علائم سرطان پروستات

پروستات غده‌ای در دستگاه تناسلی است. پروستات اجزاء مایع منی را می‌سازد و ذخیره می‌کند و در لگن، زیر مثانه و جلوی راست‌روده، ‌قرار گرفته است. قسمتی از پیشابراه ـ لوله‌ای که ادرار را از مثانه خارج می‌کند از پروستات می‌گذرد. پروستات سالم تقریباً به اندازۀ یک گردو است. اگر رشد پروستات خیلی زیاد باشد، به علت محل قرارگیری این غده، جریان ادرار کند یا متوقف می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، سرطان پروستات، رشد بدخیم سلولهای پروستات است که معمولاً آهسته و در درون پروستات در طی سالها رشد می‌کند و در این مدت علائم کمی ‌ایجاد می‌کند. اما به مرور زمان به بیرون از پروستات گسترش می‌یابد. ممکن است به بافتهای دورتر مانند استخوانها، ریه‌ها و کبد نیز دست‌اندازی کند. علائم و نشانه‌ها به میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد.

بیماری سرطان پروستات شایعترین بدخیمی‌منجر به مرگ، بعد از سرطان ریه است. و جدی ترین نوع این بیماری است تومور پروستات است البته این شکل از تومور پروستات در میان آقایان کمتر از ۴۰ سال نادر است ولی در آقایان بالای ۶۰ سال شایع می‌باشد. علت این بیماری نامشخص است.

در این نوع بیماری سلولهای سرطانی به بافت طبیعی پروستات هجوم آورده، آن را تخریب کرده و جایگزین آن می‌شوند. اگر تومور تشخیص داده نشود ممکن است به سایر قسمتهای بدن انتشار یابد.

یک عامل خطرزای مهم سن است. بیش از ۷۰ درصد از مردان که سرطان در آنها مشخص شده است، بیش از ۶۵ سال سن دارند. به‌نظر می‌رسد عوامل ژنتیکی، به‌ویژه در خانواده‌هایی که تشخیص سرطان در آنها، در سن پایین‌تر از ۶۰ سالگی بوده است، در پیشرفت سرطان پروستات نقش داشته باشد. خطر سرطان با افزایش شمار خویشاوندان نزدیک مبتلا به سرطان، افزایش می‌یابد.

علائم سرطان پروستات چیست؟

سرطان پروستات،‌ اغلب در مراحل اولیه هیچ علامتی را نشان نمی‌دهد. وقتی ‌که علائم بروز می‌یابد، بعید نیست بیماری به خارج از پروستات انتشار یافته باشد. علائم سرطان پروستات شامل این موارد است:

مشکلات ادراری:

ناتوانی در ادرار کردن.
دشواری شروع یا توقف جریان ادرار.
احساس دفع در اغلب مواقع، به ویژه در شب.
جریان ضعیف ادرار.
وقفه در جریان ادرار.
درد یا سوزش وقت ادرار کردن.
اشکال در نعوظ آلت تناسلی.
خون در ادرار یا مایع منی.
درد متناوب در قسمت پایین پشت، مفصل ران، یا قسمت‌های بالای ران.

اگرچه این علائم، علائم سرطان هستند، اما آنها به احتمال خیلی زیاد، به دلیل شرایط غیرسرطانی بروز کرده‌اند. بررسی این نشانه‌ها، از سوی پزشک، مهم است.

تومور پروستات ناشی از رشد غیرقابل کنترل سلول‌های پروستات بوده و معمولاً دارای علائم ذیل می‌باشد:

تکرر ادرار به ویژه در شب، منقطع بودن ادرار، احساس درد و سوزش در هنگام خروج ادرار،‌ احساس درد در قسمت پایین کمر و لگن خاصره، وجود خون در ادرار.

تورم پروستات، فرم بی‌خطر اختلال در پروستات می‌باشد که اغلب معروف به BPH است.

این بیماری با سن، رابطه مستقیم داشته و معمولاً از ۵۰ سالگی در آقایان بروز می‌نماید.

۴۰ تا ۵۰ درصد مردان ۵۰ ساله به این نوع پروستات مبتلا می‌باشند که در اثر آماس یا متورم شدن (بزرگ شدن) غده پروستات و به دلیل آلودگی‌های میکروبی موجود در مجاری ادراری به وجود می‌آید.

این نوع اختلال نسبت به دو مورد دیگر غیر معمول‌تر است.

علاوه بر کنترل ژنتیکی اختلالات پروستات، رژیم غذایی نقش قابل توجهی‌ در عدم بروز این بیماری دارد.

آیا امکان دارد سرطان پروستات پیش از بروز هرگونه علامتی در فرد رخ دهد؟

بله. غربالگری سرطان پروستات به‌دنبال تشخیص بیماری، پیش از بروز هرگونه علامتی در فرد است. دو روش غربالگری که معمولاً در نبود علائم برای کشف سرطان پروستات به‌کار می‌رود، یکی معاینۀ انگشتی مقعد است که پزشک پروستات را از طریق مقعد برای یافتن یک ناحیه توده‌دار لمس می‌کند، و دیگری آزمایش خون است که ماده ساخته شدۀ پروستات را ـ که به آن آنتی‌ژن ویژۀ پروستات (PSA) می‌گویند ـ اندازه‌گیری می‌کند. .(PSA) این دو روش، همراه با هم، بسیاری از سرطان‌های خاموش پروستات را که هیچ علامتی بروز نمی‌دهند، شناسایی می‌کنند.

به‌دلیل استفادۀ گسترده از آزمایش ‍ٍِ PSA  در ایالات متحده، تقریباً ۹۰% سرطان‌های پروستات در مرحلۀ اولیه مشخص می‌شوند و درنتیجه، ‌پس از تشخیص، مردان زندگی طولانی‌تری خواهند داشت.

سرطان پروستات را چگونه تشخیص می‌دهند؟

تشخیص سرطان پروستات فقط با انجام نمونه‌برداری تأیید می‌شود. درطول نمونه‌برداری، یک اورولوژیست (پزشکی که در بیماری‌های ادراری و اندام‌های جنسی مردان و اندام‌های ادراری در زنان تخصص دارد)، نمونه‌های بافتی را، معمولاً با یک سوزن، بر می‌دارد.
این عمل معمولاً در مطب پزشک با بیهوشی موضعی انجام می‌شود. سپس، یک آسیب‌شناس (پزشکی که بیماری‌ها را از راه مطالعۀ میکروسکوپی بافت‌ها، تعیین می‌کند) وجود سلول‌های سرطانی را کنترل و بررسی می‌کند.

گاه از مردان یک سلسله آزمایش خون می‌گیرند تا ببینند که آیا سرطان منتشر شده است.
برخی مردان همچنین، به آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارند:

اسکن استخوان:

پزشک مقدار کمی از مادۀ رادیواکتیو را به درون یک رگ خونی تزریق می‌کند، این ماده در جریان خون به گردش در می‌آید و در استخوان‌ها جمع می‌شود. دستگاهی موسوم به اسکنر، پرتو را کشف و اندازه‌گیری می‌کند.
اسکنر تصاویری از استخوان‌ها را بر صفحۀ کامپیوتر یا فیلم نشان می‌دهد. این تصاویر معمولاً سرطان گسترش یافته به استخوان‌ها را، نشان می‌دهند.

اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی.تی.اسکن):

یک دستگاه پرتو X متصل به کامپیوتر مجموعه‌هایی از تصاویر را با جزئیات، از مناطق درونی بدن، می‌گیرد. پزشکان اغلب، از سی.‌تی.‌اسکن برای دیدن لگن یا شکم استفاده می‌کنند.

تصویربرداری با تشدید مغناطیسی (MRI):

از یک آهنربای قوی متصل کامپیوتر برای گرفتن تصاویر با جزئیات، از مناطق بدن استفاده می‌شود.

سرطان پروستات، هم به‌وسیلۀ درجه و هم مرحله، توصیف می‌شود.

درجه نحوۀ دقیق شباهت‌های تومور با بافت غده‌ای نرمال پروستات را توصیف می‌کند. براساس ظاهر میکروسکوپی بافت توموری، آسیب‌شناس‌ها آن را به‌عنوان سرطان درجه پایین، متوسط یا بالا توصیف می‌کنند.

روش درجه‌بندی سرطان پروستات معروف به معیار گلیسون (Gleason) از معیار ۲ تا ۱۰ استفاده می‌کند.

معیار دیگر، به‌کارگیری G1 تا G4 است. در هر دو معیار، نمره‌های بالاتر، درجه بالاتر تومور را نشان می‌دهند. تومورهای با درجه بالا، عموماً، سریع‌تر رشد می‌کنند و نسبت به تومورهای با درجه پایین، امکان انتشار بیش‌تری دارند.

مرحله به وسعت و گستردگی سرطان اشاره دارد. سرطان پروستات در مراحل اولیه، سرطان مرحلۀ I و II، موضعی است و به خارج از غدۀ پروستات سرایت نکرده است.

سرطان پروستات مرحلۀ III، اغلب به آن بیماری موضعی پیشرفته می‌گویند، به بیرون از غده پروستات گسترش یافته است و حتی امکان دارد در کیسۀ منی هم باشد.

مرحلۀ ‌IV به این معنی است که سرطان به خارج از کیسه منی، به غدد لنفی و یا به سایر بافت‌ها یا اندام‌های بدن هم سرایت کرده است.

چرا کمردرد می گیریم؟

کمردرد بعد از سرماخوردگی دومین عامل مراجعه ی بیماران به پزشک است. همچنین پنجمین علت رایج بستری شدن در بیمارستان ها است و سومین جراحی شایع، در مورد بیماران کمردردی صورت می پذیرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، شکایت ۵۶ درصد از مردم کل دنیا هم بلافاصله بعد از بیدار شدن از خواب یا انجام فعالیت های زناشویی، از کمردرد است و بهتر است این را هم بگوییم که کمردرد فقط به دلیل بلند کردن اجسام سنگین یا بد خوابیدن به وجود نمی آید بلکه مجموعه عوامل و عادات غلطی که هر فرد در طول روز و فعالیت های روزانه اش آنها را دنبال می کند، باعث به وجود آمدن این درد کمرشکن می شوند.

دراین بخش ما به چند عادت غلطی که ابتلا به کمردرد را در پی دارند اشاره و راه حل کنار گذاشتن آن عادت را هم عنوان می کنیم، تا اگر شما هم از درد کمر رنج می برید، بتوانید عادت های غلط تان را بشناسید و آنها را رفع کنید.

۱) پشت میز نشینی

نشستن، چهل درصد از ایستادن به ستون فقرات شما فشار وارد می کند؟ خیلی از افراد بعد از چند روزی که کار زیاد، تمام وقت شان را پر می کند از دردکمر هم علاوه بر خستگی روحی شکایت دارند و شاید ندانند که نشستن بیش از حد، آن هم در وضعیتی غیرمتعارف و غیر استاندارد به کمرشان آسیب رسانده است.

ماهیچه های کمر وقتی که ساعات زیادی بی کار و در یک وضعیت قرار می گیرند، ضعیف می شوند و این ضعف باعث احساس درد می شود، نشستن در زاویه ۱۳۵ درجه کمک شایانی به کاهش فشار روی ستون فقرات تان می کند.
بنابراین هر چند دقیقه یک بار از حالت نود درجه یا کمتر خارج شوید و کمی لم دهید و به حالت ۱۳۵ درجه دربیایید.

۲) رانندگی های طولانی مدت

رانندگی های طولانی مدت، آن هم در حالتی که گردن و شانه ها به سمت جلو خم باشند، سبب سفت شدن قفسه سینه و در نتیجه فشار آمدن به گردن و ستون فقرات می شود.

بنابراین کمردرد، مشکل غیرقابل تصوری در میان رانندگان بین شهری و حتی درون شهری نیست. این اشخاص باید در زاویه نود درجه بنشینند و صندلی خود را به فرمان ماشین نزدیک کنند تا هیچ گونه کششی به سمت جلو نداشته باشند. هر دو یا سه ساعت یک بار هم توقف کنند و پنج دقیقه نرمش انجام دهند.

۳) فراموش کردن فعالیت های ورزشی

نتایج جدیدترین تحقیقات نشان داده اند که چهل درصد از افرادی که بعد از ابتلا به کمردرد، دور ورزش را خط کشیده اند یا فعالیت های ورزشی شان را کم کرده اند، شدت درد کمرشان بیشتر شده است. به گفته ی وی متخصصین و جراحان ستون فقرات، ورزش کردن برای بهبود بسیاری از بیماری ها مؤثر است.

پیاده روی های سبک و منظم و انجام دادن نرمش هایی مانند خم کردن بدن و رساندن نوک انگشتان دست تا زیر زانو برای التیام درد کمر بسیار مفید است.

۴) نادیده گرفتن فعالیت هایی مانند یوگا

شاید برای تان عجیب باشد اگر بگوییم یوگا نه تنها باعث کاهش استرس می شود. بلکه تا حد قابل قبولی دردهایی مثل کمردرد را هم کم می کند.

به گفته ی محققان دانشگاه واشنگتن براساس تحقیقی که روی ۱۰۱ بیمار مبتلا به کمردرد انجام داده اند، انجام فعالیتی مثل یوگا که نفس عمیق و آرامش جسم و تن در طول فعالیت را در پی دارد، می تواند اثر به سزایی در کاهش کمردرد در کنار ورزش های فیزیکی دیگر داشته باشد.

۵) اعتیاد به شکستن قولنج

کم نیستند افرادی که برای التیام درد کمرشان یا از روی عادت، اقدام به شکستن قولنج خود می کنند و نمی دانند که این کار نه تنها دردشان را کم نمی کند، بلکه به مرور زمان باعث به وجود آمدن یا تشدید آسیب های کمری شان می شود.

شما برای اینکه کمردرد نگیرید، به ماهیچه های کمری قوی و ستون فقراتی سالم نیاز دارید، بنابراین سعی کنید این عادت اشتباه را از سرتان خارج کنید و هر وقت احساس کردید که کمرتان ناراحت است، به جای شکستن قولنج، چند نرمش ساده انجام دهید. خم شدن به پایین و طرفین به صورت آرام آرام می تواند میل به شکستن قولنج را در وجودتان سرکوب کند.

