آب سیاه یا گلوکوم

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

آب سیاه یا گلوکوم (glaucoma) چشم به علت تجمع مایع در کره چشم رخ می دهد. این مایع مسئول تغذیه و سالم نگه داشتن چشم است.این مایع پس از ترشح و گردش در داخل کره چشم، از طریق زاویه چشم و مجاری خارج کننده، که در قسمت جلوی چشم قرار دارند، تخلیه می شود. . در افراد مبتلا به گلوکوم ، محل زه کشی در چشم مسدود شده و مایع داخل چشم نمی تواند از چشم خارج شود. بنابراین، مرتبا مایع تولید شده و باعث می شود فشار در چشم افزایش یافته یابد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مشکل می تواند به بینایی چشم مبتلا بصورت ماندگار آسیب برساند و درصورت عدم درمان حتی منجر به کوری شود. بزبانی ساده علت آن افزایش شدید فشار زجاجیه یا همان مایع درون چشم است. به طور کلی اشکال در خروج این مایع از منافذ بسیار کوچکی در پیرامون عنبیه (دایره رنگی چشم) است. در برخی موارد بطور مادرزادی منافذ تنگ هستند. در موارد دیگر جلو آمدن عنبیه یا مسدود شدن این منافذ با رنگدانه های عنبیه یا یاخته های خون پس از خونریزی داخل چشم مسیر تخلیه مایع داخل چشم تقریباً مسدود می شود.

گلوکوم را دزد بینایی نیز نامیده اند و دلیلش اینست که تمامی اثرات و سمپتوم های آن بسیار آرام و در طول سالیان بروز کرده بطوریکه درک و تشخیص آن توسط فرد مشکل است و گلوکوم جنرال پس از آب مروارید دومین دلیل کاهش بینایی در جهان است.

علایم شایع آب سیاه

وقتی علایم زیر در فردی وجود داشته باشند احتمال وجود بیماری آب سیاه مزمن چشم وجود خواهد داشت. علائمی چون تغییر مداوم نمره عدسی عینک، سردرد خفیف یا اختلالات مبهم بینایی یا عدم توانایی در تطبیق بینایی از روشنایی به تاریکی.

مراحل اولیه:

– از دست رفتن دید محیطی در نواحی کوچک از میدان دید
– تاری دیدی در یک طرف در سمت بینی میدان دید

مراحل پیشرفته:

– بزرگ تر شدن نواحی از دست رفتن دید، معمولاً در هر دو چشم
– سفت شدن کره چشم
– وجود نقاط کور در میدان دید
– نامناسب بودن دید در شب

چه کسانی مستعد گلوکوم هستند؟

عوامل خطرساز برای گلوکوم عبارتند از: سن ، نژاد سیاه، سابقه خانوادگی گلوکوم ، فشار چشم بالا، مرض قند ، فشار خون بالا و نزدیک بینی.
علل بیماری آب سیاه

علایم در اثر تجمع مایع و افزایش فشار درون چشم و در نتیجه آسیب رسیدن به رشته های عصب چشمی به وجود می آیند اما در برخی از گروه های جمعیتی، تنها ۵۰ درصد از افراد مبتلا به گلوکوم زاویه باز اولیه دارای فشار چشم بالا هستند.

– تغذیه و رژیم های غذایی
– نژاد و جنس
– عوامل ژنتیک و سابقه خانوادگی آب سیاه حاد یا مزمن چشم
– سن بالای ۶۰ سال
– دیابت
– بسیاری از داروها نیز فشار داخل چشم را بالا می برند و موجب بدتر شدن بیماری می شوند مانند قرص های سرماخوردگی و آلرژی، آنتی هیستامینها، آرام بخشها، داروهای کورتیکواستروئیدی و برخی داروهای معده و روده.

پیشگیری

تمامی افراد باید از چشم پزشک خود بخواهند تا در هر بار معاینه چشم، فشار چشم را نیز اندازه بگیرد و پس از ۴۰ سالگی باید حداقل سالی یک بار معاینه چشم انجام شود. در صورت بروز هرگونه تغییر در بینایی باید به چشم پزشک مراجعه شود.

معاینات چشم از جمله آزمون میدان دید٬ تونومتری یا فشارسنجی (اندازه گیری فشار درون کره چشم) و افتالموسکوپی (مشاهدهٔ پشت چشم).

عواقب مورد انتظار

درمان آب سیاه چشم تا آخر عمر باید ادامه یابد. اگر آب سیاه به موقع تحت درمان قرار گیرد، اشکال دایمی در بینایی به وجود نمی آید. توجه داشته باشید که در این بیماری دید مرکزی تا مرحله آخر بیماری وجود خواهد داشت و هیچگونه اختلالی در دید مرکزی ایجاد نخواهد شد.

درمان

این بیماری را نمی توان درمان قطعی کرد، اما علایم آن را می توان کنترل نمود. در اکثر اوقات می توان فشار چشم را با دارو تا حدی پایین آورد که از آسیب به عصب چشمی و از دست دادن احتمالی بینایی در آینده جلوگیری شود. مهارکننده های آنزیم کربنیک آنهیدراز مانند دورزولامید به تنهایی یا به همراه داروهای مسدد گیرنده بتاآدرنرژیک برای کاهش فشار داخل چشم به کار می روند.

داروهای ادرارآور (دیورتیک) برای کاهش تولید و در نتیجه کاهش تجمع مایع در چشم استفاده می شوند. در صورتی که با قطره های چشمی نتوان بیماری را کنترل نمود، می تواند از جراحی با لیزر کمک گرفت.

پاسخ به پرسش هایی در مورد آب مروارید

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

علت پیدایش کدورت در عدسی، تغییر در ساختار پروتئین های آن است که به صورت مادرزادی یا در اثر ضربه، مصرف بعضی از داروها و سموم، در معرض تشعشعات قرار گرفتن، ابتلا به بیماری قند و مهم تر از همه به علت تغییرات سنی اتفاق می افتد. نوع اخیر یعنی آب مروارید وابسته به سن، شایع ترین نوع و در حدود بیش از ۷۰ درصد موارد را شامل می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ایجاد کدورت در عدسی چشم را شاید بتوان به یخ زدگی شیشه پنجره در زمستان تشبیه کرد، با این تفاوت که پس از ذوب شدن یخ، شیشه دوباره شفاف می شود اما برای رفع کدورت از عدسی به جز خارج و جانشین کردن آن با یک عدسی مصنوعی تا کنون راه دیگری شناخته نشده است. جهت آشنایی بیشتر شما گفتگویی کرده ایم با آقای دکتر رضا زارعی جراح و متخصص بیماری های چشم، فوق تخصص قرنیه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران.

● بیماری کاتاراکت یا آب مروارید در چه افرادی و چطور ایجاد می شود؟

آب مروارید، چه از نظر علت پیدایش و چه از نظر فرم بالینی انواع متعددی دارد. به همین دلیل، علایم بیماری و سیر پیشرفت آن می تواند از یک فرد به فرد دیگر کاملا متفاوت باشد. از نظر علت پیدایش، آب مروارید به گونه های زیر تقسیم بندی می شود:

▪ آب مروارید ناشی از افزایش سن، شایع ترین نوع آب مروارید است. بین سنین ۶۵ تا ۷۴ سالگی، ۵۰ درصد و افراد بالای ۷۵ سال، ۷۰ درصد به آن مبتلا می شوند اما می تواند از ۳۵ سالگی به بعد هم شروع شود.

▪ آب مروارید مادرزادی

▪ آب مروارید ناشی از ضربه

▪ آب مروارید ناشی از بیماری های التهابی مزمن داخل چشمی

▪ آب مروارید ناشی از بیماری های متابولیک مانند بیماری قند

▪ آب مروارید ناشی از پرتوها مانند پرتوهای ماورای بنفش و اشعه ایکس

▪ آب مروارید ناشی از مصرف بعضی از داروها مانند کورتون ویا سموم مانند نفتالین

● علایم این بیماری چیست؟

به هنگام ایجاد کدورت در عدسی، به علت ایجاد مانع بر سر راه عبور نور به داخل چشم، بینایی مختل می شود که با علایم زیر خود را نشان خواهد داد:

▪ تاری تدریجی دید طی مدت چند ماه و یا سال در یک یا هر دو چشم

▪ تاری دید در شرایط نوری کم، به خصوص در غروب

▪ پخش نور به خصوص در هنگام رانندگی در شب در گذرگاه های دو طرفه

▪ تغییر در دید رنگی به خصوص در رنگ آبی، در بعضی از انواع آب مروارید، تغییر رنگ به قدری است که انگار از پشت یک شیشه زرد رنگ به نسبت مات به اشیای پیرامون مان نگاه می کنیم.

▪ دوبینی در یک چشم و یا سایه دار دیدن

▪ تغییرات مکرر نمره عینک

این بیماری چطور تشخیص داده می شود؟تشخیص آب مروارید با مشاهده عدسی کدر شده به وسیله دستگاه های چشم پزشکی امکان پذیر است. معایناتی که از سوی چشم پزشک انجام می شود شامل اندازه گیری قدرت بینایی و اندازه گیری فشارچشم است. همچنین چشم پزشک ممکن است معاینات دیگری برای بررسی سلامت سایر اجزای چشم نیز انجام دهد.

بیماری چطور درمان می شود؟جراحی تنها راه درمان است که شامل خارج کردن عدسی کدر شده و جایگزینی آن با عدسی مصنوعی است. دارو، قطره، ورزش یا عینک مانع بروز یا بهبود آب مروارید نمی شوند. زمان عمل با توجه به نیاز و شرایط هر فرد متفاوت است. آب مروارید زمانی نیاز به جراحی دارد که اختلال بینایی، انجام فعالیت های شغلی یا روزمره مانند رانندگی، مطالعه و تماشای تلویزیون را مختل کند. در اغلب موارد، انتظار برای انجام عمل آب مروارید ضرری به چشم نمی رساند. اگر هر دو چشم به آب مروارید مبتلا باشد، پزشک آنها را در یک زمان جراحی نمی کند و هر چشم باید به طور جداگانه تحت عمل جراحی قرار گیرد.

● آیا عمل جراحی آب مروارید موثر است؟

امروزه این عمل یکی از رایج ترین، بی خطرترین و موثرترین اعمال جراحی چشم به شمار می رود. حدود ۹۰ درصد افرادی که تحت این عمل قرار می گیرند، دید بهتری پیدا می کنند مگر اینکه مشکلی در قرنیه، شبکیه یا عصب بینایی وجود داشته باشد. پس به یاد داشته باشید که جراحی کاتاراکت نمی تواند کاهش دید ناشی از سایر بیماری ها را بهبود دهد.

● اگر آب مروارید عمل نشود، چه اتفاقی می افتد؟

با تاخیر در عمل جراحی به تدریج بینایی فرد کاهش یافته، به طوری که در حد شمارش انگشتان و یا حتی فقط درک نور خواهد رسید. این مرحله در تعداد کمی از بیماران ممکن است به افزایش فشار داخل چشم (آب سیاه) منجر شود و در نتیجه نیاز به جراحی اورژانس پیدا می کند که عوارض و خطرات آن بیشتر از جراحی معمولی است. بنابراین در صورتی که تشخیص آب مروارید داده شود اما به عللی جراحی آن امکان پذیر نباشد، بیمار باید تحت نظر چشم پزشک قرار گیرد تا به مرحله اورژانس نرسد.

