چرا خروپف می کنیم؟

دی ۵, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

دلایل خروپف شامل موارد زیر هستند:

ـ سن: بالا رفتن سن و تحلیل ماهیچه های گلو و باریک تر شدن آن، احتمال خروپف را افزایش می دهد.
ـ جنسیت و ژنتیک: مردها به دلیل فیزیک بدنی متفاوت بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند. ژنتیک نیز در این زمینه دخیل است.
ـ مشکلات حفره های بینی و سینوس: هر نوع اختلال ساختاری یا ثانویه می تواند زمینه ساز خروپف شود.
ـ اضافه وزن یا خارج شدن فیزیک بدن از توازن: چربی اضافی و یا ماهیچه های ضعیف باعث بروز خروپف می شوند.
ـ دخانیات و دارو: مصرف بعضی داروها، استعمال دخانیات، به ویژه سیگار یا بعضی خوراکی ها باعث سستی ماهیچه ها می شوند.
ـ شکل خوابیدن: قرارگیری بدن هنگام خواب، به خصوص طاق باز موجب شل شدن ماهیچه ها و خروپف می شود.

خروپف چند لایه!

مقاومت در برابر جریان هوا باعث ایجاد خروپف می شود. اگر مقاومت در برابر جریان هوا افزایش یابد و تلاش برای حفظ تهویه و تنفس توسط دستگاه تنفس ایجاد شود، شخص دچار کمبود اکسیژن در خون می شود. برای بررسی بیشتر، شرح حالی از وضعیت فیزیکی فرد موقع خواب گرفته می شود؛ برای مثال آرامش هنگام خواب، نحوه خوابیدن و علائم خواب آلودگی در طول روز و یا چرت زدن های روزانه، علاوه بر این معاینه های بالینی نیز به ارزیابی بیمار کمک می کند؛ برای مثال وزن، شاخص توده بدن، معاینه بینی، حفره دهان، گلو و اینکه چگونه راه عبور هوا باریک می شود.

مخاط نرم؛ خروپف سخت!

افراد به دلایل گوناگونی خروپف می کنند. بیشتر افراد دچار این مشکل، بافت های مخاطی نرم تری نسبت به بقیه دارند؛ به همین دلیل بیشتر در معرض لرزش و خروپف قرار دارند. علاوه بر این، محل قرار گرفتن زبان هنگام خواب، زمان و وضعیت خواب از عواملی هستند که می توانند روی خروپف تاثیر بگذارند.

من مشکل دارم؟

خروپف گاهی اوقات می تواند نشانه یک مشکل جدی تر باشد. افرادی که خروپف می کنند باید از نظر مشکلات تنفسی و یا مشکلات خواب بررسی شوند. اگر هیچ مشکل پزشکی دیگری وجود نداشت، تنها یک مشکل باقی می ماند و آن بر هم خوردن آرامش خواب برای هم اتاقی فرد است. گاهی اوقات خروپف بیش از آنکه خود فرد را اذیت کند، خانواده و دوستانش را آزار می دهد.

باید سبک زندگی ام را عوض کنم؟

برای توقف و کنترل خروپف باید ابتدا از خودتان شروع کنید و پیش از مراجعه به متخصص با این راهکارها، شرایط زندگی تان را تغییر دهید.

ـ وزن تان را کاهش دهید: حتی اندکی کاهش وزن موجب کاهش چربی های ناحیه پشت گلو شده و مانع از ایجاد خروپف می شود.

ـ ورزش کنید: قوی تر شدن ماهیچه های بدن، به ویژه آنهایی که مسئول مستقیم تنفس هستند کمک شایانی به رفع این مشکل می کند.

ـ سیگار نکشید:

سیگار موجب آسیب دیدگی بافت گلو و مشکلات تنفسی می شود.
ـ زمان بندی دارو: اگر از قرص های آرام بخش استفاده می کنید یا از دیگر موادی که موجب شل شدن ماهیچه ها می شود، با نظر پزشک تان زمان آنها را به زمانی قبل از خواب تغییر دهید.

دیگه چه کار کنم؟

ـ مجاری تنفسی را به خوبی تمیز کنید. پاک کردن بینی و چرب کردن آن به طوری که هیچ مشکلی در تنفس نداشته باشید، یکی از عوامل راهگشاست.

ـ هوای اتاق خواب را مرطوب نگه دارید زیرا هوای خشک موجب آزار بینی و گلو می شود.

ـ سرتان را به درستی روی بالش قرار دهید. این کار عملکرد ماهیچه های دخیل در تنفس را آسان می کند.

ـ غذاهای سنگین نخورید و نوشیدنی های کافئین دار ننوشید! اگر هم نمی توانید این توصیه را رعایت کنید حداقل بین مصرف این خوراکی ها و زمان خواب دو ساعت فاصله بیندازید.

ـ به پهلو بخوابید چون خوابیدن طاق باز موجب تاثیر نیروی جاذبه روی ماهیچه ها و گرفتگی راه تنفسی می شود.

اگر نمی توانید باید از توپ تنیس یا پینگ پونگ استفاده کنید. طوری آن را در لباس خواب یا گوشه ای از تشک قرار دهید تا طاق باز خوابیدن شما ممانعت کند! البته لازم نیست نگران باشید، وقتی به پهلو خوابیدن عادت کردید، دیگر نیازی نیست توپ بغل کنید.

ورزش گلو انجام دهید!

ـ تمرین حروف:

برای چند دقیقه در طول روز حروف صدادار را بلند و کشیده تلفظ کنید.

ـ تمرین زبان:

زبان را پشت دندان های بالا قرار داده و چند بار به سمت عقب روی سقف دهان بکشید. سپس سه ثانیه استراحت کنید و بعد دوباره این حرکت را انجام دهید. این چرخه را حداقل ۱۰ بار تکرار کنید.

ـ دهان تان را ببندید:

دهان تان را ببندید و برای ۳۰ ثانیه لب هایتان را به همدیگر فشار دهید. سپس سه ثانیه استراحت و دوباره این حرکت را تکرار کنید. این کار را حداقل ۱۰ بار انجام دهید.

ـ دهان تان را باز کنید:

با دهان باز، فک پایین خود را ۳۰ ثانیه به چپ برده؛ سپس این کار را برای سمت راست نیز تکرار کنید. این چرخه را حداقل ۱۰ بار انجام دهید.
ـ انقباض دهان: با دهان باز، ماهیچه های انتهایی گلو را برای ۳۰ ثانیه منقبض کنید. سپس حداقل پنج ثانیه استراحت کنید و دوباره این حرکت را تکرار کنید. این چرخه را حداقل ۱۰ بار انجام دهید.

دو راه عجیب و غریب برای رفع خروپف

ـ خواننده شوید:

شاید در نظر اول عجیب به نظر برسد اما براساس یافته های پژوهشی اخیر آواز خواندن یکی از راه های درمان خروپف است؛ بنابراین تا می توانید آواز بخوانید. این امر باعث قوی تر شدن ماهیچه های گلو می شود.

ـ موسیقیدان شوید:

سازهای بادی بنوازید. ثابت شده است سازهایی مانند فلوت و نی که تقویت کننده راه های تنفسی هستند، به افزایش قدرت تنفسی کمک می کنند و در نهایت باعث بهبود و رفع خروپف شبانه می شوند.

چندی پیش یافته بسیار عجیب و بامزه ای منتشر شد؛ پژوهشگران پس از بررسی های زیاد اعلام کردند نواختن یک نوع ساز بادی باستانی استرالیایی به نام «دیجریدو» می تواند باعث برطرف شدن خروپف شود.

حال اینکه چگونه محققان بین این همه سازهای بادی مختلف به فکرشان رسیده بود روی این ساز قدیمی و فراموش شده استرالیایی مطالعه کنند و به خواص شگفت انگیزش پی ببرند هنوز به طور کامل مشخص نیست.

با این حال، اگر با این مشکل مواجه اید و دیگر اعضای خانواده از دست شما خواب راحتی ندارند، بد نیست این دو راه حل را هم امتحان کنید؛ البته اگر استعداد در نوازندگی و خوانندگی نداشته باشید، ممکن است خروپف تان درمان شود اما یک سردرد تازه برای در و همسایه ایجاد می کنید.

مراجعه به متخصص

اگر همه راه هایی را که توصیه کردیم امتحان کردید ولی باز هم به نتیجه نرسیدید و خروپف تان برطرف نشد، به متخصص مراجعه کنید. متخصصان معمولاً پس از بررسی ها یکی از راه های زیر را به شما توصیه می کنند:

ـ ماسک اکسیژن:

استفاده از ماسک اکسیژن کمک می کند تا فشار اکسیژن مورد نیاز برای تنفس هنگام خواب ثابت بماند. این کار باعث می شود مشکلات تنفسی و خروپف ناشی از آن حل شود.

ـ محافظ ها:

استفاده از محافظ دهان مخصوص ورزشکاران ـ که در هنرهای رزمی و مشت زنی استفاده می شوند ـ باعث می شود زبان به سمت جلو و در شرایط مناسبی قرار گیرد.

ـ ارتودنسی:

شاید تعجب کنید اما وسایل مخصوص ارتودنسی نیز به رفع خروپف کمک می کنند چون ارتباط زبان و فک را تغییر می دهند، در نتیجه راه های تنفسی فوقانی در شرایط مناسب قرار می گیرند و خروپف برطرف می شود. البته این روش به افرادی که دچار وقفه تنفسی در خواب یا آپنه تنفسی هستند، کمک چندانی نمی کند.

ـ عمل های جراحی:

از روش های مختلف جراحی برای رفع انسداد مجاری هوایی استفاده می شود؛ برای مثال در یک روش جراحی خاص با استفاده از امواج رادیویی با فرکانس بالا، بافت های نرم کام کاهش داده می شوند. با این کار این بخش ها مانع از عبور هوا نمی شوند و خروپف برطرف می شود.

ـ درمان های جدید:

مدتی است روش درمانی با استفاده از لیزر نیز مطرح شده است اما هنوز در مراحل اولیه قرار داد و محققان در حال بررسی این روش هستند.

اگر خروپف را درمان نکنم چه می شود؟

خروپف باعث اختلال در خواب و مانع از خواب راحت می شود. به جز مزاحمت هایی که خروپف برای خود فرد و اطرافیان ایجاد می کند، در صورت شدید بودن و عدم درمان به موقع در دراز مدت می تواند باعث بروز مشکلات جسمی مانند وقفه تنفسی در خواب یا آپنه شود.