۶) تغذیه نامناسب

شاید کمتر کسی فکر کند که تغذیه هم می تواند در کاهش کمردرد موثر باشد، اما دانشمندان اعتقاد دارند که تغذیه ی مناسب همان قدر که می تواند در داشتن قلب و وزن و فشار خونی متناسب و سالم مؤثر باشد، می توان برای جلوگیری از کمردرد هم مفید واقع شود.

نتیجه ی تازه ترین تحقیقات نشان می دهند که تغذیه ی نامناسب و در نتیجه سوخت و ساز شیمیایی نامتناسب در بدن باعث افزایش ارسال سیگنال های عصبی حاوی پیغام درد به مغز می شود. رژیم غذایی مناسب برای افراد مبتلا به کمردرد، رژیمی است که بتواند التهاب بدن را کاهش دهد و برای کاهش این التهاب و در نتیجه کاهش کمردردتان باید از خوردن بیش از حد مواد حاوی کافئین مثل چای یا قهوه ی غلیظ یا غذاهای فرآوری شده مثل سوسیس، کالباس و انواع کنسروها بپرهیزید.

۷) حمل کیف های سنگین

میزان آسیبی که حمل کردن کیف های سنگین به ستون فقرات وارد می کند با آسیبی که هنگام انجام دادن ورزش های حرفه یی و سنگین به ستون فقرات وارد می شود برابری می کند و این زنگ خطری است برای افرادی که در طول روز با کیف دستی های سنگین روانه ی محل کار، خرید یا محل درس شان می شوند.

۸) تشک های قدیمی

عمر مفید یک تشک خوب بین نه تا ده سال است. اما اگر خواب راحتی ندارید یا بیشتر وقت ها اول صبح کمرتان درد می کند، ممکن است مشکل از تشک تان باشد، حتی اگر پنج یا شش سال بیشتر از عمرش گذشته باشد بهتر است هر پنج سال یک بار تشک تان را عوض کنید و یک تشک خوب و طبی بخرید.

۹) پوشیدن کفش های پاشنه بلند

وقتی که شما کفش پاشنه بلندی به پا می کنید، برای حفظ تعادل بدن تان مجبورید که کمی متمایل به جلو راه بروید و کمرتان را هم وادار به تحمل وزن بیشتری کنید.

همچنین پوشیدن انواع صندل ها هم باعث حرکت مداوم پاهای تان به طرفین و درنتیجه وارد آمدن فشاری مضاعف به ستون فقرات تان می شود.

برای رفت و آمد روزانه به محل کار یا تحصیل یا حتی خرید، از کفش های سبک و راحت استفاده کنید.

۱۰) اعتیاد به برنامه های تلویزیونی

اگر دشمن خودتان و کمرتان هستید، می توانید برای هر چه بهتر و سریع تر آسیب رساندن به ستون فقرات تان ساعت ها جلوی تلویزیون چمباتمه بزنید و مشغول تماشای فیلم های سینمایی، سریال ها یا فوتبال شوید.

بهتر است هنگام تماشای تلویزیون کنترل آن را دورتر از خود قرار دهید تا در طول برنامه چند مرتبه مجبور به بلند شدن از جای خود و تغییر وضعیت تان شوید.

مراقبت از مفصل زانوها

زانو بزرگترین و مهم ترین مفصل بدن است که در پیاده روی و انواع ورزشها نقش حساسی داشته و سلامت و قوت آن، ما را در انجام کارهای روزمره و انجام فعالیت های ورزشی توانمند می سازد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مفصل زانو مهم ترین مفصلی است که وزن بدن را حمل می کند. از این رو تمام فعالیت های انسان مانند کار سنگین، کم تحرکی و افزایش وزن می تواند آسیب زیادی به این قسمت بدن وارد آورد.

فشار وارده به زانوها در موقع بالا رفتن از پله ها ۳ برابر وزن بدن و در موقع پایین آمدن از پله ها ۷-۸ برابر وزن بدن می باشد. از این رو کاهش وزن برای حفظ سلامتی مفاصل به ویژه مفصل زانو از اهمیت بالایی برخوردار است.

بی تحرکی نیز خطری جدی برای مفصل زانو می باشد. برخی معتقدند که با بی تحرکی و ثابت نگه داشتن زانو و همچنین حذف فشار از روی آن می توان به حفظ سلامت زانو کمک کرد در حالی که بی تحرکی خطر جدی برای بروز بیماری های مفصل و آرتروز است. زیرا تغذیه مفصل از طریق تحرک تامین می شود.

لازم به ذکر است که نحوه نشستن به صورت چهارزانو عامل تشدید کننده مهمی در تخریب غضروف مفصلی بشمار می آید درحالیکه کاهش وزن همراه با تغذیه و انجام ورزش های مناسب می تواند به پیشگیری و درمان آسیب های مفصلی کمک کند.

نکاتی چند برای مراقبت از زانوها

۱- زانوها نیاز به تحرک دارند. تحرک به تغذیه مفصل، حفظ قدرت عضلانی و دامنه حرکتی زانو کمک می کند.

۲- اگر به کارهایی اشتغال دارید که ناگزیرید برای مدتی طولانی روی صندلی بنشینید، ساعتی یک بار از جای خود برخیزید و پنج دقیقه راه بروید. همچنین هنگام نشستن می توانید پاشنه های پا را از روی زمین بلند کنید یا زانوها را صاف نگه دارید.

۳- افرادی که ناچارند مدتی طولانی بایستند، ساعتی چند بار زانوهای خود را خم کنند. همچنین توصیه می شود که در طول روز، چند بار روی پاشنه پا بایستند و چند قدم راه بروند. این افراد به منظور پیشگیری از زانو درد، باید از روشهای تقویت کننده زانو استفاده کنند.

۴- بیمارانی که برای مدتی طولانی بستری بوده اند و قادر به راه رفتن نیستند، باید در طول روز حداقل سه بار انقباضات یا ورزش های ایستایی زانو را انجام دهند.

۵- هنگام خوابیدن به صورت طاق باز، بالش را زیر زانوهای خود قرار دهید. چنانچه به پهلو می خوابید، بین زانوها بالشی قرار دهید اما اگر عادت دارید که روی شکم بخوابید، (که عادت نادرستی است و از منظر اسلام نیز مکروه می باشد) بالش را زیر ساق ها بگذارید.

با انجام منظم ورزش های تقویتی و کششی، قدرت عضلانی و انعطاف پذیری بافت های اطراف مفصل را بهبود بخشیده و از بروز ضایعات زانو پیشگیری نمایید. همچنین سعی کنید حرکات زانو را در دامنه کامل انجام دهید. این کار به حفظ دامنه کامل حرکتی مفصل کمک می کند.

ورزش های زانو را ابتدا با تعداد کم (۵ بار) و دو بار در طول روز شروع کنید و با بهبود وضعیت جسمانی، تعداد و دفعات تکرار آن را افزایش دهید.

– توصیه می شود که در مراحل ابتدایی، در هر جلسه یک حرکت ورزشی انجام دهید و اگر حرکتی مکوجب ناراحتی شما شد، از انجام آن خودداری کنید.

– از انجام ورزش هایی که موجب درد، ناراحتی و تورم زانو می شود، خودداری کنید اما باید درد مفصلی و درد عضلانی که در مراحل اولیه تمرینات ورزشی بروز می کند، تمایز قائل شوید. دردهای عضلانی معمولاً به طور تاخیری، یعنی چند ساعت پس از انجام تمرینات بروز می کنند. این دردها، به مرور زمان با تداوم برنامه ورزشی از بین می رود.

– اگر افزایش وزن دارید، با برنامه های مناسب ورزشی و غذایی، وزن خود را کاهش دهید. به خاطر داشته باشید که کاهش وزن موجب کاهش فشار وارده بر مفصل می شود.

– از انجام اعمالی نظیر بلند کردن اجسام بسیار سنگین و حمل بار به مدت طولانی اجتناب کنید، زیرا این کار فشار زیادی بر زانوها وارد می سازد. اگر ناگزیر به حمل اجسام سنگین هستید، عضلات زانو را با ورزش تقویت کنید و بین فعالیت های خود، زمانی را به استراحت اختصاص دهید.

مروری بر سرطان سینه در زنان

سرطان پستان از جمله سرطان های قابل پیشگیری و قابل تشخیص زودرس است که با ارائه راهکارهای ویژه، می توان به کاهش مراجعه دیرهنگام و ارائه درمان مؤثر به منظور افزایش بقاء، کاهش مرگ و ارتقاء کیفیت زندگی بیماران کمک شایانی کرد. اما در حال حاضر سرطان پستان علت اصلی منتهی به مرگ در سنین ۷۹ ـ ۴۰ سالگی در زنان است که نقشی مشابه بیماری های قلبی عروقی در مردان بازی می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، گرچه واضح است که ابتلا به این بیماری به دلیل صدمه روانی حاصل از ابتلا به بیماری صعب العلاج سرطان، برای بیماران بسیار ناراحت کننده خواهد بود؛ اما خوشبختانه امروزه با استفاده از روش های غربالگری و تشخیص زودرس این بیماری و همچنین پیشرفت های درمانی تحول بزرگی در معالجه این بیماری ایجاد شده است.

سرطان پستان دومین عامل مرگ و میر در بین زنان، سرطان و شایع ترین آن سرطان پستان است که متأسفانه سن شیوع آن در بین زنان جوان کشورمان قابل تأمل است.

متأسفانه در کشور ما اوج فراوانی سرطان پستان در بین زنان در دهه چهار و پنج عمرشان است که طبق گفته بسیاری از پزشکان یک دهه پایین ‌تر از آمارهای جهانی ست. به همین دلیل توصیه می‌شود تمام زنان زیر ۴۰ سال به فاصله یک تا دو سال توسط پزشک معاینه شوند و از این سن به بعد هر سال به پزشک مراجعه کنند.

در واقع از چهل سالگی به بعد باید علاوه بر معاینات، ماموگرافی(تصویربرداری از پستان) هم، سالانه انجام شود تا با تکرار این بررسی‌ ها به صورت منظم، بتوان سرطان پستان را در مراحل اولیه شناسایی و نسبت به درمان قطعی آن اقدام نمود.

عوامل متعددی در بروز سرطان پستان دخیل هستند که مهم ترین آنها عبارتند از سن، سابقه فامیلی، عوامل ژنتیکی و هورمونی، اولین حاملگی بالای ۳۰ سال و … است .

از آنجا که سرطان پستان به عنوان یک بیماری جنس مؤنث شناخته شده، لذا جنس اغلب به عنوان یک عامل خطر در نظر گرفته نمی‌شود؛ چراکه بطور کلی تنها یک درصد سرطان‌ های پستان در جنس مذکر اتفاق می ‌افتد.

البته افزایش سن از عوامل خطر بسیار مهم در سرطان پستان است، سرطان پستان در زنان زیر ۳۰ سال شایع نیست، اما متأسفانه میانگین سن بروز سرطان پستان در زنان ایرانی بین ۱۵-۱۰ سال کمتر از کشورهای غربی است و بیشتر ین موارد سرطان پستان در بین سنین ۴۹-۴۰ سال گزارش می شود.

علائم این سرطان شامل توده یا تومور پستان، ترشح از نوک پستان، تغییرات پوست و نوک پستان است که البته در مراحل اولیه کاملاً بدون علامت است و به همین دلیل ماموگرافی توصیه می شود.

در واقع توده بدون درد شایع ترین علامت سرطان پستان است که در حدود ۷۵ درصد موارد توسط خود بیمار و یا معاینه ماهیانه کشف می شود و با توجه به اینکه توده هم در بیماری خوش خیم و هم بدخیم می تواند دیده شود، بهتر است در صورت لمس هر توده ای در پستان به پزشک مراجعه شود.

ترشخ از نوک پستان معمولاً به دنبال بیماری های خوش خیم پستان ایجاد می شود، با وجود اینکه وجود ترشحات نوک پستان در اغلب موارد همراه با سرطان پستان نیست، اما به دلیل احتمال وجود سرطان در همراهی با این علامت بررسی دقیق آن ضروری ست. ترشح خونی که خودبخودی ست و از یک پستان و یک مجرا خارج می شود، احتمال بیشتری برای همراهی با سرطان پستان دارد.

ترشحاتی که شک به وجود سرطان را بر می انگیزند شامل ترشحات خونی یا آبکی، ترشحاتی که خودبخودی و بدون فشار خارج می شوند، ترشحاتی که از یک پستان و از یک مجرای نوک پستان خارج می شود، ترشحاتی که همراه با توده باشد و ترشحات پس از یائسگی.

تومور سرطانی همچان که نسوج اطراف خودش را درگیر می کند، باعث کوتاه شدن رباط های نگهدارنده پوست پستان می شود و این تغییر به نوبه خود فرورفتگی هایی در پوست ایجاد می کند. البته کشیدگی پوست یک یافته قطعی دال بر سرطان نیست و گاهی به دنبال بیماری های خوش خیم پستان نیز یافت می شود.

در برخی از افراد فرورفتگی نوک پستان ممکن است متعاقب شیردهی یا پس از دوران بلوغ و بدون نشانه خاصی ایجاد شود که قابل برگشت است، اما در سرطان این فرورفتگی حالت ثابت دارد و با معاینه دقیق پستان ممکن است وجود توده ای در زیر نوک پستان مشخص شود.

گاهی اوقات نیز به علت بزرگی بیش از حد تومور در یک پستان، پستان ها از حالت متقارن خارج شده و به طور واضح پستان یک طرف بزرگ تر از طرف مقابل می شود.

البته اندازه دو پستان در افراد سالم نیز کاملاً مشابه نیست، اما بزرگی یک پستان نسبت به طرف دیگر که اخیراً ایجاد شده باشد، باید مورد توجه قرار گیرد.

بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل و تورم یک طرفه بازو و اندام فوقانی نیز می تواند از علائم بروز این سرطان باشد.

