سینوزیت کودکان

سینوزیت یکی از بیماری های شایع در دوران کودکی و بلوغ است . سینوزیت می تواند همراه با عوارض جدی و خطرناک دیده شودسینوزیت.۲-۰٫۵ درصد از عفونت های مجاری تنفسی فوقانی در کودکان و بالغین سبب سینوزیت حاد باکتریال می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، مهمترین علامت سینوزیت حاد ترشحات بینی است. همچنین این بیماری گاهی با تب و سرفه همراه است. علاوه براین سردرد، حالت تهوع، لرز و بی اشتهایی از دیگر علایم این بیماری است. اگر کودکی دچار سینوزیت حاد شود و درمان آن به طور قطعی و جدی انجام نشود خطر ابتلا به منیژیت و یا کوری در کودک وجود دارد. شست و شوی دست‌ها، عدم تماس با بیمار سرما خورده، تزریق سالیانه واکسن آنفلوانزا و تغذیه مناسب از راه‌های پیشگیری از این بیماری است.

سینوس های اتموئید و ماگزیلا از بدو تولد وجود دارند. سینوس اسفنوئید تا سن ۵ سالگی تشکیل می شود و سینوس فرونتال از سن ۸-۷ سالگی شروع به رشد می کند و رشد کامل آن تا سن بلوغ ادامه می یابد. سوراخ تخلیه کننده ی سینوس ها باریک است (۳-۱ میلی متر) و به داخل مه آی میانی تخلیه می گردد.

سینوس
سینوس‌ها حفره‌های خالی در ضخامت استخوان‌های سر و صورت هستند که با منافذ ظریفی به داخل بینی ارتباط پیدا می‌کنند. غشای مخاطی پوشاننده سینوس‌ها و بینی، روزانه بیش از نیم لیتر مایع ترشح می‌کند. این مایع موجب مرطوب شدن سطح مجاری تنفسی می‌شود و همچنین هوای تنفسی را از ذرات ریز و میکروب‌ها تصفیه می‌کند. متعادل کردن حرارت، تامین رطوبت هوای تنفسی، سبک کردن استخوان‌های جمجمه، جلوگیری از انتقال ضربه‌ها به عناصر داخل جمجمه، مشارکت در رشد صورت، تاثیر در کیفیت تشدید صدا و افزایش منطقه حساس بویایی از دیگر اعمالی است که به سینوس‌ها نسبت می‌دهند. از آن جا که حتی در نوزاد تازه متولد شده تعدادی از سینوس‌ها شکل گرفته‌اند، سینوزیت از هر سنی ممکن است فرد را مبتلا کند. با تکامل رشد کودک، بتدریج هر ده سینوس تکامل می‌یابد که شامل پنج سینوس در سمت راست و پنج سینوس در سمت چپ است. در بعضی از کودکان ممکن است بعضی از سینوس‌ها اصلا تشکیل نشوند که بیشترین حالت آن تشکیل نشدن یک یا هر دو سینوس پیشانی است.

عوامل
الف – عواملی که موجب انسداد منافذ خروجی سینوس‌ها می‌شوند که بیشتر علل در این دسته قرار دارند.
ب – عواملی که در حرکت مواد ترشحی سینوس‌ها اختلال ایجاد می‌کنند.
مهمترین علت بسته شدن منفذ سینوس‌ها، سرماخوردگی و عفونت‌های ویروسی حاد است، که شایع‌ترین علت ایجاد کننده سینوزیت به شمار می‌آید.
آلرژی یا حساسیت، به دلیل ایجاد تورم و انسداد مجرای سینوس، عامل مهم دیگر ابتلا به سینوزیت است .
انحراف تیغه بینی، بزرگ شدن شاخک‌های بینی، پولیپ، لوزه سوم، وجود اجسام خارجی در بینی و در موارد نادر تومورهای داخل بینی، همگی ممکن است با مسدود کردن راه خروج ترشحات از سینوس، ایجاد سینوزیت کنند.

ارتباط آسم و آلرژی و سینوزیت
میان آسم، آلرژی و سینوزیت مزمن، یک ارتباط قوی وجود دارد. این ارتباط وجود یک مکانیسم بیماری‌زایی مشترک بین راه‏های هوایی فوقانی و تحتانی یعنی بینی، سینوس و ریه را مطرح می‏کند که با مفهوم بیماری یکپارچه راه‏های هوایی همراه است. تشخیص سینوزیت حاد عمدتا براساس علائم بیماری است. باقی ماندن و یا تشدید علائم بعد از دوره معمولی سرماخوردگی، تشخیص سینوزیت حاد در کودکان را مطرح می‌کند. احساس درد، سنگینی و فشار در ناحیه پیشانی و گونه‌ها، ترشحات چرکی بینی و پشت حلق و گرفتگی بینی از نشانه‌های سینوزیت حاد کودکان است. ترشحات پشت حلقی گاه موجب گرفتگی گوش و ایجاد حالت تهوع می‌شوند. در کودکانی که از سنین پایین دچار تنفس دهانی مداوم هستند، در صورت عدم درمان و طول کشیدن زیاد این حالت، ممکن است تغییراتی در رشد فک و صورت آنها رخ دهد.

عفونت‌های ویروسی
پنج تا ده درصد از عفونت‏های ویروسی بینی در اوایل کودکی دچار عارضه سینوزیت می‏شوند. از آنجا که میانگین رخداد عفونت‏های ویروسی بینی در کودکان شش تا هشت بار در سال است، سینوزیت یک مشکل بسیار شایع در کودکان محسوب می‏شود. سن یکی عوامل موثر در سینوزیت کودکان است. به دلیل سیستم ایمنی نارس، کودکان بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‏های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی و متعاقبا سینوزیت حاد ناشی از آن هستند. ارتباطی قوی بین سینوزیت و عفونت‏های تنفسی ویروسی وجود دارد. عفونت‏های ویروسی با صدمه زدن به مژک‏های بافت پوششی سبب اختلال قابل ملاحظه‏ای در تحرکات مژک‏ها برای خارج نمودن ترشحات سینوس‌ها می‏شوند که این امر منجر به تورم شده، دهانه سینوس را مسدود کرده، و شانس اضافه شدن یک عفونت باکتریایی در سینوس‏ها را افزایش می‏دهد. این تورم تخلیه سینوس‏ها را مختل کرده و بیمار را مستعد سینوزیت حاد و مزمن می‏کند. همزمان با بهبود عملکرد مژک‏ها، سینوس‏ها پاک شده و عفونت از بین می‏رود. به همین دلیل موارد زیادی از سینوزیت‌های حاد است خودبه‏خودی بهبود پیدا کنند. بعد از ویروس‌ها، آلرژی دومین عامل مستعد کننده سینوزیت در کودکان است. واکنش‏های حساسیتی با تورم همراهند و سبب روند مشابه عفونت‌های ویروسی می‌شوند.

رادیوگرافی
رادیوگرافی ساده معمولا در نشان دادن سینوس‏ها در کودکان کارایی لازم را ندارد و تجویز آن موجب ورود اشعه غیرلازم، صرف هزینه و وقت و ازهمه بدتر اطلاعات گمراه کننده به پزشک می‌شود. به طور کلی تشخیص سینوزیت حاد براساس شرح حال بیماری از زبان والدین کودک و معاینه دقیق توسط پزشک است. تصویربرداری در کودکان جهت اثبات سینوزیت حاد اکثرا ضروری نیست. در صورتیکه علایم سینوزیت در کودکان بیش از سه ماه طول کشد و به درمان‌های معمول پاسخی ندهد، تشخیص سینوزیت مزمن برای کودک مطرح می‌شود. در سینوزیت مزمن کودکان، ترشحات بینی و پشت حلق به همراه گرفتگی بینی از مهمترین علایم می‌باشد.

برخلاف سینوزیت حاد که تشخیص آن بر اساس علایم بیماری و بدون نیاز به اقدامات تشخیصی دیگر از قبیل رادیوگرافی مطرح می‌شد، در سینوزیت مزمن قبل از اینکه برچسب این بیماری را بر کودک بگذاریم، لازم است اقدامات تشخیصی دقیق‌تری به عمل آوریم. در مواردی که سینوزیت به درمان‌های معمول پاسخ نمی دهد یا علائم بیماری بیش از سه ماه طول می‌کشد، لازم است روش‌های تشخیصی دقیق‌تری از جمله معاینه بینی با اندوسکوپ مورد استفاده قرار گیرد. این روش‌ها از یک طرف علت‌های احتمالی مقاوم شدن سینوزیت به درمان را مشخص می‌کند و از طرف دیگر حتی بیماری‌های دیگری را که با سینوزیت اشتباه می‌شوند، را شناسایی می‌کند.

اتیولوژی سینوزیت

عوامل باکتریال که منجر به سینوزیت حاد در کودکان و بالغین می گردند شامل: استرپتوکوک پنومونی ( حدود ۳۰%)، هموفیلوس آنفلوانزا( حدود ۲۰%) و موراکسلا کاتارالیس ( حدود ۲۰% ) .

در گروه سنی کودکان، استاف ارئوس، سایر موارد استرپتوکوک ها و بی هوازی ها از عوامل ناشایع سینوزیت حاد هستند.

اپیدمیولوژی سینوزیت

سینوزیت حاد باکتریال در هر سنی می تواند بروز کند. عوامل مستعد کننده آن شامل:
عفونت های ویروسی قسمت فوقانی مجرای تنفسی

رینیت آلرژیک
تماس با دود سیگار
نقص ایمنی در کودک
بیماری سیستیک فیبروزیس
اختلال عملکرد مژک ها و اختلال عملکرد فاگوسیت ها
ریفلاکس معده به مری
اختلالات آناتومیک نظیر شکاف کام
پولیپ بینی

علایم بالینی سینوزیت

علایم غیر اختصاصی:

احتقان بینی، ترشحات بینی( یک طرفه یا دو طرفه)، تب و سرفه

علایم غیر شایع تر:

تنفس بدبو( halitosis)، کاهش حس بویایی و ادم پری اوربیتال.
از دیگر علایم ناراحتی دندان های ماگزیلاری، درد یا افزایش فشار حین خم شدن به جلو وکم شدن بویایی است.

در گروه سنی کودکان سردرد و درد صورت شایع نیست.

در معاینه ی فیزیکی مخاط بینی اریتماتو و متورم است و همراه با ترشحات بینی می باشد. تندرنس محل سینوس ها در بالغین و جوانان وجود دارد.

تشخیص سینوزیت

تشخیص سینوزیت حاد باکتریال فقط بر اساس تاریخچه بیماری داده می شود. اگر علایم عفونت تنفسی فوقانی نظیر ترشحات بینی و سرفه برای مدت ۱۴-۱۰ روز ادامه یابد و روند بهبودی مشاهده نشود یا علایم تنفسی شدید همراه با تب ۳۹ درجه و ترشحات چرکی بینی برای ۴-۳ روز متوالی ادامه یابد، احتمال سینوزیت حاد باکتریال مطرح می شود.