خود این مشکل نیز در دراز مدت به ریه ها آسیب جدی می رساند چون باعث کاه اکسیژن رسانی و به دنبال آن کاهش حجم هوایی می شود که به ریه ها می رسند. البته ماجرا به همین جا ختم نمی شود و قضیه سر درازی دارد چون آپنه می تواند باعث بروز مشکلاتی مانند افزایش فشارخون و مقاومت به درمان، افزایش خطر سکته قلبی و مغزی، نارسایی ریوی، خواب آلودگی به دلیل ایجاد اختلال در خواب، کاهش قدرت تمرکز و کاهش میل جنسی شود.

با این حساب خروپف را مشکل ساده ای که فقط برای دیگران مزاحمت ایجاد می کند و فوقش نمی گذارد بعضی از شب ها خوب بخوابند در نظر نگیرید چون همان طور که اشاره شد گاهی ماجرا پیچیده تر از این حرف هاست و باید به آن بیشتر توجه کرد.

نحوه استفاده از پماد چشمی

آذر ۳, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

پما د چشمی از اشکال دارویی می باشد که در صورت استفاده صحیح واصولی می تواند کمک موثری در سرعت بخشیدن به روند بهبودی باشد ودرصورت استفاده نادرست می تواند باعث مشکلات زیادی برای استفاده کننده باشد .

1- دستان خود را بشوييد.
2- مراقب باشيد سر تيوپ با چيزي تماس پيدا نكند.
3- سر را كمي به عقب خم كنيد.
4- تيوب را با يك دست نگاه داريد و با دست ديگر پلك زيرين را به پايين بكشيد تا حفره‌اي بين پلك و كره چشم ايجاد شود.
5- تا جايي كه ممكن است سر تيوپ را به اين حفره نزديك كنيد.
6-  مقدار تجويز شده از پماد را در اين حفره قرار دهيد.
7- چشم ها را به مدت 2 دقيقه ببنديد.
8- پماد اضافي را با دستمال كاغذي تميز از اطراف چشم تميز كنيد.
9- سر تيوپ را با يك دستمال ديگر تميز كنيد.
10- قطره ها و پمادهاي چشمي حداكثر يك ماه پس از باز شدن درب آنها بايد دور ريخته شوند.
11- هرگز از قطره و يا پماد چشمي ديگران استفاده نكنيد، زيرا احتمال آلودگي اين داروهاي چشمي در حين مصرف بسيار بالاست.
12- داروهاي چشمي براي بيش از سه روز توصيه نمي شوند، در صورتي كه پس از 3 روز هنوز هم ناراحتي چشم ادامه دارد، حتماً به پزشك مراجعه كنيد.

کلسیم

این ماده ی معدنی فواید بسیار زیادی دارد که از جمله ی آن استخوان سازی، کمک به کاهش وزن، و کاهش خطر ابتلا به سرطان روده و کلسترول است. تحقیقات نشان داده است که 1000 میکروگرم کلسیم تا %7 کلسترول لیپوپروتئین پر چگالی (که کلسترو خوبی است) را در بدن افزایش می دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ثابت شده است که کلسیم در سلامت استخوانها به ویژه برای افرادی که تابه حال دچار شکستگی استخوان شده اند،آلزایمر را در بدن کند کند. بسیار تاثیرگذار است. کلسیم باعث می شود که دوباره دچار شکستگی استخوان نشوید.

بهتر است که کلسیم مصرفی خود را با ویتامین D ترکیب کنید که آن هم برای حفظ سلامت استخوانها و سلامت کلی بدن بسیار مفید است. گرچه نور خورشید بهترین راه برای جذب ویتامین D است، محققان دانشگاه هاوارد دریافته اند که  در عرض جغرافیایی 40 درجه نور خورشید به اندازه کافی برای ساخت ویتامین D در بدن قدرت ندارد. به همین دلیل برای این منظور نیز می توانید از مکمل استفاده کنید.

دوز مصرفی: 500 میکروگرم سیترات کلسیم به اضافه ی IU 125 ویتامین D دوبار در روز

وجود كلسیم برای انجام بسیاری از اعمال بدن ضروری است؛ مثل تنظیم ضربان قلب، انتقال پیام های عصبی، تحریك ترشح هورمون ها، انعقاد خون و مهمتر از همه ساخت استخوان های بدن و حفظ سلامتی آنها .

كلسیم در بسیاری از موادغذایی وجود دارد و به علت اینكه بدن قادر به ساخت آن نیست، بایستی به مقدار كافی از راه غذا دریافت شود. حتی بعد از تكمیل و توقف رشد طولی استخوان های بدن( یعنی بعد از دوران رشد ) بایستی به مقدار لازم دریافت شود، زیرا از راه های مختلفی از بدن دفع می شود؛

مثلاً از طریق عرق، ریزش مو، تجدید پوست و ناخن، ادرار و مدفوع.

كلسیمی كه در طی روز از بدن دفع می شود، بایستی از طریق غذا دوباره تأمین شود.

منابع غذایی كلسیم عبارتند از : شیر ، ماست ، پنیر و سایر مواد لبنی ، ماهی مثل ماهی آزاد، ماهی تن و ساردین، بادام ، كشمش، سبزیجاتی مثلروناس، اسفناج، كلم، كلم بروكلی، جعفری.

وقتی كسی نتواند از طریق غذا به مقدار كافی كلسیم را برای رفع نیازهای خود دریافت كند، از كلسیم موجود در استخوان ها ( منبع ذخیره كلسیم ) استفاده می كند كه باعث كاهش استحكام استخوان ها می شود. چنین فردی نیاز به دریافت مكمل كلسیم یا غذاهای غنی شده با كلسیم دارد.

اینكه به چه مقدار مكمل كلسیم نیاز داریم تا كمبود آن را جبران كنیم، بستگی به مقدار دریافت آن از غذاهای مختلف دارد.

كلسیم موجود در طبیعت به شكل تركیب با سایر مواد وجود دارد. تركیبات مختلفی از كلسیم در مكمل های آن وجود دارد؛ مثل كربنات كلسیم، سیترات كلسیم و فسفات كلسیم.هركدام از این تركیبات، مقادیر متفاوتی از كلسیم را دارا هستند.

* نكته مهم: برای اطلاع از میزان كلسیم خالص موجود در مكمل، حتماً برچسب آن را بخوانید تا متوجه شوید برای رفع نیازتان باید چه تعداد قرص مصرف كنید.

بسیاری از افراد سئوال می كنند چه نوع مكمل كلسیمی را باید مصرف كنند؟

بایستی متذكر شوم بهترین مكمل آن است كه نیازهای فرد را با توجه به میزان تحمل فرد، قیمت و در دسترس بودن آن تأمین كند.

در انتخاب و خرید مكمل كلسیم بایستی موارد زیر را در نظر بگیرید:

1. حتماً تحت نظارت داروسازی های معتبر بوده و طبق مقادیر استاندارد باشد. هرگز مكمل هایی را كه دارای نام های معتبر دارویی نیستند، خریداری و مصرف نكنید زیرا بعضی از این مكمل های غیراستاندارد، حاوی مقادیر خیلی بالا و سمی كلسیم هستند.

2. بیشتر مكمل های كلسیم به راحتی در بدن جذب می شوند. اگر میزان جذب و محلولیت مكمل در بروشور آن مشخص نبود، برای تعیین میزان محلولیت آن طبق روش زیر عمل كنید:

مكمل كلسیم را( به شكل قرص یا كپسول ) برای مدت 30 دقیقه در مقدار كمی آب گرم قرار دهید و گاهی آن را هم بزنید. اگر در طی این مدت قرص یا كپسول حل نشد، نشان می دهد در معده نیز حل نخواهد شد.

مكمل های كلسیم به شكل مایع و جویدنی، بهتر در معده حل می شوند زیرا قبل از ورود به معده تجزیه می شوند.

كلسیم چه از طریق غذا و چه به شكل مكمل ، زمانی بهتر جذب می شود كه چندین بار در طی روز و هر بار به مقدار 500 میلی گرم یا كمتر مصرف شود. ولی با این همه دریافت یك جای آن، بهتر از این است كه هرگز مصرف نشود.

3. مصرف مكمل های كلسیم در بعضی افراد عوارض جانبی مثل یبوست و گازمعده را ایجاد می كند. اگر با مصرف مایعات و فیبر غذایی فراوان این مشكل رفع نشد، نوع مكمل خود را تغییر دهید. مثلاً به جای سیترات كلسیم، كربنات كلسیم را مصرف كنید.

همچنین باید مقدار مكمل مصرفی را به تدریج افزایش دهید. مثلاً هفته اول، فقط روی 500 میلی گرم مصرف كنید، سپس به آرامی مقدار مصرف مكمل را افزایش دهید.

4. اگر دارو مصرف می كنید، با پزشك خود و یا دكتر داروساز در مورد تداخل مكمل كلسیم با آن دارو مشورت كنید. بعنوان مثال مكمل كلسیم، جذب آنتی بیوتیك تتراسایكلین را كاهش می دهد. همچنین با جذب آهن نیز تداخل دارد. بنابراین مكمل كلسیم و مكمل آهن نبایستی همزمان با هم مصرف شوند. فقط به طور استثنائی، می توان مكمل آهن را با سیترات كلسیم یا ویتامینC مصرف كرد، زیرا حالت اسیدی دارند.

سایر داروهایی را كه با معده خالی مصرف می شوند، نباید با مكمل كلسیم دریافت كرد.

5. مكمل های كلسیم دارای سایر املاح و ویتامین ها نیز هستند.

مطالعات مختلف نشان داده دریافت كم كلسیم باعث كاهش توده استخوانی و افزایش شكستگی استخوان می شود.

ولی دریافت كم كلسیم یكی از عوامل كاهش توده استخوانی است. سایرعوامل تأثیرگذار بر روی كاهش استحكام استخوانی بدن شامل كاهش استروژن، عدم فعالیت بدنی، كشیدن سیگار، مصرف الكل یا سایر بیماری ها و درمان های پزشكی است. اگر این عوامل وجود داشته باشند، حتی با مصرف كلسیم فراوان نمی توان از شكستگی استخوان جلوگیری كرد.

