.

ديابت حاملگي چگونه تشخيص داد مي شود؟

كارشناسان بهداشتي سطح قند خون شما را اندازه گيري خواهند كرد. بسته به ميزان خطر شما و نتايج آزمايشات ممكن است، لازم شود يك يا چند آزمايش زير را انجام دهيد.

آزمايش قند خون ناشتا يا آزمايش تصادفي قند خون:

پزشك ممكن است قند خون شما را با استفاده از آزمايشي به نام قند خون ناشتا اندازه گيري نمايد. قبل از انجام اين آزمايش پزشك از شما خواهد خواست كه ناشتا باشيد، كه به معناي اين است كه شما پيش از انجام آزمايش نبايد چيزي به جز آب بخوريد و بياشاميد. يا ممكن است پزشك در هر ساعتي از روز قند خون شما را اندازه گيري نمايد كه به آن آزمايش تصادفي قند خون گفته مي شود.

اين آزمايشات مي توانند، بعضي از افراد مبتلا به ديابت حاملگي را شناسايي نمايند. اما براي اطمينان از اينكه ديابت حاملگي تشخيص داده نشده، باقي نمانده است نياز به آزمايشات ديگري است.

آزمايش غربالگري پاسخ به قند

در اين آزمايش شما يك نوشابه قند دار مصرف مي كنيد و يكساعت بعد قند خون خود را اندازه گيري مي نماييد. اين آزمايش مي تواند در هر ساعتي از روز انجام شود. اگر نتايج بيش از حد طبيعي باشند، ممكن است نياز به آزمايشات ديگري داشته باشيد.

تست تحمل خوراكي قند

براي انجام اين آزمايش كارشناس بهداشتي راهنمايي هاي لازم را به شما مي كند. حداقل سه روز قبل از انجام اين آزمايش بايد غذاي طبيعي بخوريد. سپس حداقل 8 ساعت قبل از انجام آزمايش هيچ چيزي نمي خوريد.

كارشناس بهداشتي قند خون شما را پيش از انجام آزمايش اندازه گيري مي كند. سپس يك نوشابه قند دار ميل مي كنيد. پرسنل قند خون شما را يك ساعت، دو ساعت و سه ساعت بعد اندازه گيري مي كنند. اگر سطوح قند شما در حداقل دو آزمايش بيش از حد طبيعي باشد، شما مبتلا به ديابت حاملگي هستيد.

ديابت حاملگي چگونه بر جنين  تأثير مي كند؟

ديابت درمان نشده يا كنترل نشده حاملگي مي تواند به معناي مشكل براي جنين  مانند موارد زير باشد:

– بسيار بزرگ و با چربي اضافي متولد شدن. اين مسئله مي تواند زايمان را براي جنين مشكلتر و خطرناكتر كند.
– قند خون پايين بلافاصله پس از تولد كودك
– مشكلات تنفسي
– ناهنجاري هاي مادرزادي

اگر ديابت حاملگي داريد كارشناسان بهداشتي آزمايشات ديگري را براي بررسي جنين مانند موارد زير پيشنهاد خواهند كرد:

– سونو گرافي براي آنكه ببينند جنين چگونه رشد مي كند.
– شمارش زمان بين حركات جنين براي آنكه از وضعيت فعاليت جنين مطلع شوند يا آزمايشات استرسي خاص.

كارمداوم با پزشك كمكتان مي كند كه يك نوزاد سالم به دنيا بياوريد.

ديابت حاملگي چه اثري بر من دارد؟

غالباً زنان دچار ديابت حاملگي علائمي ندارند. ديابت حاملگي مي تواند:
– خطر فشار خون بالا را در طي حاملگي افزايش دهد.
– خطر جنين بزرگ و احتمال زايمان مشكل و نياز به سزارين را افزايش دهد.
– افزايش يا كاهش ناگهاني قند
– خطرات عفونت هاي ادراري و تنفسي

خبر خوب اينكه ديابت حاملگي پس از تولد بچه از بين مي رود. به هرحال احتمال ابتلا شما به ديابت نوع 2 در آينده بيشتر است. در ضمن ممكن است در حاملگي مجدد باز هم دچار ديابت حاملگي شويد.

بعضي زنان مي خواهند، بدانند آيا مي توانند پس از ابتلا به ديابت حاملگي به نوزاد خود شير دهند؟! شيردهي براي اكثر نوزادان، منجمله آنان كه مادرشان ديابت حاملگي دارد توصيه مي شود.

ديابت حاملگي خطرناك است، حتي اگر شما علائمي نداشته باشيد. مراقبت از خودتان مي توند به سلامتي نوزادتان كمك كند.

ديابت حاملگي چگونه درمان مي شود؟

درمان ديابت حاملگي به معناي برداشتن قدمهايي در جهت حفظ سطح قند خونتان در دامنه هدف است.