در کودکانی که علایم شدید و مداوم دارند، در آسپیراسیون ماگزیلا در ۷۰% موارد، باکتری به دست می آید.

کودکان مبتلا به سینوزیت مزمن دارای سابقه ی علایم تنفسی مانند سرفه، ترشحات بینی و احتقان بینی به صورت پایدار و مداوم برای مدت بیش از ۹۰ روز هستند.

کشت آسپیراسیون سینوس ها تنها روش صحیح برای تشخیص است ولی در عمل به صورت روتین برای بیماران انجام نمی شود. ولی در بیماران با نقص ایمنی که شک به عفونت قارچی دارند، انجام کشت آسپیراسیون سینوس ها ممکن است ضروری باشد.

یافته ها ی رادیوگرافی نظیر رادیوگرافی سینوس ها و سی تی اسکن که کدورت ، افزایش ضخامت مخاط سینوس ها و یا وجود سطح مایع- هوا رانشان می دهد، تشخیصی نیست. این یافته ها دال بر وجود التهاب در سینوس ها می باشد ولی دلیل این التهاب را که عامل ویروسی یا باکتریال و یا آلرژیک است را نشان نمی دهد.

تشخیص های افتراقی سینوزیت

عفونت های تنفسی فوقانی، رینیت آلرژیک، رینیت غیر آلرژیک، وجود جسم خارجی در بینی.

در عفونت های ویروسی علایمی مانند ترشحات بینی غیر چرکی، سرفه و تب مشاهده می شود و علایم فوق کمتر از ۱۴-۱۰ روز طول می کشد.

رینیت آلرژیک ممکن است فصلی باشد و با بررسی ترشحات بینی، ائوزینوفیل ها قابل تشخیص هستند.

درمان سینوزیت

این که درمان آنتی بیوتیکی در سینوزیت حاد باکتریال که به صورت بالینی تشخیص داده شده، موثر است یا نه، هنوز مشخص نیست.
اگر سینوزیت حاد باکتریال بدون عارضه باشد، درمان اولیه با آموکسی سیلین( ۴۵mg-kg-day) در اکثر کودکان مبتلا کافی است. درمان جایگزین در بیماران حساس به پنی سیلین شامل: کوتریموکسازول، سفوروکسیم اگزتیل، سفپودوکسیم، کلاریترومایسین یا ازیترومایسین می باشد.
دوز بالای آموکسی سیلین کلاولانت (۹۰-۸۰ میلی گرم به ازا هر کیلوگرم و ۶٫۴ میلی گرم به ازا هر کیلوگرم از کلاولانت) را در موارد زیر به کار می بریم:
کودکانی که در ۳-۱ ماه اخیر تحت درمان آنتی بیوتیکی بوده اند
سن کمتر از ۲ سال
کودکانی که به مهد کودک می روند

کودکانی که در ۷۲ ساعت اخیر پاسخ مناسبی به تجویز آموکسی سیلین نداشته باشند
ازیترومایسین نیز یک درمان جایگزین است. در صورتی که این روش درمان نیز موثر واقع نشود باید بیمار را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع نمود تا آسپیراسیون از سینوس ماگزیلاری و کشت ترشحات انجام شود.

طول درمان تا مدت ۷ روز پس از برطرف شدن علایم نیز باید ادامه یابد.

سینوزیت فرونتال می تواند سریعا پیشرفت کند و عوارض شدید داخل جمجمه ای داشته باشد و نیاز به درمان اولیه با سفتریاکسون دارد، سپس پس از بهبود بالینی درمان خوراکی ادامه می یابد.

به علت ناکافی بودن مطالعات در گروه سنی کودکان، استفاده از داروهای ضد احتقان، آنتی هیستامین ها، موکولیتیک ها و کورتیکواستروئیدهای داخل بینی جهت درمان سینوزیت حاد باکتریال بدون عارضه توصیه نمی شود.

عوارض سینوزیت

به علت نزدیک بودن سینوس های پارانازال به چشم ها و مغز، اختلالات چشمی یا داخل جمجمه ای ثانویه به سینوزیت حاد باکتریال ممکن است به وجود آید.

عوارض چشمی: سلولیت پری اوربیتال سبب تورم بافت اطراف حدقه چشم می گردد و سلولیت اوربیتال که ساختمان های داخل حدقه ی چشم را درگیر می کند و سبب proptosis و Chemosis ، کاهش قدرت بینایی، دوبینی، درد چشم و اختلال در حرکات خارجی چشم می شود. در این موارد باید سی تی اسکن انجام شود و سریعا درمان آنتی بیوتیک وریدی آغاز گردد. انجام مشاوره ی اورژانس چشم پزشکی نیز ضروری است.

عوارض داخل جمجمه ای: مننژیت، ترومبوز سینوس کاورنو، آمپیم ساب دورال، آبسه اپیدورال و آبسه ی مغزی. در صورتی که کودک دچار اختلال هوشیاری، سفتی گردن، یا علایم افزایش فشار داخل جمجمه داشته باشند، سریعا باید سی تی اسکن مغز و اوربیت و سینوس ها انجام گردد و درمان با آنتی بیوتیک های وسیع الطیف وریدی ( سفتریاکسون یا ترکیب سفتریاکسون با وانکومایسین) پس از انجام کشت باید شروع گردد.

عارضه ی دیگر: Putt puffy tumor یا استئومیلیت استخوان فرونتال که تورم و ادم پیشانی وجود دارد. درناژ جراحی در این موارد نیاز است.

پیشگیری از سینوزیت

بهترین روش جهت پیشگیری عبارت از شستشوی دست ها و عدم تماس با فرد مبتلا است. با انجام واکسیناسیون سالانه آنفلوانزا و پیشگیری از آنفلوانزامی توان تا حدی از سینوزیت جلوگیری کرد.

خشکی لب در زمستان

دی ۴, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : پوست و مو, مشروح اخبار

یکی از مشکلات شایع به خصوص در فصل پاییز و زمستان خشک شدن مداوم لب ها و ترک خوردگی آنهاست. زیرا لب ها فاقد غدد چربی بوده و به خشکی محیط خارج بسیار حساس هستند و به آسانی ترک می خورند. لب های ترک خورده علل مختلفی دارد و می تواند در هر فصلی اتفاق بیافتد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، رعایت نکات زیر می تواند به جلوگیری از ایجاد لب های ترک خورده کمک کند:

یکی از کارهایی که بیشتر مردم برای مقابله با خشکی لب ها انجام می دهند خیس کردن لب ها با آب دهان است. این کار نه تنها مشکلی را حل نمی کند بلکه موجب تشدید آن می شود. به جای لیس زدن از یک پماد یا رژ لب ویتامینه استفاده کنید

در زمستان به خصوص در روزهایی که باد زیاد می وزد با یک شال یا ماسک لب هایتان را بپوشانید.از پمادهای لب دارای ضد آفتاب استفاده کنید، چون آفتاب می تواند سبب ایجاد ترک در لب های شما شود و یا اینکه آن را بدتر کند.

یک کپسول ویتامین E را باز کنید و آن را روی لب هایتان بمالید و اضافی آن را با انگشتتان پاک کنید.

یکی از علل خشکی لب ها، استرس و خستگی است که می توان با استراحت کافی و استفاده از ویتامین های B,E,C کمی از مشکلات لب ها را رفع کرد. برای آنکه لب هایتان را مرطوب نگه دارید باید از محصولات با پایه وازلین یا موم زنبور عسل و یا پماد ساده وازلین استفاده کنید. از محصولات خوش طعم اجتناب کنید زیرا موجب می شوند شما دائما در تلاش برای لیسیدن لب هایتان باشید.

درمان خشکی و ترک ‌خوردگی لب ها

دی ۴, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : پوست و مو, مشروح اخبار

با کاهش رطوبت در لب‌ها، خشکی و در ادامه ترک و شکاف همراه با درد و خونریزی در آن آشکار می‌شود.لب‌ها عضو آسیب‌پذیرتری نسبت به دیگر اعضای بدن هستند، بخصوص آن‌که لب از پوست و مخاط تشکیل شده، مخاطی که در معرض مستقیم آلودگی‌ها و عوامل محیطی از جمله آلودگی و گردوغبار، اشعه آفتاب، گرما و سرما، انواع غذاها و لوازم آرایشی است حتی برخی بیماری‌های تب‌دار داخلی، این عضو حساس بدن را مستعد خشکی و ترک‌خوردگی می‌کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، به این ترتیب با کاهش رطوبت در لب‌ها، خشکی و در ادامه ترک و شکاف همراه با درد و خونریزی در آن آشکار می‌شود. شاید به همین علت است که لب‌های خشک و پوسته پوسته شده از اولین آثار تب و اسهال و نشانه‌ای از کاهش میزان آب و مایعات بدن کودک بیمار تلقی می‌شود.

نکته جالب آن که بسیاری از افراد همیشه با خود ویتامین آ + د همراه دارند، چراکه معتقدند این کرم بهترین چرب‌کننده لب‌ها محسوب می‌شود در حالی‌که دکتر امیرهوشنگ احسانی، متخصص پوست و مو معتقد است جذب ویتامین از طریق پوست بسیار ناچیز است و به این علت استفاده از این کرم در کوتاه مدت می‌تواند برای رفع خشکی پوست لب موثر باشد، اما در درازمدت اثر بخشی خود را از دست می‌دهد و باید با کرم‌های چرب‌کننده قوی‌تری چون وازلین، اوسرین یا گلیسیرین جایگزین شود.

شاید برای بسیاری افراد خشکی و ترک لب یک مشکل همیشگی یا حتی فصلی تلقی بشود که به نوعی با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، اما خشکی لب مشکلی نیست که قابل حل نباشد بلکه از بین بردن آن فقط به شناسایی علت ایجاد خشکی وابسته است.

لب‌ یکی از نواحی پوست است که بیشتر از هر جای دیگری در معرض هوا و آفتاب قرار دارد و به همین علت هم بیشتر مستعد مشکل خشکی و ترک ‌خوردگی است.

اگر خوب از لب‌هایتان مراقبت نکنید، گرمای بیش از حد و از دست رفتن آب بدن ، می‌تواند باعث سوزش و التهاب و حتی خونریزی آن ها شود.

متخصصان معتقدند تماس لب با خمیردندان و رژ لب و استفاده از پروتزهای دندان باعث خشکی‌های شدید و خارش لب می‌شود.

حرارت زیاد، کم آبی و سرمای شدید هم از عوامل شایع به وجود‌آورنده خشکی‌های ساده و ترک‌خوردگی‌های لب هستند، همچنانکه بعضی از بیماری‌های سیستماتیک نظیر پسوریازیس هم سبب پوسته شدن اطراف و روی لب می‌شود که در این صورت مشکل لب با علائم دیگری نیز همراه است.