روش های پیشگیری از سرطان پستان

۱- درباره چربى هایى که مصرف مى کنید دقت کنید.

قطعاً بسیارى از انواع چربى ها سبب افزایش سطح استروژن در بدن مى شود که خود خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش مى دهد.

۲- حداقل چهار ساعت در هفته ورزش مى کنند

نتایج بررسی ها نشان داده است افرادی که چهار ساعت در هفته ورزش مى کنند در مقایسه با زنانى که فعالیت بدنى ندارند، ۳۷ درصد کمتر به سرطان سینه مبتلا مى شوند.

۳- اگر چهل سال یا بیشتر سن دارید، حتما سالى یک بار ماموگرافى کنید، ماموگرافى ۲ تا ۵ سال قبل از آنکه بتوان توده اى را در سینه لمس کرد، سرطان سینه را شناسایى مى کند.

۴- اگر هنوز عادت ماهیانه مى شوید، ۷ تا ۱۰ روز بعد از شروع قاعدگى خودتان سینه هایتان تان را معاینه کنید و اگر دیگر عادت ماهیانه نمى شوید یک روز در ماه را مشخص کرده و هر ماه در آن روز سینه هاى تان را معاینه کنید.

نکاتی در خصوص سرطان سینه

سرطان سینه یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان زنان ایرانی محسوب می‌شود. بیماری سرطان پستان مانند سایر بیماری‌های سرطان ۴ مرحله اول تا چهارم دارد، مرحله اول آن کاملا قابل علاج قطعی است، مرحله دوم و سوم، مرحله کلینیکی است که بیمار باید تحت درمان‌های خاص و عمدتا جراحی و شیمی‌درمانی قرار گیرد؛ اما مرحله چهارم زمانی است که بیماری خیلی پیشرفت کرده است و کار زیادی برای آن نمی‌توان انجام داد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مساله مهم سرطان سینه در ایران این است که به‌رغم آن‌که حدود ۸۰ درصد موارد این بیماری در کشورهای غربی در مرحله یک شناسایی و درمان می‌شوند، در ایران ۷۰ درصد این بیماران در مرحله ۲ یا ۳ شناسایی می‌شوند و همین امر درمان قطعی این بیماران را با مشکل مواجه می‌کند.

پیش از این، سرطان سینه بیماری‌ای بود که بیشتر زنان سفیدپوست و افرادی را که در قطب‌های صنعتی همچون آمریکای شمالی و اروپای غربی زندگی می‌کردند، مبتلا می‌کرد، اما بعد معلوم شد که در هر جایی هست؛ آسیا، آفریقا، اروپای شرقی و آمریکای لاتین مواردی از سرطان سینه را داشتند. تا سال ۲۰۲۰ حدود ۷۰ درصد از موارد سرطان سینه در کشورهای در حال توسعه خواهد بود.

در سرطان سینه، مبتلایان شانس بالایی برای زنده ماندن داشته و پس از درمان، احتمال بازگشت و عود مجدد بیماری وجود دارد. بنابراین بیماران مبتلا به سرطان سینه باید تحت نظر پزشک معالج قرار بگیرند.

البته احتمال پیشگیری از ۴۰ درصد انواع سرطان‌ها وجود دارد و سرطان سینه نیز یکی از انواع سرطانی است که براحتی می‌توان با تشخیص زودرس از آن پیشگیری کرد و تنها شرط آن، هوشیار بودن مردم جامعه بخصوص زنان است.

سابقه فامیلی احتمال ابتلا به سرطان سینه را ۵ برابر افزایش می‌دهد، از این رو پیشگیری از این سرطان بسیار حائز اهمیت است تا این بیماری در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود.

همچنین نازایی و عدم شیردهی زنان از عوامل ابتلا به سرطان سینه به شمار می‌رود و زنانی که پس از بارداری شیردهی نداشته یا نازا هستند، یکی از فاکتورهای خطر برای ابتلا به این سرطان را دارا هستند.

امروزه به کمک شیوه‌های نوین جراحی و رادیوتراپی، رژیم‌های جدید کموتراپی و هورمون‌تراپی، تارگت‌تراپی و درمان‌های حمایتی، کمتر از گذشته نگران درمان مناسب بیماران هستیم.

البته مسائل فرهنگی همیشه باعث پنهان کردن بیماری نمی‌شود بلکه گاهی زمینه و بستر ابتلای به آن را فراهم می‌کند مثلا الان چند سالی است که استفاده از سیگار و قلیان به عنوان یک خرده فرهنگ جدید در میان دختران و زنان جوان مد شده و رواج یافته است در حالی که استعمال دخانیات و بخصوص قلیان از عوامل بسیار خطرناک ابتلا به سرطان سینه به شمار می‌رود. همچنین افزایش وزن غیرطبیعی و مصرف ترکیبات هورمونی‌ زنانه به صورت غیرعلمی نیز از عوامل موثر در ابتلا به این سرطان محسوب می‌شود. همچنین سابقه فامیلی و سقط جنین غیرطبی از عوامل موثر در ابتلا به سرطان سینه محسوب می‌شود.

درد، التهاب، تورم، قرمزی و فرورفتگی نوک سینه از علائم شایع سرطان سینه به شمار می‌رود.

سن بالا، سابقه فامیلی ابتلا به سرطان، اولین حاملگی بالای ۳۰ سال، قاعدگی زیر ۱۲ سال، یائسگی بالای ۵۵ سال، عدم حاملگی، عدم شیردهی و هورمون‌درمانی بعد از یائسگی از عوامل خطر در ابتلا به سرطان سینه هستند.

دردهای شایع سینه به دو دسته دوره‌ای و غیردوره‌ای تقسیم می‌شود که دردهای دوره‌ای در زنان ۳۰ تا ۳۵ ساله در نیمه دوم قاعدگی یا در صورت مصرف هورمون دیده می‌شود.

دردهای دوره‌ای غالبا دوطرفه هستند و به علت شدت درد به زیر بغل منتشر می‌شوند و همچنین با مصرف کافئین یا در صورت اضطراب و افسردگی تشدید می‌شوند و عموما علت این دردها تغییرات هورمونی است.

البته دردهای غیردوره‌ای بدون ارتباط با قاعدگی هستند و معمولا در افراد بالای ۴۰ سال دیده می‌شود و ماهیت سوزنی یا کششی دارند. علت دردهای غیردوره‌ای عموما کیست‌های ناحیه سینه، دردهای قلبی و عضلانی، توده‌های خوش خیم یا بدخیم سینه هستند.

یکی دیگر از نگرانی‌های زنان در ارتباط با سرطان پستان به بحث زیبایی و حفظ تناسب اندام آنها برمی‌گردد که بازهم تاثیر فرهنگ را در بیماری و درمان آن نشان می‌دهد.

پزشکان ایرانی تقریبا از حدود ۲۰ سال پیش در عمل جراحی سرطان سینه قادر به حفظ سینه‌ها هستند. ضمن این‌که استفاده از پروتزهای سینه می‌تواند نگرانی خانم‌ها را دراین‌باره برطرف کند. با این حال زنان جامعه ما باید برای تشخیص و پیشگیری از سرطان سینه، سالی یک بار معاینه کلینیکی و ماهی یک بار ماموگرافی را فراموش نکنند.

چه عواملی بر سلامت روح و روان موثر است ؟

عوامل متعددی بر روی سلامت و بهداشت روح و روان انسانها تاثیر گذار می باشند با وجود جدا نبودن اثرات متقابل عوامل فردی و محیطی ما برآن شدیم یک تقسیم بندی کلی از عوامل فردی(شامل:ِ ژنتیک و فیزیولوژی، جنسیت، باورها و اعتقادات فردی، داشتن مهارت های زندگی و… است)و محیطی(عوامل فرهنگی،اجتماعی، اقتصادی، محیط خانوادگی و… ) مؤثر بر سلامت روان انجام دهیم از سوی دیگر وجود بیماری هایی از قبیل بیماری های قلبی، اضطراب، افسردگی، موقعیت هایی که بی کاری زیاد و درآمد پایین است، آموزش محدود است .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در موقعیت هایی که استرس زیاد است، تبعیض جنسیتی وجود دارد،سبک زندگی ناسالم است و تخطی از قانون وجود دارد مشکلات روانی بیشتر و گویای این مسئله است که روان و اجتماع ممکن است اثر متقابلی بر شدید کردن اثرات رفتار و سلامت داشته باشند

۱-عوامل فردی:

بر سلامت روح و روان عوامل مختلف فردی مؤثر هستند.این عوامل شامل ژنتیک و فیزیولوژی، جنسیت،یادگیری مهارت های زندگی،اعتماد به نفس،قدردانی،باورها و اعتقادات فردی،خندیدن و شادی،لذت بردن از زندگی ، نداشتن کشمکش ، تغذیه، ورزش، خواب مناسب و کافی، عدم وجود اعتیاد،اشتغال به کار هستند.

برخی از این عوامل نظیر ژنتیک ، فیزیولوژی و جنسیت غیر قابل تغییر اما برخی از آنها قابل تغییرند.

با مطالعه مطالب گفته شده در ذیل شما می توانید با حقایق وراهکارها یی در خصوص عوامل قابل تغییر آشنا شویم و از این طریق سلامت روان خود را ارتقا دهید.

۱-۱ژنتیک و فیزیولوژی

نظام زیستى‏نگرى که اساس روان ‏پزشکى را تشکیل مى‏دهد، سلامت روانى را زمانى محقق مى‏داند که بافت‏ها و اندام‏هاى بدن به طور سالم و بى‏نقص به وظایف خود عمل کنند. در مقابل هر نوع اختلال در دستگاه عصبى و در فرایندهاى شیمیایى بدن، اختلال روانى را به همراه خواهد داشت.نمونه آن اختلالات روانی پس از آسیب مغزی و بیماری های جسمی و ناتوانی هایی است که بر روی سلامت روان تأثیر می گذارند و می توانند منجر به افسردگی،اضطراب و جداشدن از جمع شوند.

۱-۲ جنسیت : جنسیت تعیین کننده مهم بهداشت روانی و بیماری روانی است.(۳۴)تعیین کننده ای است که اشاره به ویژگی های متمایزاجتماعی و بیولوژیک مردان و زنان دارد. جنسیت به عنوان یک مولفه قدرتمند تعیین کننده اجتماعی سلامت است که با مشخصه های دیگر مانند سن ، ساختار خانواده ، تعامل ،درآمد ، آموزش و حمایت اجتماعی و فرهنگ در ارتباط است

جنسیت عنصر حیاتی در نابرابری سلامت در کشورهای در حال توسعه است و این نابرابری ها بر روی سلامت روان نیز تأثیر می گذارد . سیاست های اقتصادی و اجتماعی که باعث تغییرات ناگهانی،مخرب و شدید درآمد، اشتغال و سرمایه اجتماعی می شوند که اگرقابل کنترل یا قابل اجتناب نباشد به طور قابل توجهی نابرابری جنسیتی علیه زنان و میزان اختلالات شدید روانی را افزایش می دهد

نرخ کلی اختلالات روانی برای مردان و زنان تقریباً یکسان هستند، اما تفاوت قابل توجهی در الگوی  بیماری های روانی می توان یافت. زنان بیشتر از مردان تحت تأثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی و موقعیت زندگی در معرض خطرات سلامت روانی قرار دارند. تجربه پریشانی عاطفی،خشونت جنسی، خشونت خانگی، فشارهای ایجاد شده توسط نقش های متعدد خود و تبعیض های جنسی بر علیه زنان بیشتر است تقریباً یک پنجم از زنان تجاوز یا اقدام به تجاوز را در طول عمر خود تجربه نموده اند.

افسردگی شایع ترین مشکل سلامت روانی در زنان است.میزان افسردگی تک قطبی در زنان دو برابر بیشتر است.در مقابل در مردان وابستگی به الکل دو برابر و احتمال ابتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی سه برابر بیشتر از زنان است.در کشورهای توسعه یافته تقریباً ۱ در ۵ مرد و ۱در ۱۲ زن دچار وابستگی به الکل در طول عمر خود است. همچنین خشونت در مردان بیشتر است

۱-۳ احساسات مثبت: احساسات مثبت بیشتر به ویژگیهای شخصیمان وابسته است. خوشحالی گاهی با احساسات خوش بینانه و هدف دار همراه است نکته جالب اینست که داشتن حتی میزان کمی از احساسات مثبت تا حد قابل توجهی آثار منفی استرس را کاهش داده که منجر به افزایش مقاومت بدن در برابر بیماریها و عفونت ها  و کم شدن احتمال مریضی میشود.

۱-۳-۱ خنیدن و شادی: بعضی از محققان فکر می کنند که خندیدن ممکن است بهترین درمان باشد که کمک می کند احساس بهتری داشته باشید.خندیدن،شوخی و خوش خلقی کردن ممکن است نقش مهمی در داشتن احساسات خوب داشته باشد.حال زمانی که می خندیم در بدن ما چه اتفاقاتی می افتد که می تواند منجر به افزایش سلامت گردد؟ وقتی می خندیم فیزیولوژی بدن ما تغییر می کندخندیدن روی سطح جریان خون،پاسخ ایمنی بدن،سطح قند خون،ریلکس شدن و خواب مؤثر است.در زمان خندیدن ،ماهیچه های صورت و بدن ما کشیده می شوند،ضربان و فشارخون بالا می رود، تندتر نفس می کشیم و اکسیژن بیشتری را به بافت هایمان می رسانیم.(.در حقیقت فقط فکر کردن به خندیدن برای کاهش سطح هوررمون های استرس کافی است همچنین به هنگام خنده تغییرات هورمونی نیز در بدن اتفاق می افتد مثلاً هورمون ضد درد (که باعث احساس خوشی و سلامتی در شخص می‌شود) در مغز آزاد می‌شود و میزان هورمونهای استرس زا در خون پایین می‌آید.