مي توانيد ياد بگيريد كه چگونه با استفاده از موارد زير قند خون خود را در سطح طبيعي نگاه داريد.

– برنامه غذايي
– فعاليت بدني
– انسولين در صورت نياز
برنامه غذايي

شما بايد با يك آموزشگر ديابت يا يك متخصص تغذيه كه برنامه غذايي براي كمك به انتخاب غذاهايي كه براي شما و جنينتان سالمتر باشد، مشورت كنيد. استفاده از يك برنامه غذايي به حفظ سطح قند خونتان در محدوده هدف كمك مي كند.  برنامه راهنمايي براي آنكه چه غذايي را بايد بخوريد چه ميزان بخوريد و چه وقت بخوريد به شما مي دهد. نوع انتخاب، زمان آن و ميزان آن همگي براي نگهداري سطح قند خون در محدوده هدف مهم هستند.

ممكن است توصيه به موار دزير شويد:

– محدود كردن شيريني جات
– خوردن سه وعده غذاي كامل و يك تا 3 ميان وعده در طي روز
– مراقبت از اينكه كي و چه ميزان غذاي پر كربوهيدرات مثل  ( برنج نان – سيب زميني – ماكاروني ) و  مواد قندي  مصرف مي كنيد. برنامه غذايي به شما خواهد گفت چه وقت و چه ميزان كربوهيدرات در هر غذا و ميان وعده بخوريد.

– در غذاي خود فيبرها را به شكل ميوه ها، سبزيجات، غلات و نان وارد كنيد.

فعاليت بدني

فعاليت بدني مانند پياده روي و شنا، مي تواند به شما كمك كند، كه به سطح قند خون هدف خود دست يابيد. با گروه مراقبت از بهداشت خود در مورد نوع فعاليت بدني كه براي شما بهتر است صحبت كنيد. اگر در حال حاضر فعال هستيد، به تيم سلامتي خود بگوييد كه چه مي كنيد.

انسولين

بعضي زناني كه مبتلا به ديابت حاملگي هستند، علاوه بر برنامه غذايي و فعاليت بدني نياز به انسولين دارند. اگر لاز م است تيم سلامت به شما نحوه تزريق انسولين به خودتان را نشان خواهند داد. انسولين مي تواند از طريق خون شما به كودك برسد.

بعد از تولد نوزادم، چطور مي توانم بدانم كه آيا ديابتم برطرف شده يا نه؟

6 تا 12 هفته پس از تولد نوزادتان يك آزمايش قند خون انجام مي دهيد كه ببينيد آيا هنوز ديابت داريد؟ در اكثر زنان ديابت حاملگي پس از حاملگي پايان مي يابد. به هر حال شما در خطر ديابت حاملگي در نوبت هاي حاملگي  بعدي يا ابتلا به ديابت نوع 2 در آينده هستيد.

چگونه از ابتلا به ديابت پيشگيري كنم يا آن را به تأخير بيندازم؟

كارهاي زيادي مي توانيد براي پيشگيري از ديابت انجام دهيد.

– به يك وزن معقول دست يابيد و آن را حفظ كنيد. حتي اگر بالاتر از وزن طبيي تان هستيد كاهش 5 تا 7 درصد از وزن بدنتان ميتواندبراي ايجاد تغييرات بزرگ كافي باشد. مثلاً اگر شما  90كيلو گرم هستيد كم كردن 5/4 الي 5/6 كيلوگرم مي تواند به ميزان زيادي خطر ابتلا به ديابت را در شما كاهش دهد. به مدت 30 دقيقه در اكثر روزهاي هفته فعاليت بدني داشته باشيد. پياده روي كنيد، شنا كنيد، ورزش كنيد يا پايكوبي نمائيد.

– يك برنامه غذايي سالم را تعقيب كنيد. غلات، ميوه و سبزي بيشتري بخوريد. چربي و كالري را كم كنيد. متخصص تغذيه مي تواند به شما در طراحي يك برنامه غذايي كمك كند.

زناني كه ديابت حاملگي داشته اند بايد اندازه گيري براي ديابت و پيش ديابت را تا 3 سال بعد ادامه دهند.

تشحيص زود هنگام ديابت و پيش ديابت مي تواند به پيشگيري از عوارضي چون بيماري قلبي كمك كند.

خطر ابتلا به سرطان پانکراس در افراد مبتلا به دیابت بیشتر از سایرین است

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه ملبورن کشور استرالیا می گویند نتایج تحقیقات جدید آنان نشان می دهد که بین سرطان پانکراس و دیابت ارتباط وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در مطالعه جدیدی که با همکاری مشترک پزشکان و ریاضی دانان صورت گرفت، محققان برای بررسی ارتباط بیماری دیابت و سرطان پانکراس، داده های بین سال های 1973- 2013 را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.

سرطان لوزالمعده یا پانکراس در تمامی گروه‌های سنی، از جوان ۱۵ ساله گرفته تا سالمند ۹۰ ساله دیده می‌شود اما بیشترین شیوع آن در سنین ۵۵ تا ۸۵ سالگی است.

