مسمومیت ناشی از گیاهان سمی را جدی بگیرید * گیاهان یکی از علل مهم بروز مسمومیت ها بویژه در کودکان زیر ۵ سال است

اسفند ۱۹, ۱۳۸۶ توسط :   موضوع : اخبار اجتماعي, بهداشت عمومي

مشاور علمی مرکز ملی اطلاع رسانی داروها و سموم عنوان کرد: مردم مسمومیت ناشی از گیاهان سمی را جدی بگیرند   
 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از معاونت غذا و دارو ، دکتر کامبیز سلطانی نژاد، مشاور علمی مرکز ملی اطلاع رسانی داروها و سموم، گیاهان را در بسیاری از کشورهای جهان به عنوان یکی از علل مهم بروز مسمومیت ها بویژه در کودکان زیر ۵ سال ذکر کرد و افزود: به عنوان نمونه در مطالعات انجام شده در آمریکا، در دهه سال های نود میلادی مشخص گردید که علت ۵ تا ۱۰ درصد کل مسمومیت های گزارش شده به مراکز کنترل مسمومیت در این کشور در اثر تماس و مصرف گیاهان سمی بوده است.

این متخصص و استادیار سم شناسی، همچنین گفت: . به دلایل مختلف توجه به مسمومیت ناشی از گیاهان سمی و تلاش در جهت افزایش سطح آگاهی شاغلین حرف پزشکی و عموم مردم در خصوص نحوه پیشگیری و درمان آن از طریق نهادهای متولی بهداشت و درمان کشور حایز اهمیت است. شرایط اقلیمی و تنوع آب و هوایی در کشور ما منجر به ایجاد تنوع زیادی در گونه های گیاهی شده است که این امر خود موجب دسترسی مردم به انواع گیاهان دارویی و سمی در مناطق وسیعی از کشور می شود. در سالیان اخیر، افزایش گرایش مردم به مصرف داروهای گیاهی و گیاهان دارویی، بعضاً سبب مصرف گیاهان به صورت ناآگاهانه و خودسرانه با حدس داشتن ارزش دارویی و به منظورخود درمانی بیماری ها  شده است.

وی با اشاره به این که مسمومیت با گیاهان در برخی از گروه های سنی و شغلی به میزان بیشتری مشاهده می شود، افزود: همان گونه که ذکر شد مسمومیت ناشی از گیاهان در کودکان زیر ۵ سال شیوع بیشتری دارد. کنجکاوی ذاتی کودکان در این محدوده سنی و وجود جذابیت در شکل و رنگ بخش های مختلف یک گیاه سمی مانند میوه، دانه و برگ آن، سبب می شود تا کودک به صورت اتفاقی و از روی کنجکاوی اقدام به بلع قسمت های مختلف یک گیاه سمی نماید. از نظر شغلی، بروز مسمومیت های گیاهی در کشاورزان، باغداران، شکارچیان و کارگران مزارع و گلخانه ها به علت تماس بیشتر با انواع گیاهان سمی شیوع بیشتری دارد. قابل ذکر است بسیاری از گیاهان دارویی در صورتی که به صورت خودسرانه و با مقادیر بیش از حد مصرف شوند می توانند سبب بروز مسمومیت در انسان شوند. علاوه بر آن برخی از انواع گیاهان تزیینی مانند دیفن باخیا و خرزهره که در باغچه ها ی منازل و آپارتمان های مسکونی کاشته و نگهداری می شوند نیز می توانند در صورت مصرف اتفاقی موجب بروز مسمومیت در انسان شوند.

وی همچنین مسمومیت با گیاهان سمی را به دو بخش خفیف و شدید تقسیم نمود و افزود: . با این وجود برخی از گیاهان مانند شوکران، خرزهره، تاتوره، گل انگشتانه و کرچک قادر به ایجاد مسمومیت های شدید و حتی کشنده در انسان می باشند، که این امر خود نیاز به انجام اقدامات درمانی فوری و ویژه و انتقال سریع بیمار مسموم  به یک مرکز درمانی را اجتناب ناپذیر می نماید. 

شدت مسمومیت های گیاهی بستگی به عوامل  متعددی مانند خصوصیات گیاه (مانند جنس و گونه گیاه، سن گیاه، شرایط آب و هوایی محل رویش گیاه، مقدار و قسمت های مصرف شده گیاه نظیر میوه، برگ، ریشه و دانه) و خصوصیات بیمار ( مانند سن ، جنس ، سابقه بیماری های    زمینه ای و خصوصیات ژنتیکی) دارد. به عبارت بهتر شدت مسمومیت های گیاهی در افراد می تواند به صورت متفاوتی نسبت به هم ظاهر شوند. وجود مواد شیمیایی با ساختار متنوع در گیاهان به عنوان سموم گیاهی می توانند با تاثیر بر سیستم های زیستی بدن موجب بروز اختلال و آسیب شوند.  مهم ترین این  مواد موثره از دسته آلکالوئیدها، اسیدهای آلی، رزین ها و ترکیبات شبه رزینی، مواد معدنی و الکل ها  می باشند.

*  نکات ذیل را در جهت  پیشگیری از مسمومیت های گیاهی حایز اهمیت بسیار دانست:

–  مصرف هر نوع گیاهی توسط حیوانات اهلی و وحشی بیانگر غیر سمی بودن آن نیست.

– از خوردن قسمت های مختلف هر نوع گیاهی که برای شما ناشناخته است خودداری کنید.

– در هنگام قدم زدن در پارک، جنگل و باغ مواظب کودکانتان باشید و از دست زدن و خوردن گیاهان توسط آنها ممانعت بعمل آورید.

– در صورت تمایل به نگهداری دانه ها و قسمت های خشک شده گیاهان در منزل، آنها را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.

– نام گیاهان موجود در اطراف محیط کار و منزل خود را یاد بگیرید تا در صورت مصرف آنها  توسط افراد مختلف بتوانید با ذکر نام گیاه، پزشک را در درمان هر چه بهتر مسموم یاری کنید.

–  در بسیاری از موارد، پختن گیاه سبب از بین رفتن مواد سمی موجود در آن نمی شود.

–  هرگز از گیاهان ناشناخته جهت مصارف دارویی – به صورت دم کرده، جوشانده و غیره- استفاده نکنید.

– در صورت تمایل به مصرف گیاهان دارویی، حتماٌ آنها را مکان های مجاز و معتبر و تحت نظر پزشک و داروساز مصرف نمایید.

– در صورت برخورد با هر گونه مسمومیت گیاهی بویژه در کودکان، جهت اخذ اطلاعات اولیه و راهنمایی های مورد نیاز، موارد را با شماره تلفن ۰۹۶۴۶ ( مرکز اطلاع رسانی داروها و سموم) در میان گذاشته و در صورت نیاز بیمار را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کنید.
 
 

  • مجله اطلاعات پزشکی



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar

*