1. DRI ( مقدار دریافت غذایی توصیه شده ) كلسیم برای افراد بالغ 1000 تا 1200 میلی گرم در روز است كه این میزان بستگی به سن، جنس و شرایط فرد دارد. به عنوان مثال در زنان باردار و شیرده، كودكان و نوجوانان میزان نیاز به كلسیم بیشتر است.

یك واحد لبنیات حدود 300 میلی گرم كلسیم را تأمین می كند. یك واحد لبنیات برابر یك لیوان شیر یا یك لیوان ماست یا 45 گرم پنیر است.

افرادی كه به مقدار كافی كلسیم را از راه غذا دریافت نمی كنند، برای رفع نیازشان بایستی مكمل كلسیم مصرف كنند.

در مصرف مكمل كلسیم بایستی به این نكته توجه داشت كه مقدار عنصر كلسیم موجود در مكمل را در نظر بگیریم نه مقدار كل مكمل را. مثلاً یك قرص كربنات كلسیم 500 میلی گرمی ، فقط 200 میلی گرم كلسیم خالص دارد. بنابراین فرد با مصرف این قرص فقط 200 میلی گرم كلسیم دریافت می كند نه 500 میلی گرم.

كلسیم در روده كوچك جذب می شود، ولی تمام كلسیم مصرف شده، جذب نمی شود. مقدارجذب كلسیم بستگی به عوامل زیر دارد:

– محیط اسیدی روده

– مقدار ویتامینD بدن

– مقدار استروژن بدن

– نوع مكمل كلسیم

انواع مكمل های كلسیم:

یكی از عوامل مهم در جذب كلسیم، میزان محلولیت مكمل كلسیم در بدن است. سعی كنید همیشه مكمل های استاندارد و مورد اطمینان را مصرف كنید تا بدانید چه میزان عنصر كلسیم دارند و چه مقدار در بدن حل می شوند.

1. سیترات كلسیم:مكمل كلسیم در محیط اسیدی بهتر جذب می شود، پس سیترات كلسیم بهتر از سایر مكمل ها جذب می شود، زیرا اسیدی است. این مكمل نیاز به اسید معده زیادی برای جذب ندارد و می توان آن را در هر موقع از روز و حتی با شكم خالی مصرف كرد. اما این مكمل معمولاً كلسیم كمی دارد، بنابراین بسته به نیاز فرد برای تأمین كلسیم بیشتر بایستی تعداد قرص بیشتری مصرف كرد.

2. كربنات كلسیم:بیشتر مكمل های كلسیمی از این نوع هستند. این مكمل برای جذب بهتر نیاز به مقدار زیادی اسید معده دارد. بنابراین بایستی بعد از وعده غذایی مصرف شود.
3.گلوكونات كلسیم ولاكتات كلسیم: این نوع مكمل ها، كلسیم كمی دارند. بنابراین برای رفع نیاز به كلسیم بایستی تعداد قرص های بیشتری مصرف كرد.

4. كلسیم سخت(Coral calcium): این نوع مكمل كلسیم غیر از حفظ سلامت استخوان ها، در سایر بیماری ها نیز مصرف می شود. این مكمل بیش از 200 نوع بیماری را درمان می كند كه شامل بیماری های قلبی، سرطان، دیابت و… است. البته این یافته صددرصد تأیید شده نیست. این نوع مكمل فقط كربنات كلسیم دارد و به دلیل قلیایی بودن، مسمومیت اسیدی بدن را خنثی كرده و آن را از بین می برد.

* هشدار در مورد مصرف مكمل های كلسیم:

روزانه بیشتر از 2500 میلی گرم عنصر كلسیم ( نه خود قرص ) را مصرف نكنید

زن باردار به چه میزان فولیک اسید نیاز دارد؟

زنان باردار باید دست کم روزانه 0.4 میلی گرم فولیک اسید مصرف کند. اما برخی از خانم ها با توجه به توصیه پزشک و نیاز جنین به بیشتر از این مقدار مکمل نیاز دارند و شاید حتی به 4 میلی گرم در روز نیز برسد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مقادیر زیاد فولیک اسید در موارد مختلفی همچون موارد زیر توصیه می شود:

• یکی از والدین دچار بیماری لوله عصبی باشد یا سابقه خانوادگی در این زمینه داشته باشند.

• مادر دیابت داشته باشد.

• مادر داروی صرع مصرف کند.

•  مادر بیماری سلیاک داشته باشد.

•  مادر اضافه وزن داشته باشد.

اگر خانم پیش از بارداری این مکمل را مصرف نکرد تکلیف چیست؟
اگر در ماه های نخست بارداری قرار دارید، می توانید از هم اکنون این دارو را آغاز و در هفته دوازدهم آن را قطع کنید. اگر از هفته دوازدهم گذشته بود از اینکه فولیک اسید مصرف نکرده اید نگران نشوید. بسیاری از کودکان با این شرایط سالم متولد شده اند و اگر فولیک اسید نخورید به این معنی نیست که کودک شما ناقص می شود. اما اگر آن را مصرف کنید مطمئن تر خواهید بود و کودک سالم تری خواهید داشت.

اسید فولیک در پیشگیری از سکته موثر است

گرچه اسيد فوليك به منظور پيشگيري و درمان حالات مرضي ناشي از كمبود اين ويتامين مصرف مي شود. امااسید فولیک یکی از بهترین پیشگیرنده های سکته است. درسطح کم، جریان خون بدن را روان نگه می دارد و اجازه ی توقف به آن نمی دهد. درسطح کم، جریان خون بدن را روان نگه می دارد و اجازه ی توقف به آن نمی دهد. اما چطور؟ فولیک اسید، هومو سیستئین که ترکیبی مرتبط با بیماری های قلبی و آلزایمر است را حل می کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تحقیقات نشان می دهد که مردانی که از دوز بالای اسید فولیک استفاده می کنند، نسبت به کسانی که فقط مقدار کمی از این ماده را مصرف میکنند، تا %30 کمتر به سکته مبتلا می شوند.

اما این همه ی فواید اسید فولیک نیست. تحقیقات جدید آلمانی ها نشان داده است که اسید فولیک می تواند باعث افزایش عملکرد شناخت شود، حتی در افراد میانسال.

همچنین به بدن برای هضم، استفاده، و سنتز پروتئین هایی که باعث رشد ماهیچه ها می شود کمک میکند.

اسید فولیک در تولید گلبول های قرمز خون نیز لازم است و همچنین در بالا بردن سطح انرژی و عملکرد سیستم قلبی-عروقی نیز تاثیرگذار است. و بالاخره اسید فولیک از سوزش قلب جلوگیری میکند و جایگزین مواد مغذی از دست رفته بدن می شود که همه ی اینها باعث می شود سیستم گوارش بهتر کار کند.

اسید فولیک به همراه ویتامین B12 و ویتامین C به هضم غذا و استفاده ی بدن از پروتئین و ساخت پروتئین در زمان لازم کمک می کند. اسید فولیک برای ساخت گلبول های قرمز خون و DNA (که عمل کنترل وراثت را انجام می دهد و راهنمایی برای فعالیت های سلول ها می باشد)نیز لازم است.

این ویتامین عمل ساخت و نگه داری سلول ها را بر عهده دارد. این وظیفه در هنگام تقسیم سلولی و رشد بسیار مهم است، پس مصرف آن برای زنان باردار و نوزادان ضروری است.

اسید فولیک همچنین در رشد بافت ها کمک می کند و باعث درست عمل کردن سلول ها می شود. این ویتامین در زمانی که بدن احتیاج به غذا خوردن دارد، موجب افزایش اشتها می شود و به همین ترتیب اسیدهای هضم کننده غذا را می سازد.

مکمل(قرص) اسید فولیک در درمان بی نظمی های وابسته به کمبود اسید فولیک استفاده می شود. اسید فولیک برای درمان زخم های پا و مشکلات قاعدگی نیز تجویز می شود.

اسید فولیک در تکامل رشد جنین بسیار با اهمیت می باشد. رشد طناب نخاعی و مغز جنین در گرو مصرف اسید فولیک توسط مادر می باشد.

اغلب زنانی که می خواهند باردار شوند و زنان باردار، باید مکمل اسید فولیک مصرف کنند. دادن این ویتامین به زنان باردار بسیار مفید است، چرا که از ناهنجاری های عصبی زمان تولد، مانند نقص لوله عصبی نوزادان(اسپینا بیفیدا) جلوگیری می کند.

زنان باید مکمل اسید فولیک را 2 تا 3 ماه قبل از بارداری و در 3 ماهه اول بارداری مصرف کنند، مخصوصا زنانی که سابقه ناهنجاری های عصبی در اقوامشان وجود دارد و زنانی که داروهای خاصی را مصرف می کنند، مثل برخی از داروهای ضد صرع .

اسید فولیک و ویتامین B12

مکمل اسید فولیک برای کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 مفید است.

اما این مکمل بر روی تغییرات و ناهنجاری های عصبی ناشی از کمبود ویتامین B12 اثری ندارد. برای درمان این ناراحتی های عصبی تنها مصرف ویتامین B12 مفید است.

کمبود اسید فولیک

کمبود اسید فولیک وقتی پیدا می شود که مصرف منابع غذایی این ویتامین جوابگوی نیاز بدن نباشد و یا فولات دفع شده از بدن زیاد باشد.

کمبود فولات در زنان باردار، منجر به کاهش وزن تولد، نوزادان نارس و دچار نقص لوله ی عصبی جنین می گردد.

در نوجوانان، کمبود فولات منجر به آنمی (کم خونی) می شود.

از دیگر علایم کمبود این ویتامین در بدن می توان کمبود اشتها ، اسهال، کمبود وزن، ضعف، سردرد، زود رنجی، فراموشی و ….. را نام برد.

دریافت زیاد اسید فولیک

زیادی اسید فولیک هیچ گونه ضرری برای بدن ندارد، زیرا که اضافی آن از طریق ادرار دفع می شود.

اما بعضی از شواهد نشان می دهد که زیادی اسید فولیک می تواند موجب تشنج در افرادی شود که از داروهای ضد تشنج استفاده می کنند.  لذا کسانی که دارو مصرف می کنند، باید با پزشک خود در مورد مصرف قرص اسید فولیک مشورت کنند.