درتحقیقی در دانشکده مریلند بر روی ۲ گروه به این صورت  انجام شد که به یک گروه فیلم کمدی و به گروه دیگر فیلم درام نشان دادند.رگ های افرادی که فیلم کمدی می دیدند به طور نرمالی عمل می کرد و به راحتی منبسط و منقبض می شد ولی در افرادی که فیلم های درام می دیدند رگ ها تمایل داشت که سخت شود و فقط به حرکت جریان خون محدود گردد. همچنین به نظر می رسد خندیدن باعث سوزاندن کالری می شود.

طبق تحقیق  دانشگاه Vanderbilt آمریکا ۱۵-۱۰دقیقه خندیدن ۵۰ کالری را می سوزاند (یک تکه شکلات در حدود ۵۰ کالری است)در مطالعه دیگری بر روی ۱۹ نفر از افراد دیابتی نشان داد که خندیدن بر وری سطح قند خون تأثیر دارد درحالیکه با افزایش استرس ایمنی بدن کاهش می یابد و برعکس خندیدن باعث افزایش ایمنی می شود.

عوامل دخیل در احساس خوشحالی و شادی شامل حس عاشقانه، حس دوستانه یا به صورت داشتن روابط اجتماعی با دیگران مثل همسایگان، داشتن محیط کاری من

۱-۳-۲ لذت: توانایی لذت  بردن از زندگی برای سلامت روان ضروری است راز زندگی لذت بردن از گذران زندگی است.تمرین کردن مراقبه راهی برای ترویج توانایی لذت بردن از زمان حال است.البته ما نیازداریم که طرحی برای آینده داشته باشیم و از گذشته درس بگیریم  اما اغلب ما خودمان را در زمان حال با نگران کردن در مورد آینده بدبخت می کنیم.

۱-۳-۳ قدردانی: از جمله اساسی‌ترین و زیر بنایی‌ترین مسائلی است که باعث حفظ سلامت روان می گرددقدردانی است. قدردانی به صورت کلامی، غیرکلامی و یا هر دو روش صورت می گیرد.

شیوه‌های قدردانی:

۱ـ سپاسگزاری و تشکر کردن کلامی از عمل افراد
۲-نامه نوشتن
۳ـ لبخند زدن
۴ـ به گردش بردن فرد یا افرادی که در حق ما ابراز محبت کرده‌اند.
۵ـ کمک کردن در کارهای منزل نیز می‌‌تواند مراتب قدردانی ما را نشان دهد.
۶ـ صرف کردن وقت با دیگران است مثلاً‌ مرد برای قدردانی از زحمات همسرش می‌تواند مدت بیشتری از وقت خود را با او بگذراند و بالعکس
۷ـ نگهداری از بچه‌ها شیوه دیگری جهت دستیابی به این امر مهم است.
۸ـ حمایت و وفاداری از طرف مقابل
۹ـ گوش دادن همراه با علاقه به طرف مقابل
۱۰) قدردانی را از کلماتی و جملات کوچک شروع کنیم تا به جملات بزرگتری برسیم مثلاُ گفتن متشکرم یا ممنون
۱۱)تمرین به روش تجسم خیالی یعنی افرادی که قرار است از آنها قدردانی کنیم ابتدا آنها را مجسم کرده و به ایفای نقش بپردازیم.
برای انجام قدردانی نکات زیر را به خاطر داشته باشید:
۱ـ قدردانی باید دقیقاً‌ از افرادی که لازم است انجام گیرد به این معنا که اگر بخواهیم از همسر خود درمقابل عملی که انجام داده قدردانی نمائیم باید این سپاسگزاری را از خود همسر انجام دهیم و نه فرزندان.
۲ـ کیفیت و کمیت قدردانی باید متناسب با کیفیت و کمیت عمل انجام شده باشد.
۳ـ سعی کنیم قدردانی از شیوه‌های کلامی و غیرکلامی تواما استفاده کنیم مثلاً‌ تشکر کردن به همراه لبخند زدن.
۴ـ عمل قدردانی را محدود به سن اشخاص نکنیم مثلاً نگوئیم که چون بچه کوچک است نیاز به قدردانی ندارد.
۵ـ موضوع یا مسئله‌ای که از آن قدردانی می‌کنیم باید دقیقاً‌ مشخص شود تا فرد متوجه شود از کدام کار او قدردانی نموده‌ایم.

البته هرچند که قدردانی و سپاسگزاری از زحمات دیگران امری بسیار پسندیده است اما اگر همیشه توقع داشته باشید در مقابل خدمت یا کاری که در حق دیگران انجام داده‌اید از شما قدردانی شود اشتباه کرده‌اید و بی‌جهت خود را به طرف یک دنیای پر از غصه و رنج هدایت کرده‌اید.

۱-۴مهارت های زندگی: امروزه علی رغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییر در شیوه های زندگی، بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی فاقد توانایی های لازم و اساسی هستند و همین امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات روزمره آسیب پذیرتر کرده است همهء ما باید بتوانیم مسایلی را که در زندگی با آنها مواجه می‌شویم حل کنیم،‌ خوب تصمیم‌گیری کنیم و وقتی دچار هیجان‌هایی مثل ترس، خشم، خجالت یا غمگینی می‌شویم، با آنها کنار بیاییم و آنها را به شکل درستی ابراز کنیم که به ما و دیگران صدمه نزند.ارتقای مهارت های فردی در بهبود زندگی بسیار مؤثر و یادگیری آنها لازم و ضروری است.

همچنین یادگیری این مهارت ها به ما کمک می‌کنند تا یک زندگی شاد و موفقی داشته باشیم و بطور موثر با کشمکش های زندگی روبرو شویم.مهارت یعنی توانایی انجام یک کار و مهارت‌های زندگی مهارت های شناختی،هیجانی،بین فردی و اجتماعی است(۱۱)همچنین افراد را قادر می سازد به طور مؤثر با مشکلات روزانه زندگی برخورد نمایند.یادگیری مهارت های زندگی باعث افزایش توانائی های روانی – اجتماعی افرد میشود. در این جا با چند مورد از این مهارت‌ها آشنا خواهیم شد.

الف)مهارت شناخت خود

یکی از مهمترین عواملی که به ما کمک می‌کند زندگی خوب و موفقی داشته باشیم این است که خود را بشناسیم، احساس خوبی در مورد خود داشته باشیم. و از کسی که هستیم شاد و راضی باشیم. فکر می‌کنید کسی که احساس خوبی نسبت به خود دارد چه ویژگیهایی دارد؟

کسی که احساس خوبی نسبت به خود دارد، توانایی‌ها و استعدادهای خود را می‌شناسد، نقاط ضعف خود را می‌پذیرد و سعی می‌کند که نقاط ضعف خود را تقویت و نقاط ضعف خود را اصلاح نماید.

چنین ویژگی‌هایی نقش خیلی مهمی در یک زندگی شاد و موفق دارد چون کسی که خود و دیگران را دوست دارد در زندگی شاد و خوشحال‌تر است و کسی که توانایی‌ها و استعدادهای خود را می‌شناسد برای موفق شدن تلاش بیشتری می‌کند و موفق هم می‌شود

ب)مهارت حل مسئله:

به لحاظ ماهیت پیچیده و تغییر یابنده جامعه‌ ما، مردم پیوسته خود را در مبارزه با مشکلات می‌یابند.بسته به پیچیدگی موقعیت و پیامد‌های احتمالاً منفی این مشکلات ممکن است پیش پا افتاده باشند.

لذا با توجه به طیفی که از مشکلات ساده مثل سعی در تصمیم گیری در مورد پوشیدن کفش یا لباس خاص، تا مسائل مهم‌تر مانند مواجهه با کارفرما ی غیر معقول یا همسر بی منطق، است زندگی روزمره ما سرشار از چنان مشکلات موقعیتی است که ناگریز از حل یکایک آنهاییم. بیشتر اوقات فرآیند حل مسائل روزمره به قدری خودکار انجام می‌گیرد که ما از چگونگی انجام دقیق آنها مطلع نمی‌شویم.

با وجود این، باید به این نکته توجه کرد که بدون توانایی شناسایی مشکلات و رسیدن به راه‌حل‌های قابل اجرا، زندگی روزانه ما از هم پاشیده خواهد شد. بنابراین از آنجایی که همه‌ی افرای در زندگی خود با مشکلات کوچک و بزرگی روبرو می‌شوند، ضروری‌ است نحوه‌ حل صحیح مسائل و مشکگلات را بیاموزند تا از به وجد آمدن مشکلات بیشتر پیشگیری شود و توانمندی افراد در حل مسایل افزوده گردد

تعریف حل مسئله:حل مسئله بر یک فرآیند رفتاری شناختی یا آشکار دلالت دارد که پاسخهای بالقوه مؤثر برای موقعیت مشکل را فراهم می‌کند. احتمال انتخاب مؤثرترین پاسخ را از میان پاسخهای متعدد، افزایش می‌دهد.برنامه حل مساله را به دو مرحله تقسیم می‌کنیم.

۱- شناسایی مشکل: با انتخاب زمان و مکان مناسب جهت بحث و بررسی صریح موضوعات و حل مسئله شروع می شود.مرحله بعد تعریف دقیق مشکل است.

۲- حل کردن مشکل :که شامل پذیرفتن مشکل،تصریح هدف(شامل دانستن هدف،عینی ، صریح و عملی بودن آنها)،در نظر گرفتن راه حل های احتمالی و در نهایت انتخاب بهترین راه حل است.در واقع ریز کردن مشکلات یکی از راههای یافتن راه حل است .پس از انتخاب راه حل مناسب باید آن را آزمایش و در صورت لزوم اصلاح نموده .

به طور خلاصه می توان ۶ مرحله جهت حل مشکل در نظر گرفت این ۶ مرحله را قدم به قدم طی نمایید

۱-مشکل چیست؟……………..

۲-راه حل های احتمالی……………….

۳-نقاط مثبت و منفی هر راه حل

۴-نوشتن نقشه ی عملکردی

۵-اجرای طرح

۶- چگونه نقشه ی مورد نظر برای حل مشکل به خوبی عمل می کند؟

ج)مهارت مدیریت زمان :بسیاری از مردم زمان زیادی را برای دستیابی به اهداف خود صرف می کنند وی تنها بخش کمی به آنچه که تمرکز دارند دسترسی پیدا می کنند و عده ی دیگر مدام در استرس به سر می برند.آموختن مهارت مدیریت زمان کمک می کند به طور واقع بینانه به اهداف خود رسیده، یک نقشهء زندگی تهیه و از فرصت های خود به عنوان اهرمی برای دستیابی به اهداف استفاده نماییذ همچنین از این طریق میزان استرس خود را به حداقل برسانید.

برای اینکه بتوانید زمان خود را به خوبی مدیریت نمایید می توانید طبق نکات ذیل مرحله به مرحله پیش روید.

یک جدول زمان‌بندی تهیه کنید. در بالای ستون‌های آن نام روزهای هفته و در کنار هر ردیف یک ساعت روز را بنویسید.

• از این جدول چندین نسخه کپی کنید.

• در باره هفته گذشته خود فکر کنید و هر‌کاری را که فکر می‌کنید در هر روز و هرساعت انجام داده‌اید در خانه مربوطه یادداشت کنید.

سپس یک برنامه هفتگی تهیه نمایید

•  تهیه فهرست کارهایی که باید انجام شود. (مطالعه، کلاس رفتن، کار، رفت و آمد، تماشای تلوزیون، لباس شستن، غذاخوردن، صحبت با تلفن، ورزش و غیره …)

•  تخمین زمان لازم برای هر کار

•  پر کردن خانه های جدول

•  اولویت بندی

•  حالا در کنار هریک از کارهایی که فهرست کرده‌اید مدت زمان لازم برای انجام آن کار را به‌طور تخمینی یادداشت کنید .

•  شروع به پرکردن خانه‌های جدول با کارهایی که در فهرست خود دارید بکنید اول از کارهایی شروع کنید که زمان ثابتی دارند و برنامه‌ریزی زمان انجام آنها دست شما نیست .

ساعت‌های لازم برای کارهایی را که ”باید” در طول هفته آینده انجام دهید بنویسید و با هم جمع کنید. تعداد ساعت‌های خالی جدول را بشمارید.

اگر تعداد ساعت‌های خالی جدول شما کمتر از تعداد ساعت‌های لازم برای انجام کار‌های ضروری است، به خاطر بیاورید که نمی‌توان در یک جعبه پنج کیلویی بیشتر از پنج کیلو بار گذاشت. در این حالت شما باید کارهایتان را اولویت بندی کنید. اولویت بندی به این معناست که شما باید کارهایتان را بر اساس درجه اهمیت رتبه‌بندی کنید.

اول فرض کنید که وقت شما کافی است و تعداد خانه‌های خالی جدول بیشتر از زمان لازم برای انجام کارهای مهم است. در این حالت فهرستی از کارهایی درست کنید که مهم هستند ولی فوری نیستند. مثلاً می‌خواهید کتابخانه‌تان را مرتب کنید. یا می‌خواهید مقاله‌ی مربوط به درسی را که باید چند هفته دیگر تحویل بدهید شروع کنید. یا به دیدن یک فیلم بروید.

• زمان لازم برای انجام هریک از این فعالیت‌ها راتخمین بزنید.

• فهرست را براساس مهم‌ترین تا کم‌اهمیت‌ترین رتبه‌بندی کنید.

• این کارها را در جدولتان جا بدهید تا زمانی که جای خالی در جدول باقی نماند.

• آخرین فهرست شما فهرست کارهایی است که نه مهم هستند و نه فوری. منظور کارهایی است که شما صرفاً‌ به این‌ دلیل آنها را انجام می‌دهید که وقت زیادی دارید

چند توصیه :زمانی را برای کارهای پیش بینی نشده  در نظر بگیرید.به ساعت بدن توجه نمایید.خواب و استراحت خود را تنظیم نموده و زمان خود را به شیوه مناسب اختصاص دهید.

