زخم پای دیابتی

در طی ۲۰ سال اخیر افزایش مرگ و میر ناشی از دیابت بیشتر ناشی از عوارض عروقی دیابت بوده است که شامل درگیری عروق ریز مانند درگیری‌های کلیه و رتینوپاتی و درگیری عروق بزرگ شامل عروق انتهای اندام تحتانی که به دنبال آن اختلال در فرایند ترمیم زخم رخ می‌دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، پای دیابتی به هر گونه آسیب و پاتولوژی که نتیجه مستقیم دیابت و یا عوارض دراز مدت (و یا مزمن) دیابت در پای بیمار است گفته می‌شود.

حضور آسیب‌های دیابتی مختلف در پا٬ سندرم پای دیابتی نامیده می شود. اتیولوژی زخم‌های دیابتی شامل موارد بسیاری است.

در یک مطالعه، ‎۶۳٪ زخم‌های دیابتی به ۳ مورد نوروپاتی حس محیطی، دفرمیتی ( تغییر شکل ) و تروما نسبت داده شده‌اند که بیشترین پاتولوژی و آسیب در پای بیمار اتفاق می‌افتد

دیابت با چند مکانیسم موجب زخم پای دیابتی می‌شود. معمولاً علت اصلی ایجاد زخم فقدان حس درد در زمینه نوروپاتی است. از طرفی دیگر خود نوروپاتی پوست پا را خشک و شکننده می‌کند و استعداد ترک برداشتن پوست را افزایش
.
از طرف دیگر به علت اختلال سیستم ایمنی، ساز و کار مقابله با میکروب‌ها در افراد دیابتی اختلال دارد و زخم افراد دیابتی در عفونی شدن قرار دارد. از طرف دیگر به علت درگیری عروقی، خون رسانی به بافت‌های آسیب دیده مختل است و همین ترمیم بافت را با اختلال مواجه می‌کند.

به دلیل آثار سمی قند بالا بر بافت های مختلف بدن، بیماران مبتلا به دیابت در معرض ابتلا به عوارض حاد و مزمن متعددی هستند. زخم پا از عوارض جدی بیماری دیابت است.

زخم پا

بیماری‌های مربوط به پا‌ مانند زخم‌ها، عفونت‌ها و گانگرن علل اصلی بستری‌شدن بیماران دیابتی را تشکیل می‌دهند. زخم‌های اندام تحتانی زندگی اجتماعی و اقتصادی بیماران را تحت تاثیر منفی خود قرار می‌دهند که این اثر ناشی از کاهش توانایی و عملکرد بیمار، کاهش درآمد و افت کلی کیفیت زندگی بیمار است.

زخم‌های اندام تحتانی در بیماران دیابتی به چند دسته طبقه‌بندی می‌شوند، از جمله زخم‌های نوروپاتیک که به دلیل اختلال اعصاب حسی و حرکتی پاها به وجود می‌آیند، یا زخم‌های ایسکمیک که به دلیل تنگ شدن و نارسایی شریان‌های محیطی پا به وجود می‌آیند. زخم‌های عفونی نیز معمولا به دلیل آسیب اولیه پوست یا ناخن، ورود میکروب‌ها و ایجاد کانون عفونت در پاها به وجود می‌آیند.

هر کدام از زخم‌های فوق، ویژگی‌های خاص خود را دارند، مثلا زخم‌های نوروپاتیک به طور مزمن روی پینه‌ای که در اثر فشار طولانی‌مدت بر قسمتی از پا به وجود آمده است ایجاد می‌شوند و معمولا فاقد درد هستند، در صورت عدم درمان ممکن است دچار عوارضی چون عفونت، عفونت استخوانی و در برخی موارد،‌ قطع عضو درگیر شوند. زخم‌های ایسکمیک ابتدا به صورت تاول ایجاد می‌شوند و به تدریج بافتی که مرده است (ناحیه نکروتیک) در زیر آن آشکار می‌شود. زخم‌های عفونی ممکن است به دلیل ورود میکروب‌ها از هر گونه سوراخ یا فرورفتگی در پوست و حتی گوشه ناخن ایجاد شوند.

اگر بیمار مبتلا به دیابت در معاینه پاهایش دچار کاهش حس، کاهش تعریق، تحلیل عضلانی، تغییر شکل پا و انگشتان، پینه و فقدان یا ضعف نبض باشد، در معرض خطر زخم پاها است.

مهمترین اقدام پیشگیری از ایجاد زخم است.

– جلوگیری از تحت فشار قرار گرفتن نقاطی از پا که معمولاً تحت فشار قرار می‌گیرند.

– جلوگیری از سوختگی پای دیابتی به وسیله دوری از وسایل گرمازا

– مرطوب نگه داشتن پاها به وسیله وازلین و مرطوب کننده‌ها

اصول اساسی برای درمان زخم پای دیابتی

۱) پرهیز از فشار آوردن به زخم:

هنگام فعالیت‌های روزانه مثل راه رفتن، نباید به محل زخم فشاری وارد شود تا امکان بهبود زخم فراهم شود. گچ گرفتن، آتل‌بندی و استفاده از کفش‌های مخصوص از راه‌های حذف فشار هستند.

۲) کنترل عفونت:

از آنجا که سیستم دفاعی بدن بیمار دیابتی ضعیف شده و نمی‌تواند به طور طبیعی عفونت‌ها را از بین ببرد، در بسیاری از موارد (هنگامی که عمق زخم بیش از لایه سطحی پوست باشد) نیاز به تجویز آنتی‌بیوتیک‌هایی مثل کلیندامایسین، سیپروفلوکساسین و سفالکسین برای پیشگیری از عود زخم وجود دارد.

۳) خون‌رسانی کافی:

تا زمانی که خون‌رسانی مناسب به محل زخم وجود نداشته باشد، زخم ترمیم نخواهد شد. گاهی برای تامین خون‌رسانی کافی، به پیوند عروق نیاز است.

۴) دبریدمان:

حتما باید تمام نسوج مرده و له‌شده یا عفونی تا حد امکان از محل لبه‌های زخم و کف زخم برداشته شوند. باید نحوه مراقبت از پاها به بیمار دیابتی  دقیقا آموزش داده شود.

بیماران دیابتی باید روزانه پاها را از نظر قرمزی، تاول، بریدگی، تغییر حرارت (گرمی یا سردی)، تورم و از دست رفتن حس بررسی نمایند

از دست دادن پاها

از شایع ترین عوارض دیابت از دست دادن پا می‌باشد. علل ایجاد پای دیابتی متعدد است که شامل درگیری اعصاب محیطی توسط دیابت، ضربه‌های خفیف و تکراری، زخم‌های پوستی، عفونت، کاهش خونرسانی به پا در اثر درگیری عروق و مراقبت از زخم می‌باشد.

جالب است بدانیم که شایع ترین نوع استرس مکانیکی در نتیجه راه رفتن اتفاق می‌افتد. بیمارانی که به علت درگیری اعصاب محیطی پای بی‌حسی دارند و درد را درک نمی‌کنند، با هر قدم راه رفتن منجر به تخریب و التهاب بافتی می‌شوند. نواحی حساس به فشار مداوم راه رفتن عبارتند از انگشت بزرگ و سر استخوان های کف پا.

اساس پیشگیری از مشکلات پای دیابتی، آموزش بیمار است. در هر جلسه ویزیت، باید به بیمار آموزش بدهیم و راجع به اهمیت کنترل دقیق و مناسب قند خون و مراقبت منظم پا و اثرات مضر سیگار کشیدن روی سیستم عروقی و اهمیت استفاده از پوشش مناسب برای پای بی‌حس تاکید کنیم.

باید به بیمار لیستی از بایدها و نبایدها بدهیم و نحوه مراقبت صحیح از پا را به وی بیاموزیم؛ مثلا اگر حس پا کاهش یافته بود، برداشتن میخچه‌ها و پینه‌ها و ناخن‌هایی که در پوست فرو رفته‌اند فقط باید توسط کارشناسان بهداشتی صورت گیرد. پینه‌ها باید پس از تمیز کردن پوست برداشته شود (به ویژه پینه‌های روی برجستگی های استخوانی).

شرایط زیر در پای دیابتی همراه با افزایش خطر قطع عضو است:

– نوروپاتی محیطی و از دست دادن حس محافظتی (Protective)
– تغییر در بیومکانیک پا (درحضور نوروپاتی)
– مدارکی دال بر افزایش فشار بر پا ۰قرمزی و خونریزی در زیر پینه(کالوس))
– تغییر شکل استخوان
– بیماری عروق محیطی (کاهش یا نبودن نبض)
– سابقه زخم یا قطع عضو
– پاتولوژی شدید ناخن

درمان پای دیابتی

– بیمارانی که دچار نوروپاتی یا علایمی دال برافزایش فشار برپا هستند. باید کفش مناسب بپوشند. به بیماران باید در مورد از دست دادن حس پا و مشاهده روزانه پاها آموزش داده شود
– بیمارانی که دچار اریتم، گرمی و پینه در پا هستند، باید کفشی بپوشند که فشار را بر پا متعادل کند.
– کالوس باید دبرید شود (به وسیله متخصص مربوطه)
– بیماران دچار تغییر شکل استخوان، باید کفش‏هایی که عرض زیاد و عمق زیاد دارد، بپوشند یا کفش مناسب برای آنها تهیه شود.
– از نظر بررسی عروق محیطی، شرح حال لنگیدن در بیمار سوال شود و نبض‏های پا لمس شود و اندکس مچ پایی- بازویی (Ankle- Brachial Index= ABI) اندازه‏گیری شود و در صورت نیاز، بررسی عروقی، دارودرمانی و یا اقدام جراحی انجام شود.
میزان نرمالABI  بین ۳/۱-۱ می‏باشد. درصورتیکه کمتر از ۹/۰ باشد به احتمال ۹۵% درگیری عروق محیطی در آنژیوگرافی تأیید خواهد شد. در کسانیکه عروق محیطی آنها کالسیفیه و non compressible باشد این میزان به بالاتر از ۳/۱ افزایش خواهد کرد.
– بیمارانی که سابقه زخم پا داشته‏اند، باید از نظر عوامل مساعد کننده بررسی شوند.
– بیمار از نظر خشکی پوست و عفونت قارچی بررسی شود.
درمان بیماران دیابتی دارای زخم پا، در الگوریتم ۳ آورده شده است.
پیشنهادها براساس Evidenced- Based Medicine
– تمام افراد دیابتی، باید سالیانه از نظر تشخیص گروه پرخطر، معاینه شوند، که شامل بررسی حس محافظتی، ساختمان پا، بیومکانیک آن، بررسی وضعیت عروقی و پوست پا می‏باشد.
– بیمارانی که یک یا چند عامل خطر دارند، از نظر پیدایش سایر عوامل خطر مکرراً بررسی شوند.
– بیمارانی که نوروپاتی دارند، در هر ویزیت پای آنها مشاهده شود.
– در افراد کم‏خطر بررسی وضعیت نورولوژیک با استفاده از آزمون مونوفیلامان است.
– بیماران دیابتی و پرخطر از نظر زخم باید با توجه به عوامل خطر و درمان آن آموزش داده شوند.
– بیماریابی اولیه برای عروق محیطی شامل پرسیدن شرح حال لنگیدن و بررسی نبض‏های پا است و نیز چون بسیاری از بیماران مبتلا به عروق محیطی بدون علامت هستند، اندکس مچ پایی- بازویی را باید تعیین نمود.

توصیه‌هایی که به شما کمک می‌کند تا بر افسردگی غلبه کنید

بهمن ۱۶, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : آموزش سلامت, بهداشت روان, مشروح اخبار

۱- سعی کنید هر روز سر ساعت خاصی از خواب بیدار شوید، حتی اگر دلتان نخواهد، به محض بیدار شدن از رختخواب بیرون بیایید.

۲- از نرمش و ورزش غفلت نکنید:

هر کاری که شامل فعالیت و تحرک جسمی باشد، حالتان را بهتر خواهد کرد. اگر هنگام پیاده روی افکار منفی به شما هجوم آورد به ورزش دیگری بپردازید.

نرمش و ورزش‌های موسوم به ایروبیک (ورزش‌های هوازی) و شنا بسیار مفید می‌باشند. تمرینات بدنی منظم قوی‌ترین عامل طبیعی است که می‌تواند افسردگی را برطرف سازد.

ثابت شده است که تمرینات منظم موجب افزایش میزان ماده‌ای به نام اندروفین در مغز می‌شود. ماده‌ای قوی که به طور طبیعی باعث تقویت و بهتر شدن روحیه فرد می‌گردد. نگرانی و اضطراب را کاهش می‌دهد.

خواب را تنظیم می‌کند و به شما آرامش می‌بخشد. موجب فعالیت ذهنی مثبت می‌شود. احساسات فروخورده و سرکوب شده و انباشته شده را آزاد می‌سازد. افسردگی خفیف را درمان می‌کند. نگرش فکری و عزت نفس را بهبود می‌بخشد. عملکرد قلب را تقویت می‌کند. فشار خون را پایین می‌آورد. عمل انتقال اکسیژن به سراسر بدن را بهبود می‌بخشد. از پوکی استخوان جلوگیری می‌کند. موجب کنترل قند خون می‌شود.

اگر تمرینات بدنی انجام نمی‌دهید و بالاتر از ۴۰ سال سن دارید یا مبتلا به بیماری خاصی هستید قبل از شروع تمرینات بدنی به یک پزشک متخصص مراجعه کرده و مطمئن شوید که از تندرستی کامل برخوردارید و انجام تمرینات بدنی به رایتان زیان بخش نخواهد بود.

۳- اعتقادات مذهبی خود را تقویت کنید و به خدا توکل کنید. همچنین در مراسم مذهبی و فعالیت‌های اجتماعی شرکت کنید.

۴- وظایف یا کارهای دشوار و بزرگ را به قسمت‌های کوچک تقسیم کنید. الویت بندی کنید و آنچه را می‌توانید انجام دهید.

۵- اهداف واقع بینانه ای داشته باشید. اهداف سخت و مشکل برای خود تعیین نکنید و مسئولیت بیش از حد را به دوش نگیرید. از خود انتظار زیادی نداشته باشید. هر روز یک هدف کوچک برای خود تعیین کنید و سعی کنید به آن برسید.

به یاد داشته باشید اگر افسردگی انرژی و انگیزه ما را کاهش می‌دهد، انجام حتی یک کار کوچک در روز به شما کمک می‌کند احساس بهتری راجع به خود داشته باشید.

اهداف خود را با عباراتی مثبت بیان کرده و در عبارات خود از کلمه منفی استفاده نکنید.

به جای اینکه بگویید من دیگر قند، شیرینی، بستنی و سایر خوراکی‌های چاق کننده را نخواهم خورد بهتر است بگویید من از خوردن خوراکی‌های سالم و مغزی که کالری کمتری دارند لذت می‌برم.

۶- سعی کنید با دیگران معاشرت کنید :

کنار دیگران بودن به مراتب بهتر از تنهایی است و به شما کمک می‌کند. وقتی حوصله ندارید شاید خوشتان نیاید با دیگران صحبت کنید ولی بهتر است بدانید در چنین شرایطی حرف زدن با دیگران می‌تواند به شما کمک کند. با کسی که دوست دارید و در مورد موضوعی که دوست دارید، صحبت کنید.

۷- سعی کنید حالت چهره خود را تغییر دهید :

پژوهش گران نشان داده‌اند که حالت صورت شما می‌تواند احساسات را تغییر دهد. پس لبخند بزنید و اگر بی اختیار اخم کرده‌اید، اخم‌هایتان را باز کنید.

۸- هر بار کاری را خوب انجام می‌دهید و یا هر وقت که حالتان خوب است، احساس و افکار خود را یادداشت کنید. به مرور این نوشته‌ها در زمان‌هایی که احساس خوبی ندارید به شما نشان می‌دهد که این حال بد شما پایدار نبوده و مدتی بعد احساس بهتری خواهید داشت.

۹- بپذیرید که هر فرد توانایی‌ها و خصوصیات متفاوتی دارد. روی خصوصیات خاص خود تاکید کنید.

۱۰- از یک متخصص کمک بگیرید :

بزرگ‌ترین کمک به افراد افسرده این است که آن‌ها را ترغیب کنیم تا از دیگران کمک بگیرند. افراد خانواده و دوستان بیمار افسرده را تشویق و ترغیب کنند تا درمان را شروع کنند و خود را از درد و رنج‌های ناشی از بیماری نجات دهد. در مورد بیماران افسرده، هرگونه حرف، اقدام یا فکر مربوط به خودکشی را نادیده نگیرید و از یک متخصص کمک بخواهید.

۱۱- تغذیه مناسب:

ارتباط ظریف و اساسی بین جسم و روح وجود دارد. تغذیه مناسب نه تنها به بهبود کیفیت جسم کمک می کند بلکه روح را نیز ارتقا می بخشد. اختصاص بخش اعظمی از تغذیه به میوه ها و سبزیجات تازه و غلات بسیار مفید است. بهتر است مصرف چربی و شیرینی جات را محدود کنید.

بعضی مطالعات حاکی از این حقیقت است که اسید چرب امگا ۳ و ویتامین B12 به تغییر خلق و خو و رفع افسردگی کمک می کند.

یکی از بارزترین علایم افسردگی اضطراب می باشد و مصرف بیش از اندازه کافئین باعث بروز عصبیت، دلهره و اضطراب می شود. محدود کردن موادی مثل قهوه، چای، شکلات و… می تواند تغییر به سزایی در بهبود خلق و خو داشته باش

۱۲- اکتشاف خلاقیت:

نقاشی، عکاسی، بافندگی و یا نویسندگی فعالیت هایی هستند که فرد با انجام آن می تواند احساس درونی خود را بهتر بیان کند.

خلاقیت احساس خوبی در فرد ایجاد می کند. هدف خلق شاهکار نیست. بلکه انجام کاری است که ایجاد لذت می کند و رضایت خاطر بیشتری به همراه دارد.

چگونه افسردگی را از خود دور کنیم

افسردگى (DEPRESSION) حالتى احساسى است که مشخصه‏اش اندوه، بى‏احساسى (APATHY) ، بدبینى (PESSIMISM) و احساس تنهایى است.              

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، خشم، شادی و غم بخش های جدایی ناپذیر انسانند. احساسات انسان همان قدر که ناشی از محیط اطراف است به درون آن ها نیز برمی گردد.

گرچه افراد بسیاری بر این باناورند که افسردگی تنها از عوامل بیرونی ناشی می شود و متاثر از وضعیت های ناگوار است؛ علم جدید نشان می دهد که در موارد زیادی تنها تغییرات اعصاب مرکزی و آسیب های وارد بر آن، بدون ارتباط با اتفاقات بیرونی، باعث بروز علائم افسردگی شده اند.

افسردگی احساس فراگیری است که باعث ایجاد رنج و ناتوانی زیادی می شود و بیماری شایعی است که از سالیان پیش مورد توجه پزشکان بوده است و علائم و نشانه های آن را به خوبی می شناسند و خوشبختانه درمان های موثری نیز برای آن وجود دارد.

علایم و نشانه¬های افسردگی :

خلق افسرده :

مهمترین ویژگی افسردگی احساس غم و اندوهی است که فرد در اکثر ساعات آن را حس می کند و حداقل به مدت دو هفته به طول می انجامد. این غم و اندوه با احساس غمگینی مختصری که به صورت کوتاه مدت و در اثر اتفاقات ناخوشایند روزانه رخ می دهد، متفاوت است.

کاهش حس لذت بردن :

عدم و یا کاهش لذت بردن از فعالیت هایی که فرد قبلاً از انجام آنها احساس خوشایندی داشته است. مثلاً فرد ورزشکاری که دیگر از انجام حرکات ورزشی لذت نمی برد.

احساس پوچی و بی ارزشی : فرد خود را آدمی بی ارزش و سربار خانواده و جامعه می بیند و حس زیادی بودن به وی دست می¬دهد.

احساس گناه :

فرد به صورت نامتناسبی حس گناه دارد و بر این باور است که همه کارهای وی سبب آزار و اذیت دیگران است.

احساس بلاتصمیمی :

فرد دیگر در مورد مسایل روزمره زندگی خود مثل سابق توانایی تصمیم گیری و مدیریت ندارد.

احساس ناامیدی :

فرد مبتلا آینده خود را تباه شده می بیند و هیچ آینده خوبی برای خود و اطرافیانش متصور نیست.

احساس درماندگی :

فرد مبتلا هیچ راه حلی جهت برون رفت از مشکلات و وضعیت نامناسب فعلی نمی بیند و مثل کسی است که تمامی درها به روی او بسته شده است.

آرزوی مرگ :

فرد آرزوی مرگ دارد و دیگر علاقه ای به ادامه زندگی ندارد و در بعضی مواقع به علت شدت افسردگی حتی افکار خودکشی و یا اقدام به خودکشی دارد.

خستگی زودرس و کاهش انرژی :

فرد مبتلا همیشه حس می کند که توان و انرژی وی کم شده است و در طی انجام فعالیت های معمول زندگی زود خسته می شود.

تغییرات اشتهاء :

اغلب فرد دچار کاهش اشتها می¬شود اما در بعضی مواقع افزایش اشتهاء نیز دیده می شود. به طور کلی کاهش یا افزایش غیرعادی اشتها می¬تواند همراه با تغییرات وزن باشد.

تغییرات الگوی خواب:

فرد اغلب دیر به خواب می رود. در طی خواب مکرراً بیدار می شود و از خواب خود لذت نمی برد. البته بعضی مواقع افزایش خواب و خواب آلودگی نیز می تواند علامتی از افسردگی باشد.

کاهش تمرکز و حافظه :

فرد مبتلا در انجام کارهایی مثل مطالعه ، خیاطی و آشپزی و … تمرکز لازم را ندارد و حس می¬کند که فراموشکار شده است.

کندی روانی حرکتی : فرد هم در اعمال و حرکات و هم در سرعت فکر و تصمیم گیری دچار کندی می شود. به طوری که این کندی توسط اطرافیان بیمار قابل ملاحظه است.

برای مبارزه با افسردگی اقدامات زیر بسیار کمک¬کننده است :

رفتارهای خود را تغییر دهید : وقتی افسرده هستیم، انجام فعالیت های روزمره برای ما طاقت فرسا است. با این حال، سازماندهی و برنامه ریزی برای آنها به روشی که بتوان آنها را گام به گام به مرحلۀ اجرا درآورد، بسیار مفید خواهد بود.

تجزیه مشکلات به اجزای کوچک تر :

فرض کنید مجبورید به خرید بروید، سعی کنید قبل از شروع به خرید، به تمام چیزهایی که می خواهید بخرید، فکر نکنید. در مقابل اولین کاری که باید بکنید این است که سری به آشپزخانه بزنید و فهرستی از چیزهای مورد نیاز تهیه کنید. وقتی این کار را انجام دادید می توانید با کمک آن در فروشگاه هرچه را که نوشته¬اید به راحتی تهیه کنید.

برنامه ریزی برای فعالیت های مثبت :

فعالیت های ساده ای که انجام آنها باعث خوشحالی شما می شود. به عنوان مثال، اگر دوست دارید به پارک بروید در آنجا کتاب بخوانید، یا به دیدن دوست خود بروید، یا قدم بزنید و برای انجام این فعالیت ها برنامه ریزی کنید.

سازش با ملالت :

بعضی از افسردگی ها ناشی از ملالت و خستگی هستند. زندگی برای بعضی از افراد افسرده، خسته کننده و تکراری شده است. در این خصوص می¬شود فکر کرد که چه فعالیت هایی را مایلید انجام دهید تا از این ملالت خارج شوید. مثلاً یک زن خانه دار می تواند طوری برنامه ریزی کند که بیشتر بیرون بروند و تماس و معاشرت بیشتری با دیگران پیدا کنند.

افزایش فعالیت جسمانی : فعالیت های جسمانی به ویژه در زمان خشم یا ناکامی مفید هستند.

منحرف کردن افکار :

گروهی از افراد غیرافسرده تصمیم می¬گیرند تجربه زیر را انجام دهند. از آنها خواسته می¬شود هر شب به افکار و تخیلات جنسی بپردازند. فکر می¬کنید برای بدن و احساس آنها چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در این صورت، آنها متوجه خواهند شد که وقتی به تخیلات جنسی می پردازند، بدنشان در نتیجه ترشح هورمون های خاصی در مغز از نظر جنسی برانگیخته می شود تا آنها را برای انجام اعمال جنسی آماده کند. افکار افسردگی زا نیز می توانند نوعی برانگیختگی بدنی ایجاد کنند و مواد شیمیایی ترشح شده در مغز را تحت تأثیر قرار دهند.

حال همان افراد غیرافسرده می توانند با گرفتن دوش آب سرد یا منحرف کردن افکار خود به موضوعات دیگر، به کنترل افکار جنسی خود بپردازند و از برانگیختگی بیشتر جلوگیری کنند. به همین قیاس می¬توان این روش را برای افسردگی نیز به کار گرفت.

ایجاد کردن فضای شخصی :

گاهی ما احساس می کنیم همه وقتمان صرف برطرف کردن نیازهای دیگران می شود و به همین دلیل فرصتی برای رسیدگی به خودمان نداریم. در این صورت بیش از حد برانگیخته می شویم و دوست داریم از موقعیت فرار کنیم.

اگر می خواهید فرصتی برای خود داشته باشید، سعی کنید با اعضای خانواده و کسانی که به شما نزدیکتر هستند صحبت کنید. آنها را در جریان بگذارید. به آنها بگویید که این امر به معنای رد کردن آنها نیست و این برای شما یک انتخاب مثبت است تا بتوانید فرصت بیشتری برای رسیدگی به خود و نیازهایتان داشته باشید.

شناختن محدودیت های خود : سعی کنید این نکته را بفهمید که شما چه در نقش والدین باشید که با تربیت فرزندان سرو کار دارید و چه کسی که در محیط کار سعی می کند به وظایف خود عمل کند، در میزان فعالیتی که می¬توانید انجام بدهید، محدودیت دارید.

مدارا کردن با مشکلات خواب : خواب در افراد مختلف متفاوت است. هرگز از اینکه نمی¬توانید به اندازه کافی بخوابید، نگران نباشید. مشکلات خواب انواع مختلف دارد. بعضی از افراد نمی¬توانند زود به خواب بروند، بعضی از افراد صبح خیلی زود از خواب بیدار می شوند، بعضی ها هم یکی دو ساعت بعد از به خواب رفتن بیدار می¬شوند، بعضی از افراد نیز خواب سبکی دارند.

خواب نیز همانند رفتارهای دیگر نیاز به تنظیم و اداره کردن دارد. خوردن یک لیوان شیر قبل از رفتن به رختخواب می تواند در نحوه خواب شما موثر و مفید باشد. مطمئن شوید که رختخوابتان راحت است و هوا در اتاق جریان دارد. حتماً برنامه ریزی کنید.

هیچ وقت تا دیروقت کار نکنید، زیرا فکرتان مشغول کارهایی می شود که انجام می دهید و به همین دلیل نمی¬توانید به راحتی بخوابید. در برنامه ریزی برای خوابیدن، نیم تا یک ساعت قبل از خواب، سعی کنید راحت و آرام باشید. برای این کار می توانید به موسیقی آرام بخش گوش کنید یا به تمرین آرمیدگی بپردازید.

اگر امکان دارد قبل از خواب کتاب بخوانید. در طول روز ورزش های سبکی انجام دهید. از مصرف نوشیدنی های محرک خصوصا در ساعات نزدیک به خواب،  اجتناب کنید. اگر خوابتان نمی برد هرگز در رختخواب نمانید و در مشکلات خود غرق نشوید.

مدارا با بدن خود: یاد بگیرید که با بدن خود با مدارا و احترام رفتار کنید. به جسم خود یاد بدهید چگونه آرام باشد و آن را تمرین دهید و خوب به تغذیه¬اش بپردازید. گاهی افسردگی ناشی از بعضی شرایط جسمانی است.

بعضی از این شرایط جسمانی عبارتند از: نقص در کارکرد غده تیروئید، کم¬خونی، کمبود ویتامین ها (مثلاً ب ۱۲)، مشکلات هورمونی، سکته، عوارض استفاده از بعضی از داروها.

داروهای ضدافسردگی: بسیاری از مردم نگرانند تا مبادا به داروهای ضدافسردگی اعتیاد پیدا کنند، ولی باید بگوییم این داروها اعتیادآور نیستند.

عوارض جانبی و ناراحت کننده استفاده از این داروها، به واسطه اثرات سودمندی که ممکن است بر خلق و خوی شما بر جای بگذارند، متعادل و خنثی می شوند.

رژیم غذایی سالمی داشته باشید : افراد افسرده، رژیم غذایی ضعیفی دارند. سعی کنید رژیم غذایی سالم و متعادلی داشته باشید و از میوه¬های تازه، سبزیجات و درصد بالایی از کربوهیدرات¬ها (از قبیل ماکارونی، نان و سیب¬زمینی)، در برنامه غذایی خود استفاده کنید؛ زیرا این غذاها انرژی خود را به آهستگی آزاد می¬کنند و ممکن است باعث افزایش برخی مواد شیمیایی در مغز شوند که در هنگام افسردگی کاهش یافته¬اند.

ورزش کنید : شواهد زیادی وجود دارند که نشان می¬دهند ورزش می¬تواند برای درمان افسردگی¬های خفیف تا متوسط، بسیار مفید و سودمند باشد، زیرا باعث افزایش تولید برخی مواد شیمیایی در مغز می¬شود.

از میزان الکل مصرفی خود بکاهید : مصرف الکل می¬تواند باعث ایجاد افسردگی شود، بنابراین بهتر است از میزان الکل مصرفی خود بکاهید، به ویژه اگر هدفتان از خوردن مشروبات الکلی کنترل خلق و خو باشد.

محرک و سایر داروها : اگر از محرک¬ها استفاده می¬کنید، سعی کنید آن را کنار بگذارید، حتی اگر قهوه باشد، که یک ماده محرک خفیف است.

مسکن¬ها : استفاده از مسکن هرچند وقت یک¬بار مفید است. با این حال، اگر به مدت طولانی از داروهای مسکن استفاده می¬کنید، باید به فکر ترک آنها باشید

توصیه‌های ضروری برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲

دیابت نوع ۲ یا دیابت بزرگسالان معمولا در میانسالی بروز می‌کند و زمینه ارثی در ایجاد آن دخیل است. این نوع دیابت به علت مقاومت پیدا کردن سلول‌های بدن به انسولین رخ می‌دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دیابت نوع ۲ نیز علاجی ندارد، اما کارهای مختلفی می‌توان برای اداره درمانی و نیز پیشگیری از آن انجام داد. برای کنترل و جلوگیری از این بیماری باید رژیم غذایی سالم مصرف کرد، به مقدار کافی ورزش کرد و وزن خود را متعادل نگهداشت.

بیمارانی که این اقدامات در آنها موثر واقع نشود، معمولا تحت درمان با قرص‌های خوراکی پایین‌آورنده قند خون قرار می‌گیرند؛ البته ممکن است در درازمدت این قرص ها تاثیر خود را از دست بدهند و بیمار مجبور شود با تزریق انسولین قند خون خود را طبیعی نگهدارد.

کنترل دقیق دیابت و طبیعی‌کردن قند خون در هر دو نوع دیابت می‌تواند باعث جلوگیری از بروز عوارض درازمدت تهدید کننده حیات ناشی از آن شود و عمر طبیعی بیماران را تضمین  کند.

دیابت نوع ۲ بسیار شایع ‌تر از دیابت نوع یک است به طوری که ۹۰ تا ۹۵ درصد بیماران به نوع ۲  دیابت مبتلا هستند.

بالا بودن قند خون و عدم کنترل آن در دراز مدت می تواند در همه ی اندام های بدن از جمله چشم ، کلیه ، قلب و عروق خونی ایجاد اختلال نماید.

افراد دیابتی نوع دو لازم است به توصیه‌های زیر عمل کنند :

۱- برای جلوگیری از تغییرات قند خون، ترتیب مصرف مواد غذائی بصورت وعده اصلی و میان وعده‌ها رعایت شود؛ بیماران قندی به جای سه بار غذا خوردن معمولی، همان مقدار غذا را در شش بار میل نمایند. یعنی انسولین کم برای سوزانیدن قند کمی که در مقدار غذای کم خورده شده وجود دارد، کافی باشد.

۲- اگر قند خون بیمار کنترل نشده باشد قندهای ساده از رژیم غذایی شخص به کلی حذف گردد.

۳- میزان فیبر دریافتی در آنان حدود ۳۰ تا ۴۰ گرم و بیشتر از نوع فیبر محلول باشد، از این جهت مصرف حبوبات (مانند انواع لوبیا‌ و عدس)، سبزیجات (بخصوص پیاز، سیر، نخود فرنگی، کلم بروکلی، کرفس) و میوه‌جات کم شیرین (مانند کیوی، آلبالو، توت فرنگی) توصیه می‌شود که میوه‌جات و سبزیجات علاوه برداشتن فیبر حاوی مقدار زیادی عوامل آنتی اکسیدانی مانند ویتامین E ، ویتامین C ، بتاکاروتن (پیش ساز ویتامین A) و عناصر مغذی گوناگون هستند که مصرف آنها برای بیماران قندی ضرورت دارد.

۴- بین ۵۰ تا ۶۰ درصد کل کالری روزانه از کربوهیدرات ها باشد که بهترین نوع کربوهیدرات ها، غذاهای نشاسته‌ای پرفیبر است (قند موجود در غذاهای خورده شده با فیبر زیاد خیلی به کندی جذب روده‌ها می‌شود) که در نان‌های سبوس‌دار (مانند جو، سنگک) و غلات کامل یافت می‌شود.

۵- بیمارانی که در کنار رژیم غذایی قرص نیز مصرف می‌کنند برای جلوگیری از پایین افتادن قند خون، قبل از خواب یک میان وعده (مثلاً ۱ عدد میوه) مصرف نمایند.

۶- تا حد امکان از گوشت سفید مثل ماهی بجای گوشت قرمز استفاده نمایند.

۷- مقدار دریافت نمک را در سطح پائین نگه دارند.

۸- مصرف چربی‌های غذائی باید بصورت کنترل شده و به مقدار کم باشد تا کمتر دچار بیماری‌های قلبی – عروقی شوند.

۹- در کل روز‌های هفته همراه با رژیم غذایی مناسب، بعد از صرف غذا ورزش متوسط یا سبک انجام شود. بطور کلی ۳۰ دقیقه پیاده روی با سرعت متوسط بعد از صرف غذا قند خون را تنظیم می‌کند.

۱۰- استرس، اضطراب و فشار روحی را در خود کاهش دهند، کمی آرامش فکری و استراحت داشته باشند، چون پژوهشهای اخیر دانشمندان حاکی از آن است که یک استراحت ده دقیقه‌ای بعد از وقت  صبحانه یا ناهار درکاهش قند خون اشخاص دیابتی مؤثر می‌باشد.

مروری بر بیماری دیابت

بهمن ۱۱, ۱۳۹۲ توسط :   موضوع: : اخبار علمی پزشکی, ديابت, مشروح اخبار

بیماری دیابت شیرین یا قند خوندیابت بیماری است که انسولین توسط بدن تولید نشده و یا بطور مناسب استفاده نمی شود. انسولین هورمونی است که قند، نشاسته و سایر مواد غذایی را به انرژی مورد نیاز برای زندگی روزمره تبدیل میکند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،انسولین به گلوکز(نوعی قند که بعنوان سوخت سلولهای بدن مورد استفاده قرار می گیرد) کمک می کند وارد سلولها شود و در بدن بعنوان سوخت استفاده شود. گلوکز بدن ما از غذاهایی که می خوریم به دست می آید. کبد می تواند از غذاهای شیرین یا هضم غذاهای نشاسته ای مثل حبوبات و سیب زمینی، گلوکز بسازد.

بعد از هر وعده غذایی سطح گلوکز خون افزایش می یابد و انسولین در داخل خون ترشح می شود. وقتی که سطح گلوکز پایین می آید برای مثال در طول فعالیت های جسمی میزان انسولین کاهش می بابد. بنابراین انسولین نقش اساسی در تنظیم میزان قند خون دارد و مانع افزایش قند خون می شود. اما در بدن بیماران دیابتی ترشح انسولین با مصرف غذا افزایش نمی یابد و در بسیاری از موارد اصلاً انسولین وجود ندارد و یا مقدار آن خیلی کم است. اگر انسولین وجود نداشته باشد قند وارد سلول ها نمی شود و مقدار آن در خون افزایش می یابد.
اداره کردن دیابت سه قسمت دارد:
ـ تغذیه سالم ، فعالیت بدنی، دارو(در صورت لزوم)
شما می توانید قند خون(گلوکز خون) و دیابت را با تغذیه سالم، فعالیت بدنی کافی و تنظیم وزن بدن کنترل کنید. همچنین وزن سالم میتواند به شما کمک کند تا مقدار چربی خون(کلسترول) را کنترل کرده و باعث کاهش فشارخون شود. بسیاری از افراد دیابتی به دارو احتیاج دارند تا قند خونشان را کنترل کنند.
● علائم دیابت چیست؟
ـ تشنگی زیاد یا پرنوشی و پر ادراری
ـ گرسنگی یا پرخوری
ـ خستگی زیاد و بی حوصلگی
ـ کاهش وزن بدن
ـ خارش دستگاه تناسلی و دوره های منظم قارچهای پوستی در دستگاه تناسلی
ـ ضعف بینایی
ـ احساس سوزش در انگشتان دست و پا
ـ تأخیر در بهبود زخم ها و بریدگی ها
بیماری قند میتواند باعث مرگ شود. قند خون بالا به بدن آسیب می رساند از جمله قوه بینائی، پاها، توانائی جنسی
قند خون بالا به اعضا بدن شما از جمله قلب، مغز، کلیه، رگهای خونی و دندانها آسیب می رساند. هیچ نوع درمانی برای بیماری قند وجود ندارد، اما شما می توانید آنرا کنترل کنید. بنابراین می توانید سالم تر باشید.
● سه نوع بیماری قند وجود دارد:
▪ نوع اول:
زمانی پیشرفت می کند که تولید انسولین دربدن متوقف می شود. کمبود یا فقدان انسولین علت اصلی دیابت نوع ۱ است. سلولهای تولید کننده انسولین در پانکراس(لوزالمعده) این افراد آسیب دیده یا کاملاً از بین رفته اند دیابت نوع یک بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود این نوع دیابت با تزریق انسولین و رژیم غذایی و ورزشهای منظمی که توصیه می شود قابل کنترل می باشد .
▪ نوع دوم:
نوع خیلی متداول، در افراد بالای ۳۰ سال بروز میکند قرص یا انسولین برای درمان استفاده می شود. زمانی پیشرفت می کند که بدن فقط مقداری انسولین تولیدمی کند، که برای نیاز بدن کافی نیست یا انسولین تولید شده به درستی عمل نمی کند. این نوع دیابت معمولاً در افراد بالای ۴۰ سال بروز می کند. این نوع دیابت توسط رژیم غذایی و فعالیت بدنی(ورزش) و مصرف قرصهای خوراکی و تزریق انسولین در بعضی مواقع قابل کنترل می باشد
▪ نوع سوم:
بارداری، در دوران حاملگی اتفاق می افتد مادر باید بسیار مواظب باشد تا نوزاد سالمی داشته باشد.
● معیارهای تشخیص دیابت:
ـ قند پلاسمای خون وریدی ناشتا کمتر از ۱۱۰ (طبیعی)
ـ قند پلاسمای خون وریدی ناشتا مساوی یابیشتر از ۱۱۰ و کمتر از ۱۲۶ (قند خون ناشتای غیرطبیعی) (IFG)
ـ در دونوبت قند پلاسمای خونوریدی ناشتا مساوی یابیشتر از ۱۲۶ باشد، تشخیص قطعی دیابت است.
قند خون طبیعی شما را سالم نگه می دارد. قند خون پائین تر از ۷۰ باعث لرزش وعرق کردن می شود. قندخون خیلی بالا(بیشتر از ۲۰۰ ) احساس خستگی و خواب ایجاد می کند.
ـ قند خون خود را آزمایش کنید.
ـ سعی کنید بی خطر و پائین باشد.
ـ مقدار زیادی آب بنوشید.
ـ وقتیکه احساس می کنید حالتان خوب نیست ، قند خون خود را طبق نظر پزشک آزمایش کنید.
ـ میزان خوب وبی خطر: مابین ۱۱۰-۸۰ قبل از غذا خوردن، زیر ۱۶۰ دو ساعت بعد از غذا خوردن.
ـ بعضی قرص میخورند و انواع مختلفی وجود دارد. بعضی افراد انسولین استفاده می کنند.
ـ داروی خود را سر ساعت بخورید.
ـ آنرا هر روز بخورید.
▪ تصمیم گیری باشما است. شما میتوانید نوشیدنی بدون شکر بنوشید. شما میتوانید از چند طریق به خود کمک کنید:
ـ سیگار نکشید.
ـ مقدار قند خون خود را اندازه بگیرید.
ـ فشارخون را اندازه بگیرید.
ـ مرتب آزمایشهای لازم را انجام دهید.
ـ واکسن آنفولانزا را بزنید.
ـ چربی خون را اندازه بگیرید.
ـ هر روز یک قرص آسپرین بچه بخورید(البته با نظر پزشک)
ـ بیشتر ورزش کنید.
ـ غذاهای سالم انتخاب کنید.
ـ خوشحال باشید.
ـ دارو و وسایل مورد نیاز برای آزمایش قندخون فراهم کنید.
ـ هر ورزشی را که دوست دارید انجام دهید. سعی کنید هر روز انجام دهید.
ـ از پاها مراقبت کنید. کفش باید اندازه پا باشد، جوراب باید نرم و تمیز باشد. هر روز پاهای خود را بشوئید و خشک کنید. پابرهنه راه نروید. اگر زخمی روی پاهایتان می بینید فوراً به دکتر مراجعه کنید، منتظر نشوید.
ـ رژیم غذایی سالم مهم است ، وزن طبیعی و سالم به همان اندازه اهمیت دارد. بدن شما باید قابلیت تحرک و ورزش داشته باشد. بدن شما به یک مقدار مفیدی غذا احتیاج دارد سه بار در روز غذا بخورید.( صبحانه، ناهار، شام) انواع مختلف مواد غذائی سالم را بخورید. از غذاهای سرخ شده و چرب پرهیز کنید، یا خیلی کم مصرف کنید، غذاهای تازه و مقدار زیادی سبزیجات بخورید.
● رژیم غذایی سالم:
ـ چربی اشباع کمتر از ده در صد کالری روزانه.
ـ چربی غیر اشباع چند زنجیره ای کمتر از ده درصد کالری روزانه.
ـ چربی غیر اشباع چند زنجیره ای در حد تعادل کالری روزانه.
ـ کربوهیدرات: از غذاهای حاوی فیبرهای قابل جذب بالا استفاده شود.
ـ قندهای ساده: محدودیت قندهای ساده.
ـ پروتئین: کمتر از پانزده درصد کالری روزانه.
ـ میزان کالری دریافتی: به میزان لازم برای نمایه توده بدنی.
ـ میوه ها و سبزی های تازه: برای تأمین قسمتی از انرژی روزانه مصرف آنها توصیه می شود.
استفاده از هرم راهنمای غذا به شما کمک می کند تا انواع غذاهای سالم را بخورید. انواع غذا به معنای آنست که روزانه غذاهای مختلف از هر گروه غذایی بخورید. وقتی روزانه غذاهای مختلف می خورید. بدن شما مواد معدنی و ویتامین های لازم را میگیرد.

دیابت در سالمندان

دیابت یا بیماری قند، یک اختلال متابولیک (سوخت و سازی) در بدن است. در این بیماری توانایی تولید انسولین در بدن از بین می‌رود و یا بدن در برابر انسولین مقاوم شده و بنابراین انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، در دیابت پانکرانس انسولین را تولید نمی کند یا بدن نمی تواند از انسولین استفاده کند هردو این  موجب افزایش قند خون و دیابت می شود.

چهارمین علت مرگ ومیر در کشورهای توسعه یافته دیابت است و برای سلامت جهان تهدید بزرگ محسوب می شود.

بروز دیابت در سنین ۷۰-۶۰ سالگی افزایش می یابد و شیوع آن ۳ برابر بیش از سنین متوسط عمر است یکی از مشکلات آن است که شخص ممکن است مبتلا به بیماری دیگری نیز باشد که کنترل قند خون را مشکل تر می سازد.

به علاوه ممکن است بیمار به علت بالا بودن قند خون در طی چند سال قبل از تشخیص دچار عوارض دیابت شود.

نقش اصلی انسولین پایین آوردن قند خون توسط مکانیزم‌های مختلفی است. دیابت دو نوع اصلی دارد.

در دیابت نوع یک تخریب سلولهای بتا در پانکراس منجر به نقص تولید انسولین می‌شود و در نوع دو مقاوت پیشرونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلول‌های بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود.

در دیابت نوع دو مشخص است که عوامل ژنتیکی، چاقی و کم‌تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند.

افراد سالمندی که در معرض ابتلا به دیابت و یا پیشرفت دیابت قبلی هستند، معمولاً علائم کلاسیک دیابت را بروز نمی‌دهند. در واقع به دلیل این تغییرات فیزیولوژیکی مرتبط با سن، بعضی از علائم دیابت مخفی مانده و یا تشخیص آن مشکل می‌شود. از جمله علائم کلاسیک دیابت تشنگی شدید، افزایش و تکرر ادرار و نیز کاهش وزن علیرغم پرخوری می‌باشد.

افراد سالمند معمولاً دچار این علائم نمی‌شوند، اما ممکن است بی‌حال و مریض‌احوال باشند و یا با وجود اشتهای طبیعی، وزنشان به‌تدریج کم شود. از این‌رو بهتر است انجام آزمایش خون جهت بررسی قند خون جزئی از معاینات معمول افراد سالمند باشد.

معیارهای آزمایشگاهی :

معیارهای آزمایشگاهی تشخیص دیابت در سالمندان مشابه سایر گروههای سنی است. قند خون طبیعی کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر می باشدواگر به بالای ۱۲۶ برسد دیابت محسوب می شود.

هرچندمحدوده ۱۲۶-۱۰۰ دیابت نیست ولی فرد را در معرض بعضی از عوارض دیابت از جمله عوارض قلبی- عروقی قرار میدهد.

هرگز فراموش نشود که دیابت یک بیماری بسیار جدی است و به‌کار بردن اصطلاحاتی مانند «دیابتم خفیف است» و یا «قندم کمی بالاست» ویا«قند عصبی دارم »کاملاً خطاست.

دیابت یک بیماری مزمن و جدی است که نیاز به مراقبت و نظارت مداوم جهت کنترل مطلوب قند خون و پیشگیری از بروز عوارض ناشی از قند خون بالا دارد.

بالا رفتن قند خون:

شامل  تکرار ادرار یا بی اختیاری و تشنگی است، خستگی، خواب آلودگی، گیجی و آشفتگی نیز به دنبال دارد.

علت ایجاد دیابت:

۱- وراثت

۲- ابتلا به بیماریهای عفونی

۳- استرس

۴- شرایط محیطی

۵- سن بالای ۴۵ سال

۶- فشار خون بالا

انواع دیابت:

دیابت نوع ۱:

این نوع دیابت به دیابت جوانان معروف است زیرا درجوانی بروز می کند و باید هر روزه انسولین را دریافت کنند.

دیابت نوع ۲:

در این نوع دیابت معمولا انسولین حداقل در مراحل اولیه به میزان کافی ترشح می گردد ولی عملکرد این هورمون در تنظیم قند خون کافی نمی باشد.

دیابت نوع ۲ بسیار مرسوم است بطوری که بیش از ۹۰% دیابت نوع ۲ دارند و اغلب در سنین میانسالی به بعد بروز می کند.

تشخیص دیابت در سالمندان:

نشانه های این بیماری در سالمندان کمتر از افراد کم سال مشهود است. آنها معمولاً دچار تشنگی شدید یا افزایش و تکرر ادرار نمی شوند اما ممکن است بیحال، یا مریض احوال باشند یا وزنشان به تدریج کم می شود لذا آزمایش خون بسیار ضروری است.

افت قند خون:

بدنبال افت قند خون تغییراتی در جریان خون مغز رخ می دهد که ممکن است سرخرگهای سفت شدۀ سالمندان نتوانند این تغییرات را به راحتی بپذیرند.

آنهایی که تنها زندگی می کنند ممکن است زمین بخورند یا بی هوش شوند، پایین افتادن قند خون موجب لرز و پایین آمدن دمای بدن نیز می شود. همچنین از نشانه های دیگر افت قند خون، فراموشی، اغتشاش شعور، رنگ پریدگی، تعریق و تحریک پذیری است.

یک عفونت ویروسی نیز سبب افزایش قند خون می شود. یبوست نیز یکی از نشانه های افزایش قند خون است.

لذا باید سریعاً قند خون را اندازه گیری کرد اگر امکان نداشت کمی قند به بیمار بخورانید و آثار آن را مشاهده کنید. قرار گرفتن در هوای سرد نیز خطر مضاعف افت قند خون و دمای بدن را دارد.

در هر فرد مبتلا به دیابت، قند خون باید در محدوده طبیعی یعنی ۷۰ تا ۱۱۰ میلی‌ گرم در دسی ‌لیتر باشد ولی افرادی که قند خون طبیعی دارند بیش از افرادی که قند خون آن ها بالاتر از محدوده طبیعی است در معرض افت قند خون هستند. افراد جوان در مقایسه با سالمندان، معمولا حملات ناشی از افت قند خون را سریع ‌تر شناسایی و درمان می ‌کنند.

به دنبال افت قند خون تغییراتی در جریان خون مغز روی می‌ دهد که ممکن است سرخرگ ‌های سفت شده سالمندان بتوانند این تغییرات را به راحتی بپذیرند.

درمان

درمان دیابت به‌طور کلی در سالمندان مشابه جوانان است با این تفاوت که گاهی اوقات ناتوانی‌ها و مشکلات جسمانی و یا اختلال در کارکرد بعضی اعضای حیاتی بدن مانند قلب و کلیه در بعضی از سالمندان، منجر به این می‌شود که اجرای درمان‌هایی که در گروه سنی جوانان معمول و رایج است، در مورد سالمندان به‌سختی صورت گیرد و لذا تصمیم‌گیری درمانی بر حسب وضعیت فعالیت بدنی و شرایط کارکرد اعضای حیاتی سالمند تفاوتهایی ولو جزئی خواهد داشت.

به‌عنوان مثال هدف از کنترل قند خون با توجه به هموگلوبین گلیکوزیله HbA1C، که وضعیت قند خون در عرض سه ماه گذشته را نشان می‌دهد، در جوانان دیابتی هدف رسیدن HbA1C به زیر ۷% ولی در سالمندان زیر ۸% می‌باشد.

۱- قرص های خوراکی پائین آورنده قند خون که ۹۰-۸۰% از افرادی که پس از ۶۰ سالگی در آنها دیابت تشخیص داده می شود بدون مصرف انسولین با موفقیت قابل درمان هستند.

۲- انسولین که بسیاری از سالمندان خود آمپولهای انسولین را تزریق می کنند برخی از سالمندان دارای مشکلات بینایی، کند بودن حرکات و قوۀ ادراک هستند اگر کشیدن انسولین به درون سرنگ برای آنها مشکل باشد باید مقدار مورد نیز توسط فردی که از وی مراقبت می کند داخل سرنگ کشیده شود و به صورت آماده در یخچال نگهداری گردد.

مراقبت از سالمندان دیابتی

هر فرد سالمند باید نوشته های حاوی اطلاعات مربوط به بیماری فعلی، قبلی و اعمال جراحی انجام شده، داروهای که مصرف می کند یا حساسیت دارد را همراه داشته باشد.

توجه داشته باشید که سکته های قلبی در این بیماران ممکن است با درد زیادی همراه نباشد یا بدون علامت باشد.

مراقبت از چشمها حداقل سالی یکبار برای معاینه دقیق به چشم پزشک مراجعه کنند.

مراقبت از چشمها

مشاهده افزایش عوارض ناشی از آسیب بافیت در دیابت از جمله رتینوپاتی ( بیماری شبکیه چشم ) در افرادی که بیش از پنجاه سال از آغاز ابتلای آنها به دیابت می گذرد ، طبیعی می باشد .

هر کسی ممکن است در سنین بالا به آب مروارید دچار شود ولی این بیماری در دیابتی ها شایعتر است .

تاری دید نیز یکی از علامتهای آب سیاه ( گلوکوم : بالا رفتن فشار داخل چشم ) که درمان پذیر می باشد و در دیابتی ها شایعتر است . از دیگر علل تاری دید در دیابتی ها بالا رفتن میزان قند خون است .

هیچوقت قبل از معاینه مجدد توسط چشم پزشک ، اقدام به خرید عینک جدید نکنید زیرا در اینصورت ممکن است پول خود را هدر داده باشید

مراقبت از پاها

زخم پا یکی از دلایل شایع بستری شدن سالمندان دیابتی در بیمارستان است، افراد مسن باید هر روز پاهای خود را باز بینی کنند، اگر خود نمی تواند از فرد دیگری کمک بگیرند.

· پاها باید هر روز شسته و خشک و در صورت لزوم چرب شوند .

· هر روز باید جورابهای تمیز پوشیده شود .

· ناخن های پا باید صاف کوتاه گردند تا لبه های تیز نداشته باشند و هیچگاه از ته بریده نشوند .

· اگر جریان خون پاها ضعیف شده است باید در زمستان آنها را گرم نگه داشت . پوشیدن کفش و پوتینهایی که آستر پشمی یا کرکی دارند سودمند است .

· همواره از پوشیدن کفش ، دمپایی یا جورابهای تنگ خودداری شود .

· در صورت مشاهده هر پدیده غیرعادی در پاها باید فوراً با پزشک متخصص تماس گرفت .

علامتهای خطر عبارتند از : سخت شدن پوست در قسمتی از کف پاها ،‌ وجود کرختی و بی حسی در قسمتی از پاها و چنگالی یا خمیده شدن پاها

تغذیه مناسب

سالمندان باید دربارۀ میزان غذایی که می خورند دقت کنند و آن را به مقدار غذایی مورد نیازشان تنظیم نمایند، به گونه ای که وزن مطلوب خود را کسب کنند و در همان وزن باقی بمانند سعی کنند از نانهای سبوس دار، لوبیا و عدس، سبزیجات و میوه جات تازه، لبنیات، کم چرب بیشتر استفاده کنند آنها باید روزی ۷ تا ۸ لیوان آب بنوشند.

تغییر عادات غذایی پس از هفتاد سال برای فرد دشوار است . سعی کنید عادات غذایی افراد سالمند دیابتی را یکباره تغییر ندهید .

شاید اعمال تغییرات لازم برای تمام جزئیات برنامه غذایی ، ۶ ماه طول بکشد . بیسکویت های پرفیبر ساده را به جای انواع قندی آنها استفاده کنید . پس از چند هفته ، مقدار اندکی سبوس گندم به غلات و دسرها اضافه کنید .

سعی کنید لوبیای بیشتری مصرف نمایید و گاهی سوپ عدس بخورید . به تدریج سعی کنید نان سفید را از برنامه غذایی خود حذف و نان کامل را جایگزین آن کنید .

درباره میزان غذایی که می خورید دقت کنید و آن را با مقدار غذای مورد نیازتان تنظیم نمایید به گونه ای که وزن مطلوب خود را کسب کنید و در همان وزن باقی بمانید .

مصرف نمک و روغن را به حداقل برسانند و حتماً از روغن های مایع مخصوصاً روغن زیتون استفاده شود مصرف گوشت قرمز را به حداقل برسانند و کمبود آن را با گوشت های سفید خصوصاً ماهی (هفته ای یکبار) جبران نمایند.

آلزایمر در سالمندان

بیماری آلزایمر (Alzheimer’s disease) که به بیماری پیری معروف است در واقع چیزی بیشتر از یک فراموشی ساده است و دارای عواقب تأسف باری برای بیمار، خانواده و مراقبین بیمار است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، آلزایمر یا از دست دادن حافظه کوتاه مدت یک نوع اختلال عملکرد مغزی است که به تدریج توانایی های ذهنی بیمار تحلیل می رود.

اختلال حافظه معمولا به تدریج ایجاد شده و پیشرفت می کند. در ابتدا اختلال حافظه به وقایع و آموخته های اخیر محدود می شود ولی به تدریج خاطرات قدیمی هم آسیب می بینند.

بیمار پاسخ سئوالی را که چند لحظه قبل پرسیده است فراموش می کند و مجدداً همان سئوال را می پرسد. بیمار وسایلش را گم می کند و نمی داندکجا گذاشته است. در خرید و پرداخت پول دچار مشکل می شود و نمی تواند حساب دارائیش را نگه دارد. بتدریج در شناخت دوستان و آشنایان و نام بردن اسامی آنها نیز دچار مشکل می شود.

کم کم مشکل مسیر یابی پیدا شده و اگر تنها از منزل بیرون برود ممکن است گم شود. در موارد شدیدتر حتی در تشخیص اطاق خواب، آشپزخانه، دستشویی و حمام در منزل خودش هم مشکل پیدا می کند. بروز اختلال در حافظه و روند تفکر سبب آسیب عملکردهای اجتماعی و شخصی بیمار شده و در نتیجه ممکن است سبب افسردگی، عصبانیت و پرخاشگری بیمار شود.

علائم آلزایمر در سالمندان

علائم این بیماری با از دست دادن قدرت حفظ اطلاعات بخصوص حافظۀ موقت در دوران پیری آغاز شده وبه تدریج با از دست دادن قدرت تشخیص زمان، افسردگی، از دست دادن قدرت تکلم، گوشه گیری و سرانجام مرگ در اثر ناراحتی های تنفسی به پایان می رسد.

مرگ پس از پنج تا ده سال از بروز علائم اتفاق می افتد، اما بیماری حدود بیست سال قبل از ظهور علائم آغاز شده است غالبا این بیماری در افراد بالای ۶۵ سال بروز می یابد. گرچه آلزایمر زودرس (با شیوع کمتر) ممکن است زودتر از این سن رخ دهد.

یکی از نشانه های اصلی بیماری آلزایمر، ناتوانی در تحکیم یک یادگیری (مثل یادآوری آدرس تازه) و دشواری در جهت یابی است. البته خاطرات رویدادهای دور معمولاً کمتر آسیب می بینند این بیماری همیشه به علت پیر شدن سلولها نیست.

سکته مغزی که باعث از دست رفتن بخشی از سلولهای مغز می شود، یا شوک عاطفی پس از دست دادن عزیزی، می توانند خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش دهند.

تحقیقات نشان می دهد بیماری آلزایمر اول به دلایل ژنتیکی بروز میکند (شایعترین دلیل بیماری) و عوامل محیطی در وهله بعد قرار می گیرد بنابراین سن بالا سابقه
خانوادگی زن بودن و سندرم داون مهمترین عوامل خطر ساز برای آلزایمر هستند.

پیشگیری

داشتن زندگیهای فعال، شرکت در برنامه های جمعی، گوش کردن به اخبار و از همه مهمتر یاد گرفتن یک چیز جدید مثل یک زبان جدید، مغز را فعال نگاه می دارد.

برای تقویت حافظه نیاز به داروی خارجی و گران قیمت نیست، سالمندان برای پیشگیری از آلزایمر غذاهای امگا ۳ بخورند این مواد به مقدار فراوان در ماهی تن و آزاد یافت می شود و بهتر است سه بار در هفته مصرف شود.

پیاده روی تند فعالیت مغزی را بهبود می بخشد و نوشیدن هر روز یک تا دو فنجان چای یا قهوه تاثیرات مثبتی بر فعالیت و کارکرد ذهنی می گذارد.

سیگار را ترک کنید زیرا تعدادی افرادی که به آلزایمر دچار می شوند در میان سیگاری ها بیشتر است.

درمان

در حال حاضر درمان بیماری آلزایمر بیشتر شامل درمانی های علامتی، درمان اختلال رفتاری و داروهای کاهنده سیر پیشرفت بیماری است.

درمانهای دارویی:

گرچه هنوز درمانی برای بیماری آلزایمر وجود ندارد اما با استفاده از داروها می توان سیر پیشرفت بیماری را کم کرد و از شدت اختلال حافظه و مشکلات رفتاری بیمار کاست.

داروهای مورد تایید برای بیماری آلزایمر شامل موارد زیر است.

داروهای آرامبخش و ضد جنون: اگر با روش های غیر دارویی نتوان رفتارهای آزاردهنده، بی قراری و پرخاشگری بیمار را کمتر کرد می توان از داروهای جدید ضد جنون مانند اولانزاپین، کوتیاپین و ریسپریدون استفاده کرد. گاهی اوقات افسردگی سبب پرخاشگری بیمار است که با استفاده از داروهای ضد افسردگی مثل فلوکستین می توان آن را درمان کرد.

درمانهای غیر دارویی:

با استفاده از درمانهای غیر دارویی می توان از پرخاشگری بیمار کم کرد. مثلاً از تغییر محیط زندگی و جابجا کردن وسایل وی باید اجتناب کرد. گاهی اوقات حضور افراد بیگانه و ناآشنا سبب ترس و بی قراری وی می شود.

ماساژ بیمار و معطر کردن محیط و موزیک آرام در برخی بیماران سبب کاهش بیقراری می شود.

“این قافله عمر عجب می گذرد” و با سرعت هر چه تمام تر به دوران سالمندی می رسد. دوره ای که ساکنان آن حقایق را در خشت خام می بینند و حدیث دنیا گذرگاه است نه محل قرار را به خوبی می فهمند و حس می کنند، دوره ای که ما نیز روزی در آن توقف خواهیم داشت .

دهان شویه ها و تاثیر آنها بر سلامت دهان و دندان

انواع و اقسام دهان شویه ها در بازار با بِرندهای مختلف وجود دارد. برخی از آنها حس طراوت و تازگی به دهان داده و بوی دهان را از بین می برند. این نوع را خوشبو کننده های دهان می نامند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، این مواد می توانند باکتریهای دهان را کاهش دهند. فراموش نکنید اثر این دهانشویه ها بیش از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه باقی نمی ماند.

اگر از بوی دهان رنج می برید اینگونه دهانشویه ها مناسب شما نیست. شما باید علت اصلی بوی بد دهان را به کمک دندانپزشک کشف کنید و در پی رفع مشکل باشید. بیماریهای لثه، پوسیدگی دندان ها، سینوزیت مزمن و مشکلات دستگاه گوارش از دلایل اصلی ایجاد بوی بد دهان هستند.

دهان شویه های درمانی

دهان شویه هایی وجود دارند که با اهداف مختلفی از جمله درمانی، پیشگیری کننده و یا ضد درد استفاده می شوند. در مواردی مانند التهاب مخاط دهان، زخمهای دهانی، بوی بد دهان و … و نهایتاً پیشگیری از پوسیدگی های دندانی کاربرد دارند. این دهانشویه ها را حتما پزشک یا دندانپزشک برای شما تجویز می کند.

استفاده از این دهانشویه ها دستورالعمل ویژه ای دارد و شما نباید بیش از اندازه مجاز از آنها استفاده کنید چون عوارضی مانند سوختگی، سوزش مخاط، تغییر رنگ دندان ها و مسمومیت را به دنبال دارند.

دهانشویه های درمانی به دو گروه تقسیم می شوند:

یک گروه از این دهانشویه ها که ضد باکتری است برای درمان بیماریهای لثه و پس از جراحی دهان تجویز می شود و گروه دوم از این دهانشویه ها که که با هدف پیشگیری از پوسیدگی دندان ها استفاده می شود.

این نمونه حاوی فلوراید هستند و می توانند پوسیدگی را در مراحل اولیه متوقف کرده و ترمیم کنند و نیز از پوسیدگی بقیه دندانها جلوگیری کنند.

به کسانی که پوسیدگی دندانهایشان به کندی پیشرفت می کند توصیه می شود هفته ای یکبار، دهانشان را با دهان شویه فلوراید بشویند ولی اگر پوسیدگی دندانهایتان بسیار سریع پیشرفت می کند یک شب در میان از این دهانشویه ها استفاه کنید.

انتخاب دهانشویه

آب و نمک ساده ترین دهانشویه ای است که می توانید در منزل تهیه کنید و برای تهیه آن کافی است نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم بریزید. این دهانشویه فقط برای ضد عفونی دهان استفاده می شود.

در داروخانه ها دهانشویه های ایرانی و خارجی در دسترس هستند. دهانشویه های خارجی قیمتشان نسبت به انواع ایرانی گرانتر است.

در تولید دهانشویه های ایرانی نیز گام های بلندی برداشته شده است و دهانشویه های متنوعی تولید کرده اند که می توانید با سلیقه خودتان یکی را انتخاب کنید. نکته مهم این است که شما از دهانشویه استفاه کنید.

در ترکیبات دهانشویه از گیاه مسواک و گیاهانی مانند بومادران و نعنا استفاده می شود.

گیاه مسواک به دلیل میزان بالای کلراید موجب کاهش تشکیل پلاک میکروبی روی دندان ها می شود و عصاره بو مادران نیز اثر ضد باکتریایی دارد. به علاوه در کاهش خونریزی لثه موثر است.

بعضی دهانشویه ها برای ضد عفونی دهان و کاهش باکتریهای دهان مفید هستند و ترکیبات ضد عفونی کننده دارند و بعضی هم حاوی فلوراید بیشتری هستند.

طرز استفاده

مراحل زیر را به ترتیب اجرا کنید:

۱- به طرز صحیح مسواک بزنید. مسواک زدن غذاها و پلاک میکروبی را از سطح دندان ها و لثه ها بر می دارد و سطح آنها را آماده پذیرش مواد دهانشویه می کند.

۲- مقدار کافی از دهانشویه را مطابق دستور دندانپزشک یا دستور روی بطری، درون درب بطری دهانشویه بریزید(معمولاً در دهانشویه به عنوان پیمانه استفاه
می شود).

۳- دهانشویه را وارد دهان کنید و با فشار در دهانتان بچرخانید تا تمام سطوح دندان ها و لثه ها و سطوح بین دندانی با دهانشویه تماس یابد.

۴- معمولاً ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه زمان برای نگه داشتن دهانشویه در دهان کافی است. پس از پایان این زمان بقیه دهان شویه را از دهان خارج کنید.

۵- پس از مصرف دهانشویه تا نیم ساعت دهانتان را نشویید. غذا نخورید و مایعات ننوشید تا مواد مؤثر آن در تماس با سطح دندان ها و لثه هایتان باقی بماند.

دهانشویه ضد میکروبی ایده آل

ویژگی های یک دهانشویه ضدمیکروبی ایده آل عبارت است از اینکه: سمی نباشد، فقط مختص باکتریهای بیماریزا بوده و باعث ازدیاد باکتریهای مقاوم و رشد بیش از حد ارگانیسم های بیماریزای فرصت طلب نگردد: موجب تحریک مخاط نشده و تغییر رنگ در دندانها ایجاد نکند.

جذب سیستمیک آن کم بوده و یا اصلاً جذب سیستمیک نداشته باشد و کاربرد آن آسان باشد. در خانه به صورت موقت زمانی که مسواک زدن امکان پذیر نیست می توان از دهانشویه به عنوان جانشین مسواک استفاده کرد و یا مثلاً وقتی که شما جراحی دهان یا جراحی لثه انجام

داده اید به دلیل وجود زخم و بخیه امکان مسواک زدن وجود ندارد می توان دهانشویه مصرف کرد.

چند نکته مهم در مورد دهانشویه ها

۱- بعضی از دندانپزشکان به عنوان درمان کمکی برخی از بیماریهای دهان و دندان یا پاک سازی و بهبود پس از جراحی های دهان و دندان، دهانشویه های حاوی آب اکسیژنه یا سرم شستشو تجویز می کنند. مصرف دراز مدت دهانشویه های آب اکسیژنه موجب تحریک بافت نرم، از دست رفتن کلسیم سطوح دندان ها و رویش موهای سیاه روی زبان می شود.

۲- استیل پیریدینویم از محلول های دهانشویه است که می توانید برای ضد عفونی یا خوش بو کردن دهان خود، ۲۰ قطره از آن را در نصف فنجان آب حل کنید و هر سه ساعت یک بار، دهانتان را با آن بشوئید.

۳- کلروهگزیدین از دیگر محلولهای دهانشویه است که می توانید روزی دوبار، در صبح و شب، پس از مسواک زدن مقداری از آن را به مدت ۳۰ ثانیه در دهان قرقره کنید. این محلول برای ضد عفونی کردن و التیام بخشیدن به التیام بافت لثه به کار می رود.

۴- برای تأثیر بهتر دهانشویه تا ۳۰ دقیقه پس از مصرف شستن دهان و نوشیدن مایعات پرهیز کنید.

۵- در صورت دوز بیش از حد مجاز، تهوع، استفراغ، دردهای شکمی، تنگی نفس و اختلال هوشیاری از عوارض بلع اتفاقی کلرهگزیدین و استیل پیریدینیوم است که بلافاصله با مرکز فوریت پزشکی تماس باید گرفت.

بد رفتاری با سالمند

منظور از بد رفتاری با فرد سلامند رفتاری است که سبب تهدید سلامت یا امنیت اوشود. با اینکه ممکن است. بد رفتاری توسط یکی از اعضای خانواده یا پرستار سالمند صورت گیرد. اما امکان دارد از طرف خود بیمار نیز رخ دهد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، بد رفتاری با سالمند عبارت است ازانجام یا عدم انجام یک عمل که منجر به آسیب جسمی ،روان شناختی،اجتماعی ویا مالی سالمند شده ومنجر به کاهش کیفیت زندگی سالمند می شود که پدیده بد رفتاری با سالمند پدیده‌ای جدید در دوران سالمندی است که مورد بدرفتاری‌های خانواده قرار می‌گیرند درجوامع امروز به یک مشکل عمده بهداشت عمومی تبدیل شده ومیزان بروز آن رو به افزایش بوده و نیازمند شناخت دلائل وبرنامه ریزی در خصوص پیشگیری وکاهش آن می باشد.

انجمن پزشکی امریکا تخمین میزند که در ایالات متحده از بین افراد مسن بیش از هشت میلیون نفر مورد بدرفتاری قرار میگیرند.

بد رفتاری با فرد سالمند ممکن است منجر به افسردگی، شکستگی استخوان، زخمی شدن کبودی و مرگ شود.

افرادی که در معرض بد رفتاری قرار می گیرند غالباً توانایی درخواست کمک ندارند، از این رو بهترین افراد برای تشخیص و پاسخ به یک رخداد بدرفتاری، دوستان، خانواده همسایه ها با پزشکان آنها هستند.

انواع بد رفتاری با فرد سالمند:

– بد رفتاری جسمانی مانند، ایجاد درد یا صدمه

– بد رفتاری احساسی مانند فریاد زدن یا تهدید کلامی

– اهمال فرد مراقبت کننده

اجتناب و کم کاری فرد مراقبت کننده در رفع نیازهای اساسی مانند، تغذیه، پوشش فرد مسن و مراقبت پزشکی از فرد سالمند

– اهمال فرد سالمند نسبت به خود

– سوء استفاده مالی مانند استفاده نادرست و بدون اجازه از دارایی های فرد سالمند

– فرد سالمندی که :

o مبتلا به مشکلات حافظه است مانند: زوال عقل

o ناتوانی جسمی دارد

o افسرده است، تنهاست یا رفاه اجتماعی ندارد

o اعتیاد به الکل یا سایر مواد مخدر دارد

o پرخاشگری کلامی یا بدنی با فرد مراقبت کننده دارد

– فرد مراقبت کننده ای که:

o سابقه اعتیاد یا بد رفتاری های دیگر دارد.

o احساس زیر بار منت بودن یا انزجار دارد.

o برای تهیه محل زندگی، مخارج یا سایر نیازهایش به فرد سالمند وابسته است.
شناخت و عملکرد مقابله ای در صورت مشکوک شدن به بد رفتاری با فرد سالمند:

۱- در صورت شک به بد رفتاری با فرد سلامند مداخله کنید.

۲- به سالمندان و مراقبان آنها توجه کنید. در صورت علائم هشدار دهنده مانند طفره رفتن از انجام فعالیت های عادی، کبودی های بدون توجیه، یا حالت خشم در فرد مراقبت کننده هوشیار باشید.

۳- چنانچه فرد مراقبت کننده ای هستید که نگران ابراز رفتار خود می باشید، از گروه های حرفه ای کمک بگیرید یا با پزشک خودمشورت کنید.

– از دوستان و افراد خانواده خودکمک بگیرید.

– چنانچه احساس پریشانی یا افسردگی می کنید، به دنبال مشاوره یا نوع دیگری از کمک های حمایتی باشید.

زوال عقل (Dementia) چیست؟

زوال عقل از بین رفتن توانایی تفکر است. دمانس عبارت است از تخریب پیش رونده کارکردهای شناختی که در زمینه‌ای از هشیاری کامل (بدون وجود دلیریوم بسته به نوع عامل آن) بروز می‌کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، دمانس از علائم بیماری و به صورت مجموعه‌ای از عملکردی‌های بد بالینی شامل اختلالاتی در حافظه، اختلال زبان، تغییرات روان‌شناختی و روان‌پزشکی، و مختل شدن فعالیت‌های روزمره تظاهر می‌یابد. امروزه حدود ۱۲ میلیون نفر در جهان دمانس دارند و انتظار می‌رود که این تعداد در سال ۲۰۴۰ به ۲۵ میلیون برسد.

دمانس ( dementia )٬ یا زوال عقل، در پزشکی و روان‌پزشکی٬ اختلال مزمن و گاهی حاد فرایندهای روانی به علت بیماری عضوی مغز، که با تغییر شخصیت و موقعیت‌ناشناسی و اختلال در حافظه و داوری و اندیشه همراه است.

شایع‌ترین نوع دمانس٬ زوال عقل سالخوردگی یا آلزایمر است. از دیگر عوامل ایجاد دمانس می‌توان به سکته مغزی٬ دلیریوم ناشی از توکسیک شدن بدن در اثر مواد مخدر و روان‌گردان و بیماری‌های ناشایع ولی معروف مانند جنون گاوی اشاره نمود.

افراد مبتلا به به زوال عقل ممکن است دچار گیجی باشند، قادر به یادآوری مطلب نباشند یا مهارت هایی که داشته اند از جمله فعالیت های عادی روزمره را از دست بدهند.

سرانجام ممکن است آنها اعضای خانواده یا دوستان را نشناسند و ممکن است این افراد مضطرب به نظر آیند.

زوال عقل در افراد سالمند شایع تر است اما، پیامد طبیعی سالمندی نیست.

علائم و نشانه های زوال عقل عبارتند از:

– از دست دادن تدریجی حافظه

– گیجی

– تفکر مبهم، شامل عدم توانایی حل مسئله

– رفتار مضطربانه یا توهمات

– گم شدن بیمار در اماکنی که قبلاً با آنها آشنا بوده است.

– بی علاقگی نسبت به انجام فعالیت های روزانه

بیماری آلزایمر

بیماری آلزایمر شایع ترین علت زوال عقل است. در افراد مبتلا به بیماری آلزایمر سلول های عصبی مناطقی از مغز که مرتبط با عملکرد حافظه است از بین می روند. همچنین در این افراد پروتئین های غیر طبیعی در برخی از سلولهای مغز تجمع می یابند.

اغلب، بیماری آلزایمر افراد سالمند را گرفتار می کند. اما گاهی اوقات ممکن است در افراد جوان تر نیز آغاز شود.

علت بیماری آلزایمر

علت بیماری آلزایمر ناشناخته است. عوامل خطر ساز برای بیماری آلزایمر شامل سابقه خانوادگی، وجود یک ژن اختصاصی و سن بالا می باشد.

سایر علل زوال عقل

زوال عقل عروقی معمولاً در اثر سکته های مغزی ایجاد می شود. در این بیماری، عروق مناطقی از مغز که مربوط به حافظه و تفکر است برای مدتی درگیر می شوند.
بعضی از بیماریها مانند پارکینسون (نوعی بیماری مغزی که باعث ایجاد لرزش و سفتی عضله می شود)

با تاثیر بر بافت مغز می توانند موجب زوال عقل شوند.

نشانه های مشابه آنچه که در زوال عقل وجود دارد، ممکن است به وسیله عوامل دیگری از جمله داروها و بعضی بیماریها ایجاد شوند.

انجام ارزیابی دقیق بوسیله پزشکی برای جستجوی عوامل قابل درمان مهم است.

درمان

تشخیص زوال عقل باعث می شود که فرد و اعضای خانواده اش نسبت به این بیماری آگاهی پیدا کنند.

بیماری زوال عقل عروقی یا آلزایمر قابل درمان نیستند. برخی دستورهای دارویی باعث کندی روند پیشرفت زوال عقل می شوند. پزشک می تواند در تصمیم گیری درباره مفید بودن دارو کمک کند.

ممکن است روزی تحقیقات پزشکی درباره پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان های مؤثر بیماری آلزایمر و سایر موارد زوال عقل کمک کننده باشد.

عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر:

۱. سن‌ بالای‌ ۶۰ سال‌

۲. بالا بودن‌ فشار خون‌ یا بیماری‌ آترواسکلروز (تصلب‌ شرایین‌)

ـ پیشگیری‌:

۱. در مورد بیماری‌های‌ زمینه‌ای‌ باید درمان‌ مناسب‌ انجام‌ شود.

۲. خود را در برابر آسیب‌ به‌ سر محافظت‌ کنید. در اتوموبیل‌ کمربند ایمنی‌ را ببندید. به‌ هنگام‌ راندن‌ دوچرخه‌، موتورسیکلت‌، و ورزش‌های‌ پر برخورد از کلاه‌ ایمنی‌ استفاده‌ کنید.

۳. برای‌ پیشگیری‌ از آترواسکلروز، سیگار نکشید، چربی‌ کمتر بخورید، مرتباً ورزش‌ کنید، و هر مقدار که‌ می‌توانید استرس‌ خود را کم‌ کنید.

۴. از پزشک‌ خود درباره‌ اقدامات‌ پیشگیرانه‌ راهنمایی‌ بخواهید.

ـ عواقب‌ مورد انتظار:

این‌ بیماری‌ در حال‌ حاضر علاج‌ناپذیر است‌. مصرف‌ داروها ممکن‌ است‌ از بدتر شدن‌ بیماری‌ جلوگیری‌ کند، اما نمی‌تواند آن‌ مقدار از کارهای‌ مغز که‌ از دست‌ رفته‌ است‌ را دوباره‌ برگرداند.

ـ عوارض‌ احتمالی‌:

عفونت‌ها، یبوست‌، زمین‌ خوردن‌ و صدمات‌ دیگر، و تغذیه‌ نامناسب‌. این‌ عوارض‌ به‌ این‌ علت‌ ایجاد می‌شوند که‌ فرد بیمار نمی‌تواند از خود مراقبت‌ کند.

ـ درمان‌:

۱. تغییرات‌ رفتاری‌ اولیه‌ را متوجه‌ شوند و سریعاً به‌ پزشک‌ اطلاع‌ دهند.

۲. برای‌ بیمار یادآورهایی‌ مثل‌ ساعت‌، تقویم‌ روزانه‌، یا برچسب‌ اسامی‌ فراهم‌ کنند. به‌ بهداشت‌ وی‌ کمک‌ کنید.

۳. تغییرات‌ در محیط‌ اطراف‌ و کارهای‌ روزانه‌ را به‌ حداقل‌ برسانید.

۴. بیمار را تشویق‌ به‌ فعالیت‌ها و تماس‌های‌ اجتماعی‌ نمایید.

۵. با احترام‌ و مهربانی‌ با بیمار رفتار کنید.

۶. در صورتی‌ که‌ بیمار نتواند به‌ مراقبت‌ از خود بپردازد، باید یک‌ محیط‌ حفاظت‌ شده‌ و بدون‌ پیش‌ داوری‌ فراهم‌ شود. اگر نتوان‌ بیمار را در خانه‌ نگاه‌ داشت‌، باید وی‌ را به‌ یک‌ مرکز نگهداری‌ مناسب‌ انتقال‌ داد.

۷. مرتباً برای‌ ملاقات‌ پیش‌ وی‌ بروید حتی‌ اگر شما را نشناسد.

۸. برای‌ افراد خانواده‌ نیز می‌توان‌ جلسات‌ مشاوره‌ یا روان‌ درمانی‌ ترتیب‌ داد.

ـ داروها:

داروهایی‌ که‌ برای‌ درمان‌ سایر بیماری‌ها مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند ممکن‌ است‌ باعث‌ گیجی‌ یا خواب‌آلودگی‌ شوند؛ از پزشک‌ خود در مورد تغییر یا قطع‌ مصرف‌ آنها سؤال‌ کنید. داروی‌ مناسب‌ برای‌ درمان‌ بیماری‌ زمینه‌ای‌.

ـ فعالیت‌:

بیمار را تشویق‌ کنید تا حدی‌ که‌ می‌تواند فعالیت‌ داشته‌ باشد. خانه‌ را از جهت‌ احتمال‌ بروز حوادث‌ ایمن‌ کنید. در زمینه‌ جلوگیری‌ از گم‌ شدن‌ بیمار اقدامات‌ لازم‌ را به‌ عمل‌ آورید.

ـ رژیم‌ غذائی‌:

بیمار باید یک‌ رژیم‌ غذایی‌ متعادل‌ داشته‌ باشد.

ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمائید:

اگر شما متوجه‌ علایم‌ زوال‌ عقل‌ در یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌ شده‌اید.

« Previous PageNext Page »