دوز مصرفی: روزانه 400 میکروگرم

آشنایی با کم خونی فقر آهن

آذر ۳, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

كم‌خوني وضعيتي است كه در آن تعداد يا اندازه گلبول‌هاي قرمز و يا مقدار هموگلوبين موجود در خون كاهش يافته و تبادل اكسيژن و دي‌اكسيدكربن بين خون و سلول‌هادچار اختلال مي‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، از علل ايجادكننده كم‌خوني مي‌توان كمبودهاي تغذيه‌اي، خونريزي، ناهنجاري‌هاي ژنتيكي، بيماري‌هاي مزمن و يا مسموميت‌هاي دارويي را نام برد. منظور از كم‌خوني‌هاي تغذيه اي كم‌خوني‌هايي است كه در اثر دريافت ناكافي مواد مغذي ايجاد مي‌شوند.

آیا می دانید ؟

فقر آهن شایعترین علت کم خونی در جهان است .
40 درصد جمعیت جهان دچار فقر آهن هستند .
چه نکاتی در رژیم غذایی می تواند به درمان کم خونی فقر آهن کمک کند ؟
چه غذاهایی جذب آهن را مختل می کنند و چگونه باید با این مشکل مقابله کرد ؟
کم خونی فقر آهن سالانه چندین میلیون ضرر اقتصادی به همراه دارد.
به احتمال بیش از 30 درصد شما هم دچار کم خونی فقر آهن هستید .
کم خونی فقر اهن موفقیت تحصیلی و آینده کودکان را تهدید می کند .
کم خونی یکی از علل مهم مرگ و میر زنان باردار است .
بیش از نیمی از زنان باردار و کودکان زیر 2 سال دچار کم خونی فقر آهن هستند .
علائمی همچون ضعف و خستگی ، رنگ پریدگی ، سرگیجه ، عدم تمرکز ، کاهش یادگیری و افت بهره وری می تواند با کم خونی ارتباط داشته باشد .

آنمی فقر آهن

کمبود آهن و آنمی ناشی از آن یکی از شایع ترین مشکلات تغذیه ای جهان است . بیش از 2 میلیارد نفر از مردم جهان دچار کم خونی و کمبود آهن هستند .

چنانچه برای ساختن گلبول های قرمز خون ، آهن به مقدار کافی در دسترس بدن نباشد ابتدا فرد از ذخائر آهن بدن خود استفاده می کند ، سپس در صورت ادامه کمبود، ذخائر آهن بدن کاهش می یابد . زمانی که کمبود آهن ادامه یابد، ذخائر آهن بدن تخلیه می شود و کم خونی فقر آهن بروز می کند . پس کاهش ذخایر آهن بدن  طی 3 مرحله اتفاق می افتد:

1- تخلیه ذخائر آهن :

در این مرحله ذخائر آهن به دلیل کاهش ورود و جذب آهن و یا اتلاف آن کاهش می یابد و نشانه آن کم شدن غلظت فریتین است . هر چند این مرحله اثرات واضحی بر عملکرد انسان ندارد ولی نشانگر یک وضعیت هشدار دهنده و مرزی است ، بطوریکه هرگونه کاهش بعدی میزان آهن بدن باعث کاهش سطح ترکیبات عملکردی مثل هموگلوبین و بروز اثرات آن و کاهش بهره وری خواهد شد .

2- فقر آهن:

در این مرحله ذخائر آهن بدن تخلیه شده بعلاوه جذب آهن در برابر اتلاف آن کافی نیست در نتیجه ساخت گلبول قرمز همراه با فقر آهن صورت می گیرد و نشانه آن کاهش غلظت هموگلوبین به‌ دلیل اختلال در ساخت آن است، در این مرحله اختلالات عملکردی متناسب با سطح کمبود آهن بروز می کند .

3- کم خونی فقر آهن :

این مرحله شدیدترین شکل کمبود آهن است، بدین ترتیب که پس از تخلیه ذخائر آهن بدن و افزایش اتلاف آهن در مقابل کاهش جذب آن ، اثرات شدید عملکردی فقر آهن بروز می کند كه نشانه آن کاهش بیش از پیش غلظت هموگلوبین  بعلاوه تغییر شکل گلبولهای قرمز بصورت کوچک شدن و کمرنگ شدن ( میکروسیتیک و هیپوکرومیک ) می باشد .

علل :

1- دریافت ناکافی آهن در مقایسه با نیاز بدن بعلت:

کمبود آهن در رژیم غذایی روزانه  که عوامل زمینه ای همچون :  توانایی خانواده ها در تأمین غذای کافی با کمیت و کیفیت مطلوب در طول سال برای تمام اعضا ی خانواده، مراقبت تغذیه ای و بهداشتی از بانوان در سنین باروری و کودکان ، دسترسی خانواده ها به خدمات بهداشتی با کیفیت مناسب و محیط سالم ، میزان فقر ، بی سوادی و دیگر محرومیت های اجتماعی در ان دخیل هستند .

2- کاهش جذب آهن مصرفی بعلت :

کاهش ترشح اسید معده، مشکلات گوارشی
مصرف کم مواد افزاینده جذب آهن و مصرف زیاد مهارکننده های جذب آهن (چون : مصرف چای یا قهوه همراه یا بلافاصله بعد از غذا )
گیاهخواری بعلت پایین بودن جذب آهن موجود در غذاهای گیاهی مثل حبوبات و سبزیجات
ابتلای مکرر به بیماریهای عفونی مثل اسهال و عفونت های تنفسی که بعلت بی اشتهایی و کم شدن جذب ، موجب کمبود آهن می شوند .+

3- افزایش اتلاف آهن موجود در بدن بعلت :

خونریزی شدید در دوران قاعدگی
بیماریهای دستگاه گوارش مثل زخم معده ، زخم اثنی عشر و هموروئید
ابتلا به آلودگی های انگلی مثل ابتلا به کرم های قلابدار و ژیاردیا
تخلیه ذخائر آهن در بدن زنان بعلت بارداری های مکرر و با فاصله کمتر از 3 سال

4- افزایش نیاز بدن به آهن در دوران بارداری و رشد ( سنین کودکی و نوجوانی)

چه افرادی در معرض کمبود آهن و کم خونی فقر آهن قرار دارند؟

1- زنان در سنین باروری بویژه زنان باردار

در دوران بارداری به علت رشد جنین ، جفت و افزایش حجم خون مادر ،نیاز به آهن افزایش می یابد .

بارداری های مکرر به خصوص با فاصله کم موجب تخلیه ذخائر آهن بدن مادر می شود .

2- کودکان خردسال

کودکانی که با شیر مادر تغذیه نمی شوند چون اهن شیر مادر بهتر از سایر شیرها جذب می شود .
نوزادان کم وزن ( کمتر از 2500 گرم ) از 2 تا 3 ماهگی ممکن است دچار کمبود آهن شوند .
کودکان 2 تا 5 سال به علت ابتلا به عفونت های شایع دوران کودکی ( اسهال و عفونت های تنفسی ) و آلودگی های انگلی در معرض کمبود آهن قرار دارند .

کم خونی فقر آهن در 2 سال اول زندگی ، اثرات غیر قابل جبرانی بر رشد و تکامل مغزی کودک دارد.

3-نوجوانان

دختران و پسران نوجوان به علت جهش رشد به آهن بیشتری نیاز دارند و دختران نوجوان به علت شروع عادت ماهیانه بیشتر در معرض خطر کم خونی قرار دارند .

عوارض سایکو سوشیال کم خونی فقر آهن:

1- در شیر خواران و کودکان :

اختلال در تکامل و هماهنگی سیستم اعصاب حرکتی
اختلال در تکامل گفتاری
کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی
تغییرات رفتاری (بی تفاوتی، خستگی، بی حسی)
کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت ها

کم خونی فقر آهن در دوران شیرخوارگی و اوایل کودکی موجب کاهش ضریب هوشی می شود.

2- در زنان باردار :

ضعف و ناتوانی بدنی
افزایش خطر مرگ و میر مادر به هنگام زایمان
افزایش خطر تولد نوزاد کم وزن ، نارس و سقط جنین
3-در بزرگسالان (هر دو جنس) :
کاهش قدرت کاری و ظرفیت یادگیری
خستگی زودرس

تشخیص:

فقر آهن و کم خونی ناشی از آن از دو طریق علائم بالینی و شاخص های آزمایشگاهی قابل تشخیص است .

1- علائم بالینی:

با توجه به میزان و شدت تخلیه ذخائر آهن در بدن شامل:

رنگ پریدگی پوست، زبان و مخاط داخل لب و پلک چشم
خستگی زودرس
سیاهی رفتن چشم
سرگیجه
سردرد
تهوع
بی اشتهایی
بی تفاوتی
خواب رفتن و گزگز دست و پاها
کاهش توان کاری و مقاومت بدن
تمایل به خوردن مواد غیر معمول مثل : مهر یاخاک ، یخ ، برنج خام ، ماکارونی خام
در مراحل پیش رفته : تغییر شکل ناخن ها ، ورم قوزک پا و تنگی نفس همراه با تپش قلب می باشد .

شایان ذکر است با توجه به عمومی بودن بسیاری از علائم فوق ، بروز هر یک از آنها به تنهایی نمی تواند فقر آهن و کم خونی را اثبات نماید و بایستی از همراهی دیگر علائم و نشانه هاي آزمایشگاهی در جهت تشخیص قطعی استفاده نمود .

از طرف دیگر ممکن است فقر اهن و کم خونی در ابتدا علائم فوق را ایجاد نکند ، لذا مراجعه به پزشک و بررسی دوره ای سطح شاخص های آزمایشگاهی همچنین استفاده از روشهای پیشگیری در کنترل‌فقر‌آهن ضروری به نظر می رسد .

2 – شاخص های آزمایشگاهی :

اساس تشخیص فقر آهن اندازه گیری شاخص های آهن در خون محیطی است .این شاخص ها شامل:

آهن
TIBC ( ظرفیت کل اتصال آهن )

فریتین :

سطح فریتین نشانگر ذخیره آهن بدن است و چنانچه به کمتر ازng/ml  12 کاهش پیدا کند قویاً فقر آهن را مطرح می کند .

اشباع ترانسفرین ( نسبت آهن سرم به غلظت ترانسفرین یا TIBC)

فقر آهن باعث کاهش آهن سرم ، افزایش TIBC ،کاهش فریتین و کاهش اشباع ترانسفرین می شود.
متداولترین شاخص های مورد استفاده در کم خونی فقر آهن : میزان هموگلوبین و هماتوکریت است .
نکته قابل توجه این است که میزان هموگلوبین و هماتوکریت بسته به سن ، جنس، بارداری، ارتفاع، استعمال دخانیات و احتمالاً عوامل ژنتیکی متفاوت می باشد .