علت واقعی بروز این سرطان هنوز شناخته شده نیست، ولی مشاهده شده که سیگار می‌تواند احتمال بروز سرطان پانکراس را افزایش دهد. مطالعات نشان می‌دهد که غذاهای پُر چرب نیز در ایجاد این سرطان نقش دارند.

در این تحقیق، نتایج 88 مطالعه بین المللی مورد بررسی قرار گرفت که بزرگترین تجزیه و تحلیل در رابطه با این موضوع تا به امروز است .

دکتر مهرداد نیک فرجام، متخصص کبد، لوزالمعده و کیسه صفرا از گروه جراحی دانشگاه ملبورن در این باره گفت: سرطان پانکراس اغلب زمانی تشخیص داده می شود که در مراحل پیشرفته بوده و علاج ناپذیر است.در نتیجه این یافته جدید بسیار مهم است زیرا نکات برجسته تشخی صی را برای پزشکان و بیماران مبتلا به دیابت در نظر می گیرد .

این مطالعه نشان می دهد خطر ابتلا به سرطان پانکراس در افراد مبتلا به دیابت بیشتر از سایرین است.

به گفته محققان وجود دیابت یک عامل خطر برای پیشرفت سرطان در مراحل بعدی زندگی به حساب می آید.

محققان می گویند هرچند تعداد افراد مبتلا به سرطان پانکراس در جمعیت نسبتا کم است، اما این مطالعه نشان می دهد باید برنامه های غربالگری برای این نوع سرطان در نظر گرفته شود و اولویت در غربالگری باید از بیماران مبتلا به دیابت شروع شود.

ابتلا به دیابت در افراد بالای 55 سال شایع تر بوده و این مساله برای غربالگری سرطان پانکراس در بیمارانی که دیابت آنها تازه تشخیص داده شده، بسیار مهم است.

شرح کامل نتایج این بررسی در نشریه Surgical Oncology به چاپ رسیده است.

چگونه از گلوکومتر یا دستگاه کنترل قند خون استفاده کنیم ؟

به خاطر داشته باشید که هر بیمار دیابتی که انسولین تزریق می کند لازم است حتماً دستگاه کنترل قندخون یا (گلوکومتر) را در منزل تهیه کند. زیرا به منظور کنترل بیماری لازم است شما قندخون خود را اندازه گیری نمائید و از روی میزان قندخون پزشک شما میزان انسولین مورد نیاز شما را تعیین می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تنظیم میزان انسولین بدون دانستن میزان قندخون عملا غیرممکن است .

شما ممکن است از گلوکومترهایی ساخت شرکت های متفاوت استفاده کنید اما اساس استفاده از تمام انواع تقریباً یکی می باشد در موقع استفاده به نکات زیر دقت کنید:

× حتماً دفترچه راهنما یا CD درون بسته را مطالعه نمائید

× باتری دستگاه را بررسی کنید در زمان شروع برای اولین بار بر روی باتری ممکن است چسب باشد که آن را جدا کنید.

× دو دکمه بر روی دستگاه قرار دارد که توسط آن می توانید روز، ماه و ساعت را تنظیم کنید.

× به کدی که روی جعبه نوار اندازه گیری نوشته شده دقت کنید و دستگاه را با آن کد تنظیم کنید.

× شما می توانید در هنگام خرید از فروشنده یا پرستار کلینیک بخواهید تا موارد بالا را برای شما انجام دهد.

× دستگاه را روشن و امتحان کنید

× قلم لانست را یک بار تا آخر بکشید تا بتواند درون انگشت شلیک شود.

× نوار اندازه گیری را درون دستگاه قرار دهید

× دستان خود را با آب و صابون شسته و با حوله خشک کنید

× قلم لانست را بر روی کنار انگشت خود بزنید زیرا درد آن کمتر از نوک انگشتان است.

× توجه داشته باشید که هر بار از یکی از انگشتان خود برای این منظور استفاده کنید

× انگشتی را که سوزن زده اید فشار دهید تا یک قطره خون درشت از آن بیرون آید.

× قطره خون را روی نوار قرار دهید که درون خود دستگاه مکیده می شود.

× پس از چند ثانیه قندخون شما برروی دستگاه مشخص می شود.

× اگر دستگاه علامت High یا Low را نشان داد به این معنی است که میزان قند خون شما خیلی بالاتر و یا پائین تر از مقدار تعریف شده برای دستگاه است که با توجه به دفترچه راهنمای دستگاه می توانید این میزان تعریف شده را مشخص کنید.

× سپس نوار تست را دور بیندازید و سوزن درون قلم لانست را تعویض نمائید.

× مقدار قند را در جدول اندازه گیری قندخون با ذکر ساعت و تاریخ یادداشت نمائید

برگه‌ی بعد »