• سارقین زمان را هم در نظر بگیرید:تلفن، ملاقات های شخصی برنامه ریزی نشده، آنچه که می شد به دیگران واگذار کرد، انجام کاری بدون داشتن اطلاعات کافی، سروکله زدن با دیگران ،بحران های غیر مترقبه ،اهداف و اولویت بندی مبهم و  غیر روشن ،عدم برنامه ریزی اتلاف وقت و بلاتصمیمی ،استرس ،خستگی ،ناتوانی در نه گفتن وبی نظمی و آشفتگی محل کار و زندگی

۱-۵ باورها و اعتقادات فردی:در سال های اخیر مطالعات متعددی در رابطه با مذهب و اهمیت آن در تأمین بهداشت روانی در جای جای دنیا صورت گرفته است . معنویت سهم مهمی در کیفیت زندگی برای بسیاری از مردم در سراسر جهان دارد.معنای زندگی ، ایمان و اتصال به یک موجود روحانی سهم قابل توجهی را در بالا بردن کیفیت زندگی و فراتر بردن سلامت روان دارد

احکام و فرامین مذهبی ممکن است بر دو شکل بر سلامت روانی اثر بگذارد:رفتارهای فردی را شکل دهد  و نگرش نسبت به دیگران را تغییر  دهد(به عنوان مثال منجر به گرمی و دوستی بین افراد شود)همچنین می تواند سلامت کلی را با تشویق رفتارهای سالم بهبود بخشد و اعمالی (مانند شیوه رژیم غذایی سالم ، مقررات جنسی و محدودیت بر روی مصرف مواد اعتیاد آور) که اغلب می تواند به بهبود سلامت جسمی ، بهبود کلی رفاه و سلامت روانی  کمک کند.

در مقابل حفظ سلامت روانی نیز دارای اثر مثبت بر روی توسعه یک زندگی سالم معنوی دارد.تعدادی از مطالعات بالینی و اپیدمیولوژیک به خوبی  نشان داده اند که معنویت می تواند تحت برخی از شرایط به جلوگیری از افسردگی کمک کند به عنوان مثال طی مطالعه ای در زنان مسن مبتلا به شکستگی لگن مشخص گردید که شیوع و شدت افسردگی و عوارض روانی ناشی از شکستگی لگن در زنانی که دارای اعتقادات مذهبی هستند به مراتب کمتر بوده و وضعیت حرکتی بهتری در این زنان مشاهده می شود(۱۷،۱۸( در زمینه اعتقادات فردی جهت حفظ، تامین و ارتقاء بهداشت روان به خاطر داشتن این نکات کمک کننده است

– توکل بر خدا و واگذاری همه چیز به خدا، ضمن اینکه وظایف خویش را انجام دهید.” و مَن یتوکلَ عَلَی الله فهو حسبه ان الله . . .”
– وجود آرامش و بر طرف کردن اضطراب و نگرانی ها و دلهره ها که بهترین و مطمئن ترین راه برقراری آن آموزش و تربیت دینی است.
– درک واقعیت های جهان و آگاهی از قوانین نظام آفرینش و دیدن و اندیشیدن در آثار الهی.
– تسلیم محض بودن در برابر خداوند متعال و نداشتن ترس و اندوه و غم از غیر خدا.
– رسیدن به یقین و باور قلبی از طریق ایمان به خدا.

۲-عوامل محیطی:تا به حال عوامل فردی مؤثر بر سلامت روان را بررسی نمودیم.اما علاوه بر این عوامل فردی عوامل دیگر محیطی نیز وجود دارند که بر روی سلامت روان مؤثر هستند.این عوامل شامل طیف وسیعی از حقوق مدنی ، سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی(نظیر جنگ و جنایت )، فرهنگی،محیط خانوادگی(نظیر خواسته های غیر واقعی والدین،حمایت گری بیش از حد و برعکس طرد کردن و..)است که در ذیل با تأثیر این عوامل آشنا خواهید شد.

۲-۱ عوامل اجتماعی: یکی از عوامل تعیین کننده سلامت انسان بهره‌مندی از حمایت‌های اجتماعی به معنای اقدام‌های کمکی در شرایط سخت زندگی برای نوع بشر است زندگی در محیطی که دارای سلامت اجتماعی بالایی است به سلامت روان فرد نیز کمک می کند.

البته رابطه بین سلامت جسمی و روانی و عوامل اجتماعی ، زیستی و روانشناسی در کشورهای مختلف پیچیده است سلامت اجتماعی به چگونگی وضعیت ارتباط فرد با دیگران در جامعه می پردازد.

هر نوع قطع ارتباط بین فرد و جامعه، به گونه ای که افراد در چارچوبهای اجتماعی جذب نگردند، زمینه ای مساعد برای رشد انحرافات اجتماعی و پیدایش مشکلات سلامت روان ایجاد می نماید.

در تعریف سلامت در سال ۱۹۴۸ که توسط سازمان بهداشت جهانی بیان شد، سلامت اجتماعی سطحی از سطوح سلامت کلی فرد بیان شده است. سلامت اجتماعی را به عنوان گزارش فرد از کیفیت روابطش با افراد دیگر(نزدیکان و گروههای اجتماعی) که وی عضوی از آنهاست نیز تعریف می کنند و معتقدند که سلامت اجتماعی بخشی از سلامت فرد را که شامل پاسخهای درونی فرد(احساس‏، تفکر و رفتار)است می سنجد که نشانگر رضایت یا فقدان رضایت فرد از زندگی و محیط اجتماعیش می باشددر واقع کیفیت زندگی و عملکرد شخصی فرد را نمی توان بدون توجه به معیار های اجتماعی ارزیابی کرد و عملکرد خوب در زندگی تکالیف و چالش های اجتماعی را نیز دربرمی‌گیرد بیکاری ، سطوح پایین آموزش و پرورش و کمبود غذا ، سرپناه و دسترسی به مراقبت های بهداشتی نمونه هایی از عوامل اجتماعی مرتبط با سلامت روان هستند که توانایی مردم را جهت فعال بودن در جامعه محدود می کند. این عوامل اجتماعی منفی و اقتصادی مرتبط با فقر علاوه بر این به عنوان یک مانع سلامت روانی عمل می کنند.تبعیض نیز می تواند تاثیر منفی بر سلامت روانی داشته باشد

۲-۲عوامل فرهنگی:

سواد سلامتی:سواد سلامتی به صورت توانایی به دست آوردن،فهمیدن و استفاده از اطلاعات از طریق راههایی که سلامتی را حفظ می کند و ارتقا می دهد تعریف شده است.سواد سلامت روان نیز اشاره به دانش و باورهای مربوط به اختلالات روانی دارد که به شناخت،مدیریت و یا پیشگیری از این اختلالات کمک می کند.

سواد سلامت روان شامل توانایی تشخیص برخی اطلاعات،دانستن چگونگی طلب کمک در خصوص کسب اطلاعات بهداشت روان، دانستن عوامل خطرساز و علل و نگرش هایی است که شناخت و طلب کمک به طور مناسب را ارتقا می دهد بررسی ها نشان داده است که ارتقای سطح سواد به اشخاص اجازه می دهد که به دنبال تشخیص زودهنگام، پیشگیری،  طلب کمک  و مداخلهء مناسب برای اختلالات روانی باشند.همچنین از طریق ارتقای سطح سواد افراد برخی مهارت های لازم برای حمایت از افرادی که دچار اختلالات روانی هستند را در شبکهء اجتماعی کسب می کنند

خانواده:خانواده هم از عوامل مؤثر فرهنگی و هم اجتماعی در شکل گیری رفتار فرد است.فضای خانه،نخستین و بادوام ترین عاملی است که در رشد شخصیت افراد تأثیر می گذارد به گونه ای که می توان گفت پدر و مادر نیرومندترین آموزگار افراد در زندگی هستند خانواده سالم خانواده ای است که سلامت روان و آرامش معنوی و روانی هریک از اعضای خانواده حمایت می کند.محیط خانواده بر سطح سلامت جسمی و روانی تأثیر خواهد گذاشت همانطور که می تواند به عنوان خطری برای زندگی آینده باشد.برای رسیدن به یک خانواده سالم والدین باید به بچه ها توجه کنند و وقت کافی برای آنها و نیازهای عادی انها در نظر بگیرند.کودکان بسیاری از رفتارها را از والدین خود می آموزند و والدین باید نحوهء رفتار صحیح با کودکان خود را بیاموزند.

دانستن نکات زیر به داشتن یک خانواده شاد و سالم کمک می کند:

۱-ایجاد روابط سالم بین اعضای خانواده:خانواده های فاقد روابط گرم و محبت آمیز،خانواده های دارای روابط خصومت آمیز و شیوه های ارتباطی شدیداً وابسته در خانواده معمولاً ناسالم گزارش شده اند.برقراری شیوه ارتباطی منطقی،محترمانه و در عین حال گرم و صمیمانه نشان دهنده ی خانواده سالم است.

۲-توجه به سلامت جسمی افراد خانواده:تغذیه سالم،فعالیت فیزیکی مناسب،پرهیز از دخانیات و کنترل بیماری های مزمن به حفظ سلامت جسمی ما کمک می کند.

۳ -تلاش در جهت شناخت یکدیگر و تقویت اعتماد به نقس

۴-گوش دادن به صحبت های یکدیگر با دقت بدون هرگونه قضاوت،پیشداوری و یا نصیحت

۵-فراهم کردن شرایط گفتگو و تبادل نظر برای همه افراد خانواده

۶-انجام فعالیت های گروهی:برنامه ریزی جهت انجام گروهی برخی از وظایف در خانواده،تماشای برنامه تلویزیونی به صورت دسته جمعی و…

۷-خودداری از سرزنش افراد خانواده

۸-مسئولیت پذیر بودن نسبت به یکدیگر

۹-احترام به اعتقادات مذهبی

۱۰-عمل کردن به آنچه می گوییم.

۱۱-هماهنگ بودن والدین با یکدیگر و اطلاع از نیازهای افراد خانواده

۱۲-پرهیز از توهین و سرزنش و پرخاشگری والدین نسبت به هم

۱۳-توجه به رفتارهای مثبت یکدیگر و تشویق و ترغیب رفتارهای پسندیده اعضای خانواده

۲-۳عوامل سیاسی و حقوقی: نظام بین المللی حقوق بشر یک چارچوب مفید برای ارتقاء ذهنی بهداشت و درمان ارائه می دهد. گفتمان بین المللی حقوق بشر امروز به طور گسترده ای سلامت روان را  به رسمیت می شناسد.

در منشورحقوق بشر حق سلامت جسمی و روحی برای اولین بار در سال تأسیس سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۴۶ اعلام شده است. “لذت بردن از بالاترین استاندارد سلامت قابل دسترسی یکی از حقوق اساسی هر انسان “است.

سازمان ملل متحد فراتر از صرفا اذعان به حق سلامت روان ، گفتمان بین المللی حقوق بشررا تصدیق می کند که برخی از شرایط سیاسی و اقتصادی نیز به این منظور وجود دارد.

عوامل سیاسی از جمله نقض حقوق بشر در داخل یک کشور ، می توانند پیامدهای مخرب و مضر بر سلامت روانی جمعیت داشته باشند. برخی افراد و گروه های درون جامعه حقوق افراد به ویژه حقوق افراد آسیب پذیر را با عواملی مانند تبعیض و به حاشیه راندن نقض می کنند.

پیامدهای تبعیض ، همراه با حس بیگانگی می توانند عمق کرامت و عزت نفس را که عوامل تعیین کننده  سلامت روان و تندرستی فرد است تحت تاثیر قرار دهد Gostin در سال ۲۰۰۱ بیان کرده است که ارتباط اساسی بین بهداشت روانی و حقوق بشر وجود دارد. در مقابل ، سلامت روانی افراد وابسته به توانایی خود برای لذت بردن و عمل کردن به طیف وسیعی از حقوق افراد است.

Sothearaو Rwema در سال ۲۰۰۳ بیان کرده اند که مدت زیادی است اذعان شده است که اشکال افراطی از سوء استفاده ، نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت “به عنوان نسل کشی تاثیر منفی روانی بر بهداشت روانی افراد دارد. از دست دادن عزیزان ، قرار گرفتن در معرض اشکال شدید خشونت و اختلال عمومی نه تنها منجر به اختلال استرس پس از تروما می شود همچنین منجر به افزایش قابل توجه دیگر مشکلات در دراز مدت و به شکل  مزمن مانند افسردگی و اضطراب شود.

۲-۴ عوامل اقتصادی: بر آورده نشدن نیازهای اقتصادی وشغلی افراد باعث بروز فشارها و تنش های روانی شدید در افراد می شود که این امر سلامت روانی آنها را به مخاطره می اندازد . امنیت شغلی، ایجاد شرایط کاری اشتغال منصفانه و کارهای مناسب و در خور شأن افراد باعث افزایش سلامت روانی، رفاه و رضایت شغلی.اشتغال منصفانه به معنی شرایط عادلانه در جذب افراد برای مشاغل و تکمیل کننده مفهوم کار مناسب است .در مقابل میزان بالای بیکاری موجب بیماری های مختلفی از جمله بیماری های روحی ناشی از  نا امنی شغلی و مرگ زودرس می شود.

ناامنی شغلی بر میزان های ابتلا به بیماری های اضطرابی، افسردگی، قلبی عروقی و عوامل خطر مرتبط با این بیماری ها تأثیر به سزایی دارد. البته صرف داشتن یک شغل همیشه ضامن سلامتی جسم و روان نیست و در این خصوص کیفیت شغلی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

ارتباطات شغلی ، رفتارها، پیامدها و عملکردهای شغلی، خود جزء عوامل کلیدی و مهم تأثیر گذار بر سلامت روان کارکنان محسوب می گردد.

منظور از کار مناسب نیز تأمین فرصت هایی برای شغل های مولد با درآمد منصفانه، امنیت محیط کاری و حمایت اجتماعی از خانواده است.

۲-۵دسترسی به خدمات(مسکن،تغذیه،آموزش): سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۱ بیان کرده است که تنها اشکال افراطی از نقض حقوق بشر مانند تجاوز و خشونت خانگی نیست که تأثیر منفی بر سلامت  روان می گذارد.کمبود غذا،نبودن عدالت در توزیع امکانات،کمبود دسترسی به مراقبت های بهداشتی و…نیز از دیگر عوامل مرتبط با سلامت روان هستند.