داشتن لب‌های ترک ‌خورده، خشک و سوزان بی‌تردید آزارنده است. برای بسیاری از کار‌هایی که در طول روز انجام می‌دهیم، از همین لب‌ها استفاده می‌کنیم. لب اگر سالم نباشد، حتی نمی‌توانیم راحت غذا بخوریم، حرف بزنیم یا لبخند بزنیم.

لب‌های شما نمی‌تواند مانند بقیه جاهای پوست بدنتان در برابر از دست دادن رطوبت مقاومت کند، چرا که لایه‌های پوست لب بسیار نازک هستند.

علاوه بر این لب لایه محافظتی معمول پوست که دارای غدد چربی و عرق است را ندارد، به همین علت هم مانند بقیه جاهای بدن نمی‌تواند خودش را مرطوب نگه دارد و مستعد خشک شدن و ترک‌خوردن است. البته این ها تنها علت خشکی و ترک لب نیستند.

لبها مانند دیگر قسمت های پوست نمی توانند در برابر از دست دادن رطوبت مقاومت کنند. لایه های پوست لب بسیار نازک و فاقد غدد چربی هستند و بهمین دلیل مستعد خشک شدن و ترک خوردن می باشند. اگر لبهایتان خشکیده، چروک و دردناک شده اند، احتمالا شما از ترک خوردگی لب رنج می برید. ترک های کوچک و بزرگ باعث می شوند شما کمتر لبخند بزنید.

‎عواملی متعددی می توانند منجر به خشکی و ترک خوردن لب شوند، اما مواردی همچون استرس، خستگی، سوء تغذیه، زندگی در مناطق گرم و مناطق سرد و خشک، عفونتهای باکتریایی، استفاده مکرر از صابون و محصولات آرایشی غیر استاندارد، کمبود ویتامین B، تنفس از دهان، خشکی هوای خانه، کم شدن آب بدن و عادت لیسیدن و جویدن لبها از مهمترین عواملی هستند که می توانند باعث تبخیر رطوبت و نهایتاً خشک شدن لبها گردند.

علل شایع این مشکل و طرز برخورد با آن :

۱) آفتاب داغ و سرمای زمستان

اگر چه همیشه آب و هوا را در این مورد مقصر می‌دانیم، اما در واقع همه تقصیر‌ها متوجه هوا نیست. تابش خورشید، می‌تواند باعث تبخیر رطوبت آن و خشکی شود. این مسئله در مناطقی که رطوبت هوا کم‌تر است، بیشتر خودش را نشان می‌دهد؛ البته وجود باد‌های خشک هم در این مسئله نقش دارد.

نه تنها گرما بلکه سرما هم می‌تواند لب‌های شما را خشک و ترک‌خورده کند، به خصوص در مناطقی که سوز باد‌های سرد زمستان بیشتر است. بنابراین فکر نکنید که در زمستان خبری از خشکی لب نیست. حتی در این فصل ابری، باد زمستان بیشتر می‌سوزاند.

۲) لیسیدن

لیسیدن لب یا خیس کردن آن با زبان، بر خلاف آنچه به نظر می‌رسد، باعث خشکی لب و ترک‌خوردن آن می‌شود، زیرا بزاق با ایجاد رطوبت موقت و از بین بردن چربی طبیعی پوست، باعث تبخیر پوستی بیشتر شده و در نهایت سبب خشکی بیشتر لب می‌شود.

۳) کم آبی بدن

یکی از علامت‌های کم شدن آب بدن، خشکی لب است. در کسانی ‌که گرما زده شده‌اند، یا به ‌علت اسهال آب زیادی از دست داده‌اند، با مشاهده شدت خشکی لب می‌توان پی به شدت کمبود آب برد.

۴) کمبود ویتامین

کمبود بعضی از ویتامین‌ها مانند A، B ، C و املاحی مانند آهن و روی هم می‌تواند باعث خشکی، پوسته پوسته شدن و به‌خصوص ترک خوردن گوشه لب شود. بدیهی است وقتی تغذیه‌ای سالم و کامل دارید، این مسئله نمی‌تواند علت خشکی لب شما باشد.

۵) حساسسیت به لوازم آرایش

استفاده مکرر از صابون و مواد شیمیایی دیگر مثل محصولات آرایشی غیر استاندارد و رژ لب‌ می‌تواند موجب حساسیت پوست لب ‌شود. البته پوسته شدن لب در بیماری‌هایی مانند حساسیت و اگزما شایع‌تر است و می‌تواند حتی به علت تماس موادی نظیر لیمو ترش و پرتقال به وجود آید.

بهتر است مراقب حجم دهنده‌های لب باشید، چون در آنها اغلب موادی به ‌کار رفته است که با تحریک و التهاب لب، آن‌ را بزرگ تر و پُرتر نشان می‌دهد.

۶) داروهایی که مصرف می کنید

کسانی‌ که نمی‌توانند علتی برای لب‌های ترک خورده‌شان پیدا کنند، بهتر است سری به قفسه داروهایی که می‌خورند بزنند. مصرف بعضی داروها مانند ترتینوئین، ویتامین آ در مقادیر زیاد، داروهای شیمی درمانی، دپنی سیلامین، ایزونیازید و فنوتیازین هم می‌تواند این مشکل را ایجاد کند.

۷) غذاهای ترش و مرکبات

غذاهای ترش و مرکبات که اسیدی هستند ممکن است باعث تحریک لب و خشکی و ترک خوردن آن شوند. در این حالت سوزش لب هم ایجاد می‌شود. علاوه بر این پوست انبه هم حاوی ماده‌ای به نام توکسیکودندرون است که در سم گیاه پاپیتال هم وجود دارد و ممکن است به لب آسیب برساند. در ضمن افرادی که به آجیل حساسیت دارند، باید مراقب محصولات بهداشتی –آرایشی که در ترکیبشان از دانه‌های روغنی ، بادام و … استفاده شده، باشند.

۸) نفس کشیدن دهانی

انسداد مسیر تنفسی بینی (در اثر سرماخوردگی) و درنتیجه نفس کشیدن از دهان هم باعث خشکی لب و سپس پوسته شدن و ترک خوردنش می‌شود.

۹) مصرف سیگار

این را حتما بارها شنیده‌اید که خشکی دهان و لب‌ها از کمترین عوارض سیگار کشیدن است، پس دیگر لازم نیست درباره آن توضیح زیادی بدهیم!

۱۰) شاید عفونت‌های قارچی داشته باشید

اگر خشکی در گوشه‌های لب باشد و سبب ترک خوردن و قرمز شدن و سوزش شدید شود، ناشی از عفونت‌های قارچی است. در برخی مواقع نیز ترک‌خوردگی‌های مزمن در خط میانی لب تحتانی به وجود می‌آید که در کودکان شایع‌تر است و با چرب کردن برطرف نمی‌شود، یعنی تحت نظر پزشک باید از پمادهای آنتی بیوتیک برای بهبود آن استفاده کرد.

‎۱۱- کمتر در معرض تابش خورشید قرار بگیرید

‎اشعه ماوراء بنفش، لبها را خشک و آسیب پذیر می کند. این امر در دیگر قسمتهای بدن نیز صدق می کند.

‎با اینکه لب در سرطان پوست سهیم است، اما فاقد ملانین می باشد. ملانین یا همان رنگدانه پوست، عاملی حفاظتی در برابر اشعه ماوراء بنفش است. سرطان پوستی که خود را برروی لبها نشان می دهد، معمولا جدی تر است و سریع تر گسترش می یابد. پس اگر شما مجبور هستید که زیاد در معرض آفتاب قرار بگیرید، از پمادهای لبی که حاوی ضد آفتاب هستند استفاده کنید. بهتر است این محصول را با spf (فاکتور حفاظتی) ۱۵ به بالا تهیه و مصرف نمایید.

‎۱۲- از رژ لب های مرغوب استفاده کنید

متخصصان پوست معتقدند که زنان مسن کمتر از مردان دارای پوست آسیب دیده و لبهای شکاف خورده هستند. شاید دلیل آن استفاده از رژلب باشد.

‎رژلب ساختار حفاظتی متوسطی در برابر اشعه ماوراء بنفش دارد. برای اثر بخشی ببشتر، بهتر است از رژلب های مرغوب مرطوب کننده و حاوی ضدآفتاب استفاده کنید.

‎۱۳- خمیر دندان خود را چک کنید

‎حساسیت به خمیر دندان و دهان شویه ها می تواند عامل قرمزی و خشک شدن پوست لب گردد. برای چند روز از یک مارک خمیردندان و یا دهان شویه استفاده کنید و ببینید اگر مشکلی با شستشو و مسواک زدن ندارید آن را ادامه دهید.

۱۴- مواد غذایی تحریک کننده نخورید

‎هنگامیکه لبها شکاف می خورند، حساس تر می شوند. موادغذایی خاص می تواند باعث التهاب بیشتر شود.

‎برای مدتی مصرف فلفل قرمز، خردل، انواع سس، آب پرتقال و مشروبات الکلی را کناربگذارید تا لبهای شما التیام یابند.

‎در پایان، استرس را از خود دور کنید، به تغذیه خود توجه کنید، با استفاده از دستگاههای بُخور، محیط خانه را کمی مرطوب و استریلیزه نگه دارید تا پوستتان همیشه باطراوت و شاداب بماند.

درمان خشکی دهان

خشکی دهان می‌تواند شرایطی آزاردهنده و حتی دردناک باشد که بسیاری از مردم جهان را تحت تاثیر قرار می‌دهد، اما درمان‌های موثری برای این حالت وجود دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، تشخیص خشکی دهان کار دشواری نیست؛ زبان حسی همانند شن و ماسه را منتقل می‌کند، به نظر می‌رسد توانایی تولید هیچ گونه بزاقی وجود ندارد، و عمل بلع بسیار دشوار می‌شود.

در شرایطی که بیشتر مردم تصور می‌کنند خشکی دهان به واسطه کمبود آب بدن شکل می‌گیرد، اما دلایل مختلفی می‌توانند به شکل گیری آن منجر شوند.خشکی دهان که به نام زروستومیا (Xerostomia) شناخته می‌شود، در درجه نخست با کمبود ترشح بزاق تعریف شده است.

بزاق مایعی بسیار مهم در بدن انسان محسوب می‌شود زیرا به صحبت کردن، جویدن، و گوارش غذا کمک می‌کند، اما تا زمانی که با فقدان آن مواجه نشویم، توجه چندانی به بزاق نداریم.