● پیش از عمل جراحی چه باید کرد؟

یک یا دو هفته پیش از جراحی، پزشک آزمایش هایی درخواست می کند که شامل آزمایش های خون و ادرار، عکس برداری از قفسه سینه و تعیین قدرت لنز داخل چشمی است. در صورتی که دچار افزایش فشار خون یا قند خون هستید، پیش از عمل باید زیر نظر متخصص داخلی، درمان و تحت کنترل قرار بگیرید.

● در حین جراحی چه اتفاقاتی رخ می دهد؟

پس از ورود به اتاق عمل، قطره چشمی برای گشاد کردن مردمک استفاده می شود، سپس اطراف چشم ها با محلول ضد عفونی کننده شسته و تمیز می شود. عمل جراحی به طور معمول حدود یک ساعت طول می کشد و اغلب بدون درد است. جراحی می تواند تحت تاثیر بی حسی موضعی (با تزریق ماده بی حس کننده در زیر چشم و اطراف پلک) و یا با بیهوشی عمومی انجام گیرد که به وضعیت جسمانی شما و نظر متخصص قلب و جراح چشم بستگی دارد. در روش بیهوشی عمومی، در طول عمل هیچ چیز حس نخواهید کرد و پس از عمل روی چشم شما پانسمان گذاشته می شود و سپس مدتی در بیمارستان استراحت می کنید و از شما مراقبت خواهد شد تا دچار مشکلی نشوید. تقریبا تمامی بیماران در همان روز می توانند مرخص شوند.

● روش جراحی چیست؟

جدیدترین و معمول ترین روش جراحی آب مروارید«فیکو» (مولسیفیکیشن) نام دارد. جراح در کنار قرنیه (سطح شفاف و گنبدی شکل که جلو چشم را تشکیل می دهد) برش کوچکی در حدود ۳ میلیمتر ایجاد و سپس وسیله ظریفی را وارد چشم می کند. این وسیله با کمک امواج مافوق صوت عدسی کدر شده را خرد کرده سپس به وسیله مکش، تکه های خرد شده از چشم خارج می شوند. این عمل، عمل جراحی، آب مروارید با برش کوچک نیز نامیده می شود.

در روش فیکو عموما پس از خارج کردن عدسی کدر شده، لنز مصنوعی داخل چشمی (IOL) داخل کپسول قرار داده می شود.

IOL در واقع عدسی مصنوعی شفافی است که به مراقبت نیاز نداشته و جزیی دایمی در چشم محسوب خواهد شد. در ضمن به علت آن که IOL در داخل چشم قرار می گیرد، شما آن را نمی بینید و احساس نمی کنید. به وسیله IOL بینایی تان بهبود می یابد چون این وسیله سبب انتقال و تمرکز نور روی شبکیه می شود. لنزهای مصنوعی جدید قابلیت تا شدن دارند و با کمک وسیله مخصوصی از همان برش ۳ میلیمتری جاگذاری می شوند. بعضی افراد به علل متعدد از جمله مشکلات حین عمل جراحی و یا بیماری های دیگر چشمی نمی توانند از IOL استفاده کنند. برای این گونه افراد، لنزهای تماسی یا عینک هایی با بزرگ نمایی زیاد توصیه می شود. پس از عمل عموما بیمار برای دید دور خود نیاز به استفاده از عینک نخواهد داشت. ولی به جهت اینکه لنزهای مصنوعی معمولی قادر به انجام تطابق نیستند، برای دید نزدیک نیاز به عینک وجود خواهد داشت. درست مانند کسی که دچار پیر چشمی است.

البته نوع جدیدی از لنزهای داخل چشمی وجود دارد که اگر پزشک استفاده از آن را صلاح بداند دیگر نیازی به استفاده از عینک برای دید نزدیک نیز نخواهد بود.

● پس از جراحی چه می شود؟

پس از جراحی ممکن است پزشک، یک پوشش محافظ روی چشم قرار دهد. بیمار می تواند پس از استراحت کوتاه در بخش و البته با نظر پزشک ترخیص شود. احساس خفیف ناراحتی و جسم خارجی تا مدتی پس از عمل طبیعی است. اشک ریزش خفیف و ترشح مختصر شایع است. چشم ممکن است به نور و تماس حساس شود. در صورت احساس ناراحتی، برای یک تا دو روز اول ممکن است پزشک هر چهار تا شش ساعت مسکن تجویز کند. پس از این مدت، احساس ناراحتی اغلب از بین می رود. در بسیاری موارد ترمیم برش تا حدود شش هفته طول می کشد. پس از جراحی پزشک برنامه زمان بندی شده ای را برای انجام معاینات و بررسی پیشرفت ترمیم زخم و کنترل فشار داخل چشم تعیین می کند.

● دانستن چه نکاتی پس از جراحی ضروری است؟

تا چند هفته پس از عمل باید از قطره های چشمی استفاده کنید.

▪ از پزشک درباره شیوه و زمان استفاده و آثار جانبی داروها سوال کنید.

▪ از مالیدن و یا فشار دادن چشم ها اجتناب کنید.

▪ سعی کنید خم نشوید و اجسام سنگین را بلند نکنید.

▪ در روش فیکو یک هفته پس از عمل جراحی، نماز را نشسته به جای آورید تا فشار داخل چشم بالا نرود.

▪ می توانید قدم بزنید، از پله ها بالا بروید و کارهای سبک انجام دهید.

▪ در روش فیکو پس از پنج روز می توان حمام کامل کرد. فقط مراقب باشید آب به داخل چشم تان نرود.

▪ پس از عمل هیچ نوع پرهیز غذایی خاصی ندارید و رژیم غذایی و دارویی شما (به جز داروهای چشمی) همانند وضعیت پیش از عمل است.

● چه عوارضی ممکن است در اثر عمل کاتاراکت حاصل شود؟

عمل کاتاراکت معمولی که با بیماری دیگری توأم نیست، در ۹۵ تا ۹۹ درصد موارد بدون عارضه انجام می شود ولی انجام عمل جراحی بدون عارضه را هیچ جراحی نمی تواند صد در صد ضمانت کند و ممکن است حین عمل و یا پس از انجام عمل عوارضی حاصل شود که به طور مختصر به آنها اشاره می شود.

۱) خون ریزی پشت کره چشم هنگام تزریق ماده بی حسی که اگر شدید باشد، به تعویق عمل برای چند هفته منجر خواهد شد.

۲) پاره شدن کپسول عدسی که اگر زیاد باشد ممکن است امکان کارگذاری لنز در اتاق خلفی وجود نداشته باشد و جراح مجبور شود لنز را در اتاق قدامی قرار دهد.

۳) خون ریزی شدید داخل چشم که احتمال ایجاد آن خیلی کم است ولی افراد خیلی مسن و افراد با فشار خون بالا ممکن است به آن دچار شوند.

۴) التهاب قرنیه که از فردای عمل آ شکار می شود، ممکن است موقت و یا دایمی باشد.

۵) التهاب داخل چشمی که اغلب یکی دو روز پس از عمل شروع شده و تا چند روز ممکن است ادامه یابد.

۶) عفونت داخل چشمی که ممکن است از ۲ تا ۲۰ روز پس از عمل تظاهر کند که علامت آن درد شدید چشم، حساسیت به نور، ورم پلک ها و کاهش دید است و بیمار باید فورا مورد درمان قرار گیرد.

۷) ایجاد تغییراتی در مایع داخل چشم (زجاجیه) و جداشدگی پرده شبکیه که ممکن است طی ماه ها یا سال ها پس از عمل اتفاق بیفتد.

۸) عوارض دیگر مانند آستیگماتیسم، دوربینی و نزدیک بینی نیز از عوارض عمل کاتاراکت و لنز داخل چشمی هستند.

علایم شروع این عوارض به صورت درد، اشک ریزش، حساسیت به نور، کاهش دید، ورم پلک، سرخی غیرعادی چشم و جرقه های نورانی هستند. با مراجعه سریع به چشم پزشک این عوارض اغلب به طور موفقیت آمیزی درمان خواهند شد.

● چه زمانی بینایی طبیعی می شود؟

چند روز پس از عمل می توان فعالیت های روزانه را شروع کرد اما بینایی ممکن است تا مدتی کامل نباشد. پس از عمل، چشم برای عادت کردن با شرایط جدید به زمان نیاز دارد تا به طور مناسبی با چشم دیگر هماهنگی ایجاد کند، به خصوص اگر چشم مقابل، دچار آب مروارید باشد. درباره زمان شروع دوباره رانندگی در صورتی که دید کافی داشته باشید، منعی وجود ندارد. اگر IOL یا عدسی داخل چشمی در چشم تعبیه شده باشد، ممکن است رنگ ها خیلی روشن و یا مختصری آبی به نظر برسند. همچنین اگر در نور شدید خورشید قرار بگیرید، همه چیز برای چند ساعت کمی قرمز به نظر می رسد.

این اختلالات به این دلیل است که عدسی مصنوعی در چشم شما به طور کامل شفاف است و نور زیادی به داخل چشم راه می یابد. در عرض چند ماه پس از تعبیه IOL این تغییرات از بین می رود. پس از عمل، چشم ممکن است نیاز به عینک جدیدی پیدا کند که پس از دو تا سه ماه تجویز خواهد شد.

● آیا پس از جراحی موفق، ممکن است گذشت زمان بینایی فرد را دچار مشکل کند؟

شایع ترین عارضه عمل جراحی آب مروارید، کدر شدن پشت لنز است که موجب تار شدن مجدد دید بیمار خواهد شد.این عارضه آب مروارید ثانویه نامیده می شود. یکی از مهم ترین علل ایجاد آب مروارید ثانویه استفاده از لنزهای داخل چشمی نامرغوب است. این پدیده می تواند ماه ها یا سال ها پس از عمل اتفاق بیافتد. در بیماران جوان تر احتمال بروز آن بیشتر است و در ۴۰ تا ۶۰ درصد موارد اتفاق می افتد. درمان این عارضه اگر خیلی پیشرفته نباشد به وسیله لیزر انجام می شود

● چگونه می توان از بینایی در برابر آب مروارید محافظت کرد؟

به طور معمول مبتلایان، افراد بالای ۶۰ سال هستند که در معرض مشکلات بینایی زیادی قرار دارند. اگر ۶۰ سال و یا بیشتر دارید، سالی یک بار باید مورد معاینات کامل چشمی قرار بگیرید. این معاینات امکان تشخیص علایم بیماری های آب مروارید، آب سیاه، مشکلات نقطه حساس بینایی ناشی از سن و سایر اختلالات بینایی را به پزشک می دهد.

توصیه هایی برای افراد مبتلا به اب مروارید

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, مشروح اخبار

بر خلاف آب مروارید که علامت اولیه ای برای تشخیص دارد ولی بیماری آب سیاه چشم چون در دید اصلی افراد تاثیر زیادی نمی گذارد افراد کمتر متوجه آن می شوند. از این رو افراد تا زمانی که این بیماری به مراحل نهایی نرسیده اقدامی نمی کنند و لذا در اغلب موارد درمان های اولیه جواب نمی دهد و نیاز به درمان های پیشرفته پیدا می کنند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، آب سیاه و آب مروارید شایع ترین بیماری های دوران سالمندی است. ولی در مورد آب سیاه چون علامت مشخصی ندارد بیمار دیر متوجه می شود و ممکن است در موارد ویژه این عارضه سبب صدماتی شود که ممکن است برگشت ناپذیر باشد.

راهکارهای پیشگیرانه برای بیماری های چشمی پاسخ بهتری می دهند و اساسی ترین راهکار پیشگیری برای بیماری ها مراجعه مرتب به چشم پزشک به صورت دوره ای به ویژه برای افراد بالای ۴۰ سال است.

معاینات دوره ای می تواند بیماری های مختلف چشمی را در مراحل اولیه شناسایی کند و سبب درمان به موقع آنها شود.