–  مسکن مناسب:به طور کلی داشتن یک خانه امن و مقرون به صرفه به عنوان یک نیاز اساسی است.محیط پایدار به حفظ سلامت و تندرستی کمک می کند.در مقابل مسکن نامناسب یا بی خانمانی ی تواند به توسعهء مشکلات روحی و روانی کمک کند، یا می تواند مدیریت مشکلات بهداشت روان را دچار مشکل نماید.

برای کسب آسایش در منزل شما نیاز دارید کهصورتحساب های خود را به طور منظم پرداخت کنید.

با همسایه های خود رابطه خوبی داشته باشید و محیط خانه را تمیز نگه دارید.اگر سلامت روان شما مختل شود دیگر شما قادر نخواهید بود که از خانه تان به خوبی مراقبت نمایید.همسایه ها،دوستان و خانواده ها اشخاصی هستند که شما با آنها سروکار دارید و می توانند تأثیر بزرگی بر روی محل زندگی شما داشته باشند.

اگر شما در نزدیکی یکی از اعضای خانواده،دوستان و یا نزدیکان باشید آنها می توانند از شما پشتیبانی نمایند اما امکان دارد که مشکلات ارتباطی نیز پیش آید که استرس زا باشد و مشکلات روحی روانی را بیشتر نماید.

– تغذیه: براساس شواهد موجود، بهبود تغذیه  کودکان می تواند به بهبود وضعیت شناختی ، بهبود نتایج آموزشی و کاهش خطر برای سلامت روانی  منجر شود، به خصوص برای کسانی که در معرض خطر هستند و یا در جوامع فقیر زندگی می کنند استفاده ازداروهای مکمل نظیر قطره مولتی ویتامین و نظارت بر رشد از کارهایی است که برای کودکان باید انجام شود.یک مدل ترکیبی که ازمداخلات تغذیه ای (به عنوان مکمل غذایی)و مشاوره و مراقبت های روانی (مثل به گرمی برخورد کردن و گوش دادن مؤثر)است در این زمینه کمک کننده است.

علاوه بر این، ید، نقشی کلیدی در پیشگیری از عقب ماندگی ذهنی و جسمی و اختلال در توانایی یادگیری دارئ. پس یددار کردن نمک به طور غیر مستقیم مانع از مشکلات مربوط به سلامت روانی و جسمانی می شود

– بهبود دسترسی به آموزش: سواد کم و سطح پایین آموزش و پرورش مشکلات اجتماعی و روانی عمده ای به وجود می آورد. فراتر از کسب اطلاعات و مهارت های خاص زنان از اطلاعات و ایده هایی مطلع می شوند که ریسک را کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود می دهد که همهء اینها منجر به احساس افتخار،احساس ارزشمندی و هدفمندی در زنان می شود.

سرطان پستان

سرطان پستان، ناشی از رشد خارج از قاعده سلول‌های غیرطبیعی در پستان است. در تمام دنیا، این بیماری شایعترین سرطان در بانوان و یکی از قابل درمان‌‌ترین آنها است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مانند تمام انواع سرطان، سرطان پستان از یک سلول آغاز می شود. سلول‌ها، کوچکترین اجزای ساختمانی موجود زنده هستند که می‌توانند در بدن به طور مستقل فعالیت کنند. سلول‌های سالم در محدوده قوانین مشخصی رشد می کنند و رشد آنها نیز بعد از رسیدن به تکامل سلولی متوقف می‌شود ولی سلول‌های سرطانی خیلی سریعتر رشد می کنند و تا اندازه ای این رشد را ادامه می دهند که باعث تخریب سلولهای سالم شوند. برخلاف سلول‌های سالم، سلولهای سرطانی نمی توانند رشد خود را قطع کنند. این رشد و تکثیر غیرعادی نتیجه تغییرات یا جهش‌هایی در ماده ژنتیکی داخل آنها است. این وضعیت می تواند از والدین به ارث برسد یا اینکه در اثر مواجهه زیاد و طولانی مواد جهش زا ایجاد شود البته عوامل دیگری نیز در ایجاد این بی نظمی در رشد سلولی تأثیر دارند.

تفاوت تومورهای خوش خیم و بدخیم چیست؟

در تمام تومورها رشد سریع و زیاد سلول‌ها وجود دارد. خواه این تومور خوش خیم باشد یا بدخیم. آنچه حائز اهمیت است و تفاوت اصلی این دو نوع تومور را سبب می‌‌شود این است که روند زیاد شدن سلول‌ها در تومورهای خوش خیم در مرحله مشخصی متوقف می شود ولی در تومورهای بدخیم به صورت غیرقابل مهار ادامه می یابد. این رشد سلولی در تومورهای بدخیم که همان سرطان است تا حدی ادامه می‌یابد که در صورت عدم درمان تمامی قسمت‌های بدن را تحت تأثیر قرار داده و از کار می‌اندازد. این در حالی است که این اتفاق، هرگز در تومورهای خوش‌خیم نمی‌افتد.

آیا تمام انواع سرطان پستان شبیه هم هستند؟

پاسخ این سؤال در یک کلام این است: خیر. در واقع بسته به اینکه غده سرطانی از کدام یک از سلول‌های پستان منشاء گرفته باشد، انواع متعددی از سرطان پستان وجود دارد.

هر پستان از سلولهای شیر ساز، مجاری شیری و سلول های نگهدارنده تشکیل شده است. در هر پستان ۲۰- ۱۵ قسمت به نام «لوب» وجود دارد که آنها هم حاوی بخشهای کوچکتری بنام «لوبول» هستند. لوبول ها و لوبها از طریق مجاری شیری به یکدیگر متصل می شوند (شکل ۲-۲). بنابراین برخی از سلول ها وظیفه شیرسازی و برخی دیگر وظیفه انتقال شیر و برخی دیگر وظایف دیگری دارند. به این ترتیب، بسته به اینکه سرطان از کدامیک از این سلول ها منشاء گرفته باشد، نوع سرطان‌ها با هم فرق می کنند. شایع ترین نوع سرطان پستان، سرطان از منشاء مجاری شیری است و از آنجا که این نوع بافت بیشتر در یک چهارم بالایی و خارجی پستان وجود دارد، در حدود نیمی از سرطان‌های پستان در یک چهارم فوقانی و خارجی آن یافت می شوند، اما در هر بخشی از بافت پستان، می‌تواند سرطان پستان ایجاد شود.

علائم سرطان پستان

۱- توده یا تومور پستان:

توده، شایعترین علامت سرطان پستان می باشد که در اغلب موارد توسط خود بیمار بصورت اتفاقی کشف می شود و در بقیه موارد توسط پزشک در معاینه بالینی مشخص می شود. این توده ممکن است دردناک باشد ولی در اغلب موارد بدون درد است. و از آنجا که هم در بیماری های خوش خیم و هم در سرطان پستان می تواند دیده شود، بهتر است در صورت لمس هر توده در پستان، جهت بررسی آن به پزشک مراجعه نمایید. در بعضی موارد سرطان پستان بصورت توده های متعدد بروز می کند.

توده‌های مشکوک به سرطان در لمس به صورت سفت یا سخت، گاه غیرمتحرک و با چسبندگی به اطراف لمس می‌شوند. همان گونه که قبلاً گفته شد، اغلب این توده ها منفرد و بدون درد هستند. باید توجه داشت که قضاوت در مورد خوش خیم یا بدخیم بودن توده، بعهده پزشک معالج بوده و پس از بررسی های دقیق مقدور خواهد بود.

شایعترین علامت سرطان پستان، بروز یک توده منفرد و بدون درد در پستان است.

۲- ترشح از نوک پستان:

ترشح از نوک پستان معمولاً به دنبال بیماری های خوش خیم پستان ایجاد می‌شود. با اینکه ترشحات نوک پستان معمولاً همراه با سرطان پستان نیستند، ولی به علت احتمال وجود سرطان در برخی از موارد، بررسی دقیق آنها ضروری است. وجود ترشح از هر دو پستان و از چند مجرا بطور معمول ناشی از یک اختلال هورمونی، مصرف دارو، کیست پستانی و یا بیماری خوش خیم

فیبروکیستیک است. ترشحات پستان می توانند به رنگ‌های مختلف مشاهده شوند (سفید، قهوه‌ای، آبی، خاکستری، قرمز، سبز و یا بدون رنگ). ترشح ناشی از سرطان پستان معمولاً خون واضح و یا خونابه‌ای یا در برخی از موارد بی رنگ می باشد.

ترشح خونی یا آبکی که خودبخودی بوده و از یک پستان و از یک مجرا خارج شود، یا همراه با غده‌ای در پستان باشد، شک به سرطان را افزایش می دهد.

ترشحاتی که شک به وجود سرطان را بر می انگیزند :

۱- ترشحات خونی یا آبکی

۲- ترشحاتی که خودبخودی و بدون فشار خارج می شوند.

۳- ترشحاتی که از یک پستان و از یک مجرای نوک پستان خارج می شوند.

۴- ترشحاتی که همراه با توموری در پستان باشند.

۳- تغییرات پوست پستان:

این تغییرات به صورت فرورفتگی و یا کشیدگی پوست پستان بروز می کنند. فرورفتگی پوست پستان ممکن است بطور ثابت و مشخص وجود داشته باشد و یا در حالات خاصی از معاینه پستان دیده شود. کشیدگی پوست، اگر چه علامتی مهم است ولی یافته‌ قطعی دال بر سرطان نیست و گاهی به دنبال بیماری های خوش خیم پستان نیز دیده می شود.

در بعضی موارد، چسبندگی تومور سرطانی به قسمت زیر پوست، باعث تغییر شکل پستان می شود. تغییر شکل هاله اطراف نوک پستان نیز می تواند دلیل بر وجود بافت سرطانی در زیر آن قسمت باشد. تهاجم تومور سرطانی به پوست ممکن است باعث ایجاد زخم در پوست شود. همچنین ورم در پوست پستان و شبیه شدن آن به پوست پرتقال نشانه‌ی پیشرفت بیماری است.

۴- تغییرات نوک پستان:

در بعضی افراد فرورفتگی نوک پستان ممکن است بعد از شیردهی یا پس از دوران بلوغ ایجاد شود که معمولاً به طور خود به خودی و یا با دستکاری خود فرد به حالت اول برمی گردد. در حالیکه در سرطان، این فرورفتگی حالت ثابت دارد و با معاینه دقیق پستان ممکن است وجود غده ای در زیر نوک و هاله پستان مشخص شود.

نوعی از سرطان پستان نیز به نام بیماری پاژه وجود دارد که در آن تغییرات پوستی نوک پستان بصورت ضایعات اگزمایی (شبیه به حساسیت پوستی) دیده می‌شود. علائم این بیماری شامل خارش، سوزش، قرمزی، سفتی و پوسته پوسته شدن نوک پستان می باشد که بتدریج و در صورت عدم درمان، بیماری به هاله اطراف نوک پستان و پوست نیز گسترش می‌یابد. گاهی این بیماران با تشخیص اشتباه اگزما و بیماریهای پوستی، مدتها تحت درمان با پمادهای موضعی قرار می گیرند و همین مسئله درمان را به تأخیر می اندازد.

بنابراین در هر بیماری که علائم پوستی نوک پستان مشاهده می شود، باید به فکر سرطان بود تا پس از نمونه برداری و قطعی شدن تشخیص، اقدامات درمانی مناسب توسط پزشک انجام شود.

قرمزی و خارش نوک پستان همراه با پوسته پوسته شدن و ترک خوردن آن، می تواند علامت نوعی از سرطان پستان به نام پاژه باشد مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

۵- بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل:

همانگونه که قبلاً گفته شد، سلول‌های سرطانی توانایی پخش شدن از طریق خون و لنف و تهاجم به سایر نقاط بدن را دارند. شایعترین محل تهاجم سرطان های پستان به غدد لنفاوی زیربغل می باشد. گاهی بزرگی غدد لنفاوی، همراه با لمس غده‌ای واضح در پستان است ولی گاهی غده مشخصی لمس نمی شود. در این موارد انجام ماموگرافی برای تشخیص سرطان پستان به عنوان منشاء بزرگی غدد لنفاوی زیربغلی، کمک کننده است. آنچه از اهمیت ویژه ای برخوردار است این موضوع است که بزرگی غدد لنفاوی زیربغل می تواند به دلیل ضایعات خوش خیم و حتی التهاب ها و ضربه به ناحیه دست و یا پستان باشد. بنابراین اگرچه این علامت بیمار را به سمت بررسی های بیشتر هدایت می کند ولی باید دانست که این حالت از ابتدا نگران کننده نیست.

۶- تغییراندازه پستان:

گاهی اوقات به علت بزرگی بیش از حد یک تومور و یا التهاب قابل توجه دور تومورهای کوچکتر، پستان در یک طرف، بطور واضحی بزرگتر از طرف مقابل می‌شود. البته اندازه دو پستان در افراد سالم نیز کاملاً مشابه نیست ولی بزرگی یک پستان نسبت به طرف دیگر که اخیراً ایجاد شده است، باید مورد توجه قرار گیرد و با انجام معاینه از عدم وجود توده و سلامت پستان مطمئن شد. گاهی هم تومورهای خوش‌خیم و نیز ضربه به پستان، خونریزی و یا التهاب ناشی از تجمع شیر در پستان (بویژه در خانم‌های باردار و شیرده) و کیست‌های بزرگ، باعث این عدم تقارن می‌شوند که با معاینه و استفاده از روش های تشخیصی، می توان نوع آنها را تعیین نمود (۳ و ۲).