سطح بحرانی هموگلوبین (گرم در دسی لیتر )

– کودکان 6 ماهه تا 5 ساله  کمتر از 11
– کودکان 6 تا 14 ساله  کمتر از 12
– مردان بزرگسال  کمتر از 13
– زنان بزرگسال غیر باردار  کمتر از 12
– زنان باردار  کمتر از 11

اگر میزان هموگلوبین و هماتوکریت از سطوح بحرانی پایین تر بیافتد ، افراد دچار کم خونی می شوند .

اما یافته های اصلی کم خونی فقر آهن یعنی کوچک و کم رنگ شدن گلبولهای قرمز ( میکروسیتوز و هیپوکرومی ) همچنین اشکال غیر طبیعی گلبول قرمز که در صورت فقر آهن شدید ایجاد می شوند در مراحل اولیه در لام خون محیطی وجود ندارند .

نکته قابل توجه این است که ممکن است فردی دچار کمبود آهن باشد اما هنوز میزان هموگلوبین خون او کاهش نیافته باشد. بنابراین اگر فردی دائماً احساس خستگی و ضعف می کند ممکن است دچار کمبود آهن باشد و باید به پزشک مراجعه نماید .

پیشگیری و کنترل :

1- مکمل یاری :

مکمل یاری با آهن دارویی که فروسولفات می باشد  متداولترین روش برای کنترل کم خونی است . مکمل یاری معمولاً 3 هدف کلی را دنبال می کند :

پیشگیری از بروز فقر آهن
پیشگیری از پیشرفت فقر آهن به سوی کم خونی
درمان کم خونی فقر آهن

طبیعی است در برخورد با مشکل کم خونی بانوان، فقط درمان کوتاه مدت دوران بارداری یعنی زمانی که نیاز به آهن به حداکثر می رسد، کارا و موثر نخواهد بود .
افزایش ذخائر آهن دختران علاوه بر اثرات سریع بر بهره وری آنها، موجب بهبود ذخائر آهن در اولین بارداری نیز خواهد شد .

مکمل یاری علاوه بر بهبود وضعت آهن نوجوانان،می تواند منجر به بهبود رشد هم بشود .
بطورکلی در مناطقی که شیوع کم خونی در زنان باردار حداقل 30 درصد باشد مکمل یاری تمام زنان باردار و کودکان 6 ماهه تا 5 ساله ضروری است .

2- راهکارهای اساسی برای پیشگیری از کمبود آهن و کم خونی فقر آهن

– از  منابع غذایی حاوی آهن مانند : گوشت ، جگر، تخم مرغ، سبزیجات برگ سبز ( جعفری ، اسفناج )، میوه های خشک (برگه ها) ، مغزها ( پسته ، بادام ، فندق ، گردو … ) استفاده نمایید .
– همراه با غذا گوجه فرنگی ، کاهو ، کلم ، فلفل سبز دلمه ای و یا سبزیجات تازه (سبزی خوردن ) و بعد از غذا میوه جات بخصوص مرکبات که حاوی ویتامین ث می باشند استفاده نمایید .
– از غلات و حبوبات جوانه زده استفاده نمایید زیرا جوانه زدن غلات و حبوبات باعث افزایش جذب آهن به میزان تقریباً 2 برابر می شود .

در برنامه غذایی کودکان و نوجوانان

– از انواع خشکبار مثل توت خشک ، برگه آلو ، انجیر خشک ، کشمش ، و… به عنوان میان وعده استفاده نمایید .

به خانواده ها آموزش دهید:

– از نانی که از خمیر ورنیامده و با جوش شیرین تهیه شده باشد استفاده ننمایندزیرا جذب آهن را کاهش می دهد .
– مصرف آهن تکمیلی در گروههای در معرض خطر از جمله زنان باردار و کودکان از زمان شروع تغذیه تکمیلی (6 ماهگی ) تا 2 سالگی
– با جمع آوری و دفع زباله ها از بیماریهای عفونی روده ای که توسط حشرات و جوندگان منتقل می شوند جلوگیری نمایند .
– برای جلوگیری از آلودگی های انگلی اصول بهداشت فردی را رعایت نمایند .

به مادران باردار آموزش دهید:

– از پایان ماه چهارم بارداری تا 3 ماه پس از زایمان روزانه یک قرص آهن مصرف کنند .
نیاز زنان باردار به دریافت قرص آهن حیاتی است .زیرا 40 درصد مرگ و میر هنگام زایمان ناشی از کم خونی شدید فقر آهن است .

– برای کاهش عوارض احتمالی ناشی از مصرف قرص آهن مانند : تهوع ، درد معده ، یبوست و … قرص آهن را همراه یا بلافاصله بعد از غذا مصرف نمایند

کم خونی فقر آهن

آذر ۳, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

آهن يك ماده معدني است كه بدن ما به آن نياز دارد. آهن بخشي از تمام سلول‌هاي بدن ماست و وظايف متعددي در بدن دارد. براي مثال آهن به عنوان بخشي از پروتئين هموگلوبين، اكسيژن را از ريه‌ها به كل بدن انتقال مي‌دهد. به علاوه آهن به ذخيره شدن و مورد استفاده قرار گرفتن اكسيژن در ماهيچه‌ها نيز كمك مي‌كند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، آهن بخشي از بسياري از آنزيم‌هاست و در بسياري از عملكردهاي سلولي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين آنزيم‌ها در هضم غذاها و بسياري از واكنش‌هاي مهم ديگر بدن نقش دارند.

اگر بدن ما آهن كافي نداشته باشد، قسمت‌هاي مختلفي از بدن تحت تاثير قرار مي‌گيرد.

یکی از شایع ترین مشکلات به ویژه در میان کودکان و زنان باردار، مشکل کم خونی  ناشی از فقر آهن است.

دلايل گوناگوني براي كمبود آهن وجود دارد كه از آن جمله مي‌توان به علل زير اشاره كرد

1 ـ دريافت ناكافي آهن به دليل رژيم غذايي مورد استفاده كه در آن آهن كمي ‌وجود دارد، مانند بعضي از رژيم‌هاي گياه خواري.

2 ـ جذب ناكافي آهن در اثر اسهال، كاهش ترشح اسيد معده، مشكلات گوارشي يا تداخلات دارويي و داروهايي مثل كلستيرامين، سايمتيدين، پانكراتين، رانيتيدين و تتراسايكلين).

3 ـ افزايش نياز به آهن براي افزايش حجم خون در دوران نوزادي، نوجواني، بارداري و شيردهي.

4 ـ خون‌ريزي زياد در دوران عادت ماهانه و يا در اثر جراحات يا ناشي از هموروييد (بواسير) يا بيماري‌هاي بدخيم و انگل‌ها. كمبود آهن در مردان بزرگسال معمولا در اثر از دست دادن خون است.

چه عواملي مي‌توانند باعث كاهش سطح آهن بدن (يا كمبود آهن) شوند؟

كمبود آهن دلايل زيادي دارد. اين دلايل را مي‌توان به دو گروه عمده تقسيم كرد:

1)افزايش نياز به آهن.

شرايط معمول مختلفي مي‌توانند نياز به آهن را افزايش دهند:

· نوزادان و كودكان نوپا به دليل سرعت رشدي كه دارند بيشتر از ساير كودكان نياز به آهن دارند. گاهي اوقات تامين آهن مورد نياز براي اين گروه سني از طريق رژيم غذايي مشكل مي‌شود.

· زنان باردار بيشتر از سايرين نياز به آهن دارند. اغلب زنان باردار براي اين كه آهن مورد نياز خود را تامين كنند لازم است بر اساس توصيه پزشك از مكمل‌هاي آهن (مانند قرص‌هاي آهن) استفاده كنند.

· از دست دادن خون باعث از دست دادن آهن مي‌شود. براي جبران آهن از دست رفته، نياز به دريافت آهن بيشتري است. از دست دادن خون در قاعدگي‌هاي شديد، اهداي خون مكرر و نيز خونريزي از معده و روده رخ مي‌دهد.

2) كاهش دريافت يا جذب آهن (به عبارت ديگر هنگامي كه آهن كافي به بدن نمي‌رسد).

مقدار آهني كه از رژيم غذايي جذب بدن مي‌شود به عوامل مختلفي بستگي دارد:

· جذب آهن گوشت، مرغ و ماهي (يعني آهن هِم) دو تا سه برابر آهن گياهان (يعني آهن غيرهِم) است.

· مقدار آهني كه از غذاهاي گياهي جذب مي‌‌شود بستگي به انواع ديگر غذاهايي دارد كه در همان وعده مصرف مي‌شوند.

· غذاهاي حاوي آهن هِم (گوشت، مرغ، ماهي) جذب آهن غذاهاي حاوي آهن غيرهم (مانند غلات غني شده، برخي لوبياها و اسفناج) را افزايش مي‌دهند.

· غذاهاي حاوي ويتامين C نيز جذب آهن غير هِم را در صورتي كه با يكديگر در يك وعده مصرف شوند، افزايش مي‌دهند.

· موادي مانند پلي‌فنل‌ها، فيتات و كلسيم كه در واقع اجزاي برخي غذاها يا نوشيدني‌ها هستند مانند چاي، قهوه، غلات كامل (سبوس‌دار)، حبوبات و شير و ساير لبنيات جذب آهن غير هِم را اگر در يك وعده مصرف شوند كاهش مي‌دهند. كلسيم حتي جذب آهن هِم را نيز اگر در يك وعده مصرف شوند كم مي‌كند. با اين حال در مورد افراد سالمي كه رژيم غذايي متنوعي نيز مصرف مي‌كنند اين مقدار ممانعت از جذب آهن توسط اين مواد معمولاً نگراني ايجاد نمي‌كند.

· رژيم‌هاي گياهخواري داراي آهن هِم كمي هستند ولي با تنظيم يك برنامه دقيق غذايي مي‌توان جذب آهن را افزايش داد.

· عوامل ديگري مانند مصرف داروهاي آنتي‌اسيد به مقدار بيشتر از حد توصيه شده و يا داروهاي مورد استفاده براي درمان زخم‌هاي پپتيك و بازگشت اسيد به مري مي توانند باعث كاهش مقدار اسيد معده و كاهش جذب آهن و در نتيجه كمبود آهن شوند.