خشکی دهان می‌تواند به واسطه مصرف برخی داروها مانند آنتی هیستامین‌ها، مسکن‌ها، شل کننده‌های عضلانی، و ضد افسردگی‌ها شکل بگیرد

• علایم خشکی دهان

– احساس خشک شدن دهان

– بروز مشکل حین صحبت کردن، چشیدن و جویدن غذا

– خشک شدن زبان و یا گلو

– ترک خوردگی لب ها

– ایجاد زخم در دهان

– احساس سوزش در ناحیه دهان

• دلایل خشکی دهان

۱- اثرات جانبی مصرف برخی از داروها: مصرف برخی از داروها مانند داروهای ضد افسردگی، داروهای آنتی هیستامین و ضد احتقان، داروهای ضد اسهال، شل کننده های عضلانی، داروهای فشار خون بالا، داروهای بی اختیاری ادراری، داروهای بیماری پارکینسون و ایدز و دیابت می توانند منجر به خشکی دهان در افراد شوند.

۲- بالا رفتن سن: بالا رفتن سن به خودی خود نمی تواند علت مهمی برای خشک شدن دهان باشد، اما معمولا افراد مسن به علت درمان های پزشکی و مصرف داروها با این مشکل دست و پنجه نرم می کنند.

۳- درمان های پزشکی: روش درمان برخی بیماری ها می تواند خشکی دهان را در افراد تشدید کند، مثلا داروهای شیمی درمانی به علت آسیب رساندن به سلول های دهان می توانند در کیفیت و کمیت بزاق ترشح شده اختلال ایجاد کنند و خشکی دهان را سبب شوند.

هم چنین در طی روش پرتودرمانی (رادیوتراپی) اگر اشعه وارد شده به ناحیه گردن و سر، غدد ترشح کننده بزاق را تحت تأثیر قرار دهد، سبب اختلال در تولید بزاق می شود. هم چنین بیمارانی که تحت همودیالیز قرار می گیرند، به علت محدودیت در میزان مصرف مایعات، با خشکی دهان مواجه می شوند.

۴- آسیب های عصبی: اگر طی حادثه ای (مثل تصادف رانندگی)، به ناحیه صورت و یا گردن فرد آسیب وارد شود و یا تحت عمل جراحی ناحیه گردن و یا صورت قرار بگیرد، احتمال دارد به علت آسیب عصب هفتم جمجمه ای (عصب فاسیال)، تولید بزاق دچار مشکل شود.

۵- برخی بیماری ها: ابتلا به برخی بیماری ها می تواند خشکی دهان را ایجاد کند، مثل سندروم شوگرن، دیابت، ایدز، اضطراب، افسردگی، پارکینسون، عفونت های باکتریایی و ویروسی.

• راه کارهای جلوگیری از خشکی دهان

۱- داشتن دندان های سالم یکی از عواملی است که از خشک شدن دهان جلوگیری می کند. حداقل سه بار مسواک زدن در شبانه روز، سبب تمیزی دندان ها شده و دهان را نیز مرطوب نگه می دارد.

۲- نوشیدن مقدار کافی آب در طی شبانه روز برای هر فردی لازم است که این میزان با گرم شدن هوا، بیشتر می شود.

۳- به افرادی که دچار خشکی دهان هستند، توصیه می شود حداقل سالی دو مرتبه به دندان پزشک مراجعه کنند و از سالم بودن دندان های خود اطمینان کافی کسب کنند، زیرا خشکی دهان باعث تسریع خرابی دندان ها می شود. هم چنین دندان پزشک می تواند با بررسی دهان فرد، توصیه های لازم را جهت جلوگیری از خشک شدن دهان ارائه دهد.

۴- جویدن آدامس بدون قند، ارزان ترین و شاید لذت بخش ترین توصیه برای جلوگیری از خشک شدن دهان باشد. جویدن آدامس به تولید و ترشح بزاق کمک زیادی می کند و در تمام اوقات امکان دسترسی به آن برای همه وجود دارد. البته مصرف آدامس های بدون قند توصیه می شود، زیرا مصرف آدامس های دارای قند به سلامت دندان ها آسیب جدی وارد می کند.

۵- به افرادی که از خشکی دهان رنج می برند توصیه می شود که از مصرف نوشیدنی های کافئین دار مانند چای، قهوه و نوشابه سیاه (کولا) خودداری کنند. هم چنین مصرف سیگار و توتون و تنباکو را قطع کنند و هرگز از الکل استفاده نکنند.

۶- به افرادی که از خشکی دهان رنج می برند توصیه می شود که رطوبت محیط زندگی خود را بالا ببرند و از دستگاه بخور در اتاق خود استفاده کنند تا خشک شدن دهان را کمتر احساس کنند.

۷- مقداری آلوئه ورا را به لثه ها و گونه هایتان از داخل دهان بمالید و یک ساعت صبر کنید. پس از یک ساعت اقدام به خوردن و یا آشامیدن کنید. آلوئه ورا علاوه بر مرطوب نگه داشتن دهان، به پاکسازی دهان و دندان نیز کمک زیادی می کند.

۸- نوشیدن چای سبز، دمنوش بابونه و یا دم کرده زنجبیل برای تحریک ترشح بزاق مفید است.
۹- لیمو استفاده کنید.

اسید سیتریک موجود در لیمو و آبلیمو می‌تواند به سرعت تولید بزاق را تحریک کند و همچنین از دهان در برابر عفونت‌هایی که بوی بد دهان و دیگر مسائل دهان و دندان را موجب می‌شوند، محافظت کند. می‌توانید یک برش لیمو را روی زبان خود بمالید، آبلیمو را با عسل ترکیب کنید، یا تنها آب یک لیمو را مصرف کنید تا خشکی دهان برطرف شود.

۱۰- آب بیشتر بنوشید.

کم آبی بدن یکی از دلایل خشکی دهان محسوب می‌شود. اگر میزان مصرف آب روزانه خود را افزایش دهید، احتمال کمتری دارد تا به خشکی دهان مبتلا شوید زیرا ترشح بزاق افزایش می‌یابد و همچنین گلو، لثه‌ها و لب‌ها روان سازی می‌شوند.

۱۱- روغن هسته انگور موثر است.

روغن هسته انگور از ویژگی‌های مرطوب کنندگی طبیعی بهره می‌برد و از این رو، گزینه ای خوب برای پیشگیری یا از بین بردن نشانه‌های خشکی دهان محسوب می‌شود. تنها کافی است مقداری روغن هسته انگور را روی لثه‌ها و زبان خود بمالید و برای چند ساعت دهان خود را مرطوب و هیدارته نگه دارید.

۱۲- مرطوب کننده هوا استفاده کنید.

اگر به طور مرتب نیمه شب با خشکی دهان از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است محیطی که در آن حضور دارید هوایی بیش از اندازه خشک دارد. استفاده از یک دستگاه مرطوب‌کننده می‌تواند میزان رطوبت هوا را افزایش داده و روشی راحت و موثر در رفع خشکی دهان و حصول اطمینان از خواب راحت شبانه باشد.

۱۳- آیا داروی جدید استفاده می کنید؟

اگر به تازگی مصرف دارویی جدید را آغاز کرده اید و تا پیش از آن مشکل خشکی دهان نداشتید، با پزشک خود درباره تجویز دارویی دیگر صحبت کنید. برخی داروها موجب خشکی دهان می‌شوند.

۱۴ آبنبات هم موثر است.

برخی شواهد نشان داده اند که مکیدن آبنبات می‌توانند ترشح بزاق را به سرعت تحریک کنند. البته استفاده از محصولات بدون قند را فراموش نکنید.

۱۵- تغییر الگوی تنفس

تنفس مداوم از راه دهان یکی از مورادی است که می‌تواند به سرعت خشکی دهان را موجب شود. ورود مداوم هوای خشک به دهان و گلو موجب از بین رفتن آب در این قسمت‌ها می‌شود و از این رو، خشکی دهان شکل می‌گیرد. با تغییر الگوی تنفس و تلاش برای تنفس از طریق بینی، خشکی دهان را کمتر تجربه خواهید کرد.

۱۶- ترک سیگار مهم است.

کلیه محصولات دارای تنباکو خشکی دهان را موجب می‌شوند. اگر به طور مرتب سیگار می‌کشید یا تنباکو می‌جوید، جای شگفتی نیست که با خشکی دهان مواجه شوید. بهترین روش برای از بین بردن این مشکل چیزی جز ترک محصولات دارای تنباکو نیست. این کار نه تنها برای رفع خشکی دهان خوب است، بلکه فواید سلامت بسیار دیگری نیز دارد.

۱۶- کاهش مصرف کافئین

مطالعات نشان داده اند که کافئین می‌تواند موجب کم آبی بدن و همچنین خشکی دهان شود. از این رو، حذف یا کاهش مصرف کافئین می‌تواند تاثیر قابل توجهی در رفع خشکی دهان و ترشح بزاق داشته باشد.

۱۷- فلفل کاین را امتحان کنید.

هنگامی که جوانه چشایی و پایانه‌های عصبی محرک شدیدی را تجربه می‌کنند، واکنش طبیعی بدن ترشح بزاق است. به عنوان مثال، هنگام خوردن غذای تند، بزاق برای تسکین احساس سوزش ترشح می‌شود. پس اگر از خشکی دهان رنج می‌برید، مقداری پودر فلفل کاین را روی زبان یا لثه‌های خود بمالید.

۱۸- آلوئه ورا سرشار از آنتی اکسیدان‌ است.

استفاده از آلوئه ورا یکی از قدیمی‌ترین و مورد اعتمادترین درمان‌ها برای خشکی دهان است. آلوئه ورا سرشار از آنتی اکسیدان‌ها، مواد مغذی، و مواد طبیعی مرطوب کننده است و همچنین می‌تواند تولید بزاق را تحریک کند. افزون بر این، آلوئه ورا می‌تواند عملکرد جوانه‌های چشایی را بهبود ببخشد و از عفونت دهان و دندان پیشگیری کند.

علت سرد‌ی دائم دست

دی ۴, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : اخبار علمی پزشکی, مشروح اخبار

بسیاری از ما گاهی اوقات دچار سردی دست ها و پاها می شویم، مخصوصا وقتی هوا سرد می شود. ولی سردی دست ها و پاها در برخی افراد مربوط به فصل سرما نیست و همیشه دچار این مشکل هستند که می تواند نشان دهنده یک اختلال جدی باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، اگر انگشتان شما حتی در دمای گرم تر، همیشه سرد و یخ زده احساس می شود، در این صورت، آن می تواند نشانه ای از اختلالی دیگر باشد.

در اینجا، چند علت شایع برای سرد بودن دایمی انگشتان بیان شده است:

• سندرم رینود (Raynaud’s Syndrome)

سندرم رینود، یک علت شایع سردبودن انگشتان دست است. اورین تروم (Orrin Troum)، پزشک و متصخص روماتولوژی در سانتا مونیکا در کالیفرنیا می گوید: «رینود، عارضه ای است که در آن، مویرگ های مربوط به انگشتان دست و گاهی انگشتان پا، گوش ها و بینی در واکنش نسبت به سرما و یا استرس های احساسی و عاطفی تنگ می شوند.»