۷- تهاجم به اعضای دیگر(متاستاز):

ندرتاً سرطان پستان بدون هیچ علامتی در خود پستان، علائمی در اعضای دیگر نشان میدهد که ممکن است بصورت درد استخوانی در یک محل خاص، تنگی نفس به دنبال درگیری ریه، زردی و سایر علائم ناشی از بزرگی کبد و… باشد. در این موارد معاینه دقیق بیمار و بررسی های تشخیصی می توانند وجود بیماری را در پستان مشخص نمایند. (شکل ۲-۸)

انواع سرطان پستان

سرطان غیر مهاجم:

سرطان غیر مهاجم یا «درجا» می تواند از منشا مجاری شیری یا لوبول‌های ترشح کننده شیر باشد. در حقیقت این کلمه به مفهوم آن است که سرطان به مجاری شیری یا لوبول‌ها محدود بوده و هنوز به بافت اطراف آنها گسترش نیافته است و از آنجا که هنوز تهاجم به بافت اطراف وجود ندارد، در بسیاری از مواقع همانند یک سرطان واقعی، خطرناک تلقی نمی شود.

سرطان درجا از منشا لوبولی (LCIS) :

نوعی از سرطان غیرمهاجم که از لوبول‌ها منشأ می گیرد سرطان غیر مهاجم لوبولی نامیده می شود. در این بیماری، سرطانی شدن سلول ها از لوبول‌ها شروع می‌شود، اما به خارج از دیواره آنها انتشار پیدا نمی کند. این نوع سرطان نسبتاً کمیاب است و بسیاری از متخصصین بر این عقیده‌اند که این بیماری به انواع مهاجم سرطان پستان تبدیل نمی شود. اما زنانی که دارای این شکل از بیماری هستند در مقایسه با سایر بانوان در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پستان دو طرفه هستند. در حقیقت این بیماری طبق نظر بسیاری از متخصصین، جزو بیماری های سرطانی محسوب نشده و تنها یک ضایعه پیش سرطانی می باشد. بنابراین درمان این بیماری مورد اختلاف نظر جدی است. در حالی که برخی معتقدند برداشتن توده پستان و حتی پیگیری بیمار بدون اقدام شدید درمانی، به تنهایی درمانی قابل قبول بوده و کافیست، برخی دیگر درمان های شدیدتری را توصیه می کنند. این توصیه‌ها از استفاده از داروها جهت پیشگیری تا برداشتن یک چهارم پستان، برداشتن یک پستان و حتی در برخی موارد که بیمار عوامل خطر متعددی دارد، برداشتن پستان به صورت دوطرفه متفاوت است. به طور خلاصه آنچه اهمیت زیادی دارد این است که بیماران مبتلا به این بیماری، در صورت درمان مناسب، طول عمر طبیعی خواهند داشت.

سرطان درجا از منشا مجاری (DCIS) :

انواعی از سرطان غیر مهاجم که از مجاری منشاء می گیرند، سرطان غیر مهاجم مجاری نامیده می شوند. این بیماری نوع شایعی از تومورهای مجاری شیری است که به خارج از دیواره مجرا گسترش نمی یابد. به عقیده بسیاری از متخصصین، این بیماری باعث مرگ در اغلب افراد مبتلا نمی شود و بسیاری از زنان «با» این نوع از سرطان فوت می کنند نه «به علت آن»!

بر خلاف نوع اولی، این نوع از سرطان پستان در صورت عدم درمان در تعداد قابل توجهی از بیماران به سرطان مهاجم تبدیل می شود. نکته مهم این است که تشخیص بیماری در این مرحله بسیار مشکل بوده و نیاز به معاینات دقیق، انجام ماموگرافی یا سایر روش‌های تشخیصی دارد که در بخش های بعدی مفصلاً توضیح داده خواهند شد. حدود سی سال پیش، سرطان غیر مهاجم مجرایی ۶% از مجموع موارد سرطان پستان را تشکیل می داد ولی امروزه در بسیاری از کشورهای پیشرفته بیش از ۲۵% از بیماران با این نوع از بیماری تشخیص داده می شوند. درمان این نوع از بیماری معمولاً جراحی با یا بدون پرتو درمانی است.

نکته مهم در این دو نوع بیماری این است که با توجه به عدم گسترش سلول‌های سرطانی به سایر نقاط بدن، به جز در موارد خاص، در قریب به اتفاق این بیماران شیمی درمانی لزومی پیدا نمی کند.

سرطان‌های مهاجم

سرطان مهاجم با منشاء مجاری شیری شایعترین نوع سرطان پستان است که از سلول‌های مجاری شیری منشاء می‌گیرد و به خارج از مجاری، یعنی بافت نگهدارنده اطراف آنها انتشار می یابد. با گذشت زمان، ممکن است سلول‌های سرطانی از طریق سیستم لنفاوی یا جریان خون به غدد لنفاوی یا سایر اعضای بدن منتشر شوند. این نوع از بیماری تقریباً ۸۵% از کل موارد سرطان پستان را شامل می شود.

سرطان‌های مهاجم با منشاء لوبول‌های پستانی از داخل لوب‌های پستان که شیر را در مواقع مورد نیاز تولید می کنند، شروع می شوند و مانند نوع قبلی می توانند توسط خون یا لنف به بخش های دیگر بدن انتشار یابند. حدود ۱۲% از موارد سرطان پستان از لوبول‌ها یا لوب‌های پستان منشاء می‌گیرند و جزو این گروه می‌باشند.

سرطان التهابی پستان

این بیماری نوع کمیابی از سرطان پستان است که باعث قرمزی، تورم و افزایش دمای پوست پستان می شود.

در سرطان التهابی سلول‌های سرطانی در عروق لنفاوی پوست پستان جای دارند و به جای اینکه به صورت یک غده رشد کنند، به صورت همه جانبه در پستان گسترش می‌یابند. سلول‌های سرطانی، مجاری لنفاوی را مسدود می‌کنند و باعث تورم پوست پستان می‌شوند. در این بیماری سلول‌های سرطانی، در داخل بافت پستان، بدون ایجاد تورم مشخص یا توده قابل لمس منتشر می شوند. نکته مهم این است که بروز این نوع از سرطان می‌تواند باعث افزایش تراکم پستانی در مقایسه با ماموگرافی‌های قبلی بیمار شود و این یافته باید به عنوان یک یافته مشکوک در نظر گرفته شود. علائم این نوع از بیماری شامل موارد زیر است:

– تورم، خارش، کبودی یا افزایش ضخامت پوست پستان که معمولاً ناگهانی است و گاهی طی چند روز منجر به تنگ شدن لباس زیر در سمت مبتلا می شود.

– تغییر رنگ صورتی، قرمز یا تیره قسمتی از پوست پستان که گاهی به صورت پوست پرتقالی درمی‌آید.

– فرورفتگی نوک پستان، ترشح یا تغییر در رنگ و قوام آن

– افزایش حرارت پوست پستان

توجه داشته باشید که علائم این بیماری در بسیاری از موارد، شبیه عفونت یا التهاب پستان می باشد که به علل مختلف از جمله شیردهی یا ضربه ایجاد می شوند. بنابراین قبل از مراجعه به پزشک و تشخیص قطعی نگران نباشید.

بیماری پاژه

این بیماری نوعی از سرطان پستان است که با خارش و پوسته ریزی پیشرونده نوک پستان خود را نشان می‌دهد. در بسیاری از موارد این بیماری با اگزما یا حساسیت‌های پوستی اشتباه می شود. در این وضعیت سلول‌های سرطانی در پوست نوک پستان جای دارند، ولی می‌توانند در داخل بافت پستانی نیز یافت شوند و به صورت یک توده خود را نشان دهند. این بیماری معمولاً همراه با یک سرطان غیر مهاجم می باشد و از نظر طبقه بندی جزء سرطان های غیر مهاجم قرار می گیرد.

سرطان چگونه به خارج از پستان منتشر می شود؟

سلول‌های سرطانی می‌توانند از غده سرطانی خارج شوند و از طریق خون یا جریان لنف به اعضای دیگر بدن از جمله کبد، ریه یا استخوان‌ها گسترش یابند. به همین دلیل است که هنگامی که سرطان پستان در شما تشخیص داده می شود، پیش از شروع درمان، پزشک شما معایناتی انجام می‌دهد و آزمایشاتی نظیر آزمایش خون، رادیولوژی یا اسکن استخوان درخواست می‌کند تا مشخص کند که آیا سرطان به خارج از پستان منتشر شده است یا خیر.

سرطان پستان با چه سرعتی رشد می کند؟

توجه به این نکته هنگام تصمیم‌گیری‌های درمانی مفید است که اغلب سرطان‌های پستان به آهستگی رشد می کنند. به همین دلیل اگر چه منتظر شدن برای آگاهی از نتایج آزمون‌های تشخیصی، جهت تصمیم‌گیری، مشکل به نظر می‌رسد، اما شما برای کسب اطلاعات لازم در مورد نوع بیماریتان و در نظر گرفتن اینکه چه درمانی برایتان مناسب تر است، وقت کافی خواهید داشت.

متوسط زمان دو برابر شدن سلول‌های سرطانی در پستان، ۱۰۰ روز است. برای ایجاد توده سرطانی با اندازه یک سانتی متر وجود حدود یک میلیارد سلول ضروری است و این بدین معنی است که به طور متوسط بیشتر سرطان‌ها حدود ۱۰- ۶ سال قبل از اینکه به صورت توده قابل لمس درآیند یا در ماموگرافی دیده شوند، وجود داشته‌اند.

در حالیکه اغلب انواع سرطان پستان رشد آرامی دارند، برخی دیگر سریعاً رشد می کنند. اینکه یک تومور سرطانی با چه سرعتی رشد کند، بسته به نوع بیماری و شرایط بیمار، در هر فرد با دیگری متفاوت است و نمی توان پیش‌بینی دقیقی در مورد سرعت رشد سرطان در یک بیمار انجام داد.

بنابراین:

هرگز خود را با هیچ بیمار دیگری مقایسه نکنید.

چرا تحمل معالجات برای بیماران مشکل است؟

سرطان مانند ویروس یا باکتری، از خارج وارد بدن ما نمی شود. این بیماری مانند ضربه و جراحت نیز نیست. سرطان یک بیماری خودی است، یعنی سلول‌های خود بدن تغییر کرده و به طرز خارج از کنترلی رشد می کنند، به همین دلیل است که متوقف کردن رشد سلول‌های سرطانی در بسیاری از موارد بدون صدمه به سلول‌های سالم امکان‌پذیر نیست. از طرفی، پیشرفت‌های علمی هر روز ما را به یافتن راه‌های جدید که بتوان به کمک آنها به طور تخصصی تر فقط سلول‌های سرطانی را از بین برد، نزدیک و نزدیک تر می کنند.

هدف اصلی ما بایستی پیدا کردن راهی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باشد. تحقیقات مؤثر، کلید درمان سرطان است. انسان می تواند به ماه سفر کند، چرا قادر به از بین بردن سرطان نباشد؟

چگونه می توانم بفهمم که سرطان من در چه مرحله ای است؟

مرحله بندی، پی بردن به این است که سرطان در چه وسعتی و در کجای بدن شما قرار دارد. دانستن مرحله سرطان در خصوص تعیین پیش آگهی بیماری و انتخاب مؤثرترین درمان به پزشکتان کمک خواهد کرد. برای مرحله بندی دقیق بیماری، در اختیار داشتن اطلاعات زیر از تومور ضروری است:

– اندازه تومور

– گرفتاری غده های لنفاوی و تعداد آنها

– متاستاز یا گسترش سلولهای سرطانی به خارج از پستان و غده های لنفاوی در زمان تشخیص

بیشتر سرطان ها در زمان تشخیص در مرحله ۱ یا ۲ هستند و در این مراحل تا اندازه زیادی قابل درمان می‌باشند. طبق مطالعات انجام شده، در کشور ما متأسفانه هنوز درصد قابل توجهی از بیماران در مراحل بالاتری تشخیص داده می‌شوند. پزشک ما مرحله بیماری را با اخذ شرح حال، انجام معاینات بالینی و نتایج گزارش آسیب شناسی مشخص خواهد کرد.

سایر آزمایشاتی که به پزشک شما برای تعیین مرحله بیماری کمک خواهند کرد عبارت از گزارش پاتولوژی نمونه گرفته شده در حین جراحی، عکس قفسه سینه، اسکن استخوان، آزمایش خون و سایر اقدامات تشخیصی نظیر CT‌ اسکن و سونوگرافی می‌باشند. این موارد به تنهایی یا مجموعی از آنها برای هر بیمار بنا به صلاحدید پزشک معالج درخواست خواهند شد. آنچه اهمیت دارد این است که پس از اتمام مراحل درمانی نیز باید آزمایشات مختلفی در فواصل زمانی مشخص، برای اطمینان از سرکوب دائمی بیماری انجام دهید. بنابراین عکس قفسه سینه و ماموگرافی بخشی از ارزیابی‌های شما پس از خاتمه درمان هستند و طی سالیان پس از درمان نیز بایستی انجام شوند.

خلاصه

سرطان پستان ناشی از رشد خارج از قاعده سلول‌های غیرطبیعی در پستان است. در هر دو نوع تومورهای خوش خیم و بدخیم، رشد سریع و زیاد سلول‌ها وجود دارد. روند زیاد شدن سلول‌ها در تومورهای خوش خیم در مرحله مشخصی متوقف می شود، در تومورهای بدخیم این رشد به صورت غیر قابل مهار ادامه می یابد تا حدی که در صورت عدم درمان، تمامی قسمت‌های بدن را تحت تأثیر قرار داده و از کار می‌اندازد.

شایع ترین نوع سرطان پستان، سرطان از منشاء مجاری شیری است و از آنجا که این نوع بافت بیشتر در یک چهارم بالایی و خارجی پستان وجود دارد، در حدود نیمی از سرطان‌های پستان در ربع فوقانی و خارجی آن یافت می شوند.

سلول‌های سرطانی می‌توانند از غده سرطانی خارج شوند و از طریق خون یا جریان لنف به اعضای دیگر بدن از جمله کبد، ریه یا استخوان‌ها گسترش یابند.

مرحله بندی، پی بردن به این است که سرطان در چه وسعتی و در کجای بدن شما قرار دارد. دانستن مرحله سرطان شما به پزشکتان برای تعیین پیش آگهی بیماری و انتخاب مؤثرترین درمان کمک خواهد کرد.