چه كساني بيش از همه در معرض كمبود آهن هستند؟

· كودكان و زنان باردار به دليل سرعت رشد و افزايش نياز به آهن بيشتر در معرض خطر هستند.

· دختران نوجوان و زنان در سنين باروري به دليل قاعدگي در معرض خطر هستند.

· در ميان كودكان كمبود آهن بيش از همه در كودكان بين 6 ماه تا 3 سال به دليل رشد سريع و دريافت ناكافي آهن از طريق رژيم غذايي مشاهده مي‌شود. گروه‌هاي زير از ميان كودكان بيش از همه در معرض خطرند:

– نوزاداني كه زود يا كوچك به دنيا آمده‌اند.

– نوزاداني كه قبل از 12 ماهگي به آنها شير گاو داده شود.

– نوزادان شير مادر خواري كه به آنها بعد از 6 ماهگي منابع غذايي غني از آهن داده نشود.

– نوزاداني كه شير خشكشان با آهن غني نشده است.

– كودكان 1 تا 5 سالي كه بيشتر از 24 انس (برابر 720 گرم يا 3 ليوان) شير گاو، شير بز يا شيرسويا در روز مي‌خورند. دريافت بيش از حد شير مي‌تواند تمايل كودك به مصرف غذاهاي غني از آهن مانند گوشت يا غلات غني شده با آهن را كم كند.

– كودكاني كه نيازهاي خاص مرتبط با سلامتي دارند مانند كودكان داراي عفونت‌هاي مزمن يا كودكان داراي رژيم‌هاي غذايي محدود.

علائم كم‌خوني فقر آهن

· اغلب بدون علامت

· رنگ پريدگي

· احساس خستگي و ضعف

· تنگي نفس غير معمول در هنگام ورزش

· ضربان قلب سريع

· دست‌ها و پاهاي سرد

· ناخن‌هاي شكننده

· سردرد

· كاهش عملكرد در كار يا مدرسه

· كند شدن تكامل شناختي و اجتماعي در كودكي

· مشكل در حفظ درجه حرارت بدن

· كاهش عملكرد ايمني كه حساسيت به عفونت‌ها را افزايش مي‌دهد

· گلوسيت (به معني التهاب زبان)

افرادي كه در مراحل اوليه كمبود آهن هستند، ممكن است تظاهرات باليني كمبود را نداشته باشند. به همين دليل غربالگري كمبود آهن در ميان گروه‌هاي پرخطر اهميت پيدا مي‌كند.

كم‌خوني چگونه تشخيص داده مي‌شود؟

اگر فكر مي‌كنيد دچار كم‌خوني شده‌ايد با پزشك خود صحبت كنيد. براي تشخيص كم‌خوني احتمالاً آزمايش خون انجام مي‌شود. آزمايش‌هاي ديگر نيز ممكن است براي تشخيص علت كم‌خوني لازم باشد.

معمول‌ترين تست‌هاي آزمايشگاهي براي غربالگري عبارتند از:

· تست هموگلوبين

· تست هماتوكريت (درصد گلبول‌هاي قرمز خون بر اساس حجم در كل بدن)

معمولاً هموگلوبين و هماتوكريت تا آخرين مراحل كمبود آهن كاهش نمي‌يابند.

گاهي از آزمايش‌هاي ديگري نيز استفاده مي‌شود تا تاييد شود كه علت كم‌خوني، كمبود آهن است. برخي از اين آزمايش‌ها عبارتند از:

· شمارش كل خون (CBC = Complete Blood Count)، براي نظارت بر تعداد و حجم گلبول‌هاي قرمز

· فريتين سرم (كه نشانه شكل ذخيره‌اي آهن است)

· آهن سرم

· اشباع ترانسفرين (كه نشانه شكل انتقالي آهن است)

·  گيرنده ترانسفرين (كه نشانه افزايش توليد گلبول‌هاي قرمز است)

علايم كم‌خوني ناشي از فقر آهن

بعضي از علايم كم‌خوني فقر آهن عبارتند از:

رنگ پريدگي پوست، زبان و مخاط داخل لب و پلك چشم‌ها، خستگي زودرس، سرگيجه و سردرد، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها، حالت تهوع و در كم‌خوني شديد گود شدن روي ناخن(ناخن قاشقي).

درمان كم‌خوني ناشي از فقر آهن

براي درمان كم‌خوني از چند روش استفاده مي‌شود كه بهترين و كم‌خطرترين آن‌ها استفاده از مكمل‌هاي خوراكي است. درمان با نمك‌هاي ساده آهن مثل سولفات فروي خوراكي كاملا موثر بوده و به شكل قرص، كپسول يا مايع است و بايد مصرف آن‌ها تا چندين ماه ادامه يابد.

چنانكه اين قرص‌ها با معده خالي مصرف شوند جذب آن‌ها بهتر و بيشتر صورت مي‌گيرد، ولي در اين حالت سبب تحريك معده و بروز مشكلات گوارشي مي‌شوند. عوارض گوارشي ناشي از مصرف آهن نظير تهوع، دل پيچه، سوزش قلب، اسهال يا يبوست را مي‌توان به حداقل رساند، به شرطي كه آهن را با ميزان بسيار كم مصرف كرده و به تدريج به ميزان آن افزوده تا به حد مورد نياز بدن برسد. بهتر است قرص آهن در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشي از آن كاهش يابند.

ويتامينC جذب آهن را افزايش مي‌دهد. به همين دليل معمولا مصرف ويتامين C به همراه آهن پيشنهاد مي‌شود. علاوه بر درمان دارويي بايد به ميزان آهن قابل جذب در غذا نيز توجه كرد. جذب آهن غذا اغلب تحت تاثير شكل آهن موجود در آن مي‌باشد. آهن موجود در پروتئين‌هاي حيواني مانند گوشت گاو، ماهي، پرندگان (آهن هم) بيشتر جذب مي‌شود، در حالي كه جذب آهن پروتئين‌هاي گياهي مانند سبزي‌ها و ميوه‌ها (آهن غيرهم) كمتر مي‌باشد. بايد توجه داشت كه ويتامينC جذب آهن سبزي‌ها و ميوه‌ها (آهن غيرهم) را بيشتر مي‌كند. مصرف چاي همراه يا بلافاصله بعد از غذا مي‌تواند جذب آهن را تاحدصفر تا پنج درصد كاهش دهد.

قهوه، تخم‌مرغ، شير و لبنيات، نان گندم، حبوبات (حاوي اسيد فيتيك) و فيبرهاي غذايي جذب آهن را به علت تشكيل كمپلكس‌هاي نامحلول كاهش مي‌دهند. بنابراين فرآورده‌هاي حاوي آهن، طي يك ساعت قبل يا دو ساعت بعد از مصرف هر يك از اين مواد نبايد مصرف شود.

منابع غذايي آهن دار

منابع غذايي آهن‌دار عبارتند از جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهي، زرده تخم‌مرغ، سبزي‌هاي داراي برگ سبز تيره مانند جعفري، اسفناج و حبوبات، مثل عدس و لوبيا همچنين ميوه‌هاي خشك (برگه‌ها) بخصوص برگه زردآلو و دانه‌هاي روغني.

عوامل افزايش دهنده جذب آهن و منابع غذايي آن‌ها:

ـ اسيد سيتريك و اسيد اسكوربيك يا ويتامين ث كه در آلو، خربزه، ريواس، انبه، گلابي، طالبي، گل كلم، سبزي‌ها، آب پرتقال، ليمو شيرين، ليمو ترش، سيب و آناناس وجود دارند مي‌توانند عوامل افزايش دهنده جذب آهن در بدن باشند.

2 ـ اسيد ماليك و اسيد تارتاريك كه در هويج، سيب زميني، چغندر، كدوتنبل، گوجه فرنگي، كلم پيچ و شلغم موجود است نيز سبب افزايش جذب آهن مي‌شوند.

3 ـ محصولات تخميري مثل سس سويا نيز در اين دسته از عوامل گنجانده مي‌شود.

توصيه‌هاي كلي زير را به كار ببنديد:

1 ـ استفاده از غذاهايي كه غني از آهن مي‌باشند.

2 ـ استفاده از منابع غذايي حاوي ويتامين ث هر وعده غذايي جهت جذب بهتر آهن (مثل پرتقال، گريب‌فروت، گوجه فرنگي، كلم، توت فرنگي، فلفل سبز، ليمو ترش)

3 ـ گنجاندن گوشت قرمز، ماهي يا مرغ در برنامه غذايي.

4 ـ پرهيز از مصرف چاي يا قهوه همراه يا بلافاصله بعد از غذا.

5 ـ برطرف كردن مشكلات گوارشي و يبوست.

6 ـ تصحيح عادات غذايي غلط (مثل مصرف مواد غير خوراكي مانند خاك، يخ) كه خود از علايم كم خوني فقر آهن مي باشند.

7 ـ مشاوره با پزشك و متخصص تغذيه جهت پيشگيري به موقع و يا بهبود كم‌خوني.

8 ـ استفاده از نانهايي كه از خمير ورآمده تهيه شده‌اند.

9 ـ استفاده از خشكبار مثل توت خشك، برگه آلو، انجير خشك و كشمش كه منابع خوبي از آهن هستند.

10 ـ استفاده از غلات و حبوبات جوانه زده.

11 ـ شست و شو و ضد عفوني كردن سبزي‌هايي كه استفاده مي‌كنيد.

12 ـ شستن كامل دستها با آب و صابون قبل از تهيه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج

13 ـ مصرف روزانه يك قرص آهن از پايان ماه چهارم بارداري تا سه ماه پس از زايمان در زنان باردار.

14 ـ مصرف قطره آهن همزمان با شروع تغذيه تكميلي تا پايان 2 سالگي در كودكان.