در هنگام یک جادثه و اتفاق، انگشتان دست به دلیل آن که خون بسیار کمی در آنها جریان دارد و یا به دلیل آن که اصلا خونی در این ناحیه جریان ندارد، سفید و سپس آبی می شوند و آنگاه به محض باز شدن مویرگ ها و بازگشت مجدد جریان خون در آنها، قرمز می شوند. اغلب اوقات در طی یک صدمه و حمله عاطفی، انگشتان دست، سرد، بی حس، همراه با خارش و سوزش و یا دردناک می شوند. بسیاری از موراد در سندرم رینود، دلیل مشخص و شناخته شده ای ندارند.

خبر خوش، در این مورد این است که سندرم رینود، معمولا بجای زیان بخش بودن، پردردسر است. در این عارضه، شیوه زندگی تغییر می کند، مانند پوشیدن لباس های گرم و دستکش در محیط های سرد (حتی در هنگام برداشتن غذا از یخچال که خود بستگی به میزان شدت واکنش شما نسبت به سرما دارد) و اجتناب از استرس های احساسی و عاطفی که معمولا برای کنترل و مهار این بیماری کافی است.

• بیماری های خودایمن

گاهی اوقات یک بیماری نهفته می تواند باعث بروز بیماری لوپوس (Lupus) شود، لوپوس عارضه ای است که در آن، سیستم ایمنی بدن به بافت خودش حمله می کند و اسکلرودرمی (Scleroderma)، بیماری است که منجر به سفت و سخت شدن پوست و بافت های همبند و بروز لکه هایی بر روی آن می شود؛ و روماتوئید آرتریت و بیماری های خودایمن دیگر می توانند منجر به بروز سندرم رینود شوند،

اما پزشکان دقیقا از علت وجود این ارتباط مطمئن نیستند.» و آن به عنوان سندرم ثانوی رینود شناخته می شود. هنگامی که علت نهفته ای وجود دارد، معمولا علایم و نشانه های دیگری موجود است.

به محض تشخیص بیماری اصلی و تحت کنترل قرار گرفتن آن، علایم و نشانه های سندرم رینود رو به بهبود می روند.

• کم کاری غده تیرویید (هیپوتیروییدی، Hypothyroidism)

اگر غده تیرویید شما دچار اختلال شده است، در این صورت، سرد بودن انگشتان دست، حالتی عجیب و غیرعادی نمی باشد. غده تیرویید در اصل، ترموستات بدن است. هنگامی که آن، کم کار می شود، روند اکثر فعالیت ها و عملکردهای بدن کند شده و علایمی مانند خستگی، یبوست، اضافه وزن و احساس همیشگی سرما، از جمله در انگشتان دست ظاهر می شود. کم کاری غده تیرویید در خانم ها و افراد بالاتر از ۵۰ سال شایع تر است.

• اختلال در گردش خون

اغلب افراد تصور می کنند که سرد بودن انگشتان دست، احتمالا ناشی از اختلال در گردش خون است. کم شدن گردش خون، زمانی رخ می دهد که جریان خونی که غنی از اکسیژن و مواد غذایی است، در هنگام گردش یافتن در بدن، در اثر کم شدن قابلیت و توانایی قلب در پمپاژ خون (همانند آنچه که در نارسایی قلبی رخ می دهد) و یا در اثر انسداد شریان های بزرگ و یا مویرگ های کوچک تر از کلسترول و یا به دلایل دیگر کاهش می یابد.

هنگامی که قلب نمی تواند آنچنان که باید، به میزان کافی به سراسر بدن خون رسانی کند، در این صورت، شما بروز این اختلال را در دست ها و پاهای خود به دلیل فاصله زیاد آنها از قلب، به صورت سرد و بی حس شدن و یا گزگز کردن احساس خواهیدنمود.

• کم خونی

کم خونی هنگامی رخ می دهد که بدن به میزان کافی دارای گلبول قرمز نباشد و یا میزان هموگلوبین در خون پایین باشد. کم خونی از کاهش ذخیره اکسیژن در بدن ناشی می شود که می تواند باعث سردشدن دست ها شود.

برخی از دلایل کم خونی، شامل عدم دریافت آهن کافی از مواد غذایی، از دست دادن خون (در اثر عادت ماهانه شدید، زخم معده و خونریزی دستگاه گوارش)، بروز برخی از سرطان ها و اختلالات و ناراحتی های گوارشی (مانند بیماری سلیاک، Celiac: ناتوانی در گوارش و یا بیماری کرون، Crohn: التهاب مزمن روده) است.

علاوه بر سرد شدن دست ها، کم خونی می تواند باعث بروز خستگی، سردرد، سرگیجه، تنگی نفس و رنگ پریدگی پوست گردد. در اکثر موارد، کم خونی ناشی از کمبود آهن و علایم و نشانه های آن می تواند با مصرف مکمل آهن درمان شود.

• کمبود ویتامین b12

ویتامین B12 که در گوشت، مرغ، تخم مرغ، شیر و سایر فراورده های لبنی یافت می شود، در تشکیل گلبول های قرمز نقش مهمی دارد.

کمبود این ویتامین، می تواند به کاهش ساخت گلبول های قرمز و در نهایت کم خونی منجر گردد.

کمبود ویتامین B12 در میان اشخاص گیاهخوار شایع است و ممکن است بسیاری از افراد بالاتر از ۵۰ سال، توانایی جذب این ویتامین از طریق مواد غذایی را از دست بدهند و این شامل افرادی که دچار ناراحتی ها و اختلالات گوارشی مانند بیماری های کرون (التهاب مزمن روده) و سلیاک (ناتوانی در گوارش) می باشند نیز می شود.

یک آزمایش ساده خون می تواند مشخص کند که آیا سرد بودن انگشتان دست، ناشی از کمبود ویتامین B12 می باشد؟ و اگر در اثر کمبود این ویتامین باشد، در این صورت، مصرف مکمل ها معمولا کمک نموده و علایم آن در ظرف چند هفته تا یک ماه، برطرف می شوند.

• فشار خون پایین

پایین بودن فشار خون می تواند به دلایل متفاوتی از جمله کاهش آب بدن، از دست دادن خون، مصرف بعضی از داروها و ناراحتی ها و اختلالات مربوط به غدد مترشحه داخلی باشد.

هنگامی که میزان فشار خون شما پایین است، رگ ها، خون را از بخش های انتهایی بدن به سمت اندام های حیاتی هدایت می کنند که این باعث احساس سردی در انگشتان دست شما می شود.

اگر شما دارای علایم فشار خون پایین مانند سرگیجه، تاری دید، خستگی، حالت تهوع، احساس ضعف و بی حالی هستید، در این صورت، با پزشک خود مشورت نمایید.

• استرس و احساس اضطراب و نگرانی

شما می دانید که استرس می تواند تاثیرات متعددی بر روی اندام های بدن داشته باشد که دست های شما نیز ار آن مستثنی نیست. هنگامی که شما استرس مزمن را تجربه می کنید، بدن تان در وضعیت مبارزه و یا فرار قرار می گیرد. در این حالت، ترشح آدرنالین افزایش می یابد و یکی از نتایج آن، تنگ شدن عروق در بخش های انتهایی بدن است که آن منجر به سردشدن انگشتان دست ها و پاها می شود. کنترل استرس می تواند علایم را کاهش دهد.

• مصرف بعضی از داروها

ممکن است این مورد، نامعقول به نظر برسد که مصرف بعضی از داروها می تواند باعث سردشدن انگشتان دست شود. فریدمن می گوید: «داروهای بسیار زیادی وجود دارند که می توانند باعث تنگی عروق، به ویژه سرخرگ ها گردند و هنگامی که این داروها بدین گونه عمل می کنند، یکی از عوارض جانبی آنها بروز سندرم رینود است.»

بعضی از این داروها، شامل بتا بلاکرها (Beta- Blokers برای تنظیم و کنترل فشار خون تجویز می شوند)، برخی از داروهای مربوط به درمان سرطان، داروهای میگرن و داروهای ضداحتقان که تنها با نسخه پزشک خریداری می شوند، هستند. با پزشک خود و یا دکتر داروساز مشورت نمایید تا دریابید که آیا هیچ کدام از داروهای مصرفی شما می توانند باعث بروز این علایم در شما شوند؟

• استعمال دخانیات

اگر تاکنون دلایل کافی برای ترک سیگار وجود نداشته است، در اینجا دلیل دیگری وجود دارد: نیکوتین موجود در سیگار، باعث تنگی عروق می شود و همچنین آن می تواند موجب افزایش رسوب در سرخرگ ها و کاهش جریان خود در اندام های انتهایی بدن گردد.

منابع غذایی روی (Zinc)

روی یک ماده معدنی کمیاب است که انسان برای سالم ماندن به آن نیاز دارد.روی در میان مواد معدنی کمیاب از لحاظ مقدارش در بدن در رده دوم پس از آهن قرار دارد.روی در سلول‌ها در سراسر بدن یافت می‌شود. روی برای فعالیت مناسب دستگاه ایمنی ضروری است. روی در تقسیم سلولی، رشد سلولی، ترمیم زخم‌، و تجزیه کربوهیدرات‌ها در بدن نقش دارد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، روی همچنین برای حس بویایی و چشایی لازم است. در دوران بارداری، نوزادی و کودکی بدن برای رشد و نمو به روی نیاز دارد.

یک بازبینی اخیر بوسیله کارشناسان درباره مصرف مکمل‌های روی نشان داد:

– هنگامی که روی دست کم برای ۵ ماه مصرف شود، ممکن است خطر دچار شدن به سرماخوردگی را کاهش دهد.

– مصرف مکمل‌های روی در طول ۲۴ پیش از شروع علائم سرماخوردگی ممکن است طول مدت سرماخوردگی و شدت علائم را کاهش دهد.

• منابع غذایی

مواد غذایی پرپروتئین حاوی مقادیر بالایی روی هستند. گوشت گاو و گوسفند بیشتر از گوشت ماهی حاوی روی هستند. بخش‌های قرمز گوشت مرغ نسبت به بخش‌های سفید بیشتر حاوی روی است.

سایر منابع خوب برای روی مغزهای خوراکی، غلات کامل، حبوبات و مخمر است.

میوه‌ها و سبزی‌ها منابع خوبی برای روی نیستند، زیرا روی در پروتئین‌های گیاهی به اندازه روی از پروتئین‌های حیوانی جذب نمی‌شود. بنابراین رژیم‌های غذایی کم پروتئین و گیاهی مقدار کمی روی دارند.

