علت اصلی ایجاد حفره‌ای در لایه ازن قطب جنوب ، مواد شیمیایی مصنوعی به نام گازهای کلروفلوروکربن‌ها است.

اسفند ۱۹, ۱۳۸۶ توسط :   موضوع : اخبار محیط زیست

در دهه ‪ ، ۱۹۸۰‬دانشمندان گزارش دادند که حفره‌ای در لایه ازن قطب جنوب ایجاد شده که این حفره دراین مقطع زمانی از لحاظ اندازه بسیار گسترده شده است و یکی از مهمترین دلایل ایجاد این حفره،انتشار گازهای مخرب لایه ازن است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایرنا، کارشناسان درسال ‪ ۱۹۷۰‬ادعا کردند که مواد شیمیایی مصنوعی به نام گازهای کلروفلوروکربن‌ها موجب تخریب لایه ازن زمین می‌شود.

به دنبال این امر کشورها با تدوین پروتکل مونترال در یک عزم جهانی تلاش برای حذف مواد مخرب لایه ازن را آغاز کردند.

هدف از پروتکل مونترال در درجه اول محدودسازی و سپس حذف کامل هرگونه تولید یا مصرف مواد مخرب لایه ازن توسط کشورهای عضو است . در صورت اجرای مناسب مفاد این تعهدنامه از تخریب بیشتر لایه ازن جلوگیری می‌شود و در نهایت ، امکان بازیابی و ترمیم مجدد بخش‌های تخریب شده آن نیز فراهم خواهد شد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، متیل بروماید به عنوان یکی از مواد مخرب لایه ازن باید از چرخه مصرف این مواد حذف شود.

این در حالی است که تاکنون ایران به ‪ ۹۰‬درصد از تعهدات خود در این پروتکل عمل کرده است.

دراین میان ماده متیل بروماید یکی از مواد مخرب لایه ازن است که در بخش کشاورزی کاربرد دارد . براساس پروتکل مونترال این ماده باید توسط جمهوری اسلامی ایران تا سال ‪ ۲۰۱۵‬حذف شود.

بر پایه برآوردهای انجام شده میزان مصرف متیل بروماید در جهان به عنوان یکی از مواد مخرب لایه ازن در طول سال‌های ‪ ۱۹۸۴‬تا ‪ ۱۹۹۲‬به طور متوسط در حدود سه هزار و ‪ ۷۰۰‬تن افزایش داشته است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد ‪ ۹۷‬درصد مصرف این ماده برای ضدعفونی مصرف می‌شود که از این مقدار ‪ ۷۵‬درصد مربوط به کشورهای پیشرفته است. همچنین حدود ‪۷۰‬ درصد متیل بروماید مصرفی برای ضدعفونی خاک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر حدود ‪ ۲۰‬درصد مصرف سالیانه این ماده جهت ضدعفونی کالاهای انباری به کار می‌رود. علاوه براین متیل بروماید عمدتا به عنوان یک ماده ضدعفونی‌کننده برای کنترل آفات و بیماری‌های نباتی در کشاورزی و همچنین کنترل آفات انباری و قرنطینه‌ای و ضدعفونی اماکن و ساختمان‌ها به کار گرفته می‌شود.

براساس مستندات دفتر حفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست ، برآورد شده است که به طور میانگین ‪۶۴‬درصد نشر متیل بروماید به جو زمین مربوط به مصارف کشاورزی و فعالیت‌های مربوط به آن است که این میزان بسته به روش کاربرد ، شرایط محیط و عوامل دیگر متفاوت است .

همچنین مقادیر کمتری از متیل بروماید به عنوان ماده اولیه شیمیایی، برای بعضی مصارف صنعتی و شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد که به علت بسته بودن شرایط نگهداری ، میزان انتشار آن در این حالت بسیار کم است .

بر این اساس ، عمده‌ترین منبع انسانی مصرف و نشر متیل بروماید مربوط به کاربرد آن به عنوان یک ماده ضدعفونی‌کننده است.

این درحالی است که مصرف این ماده را می‌توان با انتخاب جایگزین‌هایی کاهش داد یا حذف کرد.

در حال حاضر کشورهای توسعه یافته بیشتر مصارف متیل بروماید خود را حذف کرده‌اند و کشورهای درحال توسعه به‌دلیل وجود برخی‌محدودیت‌های اجتماعی، فقدان یا کمبود تکنولوژی‌های مناسب و عوامل دیگر نیاز به زمان بیشتری برای کاهش و حذف متیل بروماید دارند.

برای کشورهای در حال توسعه زمان بندی حذف این ماده شامل تثبیت میزان مصرف در سال ‪ ۲۰۰۲‬بر مبنای میانگین مصرف سال‌های ‪ ، ۱۹۹۵-۹۸‬کاهش ‪۲۰‬ درصدی تا سال ‪ ۲۰۰۵‬و حذف کامل تا ابتدای سال ‪ ۲۰۱۵‬است .
** وضعیت مصرف متیل بروماید در ایران
گاز متیل بروماید نخستین بار در ایران در سال ‪ ۱۹۶۵‬میلادی برای جلوگیری از انتشار “کرم غوزه خوار” پنبه از قسمت مرکزی به قسمت شمال کشور که اکثر زمین‌های کشاورزی آن تحت کشت پنبه بود ، به کار برده شد.

همچنین در سال ‪ ۱۹۷۱‬برای کنترل انتشار و توزیع کرم ساقه خوار برنج که یک آفت قرنطینه‌ای است و تمامی شالیزارهای استان‌های گیلان و مازندران را آلوده کرده بود، متیل بروماید در حجم زیاد برای پاکسازی استفاده شد.

از آن زمان به بعد، این گاز به طور گسترده به عنوان یک ضدعفونی‌کننده اصلی جهت قرنطینه نباتی و مدیریت آفات انباری پس از برداشت محصولات کشاورزی استفاده می‌شود.

متوسط میزان مصرف متیل بروماید در ایران در طی سال‌های ‪ ۱۹۹۵‬تا ‪۲۰۰۴‬ میلادی بین ‪ ۶۰‬تا ‪ ۸۰‬تن در سال بوده‌است که بیشتر از ‪ ۶۰‬درصد آن برای ضدعفونی آفات قرنطینه‌ای و مابقی در جهت ضدعفونی آفات غیرقرنطینه‌ای در بخش کشاورزی (انبارهای غلات، خرما، برنج، کشمش و ضد عفونی خاک نهالستان ها، نشاکاری‌ها و گلخانه ها) و همچنین ضد عفونی کردن ساختمان‌ها ، آزمایشگاه‌ها و موزه‌ها بر علیه موریانه‌ها ، چوب خوارها و غیره و همچنین برای مبارزه با موش و پاکسازی کالاها در کشتی‌های باری یا جنگی استفاده می شود.
** حذف متیل بروماید بر اساس پروتکل مونترال
به گزارش دفتر حفاظت لایه ازن سازمان محیط زیست ، متیل بروماید در فهرست مواد تحت کنترل پروتکل مونترال تنها ماده پیوست این پروتکل است و تمام کشورهای درحال توسعه عضو پروتکل مونترال که در گروه کشورهای مشمول ماده ‪۵‬ این پروتکل قرار گرفته ، متعهد شده‌اند که تولید و مصرف این ماده را تا ابتدای سال ‪ ۲۰۱۵‬میلادی حذف کنند.

با فعالیت‌های انجام شده توسط تمام کشورهای عضو پروتکل از سال ‪۱۹۹۱‬ تا پایان سال ‪ ۲۰۰۶‬میلادی میزان مصرف جهانی متیل بروماید از ‪۶۶‬هزار و‪۴۳۰‬ تن به ‪ ۱۸‬هزار و ‪ ۱۴۰‬تن (معادل ‪ ۷۳‬درصد) کاهش یافته است.

میزان تولید این ماده در کشورهای در حال توسعه در سال ‪ ۲۰۰۵‬معادل ‪۳۹‬ درصد میانکین تولید آن در سال‌های پایه (متوسط سال‌های ‪ ۱۹۹۵‬تا ‪(۱۹۹۸‬ بوده است.

این در حالی است که متیل بروماید برای کنترل آفات قرنطینه‌ای و یا غیر قرنطینه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. آن دسته از مصارف متیل بروماید که برای کنترل آفات قرنطینه‌ای و یا تا ‪ ۲۱‬روز پیش از زمان بارگیری محصولات جهت صادرات به کار گرفته می‌شود، به عنوان مصارف قرنطینه‌ای شناخته می‌شود.

این قبیل مصارف بر اساس مقررات پروتکل مونترال معاف بوده و کشورهای عضو محدودیتی برای استفاده از این ماده دراین دسته از کاربردها ندارند.

تا پایان سال ‪ ۲۰۰۶‬میلادی حدود ‪ ۳۵‬درصد از کل مصارف متیل بروماید در بخش کنترل آفات قرنطینه‌ای و برای ضد عفونی محصولات پیش از بارگیری مورد استفاده قرار گرفته است. درهمین زمان حدود ‪ ۴۸‬درصد مربوط به مصارف غیر قرنطینه‌ای بوده است. کشورهای در حال توسعه در سال ‪ ۱۹۹۳‬حدود ‪ ۱۳‬درصد از کل مصرف جهانی این ماده را به خود اختصاص داده‌اند که تا پایان سال ‪۲۰۰۵‬ میلادی این مقدار به ‪ ۴۵‬درصد رسیده است.

در ایران متیل بروماید در بخش کشاورزی برای ضد عفونی خاک و محصولات انباری جهت کنترل آفات قرنطینه‌ای و غیر قرنطینه‌ای مورد استفاده قرار می گیرد.

میانگین مصرف متیل بروماید در کشور در بخش قرنطینه‌ای در طول سال های پایه (‪ ۱۹۹۵‬تا ‪ ۲۶/۷ (۱۹۹۸‬تن بوده است که با اجرای پروژه‌ها و برنامه های حذف متیل بروماید در کشور این مقدار در سال ‪ ۲۰۰۶‬میلادی به ‪ ۹‬تن کاهش یافته است.

در حال حاضر پروژه حذف باقی مانده مصرف متیل بروماید در بخش ضد عفونی خاک نهالستان‌های زیتون، باغات، نشا کاری‌ها و گلخانه‌ها در دست طراحی و اجرا است . فعالیت‌های این پروژه در راستای جایگزینی متیل بروماید با تلفیقی از روش استریلیزه کردن با بخار آب و مدیریت یکپارچه آفات طراحی وبرنامه ریزی شده‌است .

با تکمیل این پروژه که مراحل اجرایی آن با همکاری مشترک سازمان حفظ نباتات، سازمان توسعه صنعتی ملل متحد و دفترحفاظت لایه ازن سازمان حفاظت محیط زیست درحال انجام است ، میزان ‪ ۱۴/۴‬تن از مصرف متیل بروماید تا سال ‪ ۲۰۱۲‬میلادی حذف می‌شود.

به هر حال تاکنون ایران توانسته‌است بااجرای برنامه‌های آموزشی، اعمال ضوابط ومقررات مناسب و اجرای پروژه‌های جایگزینی متیل بروماید ، به تعهدات خود نسبت به پروتکل مونترال در زمینه کنترل مصرف این ماده بخوبی عمل کند.

مطالب مرتبط جهت مطالعه بیشتر

کاهش سراسری موارد جدید ایدز در بخش جنوبی صحرای آفریقا

آنفلوانزای خوکی با آغاز بارانهای موسمی در هند، تایلند و ویتنام در حال گسترش است

نیمی از کشورهای جهان برنامه های از پیش تعیین شده برای پیشگیری از سرطان ندارند

پژوهشگر بهداشتی WHO : مشاهده نابرابری‌های بهداشتی ( حتی در درون یک کشور ) ، از لحاظ مقیاس بهت‌آور است

دخترانی که قبل از رسیدن به سن ۱۵ سالگی باردار می‌شوند، ۵ برابر بیشتر از زنان بالای ۲۰ سال در معرض خطر مرگ، قبل و پس از زایمان قرار دارند

سازمان جهانی بهداشت (WHO) می‌گوید : " شرکت‌های دخانیات ، زندگی نیم میلیارد جوان را در منطقه آسیا-اقیانوسیه هدف تبلیغات خود قرار داده‌اند"

موارد جدید الودکی به اچ آی وی ، در ده سال اخیر در آفریقا بیست و پنج درصد کاهش یافته است

سروصدای لوازم برقی داخل خانه، فشار خون را افزایش می دهد

سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد : در اکثر نقاط جهان زنان بیش از مردان به بیماریهای مختلف دچار می‌شوند

سازمان بهداشت جهانی ( WHO ) اعلام کرد : طی ۲۰ سال آینده افسردگی در مقایسه با سایر بیماریها، تعداد افرادی بیشتری را مبتلا خواهد کرد

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*