كم‌خوني فقر آهن چگونه درمان مي‌شود؟

براي درمان بايد به پزشك مراجعه كرد. درمان بستگي به عواملي مانند سن، سلامتي و علت كمبود آهن دارد. براي مثال اگر كم‌خوني به دليل از دست رفتن خون باشد، علت از دست رفتن خون بايد درمان شود. ممكن است پزشك براي درمان كمبود آهن مكمل‌هاي آهن (مانند قرص‌هاي آهن) را تجويز كند و از بيمار بخواهد بعد از مصرف يك دوره مجدداً آزمايش دهد. اگر مشخص شود كه آهني كه از رژيم غذايي دريافت مي‌شود كم است و كم‌خوني به علت رژيم غذايي فقير از نظر آهن است، ممكن است نياز به تغيير در رژيم غذايي باشد و مصرف بيشتر غذاهاي غني از آهن توصيه شود يا نياز به مصرف قرص آهن باشد.

كمبود آهن ممكن است مربوط به رژيم غذايي نباشد. توصيه‌هاي پزشك مخصوص نيازهاي شما خواهند بود.

براي پيشگيري از كم‌خوني فقر آهن چه مي‌توان كرد؟

برخي انواع كم‌خوني قابل پيشگيري هستند مانند كم‌خوني‌هايي كه به رژيم غذايي مربوط هستند. براي جلوگيري از اين نوع كم‌خوني بايد غذاهاي حاوي آهن مصرف كرد. در زير فهرست مواد غذايي حاوي آهن آورده شده است.

غذاهاي غني از آهن

جگر و ساير گوشت‌ها

غذاهاي دريايي

خشكبار مانند زردآلو، آلو و كشمش

مغزها و لوبياها

سبزيجات سبز برگي مانند اسفناج و بروكلي

ملاس تيره

غلات كامل

نان‌ها و غلات غني شده با آهن (برچسب تغذيه‌اي خوانده شود)

چگونه مي‌توان جذب آهن رژيم غذايي خود را افزايش داد؟

· جذب آهن گوشت، مرغ و ماهي (يعني آهن هِم) دو تا سه برابر آهن گياهان (يعني آهن غيرهِم) است.

· مقدار آهني كه از غذاهاي گياهي جذب مي‌‌شود بستگي به انواع ديگر غذاهايي دارد كه در همان وعده مصرف مي‌شوند.

· غذاهاي حاوي آهن هِم (گوشت، مرغ، ماهي) جذب آهن غذاهاي حاوي آهن غيرهم (مانند غلات غني شده، برخي لوبياها و اسفناج) را افزايش مي‌دهند. خوردن مقدار كمي گوشت به همراه ساير منابع آهن مانند برخي از سبزيجات كمك مي‌كند كه آهن بيشتري از اين غذاها بدست آيد.

· غذاهاي حاوي ويتامين C نيز جذب آهن غير هِم را در صورتي كه با يكديگر در يك وعده مصرف شوند، افزايش مي‌دهند. خوردن قرص ويتامين C يا غذاهاي غني از ويتامين C مانند آب مركبات يا خود مركبات همزمان با مصرف غذاهاي غني از آهن يا قرص آهن، به افزايش جذب آهن كمك مي‌كند.

· موادي مانند پلي‌فنل‌ها، فيتات و كلسيم كه در واقع اجزاي برخي غذاها يا نوشيدني‌ها هستند مانند چاي، قهوه، غلات كامل (سبوس‌دار)، حبوبات و شير و ساير لبنيات جذب آهن غير هِم را اگر در يك وعده مصرف شوند كاهش مي‌دهند. كلسيم حتي جذب آهن هِم را نيز اگر در يك وعده مصرف شوند كم مي‌كند. با اين حال در مورد افراد سالمي كه رژيم غذايي متنوعي نيز مصرف مي‌كنند اين مقدار ممانعت از جذب آهن توسط اين مواد معمولاً نگراني ايجاد نمي‌كند. زرده تخم مرغ، فيبر و پروتئين سويا نيز جذب آهن را كاهش مي‌دهد. به طور كلي بهتر است هنگام مصرف منابع غذايي آهن، از خوردن اين مواد غذايي پرهيز شود.

·  رژيم‌هاي گياهخواري داراي آهن هِم كمي هستند ولي با تنظيم يك برنامه دقيق غذايي مي‌توان جذب آهن را افزايش داد.

آيا ممكن است مكمل‌هاي آهن (مانند قرص‌هاي آهن) مشكلي ايجاد كنند؟

قرص‌هاي آهن ممكن است باعث ناراحتي معده، ترش كردن و يبوست شوند. لازم است مشكلاتي كه با خوردن قرص‌هاي آهن ايجاد مي‌شود، براي پزشك توضيح داده شود. نكات زير مي‌توانند به كم كردن اينگونه مشكلات كمك كنند:

· قرص‌هاي آهن را با غذا مصرف كنيد.

· چنانچه لازم است بيش از يك قرص آهن مصرف كنيد، از كم شروع كنيد. در 3 تا 5 روز اول روزي يك قرص بخوريد و سپس آن را به دو تا در روز تا زماني كه احساس مي‌كنيد براي شما مشكلي ايجاد نمي‌كند افزايش دهيد. به همين ترتيب تعداد قرص‌هاي مصرفي را تا تعدادي كه پزشك براي شما تجويز كرده است افزايش دهيد.

· اگر دچار يبوست مي‌شويد فيبر رژيم غذايي خود را افزايش دهيد. اگرچه فيبر جذب آهن را كاهش مي‌دهد ولي بهتر از اين است كه وقتي نياز به قرص آهن داريد به دليل يبوست آن را مصرف نكنيد.

· اگر قرص‌هاي آهن مشكل معده در شما ايجاد مي‌كند، آن را هنگام خواب مصرف نكنيد.

· اگر يكي از انواع قرص‌هاي آهن براي شما مشكل ايجاد مي‌كند، با پزشك خود در مورد تعويض نوع آن مشورت كنيد.

چه مقدار فولیک اسید استفاده نمائیم

اسید فولیک (Folic Acid) یکی از انواع ویتامین های گروه B است و برای رشد سلول ها و متابولیسم (سوخت و ساز) بدن لازم می باشد. واژه فولات (Folate) همان فولیک اسیدی بوده که در منابع طبیعی یافت می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، فولیک اسید یک ویتامین B مهم برای زنان بخصوص برای زنانی که باردارهستند و یا قصد بارداری را دارند می باشد. این ویتامین می تواند در پیشگیری از ایجاد نواقص مغزی و نخاعی در جنین مؤثر باشد.

البته فولیک اسید برای مردان و زنان در هر سنی مفید و قابل استفاده می باشد و در بعضی مطالعات نشان داده شده است که در پیشگیری از حمله های قلبی و مغزی و حتی بیماری آلزهایمر و بعضی سرطانها بسیار کمک کننده می باشد.

اسید فولیک برای درمان کمبود آن که باعث بعضی از انواع کم خونی و سایر مشکلات شده استفاده می شود.

کمبود اسید فولیک در بین افرادیکه مشکلات گوارشی، بیماری های کلیه و کبد و یا اعتیاد به الکل دارند، شایع می باشد. زمانیکه اسید فولیک برای درمان کمبود آن مصرف می شود، باید به همراه ویتامین B12 مصرف گردد، این دو مکمل بعلاوه درمان کم خونی ناشی از آنها برای بهبود سلامت اعصاب نیز مفید می باشند. همچنین اسید فولیک برای کاهش مضرات داروی متوترکسات (methotrexate) که برای درمان پسوریازیس و آرتریت روماتوئید استفاده می شود، تجویز می گردد.

عوارض کمبود اسید فولیک

بجز کم خونی و نقایص مادرزادی، کمبود اسید فولیک باعث مشکلاتی همچون:

– افزایش خطر سکته قلبی دوم
– افزایش خطر سکته مغزی
– افزایش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان همچون سرطان معده
– کاهش قابل ملاحظه تعداد اسپرم در مردان شده و ممکن است بتواند باعث ناباروری مردان شود.
– افزایش خطر ابتلا به افسردگی

شما باید همیشه با پزشک خود در خصوص دریافت میزان لازم از این ویتامین مشورت نمائید. البته در ذیل میزان مجاز مصرف این ویتامین بر اساس راهنمایی سازمان سلامت زنان ذکر می گردد:

* زنانی که در سنین باروری هستند400 میکروگرم در روز

* زنانی که باردار هستند600 میکروگرم در روز

* زنانی که درحال شیردهی به کودک می باشند 500 میکروگرم در روز

* زنانی که سابقه ی تولد فرزندی با نقص نخاعی مغزی دارند تحت نظر پزشک ممکن است تا 4000 میکروگرم روزانه مصرف نمایند در صورتیکه تمایل به بارداری مجدد داشته باشند.

زنانی که سابقه تولد فرزندی با نقص مغزی- نخاعی دارند ولی تمایل به بارداری مجدد ندارند روزانه مجاز به مصرف 400 میکروگرم فولیک اسید هستند.

منابع طبیعی فولیک اسید کدام اند؟

منابع خوب و مفید اسید فولیک شامل:

– سبزجات از جمله اسفناج، بروکلی و کاهو
– لوبیا، نخود فرنگی و عدس
– میوه هایی همچون لیمو، موز، طالبی، هندوانه، پرتقال، کیوی و عنبه
– جگر و قلوه جگر نباید در زنان باردار استفاده شود)
– زرده تخم مرغ، شیر، دانه های آفتابگردان و حبوبات نیز از دیگر منابع این ویتامین می باشند.

کمبود اسید فولیک در بارداری موجب نقایص مادرزادی جنین می شود

آبان ۲۵, ۱۳۹۳ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

يكي از اين ويتامين‌ها كه در ساخت و حفظ سلامت سلول‌هاي خوني مؤثر مي‌باشد «اسيدفوليك» يا «فولات» نام دارد.اسيد فوليك (فولات) جزء ويتامين‌هاي گروه B بوده و محلول در آب مي‌باشد و يكي از ويتامين‌هائي است كه در شكل‌گيري سلول‌هاي خوني مؤثر بوده و در فرایند خونسازي در بدن نقش دارد. كمبود اسید فولیک در ميان دختران و زنان (بخصوص در دوران بارداري) بسیار شايع مي‌باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، همیشه به مادرانی که تمایل به بارداری دارند، توصیه می شود که از قرص اسید فولیک روزانه به میزان 400 میکروگرم استفاده کنند و این کار را باید قبل از بارداری شروع کنند تا بهترین اثر را داشته باشد و این مکمل را تا سه ماهگی ادامه دهند.

این ویتامین که «فولات» نامیده می شود، یکی از انواع ویتامین های گروه ب است و در بدن نقش های مختلفی ایفا می کند، از جمله عملکرد سیستم عصبی و خون به این ماده معدنی مربوط است.