نکاتی برای مراقبت از زانوها

دی ۲۲, ۱۳۹۴ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

زانو بزرگترین و مهم ترین مفصل بدن است که در پیاده روی و انواع ورزشها نقش حساسی داشته و سلامت و قوت آن، ما را در انجام کارهای روزمره و انجام فعالیت های ورزشی توانمند می سازد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مفصل زانو مهم ترین مفصلی است که وزن بدن را حمل می کند. از این رو تمام فعالیت های انسان مانند کار سنگین، کم تحرکی و افزایش وزن می تواند آسیب زیادی به این قسمت بدن وارد آورد.

فشار وارده به زانوها در موقع بالا رفتن از پله ها ۳ برابر وزن بدن و در موقع پایین آمدن از پله ها ۷-۸ برابر وزن بدن می باشد. از این رو کاهش وزن برای حفظ سلامتی مفاصل به ویژه مفصل زانو از اهمیت بالایی برخوردار است.

بی تحرکی نیز خطری جدی برای مفصل زانو می باشد. برخی معتقدند که با بی تحرکی و ثابت نگه داشتن زانو و همچنین حذف فشار از روی آن می توان به حفظ سلامت زانو کمک کرد در حالی که بی تحرکی خطر جدی برای بروز بیماری های مفصل و آرتروز است. زیرا تغذیه مفصل از طریق تحرک تامین می شود.

لازم به ذکر است که نحوه نشستن به صورت چهارزانو عامل تشدید کننده مهمی در تخریب غضروف مفصلی بشمار می آید درحالیکه کاهش وزن همراه با تغذیه و انجام ورزش های مناسب می تواند به پیشگیری و درمان آسیب های مفصلی کمک کند.

۱- زانوها نیاز به تحرک دارند. تحرک به تغذیه مفصل، حفظ قدرت عضلانی و دامنه حرکتی زانو کمک می کند.

۲- اگر به کارهایی اشتغال دارید که ناگزیرید برای مدتی طولانی روی صندلی بنشینید، ساعتی یک بار از جای خود برخیزید و پنج دقیقه راه بروید. همچنین هنگام نشستن می توانید پاشنه های پا را از روی زمین بلند کنید یا زانوها را صاف نگه دارید.

۳- افرادی که ناچارند مدتی طولانی بایستند، ساعتی چند بار زانوهای خود را خم کنند. همچنین توصیه می شود که در طول روز، چند بار روی پاشنه پا بایستند و چند قدم راه بروند. این افراد به منظور پیشگیری از زانو درد، باید از روشهای تقویت کننده زانو استفاده کنند.

۴- بیمارانی که برای مدتی طولانی بستری بوده اند و قادر به راه رفتن نیستند، باید در طول روز حداقل سه بار انقباضات یا ورزش های ایستایی زانو را انجام دهند.

۵- هنگام خوابیدن به صورت طاق باز، بالش را زیر زانوهای خود قرار دهید. چنانچه به پهلو می خوابید، بین زانوها بالشی قرار دهید اما اگر عادت دارید که روی شکم بخوابید، (که عادت نادرستی است و از منظر اسلام نیز مکروه می باشد) بالش را زیر ساق ها بگذارید.

با انجام منظم ورزش های تقویتی و کششی، قدرت عضلانی و انعطاف پذیری بافت های اطراف مفصل را بهبود بخشیده و از بروز ضایعات زانو پیشگیری نمایید. همچنین سعی کنید حرکات زانو را در دامنه کامل انجام دهید. این کار به حفظ دامنه کامل حرکتی مفصل کمک می کند.

ورزش های زانو را ابتدا با تعداد کم (۵ بار) و دو بار در طول روز شروع کنید و با بهبود وضعیت جسمانی، تعداد و دفعات تکرار آن را افزایش دهید.

– توصیه می شود که در مراحل ابتدایی، در هر جلسه یک حرکت ورزشی انجام دهید و اگر حرکتی مکوجب ناراحتی شما شد، از انجام آن خودداری کنید.

– از انجام ورزش هایی که موجب درد، ناراحتی و تورم زانو می شود، خودداری کنید اما باید درد مفصلی و درد عضلانی که در مراحل اولیه تمرینات ورزشی بروز می کند، تمایز قائل شوید. دردهای عضلانی معمولاً به طور تاخیری، یعنی چند ساعت پس از انجام تمرینات بروز می کنند. این دردها، به مرور زمان با تداوم برنامه ورزشی از بین می رود.

– اگر افزایش وزن دارید، با برنامه های مناسب ورزشی و غذایی، وزن خود را کاهش دهید. به خاطر داشته باشید که کاهش وزن موجب کاهش فشار وارده بر مفصل می شود.

– از انجام اعمالی نظیر بلند کردن اجسام بسیار سنگین و حمل بار به مدت طولانی اجتناب کنید، زیرا این کار فشار زیادی بر زانوها وارد می سازد. اگر ناگزیر به حمل اجسام سنگین هستید، عضلات زانو را با ورزش تقویت کنید و بین فعالیت های خود، زمانی را به استراحت اختصاص دهید.

کاهش وزن در حفظ غضروف مفصل زانو موثر است

مفصل زانو در تمام فعالیت های انسان مانند ایستادن، راه رفتن و حتی نشستن در معرض فشارهای مکانیکی زیاد که ناشی از وزن، حمل بار و حتی ماندن در یک موقعیت ثابت است قرار دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مفصل زانو مهم ترین مفصلی است که وزن بدن را تحمل می کند. از این رو کاهش وزن، موثرترین راه پیشگیری و درمان آسیب های وارده به این بخش از بدن است.

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج بررسی یک مطالعه جدید نشان داده است افراد چاقی که میزان زیادی از وزن خود را کم می کنند به طرز فزاینده ای روند خرابی غضروف مفصل زانوی را کاهش می دهند.

این مطالعه بر روی بیش از ۵۰۰ فرد با وزن بالا صورت گرفته و وضعیت غضروف زانوی این افراد با استفاده از ام آر آی تحت بررسی قرار گرفته است. مطالعه نشان داد که آنهایی که بیش از ده درصد از وزن خود را کم میکنند میزان آسیب و تخریب مفصل زانوی خود را کاهش میدهند.

آسیب غضروف مفصل علت اصلی بروز ساییدگی و آرتروز است و خرابی غضروف مفصل زانو میتواند موجب چنان آسیبی به سطح مفصل شود که بیمار را در نهایت مجبور به انجام جراحی تعویض مفصل کند.

ریسک بروز آرتروز با افزایش سن بیشتر میشود.

چاقی هم از ریسک های بروز آرتروز است چون موجب میشود استرس و فشار بیشتری به مفصل وارد شود.

همچنین بافت چربی اضافی در افراد چاق پروتئین های ایجاد کننده التهاب در بدن را افزایش میدهد و همین امر میتواند روند ساییدگی را سرعت دهد.

مطالعه ذکر شده نشان داد که کاهش وزن به میزان بیش از ده درصد میتواند سرعت تخریب غضروف مفصل زانو با افزایش سن را کاهش دهد ولی اگر این کاهش وزن در حد ۱۰-۵ درصد باشد این کاهش تخریب بوقوع نمی پیوندد.

محققان میگویند کاهش وزن همراه با ورزش از بهترین راه های پیشگیری از ساییدگی و آرتروز مفاصل در سنین بالا است.

مطالعات نشان داده است علاوه بر کاهش وزن، با تغذیه مناسب و انجام ورزش می توان به پیشگیری و درمان آسیب های مفصلی کمک کرد.

آرتروز و تخریب غضروف

در طول روز و به علت فعالیت های بدنی مفاصل بدن بطور مرتب در معرض ضربه قرار دارند و این ضربات مرتبا آسیب هایی را به آنها بخصوص به غضروف مفصلی وارد میکنند. بدن این آسیب ها را تا جایی که میتواند ترمیم میکند. پس در طول زندگی مفاصل بدن دائما در یک فرآیند آسیب و ترمیم قرار دارند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، گاهی اوقات شدت آسیب های وارده به مفصل بیش از قدرت ترمیم بدن است و یا به عللی قدرت ترمیم بدن کاهش یافته و نمیتواند آسیب های معمولی را مرتبا ترمیم کند. در این موارد غضروف مفصلی بتدریج خرابتر و خرابتر میشود و این شروع آرتروز است.

آرتروز Arthrosis یک کلمه یونانی به معنای مفصل است ولی به معنای استئوآرتریت هم بکاربرده میشود. در فارسی بجای کلمات استئوآرتریت و آرتروز از کلمه “ساییدگی مفصل” هم استفاده میشود.

آرتروز یکی از آن بیماری های دژنراتیو است که به دلیل تخریب غضروف های مفاصل بروز می کند. حتما می دانید که غضروف، استخوان ها را پوشانده و حرکت مفاصل را راحت می سازد. به این ترتیب اکثر افراد تصور می کنند برای جلوگیری از تخریب غضروف ها باید از حرکت مداوم مفاصل اجتناب کرد تا ساییدگی زودتر اتفاق نیافتد.

۱- افزایش وزن و آرتروز

افرادی که از چاقی مفرط رنج می برند، بیشتر در معرض آرتروز قرار می گیرند. دلیل آن نیز فشار روی مفاصل و همچنین افزایش هورمون های التهاب زا و تخریب کننده ی سلول ها و غضروف ها است. کاهش شاخص توده ی بدن با در پیش گرفتن رژیم مناسب و ورزش به کاهش علائم التهاب زا و در نتیجه تسکین درد کمک می کند.

با این حال اگر فردی به مدت طولانی بی تحرک باشد به سختی به سمت ورزش روی می آورد.

لازم است که تحرک بدنی و ورزش مناسب به تدریج وارد برنامه ی روزانه ی چنین افرادی شود.

۲-در هر سنی ممکن است دچار تخریب غضروف ها و آرتروز شوید

گرچه اکثر افراد با افزایش سن از مشکلاتی مانند ساییدگی مفاصل و تخریب غضروف ها رنج می برند، اما با این حال نمی توان گفت که تنها دلیل ابتلا به آرتروز افزایش سن و پیری است. واقعیت این است که آرتروز می تواند در اثر عواملی که بدن را در معرض هر نوع بیماری دیگری قرار می دهد بروز کند.

تخریب غضروفی می تواند در اثر افت کیفیت بافت ها به دلیل فشار زیاد روی مفاصل و همچنین کمبود ویتامین و مواد معدنی بدن بروز کند. در نتیجه لازم است که از سنین جوانی به فکر سلامت غضروف ها و مفاصل بود. در غیر این صورت آرتروز می تواند در هر سنی فرد را مبتلا کند.

۳- تاثیر ورزش بر ساییدگی غضروف ها

درست است که ورزش و تحرک بدنی به پیشگیری از ساییدگی مفاصل کمک می کند، اما توجه داشته باشید که ورزش های سنگین و نامناسب تاثیری عکس دارند. تمرینات نادرست، ورزش های سنگین و روزانه باعث افزایش خطر ساییدگی غضروف ها و مفاصل و درنتیجه ابتلا به بیماری آرتروز می شود، چون حرکات مکرر و فشار زیاد روی مفاصل به غضروف ها آسیب جدی می زند.

۴- تاثیر استراحت در تسکین درد آرتروز

گرچه افرادی که از آرتروز رنج می برند، باید چند ساعت در روز استراحت داشته باشند تا دردشان تسکین پیدا کند، اما معنی این حرف این نیست که استراحت بهترین روش مقابله با بیماری آرتروز است. فراموش نکنید که عدم تحرک بدنی و خانه نشینی علائم آرتروز را افزایش داده و درمان و مقابله با آن را دشوارتر می سازد.
بر خلاف چنین باورهایی، محققان به این نتیجه رسیده اند که داشتن تحرک بدنی مناسب مانند پیاده روی می تواند خطر بیماری آرتروز را کاهش داده و به مقابله با آن کمک کند. این تاثیر بویژه در افرادی که شاخص توده ی بدنی پایینی دارند بیشتر است.

غضروف از سلول های زنده ای تشکیل شده است که باید توسط مایع سینوویال یا همان مایع بین مفصلی تغذیه شود. زمانی که تحرک بدنی دارید، فشار حاصل از این حرکات روی غضروف ها باعث می شود که این مایع راحت تر جریان داشته باشد و به این ترتیب سلول های غضروفی بهتر تغذیه می شوند و مواد مغذی مورد نیاز را دریافت می کنند. اما فقدان فعالیت بدنی و عدم جریان این مایع، به حساس و ضعیف شدن غضروف ها منجر می شود.

۵- برای جلوگیری از پیشرفت آرتروز چه باید کرد؟

هر فردی قدرت این را دارد که سرعت رشد بیماری را عقب بیاندازد و از پیشروی آن جلوگیری کند. با وجود اینکه تاکنون روش قطعی برای معالجه ی بیماری آرتروز کشف نشده است، اما با این حال داشتن رژیم غذایی متعادل و مصرف برخی داروها مانع از پیشروی علائم بیماری آرتروز شده و کیفیت زندگی را بهبود می دهد. داروهای متعدد و درمان های طبیعی زیادی وجود دارد که باعث کاهش التهاب شده و از غضروف ها محافظت بیشتری می کنند.

اگر اضافه وزن دارید، حتما با بهبود تغذیه و در پیش گرفتن ورزش مناسب، وزن تان را کاهش دهید. تناسب اندام کیفیت زندگی را بهبود می دهد و بسیاری از بیماری ها از جمله تخریب غضروف ها را به تاخیر می اندازد.

حتما تحت نظر یک متخصص قرار بگیرید تا از پیشرفت بیماری آرتروز جلوگیری شود. فراموش نکنید که برای تقویت غضروف ها باید ورزش منظم و مناسبی داشته باشید. اگر هیچ وقت درزندگی تان اهل ورزش نبوده اید، باید به تدریج شروع به این کار کنید و از گذاشتن فشار دو چندان بر بدن تان خودداری کنید.

برگه‌ی بعد »