روی در اغلب مکمل‌های مولتی ویتامین و مینرال وجود دارد. این مکمل‌ها ممکن است حاوی گلوکونات روی، سولفات روی یا استات روی باشند.

روی همچنین ممکن است در برخی از داروهای بی‌نسخه مانند قرص‌های مکیدنی سرماخوردگی، اسپری یا ژل‌های بینی وجود داشته باشد.

• نیاز روزانه افراد به روی

بررسی های انجام شده نشان می دهد که نیاز خانم ها به این عنصر مهم و ضروری ، روزانه حداقل ۱۰ میلی گرم و نیاز آقایان روزانه حداقل ۱۲ میلی گرم است. بیشتر دیده می شود که مقدار مصرف روی بسیار کمتر از مقدار مورد نیاز است.

مراکز تغذیه ی کشور آلمان و آمریکا توصیه می کنند که برای پیشگیری از امراض حاصل از کمبود روی ، خانم ها باید روزانه ۱۲ میلی گرم و آقایان ۱۵ میلی گرم روی مصرف کنند. اصولاً دوز ۱۵ میلی گرم در روز را حد متوسط دریافت روی می دانند. دوز درمانی توسط روی روزانه حدوداً ۵۰ میلی گرم است. تامین روی به صورت ترکیب ” گلوکونات روی ” برای بدن بسیار خوب و قابل تحمل است و به خوبی جذب می شود.

توجه داشته باشید، افرادی که برای مدت طولانی روزانه ۵۰ تا ۳۰۰ میلی گرم روی مصرف می کنند، می توانند دچار اختلال در جذب آهن و مس شده و به کمبود این دو املاح در بدن دچار شوند. حتی دیده شده است کسانی که روزانه ۲ گرم روی به مدت طولانی خورده اند، علائمی مثل استفراغ ، تهوع ، دردهای شکمی و تب را نشان داده اند.

افرادی که دچار ناراحتی هایی کبدی  و روده ای هستند، بایستی قبل از مصرف مکمل های روی، حتماً با پزشک خود مشورت کنند.

غلظت روی در پوست  و چشم  بیشتر از سایر اندام های بدن است. مصرف روی در سوختگی ها، اعمال جراحی  و بهبود زخم های بدن  ضروری است. روی باعث بهبود هر چه سریع تر زخم ها می شود و کمبود روی بهبود زخم ها را به تعویق می اندازد؛ به ویژه در بیماران دیابتی این نکته حائز اهمیت است؛ زیرا همان طور که می دانید یکی از مشکلات بیماران دیابتی  ، زخم های پا و عفونت این زخم ها است که حتی می تواند به قطع عضو هم منجر شود. بنابراین وجود روی کافی در برنامه ی غذایی این افراد بسیار مهم است. مصرف روی در ترمیم سوختگی ها، زیاد بوده و به طور معمول در خون بیماران دچار سوختگی، کمبود روی مشاهده می شود و با دادن روی اضافی می توان، بهبود و ترمیم زخم را تسریع کرد. این مسئله حتی در سوختگی های درجه ۳ به دنبال مصرف محلول ها و ترکیبات حاوی روی به اثبات رسیده است و هم اکنون نیز از این ترکیبات ( مانند پماد زنیک اکساید و … ) استفاده می شود.

به عبارتی روی به عنوان ترمیم کننده ی بافتی و پوستی  شناخته شده است. افرادی که از اگزما و حساسیت  زجر می برند، به طور معمول دارای روی کمتری در خون خود هستند و می توان با دادن ۳۰ میلی گرم روی ( که معادل ۲۰۰ میلی گرم گلوکونات روی است ) بهبود آنها را تسریع کرد.

نکته دیگر در مورد مصرف روی در بیماران دیابتی  این است. میزان عنصر روی در لوزالمعده افراد سالم دو برابر دیابتی  هاست که می تواند نشانه دهنده نقش آن در تولید انسولین باشد. مشاهده شده است که کمبود روی در خون باعث کاهش انسولین می شود. کمبود روی به صورت مزمن و دائمی صدمه ی بزرگی به سلول های بتا در لوزالمعده که انسولین ترشح می کنند، می زند و در سنین بالا، افرادی که به مدت طولانی مدت دچار کمبود روی هستند، ممکن است به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند.

به طور کلی می توان گفت که در خون اکثر افراد دیابتی ، کمبود روی دیده می شود و متاسفانه دفع روی در ادرار آنها مشاهده می شود، بنابراین رساندن روی اضافی به بدن بیماران دیابتی ضروری است.

فقر روی به ویژه در دیابتی ها ، زخم های مزمن ورید پا را ایجاد می کند که گاهی منجر به قطع انگشتان پا می شود. با دادن روی اضافی ، نه تنها زخم های دیابتی ها زودتر ترمیم می شود، بلکه سطح سیستم ایمنی بدن نیز افزایش می یابد.

به دنبال افت سیستم ایمنی در اثر کمبود روی ، بیماری های خود ایمنی مثل آرتریت روماتوئید  ، لوپوس۱ ، شوگرن۲ ، پسوریازیس۳ و … افزایش می یابد.

• علائم کمبود روی

علائم کمبود روی شامل این موارد است:

عفونت‌های مکرر، هیپوگنادیسم (اختلال کارکرد جنسی) در مردان، ریزش مو، بی‌اشتهایی، مشکلات در حس بویایی و چشایی، زخم‌های پوستی، کند شدن رشد، مشکلات دید در تاریکی، طول کشیدن ترمیم زخم‌ها

۱- زخم های طولانی مدت

۲- ریزش مو، اختلال در رشد ناخن  ها و پوسیدگی دندان ها

۳- اختلالات باروری و کاهش میل جنسی

۴- اسیدوز خفیف در خون

۵- کندی رشد بچه ها

۶- خشکی پوست  و اگزما

۷- عفونت  های مکرر

۸- کاهش اشتها

۹- اختلالات حس بویایی ، بینایی و چشایی ( تشخیص ندادن طعم غذاها )

۱۰- نداشتن تمرکز حواس

۱۱- زخم معده

۱۲- اختلال در جذب ویتامین A  در بدن

• کمبود روی چه بیماریهایی را موجب می شود ؟

کمبود روی در مردان و زنان موجب اختلال در باروری  می شود. اغلب مردان و زنان ناباور  که جهت درمان مشکل خود اقدامات زیادی انجام داده اند، باید مسئله ی کمبود روی را نیز در نظر گرفته و نسبت به رفع آن اقدام کنند.

نقصان روی در بدن خانم های باردار می تواند منجر به رشد ناکافی و کند جنین و یا زایمان زودرس می شود.

یکی از علل میوم رحم و کیست پستان در خانم ها، کمبود روی می باشد و دیده شده است که با تجویز روی بهبودی در آنها حاصل شده است. همچنین دیده شده است که در خانم هایی که دچار عفونت های قارچی دستگاه تناسلی می شوند و به هیچ درمان منظم دارویی جواب نمی دهند، تجویز روی به مقدار کافی، باعث بهبودی آنها شده است.

همچنین نقش روی در بهبود ریزش مو  به اثبات رسیده است و امروزه کمبود روی را از علل مهم ریزش مو  می دانند، که البته بایستی سایر علل ریزش مو  مانند کمبود ویتامین ها ، کم خونی  و … را نیز باید مد نظر قرار داد.

* کمبود روی در کودکان همراه با بی اشتهایی  ، اختلال چشایی در طعم غذا، پیکا ( حالتی شبیه ویار حاملگی )، بی حالی، غش، اختلال رفتاری و وقفه در رشد است. همچنین در نوجوانان به صورت تاخیر در بلوغ جنسی و ظاهر نشدن صفات ثانویه ی جنسی بروز می کند.

* کمبود روی در افراد مسن  ، اختلال تعادل در هنگام راه رفتن ایجاد می کند که با تجویز داروی روی قابل درمان است.

* روی در تشکیل هموگلوبین نقش دارد و در مواردی تجویز روی همراه دیگر نیازها، این عارضه را درمان می کند. روی در رشد فیزیکی بدن موثر است. همچنین کوتاهی قد و کمبود وزن در کودکان ایرانی با تجویز روی قابل درمان است و باید دریافت روی به مقدار کافی توسط مادر در دوران بارداری  و شیردهی  مدنظر قرار گیرد.

جذب روی آسان نبوده و دفع آن نیز به سختی صورت می گیرد ، به همین دلیل در تجویز روی و استفاده از آن باید این مسئله را در نظر گرفت. به علت آنکه روی در قسمت ابتدایی روده ی کوچک جذب می شود، پروتئین در جذب آن دخالت دارد و لازم است کمبود پروتئین در افراد دچار نقص روی درمان شود.

• عوارض جانبی مکمل‌های روی

در صورت مصرف مقادیر بیش از حد زیاد مکمل‌های روی اسهال، دل‌پیچه، و استفراغ معمولا در طول ۳ تا ۱۰ ساعت پس از مصرف رخ می‌دهد. این علائم مددت کوتاهی پس از توقف مصرف مکمل روی برطرف می‌شود.

افرادی که از اسپری‌های و ژل‌های بینی حاوی روی استفاده می‌کنند، ممکن است در معرض عوارض جانبی مانند از دست دادن حس بویایی قرار گیرند.

• مقدار مجاز توصیه شده روی

مقدار مجاز توصیه شده غذایی (RDA) برای روی بر حسب سن و جنس متفاوت است.

• مواد غذایی که حاوی روی هستند

منابع غنی روی شامل جگر ، گوشت قرمز  ، مرغ ، بوقلمون ، ماهی  ، میگو ، تخم مرغ  ، شیر و لبنیات  ، غلات سبوس دار  ، آجیل  ، بادام زمینی  ، مخمر ، گردو  ، عدس  ، انواع لوبیا ، تخمه کدو  و سایر انواع تخمه هاست.

به طور تقریبی در هر گرم گوشت ۳ تا ۵ میلی گرم روی وجود دارد. نان سفید، چربی ها و شکر فاقد روی هستند.

با خوردن هر ۱۰۰گرم عدس یا نخود  یا گندم سبوس دار می توان ۴ تا ۵ میلی گرم روی به بدن رساند. در هر ۱۰۰ گرم سبوس گندم یا هر ۱۰۰ گرم ذرت، ۳ میلی گرم روی وجود دارد.

تخم کدو حاوی روی فراوان است که خوشبختانه در ایران بیشتر از سایر کشورها استفاده می شود که در هر ۱۰۰ گرم آن ۵/۶ تا ۵/۷ میلی گرم روی یافت می شود.

جالب است بدانید که جوانه گندم  حاوی ۱۷ میلی گرم روی و به عبارتی غنی از روی است و خوردن آن به تمام افراد توصیه می شود.

در هر ۱۰۰ گرم جگر گوساله ، ۸/۷ میلی گرم روی وجود دارد.