برخی از معاینات برای بیماری ها به گونه ای است که باید در آن پزشک از روش های تخصصی مانند اندازه گیری فشار داخل چشمی استفاده کند و این تشخیص از عهده عوام و متخصصان رشته های دیگر خارج است.

نقش تغذیه در ابتلا به بیماری های چشمی به طور کلی تغذیه سالم برای تمام اجزای بدن مناسب است ولی به طور ویژه الگوهای تغدیه ای که سبب سوء تغذیه می شوند می توانند سبب بروز برخی از بیماری های چشمی شوند.در رژیم غذایی که میوه و سبزیجات وجود نداشته باشد به دلیل کمبود ویتامین A افراد بیشتر به ضعف در دید دچار می شوند.

بیماری های زمینه ای می تواند در ابتلای افراد به بیماری های چشمی تاثیرگذار باشد و افرادی که به بیماری هایی مانند دیابت دچار هستند ممکن است دچار ضعف در بینایی شوند و یا برخی از تومورها سبب ضعف در بینایی شود.

علاوه بر مراجعه به پزشک افراد باید از روش های مراقبت از چشم مانند، استفاده از عینک آفتابی مناسب برای پیشگیری از آسیب پذیری چشم کمک بگیرند.

اشعه ماوراء بنفش موجود در نور آفتاب دلیل تشکیل ناخنک و تومور سطح چشمی می شود که استفاده از عینک آفتابی برای افرادی که در معرض نور شدید آفتاب، نور آفتاب در مجاورت آب مانند مناطق دریایی و یا استفاده از عینک آفتابی در روزهای برفی ضروری است.

آب مروارید

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : بيماريهاي غير واگير شايع, مشروح اخبار

آب مروارید عبارت است از کدر شدن عدسی چشم که بصورت طبیعی شفاف است. مانند پنجره ای که بخار آب آنرا تار کرده باشد، آب مروارید نیز باعث تاری دیده میشود. آب مروارید، کدر شدن عدسی چشم است که منجر به مشکلات بینایی می‌شود. در مراحل اولیه، استفاده از نور قوی و عینک، مشکلات بینایی ناشی از آب مروارید را کمتر می‌کند. اما در مراحل بعدی بیماری، انجام جراحی برای بهبود بینایی ضروری است. امروزه عمل جراحی آب مروارید کم خطر و بسیار موثر است.

عدسی ساختمان شفاف و بدون رگ با قطر حدود ۹ میلی متر و ضخامت ۴ میلی متر است که در قسمت میانی کره چشم قرار گرفته و باعث تمرکز نور بر روی شبکیه می‌شود. شبکیه لایه حساس به نور در چشم است که پیام‌های بینایی را دریافت می‌کند.

در یک چشم طبیعی نور از عدسی عبور کرده و روی شبکیه متمرکز می‌شود. برای ایجاد یک تصویر دقیق، عدسی باید شفاف باشد.

عدسی از آب و پروتئین ساخته شده و شفاف است تا نور بتواند از آن عبور کند. گاهی اوقات بخشی از این پروتئین‌ها تغییر یافته و منجر به کدورت قسمت‌هایی از عدسی می‌شوند. در نتیجه نور به خوبی به شبکیه نمی‌رسد و اختلال بینایی ایجاد می‌شود که این پدیده را آب مروارید می‌نامند.

در مراحل اولیه که تنها بخش کوچکی از عدسی کدر شده است شاید آب مروارید مشکلی ایجاد نکند، اما در بیشتر مواقع این روند ادامه می‌یابد و بخش بزرگی از عدسی کدر می‌شود و بینایی را مختل می‌سازد. سرعت پیشرفت آب مروارید در بین افراد مختلف متفاوت است. آب مروارید ناشی از افزایش سن به تدریج و طی چند سال پیشرفت می‌نماید. آب مروارید در افراد جوان و افراد دیابتی ممکن است به سرعت و طی چند ماه پیشرفت نماید ولی سرعت پیشرفت آب مروارید در هر فرد را نمی‌توان دقیقا پیشگویی کرد.

آب مروارید از چشمی به چشم دیگر سرایت نمی‌کند اگرچه افراد زیادی مبتلا به آب مروارید در هر دو چشم هستند، ولی همیشه سرعت پیشرفت بیماری در دو چشم یکسان نیست. مطالب زیادی در مورد آب مروراید ناشی از سن روشن شده است، اما هنوز هیچ علت قطعی برای آن مشخص نگردیده است. دانشمندان علل متعددی از جمله سیگار کشیدن، بیماری قند و تماس زیاد با نور خورشید را برای ابتلا به آن ذکر می‌کنند.

انواع مختلف آب مروراید کدامند؟

الف – آب مروراید ناشی از افزایش سن: عدسی نیز همانند سایر قسمت‌های بدن،‌ در طول زندگی به رشد خود ادامه می‌دهد و لایه‌هایی به سطح خارجی آن اضافه می‌شود که با گذشت زمان لنز سخت می‌شود و شفافیت خود را از دست می‌دهد.

آب مروارید ناشی از افزایش سن شایع‌ترین نوع آب مروارید است و بین سنین ۶۵ تا ۷۴ سالگی، ۵۰ درصد افراد و بالای سن ۷۵ سالگی، ۷۰ درصد افراد به آن مبتلا می‌شوند، اما می‌تواند از ۳۵ سالگی به بعد شروع شود.

ب – آب مروارید ناشی از سایر بیماری‌ها: این نوع آب مروارید در افرادی که بیماری‌های مشخص دیگری از جمله دیابت (بیماری قند) دارند دیده می‌شود. گاهی بروز آب مروارید در رابطه با مصرف داروهای کورتون دار است.

پ- آب مروارید ناشی از ضربه: گاهی بلافاصله پس از صدمات چشمی و گاهی سالها بعد از آن دیده می‌شود.

ت- آب مروارید مادرزادی: برخی بچه‌ها با آب مروراید به دنیا می‌آیند یا این‌که در کودکی به آن مبتلا می‌شوند که معمولا در هر دو چشم است. این آب مروارید ممکن است در بینایی اختلال ایجاد نکند، اما در صورت ایجاد اختلال حتما باید جراحی شود.

عقاید غلطی درباره آب مروارید وجود دارد، اما باید گفت که آب مروارید:

– پرده ای بروی چشم نیست
– بر اثر استفاده بیش از حد از چشم بوجود نمی آید
– سرطان نیست
– از یک چشم به چشم دیگر سرایت نمی کند
– سبب کوری قابل برگشت نمی شود

علائم شایع آب مروارید عبارتند از:

– بدون درد است
– حساسیت به نور
– تغییرات مکرر نمره عینک
– دو بینی در یک چشم
– احتیاج به نور بیشتر برای مطالعه
– کاهش دید در شب
– محو شدن یا زرد شدن رنگها

آب مروارید ممکن است سبب تاری یا عدم وضوح دید شود

مقدار و شکل کدر شدن عدسی متفاوت است. چنانچه کدر شدن عدسی نزدیک مرکز عدسی نباشد ممکن است شما از وجود آب مروارید آگاه نباشید.

علل آب مروارید کدامند؟
شایعترین شکل آب مروارید ناشی از افزایش سن است. سایر علل آب مرواریدعبارتند از:

– سابقه خانوادگی ابتلا به آب مروارید
– مشکلات طبی مانند بیماری قند (دیابت)
– ضربه به چشم
– مصرف طولانی داروها مانند کورتن
– قرار گرفتن طولانی مدت و بدون محافظت در مقابل نور آفتاب
– سابقه جراحی چشم

چگونه آب مروارید تشخیص داده میشود؟

معاینه دقیق توسط چشم پزشک میتواند وجود و وسعت آب مروارید، و همچنین هر گونه مشکل دیگری که باعث کاهش دید یا ناراحتی می شود را مشخص کند. ممکنست علل دیگری علاوه بر آب مروارید بویژه مشکلات پرده شبکیه و یا عصب بینایی باعث کاهش دید شود. چنانچه این مشکلات وجود داشته باشد، بعد از عمل آب مروارید ممکنست دید کامل به دست نیاید. در صورتیکه این مشکلات شدید باشد، حتی عمل آب مروارید نیز ممکنست باعث بهبود دیده نشود. چشم پزشک میتواند به شما بگوید که چقدر احتمال دارد این مشکلات در چشم شما وجود داشته باشد.

آب مروارید با چه سرعتی ایجاد میشود؟

سرعت ایجاد آب مروارید نزد افراد مختلف فرق میکند و حتی ممکنست بین دو چشم نیز متفاوت باشد. اغلب آب مروارید هائی که با افزایش سن ایجاد میشوند در طی چند سال بتدریج بوجود می آیند. سایر آب مرواریدها بخصوص در افراد جوان و یا در بیماران مبتلا به بیماری قند ممکنست بسرعت و در طی چند ماه باعث کاهش دید شوند. بنابراین پیش بینی دقیق سرعت پیشرفت آب مروارید امکانپذیر نیست.

آب مروارید چگونه درمان میشود؟

تنها راه درمان آب مروارید جراحی است. بهر حال چنانچه علائم آب مروارید خفیف باشد تغییر نمره عینک ممکنست موقتا مشکلات شما را حل نماید. هیچگونه دارو، روش تغذیه، ورزش یا وسائل نوری وجود ندارد که باعث درمان یا جلوگیری از آب مروارید شوند. دوری از نور خورشید ممکن است به جلوگیری یا کند شدن پیشرفت آب مروارید کمک کند. عینکهای آفتابی که نور ماورا بنفش را جذب می کنند یا عینکهای طبی با یک پوشش ضد اشعه ماورا بنفش باعث حفاظت چشم می شوند.

چه موقع بایستی جراحی انجام شود؟

هنگامیکه آب مروارید بحدی باعث کاهش دید شود که مانع انجام فعالیتهای روزانه بشود. این عقیده که آب مروارید بایستی جهت عمل “رسیده” باشد درست نیست.

وقتی که آب مروارید ایجاد می شود عدسی چشم ضخیم و کدر می گردد. نور نمی تواند از آن به آسانی عبور کند و به این ترتیب باعث تاری دید می شود.

جراحی آب مروارید هنگامیکه نیازهای بینایی شما آن را ایجاب کند می تواند انجام شود. شما باید ببینید که آیا دید شما در حدی است که بدون هیچ ناراحتی کارتان را انجام دهید یا خیر؟ بدون خطر رانندگی کنید؟ آیا می توانید براحتی بخوانید و تلویزیون تماشا کنید؟ آیا شما می توانید فعالیتهای روزانه مثل پخت و پز، خرید، کارهای منزل، خوردن داروهایتان را بدون مشکل انجام دهید.

بر اساس مشکلاتتان، شما و چشم پزشکتان می توانید با هم تصمیم بگیرید که چه موقع جراحی لازم است.

انتظار شما از عمل آب مروارید چه باید باشد؟

سالانه بیش از دهها میلیون عمل آب مروارید در کشورهای پیشرفته جهان انجام می شود که حدود ۹۵% این عمل ها بدون عارضه است. در کشور ما نیز سالانه بیش از ۱۰۰,۰۰۰ عمل آب مروارید با بهره گیری از روشهای مختلف انجام می شود.

در طی عمل آب مروارید که معمولاً با بی حسی موضعی انجام می شود، عدسی کدر از داخل چشم بیرون آورده می شود. در اغلب موارد بجای عدسی طبیعی یک عدسی یا لنز داخل چشمی دائمی قرار داده می شود. این لنز برای همیشه در چشم شما باقی می ماند و خراب یا فاسد نمی شود. چشم پزشک این جراحی ظریف را با میکروسکوپ و وسائل ظریف و تکنولوژی مدرن انجام می دهد.

گذاشتن یا پیوند عدسی مصنوعی توسط جراح ورزیده عوارض بیشتری را به بیمار تحمیل نخواهد کرد بلکه باعث می شود دید بیمار بعد از عمل بسیار خوب باشد و به عینکهای ضخیم و سنگین که مشکلات فراوانی ایجاد می کنند نیاز نداشته باشد.

در نزدیک به یک پنجم بیمارانیکه عمل آب مروارید می شوند کپسول طبیعی که نگهدارنده عدسی داخل چشمی است کدر می شود و جراحی لیزر برای باز کردن این کپسول کدر شده لازم است تا دید مجدداً بهبود یابد.

بعد از عمل آب مروارید شما می توانید تمامی کارهای خود بجز فعالیتهای سنگین را انجام دهید. شما بایستی قطره های تجویز شده توسط جراح را بدرستی و در موقع مقرر استفاده کنید. چندین ویزیت بعد از عمل برای کنترل کردن وضعیت بهبود چشم شما لازم است.

جراحی آب مروارید یک عمل بسیار موفقیت آمیز است. در بیش از ۹۰% موارد دید بهبود می یابد مگر اینکه مشکلی در قرنیه، پرده چشم یا عصب چشم شما وجود داشته باشد. مهم است بدانید که ممکنست عوارض در طی عمل جراحی یا بعد از آن پیش بیاید که باعث کاهش دید شود. مانند هر عمل جراحی نتیجه صد در صد را نمیتوان تضمین نمود.

نتیجه:

آب مروارید علت شایع کاهش دید بخصوص در افراد مسن است اما قابل درمان می باشد. چشم پزشک علاوه بر اینکه می تواند به شما بگوید که آیا کاهش دید شما ناشی از آب مروارید است و یا علت دیگری دارد. در تصمیم گیری در مورد عمل جراحی نیز به شما کمک می کند.

درمان آب مروارید چگونه است و چه زمانی عمل می‌شود؟

در مراحل اولیه آب مروارید، وضعیت بینایی با استفاده از عینک، عدسی‌های بزرگ نما و نورهای قوی‌تر بهبود می‌یابد. اما اگر این تدابیر کمک کننده نباشد، جراحی تنها راه درمان است که شامل خارج کردن عدسی کدر شده و جایگزینی آن با عدسی مصنوعی است. دارو، قطره، ورزش یا عینک مانع بروز یا بهبود آب مروارید نمی‌شوند.

زمان عمل با توجه به نیاز و شرایط هر فرد متفاوت است. در افراد مسن که نیاز چندانی به دید کامل ندارند ممکن است دیرتر نیاز به انجام جراحی باشد. به هرحال شما با کمک چشم پزشک در این زمینه تصمیم خواهید گرفت.

«آب مروارید زمانی نیاز به جراحی دارد که اختلال بینایی، انجام فعالیت‌های شغلی یا روزمره مانند رانندگی، مطالعه و تماشای تلویزیون را مختل کند و نیازی به رسیدن آب مروارید نیست»

در اغلب موارد، انتظار برای انجام عمل آب مروارید ضرری به چشم نمی رساند. اگر هر دو چشم به آب مروارید مبتلا باشند پزشک آنها را در یک زمان جراحی نمی‌کند. هر چشم باید به طور جداگانه تحت عمل جراحی قرار گیرد.

در صورتی‌ ه وضعیت اورژانسی نباشد بهتر است حداقل ۴ ماه بین دو عمل فاصله باشد. گاهی اوقات در بیماران مبتلا به بیماری قند جهت معاینه شبکیه و درمان ضایعات ناشی از بیماری انجام عمل آب مروارید ضروری است.

اگر آب مروارید عمل نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

با تاخیر در عمل جراحی به تدریج بینایی فرد کاهش یافته به طوری که در حد شمارش انگشتان و یا فقط درک نور خواهد رسید، در این مرحله در تعداد کمی از بیماران ممکن است منجر به افزایش فشار داخل چشم (آب سیاه) شود و در نتیجه نیاز به جراحی اورژانس پیدا می‌کند که عوارض و خطرات آن بیشتر از جراحی معمول است.

بنابراین در صورتی که تشخیص آب مروارید داده شده اما به عللی جراحی آن امکان‌پذیر نیست، بیمار باید تحت نظر چشم پزشک باشد تا به مرحله اورژانس نرسد.

آیا عمل جرحی آب مروارید موثر است؟

امروزه این عمل یکی از رایج ترین، بی خطرترین و موثرترین اعمال جراحی چشم به شمار می‌رود. حدود ۹۰ درصد افرادی‌که تحت این عمل قرار می‌گیرند، دید بهتری پیدا می‌کنند مگر این‌که مشکلی در قرنیه، شبکیه یا عصب بینایی وجود داشته باشد.

عمل جراحی توسط چشم پزشک (فردی که برای تشخیص و درمان همه بیماری‌های چشم آموزش دیده است) انجام می‌شود. جراحان کاتاراکت معمولا چشم پزشک‌های عمومی هستند که پس از طی دوره عمومی، ۴ سال دوره دستیاری را به صورت آموزش بیمارستانی گذرانده‌اند.

قبل از عمل جراحی چه باید کرد؟

اگر شما می خواهید تحت این عمل قرار بگیرید در نظر داشته باشید که یک یا دو هفته قبل از جراحی، پزشک آزمایش‌هایی درخواست می‌کند که شامل آزمایش‌های خون و ادرار، عکسبرداری از قفسه سینه و تعیین قدرت لنز داخل چشمی است. در صورتی‌که دچار افزایش فشار خون یا قند خون هستید قبل از عمل باید حتما زیر نظر متخصص داخلی، درمان و تحت کنترل قرار بگیرید. روز قبل از عمل حمام کنید و ۶ ساعت قبل از عمل نباید چیزی بخورید.

چگونه آب مروارید خارج می‌شود؟

دو راه عمده وجود دارد که جراح چشم پزشک تفاوت‌های آن‌را شرح داده و به شما کمک می‌کند تا با توجه به وضعیت خاص خود، بهترین شیوه را انتخاب کنید. نتایج بینایی هر دو روش در پایان سه ماه یکسان است.

الف- فیکو (فیکو امولسی فیکیشن): جراحی در کنار قرنیه (سطح شفاف و گنبدی شکل که جلو چشم را تشکیل می‌دهد) برش کوچکی ایجاد و سپس یک وسیله ظریف را وارد چشم می کند.

این وسیله امواج مافوق صوت را به داخل عدسی منتقل کرده و باعث خرد شدن عدسی کدر شده می‌شود، سپس به وسیله مکش، تکه‌های کدر شده از چشم خارج می‌شوند. بسیاری از اعمال جراحی امروزه از طریق فیکو انجام می‌شوند. این عمل، عمل جراحی آب مروارید با برش کوچک نیز نامیده می‌شود.

ب – عمل جراحی خارج کپسولی: پزشک بریدگی بزرگتری در کنار قرنیه ایجاد می‌کند و هسته سخت و کدر عدسی را خارج می کند و باقی مانده آن توسط مکش خارج می‌شود.

در بسیاری از موارد، عدسی داخل چشمی IOL (آی – ا – ال) جایگزین عدسی خارج شده می‌گردد. IOL در واقع یک عدسی مصنوعی شفاف می باشد که نیاز به مراقبت نداشته و یک جزء دائم در چشم محسوب خواهد شد. در ضمن به علت آن که IOL در داخل چشم قرار می‌گیرد، شما آن را نمی‌بینید و احساس نمی‌کنید. به وسیله IOL بینایی‌تان بهبود می‌یابد چون این وسیله باعث انتقال و تمرکز نور روی شبکیه می‌شود. بعضی افراد به علل مختلف از جمله مشکلات حین عمل جراحی و یا بیماریهای دیگر چشمی نمی توانند از IOL بهره مند شوند. برای اینگونه افراد لنزهای تماسی یا عینک‌هایی با بزرگنمایی زیاد توصیه می‌شود.

در حین جراحی چه اتفاقاتی رخ می‌دهد؟

پس از ورود به اتاق عمل کلینیک یا بیمارستان، قطره چشمی برای گشاد کردن مردمک استفاده می‌شود، سپس اطراف چشم‌ها با محلول ضد عفونی کننده شسته و تمیز می‌شود. عمل جراحی معمولا حدود یک ساعت طول می‌کشد و بدون درد است. جراحی می‌تواند تحت تاثیر بی حسی موضعی (با تزریق ماده بی حس کننده در زیر چشم و اطراف پلک) و یا با بیهوشی عمومی انجام گیرد که بستگی به وضعیت جسمانی شما و نظر متخصص قلب و جراح چشم دارد.

در روش بیهوشی عمومی معمولا در طول عمل هیچ چیز حس نخواهید کرد و پس از برخاستن از بیهوشی از عمل جراحی چیزی به خاطر نخواهید داشت. بعد از عمل روی چشم شما پانسمان گذاشته می‌شود و سپس مدتی در بیمارستان استراحت می‌کنید و از شما مراقبت خواهد شد تا دچار مشکلی نشوید. تقریبا تمامی بیماران در همان روز می‌توانند مرخص شوند.

بعد از جراحی چه می شود؟

احساس خفیف ناراحتی و جسم خارجی تا مدتی بعد از عمل، طبیعی است. اشک ریزش خفیف و ترشح مختصر شایع است. چشم ممکن است به نور و تماس حساس شود. در صورت احساس ناراحتی، برای ۱ تا ۲ روز اول ممکن است پزشک هر ۴ تا ۶ ساعت مسکن تجویز کند. بعد از این مدت، احساس ناراحتی معمولا از بین می رود.

در بسیاری موارد ترمیم برش تا حدود ۶ هفته طول می‌کشد. بعد از جراحی پزشک برنامه زمان بندی شده‌ای را برای انجام معاینات، جهت بررسی پیشرفت ترمیم زخم و کنترل فشار داخل چشم تعیین می‌کند. تا چند هفته پس از عمل باید از قطره‌های چشمی استفاده کرد. از پزشک در مورد نحوه و زمان استفاده و اثرات جانبی داروها سوال کنید. در طول ماه اول باید از یک پوشش یا عینک برای محافظت از چشم استفاده کنید. از مالیدن و یا فشار دادن چشم‌ها اجتناب کنید. سعی کنید خم نشوید و اجسام سنگین را بلند نکنید. در روش فیکو پس از یک هفته و در روش خارج کپسولی تا دو هفته پس از عمل جراحی، نماز را نشسته به جای آورید تا فشار داخل چشم بالا نرود.

می‌توانید قدم بزنید، از پله‌ها بالا بروید و کارهای سبک انجام دهید. پس از ۵ روز در روش فیکو و پس از یک هفته در روش خارج کپسولی می‌توان حمام کامل کرد. فقط مراقبت باشید آب به داخل چشمتان نرود.

پس از عمل هیچ نوع پرهیز غذایی خاصی ندارید و رژیم غذایی و دارویی شما (به جز داروهای چشمی) همانند وضعیت پیش از عمل است.

چه عوارضی ممکن است در اثر عمل کاتاراکت حاصل شود؟

عمل کاتاراکت‌های معمولی که با بیماری دیگری توام نیستند در ۹۹-۹۵ درصد موارد بدون عارضه انجام می‌شود ولی انجام عمل جراحی بدون عارضه را هیچ جراحی نمی تواند صد در صد ضمانت کند و ممکن است حین عمل و یا پس از انجام عمل عوارضی حاصل شود که به طور مختصر به آنها اشاره می‌شود.

الف: خونریزی پشت کره چشم هنگام تزریق ماده بی حسی که اگر شدید باید منجر به تعویق عمل برای چند هفته خواهد شد.

ب: پاره شدن کپسول عدسی که اگر زیاد باشد ممکن است امکان کارگذاری لنز در اتاق خلفی وجود نداشته باشد و جراح مجبور شود لنز را در اتاق قدامی قرار دهد.

پ: خونریزی شدید داخل چشم که احتمال ایجاد آن خیلی کم است ولی افراد خیلی مسن و افراد با فشار خون بالا ممکن است دچار آن شوند.

ت: التهاب قرنیه که از فردای عمل آشکار می‌شود ممکن است موقت و یا دائمی باشد.

ث: التهاب داخل چشمی که معمولا ۲-۱ روز پس از عمل شروع و تا چند روز ممکن است ادامه یابد.

ج: عفونت داخل چشمی که ممکن است از ۲۰-۲ روز بعد از عمل تظاهر کند که علامت آن درد شدید چشم، حساسیت به نور، ورم پلک‌ها و کاهش دید است و بیمار باید فورا مورد درمان قرار گیرد.

چ: ایجاد تغییراتی در مایع داخل چشم (زجاجیه) و جداشدگی پرده شبکیه که ممکن است در طی ماهها یا سالها بعد از عمل اتفاق بیافتد.

ح: سایر عوارض دیگر مثل آستیگماتیسم، دوربینی و نزدیک بینی نیز از عوارض عمل کاتاراکت و لنز داخل چشمی هستند.

علائم شروع این عوارض به صورت درد، اشک ریزش، حساسیت به نور، کاهش دید، ورم پلک، سرخی غیر عادی چشم و جرقه‌های نورانی است. با مراجعه سریع به چشم پزشک این عوارض معمولا به طور موفقیت آمیزی درمان خواهند شد.

چه زمانی بینایی طبیعی می‌شود؟

چند روز پس از عمل می‌توان فعالیت‌های روزانه را شروع کرد. اما بینایی ممکن است تا مدتی کامل نباشد. پس از عمل، چشم برای عادت کردن با شرایط جدید نیاز به زمان دارد تا به طور مناسبی با چشم دیگر هماهنگی ایجاد کند، بخصوص اگر چشم مقابل دچار آب مروارید باشد. در مورد زمان شروع مجدد رانندگی در صورتی‌که دید کافی داشته باشید منعی وجود ندارد.

اگر IOL در چشم تعبیه شده باشد ممکن است رنگ‌ها خیلی روشن و یا مختصری آبی به نظر برسند. همچنین اگر در نور شدید خورشید قرار بگیرید همه چیز برای چند ساعت کمی قرمز به نظر می‌رسد. این اختلالات به این دلیل است که عدسی مصنوعی در چشم شما کاملا شفاف است و نور زیادی به داخل چشم راه می‌یابد. در عرض چند ماه پس از تعبیه IOL این تغییرات از بین می‌رود. پس از عمل چشم ممکن است نیاز به عینک جدیدی پیدا کنید که بعد از ۲ تا ۳ ماه تجویز خواهد شد.

«آب مروارید ثانویه» یعنی چه؟

در تکنیک‌های جدید جراحی، کپسول خلفی عدسی از چشم خارج نمی‌شود. گاهی اوقات این لایه کدر شده و بینایی را محو می‌کند، این پدیده «آب مروارید ثانویه» نامیده می‌شود که می تواند ماه‌ها یا سال‌ها پس از عمل اتفاق بیافتد. در بیماران جوان‌تر احتمال بروز آن بیشتر است و در ۴۰ تا ۶۰ درصد موارد اتفاق می‌افتد. برخلاف آب مروارید این پدیده نیاز به جراحی ندارد و به وسیله لیزر درمان می‌شود.

در تکنیکی به نام کپسولوتومی با لیزر یاگ (YAG) ، پزشک سوراخ کوچکی در لایه کدر شده ایجاد می‌کند تا نور از آن عبور کند. این درمان بدون درد بوده و سرپایی انجام می‌شود.

چگونه می‌توان از بینایی محافظت کرد؟

اگرچه نمی‌دانیم که چگونه باید از آب مروارید پیشگیری نمود اما افراد بالای ۶۰ سال در معرض مشکلات بینایی زیادی هستند و اگر ۶۰ سال و یا بیشتر دارید، سالی یک‌بار باید مورد معاینات کامل چشمی قرار بگیرید. این معاینات امکان تشخیص علائم بیماری‌های آب مروارید، آب سیاه، مشکلات نقطه حساس بینایی ناشی از سن و سایر اختلالات بینایی را به پزشک می‌دهد.

ساخت قطره چشمی برای درمان آب مروارید

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : مشروح اخبار, مقالات و تحقیقات پزشکی

پژوهشگران علوم پزشکی  در دانشگاه لوزیانا می گویند موفق به ساخت قطره چشمی شده اند که می‌توان از آن برای درمان بیماری آب مروارید (cataract) استفاده کرد. این قطره حاوی نانوذراتی است که ترکیبات آنتی‌اکسیدان خاصی را درون چشم رهاسازی می‌کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، با استفاده از این قطره، نیاز به جراحی برای درمان آب مروارید نیست. کریستیانا سابولیوف از محققان این پروژه می‌گوید: «این روش درمانی نیاز به تزریق ندارد و از جمله روش‌های غیرتهاجمی محسوب می‌شود. تنها کافی است که بیمار قطره را به درون چشم خود بریزد.»

در طول سه سال گذشته، سابولیوف و همکارانش روی ساخت این قطره چشمی کار کرده‌اند. این گروه تحقیقاتی برای ساخت این دارو از نانوذرات استفاده کردند. این نانوذرات، آنتی‌اکسیدانی به نام لوتئین را با خود حمل کرده و درون چشم رهاسازی می‌کند.

درحالی که آزمایش‌های اولیه روی موش‌های آزمایشگاهی مثبت بوده و منجر به کاهش ابعاد آب مروارید در مدت یک هفته شده، این گروه قصد دارند تا آزمون‌های بالینی را روی حیوانات دیگر و همچنین انسان آزمایش کنند.

این کار باید چند سال قبل از تجاری‌سازی این نانودارو و وارد شدن آن به بازار انجام شود. براساس گزارش‌های منتشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت، بیشترین عامل نابینایی در کشورهای فقیر، آب مروارید است که به دلیل عدم دسترسی به تجهیزات پزشکی در این مناطق، این بیماری منجر به کوری می‌شود.

این نانودارو می‌تواند برای ممانعت از افزایش نابینایی در این کشورها بسیار موثر باشد. هرچند در کشورهایی نظیر آمریکا به سادگی با یک جراحی این بیماری قابل درمان است، اما این قطره چشمی می‌تواند فرآیند درمان را برای بیماران تسهیل کند. این قطره چشم حاوی نانوذرات یک دستاورد بزرگ در حوزه بیماری‌های چشم محسوب می‌شود.

آب مروارید، کدر شدن عدسی چشم است که منجر به مشکلات بینایی می‌شود. در مراحل اولیه، استفاده از نور قوی و عینک، مشکلات بینایی ناشی از آب مروارید را کمتر می‌کند. اما در مراحل بعدی بیماری، انجام جراحی برای بهبود بینایی ضروری است. امروزه عمل جراحی آب مروارید کم خطر و بسیار موثر است.

مصرف روزانه غلات سبوس دار خطر مرگ را کاهش می دهد

خرداد ۲۸, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, اخبار تغذیه, مشروح اخبار

پژوهشگران علوم پزشکی در دانشگاه هاروارد می گویند براساس نتایج یک مطالعه بزرگ امعلوم شده است که مصرف غذاهایی حاوی غلات همچون حلیم که از آب و یا شیر و در برخی موارد گوشت نیز در آنها استفاده می شود، خطر مرگ ناشی از ابتلا به سرطان و بیماری های قلبی و عروقی را کاهش می دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مطالعه یک مرور سیستماتیک روی ۱۲ مطالعه قبلی درباره غلات سبوس دار است که در مجموع روی ۷۸۶ هزار و ۷۶ نفر انجام شده است.

این بررسی نشان داد که مصرف ۷۰ گرم غلات سبوس دار در روز خطر مرگ ناشی از هر علتی را تا ۲۲ درصد کاهش می دهد و به طور خاص مرگ ناشی از ابتلا به سرطان را تا ۲۰ درصد و مرگ ناشی از ابتلا به بیماری قلبی و عروقی را نیز تا ۲۰ درصد کاهش می دهد.

دکتر کی سان، استادیار بهداشت عمومی در دانشگاه هاروارد گفت: بر اساس مدرک محکم ناشی از این متاآنالیز تصور می کنم که دست اندرکاران مراقبت های بهداشتی باید مصرف غلات سبوس دار را به عموم مردم و نیز بیماران مبتلا به برخی بیماری ها، برای کمک به ارتقای سلامت و احتمالا کاهش مرگ و میرها، توصیه کنند.

خوراکی های سرشار از غلات سبوس دار شامل سبوس و جو دوسر هستند و مواد مغذی فراوانی همچون پروتئین، فیبر، آهن و اسید فولیک دارند.

بهترین سبوس در گندم و جو وجود دارد. تفاوت سبوس گندم و جو خیلی زیاد نیست ولی بهتر است سبوس غلات مختلف را با غلات مصرف کنیم نه جداگانه.

البته  سبوس غلات همانطور که خواص مفیدی دارد اگر بیش از اندازه مصرف شود، می تواند مشکل ساز شود. اگر میزان مصرف سبوس از حد اعتدال خارج شود، باعث کاهش جذب املاح دو ظرفیتی خواهد شد. مثلا کلسیم، آهن و روی به ترکیب های موجود در فیبر سبوس مانند فیتات ها و فسفات ها متصل می شوند و جذبشان کاهش پیدا می کند.

کالری مواد غذایی

خرداد ۱۶, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : اخبار تغذیه, مشروح اخبار

جدول کامل کالری مواد غذایی

 

نام ماده غذایی مقدار کالری
آدامس یک عدد ۲
آلبالو (کمپوت) ۱۰۰گرم ۹۰
آلبالو با هسته یک لیوان ۶۰
ماءالشعیر ۱۰۰گرم ۴۰
آلوی زرد ۱۰۰گرم ۷۰
آلبالو تازه با هسته ۱۰۰گرم ۶۰
آلوی قرمز ۱۰۰گرم ۵۰
آناناس کمپوت با شربت یک لیوان ۲۰۰
انبه هندی ۱۰۰ گرم ۶۰
استیک کم چرب ۱۰۰گرم ۲۰۰
استیک پر چرب ۱۰۰گرم ۴۰۰
انار تازه دانه شده ۱۰۰گرم ۶۰
انار تازه کامل با پوست ۱۰۰گرم ۳۵
انجیر تازه ۱۰۰گرم ۶۰
انجیر خشک ۱۰۰گرم ۲۷۰
انجیر یک عدد ۲۵
انگور ۱۰۰گرم ۸۵
انگور (آب) ۱۰۰گرم ۹۰
آبغوره یک قاشق ۳
آجیل در هم ۱۰۰گرم ۶۵۰
بادام ۱۰۰گرم ۶۶۰
بادام (چغاله) ۱۰۰گرم ۳۰
بادام یک عدد ۱۰
بادام زمینی بدون پوست ۱۰۰گرم ۵۶۰
بستنی ۱۰۰گرم ۱۹۰
بستنی عروسکی ۱۰۰گرم ۲۶۰
بستنی سالار ۱۰۰گرم ۲۰۰
بستنی موزی ۱۰۰گرم ۳۰۰
بیسکویت بدون کرم ۱۰۰گرم ۳۵۰
بیسکویت ویفر کرم دار ۱۰۰گرم ۵۵۰
بیسکویت کرم دار ۱۰۰گرم ۵۰۰
برنج پخته یک کفگیر ۲۵۰
برنج پخته ۱۰۰گرم ۱۲۰
پیتزا یک عدد ۷۰۰
باقلوا ۱۰۰گرم ۵۵۰
برگ (کباب) وزن خام ۱۰۰گرم ۱۰۰گرم ۲۰۰
باقلای سبز ۱۰۰گرم ۱۰۸
بامیه سبز ۱۰۰گرم ۴۰
بامیه شیرینی ۱۰۰گرم ۴۲۰
به ۱۰۰گرم ۳۰
برگ مو ۱۰۰گرم ۶۰
پرتقال ۱۰۰گرم ۳۵
پرتقال (آب) یک لیوان ۱۱۰
پسته با پوست ۱۰۰گرم ۳۴۰
پسته ( مغز شده) ۱۰۰گرم ۶۷۰
پنیر پاستوریزه ۱۰۰گرم ۲۱۰
پنیر محلی ۱۰۰گرم ۲۱۰
پنیر خامه ای ۱۰۰گرم ۳۸۰
پنیر پیتزا ۱۰۰گرم ۴۵۰
پیازچه یک عدد ۳
پیاز یک عدد ۵
پفک ۱۰۰گرم ۱۰۰
پوره سیب زمینی یک لیوان ۱۸۰
ترب ۱۰۰گرم ۲۵
ترخون ۱۰۰گرم ۴۵
تربچه یک عدد ۲
تخم مرغ متوسط یک عدد ۷۰
تخم مرغ فقط زرده یک عدد ۵۰
تخم مرغ فقط سفیده یک عدد ۲۰
تخم مرغ نیمرو یک عدد ۱۳۰
تخم آفتابگردان ۱۰۰گرم ۵۸۰
تخم کدو ۱۰۰گرم ۶۰۰
توت خشک ۱۰۰گرم ۳۶۰
تمبر هندی با دانه ۱۰۰گرم ۱۱۵
تمبر هندی بدون دانه ۱۰۰گرم ۲۵۰
تمشک ۱۰۰گرم ۸۰
توت تازه یک لیوان ۸۵
تن ماهی ۱۸۰گرم ۵۶۰
حلیم(بدون روغن) یک لیوان ۱۸۰
حلوا ۱۰۰گرم ۴۰۰
حلوا ارده ۱۰۰گرم ۵۰۰
جعفری ۱۰۰گرم ۲۵
جوانه گندم ۱۰۰گرم ۵۰
جگر یک سیخ ۱۰۰گرم ۸۰
جگر سفید ۱۰۰گرم ۱۶۰
جگر سرخ کرده ۱۰۰گرم ۳۵۰
چیپس سیب زمینی ۱۰۰گرم ۵۲۰
خامه ۱۰۰گرم ۳۰۰
خیار ۱۰۰گرم ۱۵
خیار قلمی یک عدد ۵
خیار شور ۱۰۰گرم ۱۲
خربزه ۱۰۰گرم ۲۳
خرمالو یک عدد درشت ۱۲۰گرم ۸۰
خرمای تازه رطب ۱۰۰گرم ۱۵۰
دلمه متوسط یک عدد ۱۵۰
دوغ ۱۰۰گرم ۱۵
ذرت بو داده با روغن ۱۰۰گرم ۳۷۵
ذرت بو داده بدون روغن ۱۰۰گرم ۱۰۰
روغن مایع یک قاشق ۱۲۰
ریواس ۱۰۰گرم ۱۵
رطب ۱۰۰گرم ۱۵۰
زالزالک ۱۰۰گرم ۷۰
زبان گوساله ۱۰۰گرم ۱۳۰
زبان گوسفند ۱۰۰گرم ۲۶۰
زردآلو (برگه خشک) ۱۰۰گرم ۲۷۰
زردآلو ۱۰۰گرم ۵۰
زردآلو یک عدد ۲۰
زردآلو ( کمپوت ) یک لیوان ۲۵۰
زیتون خام سبز ۱۰۰گرم ۱۴۰
زیتون خام سبز یک عدد ۵
زیتون خام سیاه ۱۰۰گرم ۲۰۰
زیتون خام سیاه یک عدد ۷
ژله (پودر) یک قاشق ۵۵
ژله پودر ۱۰۰گرم ۳۷۰
ژله آماده شده ۱۰۰گرم ۶۰
سالاد بدون سس مایونز یک ظرف ۳۰
سنگدان مرغ ۱۰۰گرم ۱۴۰
سیب درختی ۱۰۰گرم ۵۵
سیب ( آب سیب ) یک لیوان ۱۲۰
سیب متوسط یک عدد ۷۰
سیب زمینی ۱۰۰گرم ۷۵
سیب زمینی ( متوسط ) یک عدد ۸۰
سیب زمینی ( چیپس ) ۱۰۰گرم ۵۴۰
سیب زمینی کباب شده با پوست ۱۰۰گرم ۲۵۰
سمبوسه یک عدد ۳۸۰
سوی ۱۰۰گرم ۳۰
سوپ گوجه فرنگی ۱۰۰گرم ۱۰۰
سوپ مرغ با سبزیجات ۱۰۰گرم ۳۰
سیر یک عدد ۳
سوسیس کوچک یک عدد ۱۵۰
سوسیس ۱۰۰گرم ۳۰۰
ساندویچ همبرگر یک عدد ۳۵۰
سس مایونز ۱۰۰گرم ۷۲۰
سس مایونز یک قاشق ۱۱۰
سمنو یک لیوان ۱۸۰
سیرابی ۱۰۰گرم ۱۳۰
شاه توت ۱۰۰گرم ۶۰
شلیل ۱۰۰گرم ۶۰
شیر یک لیوان ۱۱۰
شیر خشک ۱۰۰گرم ۵۰۰
شیر خشک یک پیمانه ۳۵
شیرینی خشک ۱۰۰گرم ۵۰۰
شیرینی دانمارکی ۱۰۰گرم ۴۲۰
شکر ۱۰۰گرم ۴۰۰
شکر یک پیمانه ۳۰
شکلات ۱۰۰گرم ۵۰۰
شلغم ۱۰۰گرم ۲۵
عدس خام یک لیوان ۶۵۰
عدس پخته یک لیوان ۱۸۵
عناب ۱۰۰گرم ۱۰۰
عسل ۱۰۰گرم ۳۰۰
عسل یک قاشق غذا خوری یک ۵۰
عسل یک قاشق مربا خوری یک ۲۰
فلفل سبز یا قرمز دلمه ای ۱۰۰گرم ۲۲
فرنی یک لیوان ۲۰۰
فندق (مغز) ۱۰۰گرم ۶۴۰
فندق با پوست ۱۰۰گرم ۳۰۰
فندق یک عدد ۱۰
قارچ ۱۰۰گرم ۲۷
غوره ۱۰۰گرم ۳۰
قلوه ۱۰۰گرم ۱۰۵
قهوه نوشیدنی (تلخ) یک فنجان ۲
قند ۱۰۰گرم ۴۰۰
قند یک حبه ۱۰
قره قوروت ۱۰۰گرم ۳۴۰
کارامل ۱۰۰گرم ۴۰۰
کاهو ۱۰۰گرم ۱۷
کاکائو یک قاشق چایخوری یک ۱۰
کدو خورشتی ۱۰۰گرم ۲۸
کدو حلوایی ۱۰۰گرم ۳۵
کرفس ۱۰۰گرم ۱۳
کره حیوانی ۱۰۰گرم ۷۰۰
کره یک قاشق ۱۰۰
کشمش ۱۰۰گرم ۲۹۰
کلم ۱۰۰گرم ۳۰
کلم قرمز ۱۰۰گرم ۲۲
کلم پخته یک لیوان ۴۰
کیک ۱۰۰گرم ۴۰۰
کیک یزدی یک عدد ۱۶۰
کالباس ۱۰۰گرم ۳۰۰
کله پاچه ۱۰۰گرم ۱۹۰
کشک ۱۰۰گرم ۳۸۰
کشک یک قاشق یک ۶۰
کتلت یک عدد ۱۵۰
کوفته یک عدد ۱۵۰
کباب کوبیده یک سیخ ۲۷۰
کباب برگ یک سیخ ۲۰۰
کلوچه ۱۰۰گرم ۵۰۰
کول ۱۰۰گرم ۴۰
گردو با پوست ۱۰۰گرم ۱۴۰
گردو (مغز) ۱۰۰گرم ۶۵۰
گردو یک عدد ۳۰
گریپ فروت ۱۰۰گرم ۳۰
گریپ فروت یک عدد ۵۷
طالبی ۱۰۰گرم ۲۳
گلابی ۱۰۰گرم ۵۵
گلابی یک عدد ۱۰۰
گوجه فرنگی ۱۰۰گرم ۱۵
گوجه فرنگی (رب) ۱۰۰گرم ۸۰
گو جه فرنگی (سس) ۱۰۰گرم ۱۱۰
گوجه فرنگی (سس) یک قاشق ۱۸
گوشت ماهی ۱۰۰گرم ۱۰۰
گوشت مرغ (بدون پوست) ۱۰۰گرم ۲۰۰
گوشت گاو ۱۰۰گرم ۲۴۰
گوشت گاو چرب ۱۰۰گرم ۳۵۰
گوشت گوسفند ۱۰۰گرم ۳۰۰
گیلاس ۱۰۰گرم ۶۰
گیلاس یک لیوان یک ۷۵
گز اصفهان ۱۰۰گرم ۵۰۰
گوجه سبز ۱۰۰گرم ۳۰
لبو ۱۰۰گرم ۴۴
لوبیا سبز ۱۰۰گرم ۳۰
لوبیا قرمز ۱۰۰گرم ۳۴۰
لوبیا قرمز پخته یک لیوان ۲۰۰
لوبیا چشم بلبلی خام ۱۰۰گرم ۱۳۰
لوبیا چشم بلبلی پخته ۱۰۰گرم ۸۰
لپه پخته ۱۰۰گرم ۱۱۵
لپه خام ۱۰۰گرم ۳۵۰
لیمو ترش ۱۰۰گرم ۲۶
لیمو شیرین ۱۰۰گرم ۴۰
ماست کم چرب ۱۰۰گرم ۵۵
ماست چکیده ۱۰۰گرم ۱۵۵
مارگارین (کره نباتی) ۱۰۰گرم ۸۰۰
مارگارین (کره نباتی) یک قاشق ۱۱۰
ماکارونی ۱۰۰گرم ۳۶۰
ماهی ۱۰۰گرم ۱۰۰
مربا یک قاشق ۵۵
مغز ۱۰۰گرم ۱۴۰
موز ۱۰۰گرم ۷۰
موسیر ۱۰۰گرم ۷۰
میگو ۱۰۰گرم ۱۰۰
نارنگی ۱۰۰گرم ۳۴
نارنگی یک عدد ۴۰
نارگیل مغز ۱۰۰گرم ۳۴۵
نان جو ۱۰۰گرم ۲۵۰
نان یک کف دست ۳۰گرم ۷۵
نان خشک ۱۰۰گرم ۳۵۵
نان سوخاری یک عدد ۳۵
نان روغنی ۱۰۰گرم ۴۵۰
نان کشمشی ۱۰۰گرم ۲۶۵
نخود خشک آجیلی ۱۰۰گرم ۳۶۰
نخود خشک آجیلی یک عدد ۱
گریپ فروت (آب) یک لیوان ۸۰
نوشابه یک لیوان ۱۰۰
نوشابه یک شیشه ۱۲۰
نوشابه خانواده ۱٫۵ لیتری ۶۰۰
نوشابه رژیمی یک لیوان ۵
هلوی تازه ۱۰۰گرم ۴۵
هلوی خشک ۱۰۰گرم ۳۳۰
هلو کمپوت یک لیوان ۲۰۰
هندوانه ۱۰۰گرم ۲۳
هویج ۱۰۰گرم ۳۵

فواید رژیم مدیترانه ای

خرداد ۳, ۱۳۹۵ توسط :   موضوع: : اخبار تغذیه, مشروح اخبار

رژیم مدیترانه ای متشکل از غذاهایی است که در ابتدای دهه ۶۰ در مناطقی چون جنوب ایتالیا و بخش هایی از یونان معمول بود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این الگوی غذایی در دیگر مناطق پرورش زیتون در مدیترانه مثل بخش هایی از فرانسه، لبنان، پرتقال، اسپانیا، سوریه، تونس و ترکیه نیز معمول است.

ویژگی های اصلی رژیم مدیترانه ای :

* مواد غذایی گیاهی فراوانی دارد؛ مثل میوه، سبزیجات، نان ها و دیگر مواد تهیه شده از غلات، سیب زمینی، حبوبات و دیگر دانه ها .

* غذاها از موادی تهیه می شود که تازه و فصلی هستند؛ در همان منطقه روییده و کمترین فرایند در حین پخت روی آنها صورت می گیرد.

* میوه های تازه در این رژیم به عنوان دسر روزانه مصرف می شوند. شیرینی های دارای شکر تغلیظ شده یا عسل چند بار در هفته مصرف می شوند.

* روغن زیتون از منابع اصلی تامین کننده چربی رژیم است.

* محصولات لبنی ، خصوصاً پنیر و ماست روزانه به میزان کم یا در حد متوسط مصرف می شوند.

* ماهی و مرغ به میزان کم یا در حد متوسط مصرف می شوند.

* صفر تا ۴ عدد تخم مرغ در هفته مصرف می شوند.

* گوشت قرمز به میزان کم مصرف می شود .

میزان کم روغن های اشباع

رژیم مدیترانه ای دارای چربی اشباع کمی است ( کمتر از ۷ تا ۸ درصد کل انرژی ). در حالیکه چربی ۲۵ تا ۳۵ درصد کل انرژی را در این رژیم تشکیل می دهد، یعنی بیشتر چربی این رژیم را، چربی های غیر اشباع تشکیل می دهند.

فواید رژیم مدیترانه ای

مطالعات فراوان نشان داده است رعایت رژیم مدیترانه ای باعث افزایش طول عمر ، کاهش بیماری های قلبی – عروقی ، کاهش سرطان و سایر بیماری های مرتبط با تغذیه می شود.

روغن زیتون در رژیم مدیترانه ای

روغن زیتون که عمده ترین منبع خوراکی روغن های یک باند غیر اشباع ۱( MUFA ) است، هزاران سال است که در نواحی مدیترانه ای به وفور مورد استفاده قرار می گیرد. نه تنها طعم خوبی دارد، بلکه شواهد بسیاری موجود است که رژیم غذایی محتوی زیتون زیاد ، موجب طول عمر و جلوگیری از بیماری های ناشی از رژیم غربی می شود.

در سال های اخیر، توجه محققان به فواید رژیم مدیترانه ای و فواید مصرف روغن زیتون جلب شده است. با دقت بیشتر درمی یابیم، این روغن علاوه بر روغن های غیر اشباع، منبع غنی آنتی اکسیدان است که بسیار مورد توجه دانشمندان قرار دارد.

رژیم مدیترانه ای یک رژیم مشخص و ثابت نیست. نحوه پخت غذا در کشورهای مدیترانه ای مثل یونان، ایتالیا، اسپانیا، جنوب فرانسه، ترکیه و تونس متفاوت است، ولی به طور کلی غذای روزانه آنها بر اساس :

– غلات ( عموماً نان، ماکارونی، برنج و گندم پرک شده )

– میوه تازه و خشک شده

– سبزیجات و غلات

– روغن زیتون

– سیر و دیگر ادویه ها و طعم دهنده های گیاهی

– دانه ها

– ماهی و سایر غذاهای دریایی

اکثر مواد غذایی بصورت تازه خریداری و تهیه می شوند. مصرف محصولات لبنی تخمیری مثل پنیر و ماست بالاست، ولی شیر و کره به مقدار کمتری مصرف می شود. مصرف گوشت نیز کم است. شیرینی جات نیز در مواقع خاصی مصرف می شوند.

این برنامه غذایی حاوی مقدار کمی چربی اشباع و چربی غیر اشباع با چند باند مضاعف ۲( PUFA ) است، زیرا عمده چربی آن از روغن زیتون و دانه های روغنی تامین می شود که عمدتاً حاوی روغن های غیر اشباع با یک باند مضاعف هستند.

میزان کم چربی اشباع در رژیم مدیترانه ای، مهمترین نقطه قوت و مثبت آن است. مضرات مصرف روغن های اشباع برای سلامتی بدن در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ طی تحقیقی که در ۷ کشور انجام شد، مشخص گردید. این تحقیق وسیع نشان داد با افزایش مصرف روغن های اشباع ، آمار مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی به وضوح افزایش می یابد. در همین زمان، افرادی که رژیم مدیترانه ای را مصرف کرده بودند، خصوصاً ساکنین جزیزه Crete در یونان، کمترین میزان سکته و بیماری های قلبی را داشتند که دلیل آن مصرف کم چربی اشباع بود، درحالیکه مصرف چربی کل که بیشتر آن را روغن زیتون تشکیل می داد، بالا بود.

در این زمان محققان به اهمیت رژیم غذایی پی بردند. ولی به جای مصرف رژیم مدیترانه ای پر فایده ، مصرف روغن های تجاری غیر اشباع را توصیه کردند که در حقیقت جایگزینی برای چربی های اشباع بود.

محققان بار دیگر به بررسی دقیق رژیم مدیترانه ای و روغن زیتون روی آورده اند. مردم نواحی مدیترانه سالهاست که از مصرف این برنامه غذایی لذت می برند و اکنون این گونه غذاها برای تمام مردم دنیا قابل دسترسی و اجراست و کسب سلامتی حاصل اجرای این برنامه است.

آنتی اکسیدان ها

آنتی اکسیدان ها در بدن از عمل تخریبی مولکول هایی بنام رادیکال های آزاد جلوگیری می کنند. این رادیکال ها در اثر مصرف اکسیژن در سلول های بدن تولید می شوند و با افزایش سن تولید این مواد مخرب در بدن بیشتر می شود. تاثیر رادیکال های آزاد در بدن، بروز بیماری های قلبی، سرطان و افزایش روند پیری است.

علاوه بر آنتی اکسیدان هایی که در بدن تولید می شود، ما از طریق بعضی غذاها نیز آنتی اکسیدان اضافی دریافت می کنیم.

روغن زیتون که یک محصول گیاهی است، حاوی مقدار زیادی آنتی اکسیدان ارزشمند است که در دیگر روغن ها یافت نمی شود.

آنتی اکسیدان ها در جلوگیری از بروز بیماری های قلبی- عروقی بسیار موثراند. بدین صورت که LDL کلسترول یا کلسترول مضر، در اثر اکسیداسیون در بدن ، سلول های ابر مانندی را در داخل رگ ها تشکیل می دهد که موجب تولید پلاک های داخل رگ ، تشکیل لخته و بسته شدن رگ ها می شود. آنتی اکسیدان ها از این اکسیداسیون مضر جلوگیری می کنند.

سبزیجات نیز مقدار زیادی آنتی اکسیدان برای بدن فراهم می کنند، ولی باید بطور مرتب و زیاد مصرف شوند؛ برای این منظور باید به فرم دلپذیری بپزند. شیوه آشپزی مدیترانه ای این امر را ممکن می سازد، بدین ترتیب که سبزیجات را با روغن زیتون، آب لیمو، سیر و دیگر ادویه های گیاهی می پزند که طعم دلپذیر آنها موجب می شود مردم روزانه مقدار زیادی سبزیجات را با رغبت مصرف کنند. همچنین با مصرف میوه ها و آجیل نیز مقدار بیشتری آنتی اکسیدان دریافت می کنند.

زیتون و دیگر روغن های غیر اشباع

امروزه روغن زیتون به میزان زیادی در استرالیا مصرف می شود. مصرف دیگر روغن های غیر اشباع یک باندی مثل کانولا نیز ترویج می شود. ولی فواید روغن زیتون خیلی بیشتر آناست که فقط به عنوان منبع روغن یک باند غیر اشباع مطرح شود . بخشی از فواید کشف شده آن مقدار زیاد فیتوکمیکال یا رنگدانه های موجود در آن است که اثر آنتی اکسیدانی دارند. از این رو همه روغن های یک باند غیر اشباع اثر مشابهی ندارند. مثلاً تحقیقات نشان داده است که اثر ضد سرطان سینه در روغن زیتون خیلی بیشتر از روغن های مشابه آن است.

رژیم روغن زیتون بهتر است یا رژیم کم چربی ؟

بر اساس شواهد موجود و نتایج تحقیقات گوناگون، مصرف مقدار کم چربی در رژیم توصیه می شود. رژیم کم چربی در جلوگیری از چاقی و بیماری های قلبی مفید است، ولی اکثر افراد تمایلی به اجرای آن ندارند، چون معتقدند غذاها کم چربی بی مزه اند. برای افراد دیابتی نیز رژیم کم چربی توصیه می شود. تحقیقات روی دیابتی ها نشان می دهد اکثر آنها رژیمی را ترجیح می دهند که به جای مصرف کم چربی، روغن زیتون جایگزین چربی های اشباع شود. رژیم دارای روغن زیتون به افارد دیابتی کمک می کند که قند خون خود را بهتر کنترل کنند.

مدیترانه‌ای‌های سالم : در چند دهه گذشته تحقیقات زیادی در مورد تاثیر این رژیم غذایی بر سلامت انجام شده است و تقریبا همه آن‌ها بر این موضوع تاکید داشته‌اند که این نوع برنامه غذایی کاملا در خدمت سلامت سیستم قلبی وعروقی بدن است ، به‌دلیل اینکه بعد از استفاده طولانی از این نوع غذاها ، کلسترول و تری‌گلیسیرید و فشار خون کاهش پیدا می‌کند و اثرات مثبت دیگر بر سلامت بدن باعث می‌شود تا وضعیت کلی سلامت فرد احتمال بیماری‌های قلبی را به‌طور غیرمستقیم کاهش دهد.

مبارزه با آلزایمر : میزان کلی ابتلا به سرطان در بین کسانی که کاملا به رژیم غذایی مدیترانه‌ای‌ پایبند هستند بسیار کمتر است ، تحقیق دیگری نشان داد که استفاده از این نوع مواد‌غذایی باعث می‌شود سرعت تحلیل مغزی در اثر بالا رفتن سن کمتر شود و میزان شناخت و ادراک فرد حتی در سنین بالاتر هم طبیعی بماند و کاهش کمتری داشته باشد.

مبارزه با افسردگی : نتیجه جالب یک تحقیق اسپانیایی اخیر هم نشان داده است به کار گرفتن رژیم اصیل و قدیمی مدیترانه‌ای‌ می‌تواند یک نقش حفاظتی در برابر افسردگی داشته باشد.

پژوهش دیگری در دانشگاه هاروارد از جنبه دیگری رژیم مدیترانه‌ای‌ را رژیم موفقی معرفی کرد آن‌ها اینطور نتیجه گرفتند که استفاده از این رژیم غذایی باعث تناسب اندام و حفظ وزن بدن می‌شود و به همین دلیل تا مدت‌ها در یونان مشکلی در مورد اضافه وزن کودکان وجود نداشت اما به‌تدریج و با رواج غذاهای آماده و فست‌فود و توجه کمتر به عادات غذایی سنتی ، چاقی و اضافه وزن کودکان هم در این کشور به‌تدریج رو به افزایش گذاشته است.

چیزی که این رژیم غذایی را آنقدر سالم می‌کند، تنها میزان بالای ویتامین‌ها ، موادمعدنی ، فیبر و چربی‌های غیراشباع که بدنه اصلی این رژیم را تشکیل می‌دهند نیست بلکه آنتی‌اکسیدان‌هایی است که در بقیه انواع غذاهای طبیعی و سبزی‌ها هستند و به سلامت این رژیم غذایی و خاصیت ضد‌سرطان بودن آن کمک می‌کند.

به غیر از انواع عناصر سالمی که در این رژیم غذایی وجود دارد علت دیگر سالم بودن این رژیم چیزهایی است که در این برنامه غذایی وجود ندارد ، در رژیم مدیترانه‌ای‌ خبری از انبوه شکرها و مواد شیرین غنی شده ؛ چربی‌های ترانس ، لبنیات پرچرب ، گوشت قرمز و غذاهای کنسرو شده حاوی مواد نگهدارنده نیست ؛ میان وعده‌ها هم در این برنامه غذایی به جای ساندویچ‌ها و چیپس‌ها و… که در برنامه غذایی غربی دیده می‌شود بیشتر از میوه‌ها و غذاهای سبک تشکیل شده است و باعث می‌شود کالری اضافه به بدن وارد نشود.

نکات اصلی : سعی کنید در روزهای ابتدای برنامه در روز حداقل ۱۰ وعده میوه و سبزی بخورید و با میوه سیستم گوارش‌تان را که به غذاهای پرحجم عادت کرده است پر کنید؛ این بخش شاید مهم‌ترین بخش این برنامه غذایی باشد.

علاوه بر این سعی کنید، بخشی از وعده‌های غذایی‌تان را با کاهو، سالاد و ماهی پر کنید ، بهتر است از ماهی‌هایی مانند سالمون و قزل‌آلا که چربی بیشتری دارند استفاده کنید و برای میان وعده‌ها هم غلات و مغزدانه‌هایی مثل آجیل مصرف کنید ، برای این‌که کمی هم در هزینه‌ها صرف جویی کنید می‌توانید همه وعده‌های اصلی غذایی را به‌صورت سالاد و پاستا تهیه کرده و برای چاشنی به آن روغن زیتون و سرکه اضافه کنید.

گوشت و شیرینی‌ها (کمتر مصرف شود) ، مرغ ، تخم‌مرغ ، پنیر و لبنیات (وعده‌های متوسط روزانه یا هفتگی) ، ماهی و غذاهای دریایی ( زیاد مصرف شود حداقل ۲بار در هفته) ، میوه‌ها ، سبزی‌ها ، حبوبات و غلات ، روغن زیتون ، لوبیا ، مغزدانه‌ها ، کاهو و چاشنی‌ها (‌هر روز به‌عنوان پایه اصلی وعده‌ها مصرف شود)

توصیه‌ها : فعالیت بدنی روزانه و منظم برای هضم بهتر غذاها داشته باشید ، حتما برای سلامت بدن و دفع چربی ها و سموم بدن روزی ۸ – ۱۲ لیوان آب بنوشید ، از سرکه‌های خانگی و تازه در غذاها استفاده کنید ، از روغن های گیاهی مانند روغن زیتون حدود ۱-۲ قاشق غذاخوری در روز استفاده کنید.

با رژیم غذایی مدیترانه‌ای جوان بمانید

پژوهشگران علوم پزشکی می گویند نتایج یک طبق مطالعه جدید نشان داده رژیم غذایی به سبک مدیترانه‌ای موجب کاهش میزان نشانگر التهابی موسوم به پروتئین واکنشی C که یکی از نشانگرهای اصلی التهابی مرتبط با روند پیری است، می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پروتئین واکنشی C نام پروتئینی ساخته شده در کبد است که در پاسخ به فاکتورهای آزادشده از ماکروفاژ و سلول چربی درست می‌شود و در موارد التهاب و روماتیسم در خون افزایش می‌یابد.

تاثیر مثبت دیگر این رژیم غذایی این است که میزان از بین رفتن استخوان در افراد مبتلا به آرتروز کاهش می‌یابد.

همچنین سایر پارامترهای دیگر نظیر حساسیت به انسولین، سلامت قلب – عروق، سلامت گوارش و کیفیت زندگی هم در این تحقیق بررسی شد.

به گفته محققان، این اولین پروژه‌ای است که با چنین جزئیاتی تاثیرات رژیم غذایی مدیترانه‌ای را روی سلامت جمعیت مسن بررسی کرده است.

این پروژه تحقیقاتی در پنج کشور اروپایی فرانسه، ایتالیا، هلند، لهستان، و بریتانیا اجرا شد و شامل ۱۱۴۲ شرکت کننده بود. در این تحقیق رژیم غذایی هریک از افراد شرکت کننده ارزیابی شد.

محققان در پایان دریافتند روند پیری در افرادی که از رژیم غذایی مدیترانه‌ای پیروی می‌کردند، به مراتب آهسته‌تر است.

در چند دهه گذشته تحقیقات زیادی در مورد تاثیر این رژیم غذایی بر سلامت انجام شده است و تقریبا همه آن‌ها بر این موضوع تاکید داشته‌اند که این نوع برنامه غذایی کاملا در خدمت سلامت سیستم قلبی وعروقی بدن است ، به‌دلیل اینکه بعد از استفاده طولانی از این نوع غذاها ، کلسترول و تری‌گلیسیرید و فشار خون کاهش پیدا می‌کند و اثرات مثبت دیگر بر سلامت بدن باعث می‌شود تا وضعیت کلی سلامت فرد احتمال بیماری‌های قلبی را به‌طور غیرمستقیم کاهش دهد.

مواد اصلی تشکیل‌دهنده رژیم مدیترانه‌ای‌ میوه‌ها، سبزی‌ها و صیفی‌ها ( به خصوص آن‌ها که برگ سبز بیشتری دارند) ، گیاهان معطر ، غلات ، روغن زیتون ، ماهی ، دانه‌ها و چاشنی‌هایی مانند سرکه سیب و سرکه بالزامیک است.

گوشت و مواد‌غذایی پرچرب سهم کمی در این رژیم غذایی دارند و اغلب فقط در مقادیر کم و فقط برای تنوع به این برنامه غذایی اضافه می‌شوند و شاید این مسئله هم در کنار استفاده زیاد از سبزی‌ها جزو رازهای سلامت این برنامه غذایی باشد.

سرطان ریه، سکته و بیماری‌های قلبی از جمله مهمترین علل مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا در جهان است

مدیر بهداشت عمومی، محیط زیست و عوامل اجتماعی سلامت سازمان بهداشت جهانی (ٌWHO) ضمن هشدار درباره افزایش آلودگی هوا در شهرهای مختلف جهان، برآورد کرده است که سالانه دست‌کم ۷ میلیون نفر در جهان بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، ماریا نیرا مدیر بهداشت عمومی، محیط زیست و عوامل اجتماعی سلامت سازمان بهداشت جهانی در ژنو اعلام کرد که از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ میلادی به طور متوسط شرایط آلودگی هوا وخیم‌تر شده است به نحوی که سطح آلودگی هوا تا ۸ درصد افزایش یافته است . وی همچنین اعلام کرد که ۸۰ درصد از جمعیت شهری در شهرهایی زندگی می‌کنند که سطح آلودگی هوا در این شهرها بسیار بالاست.

این مقام WHO گفت: «ما آمار وحشتناکی داریم. سازمان بهداشت جهانی برآورد کرده است که سالانه ۷ میلیون مرگ و میر بر اثر آلودگی هوا صورت می‌گیرد.»

سازمان بهداشت جهانی افزود: «سطح آلودگی هوا در چندین شهر در چین و هند بسیار بالاتر از دستورالعمل‌های کیفیت هوای پیشنهادی سازمان بهداشت جهانی است. این دو کشور، هند و چین، نیازمند اقداماتی گسترده هستند تا با آلودگی هوا مقابله کنند.»

در گزارش سال ۲۰۱۴ سازمان بهداشت جهانی درباره آلودگی هوا وضعیت آلودگی در یک هزار و ۶۰۰ شهر جهان مورد بررسی قرار گرفته بود اما در گزارش سال ۲۰۱۶ این بررسی ۳ هزار شهر از ۱۰۳ کشور جهان را در بر گرفت.

براساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، آلوده ترین هوا را شهر زابل در ایران داشته است؛ شهری که در تابستان طوفان شن سهمگینی را تجربه می‌کند.

پس از آن ۴ شهر گوالیور، الله آباد، پاتنا و رایپور هند در فهرست آلوده ترین شهرهای جهان قرار گرفته‌اند. دهلی نو پایتخت هند نیز نهمین شهر آلوده جهان لقب گرفته است.

براساس این گزارش، ذرات ریز آلاینده می‌تواند موجب سرطان ریه، سکته و بیماری‌های قلبی شود و همین امر از جمله مهمترین علل مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا در جهان است.

همچنین از جمله مهمترین عوامل آلودگی هوا تردد خودروها به ویژه‌های خودروهای دیزل، سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی ساختمان‌های بزرگ، مدیریت زباله، کشاورزی و استفاده از ژنراتورهایی با سوخت دیزل و زغال سنگ برای تولید انرژی عنوان شده است.

ذرات ناشی از نیروگاههای برق، کارخانه‌ها، وسایل نقلیه و دود ناشی از سوزاندن چوب و زغال دلیل اصلی آلودگی هواست.

محققان تصریح کرده‌اند که برخی از کشورها باید هرچه سریعتر فکری به حال هوایی که شهروندان‌شان تنفس می‌کنند، بکنند.

نفس کشیدن در ریز ذراتِ مایع و یا جامد می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، مشکلات تنفسی و حتی سرطان را افزایش دهد.

اگرچه کشورهای پیشرفته توانسته‌اند در سال‌های گذشته برای حل این معضل گام‌های بزرگی بردارند، اما شمار افرادی که به خاطر آلودگی هوا در کشورهای رو به توسعه می‌میرند، همچنان رو به افزایش است.

بر اساس یک تحقیق، خطر مرگِ ناشی از آلودگی هوا بیش از عواملی همچون سوء تغذیه، چاقی، الکل، سوء مصرف مواد و رابطه جنسی پر خطر است.

بر پایه گزارش‌ها، آلودگی هوا پس از فشار خون بالا، خطرات رژیم غذایی و سیگار، در ردۀ چهارمِ بزرگترین خطرات موجود در جهان برای سلامتی انسان قرار دارد.

گفته می‌شود بیشتر مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا در کشورهای هند و چین که اقتصادشان سریعاً رو به رشد است، رخ می‌دهد.

و تحقیقات قبلی نشان داده است که در یک روزِ آلودۀ پکن یا دهلی شمار ذرات موجود در هوا ممکن است بیش از ۳۰۰ میکروگرم در هر متر مکعب باشد.

« برگه‌ی پیشبرگه‌ی بعد »