زخم اثني عشر چیست

اثني عشر يا دوازدهه عضوي است كه باعث ارتباط معده با روده كوچك مي‌شود كه طول تقريبي آن حدود ‪۲۵‬تا ‪ ۳۰‬سانتيمتر است.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از ایرنا ، اثني عشر نيز مانند ديگر اعضاي بدن زخم مي‌شود و شايع‌ترين علامت زخم اثني عشر در قسمت فوقاني شكم و پايين جناق سينه است كه اغلب با گرسنگي تشديد شده و با مصرف غذا به طور موقت بهبود مي‌يابد.

درد زخم اثني عشر مي‌تواند به پشت تير بكشد و يا گاهي با نفخ شكم موجب بيدار شدن شخص شود.

يكي از مشخصه‌هاي درد زخم اثني عشر، دوره‌اي با فصلي بودن آن است ، به طوري كه ممكن است براي چند هفته و هر روز درد وجود داشته باشد و به دنبال آن، براي چند ماه خود به خود برطرف شود، اما دوباره عود مي‌كند.

دكتر ناصر ابراهيمي درياني فوق تخصص بيماري‌هاي گوارشي و استاد دانشگاه علوم پزشكي تهران خاطرنشان كرد كه مبناي ايجاد زخم اثني عشر در ‪ ۲۰‬تا ‪ ۲۸‬درصد مردم زمينه ژنتيكي دارد كه اين نوع معمولا در كودكان شايع تر است.

وي افزود همچنين در گروه خوني او ‪ O‬نيز زخم اثني عشر بيشتر است در حالي كه در گروه خوني آ‪ A‬زخم معده بيشتر مشاهده مي‌شود.

دكتر درياني گفت با مصرف برخي داروها ضد التهابي غيراستروئيدي و مسكن كه براي درد مفاصل استفاده مي‌شود مثل آسپيرين ديكلوفناك ، ايندومتاسين و بروفن بخصوص در برخي موارد موجب خونريزي مي‌شود.

وي درباره اينكه آيا مصرف استامينوفن نيز در زخم اثني عشر تاثير دارد گفت استامينوفن تاثيري ندارد اما بر خلاف گذشته كه مي‌گفتند مصرف اين دارو هيچ خطري ندارد بايد دانست كه امروزه ثابت شده است كه مصرف استامينوفن همراه با داروهاي ضد التهاب غيراستروئيدي خطر عوارض كليوي دارد.

وي در پاسخ به اين سووال كه آيا زخم اثني عشر قابل ترميم و درمان است يا نه ، گفت در كساني كه زخم اثني عشر دارند قرص‌هاي كنترل‌كننده اسيد معده همچون رانيتيدين ، سايميتيدين و امپرازول ، زخم معمولا كنترل مي‌شود ، اما اگر شخصي ميكروب هليكوباكتر داشته باشد و فقط به داروهاي كنترل‌كننده اسيد معده اكتفا كند بيشتر از ‪ ۹۰‬درصد موارد در سال اول زخم عود مي‌كند.

دكتر درياني اضافه كرد در صورتي كه در كساني كه زخم اثني عشر همراه با يان ميكروب دارند ، درصورت درمان ميكروب هليكوباكتر عود مجدد زخم در يك سال كمتر از ‪ ۱۰‬درصد است.

وي گفت در ايران به دليل اينكه آنتي بيوتيك در كودكي و جواني به صورت غير علمي مصرف مي‌شود به طوري كه برخي براي سرماخوردگي و گلودرد ويروسي نيز خودسر از آنتي بيوتيك استفاده مي‌كنند و اغلب دروه كامل آنتي بيوتيك را ادامه نمي‌دهند ، باعث مقاومت خيلي از ميكروب‌ها نسبت به اين آنتي بيوتيك مي‌شوند.

وي گفت يكي از آنتي بيوتيك‌هاي خيلي خوب كه روي ميكروب هليكوباكتر تاثير دارد مترونيدازول است.

وي اضافه كرد آمار نشان مي‌دهد كه در ايران ‪ ۴۰‬درصد مردم به خصوص خانم ها نسبت به اين آنتي بيوتيك مقاوم هستند و به علتي كه گفته شد ريشه كني ميكروب هليكوباكتر در غرب خيلي راحتر و مطمئن تر از ايران انجام مي‌شود.

در كساني كه دچار ميكروب هليكوباكتر هستند آمار در ايران نشان مي‌دهد كه در افراد بالاي ‪ ۵۰‬سال حدود ‪ ۷۰‬تا ‪ ۸۰‬درصد آلودگي به اين ميكروب را دارند و از اين تهداد فقط ‪ ۱۰‬درصد دچار زخم اثني عشر مي‌شوند.

دكتر درياني مي‌گويد فردي كه به ميكروب هليكوباكتر آلوده است لازم نيست كه حتما اين ميكروب را از بين ببرد ، مگر اينكه زخم معده يا اثني عشر داشته باشد و يا در فاميل درجه اول او كسي سابقه سرطان معده داشته باشد ، يا خود وي سابقه عمل جراحي معده داشته باشد يا اينكه مخاط معده‌اش دچار التهاب باشد، به خصوص وقتي كه مخاط نازك شده باشد.

دكتر درياني درباره نقش استرس و ميزان بروز زخم اثني عشر مي‌گويد: اگر چه استرس و فشارهاي عصبي موجب ترشح اسيد و ايجاد علايم سوء هاضمه بدون زخم مي‌شود اما خود استرس و فشارهاي عصبي نمي‌تواند سبب ايجاد زخم پپتيك شود اما در افرادي كه دچار زخم اثني عشر هستند، تنش‌هاي عصبي و رواني و كشيدن سيگار مي‌تواند در تشديد علايم موثر باشد.

دكتر درياني گفت يك مبناي ايجاد زخم اثني عشر در افراد مسايل ميكروبي به خصوص ميكروب هليكوباكترپيلوري است و اگر اين ميكروب به موقع تشخيص داده شود و ريشه كن شود موجب درمان زخم اثني عشر در فرد مي‌شود.

دكتر درياني تاكيد كرد كه آموزش كودكان به رعايت بهداشت فردي و استفاده نكرد ن از ظروف غذاي ديگران و بازي نكردن در خاك و گل مي‌تواند در كاهش ابتلا به ميكروب هليكوباكتر در جامعه نقش داشته باشد زيرا اغلب، آلودگي در ايران از دوران كودكي ايجاد مي‌شود.

وي خاطرنشان كرد كه زخم اثني عشر به دو عامل ميزبان و ميكروب وابسته است.

اين فوق تخصص بيماري‌هاي گوارشي در پاسخ به اين سووال كه چه عوارضي ممكن است در اثر درمان نشدن زخم اثني عشر ايجاد شود ، گفت خوشبختانه ساختار بدن انسان طوري است كه اغلب زخم‌هاي گوارش عارضه جدي ايجاد نمي‌كنند ولي درصد كمي از بيماران مي‌توانند به خونريزي ، تنگي راه خروجي معده و ايجاد پارگي در جدار معده دچار شوند، اگر چه عوارضي كه اشاره شد به ندرت اتفاق مي‌افتد ولي در صورت بروز مي‌تواند خطرات جدي و غير قابل برگشت براي بيماران به خصوص سالمندان ايجاد كند ويا به مرگ بيمار منجر شود.

دكتر درياني به همين دليل توصيه كرد كه زخم‌هاي اثني عشر بايد هر چه زودتر درمان شوند، همچنين شايع‌ترين عارضه زخم‌هاي گوارشي ، خونريزي است و ‪ ۲۰‬درصد زخم‌هاي اثني عشر و معده ممكن است خون ريزي اولين علامت بيماري باشد و حتي قبل از خونريزي ، بيمار هيچگونه علايمي از درد معده و يا ترش كردن نداشته باشد و خونريزي مي‌تواند به صورت استفراغ خوني و يا سياه شدن مدفوع باشد.

دكر درياني مي‌گويد مطالعات نشان داده است كه مصرف هيچ غذايي نمي‌تواند موجب ايجاد زخم‌هاي اثني عشر شود و اينكه اغلب مردم مصرف غذاهاي ترش ، تند يا بي‌موقع غذا خوردن را عامل ايجاد زخم مي‌دانند، اعتقاد غلطي است.

پرهيز از خوردن غذاهاي چرب ، كاهش حجم وعده‌هاي غذايي ، پرهيز از مصرف شكلات ، قهوه و نوشابه‌هاي گازدار ، پرهيز از خوردن غذاهاي مصنوعي مانند سوسيس و كالباس، انواع ساندويچ و خمير نان، پرهيز از استرس و رعايت نظم در وعده‌هاي غذايي ، پرهيز از مصرف داروهاي مسكن و سيگار و نخوردن فلفل و انواع سس‌ها ، توصيه‌هاي دكتر درياني براي جلوگيري از سوء هاضمه است.

دكتر درياني خاطرنشان كرد كه مصرف حبوبات و ميوه‌هاي خام و سبزي نه تنها ضرري ندارد بلكه مصرف ان براي دستگاه گوارش مفيد است و توصيه مي‌شود بيماراني كه زخم اثني عشر دارند از خوردن سبزي و ميوه غفلت نكنند.

وي گفت برخي از بيماران تصور مي‌كنند كه شكم شان هيچ وقت نبايد خالي باشد و به جاي سه وعده غذا، شش وعده غذا مي‌خورند كه اين شيوه زندگي نيز موجب مي‌شود اسيد بيشتري در معده ترشح شود.

بنابراين مصرف مكرر غذا نيز توصيه نمي‌شود.

اين فوق تخصص بيماري‌هاي گوارشي در پايان خاطرنشان كرد كساني كه زخم اثني عشر دارند بايد بدانند كه مي‌توانند هر غذا يا ميوه اي بخورند اما توصيه كلي اين است كه اگر احساس كردند دچار مشكل مي‌شوند ان ماده غذايي را مصرف نكنند.

*** بازدید کننده محترم !

جهت کسب اطلاعات بیشتر در این رابطه مقالات زیر را مطالعه نمایید:

 زخم گوارشی – زخم معده –

 سوءهاضمه

 سوزش سر دل، فتق و بیماری برگشت محتویات معده به مری (ریفلاکس)

 سوزش سر دل، فتق و بیماری برگشت محتویات معده به مری (ریفلاکس)

 زخم اثني عشر چیست عوارض و مشكلات روزه داري در ماه مبارك رمضان

  •  پورتال خبری سلامتی و زیبایی و موفقیت



همکاران ما از نظرات و پیشنهادات شما استقبال می نمایند

نظر يا مطلب خود درباره اين مقاله را بفرماييد
اگر مي خواهيد تصويري در كنار نظر شما نشان داده شود اينجا را امتحان كنيد . gravatar