کودک خجالتی

شخصیت انسان در دوران کودکی از طریق بازی و تعامل و رابطه اجتماعی با همسالان و همبازی‌ها و دوستانش شکل می‌گیرد و طی این تعامل، خودش و عواطفش را می‌شناسد و الگوهای روابط بین فردی را می‌آموزد. به حالت نسبتا پایداری که کودک بیشتر اوقات به تنهایی بازی کند و در جمع همبازی‌ها و همسالان شرکت نکند، گوشه‌گیری گفته می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، عارضه خجالت مواقعی پیش خواهد آمد که کودک در موقعیت‌های ناآشنا قرار گیرد یا هنگام تعامل و گفت وگو دچار اضطراب و ناراحتی‌های عصبی شود، یا زمانی که تصور می‌کند به طریقی مورد توجه دیگران قرار گرفته است، در آن حالت بی‌نهایت ناراحت و خشمگین شود.

خجالتی بودن از سن ۲ یا ۳ سالگی بروز و نمود پیدا می‌کند، کودک در این سن با برقراری تعامل و ارتباط با محیط خود در پی برآورده کردن خواسته‌هایش است، ولی یک نوزاد، سیستم فکری و اجتماعی‌اش به اندازه کافی رشد نکرده است که بخواهد با دیگران ارتباط کلامی برقرار کند برای همین تمام نیازهایش که اکثر آنها فیزیولوژی هستند، همانند خوردن و خیس کردن را با گریه کردن درخواست می‌کند.

کمرویی و گوشه‌گیری کودکان به این شکل‌ها بروز می‌کند:

بی‌میلی اجتماعی:

کودک اشتیاقی برای بازی با همسالان خود (آشنا و ناآشنا) ندارد و زمانی که با کودکان است، ترجیح می‌دهد به تنهایی بازی کند و شیء‌گراست تا مردم‌گرا و نکته مهم این است که در این حالت از تعامل با همسالان ترس ندارد و در صورت اجبار، وارد فعالیت گروهی می‌شود و بخوبی با دیگران تعامل می‌کند.

ناظر و تماشاچی:

کودک تمایل دارد با کودکان و همسالان خود بازی کند ولی به دلیل اضطراب اجتماعی، از نزدیک شدن به کودکان اجتناب می‌کند و گوشه‌ای می‌ایستد و فقط نظاره‌گر بازی کودکان می‌شود.

انزوای اجتماعی:

کودک نه‌تنها تمایل به تنها بازی کردن ندارد بلکه از بازی کردن با دیگران نیز گریزان است و رفتارهای او از لحاظ بالینی، با خجالت شروع و با خشم و گاهی افسردگی همراه می‌شود.

برای درمان ابتدا باید مشخص شود، علت کمرویی کودک و نوع آن کدام است. علاوه بر آن، از روش‌های رفتاردرمانی برای شکل‌دهی کودک استفاده می‌شود.

توجه به این نکات در روند درمان ضروری است و مراقبان و والدین باید این نکات را در نظر بگیرند:

ـ از واژه‌های تمسخرآمیز مانند ترسو، خجالتی، دست و پاچلفتی و بی‌عرضه استفاده نکنید.

ـ از سرزنش کودک به دلیل بازی نکردن با همسالان بپرهیزید.

ـ او را با دیگران مقایسه نکنید و اجتماعی بودن اطرافیانش را به رخ او نکشید.

ـ در کودک احساس امنیت ایجاد کنید و از دیگران او را نترسانید.

ـ به کودک برچسب خجالتی بودن نزنید و اگر سوم شخصی در یک جمع از شما پرسید، آیا کودکتان خجالتی است، بلافاصله پاسخ دهید: خیر، کمی زمان نیاز دارد تا به موقعیت جدید عادت کند.

ـ به کودک مسئولیت‌های کوچک بدهید و اعتماد به نفس او را تقویت کنید.

ـ رفتار مثبت و واقعی در کودک پیدا کنید و آنها را برجسته کنید و تشویقش کنید.

ـ در هفته دوبار کودک را به محل بازی کودکان ببرید.

ـ فرزندتان را همان طور که هست، بپذیرید و توقع و انتظار بی‌مورد و بیش از حد نداشته باشید.

ـ درباره تجربیات خوب فرزندتان با همبازی‌هایش صحبت کنید.

ـ متناسب با سن و توانایی فرزندتان یکی دو هنر و تردستی به او بیاموزید (نظیر بازی با طناب یا حلقه پلاستیکی). این کار به کودک کمک می‌کند برای نشان دادن خودش به همسالانش فرصت داشته باشد.

ـ داستان‌های مفهومی و مشارکتی برای کودک بخوانید.

ـ بازی‌های دسته‌جمعی که در آنها بزرگسالان با کودکان مشارکت می‌کنند انجام دهید.

اگر والدین، در برقراری تعاملات اجتماعی کودک با دیگران کمک کنند و مرتب کودک را وارد محیط های جمع کنند یا مرتب بیرون یا پارک ببرند این اوامر باعث برقراری ارتباط بیشتر کودکشان با جامعه شده و باعث می شود حس خجالت کودک در اثر اکتسابات و تمرین هایی که منجربه تعاملات می شود از بین برود.

این امر باعث می شود که کودک بگوید من می توانم ارتباط برقرار کنم و کم کم اعتماد به نفسش تقویت شود  و بتوانند با بچه های بزرگتر از خودش هم ارتباط برقرا رکند.

توجه داشته باشید والدینی که برخورد درست برای تقویت اعتماد به نفس کودک خود نداشته باشند و از مشاوره روانشناس هم کمک  نگرفته باشند همه این  عوامل یاد شده باعث می شود که کودک‌شان در آینده یک فرد تو سری‌خور و مبتلا به شکست های پی در پی در زندگی شود و همچنین به یک فرد افسرده تبدیل شود که در دوران بزرگسالی، هزار یک مساله در محیط زندگی و محیط کارش تجربه خواهد کرد.

چگونه کودک را به خوردن صبحانه تشویق کنیم؟

پژوهشهای متعدد نشان می دهد که خوردن صبحانه باعث افزایش قدرت تمرکز، توانایی حل مساله و داشتن نگرش مثبت نسبت به مدرسه در کودکان می شود. کودکانی که وعده صبحانه را حذف می کنند و از خوردن آن سرباز می زنند بیشتر دچار بی قراری ، خستگی، حواس پرتی و گیجی می گردند. علاوه بر این بچه هایی که وعده صبحانه را به درستی استفاده نمی کنند بیشتر دچار آسیبهای حافظه و مهارتهای کلامی می شوند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، به این دلیل بین کودکان و والدین بر سر غذا خوردن اختلاف نظر پیش می آید که والدین سخت نگران آسایش و سلامتی فرزند خود هستند و می خواهند مطمئن شوند فرزندشان رژیم غذایی درستی دارد. در عین حال، بچه ها در جنگ با پدر و مادرشان نمی خواهند اجازه دهند پدر و مادر پیروز شوند.

فواید وعده صبحگاهی

کودکانی که به طور منظم از وعده صبحانه استفاده می کنند کمتر احتمال دارد که اضافه وزن پیدا کنند و همچنین ریسک ابتلا بیماریهای قلبی در آینده در آنها کاهش می یابد. وقتی بچه ها قبل از رفتن به مدرسه، از یک صبحانه کامل برخوردار بوده و استفاده کنند ، کمتر احتمال دارد تا زمان رسیدن به وعده نهار احساس ضعف و گرسنگی شدید بکنند.

نتیجه چنین مساله ای به این معناست که وقتی معده فرزند ما در صبحگاه خالی باشد نمی تواند تمرکز کافی را بر درس و مدرسه نموده و بنابراین سطح یادگیری شان کاهش می یابد. از طرف دیگر برای رهایی از این احساس ضعف و گرسنگی سعی می کنند که در زنگهای تفریح بیشتر از خوراکیهای پرکالری و پرچربی استفاده کنند تا تحمل گرسنگی برایشان آسان تر گردد. کیک، شکلات، نوشابه، انواع ساندویچهای آماده و …از جمله این مواد پر کالری و پر چربی هستند.

آنچه که مهم است شما والدین گرامی به آن توجه داشته باشید این است که وعده صبحانه را مانند سایر وعده های غذایی اهمیت داده و سعی کنید از غذاهای مقوی و مناسبی که حتی در وعده های دیگر غذا استفاده می شود، بهره مند گردید تا بتوانید سطح انرژی را در بدن فرزندتان(در هنگام حضور در مدرسه) در یک حد بهینه نگهدارید.

بچه هایی که در برنامه صبحانه خود بیشتر از گروههای غذایی مانند کربوهیدراتها، پروتئین و چربی(به نسبت غذا ها و نوشیدنی های شیرین مانند شربت و آبمیوه و ….) استفاده می کنند می توانند سطح انرژی بدن شان خیلی بیشتر و بهتر تنظیم کرده و از طرف دیگر دچار فربهی و چاقی مفرط نیز نمی شود.

عموما والدین به اهمیت وعده صبحانه در فرزندان به خصوص کودکان واقف هستند اما اکثریت آنها در شرایطی قرار می گیرند که فرزندشان از خوردن صبحانه سر باز می زند. برای مثال از خواب دیر برخاستن بچه ها و عجله برای رفتن به مدرسه و بهانه گیری در مورد کیفیت صبحانه، اشتغال والدین و عجله برای رفتن بر سر کلاس و … همه عواملی است که باعث بی توجهی به این وعده مهم غذایی می شود.

در ضمن والدین باید راه و رسم تغذیه و رفتارهای مناسب هنگام غذا خوردن به خصوص صبحانه خوردن را بدانند و به فرزندشان آموزش دهند. اگر این اصول از ابتدا به کودکان دیکته شود، دیگر در سنین مدرسه با چنین مشکلاتی مواجه نخواهید شد.

در ادامه توصیه هایی به شما والدین ارایه میگردد تا کودکان خود را نسبت به وعده صبحانه راغب تر کنید:

– مسلما یکی از بهترین خوراکیها در وعده صبحانه، شیر است. البته برخی از بچه ها از خوردن این نوشیدنی مقوی سرباز می زنند بنابراین پیشنهاد می شود که برای تحریک اشتهای فرزندتان، تکه های میوه، بستنی و یا حتی کمی کاکائو را با شیر سفید مخلوط کنید سپس یخ خرد شده را به آن اضافه کنید. خواهید دید که طعمی متفاوت در اختیار شما قرار می دهد.

– اگر فرزندتان بر سر سفره بداخلاقی می کند و غذایش را نمی خورد یا اینکه صبح دیر از خواب برخاسته و فرصت خوردن صبحانه را ندارد، یک لقمه نان و پنیر و گردو و یا انواع دیگری از ساندویچ را برای او تهیه کنید تا در مسیر مدرسه آن را میل کند.

– شبها قبل از اینکه به فکر مرتب کردن لباسها و برنامه ریزی درسی فردای وی باشید، برای صبحانه وی برنامه ریزی کنید. سعی کنید صبحانه را شب قبل تهیه کنید و از کودکتان بپرسید که برای صبحانه چه چیزی میل دارد. قطعه قطعه کردن میوه ها، آماده کردن آجیل و کشمش و یا گندم بوداده، چیدن کلوچه ها در ظرف روکش دار و … می تواند از جمله این اقدامات باشد.

– همیشه از صبحانه های سنتی که از قدیم رسم بوده، استفاده نکنید. سعی کنید تنوع را وارد برنامه غذایی کودکتان بکنید. در حال حاضر بسیاری از خوراکی ها و غذاها تهیه شده که برای وعده صبحانه بچه ها هم بسیار مقوی است و هم بسیار مورد علاقه آنهاست.

– در ضمن والدین باید راه و رسم تغذیه و رفتارهای مناسب هنگام غذا خوردن به خصوص صبحانه خوردن را بدانند و به فرزندشان آموزش دهند. اگر این اصول از ابتدا به کودکان دیکته شود، دیگر در سنین مدرسه با چنین مشکلاتی مواجه نخواهید شد. از جمله این اصول عبارتند از:

• تا وقت صبحانه خوردن به پایان نرسیده، میز یا سفره صبحانه را ترک نکرده و با فرزندتان همراه باشید.

• در گفتگوهای سر میز یا سر سفره صبحانه کودکتان را شرکت دهید تا به صبحانه خوردن نیز راغب تر شود.

• با تشویق و توجه، به رفتارهای درست کودک هنگام صبحانه خوردن پاداش دهید.

• نقض قوانین یا انجام هرگونه رفتار مخل و مزاحم توسط کودک را با محروم کردن جواب دهید.

مشاهده خشونت در تلویزیون باعث پرخاشگری کودکان می شود

گرچه تلویزیون می تواند عامل مؤثری در رشد و تحول سیستمهای ارزشی، و شکل دهنده رفتار باشد؛ ولی متأسفانه بسیاری از برنامه های تلویزیون مروّج خشونت هستند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، با تحقیق در مورد تأثیر برنامه های خشونت آمیز تلویزیون بر کودکان و نوجوانان، معلوم شده است که آنها :

* ترس از خشونت ندارند.

* به تدریج می پذیرند که خشونت راهی برای حل مشکل است.

* به تقلید خشونت می پردازند

* ناخودآگاه با شخصیت های خاصی چه قربانیان و چه قربانی کنندگان همانند سازی می کنند. لازم به ذکر است که همانند سازی، ناآگاهانه و بسیار خطرناک است ولی الگو برداری آگاهانه است.

مشاهده خشونت در برنامه های تلویزیونی باعث پرخاشگری در کودکان می شود. گاهی اوقات حتی دیدن یک برنامه خشونت آمیز می تواند پرخاشگری را افزایش دهد. کودکانی که مکرراً نمایشهایی پر از خشونت را تماشا می کنند و ازاین کار منع هم نمی شوند، به احتمال زیاد ، به تقلید آنچه می بینند می پردازند. اثر خشونت تلویزیونی ممکن است فوراً در رفتار یا گفتار کودک نمودار شود و یا سالها بعد خود را نشان دهد.

البته خشونت تلویزیونی تنها علت پرخاشگری یا رفتار خشونت آمیز نیست ولی از عوامل مهم تلقی می شود. والدین می توانند با استفاده از راههای پیشنهاد شده زیر کودکان خود را از خشونت مفرط تلویزیونی محافظت کنند.

۱- به برنامه هایی که کودکان می بینند توجه کنید و بعضی از آنها را همراه کودک خود ببینید. چنانچه کودک خود را به هنگام تماشای برنامه های خاص تلویزیونی همراهی کنید ، می توانید سؤالهای او را بهتر برایش توضیح دهید و جلوی کج فهمی او را بگیرید.

۲- زمان تماشای برنامه های تلویزیونی را محدود کنید. توجه داشته باشید که تلویزیون را نباید دراتاق خواب بچه ها قرار دهید. با این عمل خود باعث می شوید که کودک با اثرات منفی برنامه های خشونت آمیز تلویزیونی ، به خواب نرود ؛ همچنین نظم ساعت خواب و بیداری او مختل نمی شود.

۳- به کودکان خود تذکر دهید که اگر چه هنرپیشه حقیقتاً مجروح نشده یا به قتل نرسیده است، لکن این گونه خشونتها در دنیای واقعی یا بسیار دردناک است یا منجر به مرگ می شود.

۴- هنگامی که برنامه های خشونت آمیز پخش می شود، یا کانال را عوض کنید یا تلویزیون را خاموش کنید. توضیح دهید که مشکل آن برنامه چیست و به گونه ای با منطق درخور فهم کودک ، آسیب و ضرر موجود در آن برنامه را توضیح دهید تا میل کودک یا اصرار او برای تماشای این گونه برنامه ها کاهش یابد.

۵- در حضور بچه ها صحنه های خشونت آمیز را تأیید نکنید و بگویید که بدترین شیوه برای حل یک مشکل، روش خشونت آمیز است.

۶- تأثیر همسن و سالان و دوستان و همکلاسی ها باید به حداقل برسد. به این منظور با والدین بچه های دیگر تماس بگیرید و در مورد نوع برنامه ها ی تلویزیون و مدت زمان مناسب برای تماشای تلویزیون توافق کنید.

والدین با استفاده از این روشها می توانند اثر مخرب تلویزیون را در دیگر حیطه های زندگی از قبیل شکل گیری ها و قالب پذیری های جنسیتی یا نژادی پیشگیری کنند.

مدت تماشای تلویزیون توسط کودکان ، جدا ازمحتوای آن باید کم شود چون کودکان را از پرداختن به فعالیت های مفید دیگر از قبیل مطالعه، بازی با دوستان و رشد و پرورش علائق خود باز می دارد.

اگر والدین در امر محدود کردن کودکان خود مشکل دارند یا نگرانی هایی در باب چگونگی رفتار خود در مقابل واکنش های کودک نسبت به برنامه های تلویزیونی دارند، می بایست با یک روان شناس کودک و نوجوان مشاوره کنند و از رهنمودها و تجارب او برخوردار شوند.

آب بازی کودکان

بازی با آب یکی از بهترین، اساسی ترین و لذت بخش ترین کارهایی است که کودکان انجام می دهند. آب جذبه ای سحرآمیز برای آنها دارد . کودکی که با آب بازی می کند، در حال یادگیری علت و معلول گرما و سرما، جاری شدن و فرو رفتن در زمین است. این کودک پس از آنکه به عنوان موجودی کوچک در دنیایی بزرگ، یک روز سخت را پشت سر گذاشت، با آب بازی آرامش می یابد .

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، آب بازی باعث تسکین عصبانیت های کودک شده و کودک از طریق آن از ناراحتی ها، فشارها و تنش ها رهایی یافته و احساس آرامش می کند. چون کودکان آب بازی را بسیار دوست دارند از این طریق می توان مفاهیم و مطالب بسیاری را به آنها آموخت و موجبات رشد مهارت ها و توانایی های مختلف آنها را فراهم ساخت .

رشد توانایی ها و مهارت های مختلف کودکان به وسیله آب بازی

الف) رشد خلاقیت و ابتکار

آب بازی کمک می کند تا بچه ها افکار خلاقشان را رشد بدهند. از آنجا که آب بازی جذابیت بسیاری برای کودکان دارد، آنها ساعت ها وقتشان را صرف آن می کنند. والدین و مربیان می توانند به وسیله بازی های متنوع و از طریق پرسش های مختلف، تفکر خلاق را در کودکان پرورش دهند. بعضی از این پرسش های پرورش دهنده :

۱-چطور باران در آسمان شکل می گیرد؟

۲-چه چیزهایی در آب شناورند و چه چیزهایی زیر آب می روند؟

۳-چطور باران و برف در آسمان شکل می گیرد؟

۴-چه چیزهایی با آب می پزند؟

بعضی از بازی های پرورش دهنده خلاقیت عبارتند از :

۱-اشیا گوناگونی به کودک بدهید که آن را داخل آب قرار داده، ببینید که آیا فرو می رود یا روی آب شناور می ماند و درباره آن صحبت کنید “چه اتفاقی می افتد؟ اوه نگاه کن روی آب ایستاده شنا می کند”، “نگاه کن، آن یکی پایین رفت، زیر آب “

۲-دو ظرف هم حجم با شکل ظاهری متفاوت انتخاب کنید یکی از ظرف ها را پر از آب کرده و آب آن را در ظرف دیگری بریزید تا کودکان متوجه حجم یکسان هر دو ظرف شوند .

ب) رشد شناختی

کودکان بر اثر کسب تجربه با آب بازی یاد می گیرند که بعضی اشیا در آب فرو رفته و بعضی روی آن شناور می مانند (سنگ، چوب، پلاستیک، فلز و …) بعضی اجسام مثل: اسفنج، پارچه و کاغذ آب را به خود جذب می کنند و بعضی مثل پلاستیک آب را اصلابه خود جذب نمی کنند. کودک از طریق آب بازی با منابع آب مانند: چشمه، قنات، رود، دریا و دریاچه آشنا می شود .

ج) رشد عاطفی و هیجانی

کودکان عاشق آب بازی هستند. در آب بازی کودکان آرامش یافته و احساس قدرت می کنند. آب بازی باعث بر انگیختن کنجکاوی کودکان شده و از نظر عاطفی برایشان ارضاء کننده است .

د) رشد گویایی و افزایش گنجینه واژگان

زبان جزیی از وجود هر شخص می باشد و محتوای زبانی نه تنها برای ارتباط بلکه برای کمک به تفکر فرد مهم است. کودکان از طریق آب بازی با واژه های جدیدی آشنا می شوند که کمک به تقویت گنجینه لغات آنها می نماید و مفاهیم زیادی مانند: شناکردن، ریختن، شناور شدن، زیر آب رفتن، موج، برف، رود، یخ، دریا و … را یاد می گیرند .

ه) ایجاد هماهنگی بدنی

کودک می آموزد که هنگام پر کردن دو ظرف هماهنگی چشم و دست لازم است. تسلط بر حرکات ظریف در یادگیری برای ریختن، فشار دادن، تعادل و … یکی از ویژگی های آب بازی است .

و) رشد اجتماعی

کودکان به هنگام آب بازی یاد می گیرند که چطور با دیگران رابطه برقرار کنند و به وسیله آب بازی حس تعاون، همکاری، مشارکت، اطاعت از قوانین و مقررات بازی، رعایت نوبت و انعطاف پذیری را یاد می گیرند .

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »