پژوهشگر ایرانی دانشگاه نیوکاسل انگلستان در دستاوردی بی سابقه موفق به تولید سلول جنسی نر (اسپرم) از سلول‌های بنیادی مغز استخوان زنانه شد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ، دکتر کریم نیرنیا که چندی پیش موفق شده بود از سلول های مغز استخوان مردانه، اسپرم های ابتدایی تولید کند در این پروژه توانسته است از سلول‌های مغز استخوان زنانه اسپرم به دست آورد که این اسپرم های را در اصطلاح «اسپرم زنانه» نامیده اند.

به گفته دانشمندان اگر این روش با موفقیت به انجام برسد بسیار عملی تر از تولید اسپرم از سلول‌های جنینی خواهد بود.

دانشمندان انگلیسی می‌گویند که با کمک تکنیک جدید امکان دستیابی به روش های درمانی نوین ناباروری فراهم خواهد شد و این امر انتقاد گروهی را برانگیخته است چراکه آنها معتقدند با قابلیت تبدیل مغز استخوان زنانه به اسپرم نقش مردان در فرآیند خلق حیات عملا منتفی خواهد شد.

دکتر کریم نیرنیا، استاد بیولوژی سلولهای بنیادی در دانشگاه نیوکسل در ماه آوریل سال گذشته با گرفتن سلولهای بنیادی از مردان بالغ و تبدیل آنها به اسپرم های اولیه گام مهمی در این تحقیقات برداشت.

وی هم اکنون موفق شده است در فرآیندی مشابه که شرح آن هنوز منتشر نشده است از سلول های بنیادی بافت جنینی زنانه اسپرم تولید کند.

مرحله بعدی این پژوهش وارد کردن این اسپرم های ابتدایی به مرحله میوز یا تقسیم سلولی است که به این ترتیب این اسپرم ها به میزان صحیح مواد ژنتیکی برای کسب توان بارور سازی دست پیدا کنند.

نیرنیا که در سال ۲۰۰۶ توانست با استفاده از اسپرم های حاصل از سلول‌های بنیادی جنینی مردانه موش های آزمایشگاهی را بارور کند در واقع قابلیت این روش را به نمایش گذاشت.

در آن تحقیق موش بارور شده با این روش هفت نوزاد به دنیا آورد که شش تای آنها تا سن بزرگسالی زنده ماندند.

وی هم اکنون خوشبین است که همین جنبه از اسپرم های رشد یافته در آزمایشگاه را برای زنان پیاده کند.

نیرنیا در گفت و گویی با مجله علمی و برجسته نیوساینتیست اظهار داشت: من تصور می‌کنم که در اصل این امر به لحاظ علمی امکان پذیر خواهد بود.

وی یاد آور شد که برای انجام روش استفاده از سلولهای بنیادی مغز استخوان زنانه، جهت آغاز آزمایش‌های مربوط به تولید اسپرم زنانه هم‌اکنون در تلاش برای ارائه درخواست تایید اخلاقی از دانشگاه مزبور است.

دکتر نیرنیا متذکر شد: ما هم‌اکنون در حال نوشتن فرم درخواست هستیم و در صورتی که درخواستمان تایید شود آزمایش‌های خود را در همین دانشگاه آغاز خواهیم کرد.

این دانشمند برجسته سلول‌های بنیادی در شیراز متولد شده و پی از گذراندن دبستان و دبیرستان در زادگاهش، تحصیلات خود را در رشته بیولوژی ملکولی و سلول‌های بنیادی در دانشگاه گوتنگن آلمان پی گرفته و حدود دو سال بعد به عنوان پژوهشگر در این دانشگاه شروع به فعالیت کرد و هم‌اکنون یک سالی است که در دانشگاه نیوکاسل به عنوان مسوول دپارتمان بیولوژی سلول‌های بنیادی فعالیت دارد.

دکتر نیرنیا چندی پیش در گفت‌و‌گویی با خبرنگار ایسنا از اجرای طرح فوق‌العاده و بی‌سابقه دیگری در زمینه سلول‌های بنیادی در ادامه این تحقیقات خبر داده و اظهار داشت: یک اقدام مهم دیگر مسیر برعکس این روش فعلی است به این ترتیب که تلاش می‌کنیم دریابیم که آیا از سلولهای جنسی می‌توان سلولهای مغز استخوان به دست آورد؟

در آزمایش‌های اولیه‌ای که هنوز انتشار پیدا نکرده ما قصد داریم ببینیم که آیا می‌توانیم از سلولهای جنسی، سلولهای بنیادی خون یعنی سلولهای مغز استخوان را تولید کنیم که این روش در صورت تکمیل شدن، کاربردهای زیادی در آینده خواهد داشت، مخصوصا در درمان برخی از سرطان‌های خون که یک حالت جهش در سلولهای بنیادی مغز استخوان بروز می‌کند. این امکان وجود دارد که سلول‌های جنسی در این بیماران هنوز سالم و قابل استفاده باشند و به این ترتیب می‌توانیم امکان خون‌سازی سالم را برای این قبیل بیماران فراهم کنیم.