کمبود این ماده می تواند به مشکلات قلبی، پوکی استخوان و نقایص مادرزادی منجر شود.

به همین دلیل به کسانی که تمایل به بارداری دارند، توصیه می شود حداقل یک ماه و حتی در مواردی سه ماه قبل از قطع روش جلوگیری خود و اقدام برای بارداری، شروع به مصرف روزانه این مکمل کنند و به این ترتیب از به وجود آمدن نوزادی با نقص هایی در ستون فقرات و نخاع و مغز تا 85 درصد جلوگیری کنند.

این مساله در مورد کسانی که فرزندی با مشکلات اینچنینی دارند و در مورد مادرانی که مبتلابه بیماری صرع یا تشنج هستند، از اهمیت بالاتری برخوردار است، طوری که به این افراد روزانه 5 میلی گرم اسید فولیک تجویز می شود تا از به وجود آمدن چنین مشکلاتی در جنین پیشگیری شود.

بر خلاف تصور عمومی، مصرف اسید فولیک قبل از بارداری و در ماه های اول بارداری برای خونسازی نیست، هر چند اسید فولیک در ساخت گلبول های قرمز و درمان برخی از انواع کم خونی نقش دارد. اسید فولیک در برخی مواد غذایی مثل جگر، عدس، سبوس برنج، آرد سویا، لوبیا قرمز، بادام زمینی، اسفناج، شلغم، گندم و کدوحلوایی وجود دارد و مصرف این مواد غذایی به همه توصیه می شود.

از توصیه های دیگر برای کسانی که تمایل به بارداری دارند، انجام آزمایش هایی برای بررسی برخی عفونت ها و کم خونی و همین طور انجام پاپ اسمیر است تا بتوان قبل از بارداری به درمان بیماری های احتمالی در مادر پرداخت. یکی دیگر از توصیه ها، درمان مشکلات دندانی است تا حین بارداری به زایمان زودرس و خطرات دیگری منجر نشود.

وجود اين ويتامين در بدن از اهميت خاصي برخوردار است. دريافت كافي اين ويتامين مقاومت كودكان را نسبت به بيماري ها افزايش مي‌دهد و از نوعي كم خوني، بنام كم خوني مگالو بلاستيك (گلبولهاي قرمز بزرگتر از اندازه طبيعي مي‌شوند) در افراد جلوگيري مي‌كند.

اسید فولیک همچنین باعث كاهش استرس و نگراني در اشخاص مي‌شود و از برخی سرطان ها (بخصوص سرطان ريه) پيشگيري مي‌كند. همچنين وجود اين ويتامين در ساخت لوله عصبي در جنين بسيار مهم و ضروري مي‌باشد.

خطر نقص لوله عصبي در جنين را كاهش مي‌دهد و از زايمان‌هاي زودرس و نارس و عارضه هائی مانند فقدان يك عضو در بدو تولد پيشگيري مي‌كند. بخاطر همين مسئله نياز مادران باردار، در ماه‌هاي اوليه بارداري نسبت به اين ويتامين افزايش مي‌يابد و مقدار دريافت آن باید بيشتر از اشخاص معمولي باشد.

بدون حضور اسيدفوليك جنين نمي‌تواند بطور مطلوب رشد كند و در نتيجه احتمال سقط جنين و يا بدنيا آوردن بچه ناقص الخلقه افزایش میابد، پس دريافت كافي منابع غذايي اسيدفوليك و مكمل‌هاي اسيدفوليك در ماه‌هاي اوليه بارداري ضروري است. مادران باردار بهتر است كه سبزيجات غني از اين ويتامين مانند كلم بروكلي و يا اسفناج را بصورت خام ميل نمايند و يا همراه سالاد مصرف كنند تا درصد كمتري اسيدفوليك از بين رود و بيشتر از مزاياي اين ويتامين بهره جويند.

همچنين اسيدفوليك باعث افزايش اشتها مي‌شود و از گرفتگي رگ‌هاي مغزي و قلبي پيشگيري مي‌كند دريافت اين ويتامين براي بيماراني كه به مدت چندين روز در بيمارستان از تغذيه وريدي استفاده كرده اند و بسيار ضعيف و بي‌اشتها شده‌اند و يا سالمنداني كه احتمال تجمع چربي در رگ‌ها و خطر گرفتگي عروق در آنان وجود دارد ضروري است حتي اين اشخاص بايد مكمل فولات (اسید فولیک) دريافت نمايند.

كمبود اسيدفوليك در اثر مصرف يك رژيم غذائي نامطلوب (مانند رژيم‌هاي نادرست كاهش وزن، بي‌اشتهائي)، مصرف كم يا عدم مصرف ميوه‌جات و سبزي‌هاي تازه بصورت خام، تهيه غذا به روش‌هاي سنتي (پخت طولاني مدت) و استفاده از داروهائي نظير قرص‌هاي ضد بارداري، آنتي‌اسيدها و برخي از آنتي‌بيوتيك‌ها (اين داروها باعث اختلال در جذب اين ويتامين و موجب بروز كم خوني و اسهال مي‌شوند) بوجود مي‌آيد.

فولات (اسید فولیک) نسبت به نور و حرارت حساس مي‌باشد پس تا حد امكان از پخت طولاني مدت غذا خودداري كنيد، از غذاهاي آماده و فراوری شده كمتر استفاده كنيد و مواد غذائي را در معرض هوا و تابش نور خورشيد قرار ندهيد، چرا كه درصد زيادي از اين ويتامين در اين غذاها از بين مي‌رود.

میزان مصرف روزانه اسید فولیک در زنان و مردان 400 میکروگرم، و در زنان باردار 600 ميكروگرم است.

بدين جهت هميشه  از منابع غذايي غني از فولات (اسید فولیک) استفاده نمايید كه منابع آن شامل: جگر (به ويژه جگر مرغ)، نان تهيه شده از آرد كامل، تخم مرغ، گوشت، آب مركبات تازه (مانند آب پرتقال)، جوانه گندم و سبوس آن، سيب‌زميني، لوبيا چشم بلبلي و سبزيجات برگي سبز تيره (مانند اسفناج، كلم بروكلي، كلم سبز) مي‌باشد.

مصرف قرض آهن، بر رشد و تكامل جنين و سلامت مادر مفید است

مطالعات متعدد نشان داده که مصرف روزانه آهن طی بارداری می‌تواند خطر داشتن نوزاد کم‌وزن و همچنین کم خونی را کاهش دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بر اساس تحقیقات انجام شده در دانشگاه هاروارد، مصرف روزانه قرص آهن حتی یک دوز کوچک در دوران بارداری می‌تواند خطر ابتلا به کم خونی را تا 12 درصد و وزن کم نوزاد را تا 3 درصد کاهش دهد.

بررسی دو میلیون زنی که هر روز از 10 میلی گرم تا حداکثر 66 میلی‌گرم آهن اضافی مصرف کرده بودند،‌ کاهش خطرات کم خونی و تولد نوزادان کم وزن را نشان داد

کمبود آهن شایع‌ترین علت کم‌خونی در دوران بارداری، به ویژه در کشورهای با درآمد کم و متوسط است.

در حالی که در برخی کشورها مانند انگلستان، مکمل‌های آهن به طور معمول به زنان باردار توصیه نشده است، سازمان بهداشت جهانی در حال حاضر 60 میلی گرم آهن را در روز به زنان باردار توصیه می‌کند.

نياز زنان به آهن در دوران بارداري تا دو برابر نسبت به قبل از بارداري افزايش پيدا مي‌كند. اين افزايش نياز به آهن براي رشد جفت و جنين به حدي است كه به هيچ وجه از طريق مصرف مواد غذايي تامين نمي‌شود.

مصرف قرص آهن در زنان باردار براي پيشگيري از كم‌خوني فقر آهن و اثرات مضر آن بر رشد و تكامل جنين و سلامت مادر از جمله مرگ و مير مادران، زايمان زودرس، رشد ناكافي جنين و افزايش خطر مرگ و مير جنين ضروري است.

بهترين زمان براي مصرف مكمل آهن، شب قبل از خواب است. مصرف قرص آهن ممكن است عوارضي مانند تهوع، درد معده، اسهال و يبوست را در پي داشته باشد. به همين دليل توصيه مي‌شود قرص آهن بعد از غذا مصرف شود (البته توصيه به مصرف قرص آهن قبل از خواب و بعد از غذا، براي تمامي افراد صادق است و فقط مختص خانم هاي باردار نيست ) .

زنان باردار نبايد مصرف قرص آهن را به دليل بروز عوارض آن قطع كنند، زيرا بعد از گذشت چند روز معمولا اين عوارض قابل تحمل شده و يا كلا برطرف خواهد شد.

از مصرف همزمان شير و ساير فرآورده‌هاي لبني با قرص آهن بايد خودداري كرد، زيرا كلسيم موجود در لبنيات با جذب آهن در بدن تداخل مي‌كند ( يعني باعث كاهش جذب آهن در بدن مي شود).

نياز به اسيد فوليك نيز در دوران بارداري افزايش مي‌يابد. به دليل نقش اسيد فوليك در پيشگيري از بروز نقص مادرزادي لوله عصبي در نوزاد (اسپينا بيفيدا)، بهتر است مصرف مكمل اسيد فوليك از سه ماه يا حداقل يك ماه قبل از بارداري شروع شود و تا آخر بارداري ادامه يابد .

نكته :

براي مصرف هر نوع مكمل دارويي هر چند كه مفيد است با يك پزشك مشورت كنيد حتي براي خوردن قرص‌هاي مكمل آهن، چرا كه مصرف اين قرص بدون مشورت با فرد متخصص صحيح نيست.

اين قرص‌ها در دو نوع فروس و فريك ارائه مي ‌شوند. جذب فروس در بدن بهتر صورت مي‌ گيرد، اما اثرات جانبي مانند تهوع، استفراغ و اسهال در پي دارد با اين حال اين اثرات جانبي را مي‌ توان با كمك برخي اقدامات كاهش داد، از جمله اينكه ابتدا با نيمي از دوز تجويز شده شروع كرد و به تدريج آن را به دوز كامل رساند.

مصرف قرص آهن ممكن است عوارضی مانند تهوع، درد معده، اسهال و یبوست داشته باشد و مصرف قرص آهن شب قبل از خواب عوارض آن را می‌كاهد.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »